Transporti

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="sq">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>sqwiki</dbname>
    <base>https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciale</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskutim</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Përdoruesi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Përdoruesi diskutim</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia diskutim</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Skeda</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Skeda diskutim</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki diskutim</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Stampa</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Stampa diskutim</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ndihmë</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Ndihmë diskutim</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoria diskutim</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal diskutim</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduli</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Moduli diskutim</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Transporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2357</id>
    <revision>
      <id>3001154</id>
      <parentid>2750393</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5865" sha1="k12ns53eu214c8f7getncewl7cd4tte" xml:space="preserve">'''Transporti''' është lëvizja e [[Njeriu|njerëzve]], [[Kafshët|kafshëve]] dhe mallrave nga një vend në një vend tjetër. Mënyrat e transportit janë nëpërmjet rrugëve [[Kamioni|tokësore]], [[Aeroplani|ajrore]] dhe [[Anija tregtare|ujore]]. Në degën e transportit bën pjesë edhe [[Tregtia]] dhe [[Turizmi]] .

Infrastruktura e transportit përbëhet nga instalimet fikse duke përfshirë [[Rruga|rrugët]], [[Hekurudha|hekurudhat]], rrugët [[Lumi|ujore]], [[Kanali|kanalet]] dhe [[Tubacioni|tubacionet]] dhe [[Terminali|terminalet]] si [[Aeroporti|aeroportet]], stacionet e [[Autobusi|autobusëve]], [[Depoja|depot]], terminalet e [[Kamioni|kamionëve]], depot e karburantit (duke përfshirë binarët e karburantit dhe stacionet e karburantit) dhe [[Porti|portet detare]]. Terminalet mund të përdoren si për shkëmbimin e pasagjerëve dhe ngarkesave, ashtu edhe për mirëmbajtjen.

Automjetet që udhëtojnë në këto rrjete mund të përfshijnë automobila, biçikleta, autobusë, trena, kamionë, njerëz, helikopterë, ujore, anije kozmike dhe avionë.

Operacionet merren me mënyrën e operimit të automjeteve dhe procedurat e vendosura për këtë qëllim duke përfshirë financimin, legalitetet dhe politikat. Në industrinë e transportit, operacionet dhe pronësia e infrastrukturës mund të jenë publike ose private, në varësi të vendit dhe mënyrës.

Transporti i udhëtarëve mund të jetë publik, ku operatorët ofrojnë shërbime të planifikuara ose private. Transporti i mallrave është përqëndruar në kontenizim, edhe pse transporti me shumicë përdoret për vëllime të mëdha të artikujve të qëndrueshëm. Transporti luan një rol të rëndësishëm në rritjen ekonomike dhe globalizimin, por shumica e llojeve shkaktojnë ndotjen e ajrit dhe përdorin sasi të mëdha toke. Ndërsa subvencionohet rëndë nga qeveritë, planifikimi i mirë i transportit është thelbësor për të bërë rrjedhën e trafikut dhe për të kufizuar shtrirjen urbane.

'''Historia'''
Mjetet e para të transportit të njerëzve përfshinin ecje, vrapim dhe not. Hollimi i kafshëve paraqiti një mënyrë të re për të vënë barrën e transportit në krijesa më të fuqishme, duke lejuar tërheqjen e ngarkesave më të rënda, ose njerëzit që hipin kafshët për shpejtësi dhe kohëzgjatje më të madhe. Shpikje të tilla si rrota dhe slitë ndihmuan transportin e kafshëve më efikas nëpërmjet futjes së automjeteve. Transporti i ujit, duke përfshirë anijet me rresht dhe lundrimin, daton që nga kohra të lashta dhe ishte mënyra e vetme efikase për të transportuar sasi të mëdha ose për distanca të mëdha përpara Revolucionit Industrial.

Revolucioni Industrial në shekullin e 19-të pa një numër shpikjesh ndryshonin rrënjësisht transportin. Me telegrafi, komunikimi u bë i menjëhershëm dhe i pavarur nga transporti i objekteve fizike. Shpikja e motorit të avullit, i ndjekur nga zbatimi i tij në transportin hekurudhor, bëri transportin e tokës të pavarur nga muskujt e njeriut ose të kafshëve. Të dy shpejtësia dhe kapaciteti u rritën me shpejtësi, duke lejuar që specializimi nëpërmjet prodhimit të ishte i vendosur në mënyrë të pavarur nga burimet natyrore. Shekulli i 19-të gjithashtu pa zhvillimin e anijes së avullit, që ngadalësoi transportin global.

Me zhvillimin e motorrit të djegies dhe automobilave rreth vitit 1900, transporti rrugor u bë përsëri më konkurrues dhe filloi transportimi mekanik privat. Rrugët e para &quot;moderne&quot; u ndërtuan gjatë shekullit të 19-të me makadam. Më vonë, asfalti dhe betoni u bënë materialet mbizotëruese dominuese. Në vitin 1903 vëllezërit Wright demonstruan aeroplanin e parë të kontrollueshëm të suksesshëm dhe pas Luftës së Parë Botërore (1914-1918) aeroplani u bë një mënyrë e shpejtë për të transportuar njerëz dhe për të shprehur mallra për distanca të gjata.

Pas Luftës së Dytë Botërore (1939-1945), automjetet dhe linjat ajrore morën pjesë më të larta të transportit, duke zvogëluar hekurudhën dhe ujin për mallra dhe shërbime të pasagjerëve të shkurtër. Hapja shkencore e hapësirës filloi në vitet 1950, me rritje të shpejtë deri në vitet 1970, kur interesi u zvogëlua. Në vitet 1950 futja e kontenierimit dha përfitime masive të efikasitetit në transportin e mallrave, duke nxitur globalizimin. Udhëtimi ajror ndërkombëtar u bë më i kapshëm në vitet 1960 me komercializimin e motorit të avionit. Së bashku me rritjen e automjeteve dhe autostradave, transporti hekurudhor dhe i ujit ka rënë në një rëndësi relative. Pas futjes së Shinkansen në Japoni në vitin 1964, hekurudhat me shpejtësi të lartë në Azi dhe Evropë filluan të tërheqin pasagjerë në rrugët me distancë të largët nga linjat ajrore.

Në fillim të historisë së SHBA-ve, korporatat private aksionare zotëronin shumicën e ujësjellësve, urave, kanaleve, hekurudhave, rrugëve dhe tuneleve. Shumica e infrastrukturës së tillë të transportit erdhi nën kontrollin e qeverisë në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të, duke kulminuar në shtetëzimin e shërbimit hekurudhor të udhëtarëve ndër-qytet me themelimin e Amtrak. Kohët e fundit, megjithatë, një lëvizje për privatizimin e rrugëve dhe infrastrukturës tjetër ka fituar një farë toke dhe pasuesit.

Rregullat për transportin e mallrave miratohen në nivelin legjislativ, në mënyrë që zbatimi i tyre minimizon rreziqet e integritetit dhe dëmtimit të makinës.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stolica2000.ru/news/1242-podgotovka-avtomobilya-k-perevozke|title=Përgatitja e makinës për transport.}}&lt;/ref&gt;

== Shiko edhe ==

* [[Transporti hekurudhor]]

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Logjistikë]]
[[Kategoria:Transport]]</text>
      <sha1>k12ns53eu214c8f7getncewl7cd4tte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001380</id>
      <parentid>3001154</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5865" sha1="31nmbqgrahpcz7whuott5csbzofr41w" xml:space="preserve">'''Transporti''' është lëvizja e [[Njeriu|njerëzve]], [[Kafshët|kafshëve]] dhe mallrave nga një vend në një vend tjetër. Mënyrat e transportit janë nëpërmjet rrugëve [[Kamioni|tokësore]], [[Aeroplani|ajrore]] dhe [[Anija tregtare|ujore]]. Në degën e transportit bën pjesë edhe [[Tregtia]] dhe [[Turizmi]] .

Infrastruktura e transportit përbëhet nga instalimet fikse duke përfshirë [[Rruga|rrugët]], [[Hekurudha|hekurudhat]], rrugët [[Lumi|ujore]], [[Kanali|kanalet]] dhe [[Tubacioni|tubacionet]] dhe [[Terminali|terminalet]] si [[Aeroporti|aeroportet]], stacionet e [[Autobusi|autobusëve]], [[Depoja|depot]], terminalet e [[Kamioni|kamionëve]], depot e karburantit (duke përfshirë binarët e karburantit dhe stacionet e karburantit) dhe [[Porti|portet detare]]. Terminalet mund të përdoren si për shkëmbimin e pasagjerëve dhe ngarkesave, ashtu edhe për mirëmbajtjen.

Automjetet që udhëtojnë në këto rrjete mund të përfshijnë automobila, biçikleta, autobusë, trena, kamionë, njerëz, helikopterë, ujore, anije kozmike dhe avionë.

Operacionet merren me mënyrën e operimit të automjeteve dhe procedurat e vendosura për këtë qëllim duke përfshirë financimin, legalitetet dhe politikat. Në industrinë e transportit, operacionet dhe pronësia e infrastrukturës mund të jenë publike ose private, në varësi të vendit dhe mënyrës.

Transporti i udhëtarëve mund të jetë publik, ku operatorët ofrojnë shërbime të planifikuara ose private. Transporti i mallrave është përqëndruar në kontenizim, edhe pse transporti me shumicë përdoret për vëllime të mëdha të artikujve të qëndrueshëm. Transporti luan një rol të rëndësishëm në rritjen ekonomike dhe globalizimin, por shumica e llojeve shkaktojnë ndotjen e ajrit dhe përdorin sasi të mëdha toke. Ndërsa subvencionohet rëndë nga qeveritë, planifikimi i mirë i transportit është thelbësor për të bërë rrjedhën e trafikut dhe për të kufizuar shtrirjen urbane.

== Historia ==
Mjetet e para të transportit të njerëzve përfshinin ecje, vrapim dhe not. Hollimi i kafshëve paraqiti një mënyrë të re për të vënë barrën e transportit në krijesa më të fuqishme, duke lejuar tërheqjen e ngarkesave më të rënda, ose njerëzit që hipin kafshët për shpejtësi dhe kohëzgjatje më të madhe. Shpikje të tilla si rrota dhe slitë ndihmuan transportin e kafshëve më efikas nëpërmjet futjes së automjeteve. Transporti i ujit, duke përfshirë anijet me rresht dhe lundrimin, daton që nga kohra të lashta dhe ishte mënyra e vetme efikase për të transportuar sasi të mëdha ose për distanca të mëdha përpara Revolucionit Industrial.

Revolucioni Industrial në shekullin e 19-të pa një numër shpikjesh ndryshonin rrënjësisht transportin. Me telegrafi, komunikimi u bë i menjëhershëm dhe i pavarur nga transporti i objekteve fizike. Shpikja e motorit të avullit, i ndjekur nga zbatimi i tij në transportin hekurudhor, bëri transportin e tokës të pavarur nga muskujt e njeriut ose të kafshëve. Të dy shpejtësia dhe kapaciteti u rritën me shpejtësi, duke lejuar që specializimi nëpërmjet prodhimit të ishte i vendosur në mënyrë të pavarur nga burimet natyrore. Shekulli i 19-të gjithashtu pa zhvillimin e anijes së avullit, që ngadalësoi transportin global.

Me zhvillimin e motorrit të djegies dhe automobilave rreth vitit 1900, transporti rrugor u bë përsëri më konkurrues dhe filloi transportimi mekanik privat. Rrugët e para &quot;moderne&quot; u ndërtuan gjatë shekullit të 19-të me makadam. Më vonë, asfalti dhe betoni u bënë materialet mbizotëruese dominuese. Në vitin 1903 vëllezërit Wright demonstruan aeroplanin e parë të kontrollueshëm të suksesshëm dhe pas Luftës së Parë Botërore (1914-1918) aeroplani u bë një mënyrë e shpejtë për të transportuar njerëz dhe për të shprehur mallra për distanca të gjata.

Pas Luftës së Dytë Botërore (1939-1945), automjetet dhe linjat ajrore morën pjesë më të larta të transportit, duke zvogëluar hekurudhën dhe ujin për mallra dhe shërbime të pasagjerëve të shkurtër. Hapja shkencore e hapësirës filloi në vitet 1950, me rritje të shpejtë deri në vitet 1970, kur interesi u zvogëlua. Në vitet 1950 futja e kontenierimit dha përfitime masive të efikasitetit në transportin e mallrave, duke nxitur globalizimin. Udhëtimi ajror ndërkombëtar u bë më i kapshëm në vitet 1960 me komercializimin e motorit të avionit. Së bashku me rritjen e automjeteve dhe autostradave, transporti hekurudhor dhe i ujit ka rënë në një rëndësi relative. Pas futjes së Shinkansen në Japoni në vitin 1964, hekurudhat me shpejtësi të lartë në Azi dhe Evropë filluan të tërheqin pasagjerë në rrugët me distancë të largët nga linjat ajrore.

Në fillim të historisë së SHBA-ve, korporatat private aksionare zotëronin shumicën e ujësjellësve, urave, kanaleve, hekurudhave, rrugëve dhe tuneleve. Shumica e infrastrukturës së tillë të transportit erdhi nën kontrollin e qeverisë në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të, duke kulminuar në shtetëzimin e shërbimit hekurudhor të udhëtarëve ndër-qytet me themelimin e Amtrak. Kohët e fundit, megjithatë, një lëvizje për privatizimin e rrugëve dhe infrastrukturës tjetër ka fituar një farë toke dhe pasuesit.

Rregullat për transportin e mallrave miratohen në nivelin legjislativ, në mënyrë që zbatimi i tyre minimizon rreziqet e integritetit dhe dëmtimit të makinës.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stolica2000.ru/news/1242-podgotovka-avtomobilya-k-perevozke|title=Përgatitja e makinës për transport.}}&lt;/ref&gt;

== Shiko edhe ==

* [[Transporti hekurudhor]]

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Logjistikë]]
[[Kategoria:Transport]]</text>
      <sha1>31nmbqgrahpcz7whuott5csbzofr41w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dritëro Agolli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2845</id>
    <revision>
      <id>3001229</id>
      <parentid>2987197</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T06:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranunculus</username>
        <id>86691</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added blank</comment>
      <origin>3001229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9537" sha1="hfu59ox62gqx9satou4vd3jx25z93j9" xml:space="preserve">'''Dritëro Agolli '''([[Menkulasi|Menkulas]], [[13 tetor]] [[1931]] - [[Tirana|Tiranë]], [[3 shkurt]] [[2017]])&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Poeti shqiptar Dritëro Agolli vdes në moshën 85 vjeçare|url=http://www.globaltimes.cn/content/1031336.shtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209044418/http://www.globaltimes.cn/content/1031336.shtml|archive-date=9 shkurt 2017|access-date=4 shkurt 2017|language=sq}}&lt;/ref&gt; ishte poet, prozator, publicist dhe politikan shqiptar. Që nga viti 1973, ai ishte kryetar i [[Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve|Lidhjes së Shkrimtarëve dhe të Artistëve të Shqipërisë]].&lt;ref&gt;Pasho Baku: Enciklopedia universale e ilustruar. Shtëpia Botuese Bacchus, Tiranë, 2011, fq. 20&lt;/ref&gt; Ishte një ndër shkrimtarët më të mëdhenj shqiptar.   
== Jeta ==
U lind më 13 tetor 1931 në [[Menkulasi|Menkulas]] të [[Rrethi i Devollit|rrethit të Devollit]] afër [[Korça|Korçës]], ishte djali i Riza dhe Hatixhe Agolli, lindi në një famije [[Bektashi|bektashiane]] por vetë ishte [[Ateizmi|ateist]]. U nda nga jeta më 3 shkurt 2017 në Tiranë. Pasi mori mësimet e para në vendlindje, vazhdoi gjimnazin “Asim Zeneli” në [[Gjirokastra|Gjirokastër]], një shkollë me mjaft traditë. Ai vazhdoi studimet e tij në Fakultetin e Arteve në [[Shën Petersburgu|Shën Petersburg]]. Ai ka punuar shumë kohë si gazetar në gazetën e përditshme &quot;[[Zëri i Popullit|Zëri i popullit&quot;]] dhe për shumë vjet ka qenë kryetar i &quot;Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë&quot;. Për 30 vite me radhë Dritëro Agolli u zgjodh deputet. Krijimtaria e tij letrare është mjaft e pasur në gjini e lloje të ndryshme: poezi, poema, tregime, novela, romane, drama, skenarë filmash, etj. Agolli është fitues i disa çmimeve dhe i nderimeve të tjera. Disa prej veprave më të rëndësishme të tij janë përkthyer në perëndim e në lindje. Dritëro Agolli hyri që në fillim në letërsinë shqiptare (vitet '60) si një protagonist i saj, duke i ndryshuar përmasën e së ardhmes. Në veprën e tij, Agolli e vendosi veten si protagonist bujku dhe bariu, fshatari dhe studenti, malësori dhe fusharaku. Agolli u bë poeti i tokës dhe i dashurisë, shkrimtari i filozofisë dhe i dhimbjes njerëzore. Vepra letrare e tij krijoi traditën e re të letërsisë shqiptare. Ajo na bën të ndihemi dinjitozë përballë botës së madhe.
Si shkrimtar i madh i një &quot;gjuhe të vogël&quot;, ai është po aq i dashur prej lexuesve bashkëkombas, sa dhe në metropolet e kulturës botërore. Agolli dhe brezi i tij letrar (vitet '60) nuk u paraqitën me ndonjë poetikë të re, sado që u diskutua mjaft edhe për rimën dhe ritmin, për vargun e lirë dhe vargun e rregullt, për &quot;rreptësinë&quot; e poezisë. Më shumë përvoja e tij krijuese, se traktatet teorike, bëri që të ndryshohej rrënjësisht tradita e vjershërimit shqip. Agolli u shfaq në letërsi si një autor me kërkesa të larta për poezinë. Ai synoi një poezi më të përveçme, me më shumë individualitet. Agolli krijoi poezinë e &quot;un-it&quot;, përkundër poezisë së &quot;ne-ve&quot;, që shkruhej &quot;për të bashkuar masat&quot;.
Agolli krijoi një model të ri vjershërimi në problematikë dhe në mjeshtërinë letrare, gërshetoi natyrshëm vlerat tradicionale të poezisë me mënyra të reja të shprehjes poetike. Thjeshtësia e komunikimit, mesazhet universale dhe shprehja e hapur e ndjeshmërisë janë shtyllat e forta ku mbështetet poezia e tij.
Në prozën e tij, Agolli solli risi vetëm në strukturën narrative, por dhe në galerinë e personazheve të veta. Ata janë sa të çuditshëm aq dhe të zakonshëm, sa tragjikë aq edhe komikë, sa të thjeshtë aq edhe madhështorë. Frazeologjia e pasur popullore dhe filozofia jetësore e bëjnë përgjithësisht tërë veprën letrare të Agollit sot për sot ndër më të lexuarën. Ndahet nga jeta në moshën 85-vjeçare në santoriumin “Shefqet Ndroqi” në Tiranë,pas një sëmundje kronike në mushkëri nga duhanpirja për dekada, por ai mbetet një nga figurat më të shquara të penës shqiptare.

== Krijimtaria ==
Për nga gjinitë, krijimtaria e Dritëro Agollit është e larmishme. Në vjershat dhe poemat e Dritëro Agollit gjejnë shprehje mendimet dhe ndjenjat e njeriut të ri, patriotizmi dhe besnikëria ndaj idealeve revolucionare, cilësitë e tij morale në jetë dhe në punë ([[Devoll, Devoll : baballarët|Devoll, Devoll]], Poemë malore, [[Hapat e mija në asfalt|Hapat e mia në asfalt]] etj.). Vepra e tij e parë ishte një poezi e titulluar “Vullnetari” e botuar në një gazetë të atëhershme, Dritëroi thoshte se babai i tj ishte aq krenar për Dritëroin, sa që e kishte prerë pjesën e poezisë së birit dhe e kishte vendosur në paketën e duhanit ku i tregonte të gjithëve me krenari se çfarë kishte shkruar i biri. Vepra e tij poetike më e shquar është &quot;[[Nënë Shqipëri (poemë)|Nënë Shqipëri]]&quot; ([[1975]]), ku krijohet figura e Atdheut me traditat heroike, me vështirësitë e shumta që ndeshi në rrugën e vet dhe me vendosmërinë për të përballuar çdo pengesë e armik. Në poemën &quot;''Baballarët&quot;'' theksohet rëndësia e veçantë  e vijimësisë së traditave revolucionare në jetën e shoqërisë. Në një sërë vjershash dhe poemash, Dritëro Agolli pasqyron frymën heroike të periudhës së Luftës Nacional-Çlirimtare (Poema e udhës, Poemë për babanë dhe për vete etj...).

Në prozë, bëri emër sidomos romani [[Komisari Memo]] ([[1969]]), në të cilin pasqyrohet roli i madh edukues dhe drejtues në vitet e [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|Luftës Nacionale-Çlirimtare]]. Nga ngjarjet e kësaj periudhe e merr subjektin edhe romani [[Njeriu me top]] ([[1975]]), që flet për ndikimin e luftës çlirimtare në mentalitetin e njerëzve. Dritëro Agolli ka botuar edhe mjaft tregime e novela nga jeta e sotme. Ndër krijimet satirike romani [[Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo]] ([[1973]]) vë në lojë konformizmin, servilizmin dhe vanitetin si shfaqje të huaja për njeriun e ri. Në vitin 2011 Dritëro Agolli, është nderuar me titullin doktor [[Diploma e nderit|Honoris Causa]] nga [[Universiteti Europian i Tiranës]]. Në një ceremoni të veçantë, iu dha ky titull shkrimtarit të shquar “Për kontributin e madh dhe të rëndësishëm në krijimtarinë e tij letrare për më shumë se 60 vjet, si poet, prozatore, dramaturg përkthyes e eseist”.&lt;ref&gt;[http://www.uet.edu.al/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=659:19082011-uet-i-jep-honoris-causa-dritero-agollit&amp;catid=42:lajme-slideshow&amp;Itemid=385 19/08/2011 UET i jep ‘Honoris Causa’ Dritëro Agollit]&lt;/ref&gt;

== Tituj të veprave ==
*[[Në rrugë dolla]], {{L|1958}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot;&gt;[[Gjovalin Shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut&lt;/ref&gt;
*[[Hapat e mia në asfalt]], {{L|1961}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt; 
*[[Zhurma e erërave të dikurshme]], {{L|1964}}
*[[Shtigje malesh dhe trotuare]], {{L|1965}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Mesditë (Dritëro Agolli)|Mesditë]], {{L|1969}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Komisari Memo]]'', roman, {{L|1969}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo]], roman {{L|1973}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Njeriu i mirë (tregime)|Njeriu i mirë, tregime]], - 1973
*[[Nënë Shqipëri (poemë)|Nënë Shqipëri]], {{L|1974}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Njeriu me top (roman)|Njeriu me top]], {{L|1975}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Fjala gdhend gurin]]'', {{L|1977}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*''[[Trëndafili në gotë]]'', roman, {{L|1980}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*''Fytyra e dytë'', dramë&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Mosha e bardhë (dramë)]]&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Udhëtoj i menduar]], {{L|1985}}&lt;ref name=&quot;GjSh&quot; /&gt;
*[[Pelegrini i vonuar]], 1993
*[[Kalorësi Lakuriq|Kalorësi lakuriq]], roman - 1996
*[[Vjen njeriu i çuditshëm]], poezi - 1996
*[[Arka e djallit]], roman - 1997
*[[Teshtimat e lirisë : njeriu, politika dhe kultura|Teshtimat e lirisë: njeriu, politika dhe kultura]] -  1997
*[[Fletorka e mesnatës]], 1998
*[[I përndjekuri i dashurisë]], poezi - 2013
*[[Prit edhe pak]], poezi -  2016
*[[E bukura, lozonjarja, tokësorja grua]], poezi - 2017
*Nulla dies sine linea, aforizma - 2017
*Shekulli i Argjendtë,poezi-1999

== Literatura ==

* [[Jakup Mato]] “Poetika e komikes (Vlera ideoestetike të humorit e të satirës ne veprën e D. Agollit) nëntori Nr 6 1988 f 31-49

== Lidhe të jashtme ==
* [http://alwaa.wordpress.com/ Faqe e LSHA]
* [http://krahu.wordpress.com/ Faqe e revistës “Krahu i Shqiponjës]
* [http://ccc94.wordpress.com/ Komuniteti Kulturor Çamëria]
* [http://www.bbc.co.uk/albanian/intervistadriteroagolli_ilirkadia.ram Intervistë e lirë e Dritëro Agollit dhënë] BBC Shqip - .ram në internet, prill 2007
* [http://www.lajme.al/dritero-agolli-85-fakte-nga-jeta-e-shkrimtarit-te-shquar/ 85 fakte nga jeta e shkrimtarit Dritëro Agolli] - . në internet, shtator 2016
{{Wikiquote}}

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{Autorë shqiptarë|state=collapsed}}

{{DEFAULTSORT:Agolli, Dritëro}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Akademikë shqiptarë]]
[[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Dritëro Agolli]]
[[Kategoria:Njerëz nga Devolli]]
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]
[[Kategoria:Romancierë shqiptarë]]
[[Kategoria:Dramaturgë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shën Petersburgut]]</text>
      <sha1>hfu59ox62gqx9satou4vd3jx25z93j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teodor Laço</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2880</id>
    <revision>
      <id>3001161</id>
      <parentid>2763008</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="qqgs40cfoalwjrvrk4vxyca77gzvsd9" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Leter emri|Teodor Laço }}
{{Leter ditëlindje|29 shtator 1936}}
{{Leter vendlindje|Dardhë, Korçës}} 
{{Leter ditëvdekje|15 tetor 2016}} 
&lt;!-- {{Leter vendvdekje|}} --&gt;
{{Leter kombësia| Shqiptare}} 
{{Leter profesioni| Shkrimtar}} 
&lt;!-- {{Leter shënim|*}} --&gt;
&lt;!--{{Leter mirnjohje|}} --&gt;
{{Leter Tabela Fund}}
'''Teodor Laço''' (1936-2016) ishte një shkrimtar dhe diplomat shqiptar, ambasador i [[Lista e ambasadorëve të Shqipërisë në Rusi|Shqipërisë në Rus]]&lt;nowiki/&gt;i (2006 - 2010).

==Jeta==
Teodor Laço lindi më [[29 shtator]] të vitit [[1936]] në fshatin Dardhë të [[Korça|Korçës]], vdiq më 15 tetor të vitit [[2016]], është shkrimtar shqiptar. Studioi Agronomi në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]]. Ka filluar të botojë që prej viteve ’60.  Është autor i shumë romaneve, novelave, përmbledhjeve me tregime, dramave, komedive, skenarëve të filmave artistikë dhe dokumentarë. Disa prej librave të tij janë vlerësuar me çmimet më të larta që jepen në Shqipëri, ndërsa pjesë të rëndësishme të veprës së tij janë përkthyer e botuar edhe në gjuhë të huaja. Pas viteve ’90 është angazhuar edhe në jetën politike të vendit; për dymbëdhjetë vjet ka qenë deputet në parlamentin shqiptar, ministër i Kulturës në vitet ’94-’97 dhe ka përfaqësuar shtetin shqiptar si ambasador në Fedaratën Ruse.  Vdiq më 15 tetor 2016.

==Tituj të veprave&lt;ref name=&quot;GjSh&quot;&gt; [[Gjovalin Shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : [[Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut]] &lt;/ref&gt;==
*''Era e tokës ([[1965]])'' 
*''Shtëpia në rrugicë ([[1968]])'' 
*[[Një natë shiu|''Një natë shiu'']]'' - 1969''
*''Një nuse për Stasin ([[1970]])'' 
*''Tokë e ashpër ([[1987]])'' 
*''Korbat mbi mermer ([[1981]])'' 
*''[[Një dimër tjetër]] ([[1986]])''
*''Të gjithë lumenjtë rrjedhin ([[1987]])'' 
*''Pushimet e kolonelit ([[1990]])'' 
*[[Shi në plazh|''Shi në plazh'']] 
*''Vrasja e buzëqeshjes  ''
*''Një dritare në Kremlin''
*''Mjegull ([[2009]])''
*''Gropas 67 ([[2014]])''

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{Autorë shqiptarë|state=collapsed}}

{{DEFAULTSORT:Laço, Teodor}}
[[Kategoria:Ministra të Kulturës të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Dardha]]
[[Kategoria:Lindje 1936]]
[[Kategoria:Vdekje 2016]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]</text>
      <sha1>qqgs40cfoalwjrvrk4vxyca77gzvsd9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001323</id>
      <parentid>3001161</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="tw1ra37a22fzw3jlcml9mvc761psv4u" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Leter emri|Teodor Laço }}
{{Leter ditëlindje|29 shtator 1936}}
{{Leter vendlindje|Dardhë, Korçës}} 
{{Leter ditëvdekje|15 tetor 2016}} 
&lt;!-- {{Leter vendvdekje|}} --&gt;
{{Leter kombësia| Shqiptare}} 
{{Leter profesioni| Shkrimtar}} 
&lt;!-- {{Leter shënim|*}} --&gt;
&lt;!--{{Leter mirnjohje|}} --&gt;
{{Leter Tabela Fund}}
'''Teodor Laço''' (1936-2016) ishte një shkrimtar dhe diplomat shqiptar, ambasador i [[Lista e ambasadorëve të Shqipërisë në Rusi|Shqipërisë në Rus]]&lt;nowiki/&gt;i (2006 - 2010).

==Jeta==
Teodor Laço lindi më [[29 shtator]] të vitit [[1936]] në fshatin Dardhë të [[Korça|Korçës]], vdiq më 15 tetor të vitit [[2016]], është shkrimtar shqiptar. Studioi Agronomi në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]]. Ka filluar të botojë që prej viteve ’60.  Është autor i shumë romaneve, novelave, përmbledhjeve me tregime, dramave, komedive, skenarëve të filmave artistikë dhe dokumentarë. Disa prej librave të tij janë vlerësuar me çmimet më të larta që jepen në Shqipëri, ndërsa pjesë të rëndësishme të veprës së tij janë përkthyer e botuar edhe në gjuhë të huaja. Pas viteve ’90 është angazhuar edhe në jetën politike të vendit; për dymbëdhjetë vjet ka qenë deputet në parlamentin shqiptar, ministër i Kulturës në vitet ’94-’97 dhe ka përfaqësuar shtetin shqiptar si ambasador në Fedaratën Ruse.  Vdiq më 15 tetor 2016.

==Tituj të veprave&lt;ref name=&quot;GjSh&quot;&gt; [[Gjovalin Shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : [[Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut]] &lt;/ref&gt;==
*''Era e tokës ([[1965]])'' 
*''Shtëpia në rrugicë ([[1968]])'' 
*[[Një natë shiu|''Një natë shiu'']]'' - 1969''
*''Një nuse për Stasin ([[1970]])'' 
*''Tokë e ashpër ([[1987]])'' 
*''Korbat mbi mermer ([[1981]])'' 
*''[[Një dimër tjetër]]'' ([[1986]])
*''Të gjithë lumenjtë rrjedhin ([[1987]])'' 
*''Pushimet e kolonelit ([[1990]])'' 
*[[Shi në plazh|''Shi në plazh'']] 
*''Vrasja e buzëqeshjes  ''
*''Një dritare në Kremlin''
*''Mjegull ([[2009]])''
*''Gropas 67 ([[2014]])''

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{Autorë shqiptarë|state=collapsed}}

{{DEFAULTSORT:Laço, Teodor}}
[[Kategoria:Ministra të Kulturës të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Dardha]]
[[Kategoria:Lindje 1936]]
[[Kategoria:Vdekje 2016]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]</text>
      <sha1>tw1ra37a22fzw3jlcml9mvc761psv4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001348</id>
      <parentid>3001323</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="rvsndnhn7o444nj6j1sbrvo5yt0iduq" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Leter emri|Teodor Laço }}
{{Leter ditëlindje|29 shtator 1936}}
{{Leter vendlindje|Dardhë, Korçës}} 
{{Leter ditëvdekje|15 tetor 2016}} 
&lt;!-- {{Leter vendvdekje|}} --&gt;
{{Leter kombësia| Shqiptare}} 
{{Leter profesioni| Shkrimtar}} 
&lt;!-- {{Leter shënim|*}} --&gt;
&lt;!--{{Leter mirnjohje|}} --&gt;
{{Leter Tabela Fund}}
'''Teodor Laço''' (1936-2016) ishte një shkrimtar dhe diplomat shqiptar, ambasador i [[Lista e ambasadorëve të Shqipërisë në Rusi|Shqipërisë në Rus]]&lt;nowiki/&gt;i (2006 - 2010).

==Jeta==
Teodor Laço lindi më [[29 shtator]] të vitit [[1936]] në fshatin Dardhë të [[Korça|Korçës]], vdiq më 15 tetor të vitit [[2016]], është shkrimtar shqiptar. Studioi Agronomi në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]]. Ka filluar të botojë që prej viteve ’60.  Është autor i shumë romaneve, novelave, përmbledhjeve me tregime, dramave, komedive, skenarëve të filmave artistikë dhe dokumentarë. Disa prej librave të tij janë vlerësuar me çmimet më të larta që jepen në Shqipëri, ndërsa pjesë të rëndësishme të veprës së tij janë përkthyer e botuar edhe në gjuhë të huaja. Pas viteve ’90 është angazhuar edhe në jetën politike të vendit; për dymbëdhjetë vjet ka qenë deputet në parlamentin shqiptar, ministër i Kulturës në vitet ’94-’97 dhe ka përfaqësuar shtetin shqiptar si ambasador në Fedaratën Ruse.  Vdiq më 15 tetor 2016.

==Tituj të veprave&lt;ref name=&quot;GjSh&quot;&gt; [[Gjovalin Shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : [[Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut]] &lt;/ref&gt;==
*''Era e tokës ([[1965]])'' 
*''Shtëpia në rrugicë ([[1968]])'' 
*[[Një natë shiu|''Një natë shiu'']]'' - 1969''
*''Një nuse për Stasin ([[1970]])'' 
*''Tokë e ashpër ([[1987]])'' 
*''Korbat mbi mermer ([[1981]])'' 
*''[[Një dimër tjetër]]'' ([[1986]])
*''Të gjithë lumenjtë rrjedhin ([[1987]])'' 
*''Pushimet e kolonelit ([[1990]])'' 
*[[Shi në plazh|''Shi në plazh'']] 
*''Vrasja e buzëqeshjes  ''
*''Një dritare në Kremlin''
*''Mjegull ([[2009]])''
*''Gropas 67'' ([[2014]])

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{Autorë shqiptarë|state=collapsed}}

{{DEFAULTSORT:Laço, Teodor}}
[[Kategoria:Ministra të Kulturës të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Dardha]]
[[Kategoria:Lindje 1936]]
[[Kategoria:Vdekje 2016]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]</text>
      <sha1>rvsndnhn7o444nj6j1sbrvo5yt0iduq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dhori Qiriazi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2884</id>
    <revision>
      <id>3001274</id>
      <parentid>2471219</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4326" sha1="0siui3b1q3j646myq0twbpalzfi1hdx" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Letër portreti|boja=&quot;#F0C030&quot;|Dhori Qiriazi}}
&lt;!--{{Leter figura|Dhimitër Xhuvani.JPG}}--&gt;
{{Leter emri| Dhori Dhimitër}}
{{Leter mbiemri| Qiriazi}}
{{Leter ditëlindje|1933 }}
{{Leter vendlindje| Lëngëzë, Kolonjë}}
{{Leter ditëvdekje|19 tetor 2009}}
{{Leter vendvdekje|Tiranë}}
{{Leter kombësia| shqiptare}} 
&lt;!--{{Leter shtetësie| }}--&gt;
{{Leter profesioni| shkrimtar, përkthyes}} 
&lt;!--{{Leter shënim|*}}--&gt;
{{Leter mirnjohje|Mësues i Popullit - Shqipëri, Anëtar i përjetshëm i Irvine Burns Club, Skoci}}
{{Leter Tabela Fund}}

'''Dhori Qiriazi''' ([[Lëngëz|Lëngëza]], [[3 janar]] [[1933]] - Tiranë, [[2 tetor]] [[2009]]) ka qenë poet lirik, shkrimtar, përkthyes dhe studiues shqiptar.

== Biografia ==
U lind në Lëngëzë të Kolonjës në vitin 1933, i biri i Dhimitër Qiriazit. Ka mbaruar studimet në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë në Tiranë në vitin 1958 për gjuhë-letërsi dhe histori. Ka punuar si mësues në qytetin e Ersekës dhe në fshatrat e Kolonjës deri në vitin 1988, kur doli në pension. Mban titullin &quot;Mësues i Popullit&quot;.

Dhori Qiriazi është një nga zërat e veçantë dhe poetët lirikë më brilantë në letërsinë shqipe e viteve 60. Filloi të botojë që në vitin 1953.

Gjithashtu, është shquar si përkthyes ku ka sjellë në shqip me cilësi të lartë poetë botërorë. Nga viti 2003, për përkthimin e shkëlqyer të poezive të Robert Bërnsit, është antar i përjetshëm i Klubit &quot;Bërns&quot; (Irvine Burns Club) në qytetin Irvine në Skoci. Ka botuar një sërë librash studimorë ku do të veçonim &quot;Memorjen&quot; e Gjon Muzakës dhe monografinë &quot;Krishterimi në Shqipëri&quot;, e para monografi e këtij lloji në Shqipëri. Ka mbledhur në një libër, për herë të parë, këngët e krahinës së Kolonjës dhe të Leskovikut, botuar nën titullin &quot;Flakët e vatrës&quot;.

Vdiq në Tiranë më 2 tetor 2009.

== Tituj të veprave ==
* ''Kur zemra rreh së pari'' ([[1958]]) &lt;ref name=GjSh&gt;[[Gjovalin shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : [[Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut]]&lt;/ref&gt;
* ''Balada intime'' ([[1963]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poema e ushtarit([[1968]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Pishat me kristale'' ([[1971]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poezia shqipe'' ([[1974]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poezi (botuar në Prishtinë)'' ([[1976]])
* ''Vitet'' ([[1982]])
* ''Blerta'' ([[1981]])
* Nekrasov, &quot;Kush rron i lumtur në Rusi&quot; (1982)
* ''Guri i kripës'' ([[1984]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Kukuli dhe shigjeta'' ([[1986]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Libri i këngëve - Petrarka (përkthim)'' ([[1995]])
* ''Memorje - Gjon Muzaka (përkthim dhe pajisje me shënime)'' [[1996]])
* ''Gjauri, I burgosuri i Shilonit - Bajron (përkthim) '' [[1996]])
* ''Lirika Antike Greke, Antologji (përkthim)'' ([[1997]])
* ''Dhimitër Kamarda, studim'' ([[1997]])
* ''Poezi - Robert Bërns (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Kujtime mbi Tolstoin (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Kufoma e gjallë - L. Tolstoi (Dramë) (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Krishterimi në Shqipëri'' ([[2000]])
* ''Baladat intime'' ([[2001]])
* ''Sheshi i Shatrivanit - S. Kuazimodo (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Letra nga Shqipëria - Xh.K.Hobhauz (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Nga shpirti i shkrimtarëve dhe artistëve - F.Niçe (përkthim)''([[2001]])
* ''Stinët njerëzore - Xh. Kits (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Flakët e vatrës'' ([[2002]])
* ''Kaligrame lirike (ese)'' ([[2002]])
* ''Zemër gruaje, tregime (përkthim)'' ([[2002]])
* ''Krishtërimi në Shqipëri (ribotim)'' ([[2005]])
* ''Lirikat e borës - poezi ''''(2007)''''
* ''Xhorxh Bajron, Nusja e Abidos (përkthim)''' (2007)''
* ''XH. Rumiu &quot;Mas'navi Manavi&quot; - poezi (përkthim)'' ''(2007)''''
* ''Vajza e pashait, - tregime (19 shtator 2009)''
* ''A. S. Pushkin &quot;Poezi, Poemë, Drama në vargje&quot;'' - përkthim (12.11.2009)
* ''Dikur në vjeshtë - poezi, Tirana Times, 2014

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Qiriazi, Dhor}}
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]
[[Kategoria:Mësues i Popullit]]
[[Kategoria:Lindje 1933]]
[[Kategoria:Vdekje 2009]]
[[Kategoria:Njerëz nga Kolonja]]
[[Kategoria:Përkthyes prej anglishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej italishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej rusishtes në shqip]]</text>
      <sha1>0siui3b1q3j646myq0twbpalzfi1hdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001275</id>
      <parentid>3001274</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4328" sha1="6n4pj85kiqrbf2rctxkiqa15hagn7cl" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Letër portreti|boja=&quot;#F0C030&quot;|Dhori Qiriazi}}
&lt;!--{{Leter figura|Dhimitër Xhuvani.JPG}}--&gt;
{{Leter emri| Dhori Dhimitër}}
{{Leter mbiemri| Qiriazi}}
{{Leter ditëlindje|1933 }}
{{Leter vendlindje| Lëngëzë, Kolonjë}}
{{Leter ditëvdekje|19 tetor 2009}}
{{Leter vendvdekje|Tiranë}}
{{Leter kombësia| shqiptare}} 
&lt;!--{{Leter shtetësie| }}--&gt;
{{Leter profesioni| shkrimtar, përkthyes}} 
&lt;!--{{Leter shënim|*}}--&gt;
{{Leter mirnjohje|Mësues i Popullit - Shqipëri, Anëtar i përjetshëm i Irvine Burns Club, Skoci}}
{{Leter Tabela Fund}}

'''Dhori Qiriazi''' ([[Lëngëz|Lëngëza]], [[3 janar]] [[1933]] - Tiranë, [[2 tetor]] [[2009]]) ka qenë poet lirik, shkrimtar, përkthyes dhe studiues shqiptar.

== Biografia ==
U lind në Lëngëzë të Kolonjës në vitin 1933, i biri i Dhimitër Qiriazit. Ka mbaruar studimet në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë në Tiranë në vitin 1958 për gjuhë-letërsi dhe histori. Ka punuar si mësues në qytetin e Ersekës dhe në fshatrat e Kolonjës deri në vitin 1988, kur doli në pension. Mban titullin &quot;Mësues i Popullit&quot;.

Dhori Qiriazi është një nga zërat e veçantë dhe poetët lirikë më brilantë në letërsinë shqipe e viteve 60. Filloi të botojë që në vitin 1953.

Gjithashtu, është shquar si përkthyes ku ka sjellë në shqip me cilësi të lartë poetë botërorë. Nga viti 2003, për përkthimin e shkëlqyer të poezive të Robert Bërnsit, është antar i përjetshëm i Klubit &quot;Bërns&quot; (Irvine Burns Club) në qytetin Irvine në Skoci. Ka botuar një sërë librash studimorë ku do të veçonim &quot;Memorjen&quot; e Gjon Muzakës dhe monografinë &quot;Krishterimi në Shqipëri&quot;, e para monografi e këtij lloji në Shqipëri. Ka mbledhur në një libër, për herë të parë, këngët e krahinës së Kolonjës dhe të Leskovikut, botuar nën titullin &quot;Flakët e vatrës&quot;.

Vdiq në Tiranë më 2 tetor 2009.

== Tituj të veprave ==
* ''Kur zemra rreh së pari'' ([[1958]]) &lt;ref name=GjSh&gt;[[Gjovalin shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : [[Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut]]&lt;/ref&gt;
* ''Balada intime'' ([[1963]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poema e ushtarit([[1968]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Pishat me kristale'' ([[1971]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poezia shqipe'' ([[1974]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poezi (botuar në Prishtinë)'' ([[1976]])
* ''Vitet'' ([[1982]])
* ''Blerta'' ([[1981]])
* Nekrasov, &quot;Kush rron i lumtur në Rusi&quot; (1982)
* ''Guri i kripës'' ([[1984]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Kukuli dhe shigjeta'' ([[1986]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Libri i këngëve - Petrarka (përkthim)'' ([[1995]])
* ''Memorje - Gjon Muzaka (përkthim dhe pajisje me shënime)'' [[1996]])
* ''Gjauri, I burgosuri i Shilonit - Bajron (përkthim) '' [[1996]])
* ''Lirika Antike Greke, Antologji (përkthim)'' ([[1997]])
* ''Dhimitër Kamarda, studim'' ([[1997]])
* ''Poezi - Robert Bërns (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Kujtime mbi Tolstoin (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Kufoma e gjallë - L. Tolstoi (Dramë) (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Krishterimi në Shqipëri'' ([[2000]])
* ''Baladat intime'' ([[2001]])
* ''Sheshi i Shatrivanit - S. Kuazimodo (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Letra nga Shqipëria - Xh.K.Hobhauz (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Nga shpirti i shkrimtarëve dhe artistëve - F.Niçe (përkthim)''([[2001]])
* ''Stinët njerëzore - Xh. Kits (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Flakët e vatrës'' ([[2002]])
* ''Kaligrame lirike (ese)'' ([[2002]])
* ''Zemër gruaje, tregime (përkthim)'' ([[2002]])
* ''Krishtërimi në Shqipëri (ribotim)'' ([[2005]])
* ''Lirikat e borës - poezi ''''(2007)''''
* ''Xhorxh Bajron, Nusja e Abidos (përkthim)''' (2007)''
* ''XH. Rumiu &quot;Mas'navi Manavi&quot; - poezi (përkthim)'' ''(2007)''''
* ''Vajza e pashait, - tregime (19 shtator 2009)''
* ''A. S. Pushkin &quot;Poezi, Poemë, Drama në vargje&quot;'' - përkthim (12.11.2009)
* ''Dikur në vjeshtë - poezi, Tirana Times, 2014''

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Qiriazi, Dhor}}
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]
[[Kategoria:Mësues i Popullit]]
[[Kategoria:Lindje 1933]]
[[Kategoria:Vdekje 2009]]
[[Kategoria:Njerëz nga Kolonja]]
[[Kategoria:Përkthyes prej anglishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej italishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej rusishtes në shqip]]</text>
      <sha1>6n4pj85kiqrbf2rctxkiqa15hagn7cl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001307</id>
      <parentid>3001275</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4328" sha1="m99e929buj6wiftxskpjhmm56bbba15" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Letër portreti|boja=&quot;#F0C030&quot;|Dhori Qiriazi}}
&lt;!--{{Leter figura|Dhimitër Xhuvani.JPG}}--&gt;
{{Leter emri| Dhori Dhimitër}}
{{Leter mbiemri| Qiriazi}}
{{Leter ditëlindje|1933 }}
{{Leter vendlindje| Lëngëzë, Kolonjë}}
{{Leter ditëvdekje|19 tetor 2009}}
{{Leter vendvdekje|Tiranë}}
{{Leter kombësia| shqiptare}} 
&lt;!--{{Leter shtetësie| }}--&gt;
{{Leter profesioni| shkrimtar, përkthyes}} 
&lt;!--{{Leter shënim|*}}--&gt;
{{Leter mirnjohje|Mësues i Popullit - Shqipëri, Anëtar i përjetshëm i Irvine Burns Club, Skoci}}
{{Leter Tabela Fund}}

'''Dhori Qiriazi''' ([[Lëngëz|Lëngëza]], [[3 janar]] [[1933]] - Tiranë, [[2 tetor]] [[2009]]) ka qenë poet lirik, shkrimtar, përkthyes dhe studiues shqiptar.

== Biografia ==
U lind në Lëngëzë të Kolonjës në vitin 1933, i biri i Dhimitër Qiriazit. Ka mbaruar studimet në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë në Tiranë në vitin 1958 për gjuhë-letërsi dhe histori. Ka punuar si mësues në qytetin e Ersekës dhe në fshatrat e Kolonjës deri në vitin 1988, kur doli në pension. Mban titullin &quot;Mësues i Popullit&quot;.

Dhori Qiriazi është një nga zërat e veçantë dhe poetët lirikë më brilantë në letërsinë shqipe e viteve 60. Filloi të botojë që në vitin 1953.

Gjithashtu, është shquar si përkthyes ku ka sjellë në shqip me cilësi të lartë poetë botërorë. Nga viti 2003, për përkthimin e shkëlqyer të poezive të Robert Bërnsit, është antar i përjetshëm i Klubit &quot;Bërns&quot; (Irvine Burns Club) në qytetin Irvine në Skoci. Ka botuar një sërë librash studimorë ku do të veçonim &quot;Memorjen&quot; e Gjon Muzakës dhe monografinë &quot;Krishterimi në Shqipëri&quot;, e para monografi e këtij lloji në Shqipëri. Ka mbledhur në një libër, për herë të parë, këngët e krahinës së Kolonjës dhe të Leskovikut, botuar nën titullin &quot;Flakët e vatrës&quot;.

Vdiq në Tiranë më 2 tetor 2009.

== Tituj të veprave ==
* ''Kur zemra rreh së pari'' ([[1958]]) &lt;ref name=GjSh&gt;[[Gjovalin shkurtaj]] dhe [[Enver Hysa]] : [[Gjuha Shqipe për të huajt dhe shqiptarët jashtë atdheut]]&lt;/ref&gt;
* ''Balada intime'' ([[1963]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poema e ushtarit([[1968]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Pishat me kristale'' ([[1971]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poezia shqipe'' ([[1974]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Poezi (botuar në Prishtinë)'' ([[1976]])
* ''Vitet'' ([[1982]])
* ''Blerta'' ([[1981]])
* Nekrasov, &quot;Kush rron i lumtur në Rusi&quot; (1982)
* ''Guri i kripës'' ([[1984]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Kukuli dhe shigjeta'' ([[1986]]) &lt;ref name=GjSh /&gt;
* ''Libri i këngëve - Petrarka (përkthim)'' ([[1995]])
* ''Memorje - Gjon Muzaka (përkthim dhe pajisje me shënime)'' [[1996]])
* ''Gjauri, I burgosuri i Shilonit - Bajron (përkthim) '' [[1996]])
* ''Lirika Antike Greke, Antologji (përkthim)'' ([[1997]])
* ''Dhimitër Kamarda, studim'' ([[1997]])
* ''Poezi - Robert Bërns (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Kujtime mbi Tolstoin (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Kufoma e gjallë - L. Tolstoi (Dramë) (përkthim)'' ([[1998]])
* ''Krishterimi në Shqipëri'' ([[2000]])
* ''Baladat intime'' ([[2001]])
* ''Sheshi i Shatrivanit - S. Kuazimodo (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Letra nga Shqipëria - Xh.K.Hobhauz (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Nga shpirti i shkrimtarëve dhe artistëve - F.Niçe (përkthim)''([[2001]])
* ''Stinët njerëzore - Xh. Kits (përkthim)'' ([[2001]])
* ''Flakët e vatrës'' ([[2002]])
* ''Kaligrame lirike (ese)'' ([[2002]])
* ''Zemër gruaje, tregime (përkthim)'' ([[2002]])
* ''Krishtërimi në Shqipëri (ribotim)'' ([[2005]])
* ''Lirikat e borës - poezi ''''(2007)''''
* ''Xhorxh Bajron, Nusja e Abidos (përkthim)''' (2007)''
* ''XH. Rumiu &quot;Mas'navi Manavi&quot; - poezi (përkthim)'' ''(2007)''''
* ''Vajza e pashait,'' - tregime (19 shtator 2009)
* ''A. S. Pushkin &quot;Poezi, Poemë, Drama në vargje&quot;'' - përkthim (12.11.2009)
* ''Dikur në vjeshtë'' - poezi, Tirana Times, 2014

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:Qiriazi, Dhor}}
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]
[[Kategoria:Mësues i Popullit]]
[[Kategoria:Lindje 1933]]
[[Kategoria:Vdekje 2009]]
[[Kategoria:Njerëz nga Kolonja]]
[[Kategoria:Përkthyes prej anglishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej italishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej rusishtes në shqip]]</text>
      <sha1>m99e929buj6wiftxskpjhmm56bbba15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fatos Arapi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2885</id>
    <revision>
      <id>3001172</id>
      <parentid>2940861</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5975" sha1="2zllwgvdqxw3r5qce4joawlg8anxh0p" xml:space="preserve">'''Fatos Arapi '''([[Vlorë]], 19 korrik 1929 - [[Tirana|Tiranë]], 10 tetor 2018) ishte një [[Poeti|poet]], novelist, përkthyes dhe gazetar shqiptar. Shkrimet e Arapit janë çmuar shumë nga lexuesit dhe bashkëkohësit e tij, për të cilat ka marrë çmime të ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare.

== Biografia ==
U lind i biri i Tol Stavre Arapit&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=11 tetor 2018|title=Shuhet shkrimtari i njohur Fatos Arapi|url=http://shqiptarja.com/lajm/shuhet-shkrimtari-i-njohur-fatos-arapi?r=dtr|journal=Shqiptarja.com|language=sq}}&lt;/ref&gt; në Zvërnec, pranë qytetit të [[Vlora|Vlorës]], ku kreu shkollimin fillor dhe të mesëm. Studimet e larta i ndoqi në [[Sofia|Sofie]] të [[Bullgarisë]] për ekonomi, më pas u kthye të punonte në [[Tiranë]] si gazetar dhe lektor për letërsinë moderne shqipe.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|url=https://books.google.al/books?id=6inIiCF_930C&amp;pg=PA16&amp;dq=Fatos+Arapi+1930&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Fatos%20Arapi%201930&amp;f=false|title=Historical Dictionary of Albania|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2010|isbn=9780810861886|pages=16|language=en}}&lt;/ref&gt; Puna e tij e parë ishte në vitin 1953 në [[Komisioni i Planit të Shtetit|Komisionin e Planit të Shtetit]] si Kryetar i Degës së “Artizanatit dhe Industrisë Lokale”. Në vitin 1954 ai u transferua në [[Shkolla Teknike Ekonomike në Tiranë|Teknikumin Financiar]] si mësues i asaj shkolle (Qyteti i Nxënësve) ku dha lëndët: Statistikë, Planifikim dhe Ekonomi Politike. Ai ka punuar pedagog i Ekonomisë në Institutin Bujqësor, po kështu gjatë viteve 1959 – 1966 ka qenë pedagog i Ekonomisë Politike në [[Universiteti i Tiranës|Institutin e Lartë Ekonomik të Tiranës]].

Në vitin 1966 u dërgua në qarkullim, në Vlorë, ku punoi si mësues i shkollës tetëvjeçare “Ismail Qemali”, rreth katër vjet (mars 1966 – gusht 1969). Në vitin 1971 ai u emërua pedagog në Fakultetin Histori–Filologji, Universiteti i Tiranës. Në vitin 1973 (pas Plenumit IV) u dërgua në shkollën e mesme të natës “Sami Frashëri”, Tiranë, ku qëndroi 10 vjet deri më 1983.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bardhyli|first=Alda|date=26 prill 2017|title=Fatos Arapi, poeti është ende në qytet|url=http://gazeta-shqip.com/lajme/2017/04/26/fatos-arapi-poeti-eshte-ende-ne-qytet/|journal=&quot;Shqip&quot;|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Në vitet 1962 e 1966 botoi vëllimet &quot;Shtigje poetike&quot; dhe &quot;Poezi dhe vjersha&quot;. U kritikua më 1973 për vëllimin ''Drama e një partizani pa emër'', qëndroi për shumë kohë gati në heshtje deri më 1989.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=-0mJ7blUGtQC&amp;pg=PA233&amp;lpg=PA233&amp;dq=fatos+harapi+fadil+pacrami&amp;source=bl&amp;ots=tlObHve3K3&amp;sig=XdezYJkNe7Mmr6VUhEvAyhd_zr4&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwitvO_c04jeAhXKp4sKHXdMBU0Q6AEwCHoECAIQAQ#v=snippet&amp;q=fatos%20arapi&amp;f=false|title=History of the Literary Cultures of East-Central Europe: Junctures ..., Volume 3|last=Marcel Cornis-Pope|first=John Neubauer|publisher=John Benjamins Publishing|year=2004|isbn=9789027234551|pages=233|language=en}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2008 e fitoi ,,Kurorën e artë,, në manifestimin poetik Mbrëmjet e poezisë strugane dhe është i pari poet shqiptar që e ka fituar këtë shpërblim.

== Tituj të veprave&lt;ref&gt;https://www.bksh.al/search/Fatos%20Arapi/&lt;/ref&gt; ==
* ''Shtigje poetike'', {{L|1962}}
* ''Partizani pa emër'', 1962
* ''Poema dhe vjersha'', {{L|1966}}
* ''Ritme të hekurta'', {{L|1968}}
* ''Patat e egra'', {{L|1969}}
* ''Dhjetori i shqetësuar'', {{L|1970}}
* ''Kaltërsira'', {{L|1971}}
* ''Dikush më buzëqeshte'', {{L|1972}}
* ''Poezi të zgjedhura'', {{L|1974}}
* ''Drejt qindra shekujsh shkojmë'', {{L|1977}}
* ''Shokët'', {{L|1977}}
* ''Fatet'', {{L|1979}}
* ''Poezi'', {{L|1983}}
* ''Cipa e borës'', {{L|1985}}
* ''Deti në mes'', {{L|1986}}
* ''Këngë të moçme shqiptare'', {{L|1986}}
* ''Fjalë për poezinë'', {{L|1987}}
* ''Duke dalë prej ëndrrës...'', {{L|1989}}
* ''Ku shkoni ju statuja'', {{L|1990}}
* ''Dafina nën shi'', {{L|1991}}
* ''Ne, pikëllimi i dritave'', {{L|1993}}
* ''Unë vdiqa në brigjet e Jonit'', {{L|1993}}
* ''Më vjen keq për Jagon : poezi, {{L|1994}}''
* ''Çezari dhe ushtari i mirë Shvejk, në front diku'', {{L|1995}}
* ''Çështja shqiptare dhe kriza ballkanike'', {{L|1996}}
* ''Kujtohem që jam'', {{L|1997}}
* ''Gjeniu pa kokë'', {{L|1999}} 
* ''Më duhet një gjysmë ëndrre'', {{L|1999}}
* ''Kush ishte Vllas Arapi'', {{L|2000}}
* ''Gjeniu me kokë të prerë'', {{L|2000}}
* ''Antologji personale'', {{L|2001}}
* ''Çështja shqiptare dhe kriza ballkanike'', {{L|2001}}
* ''Vëllezër hamletë'', {{L|2001}}
* ''Nuk shitet shpirti në tetor'', {{L|2002}}
* ''Eklipsi i ëndrës'', {{L|2002}}
* ''Na ishte një almë'', {{L|2002}}
* ''Ah, sikur të isha një përrallë'', {{L|2003}}
* ''Në Tiranë kur s'ke ç'të bësh...'', {{L|2003}}
* ''Shëtitje pa veten'', {{L|2005}}
* ''Horrat e ndershëm'', {{L|2007}}
* ''E sajoi reja zogun e furtunës'', {{L|2012}}
* ''Më jepni një emër : poezi të zgjedhura 1962-1989'', {{L|2014}}
* ''Në kaq pak Tiranë : poezi të zgjedhura 1990-1996'', {{L|2014}}
* ''Një buzëqeshje e pabesueshme : poezi të zgjedhura 2005-2010'', {{L|2014}}
* ''Urna e vogël : poezi të zgjedhura 1997-2003'', {{L|2014}}


=== Përkthime ===

* ''Këngë për njeriun, Nikolla Vapcarov'', 1981; 
* ''Poezi'', [[Pablo Neruda]], 1989; 
* ''Safo'', 1990; 
* ''Antologji e poezisë turke të shekullit XX'', 2001.

== Referime ==
{{reflist|2}}{{Autorë shqiptarë|state=collapsed}}


{{DEFAULTSORT:Arapi, Fatos}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Novelistë shqiptarë]]
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vlora]]
[[Kategoria:Lindje 1930]]
[[Kategoria:Vdekje 2018]]
[[Kategoria:Përkthyes prej rusishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej bullgarishtes në shqip]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]</text>
      <sha1>2zllwgvdqxw3r5qce4joawlg8anxh0p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001359</id>
      <parentid>3001172</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5975" sha1="qpvaus4dg6a6j9h1eljuf8n28zr2p7f" xml:space="preserve">'''Fatos Arapi '''([[Vlorë]], 19 korrik 1929 - [[Tirana|Tiranë]], 10 tetor 2018) ishte një [[Poeti|poet]], novelist, përkthyes dhe gazetar shqiptar. Shkrimet e Arapit janë çmuar shumë nga lexuesit dhe bashkëkohësit e tij, për të cilat ka marrë çmime të ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare.

== Biografia ==
U lind i biri i Tol Stavre Arapit&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=11 tetor 2018|title=Shuhet shkrimtari i njohur Fatos Arapi|url=http://shqiptarja.com/lajm/shuhet-shkrimtari-i-njohur-fatos-arapi?r=dtr|journal=Shqiptarja.com|language=sq}}&lt;/ref&gt; në Zvërnec, pranë qytetit të [[Vlora|Vlorës]], ku kreu shkollimin fillor dhe të mesëm. Studimet e larta i ndoqi në [[Sofia|Sofie]] të [[Bullgarisë]] për ekonomi, më pas u kthye të punonte në [[Tiranë]] si gazetar dhe lektor për letërsinë moderne shqipe.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|url=https://books.google.al/books?id=6inIiCF_930C&amp;pg=PA16&amp;dq=Fatos+Arapi+1930&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Fatos%20Arapi%201930&amp;f=false|title=Historical Dictionary of Albania|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2010|isbn=9780810861886|pages=16|language=en}}&lt;/ref&gt; Puna e tij e parë ishte në vitin 1953 në [[Komisioni i Planit të Shtetit|Komisionin e Planit të Shtetit]] si Kryetar i Degës së “Artizanatit dhe Industrisë Lokale”. Në vitin 1954 ai u transferua në [[Shkolla Teknike Ekonomike në Tiranë|Teknikumin Financiar]] si mësues i asaj shkolle (Qyteti i Nxënësve) ku dha lëndët: Statistikë, Planifikim dhe Ekonomi Politike. Ai ka punuar pedagog i Ekonomisë në Institutin Bujqësor, po kështu gjatë viteve 1959 – 1966 ka qenë pedagog i Ekonomisë Politike në [[Universiteti i Tiranës|Institutin e Lartë Ekonomik të Tiranës]].

Në vitin 1966 u dërgua në qarkullim, në Vlorë, ku punoi si mësues i shkollës tetëvjeçare “Ismail Qemali”, rreth katër vjet (mars 1966 – gusht 1969). Në vitin 1971 ai u emërua pedagog në Fakultetin Histori–Filologji, Universiteti i Tiranës. Në vitin 1973 (pas Plenumit IV) u dërgua në shkollën e mesme të natës “Sami Frashëri”, Tiranë, ku qëndroi 10 vjet deri më 1983.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bardhyli|first=Alda|date=26 prill 2017|title=Fatos Arapi, poeti është ende në qytet|url=http://gazeta-shqip.com/lajme/2017/04/26/fatos-arapi-poeti-eshte-ende-ne-qytet/|journal=&quot;Shqip&quot;|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Në vitet 1962 e 1966 botoi vëllimet &quot;Shtigje poetike&quot; dhe &quot;Poezi dhe vjersha&quot;. U kritikua më 1973 për vëllimin ''Drama e një partizani pa emër'', qëndroi për shumë kohë gati në heshtje deri më 1989.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=-0mJ7blUGtQC&amp;pg=PA233&amp;lpg=PA233&amp;dq=fatos+harapi+fadil+pacrami&amp;source=bl&amp;ots=tlObHve3K3&amp;sig=XdezYJkNe7Mmr6VUhEvAyhd_zr4&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwitvO_c04jeAhXKp4sKHXdMBU0Q6AEwCHoECAIQAQ#v=snippet&amp;q=fatos%20arapi&amp;f=false|title=History of the Literary Cultures of East-Central Europe: Junctures ..., Volume 3|last=Marcel Cornis-Pope|first=John Neubauer|publisher=John Benjamins Publishing|year=2004|isbn=9789027234551|pages=233|language=en}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2008 e fitoi ,,Kurorën e artë,, në manifestimin poetik Mbrëmjet e poezisë strugane dhe është i pari poet shqiptar që e ka fituar këtë shpërblim.

== Tituj të veprave&lt;ref&gt;https://www.bksh.al/search/Fatos%20Arapi/&lt;/ref&gt; ==
* ''Shtigje poetike'', {{L|1962}}
* ''Partizani pa emër'', 1962
* ''Poema dhe vjersha'', {{L|1966}}
* ''Ritme të hekurta'', {{L|1968}}
* ''Patat e egra'', {{L|1969}}
* ''Dhjetori i shqetësuar'', {{L|1970}}
* ''Kaltërsira'', {{L|1971}}
* ''Dikush më buzëqeshte'', {{L|1972}}
* ''Poezi të zgjedhura'', {{L|1974}}
* ''Drejt qindra shekujsh shkojmë'', {{L|1977}}
* ''Shokët'', {{L|1977}}
* ''Fatet'', {{L|1979}}
* ''Poezi'', {{L|1983}}
* ''Cipa e borës'', {{L|1985}}
* ''Deti në mes'', {{L|1986}}
* ''Këngë të moçme shqiptare'', {{L|1986}}
* ''Fjalë për poezinë'', {{L|1987}}
* ''Duke dalë prej ëndrrës...'', {{L|1989}}
* ''Ku shkoni ju statuja'', {{L|1990}}
* ''Dafina nën shi'', {{L|1991}}
* ''Ne, pikëllimi i dritave'', {{L|1993}}
* ''Unë vdiqa në brigjet e Jonit'', {{L|1993}}
* ''Më vjen keq për Jagon'' : poezi, {{L|1994}}
* ''Çezari dhe ushtari i mirë Shvejk, në front diku'', {{L|1995}}
* ''Çështja shqiptare dhe kriza ballkanike'', {{L|1996}}
* ''Kujtohem që jam'', {{L|1997}}
* ''Gjeniu pa kokë'', {{L|1999}} 
* ''Më duhet një gjysmë ëndrre'', {{L|1999}}
* ''Kush ishte Vllas Arapi'', {{L|2000}}
* ''Gjeniu me kokë të prerë'', {{L|2000}}
* ''Antologji personale'', {{L|2001}}
* ''Çështja shqiptare dhe kriza ballkanike'', {{L|2001}}
* ''Vëllezër hamletë'', {{L|2001}}
* ''Nuk shitet shpirti në tetor'', {{L|2002}}
* ''Eklipsi i ëndrës'', {{L|2002}}
* ''Na ishte një almë'', {{L|2002}}
* ''Ah, sikur të isha një përrallë'', {{L|2003}}
* ''Në Tiranë kur s'ke ç'të bësh...'', {{L|2003}}
* ''Shëtitje pa veten'', {{L|2005}}
* ''Horrat e ndershëm'', {{L|2007}}
* ''E sajoi reja zogun e furtunës'', {{L|2012}}
* ''Më jepni një emër : poezi të zgjedhura 1962-1989'', {{L|2014}}
* ''Në kaq pak Tiranë : poezi të zgjedhura 1990-1996'', {{L|2014}}
* ''Një buzëqeshje e pabesueshme : poezi të zgjedhura 2005-2010'', {{L|2014}}
* ''Urna e vogël : poezi të zgjedhura 1997-2003'', {{L|2014}}


=== Përkthime ===

* ''Këngë për njeriun, Nikolla Vapcarov'', 1981; 
* ''Poezi'', [[Pablo Neruda]], 1989; 
* ''Safo'', 1990; 
* ''Antologji e poezisë turke të shekullit XX'', 2001.

== Referime ==
{{reflist|2}}{{Autorë shqiptarë|state=collapsed}}


{{DEFAULTSORT:Arapi, Fatos}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Novelistë shqiptarë]]
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vlora]]
[[Kategoria:Lindje 1930]]
[[Kategoria:Vdekje 2018]]
[[Kategoria:Përkthyes prej rusishtes në shqip]]
[[Kategoria:Përkthyes prej bullgarishtes në shqip]]
[[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]]</text>
      <sha1>qpvaus4dg6a6j9h1eljuf8n28zr2p7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Odhise Grillo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2893</id>
    <revision>
      <id>3001173</id>
      <parentid>2940863</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5534" sha1="5f4efq7m3050vyxi8iz6q9sdipphsxp" xml:space="preserve">[[Skeda:Odhise Grillo.jpg|djathtas|frameless|220x220px|'''[[Odhise Grillo]]''']]
'''Odhise Grillo''' ([[Vuno]], [[21 mars]] [[1933|1932]] - [[Tirana|Tiranë]], [[24 shtator]] [[2003]]) ishte një shkrimtar i njohur dhe profesor universitar [[shqiptar]], që ka lëvruar më së shumti letërsinë për fëmijë.&lt;ref name=&quot;Bushati&quot;&gt;{{cite web|last=Bushati|first=Xhahid|url=http://www.shqiptarja.com/kulture/2730/Kur-Lexojme-odhisene-nje-monografi-per-jeten-e-shkrimtarit-178318.html|title=&quot;Kur kujtojmë Odhisenë&quot;, njëmonografi për jetën e shkrimtarit|publisher=Shqiptarja|date=22 shtator 2013}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
U lind më 21 mars 1932 në Vuno të [[Himarë]]s. Studioi gjuhë-letërsi dhe gazetari në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] në vitin [[1962]]. Mbas mbarimit te studimeve punoi si redaktor ne revisten &quot;Hosteni&quot; (ishte vetem 17 vjec), për të vazhduar më tej në Shtëpine Qëndrore të Krijimtarisë Popullore, ku drejtoi revistat &quot;Bota e fëmijeve&quot; dhe &quot;Kultura Popullore&quot; dhe deri sa doli në pension punoi në shtëpinë botuese Naim Frasheri, fillimisht si redaktor, e me pas si shef i redaksisë së letërsisë për femije. Mbas pensionit punoi si redaktor në shtepinë botuese &quot;Toena&quot;.

Librin e parë me vjersha e botoi në vitin 1954, i titulluar &quot;Shtatë ngjyrat&quot;. 

Grillo shkroi e botoi me shume se çdo shkrimtar tjetër i kësaj letërsisë dhe ne veprën e tij rroku tema e fusha te mbështetura ne motivet popullore e veçanërisht vend lindjes se tij, Vunoit. Ai përpiqej gjithmonë te sillte diçka te re ne letërsi dhe e pasuroi atë me risi, përvoja elemente dhe format te reja artistike.  Ai kishte lindur për te shkruar letërsi për fëmije, duke qene një krijues i mirëfillte i saj dhe iu përkushtua asaj tere jetën, me talentin, pasionin dhe aftësitë krijuese qe zotëronte.

Shkrimtarit bashkëkohor te letërsisë për fëmije Odhise Grillo ju dha [[Medalje|medalja]] &quot;2000 Milenium&quot; e [[instituti]]t biografik ndërkombëtar të [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Amerikës]].  Kjo medalje u jepet njerëzve qe radhiten përkrah personave më të shquar në fushën e letërsisë.  Shkrimtari Grillo ka botuar mbi 120 libra për fëmije ne proze, poezi, studime kritike dhe te tjera.  Grillo është perfshire ne edicionin e 16, &quot;International Authors and Writers Who's Who&quot; 199/2000, botim i qendres biografike te Cambridge-it në [[Anglia|Angli]] (IBC). Ai drejtoi per me shume se dhjete vjet Shoqaten Mbarekombetare te Shkrimtareve per Femije e te Rinj, si kryetar e se fundmi si president. Gjithashtu Grillo eshte nderuar me titujt Mjeshter I Madh, Laureat i cmimit te Republikes.&lt;ref&gt;Milaim Nelaj - Kur Lexojme Odhisene - Monografi Letrare, botim i OMSCA ISBN:978-9928-132-02-4&lt;/ref&gt;   

&quot;Historia e Skënderbeut&quot;, sipas veprës së [[Naim Frashëri]]t, kjo vepër e Grillos hyn në fondin e [[Libri|librave]] më të mirë të dhjetëvjeçarit të fundit. Odhise Grillo vdiq nga një hemorragji cerebrale mbasi kaloi kater muaj ne koma ne një nga spitalet e Nju Jorkut.  

Shkrimtari Odhise Grllo ka dhëne ndihmese te shquar ne te gjitha gjinitë dhe zhanret e letërsisë për fëmije, madje edhe për teatrin e me perkthime. Odhise Grillo ka kontribuar dhe me tekste këngësh si për Te rriturit edhe për fëmijët.  Nga bashkëpunimi i tij me Agim Prodanin mund Te veçojmë këngët &quot;Kujtimet e studentit&quot;, &quot;Vajza me trëndafil&quot;, dhe &quot;Kur gjethet bien në vjeshte&quot; me kompozitor Leonard Deda. Ne  thelb ky autor mbeti prozator me rikrijimet e përrallat dhe novelat e  romanet , poet që shkëlqeu në poemat për të vegjël .Ai ishte shume i njohur për veprat e tij.&lt;ref name=&quot;FESH&quot;&gt;{{cite encyclopedia|editor-last=Lafe|editor-first=Emil|editor-link=Emil Lafe|encyclopedia=(Encyclopedic Dictionary of Albania)|title=Fjalor Enciklopedik Shqiptar|url=https://books.google.com/books/about/Fjalor_enciklopedik_shqiptar_H_M.html?id=G_wnAQAAIAAJ|year=2008|publisher=[[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]]|volume=1|location=[[Tiranë]]|isbn=9789995610272|oclc=426069353|pages=788|lang=sq}}&lt;/ref&gt;

== Tituj të veprave ==
# * ''&quot;Shtatë ngjyrat&quot;, vjersha, 1954''
# * ''&quot;Pushkë në bregdet&quot;, novelë, 1967''
# * ''&quot;Njeriu i natës&quot;, novelë, 1972''
# * ''&quot;Ai që mundi perandorin&quot; triptik poemash, 1978''
# * ''&quot;Balada e burrave të Vunoit&quot;''
# * ''&quot;Balada e lirisë&quot;''
# * ''&quot;Zërat e fëmijërisë&quot;, vjersha e poema, 1979''
# * ''&quot;Një zogë dhe një lule&quot;, vjersha e poema, 1982''
# * ''&quot;Gabimet e Veshkaushit, përralla, 1984'' 
# * ''&quot;Historia e Skënderbeut&quot;, rikrijim për të vegjël, 1987''
# * ''&quot;Përtacukët&quot;, poemë humoristike, 1988''
# * ''&quot;Erdhi Dita e Arbërit&quot;'', 1989
# * ''&quot;Shokët e Veshkaushit, përralla, 1990''
# * ''&quot;Don Kishoti i Mançës&quot;'', rikrijim për të vëgjel, 1992
# * ''&quot;Lahuta e malësisë&quot;, rikrijim për të vegjel, 1992''
# * ''&quot;Një njeri bëhet majmun&quot;, poemë humoristike, 1993''
# * ''&quot;Miqte e Veshkaush Llapushit, përralla, 1995''
# * ''&quot;Tradhti në sarajet e Topias&quot;''
# * ''&quot;Porsi kenga e zogut të verës&quot;''
# * ''&quot;Mollekuqja e fëmijërisë&quot;, vjersha e poema, 2001''
#
== Shih edhe ==
* [[Letërsia për fëmijë]]

== Referime ==
&lt;references /&gt;

{{Autorë shqiptarë|state=autocollapse}}

{{DEFAULTSORT:Grillo, Odhise}}
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë për fëmijë]]
[[Kategoria:Lindje 1932]]
[[Kategoria:Vdekje 2003]]
[[Kategoria:Njerëz nga Bregu]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Tiranës]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Elbasanit]]</text>
      <sha1>5f4efq7m3050vyxi8iz6q9sdipphsxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fotografia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3112</id>
    <revision>
      <id>3001033</id>
      <parentid>2743723</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13363" sha1="rpb2984hjehmyj631ml6pc2535ub9nj" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
[[Skeda:Large_format_camera_lens.jpg|right|Objektivi dhe trupi i një aparati të sofistikuar|thumb]]
'''Fotografia''' është teknika e regjistrimit dhe gjenerimit te [[imazhi|imazheve]] permanente duke kapur dhe rezervuar stimujt fizikë në një shtresë materiali fotosensitiv. Kjo përfshin regjistrimin e [[drita|dritës]] të reflektuar nga një [[objekti|objekt]] në një material të ndjeshëm nëpërmjet një ekspozimi me një kohë të caktuar. Ky proces mund të kryet 
[[mekanika|mekanikisht]], [[kimia|kimikisht]] ose në mënyre digjitale nëpërmjet objektit të njohur si ''[[aparati fotografik]]''

Emri fotografi vjen nga [[Gjuha Greke|greqishtja]] prej fjalës φως ''phos'' (&quot;dritë&quot;), dhe γραφις ''graphis'' (&quot;penel&quot;) ose γραφη ''graphê'', që së bashku krijojnë kuptimin &quot;vizatim me dritë&quot;.

Ndryshe,fotografia eshte nje lloj stampimi.

== Aparati Fotografik ==

[[Aparati fotografik]] është mjeti që formon një imazh duke e transferuar atë në një [[filmi fotografik|film fotografik]] ose në një kartë memorieje, por ka edhe metoda të tjera më pak të njohura. Për shembull [[fotokopja]] është një makineri që formon imazhe permanente por përdor transferimin e ngarkesave elektrike në vend të filmit fotografik prandaj dhe quhet [[elektrofotografi]]. [[Rrezegrafia|Rrezegrafitë]] e publikuara nga [[Man Ray]] në [[1922]] janë imazhe të formuara nga hija e objekteve mbi letrën fotografike pa përdorimin e aparatit.

Fotografët kontrollojnë aparatin për të ekspozuar material me aftësinë për të regjistruar dritën (zakonisht filmi) në dritë. Pas proceseve të larjes e stampimit, prodhohet një imazh përmbajtja e të cilit zakonisht është e saktë, e ndritshme dhe e kompozuar bukur.

Këto kontrolle përfshijnë

* Fokusimin
* Hapjen e diafragmës
* Kohën e ekspozimit
* Gjatësinë fokusuese të lentës (telefoto, makro, kënd-gjerë, ose zoom)
* Ndjeshmërinë e filmit

Këto kontrolle janë shpesh të lidhura me njëri tjetrin, për shembull sasia e dritës që hyn ne aparat llogaritet duke shumëzuar hapjen e diafragmës me kohën e ekspozimit, dhe duke ndryshuar gjatësinë fokusuese ekziston mundësia për të pasur kontroll akoma më të gjerë në thellësinë e pamjes.

== Përdorja e fotografive=
Fotografia mund të klasifikohet nën teknologjinë e imazheve dhe ka fituar interes të madh nga shkencëtarët dhe artistët që nga krijimi i saj. Shkencëtarët e kanë përdorur konceptin e fotografisë për të krijuar regjistrime shumë të sakta si për shembull [[Eadweard Muybridge]] në studimin e tij për lëvizjen e kafshëve dhe njerëzve (1887). Artistët kanë qenë po aq të interesuar tek fotografia por kanë provuar të eksplorojnë edhe aspekte të tjera të prezantimit të realitetit si për shembull lëvizja [[piktorealizmi|piktorealiste]]. Ushtria, policia dhe forcat e sigurimit e përdorin fotografinë për mbikqyrje, ruajtje dhe koleksionim të dhënash.

== Historia e fotografisë ==
[[Skeda:View from the Window at Le Gras, Joseph Nicéphore Niépce.jpg|thumb|right|250px|Fotografia e parë nga Nicéphore Niépce, rreth 1826]]
=== Shpikja ===
Dy francezet, Nicèphor Niepce dhe Louis Daguerre njihen si zbuluesit e fotografisë. Ata zhvilluan tekniken e parë dhe procesin kimik i cili mundesonte ruajtjen e pamjeve. Mandej pasuan me dekada zhvillimet teknike. Me prezantimin e pare te aparatit Kodak ne vitin 1889 ky zhvillim arriti një pikë, të cilën qenesisht e mban deri me sot. Vetem elektronika dhe digitalizimi kane sjellë një medote te re fotografike.

Fotot e para te Niepces

Francezi Jozef Nicefor Niepce (1765 - 1833) merret si njeriu i pare i cili krijoi foton me shtrese te ndjeshme nga drita. Ai mori një &quot;Camera Obscura&quot; për ndihme, një aparat me pare i njohur, me te cilin mundesoi projektimin e peisazheve. Atij i shkoi për dore që këto foto t''''i mbaje ne leter klor-argjendi. Por ato nuk ishin te rezistueshme ndaj drites. Prisheshin pas një kohe te shkurter. Vetem me 1826 Niepce ia arriti që të mbaroje foton e pare të rezistueshme. Fotoja tregon pamjen nga dritarja e dhomes se tij. Me kohe te ndricimit tete oresh ishte e pamundur që të fotografohen njerez dhe gjera te levizshme. Dageri, një piktor i sukseshem teatri, mori vesh për punën e Niepces dhe ishte aq i pasionuar sa qe u be shok i tij. Me shume ethe ata provonin qe te gjenin një rruge për shkurtimin e kohës se ndricimit.'''
==== Fotografia kimike ====
Projektimi i imazheve në sipërfaqe të ndryshme është bërë për shumë shekuj. [[Dhoma e errët]] dhe [[Dhoma e shndritshme]] përdoreshin nga artistët për të krijuar konturet e skenave të ndryshme që në shekullin e 16-të. Këto lloj aparatesh nuk e fiksonin imazhin në kohë, ato vetëm projektonin atë që ndodhte në çdo moment të caktuar.

Fotografia e parë konsiderohet qe mund te jet imazh i prodhuar ne  [[1825]] nga shpikësi francez [[Nicéphore Niépce]] në një pllakë të shndritshme të mbuluar me një derivat të karburantit të quajtur bitum i Judës. Ky imazh është prodhuar me një aparat dhe janë nevojitur 8 orë ekspozim nën dritë të fortë dielli për realizimin e tij. Sidoqoftë ky proces nuk ishte shumë i efektshëm dhe për këtë arsyje Niépce filloi eksperimentimin me përbërje të argjendit i bazuar në një zbulim te [[Johann Heinrich Schultz]] të vitit 1724 që thoshte se përbërja e argjendit dhe shkumësit errësohet kur ekspozohet në dritë.

==== Referim ====
Coe, Brian 'The Birth of Photography' Ash &amp; Grant, 1976

=== Histori Sociale ===
==== Fama ====
Daguerrotipi fitoi popullaritet dhe famë shumë shpejt për arsye se i përgjigjej nevojave bazike si portreti që lindën në klasat e mesme gjatë [[Revolucioni Industrial|revolucionit industrial]]. Kjo kërkesë, volumi dhe kosto e të cilës nuk mund të përballohej nga pikturat e vajit ishte shtysa e parë që iu dha zhvillimit të fotografisë. Ama daguerrotipet edhe pse të bukura ishin të thyeshme dhe të vështira për tu kopjuar. Një fotografi e vetme e marrë në një studjo portretesh kushtonte rreth 1000$ te sotëm. Fotografët inkurajonin kimistët që të përmirësonin procesin në mënyrë që të bënin disa kopje njëherësh, kërkesë që eventualisht i çoi ata tek procesi i Talbot-it. Proceset fotografike që përdoren ndryshojnë shumë pak nga proceset që u krijuan nga përmirsimet e 20 viteve të para të fotografisë. Në 1884 George Eastman zhvilloi një xhel të thatë në letër ose [[Filmi fotografik|filmin]], i cili zëvendësoi pllakën fotografike, gjë e cila nuk e detyronte më fotografin të mbante kuti me pllaka dhe elementë të rrezikshëm kimikë rreth e rrotull vetes. Ne korrik të 1888 Easman nxori në treg [[aparati kodak|aparatin kodak]] me sloganin &quot;Ju shtypni butonin, ne bëjmë të tjerat&quot;. Tani çdokush mund të bënte një fotografi dhe t'ja linte proceset e tjera të rrezikshme te tretëve. Fotografia u bë e aksesueshme në masë në 1901 me hyrjen në treg të një aparati për fëmijë, ''Kodak Broënie'' dhe një aparati për femra i cili vinte i shoqëruar me një buzëkuq. Shumë pak ka ndryshuar nga fotografia kimike që atëherë edhe pse filmi me ngjyra është bërë standard bashkë me fokusimin dhe ekspozimin automatik. Regjistrimi dixhital i imazheve po fiton popullaritet për arsyen se aparatet dixhitale lejojnë shikimin e fotografive në ekrane LCD. Për të pasionuarit e fotografisë bardh e zi, shumë pak ka ndryshuar që nga prezantimi i [[filmi 35mm|filmit 35mm]] nga [[Leica]] në [[1925]].

==== Fotografia dhe Telefoni ====
Rritja e famës së fotografisë ka ecur në mënyrë paralele me rritjen e famës së telefonisë. Praktika e të dyjave ka të bëjë me komunikimin me shokët dhe familjen. Në SHBA, përqindja e familjeve me një aparat dhe telefon ishte rreth 1% dhe 2% përkatësisht në [[1890]], 44% dhe 35% në [[1938]] dhe 94% për të dyja në [[1995]]. &quot;Një pikturë vlen sa 1000 fjalë&quot; është një shprehje e famshme, shpesh e përshkruar si fjalë e urtë kineze apo thënie e një filozofi Japonez. Kjo shprehje në fakt ka lindur nga një reklamë e një gazete të SHBA ne mesin e 1920 (shih [http://www2.cs.uregina.ca/~hepting/proverbial/history.html për më shumë informacion]). Sidoqoftë, një lidhje e ngushtë midis figurave dhe fjalëve është një fenomen që shihet shpesh tek komunikimi i njerëzve por edhe ne psikologjinë dhe sjelljen e tyre.

== Fotografia me ngjyra ==
:''Artikulli kryesor:'' [[Fotografia me ngjyra]]

Fotografia me ngjyra mund të formojë imazhe si transparencë pozitive, qe përdoren për tu parë në një projektor ose si negativë me ngjyra, të prodhuara për tu përdorur në krijimin e fotove të zmadhuara me ngjyra në fletë të veçantë fotografike.

== Fotografia digjitale ==
:''Artikulli Kryesor:'' [[fotografia digjitale]]

Fotografia digjitale përdor një [[sensor]] elektronik për të regjistruar imazhe si të dhëna elektronike në të njëjtën mënyrë se si procesi kimik regjistron imazhe në film. Disa mjete të tjera si për shembull [[celulari|Celularët]] tani përfshijnë një aparat digjital përbrenda. Gjithashtu, me teknologjinë që vazhdon dhe zhvillohet cdo ditë ka aplikacione të cilat ju ndihmojnë në krijimin e fotove dixhitale. Në aplikacione të tilla ju mund të bëni foto të pasaportës të gatshme ose foto për kartë identiteti

== Fotografia komerciale ==
:''Artikullii kryesor:'' [[Fotografia komerciale]]

Bota e fotografisë komerciale tradicionalisht ndahet në:
* Fotografi Reklamuese: fotografi të krijuara për të ilustruar një shërbim apo produkt. Këto pamje kryesisht bëhen nga një Agjenci Reklamash apo Firmë Dizajni.
* Fotografi Editoriale: fotografi te krijuara për të ilustruar një histori apo ide në kontekstin e një reviste apo gazete. Këto lloj fotografish kryesisht bëhen ose blihen nga revista.
* Foto-reporterët: kjo lloj fotografie mund të konsiderohet si pjesë e fotografisë editoriale. Fotografitë e bëra nga ky grup pranohen si dokumentim i vërtetë i një lajmi apo historie.
* Portret dhe Fotografi Dasmash: fotografi të bëra me porosi nga një individ.
* Fotografi Artistike: fotografi të bëra për të përmbushur një pamje dhe për tu riprodhuar e shitur klientit.

== Terminologjia ==
Tradicionalisht një produkt i fotografisë quhet ''fotografi''. Termi ''foto'' është një shkurtim.

Në fotografinë dixhitale, termi ''imazh'' ka filluar ta zëvendësojë termin ''fotografi''.

== Fotografia si formë e artit ==

== Referim ==
Tom Ang, ''Dictionary of Photography and Digital Imaging'', The Essential Reference for the Modern Photographer (Argentum 2001)

== Shiko edhe ==
=== Temat kryesore të fotografisë ===
* [[Aparati fotografik]]
* [[Filmi fotografik]]
* [[Temperatura e ngjyrave]]
* [[Fotografisti|Fotografi]] 
* [[Proceset fotografike]]
* [[Fotografia si formë e artit]]
* [[Fotografia rezervë]]
* [[Zmadhues]]

=== Fotografë të famshëm ===
* [[Lista e fotografëve]]

=== Teknika ===
* [[këndi i shikimit]]
* [[thellësia e pamjes]]
* [[ekspozimi i dyfishtë]]
* [[ekspozimi]]
* [[numri-f]]
* [[zhvillimi i filmit]]
* [[makrofotografia]]
* [[fotografia panoramike]]
* [[efekti i syve të kuq]]
* [[skanimi i filmit]]
* [[shpejtësia e hapjes]]
* [[stereoskopia]]

=== Tema të ngjashme ===
* [[Dhoma e errët]]
* [[Fotografia e natës]]
* [[Fotografia e rrugës]]
* [[Fotografia rezervë]]

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20180217015813/http://www.photopoints.com/ PhotoPoints]
* [http://www.dofmaster.com Llogaritws tw thellwsisw sw pamjes]
* [http://www.dpreview.com dpreview.com]
* [http://www.photopermit.org PhotoPermit.Org]
* [http://www.fotop.net fotop.net]
* [http://www.luminous-landscape.com/ Luminous Landscape]
* [http://bpresent.com/usuff/ Pendulum Photography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050307114702/http://bpresent.com/usuff/ |date=7 mars 2005 }}
* [http://www.photoforum-nz.org Photoforum]
* [https://web.archive.org/web/20171211153958/http://photographycorner.com/ Photography Corner]
* [http://www.photomigrations.com photomigrations.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050320021653/http://www.photomigrations.com/ |date=20 mars 2005 }}
* [http://www.photo.net photo.net]
* [https://web.archive.org/web/20080516051250/http://www.photosig.com/ Photosig]
* [https://web.archive.org/web/20190928092520/https://photorant.com/ Photo Rant]
* [http://www.photostation.org Photo Station] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050310044331/http://www.photostation.org/ |date=10 mars 2005 }}
* [http://www.mezhopking.com mezhopking.com : photography // design] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050404052528/http://www.mezhopking.com/ |date=4 prill 2005 }}
* [http://www.steves-digicams.com Steve's Digicams]
* [http://www.trekearth.com trekearth.com]
* [http://www.usefilm.com UseFilm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130202165432/http://www.usefilm.com/ |date=2 shkurt 2013 }}
* [http://www.animalu.com/pics/photos.htm Fotografi Dixhitale Bardh e Zi]
* [http://www.estenopeica.es/ Gabriel Lacomba: pinhole photography]

[[Kategoria:Arte]]
[[Kategoria:Politeknik]]
[[Kategoria:Fotografi| ]]</text>
      <sha1>rpb2984hjehmyj631ml6pc2535ub9nj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Islami</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3765</id>
    <revision>
      <id>3001174</id>
      <parentid>2940973</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45406" sha1="845ati9neo68sfim5jemmocjbd0f32m" xml:space="preserve">[[Skeda:Kaaba_at_night.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kaaba_at_night.jpg|parapamje|215x215px|[[Qabeja]], në [[Meka|Mekë]], rajoni i Hexhazit, sot [[Arabia Saudite]], është [[kibla|qendra e Islamit]]. [[Myslimani|Myslimanë]] nga e gjithë bota mblidhen këtu për tu [[namazi|falur]] në unitet.]]
'''Islami''' ([[Arabishtja|arab]]. الإسلام ''al-ʾIslām'', në [[Gjuha shqipe|shqip]] edhe si '''Myslimanllëku''' ose ''Myslimanizmi'') është një [[feja|fe]] [[Monoteizmi|monoteiste]] abrahamike. Është e bazuar në [[Teuhidi|besimin në një]] [[Zoti|Zot]] ( ''[[Allahu]]''), në zgjedhjen e [[Muhammedi|Muhamedit]] për [[Të dërguarit në Islam|profetin e fundit]], paracaktimin e fatit të njerëzve, shpërblimin për vepra të mira dhe dënimin për vepra të këqija, [[Kiameti|ditën e gjykimit]] dhe [[Ditët e fundit#Islami|ringjalljen e të vdekurve]]. [[Kurani]] është [[Librat e shenjtë islam|shkrimi i shenjtë]] i Islamit dhe kështu burimi parësor i tij, i shkruar në [[gjuha arabe|gjuhën arabe]] dhe përmban 114 kapituj ([[Sureja|sure]]). Burimi i dytë i Islamit janë fjalët dhe veprimet ([[synneti]]) e profetit [[Muhammedi|Muhamed]] s.v.a.s .

Ndjekësit e Islamit quhen [[myslimani|myslimanë]], që sot janë rreth 1,62 miliardë ose 23% e njerëzve,&lt;ref name=&quot;pewmuslim4&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population|title=Executive Summary|work=The Future of the Global Muslim Population|publisher=Pew Research Center|accessdate=22 dhjetor 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://features.pewforum.org/muslim-population/?sort=Pop2030|title=Table: Muslim Population by Country &amp;#124; Pew Research Center's Religion &amp; Public Life Project|publisher=Features.pewforum.org|date=2011-01-27|accessdate=2014-07-23}}&lt;/ref&gt; duke e bërë kështu Islamin [[Lista e religjioneve sipas numrit të besimtarëve|fenë e dytë më të madhe]] për nga numri i ndjekësve, dhe sipas disa burimeve feja me rritjen më të shpejtë në botë.&lt;ref&gt;[http://www.pbs.org/empires/islam/faithtoday.html PBS - Islam: Empire of Faith - Faith - Islam Today].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.usnews.com/news/religion/articles/2008/04/07/no-god-but-god|title=No God But God|author=Lippman, Thomas W.|author-link=Thomas Lippman|publisher=[[U.S. News &amp; World Report]]|date=2008-04-07|accessdate=2013-09-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Burke|first1=Daniel|title=The world's fastest-growing religion is ...|url=http://edition.cnn.com/2015/04/02/living/pew-study-religion/|accessdate=18 prill 2015|agency=CNN|date=4 prill 2015}}&lt;/ref&gt;

== Lindja e fesë islame ==
''Shih artikullin kryesor [[Muhameti]]''

[[Muhameti|Muhamedi (a.s)]] ([[Gjuha arabe|arabisht:]] محمد = i lartë-lëvduari, i shumë-lëvduari) ka lindur rreth vitit 570 pas Krishtit si seljami mustafi biri i një tregtari nga fisi i [[Kuraish-ët|kuraish-ëve]] në [[Mekka|Mekkë]], në [[Arabia Saudite|Arabinë Saudite]] të sotme. Sipas trashëgimisë islame, atij iu shfaq në moshën rreth 40 vjeçare për herë të parë [[Gabrieli (kryengjëlli)|kryengjëlli Xhibril]], i cili i diktoi në vazhdim të jetës së tij për vite me rradhë vargjet e [[Zbulesa|zbulesës]] hyjnore, [[Kurani]]n. Zbulesat e Muhametit u mblodhën dhe u kontrolluan vazhdimisht që gjatë kohës kur jetonte ai dhe së fundi, nën sundimin e [[Uthman ibn Affan-i]]t, i të tretit të të ashtuquajturve [[Kalifi|kalifëve]] legjitimë, u mblodhën e u [[Kanoni (fetar)|kanonizuan]]. Shpallja e mesazhit të një monoteizmi pa kompromise gjeti vetëm pak simpatizantë në Mekkën politeiste të asaj kohe, kështu që komuniteti i ri mysliman e pa veten të detyruar nën presionin e kundërshtarëve të braktisë Mekkën dhe të mërgojë në veri, në [[Yathrib-i|Jethrib]] (''sot [[Medina|Medinë]]''). Kjo ngjarje hyri në histori si ''[[Hixhreti|hixhra]]'' (ose ''hixhreti'') dhe u caktua me vendim të [[Kalifati|kalifit]] të dytë [[Umar ibn al-Chattab-i|Umer ibn el-Hatabit-i]]t si viti lri parë i [[Era islame|erës islame]].&lt;ref&gt;Albrecht Noth: ''Früher Islam'' (''Islami i hershëm''). Në: Ulrich Haarmann (botues): ''Geschichte der arabischen Welt'' (''Historia e botës arabe''). C.H. Beck, 1991. f. 11&lt;/ref&gt;

Në Jethrib filloi në këtë kohë karriera ushtarake dhe politike e profetit. Menjëherë pas mbërritjes në këtë oazë, Muhameti lidhi një kontratë aleance me banorët e atjeshëm, të ashtuquajturën &quot;''[[Marrëveshja e Medinës|marrëveshjen e Medinës]]''&quot;.&lt;ref&gt;Për një përmbledhje të shkurtër të ''marrëveshjes së Medinës'' shih W. Montgomery Watt: ''Islamic Political Thought'' (''Mendimi politik islamik''). Edinburgh University Press, 1980. f. 4-6&lt;/ref&gt; Më pas vijuan përballje ushtarake me kuraish-ët paganë: sulmimet e organizuara nga profeti mbi karvanët çuan në [[Beteja e Bedrit|betejën e Badr-it]], e cila u pasua nga ajo e [[Beteja e Uhudit|Uhud-it]]. Si sulmi i madh i fundit nga ana e kuraish-ëve mbi Medinën ishte e aushtuquajtura [[beteja e llogoreve]].

Ndërkohë pati konflikte me tre fiset [[Çifutët|çifute]] më me rëndësi në Jethrib: [[banu kainuka-t|benu kajnuka-t]] dhe [[banu nadir-ët|benu nadir-ët]] u përzunë nga ky oaz, ndërsa meshkujt e [[banu kuraiza-t|banu kuraiza-ve]] u ekzekutuan, pasuria e tyre u nda mes myslimanëve ndërsa gratë dhe fëmijët u shitën si skllevër.

Lufta e Muhametit dhe trupave të tij kundra kuraish-ëve dhe aleatëve të tyre çoi më 628 pas Kr. në një marrëveshje paqeje. Pas shkeljes së kësaj marëveshjeje nga ana e mekkanasve pasoi pushtimi i Mekkës më 630 pas Kr.&lt;ref&gt;''The Encyclopaedia of Islam''. New Edition. Brill, Leiden. Vol. 6, f. 147 (&quot;Makka&quot;) : &quot;A breach of the terms of this treaty by Meccan allies led to a great Muslim expedition against Mecca with some 10,000 men. The town was surrendered almost without a blow, and all the Meccans, except a handful who were guilty of specific offences against Muhammad or some Muslim, were assured their lives and property would be safe if they behaved honourably.&quot; (''Shkelja e kushteve të kësaj marrëveshjeje nga ana e aleatëve mekkanas, çoi në një ekspeditë me rreth dhjetëmijë vetë kundra Mekkës. Qyteti u dorëzua gati pa asnjë përpjekje dhe të gjithë mekkanasve, me përjashtim të një grusht prej tyre që ishin fajtorë për shkelje ndaj Muhametit si dhe ndonjë myslimani, iu premtua se do t'u sigurohej jeta dhe prona, në qoftë se do të silleshin hijshëm.'')&lt;/ref&gt; Kur më 632 pas Kr. profeti vdiq, territori i zotërimit islam shtrihej mbi të gjithë gadishullin arabik.&lt;ref&gt;Për një përmbledhje shih: W. Montgomery Watt: ''Muhammad at Medina'' (''Muhameti në Medinë''). Oxford University Press, 1962. f. 78-151; Elias Shoufani: ''Al-Ridda and the Muslim Conquest of Arabia'' (''Al-Ridda dhe pushtimi mysliman i Arabisë''). University of Toronto Press, 1973. f. 10-48&lt;/ref&gt;

Shih edhe: ''[[Historia e fesë islame]]''

== Bazat e fesë islame ==
[[Skeda:Shahadah.png|parapamje|'''šahada''' (''shehadeti'') si shkrim kaligrafik]]
[[Skeda:Shahada.svg|parapamje|Një shkrim tjetër kaligrafik i '''šahada'''-s (''shehadetit'')]]
[[Skeda:Mosque.jpg|parapamje|Myslimanë gjatë '''ṣalāt'''-it (''[[namazi]]t'')]]
[[Skeda:Islamic Society of Akron &amp; Kent - women jummah prayer.jpg|parapamje|Myslimane gjatë '''ṣalāt'''-it (''[[namazi]]t'')]]
[[Skeda:Prayer in Cairo 1865.jpg|parapamje|„Falje në Kajro“ nga [[Jean-Léon Gérôme]], 1865]]
[[Skeda:Kabaa (January 2003).jpg|parapamje|Sjellja shtatë herë rreth Kaaba-s (''[[Qabeja|Qabesë]]'') është pjesa më e rëndësishme e [[haxh-i]]t, e pelegrinazhit të myslimanëve për në Mekkë]]

=== Pesë shtyllat ===
Pesë „shtyllat“ (arabisht: اركان arkān) e fesë islame janë detyra themelore që ka për detyrë t'i përmbushë çdo mysliman:&lt;ref name=&quot;Halm f. 60&quot;&gt;(Halm, Heinz, Der Islam. Geschichte und Gegenwart (''Feja islame. Historia dhe e sotmja''). C.H. Beck, München 2008, f. 60, ISBN 978-3-406-56285-3)&lt;/ref&gt;

# [[Shehadeti|Shahada]] (shpallja e besimit islam)
# [[Namazi|Salat-i]] (ose ''namazi'', të falurit pesë herë në ditë)
# [[Zeqati|Zeqat-i]] (taksa e lëmoshës)
# [[Agjërimi|Zaum-i]] (agjërimi) gjatë [[ramazani]]t)
# [[Haxhillëku|Haxh-i]] (pelegrinazhi për në Mekkë)

==== Shpallja e besimit ====
E para e këtyre detyrave është [[Shehadeti|shpallja e besimit islam]], ose ''shehadeti (shahada'') (arabisht: الشهادة ''šahada''), që thuhet si vijon:

أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أنّ محمدا رسول الله = ashhadu an lā ilāha illā 'llāh va-ashhadu anna Muhammadan rasūlullāh ašhadu an lā ilāha illā 'llāh, va-ašhadu anna muḥammadan rasūlu 'llāh (''&quot;Dëshmoj, se s'ka Zot tjetër që meriton të adhurohet me të drejtë përveç ALLAHUT dhe se Muhamedi është rob dhe i dërguari i ALLAHUT.&quot;'').

Me këtë shprehje të përbërë nga dy pjesë, myslimanët deklarojnë njohjen e këtij monoteizmi strikt, dërgimin profetik të Muhamedit dhe zbulesën e tij Kuranin dhe kështu vetë fenë islame.&lt;ref&gt;(Halm, Heinz, Der Islam. Geschichte und Gegenwart (''Islami. Historia dhe e sotmja''). C.H. Beck, München 2008, f. 60, ISBN 978-3-406-56285-3)&lt;/ref&gt; Kush e thotë shpalljen e besimit me vetëdije të plotë përpara dy dëshmitarëve vlen si mysliman.

Këtë shprehje thërret [[myezini]] (arabisht: مؤذّن ''mu'adhdhin'') gjithashtu pesë herë në ditë gjatë [[ezani]]t (arabisht: أذان ''adhān'') nga [[minareja]] (arabisht: مناره ''manara''), për t'i thërritur myslimanët që të kryejnë namazin, faljen rituale të detyrueshme (arabisht: صلاة ''ṣalāt''), ku kjo shprehje gjithashtu përsëritet.&lt;ref&gt;(Schaefer, Udo, Glaubenswelt Islam. Eine Einführung (''Bota e besimit islam. Hyrje''). Hildesheim, Zürich, New Nork 2002, f. 69, ISBN 3-487-10159-9&lt;/ref&gt;

[[Shia|Shiitët]] shtojnë zakonisht edhe këtë fjali:&lt;ref&gt;Islamisches Zentrum Hamburg. Das rituelle Gebet im Islam. (''Falja rituale në fenë islame'')&quot;. f. 2. Online=http://www.izhamburg.com/pagefiles/gebet.pdf{{Lidhje e thyer}}&lt;/ref&gt;

arabisht: أللهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّد allāhumma salli alā muhammadin va-āli muhammad, allāhumma ṣalli ʿalā muḥammadin va-āli muḥammad. (''&quot;O zot, bekoje Muhametin dhe familjen e tij&quot;''.)

Në [[Sufizmi|sufizëm]] pjesa e parë e shahada-s interpretohet me: „dëshmoj se nuk ka asgjë përveç zotit“ ose „Nuk ka asgjë. Ka vetëm ''njërin'' (''unikun, [[Teuhidi|tauhīd]]''-in).“

==== Të falurit ====
Të falurit, ([[Namazi|salavati]], (arabisht: صلاة ''salāt''), ose ''namazi'') kryhet në kohë të caktuara të ditës, për të cilat bën thirrje [[muezini]]: gjatë gdhimit, në mesditë, pasdite, gjatë muzgut dhe pas ngrysjes.&lt;ref&gt;shih ''The Encyclopaedia of Islam''. New Edition. Brill, Leiden. Vol. 8, f. 925&lt;/ref&gt;

Më parë bëhet larja rituale me ujë të pastër, [[abdesi]] (arabisht: ''vudu''; [[Gjuha persiane|persisht]]: ''âbdast''). Për rastet kur ky nuk është në dispozicion në sasi të mjaftueshme ose nevojitet për pirje përdoret në mënyrë simbolike rërë ose dheu (''tejemuni''). shkurtimi, bashkimi, kryerja më përpara ose shlyerja më vonë e të të falurit lejohet në kushte të caktuara, psh. gjatë udhëtimit ose në rast sëmundjeje. Të premten bëhet falja e mesditës ([[Të falurit e të premtes|Të falurit e të xhumase]]) në bashkësi, kryesisht në xhaminë qëndrore të qytetit ose lagjes. Kjo shoqërohet nga predikimi (''[[Hytbe|hutbe]]''), i cili bazohet mbi kuranin dhe thëniet e profetit dhe ku trajtohen shpesh edhe çështje aktuale të ditës.

==== Taksa e lëmoshës ====
Taksa e [[Lëmosha|lëmoshës]] (arabisht: زكاة ''[[Zeqati|zakāt]]'') (''zeqati'')&lt;ref&gt;Mohammed und die Frühzeit, islamisches Recht, religiöses Leben (''Muhameti dhe koha e herëshme, e drejta islamike, jeta fetare'') në: Der Islam (Die Religionen der Menschheit, Bd. 25) (''Feja islame (Fetë e njerëzimit, Vol. 25)''), William Montgomery Watt, Alford T. Welch, 1980, ISBN 3-17-005428-7, f. 137, 303; Schaefer, Udo: Glaubenswelt Islam. Eine Einführung (''Bota e besimit islam''), Botimi i dytë . Georg Olms, Hildesheim, Zürich, New Nork, 2002, f. 70, ISBN 3-487-10159-9&lt;/ref&gt; është taksa e detyrueshme për t'u paguar nga çdo mysliman i shëndoshë psiqikisht, i lirë, i rritur dhe financiarisht në gjendje&lt;ref&gt;Thomas Patrick Hughes: ''A Dictionary of Islam''. Asian Educational
Services, 1996. f. 699&lt;/ref&gt; për të ndihmuar financiarisht të varvërit, skllevërit, debitorët dhe udhëtarët si edhe për ''[[Xhihadi|përpjekjen ose luftën në rrugën e zotit]]''&lt;ref&gt;Thomas Patrick Hughes: ''A Dictionary of Islam''. Asian Educational
Services, 1996. f. 700&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Zeqati|Zekati]] paraqet një nga tre format e taksave të detyrueshme sipas së drejtës klasike islamike. Dy taksa të tjera që duheshin paguar nga jo-myslimanët nën sundimin islamik janë taksa e tokës ''[[haraçi]]'' (ose ''[[haraxh]]i'') dhe taksa për frymë ''[[xhizje]]'', e bazuar në suren 9, vargu 29.&lt;/ref&gt;
Niveli i saj lëviz sipas formës së të ardhurave (tregëti, blegtori, bujqësi) ndërmjet 2,5 dhe 10 përqind ashtu si edhe baza e taksimit (të ardhurat ose pasuria e përgjithëshme).&lt;ref&gt;Marwa El-Daly: ''Philanthropie für soziale Gerechtigkeit in muslimischen Gesellschaften - Der Fall Ägypten'' (Filantropi për drejtësi sociale në shoqëritë myslimane. Rasti i Egjiptit). Në: Peter Heine, Aslam
Syed (botues): ''Muslimische Philanthropie und Bürgerschaftliches Engagement'' (Filantropia myslimane dhe angazhimi civil). Maecenata Verlag, 2005. f. 128 f.&lt;/ref&gt;

Zekati është një vepër e përshpirtshme dhe detyrim fetar për myslimanët duke u ardhur në këtë mënyrë në shërbim vetëm myslimanëve.

==== Agjërimi ====
Agjërimi (''[[Agjërimi|zaum-i]]'') mbahet çdo vit në muajin islamik të [[Ramazani]]t. [[Kalendari hixhri]] shtyhet çdo vit në krahasim me [[Kalendari gregorian|kalendarin gregorian]] 10 ditë. Agjërimi mbahet duke nisur nga kur fillon të zbardhë dita (kur arrin të „dallohet një fije e bardhë nga një fije e zezë“, sure 2, vargu 187), deri në perëndimin e plotë të diellit. Nuk hahet, nuk pihet, nuk pihet duhan, nuk bëhen marrëdhënie bashkëshortërore dhe ushtrohet të përmbajturit në sjellje.

Myslimanët preferojnë ta prishin agjërimin me një hurmë arabie dhe një gotë qumësht siç mendohet ta ketë bërë edhe profeti (a.s). Muaji agjërues i ramazanit përfundohet me festën e prishjes së agjërimit, bajramin (arabisht: عيد الفطر''Īd al-fitr''; turqisht ''bayram'').

==== Pelegrinazhi ====
Udhëtimin i [[pelegrinazhi]]t për në Mekkë, (''[[Haxhi|haxh-i]]'' arabisht: حج), i cili organizohet në muajin e fundit hënor [[Dhulhixhxhe|dhu l-hixha]] e ka për detyrë ta kryej çdo mysliman mundësisht të paktën një herë gjatë jetës për t'iu sjellë ndër të tjera shtatë herë përqark [[Qabeja|kaaba]]-s (''qabesë''). Kriteret më me rëndësi që e bëjnë atë të detyrueshëm janë ndër të tjera gjendja financiare dhe shëndetësore e tij. Kufizimet e detyrimit të pelegrinazhit sipas të të drejtës rituale bazohen në suren 3, vargu 97:

: ''„… Ndërsa njerëzit janë të detyruar ndaj zotit të bëjnë pelegrinazhin për tek shtëpia'' (qabeja), ''përderisa të gjejnë mundësinë për këtë …“''

=== Parimet e besimit ===
Feja islame ka gjashtë nene besimi fetar. Besimi tek:
* Besimin në Allahun.
* Besimin në Engjëjt e tij.
* Besimi në Librat (librat e shenjtë: [[Torah|torah-ës]], [[ungjilli]]; veçse sipas kuranit dhe [[Hadithi|hadith-it]] shkrimet e hebrenjve dhe të të krishterëve janë të falsifikuara dhe të ndryshuara). (→ [[Tahrif-i]])
* Besimi në të Dërguarit e tij, [[Profeti|Profetët]] e Zotit: ndër të tjerë [[Adami dhe Eva|Adami]] ([[Ademi]]), [[Abrahami]] ([[Ibrahimi]]) [[Moisiu]] ([[Musai]]), [[Jezusi]] ([[Isa bin Merjem|Isai]]) dhe së fundi Muhamedi sal-lAllahu alejhi we selem(Paqja dhe mëshira e Allahut qoftë mbi të.)
* Besimi në Ditën e Fundit(kijametin), njeriu do të japë llogari një ditë për veprat e tij dhe ose do të dënohet me [[ferri]]n ([[xhehenem]]), ose do të shpërblehet me [[Parajsa|parajsën]] ([[xhenet]]).
* Besimi në ''Paracaktimin'' hyjnor se çdo gjë e mirë apo e keqe vie nga Allahu.

Këto nene besimi përmenden ndër të tjera në Kuran (psh. sure 4, vargu 136):

: ''O besimtarë! Besoni tek zoti e tek i dërguari i tij dhe tek shkrimi i shenjtë që ai ia ka çuar të dërguarit të tij, dhe tek shkrimi që e ka çuar (që) më parë! Kush nuk beson tek zoti, tek engjëjt e tij, tek shkrimet e tij, tek i dërguari i tij dhe tek dita e fundit, ka dalë nga rruga (e drejtë).''

Feja islame është një fe e theksuar monoteiste. Përfytyrimi kristian i [[Trinia|trinisë]] (triadhës) hidhet poshtë kategorikisht. Gjithashtu edhe çdo personifikim ose sidomos paraqitje figurale e zotit. Zoti përshkruhet me anë të „[[99 emrat e allahut|99 emrave më të bukur]]“ (''al-asmāʾu ʾl-ḥusnā''), të cilët i përkasin vetëm atij. Njerëzit mund të dinë vetëm çka zoti u ka zbuluar atyre vetë me hirësinë e tij. Përkufizimi i atributeve të zotit me anë të shpjegimit të kuranit ka shkaktuar në islamin sunnit konflikte të ashpra gjatë kohës së [[Abbasidët|abbasidëve]], veçanërisht në teorinë e [[mu'tazila]]-s dhe kundërshtarëve të saj.

Përbri përgjegjësisë individuale është edhe përgjegjësia për të tjerët: çdo mysliman ka për detyrë të „''urdhërojë çka është e drejtë''“ dhe të „''ndalojë çka është e papranueshme''“: ''[[Al-amr bi'l ma'ruf va n-nahy 'an al-munkar]]'' (arabisht: الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر) (shumë herë në kuran, psh. në sure 7, vargu 157).

=== Sheriati (''sharia'') ===
''shih artikullin kryesor: [[Sheriati]]''

Sheriati (arabisht: الشريعة = šariʿa) (ose ''sharia'') është e drejta islame, e cila përfshin të gjitha fushat e jetës duke i rregulluar ato sipas rregullave hyjnore të pandryshueshme. Këto rregulla janë fiksuar me shkrim sidomos në kohën e herëshme të [[abbasidët|abbasidëve]] dhe përbëjnë deri më sot bazën e të drejtës islame. Zbatimi konkret i saj bëhet me anë të [[fetva]]-ve, ekspertizave ligjore ose vendimeve doktrinale që jepen nga teologët juristë ([[Myftiu|myftitë]]) duke u bazuar në interpretimin e kuranit dhe të [[Sunneti|sunna-s]] sipas rregullash tradicionale (''usul al-fikh'').

Fetva ka nga të gjitha sferat e jetës, ligjet martesore, tregtare, të kontratave dhe ato penale ashtu si edhe rregullimi i marrëdhënieve me botën jo-myslimane. Por sharia nuk duhet kuptuar si e drejtë e kodifikuar megjithëse ka pasur edhe përpjekje për kodifikim. Gjithmonë kur flitet për „futjen e sharias“ si sistem ligjor, bëhet fjalë vetëm për pjesë të sharias. (shih [[#zbatimi i sharias|më poshtë]])

Jurisprudenca klasike islame ka parashikuar si qëllim të [[xhihadi]]-t hegjemoninë e fesë islame dhe kështu bashkë me të hyrjen në fuqi të sharia-s në mbarë botën.
Rregulla të caktuara në lidhje me praktikimin e fesë, si falja apo pelegrinazhi, kanë qenë të vlefshme vetëm për myslimanë, ndërsa për të drejtën martesore dhe civile janë parashikuar përjashtime. Prandaj edhe jurisprudenca islame ka zhvilluar një të drejtë të veçantë për të huajt dhe pakicat, si psh. [[Sistemi i miletit|sistemin e miletit]] osman (shih: [[Dhimmi]]).

Sharia klasike ndahet në një [[Medh-hebi|shkollë juridike]] shiite dhe katër sunnite. E përbashkët për to është se kanë lindur në ambjente shoqërish me shumicë myslimane. Kushtet e myslimanëve në diasporë mungojnë në shkollat juridike klasike dhe sot sa vjen e merren më tepër parasysh me anë të fetva-ve të reja. Meqënëse mes teologëve islamikë nuk ka konsens të përgjithshëm, nuk mund të bëhet fjalë për „sharian“, pasi sharia unike (''e njësuar'') nuk ekziston.

Në [[Sufizmi|sufizëm]] (mistikën islame), sharia ka vlerën e ''bazës'' për rrugën në kërkim të zotit. Stacione të tjera janë: ''[[tarika]]'' („rruga mistike“), ''[[hakika]]'' („e vërteta“) dhe ''[[ma'rifa]]'' („njohja, të kuptuarit“).

=== [[Eskatologjia]] ===
Feja islame karakterizohet nga pritje (shpresa) të theksuara eskatologjike. Sidomos spikasin ato të hershmet të shpallura nga Muhameti mbi ardhjen e „orës“ (sā'ah), e „ditës së ringjalljes“ (yaumu’l-qiyā-mah) dhe e „ditës së llogarisë“ (yaumu’l-faṣl). Këtyre përfytyrimeve, të cilat njihen që nga eskatologjitë hebreike ose kristiane, Muhameti u ka dhënë një rëndësi të veçantë. Sidomos në islamin shiit, por edhe në atë sunnit, këto pritje kanë të bëjnë me shfaqjen e figurës mesianike të [[Mehdiu|mahdi-ut]] (''al-mahdī''), në islamin shiit të quajtur edhe kaim (''al-kā’im''). Ky thuhet se do ta ketë prejardhjen nga fisi i Muhametit, dmth. do të jetë një [[Seid-i|sajjid]]. Në shumë hadith-e përshkruhen shenja të shumëllojshme për shfaqjen e tij. Ky person thuhet se do të krijojë përsëri fenë islame, do të përhapë atë në të gjithë botën dhe do ta mbushë këtë me drejtësi. Sidomos në shekullin e 19-të lindën nga brenda islamit lëvizje të ndryshme eskatologjike.&lt;ref&gt;(Udo Schafer, Glaubenswelt Islam. Eine Einführung (''Bota e besimit islam. Hyrje''). Religionswissenschaftliche Texte und Studien. Vol. 7. Botimi 2., Georg Olms Verlag. Hildesheim, Zürich, New York, 2002. f. 71-75. ISBN=3-487-10159-9. http://books.google.de/books?id=87u1tFGYtZYC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=Glaubenswelt+isla0m)&lt;/ref&gt;

== Historia fesë islame ==
''shih [[Historia e fesë islame]], [[Ekspansioni islam]], [[Epoka e lulëzimit islam]].''

== Rrymat e ndryshme ==

=== Synnitët ===
Feja islame është e ndarë në disa rryma. [[Islami Synit|Synnitët]] përbëjnë me rreth 85 përqind grupimin më të madh në numër.&lt;ref&gt;(http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e2280?_hi=2&amp;_pos=2|titel=Sunni {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140822004424/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e2280?_hi=2&amp;_pos=2%7Ctitel=Sunni |date=22 gusht 2014 }} Islam|zugriff=2010-03-21. John L. Esposito, Oxford Islamic Studies Online)&lt;/ref&gt; Këta ndahen gjithashtu në [[Medh-hebi|drejtimet juridiko-fetare]] sunnite të hanefive, [[Makilitët|malikive]], [[Hanbalitët|hanbelive]] dhe [[Shafiitët|shaffive]]. Rryma e quajtur e [[Vahhabitët|vahhabitëve]] nuk është drejtim juridiko-fetar por ajo përdor atë të hanbalitëve.

Këto drejtime janë shpesh të shtrira gjeografikisht; kështu jetojnë psh. hanafitët në Turqi, malikitët në Afrikën veriore.

Dallimet mes tyre dhe rrymës së dytë për nga madhësia, ndjekësit e të cilës quhen shiitë, qëndrojnë në bindjen, në bazën e të cilës mbështetet pushteti i krerëve më të lartë (i kalifit tek sunnitët, i imamit tek shiitët). Për sunnitët kalifi është kreu që zgjidhet nga ndjekësit e tij për aftësitë e tij laike, administrative. Kurse për shiitët imami mund të jetë vetëm një trashëgimtar legjitim i Muhametit dhe njëkohësisht edhe trashëgimtar i Aliut (i dhëndrit të Muhametit). Ndërsa kalifi pra është vetëm një mbrojtës laik i komunitetit fetar, paraqet imami për shiitët një prijës të pagabueshëm, të përkryer fetar, të pajisur me pushtet hyjnor. Atij i atribuohet (''i njihet'') edhe pamëkatësia. Nga këto fakte del se brenda grupimeve shiite kreu fetar i komunitetit ka një autoritet shumëfish më të lartë.

=== Shiitët ===
[[Shia|Shiitët]] janë rryma e dytë e madhe. Rryma kryesore e tyre janë [[imamitët]] ose shia dymbëdhjetëshe, të cilët janë të përhapur shumë sidomos në [[Irani|Iran]], [[Iraku|Irak]], [[Azerbaixhani|Azerbaixhan]], [[Bahraini|Bahrain]] dhe në [[Libani|Liban]]. Mandej janë ndjekësit e shias shtatëshe ([[ismailitët]]), që jetojnë kryesisht në subkontinentin indian ([[Mumbai]], [[Karaçi]] dhe [[Pakistani]]n verior) si dhe në [[Afganistani|Afganistan]] dhe [[Taxhikistani|Taxhikistan]]. [[Zaiditët]] ose shia pesëshe gjenden sot vetëm në [[Jemeni|Jemen]].

=== Harixhitët ===
[[Harixhitët]], të ashtuquajturit „të shpërngulurit“, të cilët kanë braktisur partinë e [[kalifi]]t të katërt [[Ali ibn Abi Talib-i|Ali ibn Abi Talib]], qenë ndjekësit e sektit më të vjetër fetar në islamin e shekullit të 7-të. Ata hidhnin poshtë si legjitimacionin e Aliut si kalif ashtu edhe të [[Uthman ibn Affan-i]]t. Levizja e tyre është shuar që nën kalifët e parë [[abbasidët|abbasidë]]. Dega e tyre kryesore është rryma më e vogël e islamit, [[ibaditët]]. Ata jetojnë sidomos në [[Omani|Oman]], në Saharanë [[algjeria]]ne (''[[Mzabi|Mzab]]'') dhe në ishullin [[tunizia]]n [[Xherba]].

=== Sufizmi ===
Ashtu si gati të gjithë fetë ose rrymat fetare edhe feja islame ka një aspekt të brendshëm ([[Ezoterika|ezoterik]]) dhe një të jashtëm ([[Ekzoterika|ekzoterik]]). Dimensioni mistik i brendshëm i fesë islame është [[sufizmi]] (arabisht: تصوف = tazavuf). Aspekti i brendshëm quhet edhe ''[[tarika]]'', i jashtmi ''[[sheriati|shari'a]]''. Sipas kuptimit të sufive, këto dy aspekte janë të lidhur në mënyrë të pandashme me njëri-tjetrin. Si shembull përdoret simboli i një llampe vajguri: flaka e llampës simbolizon tarikën, pra esencën e fesë, e cila pa mbrojtjen e qelqit do të shuhej që me flladin e parë. Qelqi, dmth. mbështjellja, simbolizon shari’an, por që e cila pa flakë, (vetëm llampa), nuk do të kishte kuptim.

Nga grupet [[Puritanizmi|puritane]], si të vahhabitëve, sufit cilësohen shpesh si [[heretik]]ë dhe prandaj hidhen poshtë ose madje përndiqen. Ndër të tjera kritikohen praktika fetare si [[dhikr-i]], e cila shoqërohet shpesh me muzikë dhe lëvizje të trupit (që nuk duhen parë si vallëzim); dëshira e sufive, për të provuar që në botën e këtejme një lidhje me zotin dhe fakti që për të përshkuar rrugën sufiste, duhet patjetër një mësues spiritual real: një ''[[sheik-u|sheik]]'' ose ''[[Valiu|vali]],'' në Afrikën perëmdimore të quajtur edhe ''[[marabout]].'' Këta udhërrëfyes fetarë hidhen poshtë nga ana e teologëve islamikë ortodoksë pasi në fenë islame nuk mund dhe nuk lejohet të ketë një ndërmjetës mes njeriut dhe zotit. Sufit vetë veç nuk e shikojnë sheikun si ndërmjetës por si dikë që i njeh vështirësitë e rrugës për tek zoti dhe që mund t'u japë të tjerëve dijenitë e tij.

=== Grupime të tjera ===
Nga islami sunnit kanë dalë :
* [[ahmadiyya]]-t
Nga islami shiit:
* [[alevitët]]
* [[alavitët]] dhe [[druzët]]
* [[babistët]], prej vitit 1863 [[bahaitët]]

== Aktualiteti sot ==
[[Skeda:Shah alam moschee.jpg|parapamje|Dy gra në xhaminë e [[Selangor]]it në Shah Alam, [[Malezia|Malezi]]]]

Sot feja islame është e përhapur në shumë vende të [[Lindja e afërme|lindjes së afërme]], [[Afrika veriore|Afrikës veriore]], [[Azia qëndrore|Azisë qëndore]] dhe [[Azia juglindore|juglindore]]. Zona kryesore e përhapjes është brezi i thatë, i cili shtrihet nga [[Saharaja]] në perëndim, nëpër Lindjen e afërme dhe Kaukazin, deri në Azinë qëndrore në lindje. Vendi mysliman me popullsinë më të madhe në numër është [[Indonezia]]. Vende në [[Europa|Europë]] me karakter mysliman janë [[Bosnja dhe Hercegovina]], [[Turqia]], [[Shqipëria]] dhe [[Kosova]]. Shumë vende të tjera kanë pakica myslimane.

=== Konferenca islame ===
Vendet islamike janë të organizuara në [[Organizata e Bashkëpunimit Islam|Organizatën e bashkëpunimit Islam]] (OIC), ku bëjnë pjesë edhe disa shtete me pakica më të mëdha myslimane.

=== Praktikimi i sharias ===
''shih artikullin kryesor: [[Sheriati|Sharia]]''

Sipas [[Deklarata e Kairos për të drejtat e njeriut në islam|Deklaratës së Kairos për të drejtat e njeriut në islam]] të vitit 1990, sharia duhet bërë përsëri baza e legjislativës në të gjithë vendet islame. Zbatimi në praktikë veç është shumë i ndryshëm. Në Tunizi zbatimi kufizohet vetëm në të drejtën civile ndërsa në Arabinë Saudite dhe [[Sudani|Sudan]] ajo është plotësisht në fuqi. Sharia parimisht nuk njeh barazinë mes myslimanëve dhe jo-myslimanëve si dhe mes burrit dhe gruas.

Në [[Arabia Saudite|Arabinë Saudite]], në [[Sudani|Sudan]], në [[Irani|Iran]], [[Somalia|Somali]] dhe në pjesë të [[Pakistani]]t (rajone fisesh nën admistratën qendrore federale), sharia vlen pothuaj pa kufizim. Në [[Egjipti|Egjipt]], [[Jordania|Jordani]], [[Indonezia|Indonezi]], [[Maroku|Marok]] dhe shumë vende të tjera sharia praktikohet pjesërisht, psh. ndalimi i martesës së një myslimaneje me një jo-mysliman ose lejimi i [[Poliginia|poliginisë]] sipas rregullave islame. Megjithatë në shumë shtete realiteti social në pjesë të shoqërisë është i tillë që sharia vazhdon të zotërojë në shumicën e fushave të jetës. Kështu psh. ekziston poliginia (që nuk njihet nga ana zyrtare) në zonat fshatare të Turqisë duke u amnistuar (''toleruar'') vazhdimisht. Në disa vende ekzistojnë përkrah vendimeve gjyqësore për myslimanë që bazohen tek sharia edhe vendime gjyqësore shekullare (''jofetare'') për jo-myslimanë (psh. në [[Nigeria|Nigeri]]).

Në disa vende islame (psh. në Arabinë Saudite, Sudan, Iran, Nigeri) gjejnë zbatim ndëshkime veçanërisht drakoniane (''shumë të rrepta''), si psh. prerja publike e gjymtyrëve (''gjymtimi'') ose [[Vrasja me gurë|vrasja publike me gurë]], psh. për [[Vjedhja|vjedhje]] ose [[Shkelja e kurorës|shkelje kurore]]. Këto metoda tejet të dyshimta kritikohen me forcë në mënyrë ndërkombëtare. Edhe përbrenda komunitetit islam shprehet kritikë ndaj tyre, megjithatë jo sepse këto ndëshkime bien në shkelje me të drejtat e njeriut por sepse gjatë dënimeve të të akuzuarve kushtet mbrojtëse të përcaktuara nga sharia më së shumëti nuk merren parasysh. Në këtë kontekst duhet vënë re se ushtrimi i sotëm islam i drejtësisë në disa vende u ofron të akuzuarve vetëm një mbrojtje shumë të pakët: shpesh ndodh që të akuzuarit janë [[Analfabetizmi|analfabetë]] dhe zakonisht nuk kanë asistencë avokatore. Gjykatësit janë vetë shpesh me kualifikim të dobët dhe vendimet merren jo rrallë në mënyrë arbitrare.

Një sferë e sharias që vazhdon të ekzistojë ende në Sudan dhe në [[Mauritania|Mauritani]] është [[skllavëria]] (''shih'' [[Feja islame dhe skllavëria]]).

=== „St. Petersburg Declaration“ ===
Si fillimi i një „epoke të re të iluminizmit për fenë islame“ e konsideroi veten më 4 dhe 5 mars 2007 në Saint Petersburg (Florida, SHBA) një konferencë myslimanësh shekullarë nga vende të ndryshme islame dhe perëndimore, e cila u morr me interpretimin shekullar të fesë islame, me domosdoshmërinë e një kritike të brendshme të kuranit, me gjendjen aktuale të lirisë së mendimit në shoqëritë myslimane dhe me çështje të edukimit. Iniciatorë ishin ndër të tjerë myslimanë disidentë si [[Ayaan Hirsi Ali]], [[Irshad Manji]] dhe [[Ibn Warraq]]. Në përfundim u nënshkrua e ashtuquajtura „[[St. Petersburg Declaration]]“ (''Deklarata e Saint Petersburg-ut''), ku ndër të tjera kërkohet ndarja e shtetit nga feja, respektimi i të drejtave universale të njeriut, abrogimi (''heqja'') e sharias dhe e gjithë ndëshkimeve me vrasje dhe praktikave gjymtuese si edhe barazia e plotë e të drejtave të gruas në fenë islame dhe në vendet islame.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://secularislam.org/blog/post/SI_Blog/21/The-St-Petersburg-Declaration|title=shih: ''St. Petersburg Declaration''|access-date=17 gusht 2010|archive-date=2 qershor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080602013250/http://www.secularislam.org/blog/post/SI_Blog/21/The-St-Petersburg-Declaration|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Vendet e shenjta të fesë islame ==
Në fenë islame vlejnë vende të shumta si të shenjta por treve prej tyre u jepet rëndësi e veçantë: qyteti Mekka vlen si vendi më i shenjtë për myslimanët. Ai është vendi i lindjes së Muhamedit, me [[Qabeja|kaaba-n]] (qabenë) si shenjtëroren (''faltoren'') qendrore të fesë islame, e cila jep drejtimin gjatë të falurit (''[[kibla]]'').

Pas saj vjen [[Medina]], në veri të Mekkës, vendi ku feja islame shpalosi së pari ndikimin e saj politik.

Vendi i tretë i shenjtë për myslimanët është [[Jerusalemi]] që sipas traditës myslimane ka dhënë drejtimin e parë të ''kibla''-s dhe është vendi të cilin myslimanët e kanë caktuar si pozicionin gjeografik të [[Mesxhidi Aksa|xhamisë el-Aksa]] që përmendet në [[Kurani|kuran]] (sure 17: „[[Isra dhe miraxh-i|i ngjitjes në qiell të profetit Muhamet]]“).

Mandej ekzistojnë një numër i madh vendesh pelegrinazhi me rëndësi të ndryshme. Këto janë kryesisht varre, psh. të shoqëruesve të Muhametit, të imamëve shiitë ose të shenjtorëve [[Sufizmi|sufi]]. Kryesues në numrin e vendeve të shenjta janë sufizmi pakistanez dhe islami popullor afrikanoverior (shih: [[Feja islame në Afrikë]]) me vende adhurimi varresh. Me përjashtim të tre vendeve të para të shenjta, statusi i vendeve „të shenjta“ (si edhe [[adhurimi i shenjtorëve]] vetë) në fenë islame është një temë tejet kontroverse.

Për [[shiitët]] dhe [[alevitët]] paraqesin gjithashtu edhe qytetet [[Qerbelaja|Qerbela]] dhe [[Kufa]] vende të shenjta, ku çdo vit bëhen pelegrinazhe.

Jerusalemi paraqet në listën e vendeve të shenjta një rast të veçantë pasi pretendimi i nxjerrë nga kurani nuk bazohet në prova historike. Megjithatë ai është për myslimanët në mënyrë të njëzëshme një e vërtetë besimi duke e vendosur atë në praktikë në të njëjtën shkallë me „të vërtetën historike“.

== Kritika ndaj fesë islame ==
''Shih artikullin kryesor [[Kritika ndaj fesë islame]]''

Kritikë ndaj fesë islame mbi baza politike, etike, filozofike, shkencore ose teologjike ka pasur që prej kohës së lindjes së saj. Kritikë bëhet si ndaj bazave themelore të të fesë islame ashtu edhe ndaj traditave kulturore dhe normave shoqërore të saj.

== Marrëdhëniet me fetë e tjera ==
=== Politeizmi ===
Dëshmimi i [[Teuhidi|tauhīd]]-it (''të qënit një të zotit'') dhe hedhja poshtë e kultit të [[Idhulli|idhujve]] që rrjedh nga kjo, është parimi më me rëndësi i besimit të fesë islame. [[Politeizmi]] (''shumëperëndi'') është krejtësisht në kundërshtim me doktrinën rreptësisht monoteiste të fesë islame sipas të cilës ekziston vetëm një zot dhe se politeizmi paraqet mëkatin më të madh.&lt;ref&gt;''The Encyclopaedia of Islam''. New Edition. Brill, Leiden. Vol. 9, f. 484, s.v. &quot;Shirk&quot;&lt;/ref&gt; Sipas zbulimit kuranik është adhurimi i perëndive të tjera krahas zotit i vetmi mëkat që nuk mund të falet në asnjë mënyrë.

: ''„Zoti nuk të fal kur i vë atij përbri'' (perëndi të tjera). ''Çka është poshtë kësaj'' (dmth. mëkatet më pak të rënda) ''ai ia fal kujt të dojë. Dhe kush'' (të vetmit) ''zot i vendos'' (perëndi të tjera) ''përbri, ka humbur'' (rrugën e drejtë)“.'' 4:116. Shih edhe 4:48 si edhe 31:13.

Kurani kritikon në shumë vende të tjera në mënyrë vehemente adhurimin e qenieve të tjera në vend të zotit.&lt;ref&gt;Shih: Ignaz Goldziher: ''Muhammedanische Studien (Studime Muhametane''). Georg Olms Verlag, 2004. Vol. 2, f. 287; dhe aty, vargjet e përmendura të kuranit, ndër të tjera 16:20-22&lt;/ref&gt;
Në botën e përtejme, sipas besimit islam, [[Mushrik-ët|idhujtarët]] (''politeistët''), do të dënohen me hyrjen në [[Xhehenemi|ferr]] (xhehenem), (''xhahannam'').

=== Fetë abrahamite ===
Gadishulli arabik, me anë të fesë islame, duke braktisur [[Betili|kultin e gurit]] të deriatëhershëm në Mekkë, iu bashkua formave të besimit [[Judaizmi|judaik]] (''hebre'') dhe kristian. Në lidhje me prejardhjen e saj feja islame i referohet [[Abrahami]]t, bën pjesë pra bashkë me judaizmin dhe kristianizmin tek [[fetë abrahamite]]. Të tre këto janë [[Monoteizmi|fe monoteiste]]. Meqenëse ato bazohen tek zbulesat e profetëve ([[Moisiu|Moisi]], [[Jezu Krishti|Jezu Krisht]] dhe [[Muhameti|Muhamet]]), janë [[Fetë e zbulesave|fe zbulesash]], dhe sepse këto [[zbulesa]] janë fiksuar me shkrim, janë edhe [[Fetë e librave|fe librash]].&lt;ref&gt;Meqenëse [[kurani]] është fiksuar në formë libri vetëm pas vdekjes së Muhametit, feja islame në kohën e Muhametit nuk konsiderohej si fe libri.&lt;/ref&gt;

Referimi i përbashkët tek Abrahami është theksuar prej Muhametit në fillim të profetisë së tij. Gjatë jetës së mëvonëshme, për shkak të përvojës së tij në praktikë me komunitetet fetare çifute dhe kristiane, profeti e ndryshoi qëndrimin e tij ndaj tyre. Qëndrimi i ndryshuar i Muhametit kundrejt besimtarëve të feve të shkrimeve është trajtuar disa herë nga [[islamologjia]].&lt;ref&gt;shih psh.: W. Montgomery Watt: ''Muhammad at Medina'' (Muhameti në Medinë). Oxford University Press, 1962. f. 192 ff.; Rudi Paret: ''Toleranz und Intoleranz im Islam'' (Toleranca dhe intoleranca në fenë islame). Në: Saeculum 21 (1970). f. 349- ; Albrecht Noth: ''Früher Islam'' (Feja islame e herëshme). Në: Ulrich Haarmann (botues): ''Geschichte der arabischen Welt'' (Historia e botës arabe). C.H.Beck, 1991. f. 41 ff.&lt;/ref&gt; Fillimisht ai priste prej besimtarëve të feve të shkrimeve që ata të njohin profetinë e tij dhe të konvertojnë (''ndërrojnë fenë'') në fenë e tij; kur kjo nuk ndodhi, qëndrimi i Muhametit kundrejt besimtarëve të feve të librave filloi të ndryshonte gjithnjë e më tepër në anën negative. Ky ndryshim pikëpamjeje ka lënë gjurmët edhe në kuran, ku në fillim virtytet e tyre fetare dhe morale shiheshin me respekt të madh dhe prej Muhametit kërkohej që me ta të mbaheshin marrëdhënie të mira. Pas prerjes së marrëdhënieve me komunitetet e këtyre feve u theksua ndaj tyre akuza e [[Hipokrizia|hipokrisizë]] dhe refuzimi i tyre për të pranuar islamin si fe; për këtë arsye ata nuk duheshin parë si aleatë por duheshin luftuar.&lt;ref&gt;shih ''The Encyclopaedia of Islam''. New Edition. Brill, Leiden. Vol. 1, f. 264. &quot;Ahl al-Kitab&quot; si dhe vargjet e kuranit të përmendura aty, ndër të tjera sure 29, vargjet 45-47 si shembull për qëndrimin e Muhametit fillimisht dhe sure 4, vargu 153 si dhe sure 9, vargu 29 për pikëpamjet e tij të mëvonëshme&lt;/ref&gt; Sipas Muhametit, judaizmi dhe kristianizmi ishin zhvillime të mëtejshme të gabuara të fesë së vjetër së përbashkët.&lt;ref&gt;Tilman Nagel: ''Der Koran'' (Kurani). C.H.Beck, 2002. f. 142. Një shembull i qartë është teoria kristiane e [[Trinia|trinisë]] së zotit, në të cilën feja islame sheh një devijim nga besimi tek një zot i vetëm.&lt;/ref&gt;

Ndërsa feja islame ka të përbashkët me judaizmin dhe kristianizmin besimin tek një zot i vetëm si dhe të referuarit tek Abrahami dhe shumë profetë të tjerë biblikë, ajo ndryshon në thelb nga kristianizmi në refuzimin e saj strikt të [[Trinia|doktrinës së trinisë]] (sure 112) dhe të përfytyrimit kristian të [[Mëkati|mëkatit të trashëguar]] (''mëkati fillestar'') kurse nga judaizmi në njohjen e Jezusit si profet, nga fetë abrahamite në përgjithësi në njohjen e Muhametit si të dërguar të zotit dhe „vulën e profetëve“ (''profetit të fundit'') si dhe të doktrinës së kuranit si fjalë e zotit e sjellë tek njerëzit.

=== Interaksioni historiko-politik me komunitetet e tjera fetare ===
[[Sijeri|E drejta ndërkombëtare klassike islame]] e hartuar në shekujt që pasuan pas vdekjes së themeluesit të fesë, bënte dallim në trajtimin e heterodoksëve (''besimitarëve të feve të tjera'') ndërmjet [[Fetë e librave|besimtarëve të feve të shkrimeve]] (''monoteistëve'') dhe besimtarëve të feve politeiste, të cilët ''[[de iure]]'' duheshin luftuar deri në pranimin e fesë islame. Të parët kishin një status të veçantë nën komunitetin islam si ''[[dhimmi]]'' (të mbrojtur). Ky status kishte si kusht pagimin e një takse të veçantë, [[xhizja]]-n; për këtë u garantohej atyre në të kundërt mbrojtja e jetës dhe e pronës si dhe leja për të praktikuar fenë e tyre (me kufizime të caktuara)&lt;ref&gt;Francis E. Peters: ''Islam, a Guide for Jews and Christians''. Princeton University Press, 2003. f. 195&lt;/ref&gt; lirisht.&lt;ref&gt;Albrecht Noth: ''Der Dschihad: sich mühen für Gott (Xhihad-i: të munduarit për zotin''). Në: Gernot Rotter (botues): ''Die Welten des Islam: neunundzwanzig Vorschläge, das Unvertraute zu verstehen (Botët e islamit: njëzetenëntë propozime për të kuptuar të panjohurën''). Fischer Taschenbuch Verlag, 1993. f. 30&lt;/ref&gt; Kjo marrëveshje vlente fillimisht vetëm për çifutët dhe të krishterët por u zgjerua ndaj të gjithë thjesht jo-myslimanëve kur pushtuesit myslimanë hasën në komunitete besimesh të tjera, si psh. [[Hinduizmi|hindut]].&lt;ref&gt;Robert Hoyland (botues): ''Muslims and Others in Early Islamic Society''. Ashgate, 2004. f. xiv&lt;/ref&gt; Heterodoksët (''besimtarët e feve të tjera'') në zonat jo-islame, në të ashtuquajturën ''[[Dar-yl-Harb|shtëpinë e luftës]]'' (''dar al-harb''), u lejohej të qëndronin përkohësisht ''[[Mustamin-i|musta'min]]'' në [[Dar-yl islam-i|zonat islame]] (''dar al-islam''). Si banorë të ''dar al-harb''-it ata vlenin përndryshe si armiq (''[[harbi]]'') që pas pushtimit të vendeve të tyre gjatë [[Ekspansioni islam|ekspansionit islam]], në fillim u duhej bërë thirrje të konvertonin (''ndërronin fenë'') në fenë islame. Në rast refuzimi u duhej bërë oferta e statusit të dhimmi-t (me kushtin që t'i përkisnin më parë një feje libri) dhe në rast refuzimi të kësaj oferte duheshin luftuar.&lt;ref&gt;A. J. Wensinck und J. H. Kramers (botues): ''Handwörterbuch des Islam (Manuali i fesë islame''). Brill, 1941. f. 112, &quot;Djihād&quot;&lt;/ref&gt;

=== Situata aktuale e bahai-tëve ===
''shih artikullin kryesor [[Bahai-tët]]''

Feja relativisht e re e [[Bahaizmi|bahai-tëve]] i plotëson në fakt kushtet e një feje libri ([[Abrahamitët|monoteizëm abrahamit]], profet, zbulesë e fiksuar me shkrim) – njeh madje pretendimin zbulesor të Muhametit dhe respekton kuranin por nuk pranohet si fe ''ahl al-kitab'' (fe libri) në botën islame. Doktrina e bahai-tëve, e cila përshkrimet [[Eskatologjia|eskatologjike]] të kuranit nuk i lidh me marrjen fund materialisht të botës por me zbulesat pas-islame të [[bab-i]]t dhe [[baha’u’llah-u]]t, cilësohet nga shumë teologë myslimanë si [[Apostazia në fenë islame|apostazi]] (ردة ''ridda'') (''braktisje ose ndërrim feje''). Përveç akuzash të tjera, [[fetva]]-t sunnite e cilësojnë fenë bahaite si lëvizje e të pafeve ([[Qafiri|kuffār-ëve]]) të krijuar nga jo-myslimanë për të shthurur fenë islame.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.scribd.com/doc/2511578/Refuting-the-Kaffir-Bahai-Movement-Fatwa|title=Refuting the Kaffir Bahai Movement (Fatwa)|access-date=18 qershor 2010|archive-date=20 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090220012058/http://www.scribd.com/doc/2511578/Refuting-the-Kaffir-Bahai-Movement-Fatwa|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Veçanërisht shumë ndiqen ata në Iranin shiit. Krye-[[Ajatollahu|ajatollah-u]] [[Naser Makarem Shirazi]] i ka stigmatizuar (''damkosur'') bahai-tët si „të pafe luftarakë“ (''kofare harbi'') që lejohet të vriten. Deputeti i parlamentit iranian [[Mehdi Kuchaksadeh]] është i mendimit se bahai-tët „duken në fakt si njerëz por nuk janë njerëz“.&lt;ref&gt;Welt Online Debatte, Wahied Wahdat-Hagh: ''[http://debatte.welt.de/kolumnen/73/periskop/56462/iran+besorgniserregendes+urteil Iran. Besorgniserregendes Urteil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119155503/http://debatte.welt.de/kolumnen/73/periskop/56462/iran+besorgniserregendes+urteil |date=19 janar 2008 }}'' 18 janar 2008&lt;/ref&gt; Përkatësisht përndiqen bahaitët në Iran. Gjithashtu edhe në perëndim shiitët përpiqen t'i margjinalizojnë (''përjashtojnë'') bahai-tët.&lt;ref&gt;Spiegel Online, Alexander Schwabe: ''[http://www.spiegel.de/politik/deutschland/0,1518,483542,00.html Hamburger Schiiten grenzen Bahai aus (shiitët në Hamburg margjinalizojnë bahaitët)]'' 18 maj 2007&lt;/ref&gt;

Nga ana tjetër ekziston një rrjet ndërkombëtar mysliman që angazhohet për të drejtat e bahaitëve.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bahairights.org/|title=The Muslim Network for Baha’i Rights|access-date=18 qershor 2010|archive-date=12 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612164507/http://www.bahairights.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Shih edhe ==
* [[Epoka e Artë Islame]]
* [[Historia e fesë islame]]
* [[Islamizmi]]
* [[Kritika ndaj fesë islame]]

== Weblinks ==
&lt;!-- Para futjes së lidhjes ju lutemi kini parasysh që ajo të jetë në pajtim me rregulloren e wikipedias --&gt;

== Referime ==
{{reflist|30em}}

[[Kategoria:Islam]]
[[Kategoria:Fe abrahamike]]
[[Kategoria:Fe]]</text>
      <sha1>845ati9neo68sfim5jemmocjbd0f32m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gjuha japoneze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5873</id>
    <revision>
      <id>3001158</id>
      <parentid>2914076</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18600" sha1="2zk0syopkk1c4nxcxvyv5z01qx3w5yz" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name = Gjuha japoneze
| name origjinal = 日本語
| name tjetër = 
| pronunciation = {{nowrap|{{IPA|/nihoNɡo/}}: {{IPA|[ɲihoŋɡo]}}}}
| states = [[Japonia]]
| era = 125 milion (2020)
&lt;!--Folësit--&gt;
| speakers = 125 milion
|renditja =
&lt;!--Filogjeneza (vetëm ato që duhën)--&gt;
|fam1 = [[Gjuhët japoneze|Japoneze]]
| scipt = {{ublist |Shkrimet e përziera të [[Kanji]] {{smaller|([[Simbole kineze]])}} dhe [[Kana]] {{smaller|([[Hiragana]], [[Katakana]])}} |[[Braille japoneze]]}}
&lt;!--Statusi zyrtar--&gt;
| nation = {{Flamuri|Japonia}} [[Japonia|Japoni]]&lt;br/&gt; {{Flamuri|Palau}} [[Palau]]
&lt;!--Kodet e klasifikimit gjuhësor--&gt;
|iso1 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?iso_639_1=ja ja]
|iso2 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?iso_639_1=ja jpn]
|iso3 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?code_ID=216 jpn]
|glotto = 
|linguasphere = 45-CAA-a
| image = [[Skeda:Nihongo.svg|75px]]
| imagecaption = 
}}
'''Gjuha japoneze''' (日本語 ''Nihongo'') është gjuhë e folur nga më shumë se 125 000 000 persona që jetojnë në ishullin e Japonisë duke përfshirë edhe Ryukyus (Rjukjus). Gjuha tjetër që përdoret në [[Japoni]] është Ainu, që tashmë flitet vetëm nga një pjesë e vogël personash në Hokaido, por megjithatë ajo është prapë shumë e njohur. Japonishtja nuk është e lidhur ngushtë me ndonjë gjuhë tjetër edhe pse mendimi që ajo ka një farë lidhje të largët me gjuhën koreane (sipas disa shkollarëve) dhe akoma më të largët me gjuhët altaike, nuk përjashtohet si ide. Gjuha japoneze e pastër ka dalë në shekullin e VIII (era jonë). Gjuha japoneze përmban shumë huazime dhe barbarizma (të cilat me kalimin e kohës mund të kenë humbur kuptimin e vërtetë të tyre ose mund të jenë shëndrruar) të rrjedhura nga [[gjuha kineze]], që i janë përshtatur fonetikës së banorëve vendas. Pavarësisht se japonezët e ruajnë me fanatizëm gjuhën e tyre, në televizione dhe në gazeta spikasin shumë fjalë të huaja (sidomos nga anglishtja).

Sistemi shkrimit të japonishtes është një sistem i përshtatur dhe modifikuar nga ana e banorëve të Japonisë për të shkruar gjuhën japoneze. E bazuar në shkrimin kinez, japonishtja zhvilloi dhe një sistem pjesërisht hieroglifik ku bashkëtingëlloret kanë një rol të rëndësishëm. Në shekullin e 9 dhe të 10-të pati një zhvillim të një mënyre të shkruari me emrin ''Hiragana'', që është një thjeshtëzim (përshtatje gjatë vizatimit të germave duke lehtësuar lakimin e ideografive) i mënyrës së të shkruarit të karaktereve (hieroglifëve) kineze. Ndërsa ''Katakana'', e lindur në të njëjtën kohë me Hiraganën bazohet në elementet e karaktereve (hieroglifëve) kineze. Japonishtja moderne përfshin përdorimin e gjerë të Hiraganës si edhe të Katakanës.

== Klasifikimi ==

Gjuhëtarë të cilët janë specializuar në gjuhën japoneze, kanë rënë dakord se japonishtja është njëra nga [[gjuhët japoneze]]; ku tjetra gjuhë në këtë grup është [[Gjuhët Ryukyuan|Ryukyuan]] (Rjukjuan). Megjithatë një pikëpamje e vjetër nga persona jo të specializuar, thonë që japonishtja është një gjuhë e vetme dhe e izoluar, dhe se gjuhët Ryukyuan janë thjeshtë dialekte.

Pavarësisht nga kjo, lidhja ngushtë e gjuhës japoneze me ndonjë gjuhë tjetër është akoma në pikëpyetje. Teori të shumta janë propozuar nga studiuesit për japonishten, si një gjuhë e vdekur e folur nga banorët e lashtë që banonin penisulën Koreane. Ide të tjera janë se ajo e ka prejardhjen nga gjuha Koreane, gjuhët altaike dhe gjuhët austronesiane. Mendohet gjithashtu se japonishtja mund të jetë një gjuhë kreole. Edhe sot e kësaj dite këto teori përplasen me njëra tjetrën, por do të duhej një analizë shumë e thellë për të nxjerrë në pah një mendim sa do të saktë.

== Shtrirja gjeografike ==

Gjuhë e folur në territorin japonez nga më shumë se 125 milion njerëz, shumica e të cilëve jetojnë në shtetin e Japonisë. Ajo flitet gjithashtu edhe në ishullin e Ryukyus, Kore, Taivan, në disa pjesë të SHBA (Kalifornia dhe Hauai) dhe Brazil (ku ndodhet edhe pjesa më e madhe e komuniteteve japoneze). Gjithashtu një komunitet i vogël emigrantësh japonezë ndodhet në Davao, Filipine, por gjuha e tyre nuk është shumë e pastër dhe nuk flitet rrjedhshëm prej tyre. Në ditët e sotme egzistojnë shumë persona që studiojnë gjuhën japoneze pasi kjo e fundit është një gjuhë e rëndësishme në botën e biznesit.

== Alfabeti ==
[[Skeda:Nihongo ichiran 01-converted.svg|parapamje|Tabela Kana]]

Gjuha japoneze moderne përdor tre lloje shkrimesh:
* [[Kanji]] (kanxhi) - Shkrim ku përdoren shkronja (ideografive) me origjinë kineze.
* [[Hiragana]] - Ideografi të përshtatura nga hieroglifët kineze duke thjeshtëzuar mënyrën e vizatimit të tyre. Hiragana ka një përdorim të gjerë në Japoni. 
* [[Katakana]] - Hieroglifë kineze që përdoren zakonisht për të shkruar fjalë ose emra të huaj. Duke qenë se Japonishtja ka një sërë fjalësh të huazuara, për t'i dalluar ato nga fjalët origjinale në japonisht, përdoret ky lloj shkrimi.

Megjithatë në ditët e sotme në mënyrën e të shkruarit japonisht përdoren gjithashtu edhe shkronjat latine. Shkronjat latine zakonisht përdoren për shkurtime si “CD”, “PC” e të tjerë. Për më tepër, është e mundur konvertimi i të gjithë shkrimit nga japonisht në shkronja latine (rōmaji).

Këtu për shëmbull paraqiten disa fjalë në japonisht me shkronja latine (rōmaji):
* ''Watashi (uatashi) – Unë''
* ''Konichiwa (koniçiua) – Mirëdita, Tungjatjeta''
* ''Sajonara (sajonara) – Mirupafshim''

Kombinimi dhe renditja e fjalëve në japonisht përcaktohet nga [[kana]] (që është mënyra e të shprehurit e fjalës), dhe jo nga Kanji (kanxhi). Mënyra e shkrimit në japonisht është shumë ndryshe nga gjuhët indo-evropiane. Fjalia fillon nga ana e majtë, duke vazhduar poshtë. Japonia po përpiqet gjithmonë e më shumë të shmangë dhe të ulë numrin e madh të përdorimit të shkronjave kineze. Pavarësisht se ka pasur progres në këtë detyrë, numri i hieroglifëve të huazuara nga vëni fqinj është akoma i madh dhe i pranishëm kudo.

== Zanoret ==

Japonishtja ka një larmi tingujsh. Shqiptimi i zanoreve është i njëjtë me atë të italishtes, shqipes ose spanjishtes. E vetmja germë që është e veçantë është zanorja U që shqiptohet pak a shumë si &quot;juu&quot;. Japonishtja ka gjithsej 5 zanore (shih figurën për detaje), të cilat kanë versionin e tyre të zgjatur dhe të shkurtër. Në gjuhën japoneze zakonisht theksi bie në zanoren e parë të fjalës, edhe pse kjo është diçka e diskutueshme.

== Dialektet ==

Në Japoni ka me qindra dialekte. Këto dialekte kanë ardhur si pasojë e shumë faktorëve, si koha e gjatë e popullimit të arkipelagut, ishujt e shumtë me një terren malor dhe izolimi i gjatë si brenda dhe jashtë vendit. Dialektet zakonisht ndryshojnë nga zëri i lartë ose i ulët, nga zëri i trashë ose i hollë, pjesa e gramatikës (që merret me rregullimin e intonacionit), fjalori dhe në fund përdorimi në raste të veçanta i gjuhës. Madje ndonjëherë ka ndryshime edhe në shqiptimin e zanoreve dhe bashkëtingëlloreve edhe pse kjo nuk është shumë e zakonshme në popullsinë folëse.

Ndryshimi kryesor i dialekteve në Japoni është në mes të stilit-Tokjo (東京式, ''Tōkyō-shiki'') dhe stili-Kyoto-Osaka (京阪式, ''Keihan-shiki''). Ndërsa stili-Kjushu krijon një grup të vogël në vete. Zakonisht stili-Kyoto-Osaka përdoret zakonisht në pjesën qendrore të Japonisë që kufizohet nga prefekturat si Tojama, Kjoto, Hjogo dhe Mie. Gjithashtu shumë dialekte si Shikoku, cilësohen si dialekte të stilit-Kyoto-Osaka. Dialektet që hasen më në perëndim në të vërtetë (pavarësisht nga termi perëndim) janë të stilit-Tokjo. Ndërsa grupi i fundit që rrjedh nga dialektet lindore përbën dialektin e [[Japonishtja e Vjetër|Japonishtes së Vjetër]]. Këto dialekte janë të folura përgjithësisht në Hachijojima (Haçizhozhima), Tosa, si edhe në shumë krahina të tjera.

Dialekte që rrjedhin nga rrethina si Tohoku ose Tsushima, ndonjëherë mund të jenë të pa kuptueshëm për folësit nga krahina të tjera të vëndit. Dialektet e ndryshme të përdorura në Kagoshima (pjesa jugore e Kjushusë) janë praktikisht të pa kuptueshme jo vetëm nga folësit standard (pra ata që përdorin japonishten në gjuhën letrare) por madje edhe nga folësit e rrethinave të Kyushu. Kjo mendohet se ka ardhur si pasojë e dialekteve Kagoshima që ndryshe nga japonishtja letrare, përfshin bashkëtingëllore të mbyllura (kjo do të thotë fjalë që përmban vetëm një zanore dhe që zakonisht mbyllet nga dy bashkëtingëllore). Për shembull në gjuhën letrare fjala ''Kumo'' (merimangë) shqiptohet nga dialektorët si ''Kob''. Fjalori Kagoshima ka 84% lidhje me dialektet standarde të Tokjos. [[Dialekti Kansai]], një grup që flitet në qendrën e pjesës perëndimore të Japonisë, flitet nga një mori njerëzish. Ndërsa dialekti Osaka (që kuptohet flitet nga banorët e rrethinave të prefekturës së Osakës), përdoret zakonisht për humor dhe komedi.

Gjuhët Ryukyuan (Rjukjuan), që janë shumë të lidhura ngushtë me japonishten, dallohen aq shumë sa mund të konsiderohen një degë e grupit të gjuhës së japonishtes. Këto gjuhë fliten në ishujt e Ryukyusë dhe disa ishuj janë politikisht pjesë e prefekturës së Kagoshimës. Këto gjuhë jo vetëm që janë të pa kuptueshme për folësit japonez por, shumica e tyre janë të pakuptueshme për ata që flasin gjuhë të tjera në territorin Ryukyuan.

Kohët e fundit japonishtja standarde është përhapur shpejt dhe shumë gjerësisht në vend me zhvillimet teknologjike si televizori, radio, zhvillimi i mjeteve të komunikimit telefonik si edhe zhvillimi dhe zgjerimi mjeteve të transportit si rrugët automobilistike, aeroportet, trenat e të tjerë. Të rinjtë zakonisht dinë të flasin edhe dialektin e krahinës ku jetojnë, edhe japonishten standarde, edhe pse kjo e fundit ndikohet shumë nga dialektet e shumta që ekzistojnë akoma sot në Japoni.

== Gjendja zyrtare ==

Japonishtja është [[gjuha zyrtare]] e Japonisë, i vetmi vend ku kjo gjuhë është zyrtare. Ka dy forma të gjuhës japoneze: ''hyōjungo'' (標準語) ose japonishtja standarde dhe ''kyōtsūgo'' (共通語) ose gjuha e zakonshme. Plani i qeverisë ka modernizuar Japoninë, duke bërë që shumica e ndryshimeve ndërmjet këtyre të dyjave të zvaniten. ''Hyōjungo'' përdoret gjerësisht në shkolla, në televizione, komunikimet zyrtare, për artikujt nëpër gazeta dhe libra.

Japonishtja standarde mund të ndahet edhe në ''bungo'' (文語) ose gjuha letrare dhe ''kōgo'' (口語) ose gjuha e folur. Kjo e fundit ka rregulla të ndryshme në gramatikë si edhe disa ndryshime në fjalor. ''Bungo'' ishte mënyra kryesore e të shkruarit të japonishtes deri në vitin 1940 dhe akoma shërben si një udhërrëfyes për historianët, gjuhëtarët si edhe ka një rëndësi të madhe në aspektin juridik. Për shembull ligjet që mbetën pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] janë të shkruara akoma në stilin bungo, edhe pse tashmë qeveria po merr nisma frutdhënëse për të t’i modernizuar këto shkrime në gjuhën standarde japoneze. Ndërsa ''Kōgo'' sot është mënyra më e përdorur e të folurit dhe të shkruarit të gjuhës japoneze, edhe pse gramatika dhe fjalori bungo me disa raste të veçanta, është i pranishëm në gjuhën japoneze duke pasur parasysh që përdorimi i tyre nuk është i mirëfilltë, por thjeshtë për efekt.

== Nderime ==

==== Përdorimi i titujve ====

Japonishtja është një gjuhë shumë formale. Zakonisht, si në jetën e përditshme ashtu edhe në institucionet zyrtare, titujt dhe nderimet përdoren gjerësisht kudo. Nderimet shprehen me anë të titujve që vendosen mbrapa emrit të individit. Për shembull në se një personi në gjuhën shqipe do t’i referoheshim thjeshtë me emrin X, në Japoni do të bëhej diçka e tillë si ''X-san, X-kun, X-sensei'' e të tjerë. Pra siç shihet titujt vendosen prapa emrit. Duke theksuar këtë gjë kemi në mendje që titujt nuk mund të dalin kurrë në fillim të emrit. Në se një person do i drejtohej një personi tjetër pa këto nderime ajo do të tregonte që lidhja mes dy personave është shumë e ngushtë sepse një komunikim i tillë me një person të pa njohur ose pak të njohur do të ishte turp dhe do mund të shkaktonte keqkuptime midis dy, tre ose më shumë individëve.

Një sjellje e tillë (pra rasti kur nuk përdoren nderimet) do të vlerësohej me fjalën ''yobisute (呼び捨て)'' dhe siç u tha më parë kjo do vlerësohej si ofendim dhe si mungesë kulture. Titujt pavarësisht se përdoren gjerësisht, nuk kanë ndonjë vlerë në se përdoren brenda gjirit të familjes. Është i diskutueshëm fakti në se personat brenda një grupi i drejtohen njëri tjetrit me tituj, por dihet se zakonisht ata ose ato përdorin kundrejt njëri tjetrit titullin ''–san,'' që është njëkohësisht një nga titujt më të përdorur në shoqërinë japoneze. Por asnjëherë dikush brenda grupit shoqëror nuk i drejtohet me tituj dikujt që nuk është aty për momentin, pavarësisht se ky i fundit mund të jetë i moshuar, më i lartë në pozitë e të tjerë. Kjo gjë vlen edhe në punë. Një pastruese e thjeshtë duhet t’i drejtohet gjithmonë drejtorit me titullin përkatës kur ai është i pranishëm, por në se ai nuk është i pranishëm thjeshtë emri i individit do mjaftonte.

Në se do duhej ta thjeshtëzonim pak atë që shkruhet më lartë shembulli i mëposhtëm do na ndihmonte:

Brenda grupit X është i pranishëm:		''X – san''

Brenda grupit X nuk është i pranishëm:		''X''

Punëtor i një kompanie i drejtohet drejtorit:		''Konichiwa X –sama.
							(Mirëmëngjesi i nderuar X)''

Punëtor i një kompanie flet rreth drejtorit kur ai nuk është i pranishëm: ''X''

''X është një emër çfarëdo.''

Titujt gjithashtu e humbin rëndësinë e tyre kur bëhet fjalë për një figurë të shquar historike dhe përdoren radhë për një person me grada ushtarake (kjo varet dhe nga vlerësimi që ka një person rreth atij njeriu si edhe kush është ai që po dëgjon këtë vlerësim).

Nga gjithë kjo që thamë, shumë të huaj që nuk i dinë këto rregulla, nuk gjykohen nga popullsia vendase dhe mos përdorimi i titujve është i lejuar.

Ndër nderimet më të përdorura janë ''–san, -kun, -senpai, -sensei, -sama'' e të tjerë.

==== Titujt ====

Shumë tituj ndonjëherë zëvendësojnë komplet emrin e një personi. Siç përmendëm më lartë, titujt nuk mund të dalin kurrë përpara emrit, por ata mund të përdoren në vend të emrit të individit. Shembull: ''x-senpai'' mund të thërritet thjeshtë ''Senpai''.

* '''San'''(さん) është titulli nderi më i përdorur në Japoni, dhe duke marrë parasysh ndryshimin e madh midis shqipes dhe japonishtes, do mund të përkthehej zotëri, zonjë, zonjushë. Përdorimi i tij i gjerë ka si arsye përdorimin e titullit –san edhe për ushqime të ndryshme. Në Japoni çdokush që kryen një profesion (nuk ka rëndësi se çfarë profesioni kryen) mund të marrë titullin –san. Gjithashtu ky titull përdoret për personat që janë në krye të një kompanie zyrtare dhe emri i tyre në vende publike shkruhet ''X–san.''
* '''Senpai'''(先輩) përdoret nga studentët për t’ju drejtuar studentëve që janë në klasat më të avancuara por mund të përdoret edhe në kompani të ndryshme për të treguar personat që janë më të vjetër në punë ose që personat që janë më të ngritur në pozitë.
* '''Kōhai'''(後輩) është e kundërta e Senpai-t. Studentët e mëdhenj e përdorin ketë titull për t’ju drejtuar studentëve më të rinj dhe mund të përdoret në vende pune gjithashtu. Në raste të shumta përdorimi i kësaj fjale konsiderohet ofendues dhe nuk është e këshilluar të përdoret. Kōhai në një përkthim të përafërt do të merrte kuptimin i sapo ardhur, ai që ka ardhur në fund ose ai që është më i ri (por kjo është e diskutueshme).
* '''Sensei''' (先生) përdoret për t’ju drejtuar personave që kanë një status ose pozitë të lartë në shoqëri si mësuesit, mjekët, avokatët, ushtarakët me grada të larta etj. Mundësisht këtë emër mund ta marrin edhe artistë të ndryshëm si këngëtarë, piktorë etj. Titulli ''–sensei'' përdoret për të treguar respekt për dikë që ka “arritur diku” me punën e tij. Gjithashtu titulli sensei mund të përdoret edhe ndryshe. Një qëllim i tij mund të jetë përdorimi në mënyrë ironike ose për të bërë sarkazëm me dikë që “e meriton” atë titull.
* '''Shi''' (氏) përdoret në shumicën e rasteve në gjuhën e shkruar por mund të përdoret edhe në gjuhën e folur për t’ju drejtuar dikujt që njihet nga fama e tij ose saj, por që biseduesi nuk e ka takuar më parë. Pra si shembull, në se dikush në rrugë do të donte të merrte një autograf nga dikush që është i njohur por që nuk e ka takuar më parë, i drejtohet atij ose asaj me këtë titull. ''-shi'' përdoret nëpër gazeta ose nga komentues lajmesh për t’ju drejtuar një personi në fjalë. Gjithashtu në artikuj gazetash si edhe në dokumentet legale preferohet përdorimi i këtij titulli. ''-shi'' përdoret në mënyrë shumë formale për sa i përket gjuhës së folur. Pasi emri i personit që mban këtë titull është bërë i qartë, ky titull mund të përdoret edhe vetëm, kjo për sa kohë që ka vetëm një person në bashkëbisedim.

== Shih edhe ==
* [[Japonia]]

== Lidhje të jashtme ==

* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=jpn www.ethnologue.com] (në anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20070309095324/http://dictionary.laborlawtalk.com/Dialects_of_Japanese_language dictionary.laborlawtalk.com] (në anglisht)
* [http://brng.jp/50renshuu.pdf Gjuha japoneze alfabet fletore (PDF)]
* [https://web.archive.org/web/20090202181422/http://www.shotokai.com.br/akser-curso-de-japones.html AKSER Brasil - Gjuha japoneze - Let´s Learn Japanese in Videos]

[[Kategoria:Gjuhë|Japonisht]]
[[Kategoria:Gjuha japoneze| ]]</text>
      <sha1>2zk0syopkk1c4nxcxvyv5z01qx3w5yz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001292</id>
      <parentid>3001158</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18598" sha1="omca3mcv648r1q906cakz5iail31sac" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name = Gjuha japoneze
| name origjinal = 日本語
| name tjetër = 
| pronunciation = {{nowrap|{{IPA|/nihoNɡo/}}: {{IPA|[ɲihoŋɡo]}}}}
| states = [[Japonia]]
| era = 125 milion (2020)
&lt;!--Folësit--&gt;
| speakers = 125 milion
|renditja =
&lt;!--Filogjeneza (vetëm ato që duhën)--&gt;
|fam1 = [[Gjuhët japoneze|Japoneze]]
| scipt = {{ublist |Shkrimet e përziera të [[Kanji]] {{smaller|([[Simbole kineze]])}} dhe [[Kana]] {{smaller|([[Hiragana]], [[Katakana]])}} |[[Braille japoneze]]}}
&lt;!--Statusi zyrtar--&gt;
| nation = {{Flamuri|Japonia}} [[Japonia|Japoni]]&lt;br/&gt; {{Flamuri|Palau}} [[Palau]]
&lt;!--Kodet e klasifikimit gjuhësor--&gt;
|iso1 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?iso_639_1=ja ja]
|iso2 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?iso_639_1=ja jpn]
|iso3 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?code_ID=216 jpn]
|glotto = 
|linguasphere = 45-CAA-a
| image = [[Skeda:Nihongo.svg|75px]]
| imagecaption = 
}}
'''Gjuha japoneze''' (日本語 ''Nihongo'') është gjuhë e folur nga më shumë se 125 000 000 persona që jetojnë në ishullin e Japonisë duke përfshirë edhe Ryukyus (Rjukjus). Gjuha tjetër që përdoret në [[Japoni]] është Ainu, që tashmë flitet vetëm nga një pjesë e vogël personash në Hokaido, por megjithatë ajo është prapë shumë e njohur. Japonishtja nuk është e lidhur ngushtë me ndonjë gjuhë tjetër edhe pse mendimi që ajo ka një farë lidhje të largët me gjuhën koreane (sipas disa shkollarëve) dhe akoma më të largët me gjuhët altaike, nuk përjashtohet si ide. Gjuha japoneze e pastër ka dalë në shekullin e VIII (era jonë). Gjuha japoneze përmban shumë huazime dhe barbarizma (të cilat me kalimin e kohës mund të kenë humbur kuptimin e vërtetë të tyre ose mund të jenë shëndrruar) të rrjedhura nga [[gjuha kineze]], që i janë përshtatur fonetikës së banorëve vendas. Pavarësisht se japonezët e ruajnë me fanatizëm gjuhën e tyre, në televizione dhe në gazeta spikasin shumë fjalë të huaja (sidomos nga anglishtja).

Sistemi shkrimit të japonishtes është një sistem i përshtatur dhe modifikuar nga ana e banorëve të Japonisë për të shkruar gjuhën japoneze. E bazuar në shkrimin kinez, japonishtja zhvilloi dhe një sistem pjesërisht hieroglifik ku bashkëtingëlloret kanë një rol të rëndësishëm. Në shekullin e 9 dhe të 10-të pati një zhvillim të një mënyre të shkruari me emrin ''Hiragana'', që është një thjeshtëzim (përshtatje gjatë vizatimit të germave duke lehtësuar lakimin e ideografive) i mënyrës së të shkruarit të karaktereve (hieroglifëve) kineze. Ndërsa ''Katakana'', e lindur në të njëjtën kohë me Hiraganën bazohet në elementet e karaktereve (hieroglifëve) kineze. Japonishtja moderne përfshin përdorimin e gjerë të Hiraganës si edhe të Katakanës.

== Klasifikimi ==

Gjuhëtarë të cilët janë specializuar në gjuhën japoneze, kanë rënë dakord se japonishtja është njëra nga [[gjuhët japoneze]]; ku tjetra gjuhë në këtë grup është [[Gjuhët Ryukyuan|Ryukyuan]] (Rjukjuan). Megjithatë një pikëpamje e vjetër nga persona jo të specializuar, thonë që japonishtja është një gjuhë e vetme dhe e izoluar, dhe se gjuhët Ryukyuan janë thjeshtë dialekte.

Pavarësisht nga kjo, lidhja ngushtë e gjuhës japoneze me ndonjë gjuhë tjetër është akoma në pikëpyetje. Teori të shumta janë propozuar nga studiuesit për japonishten, si një gjuhë e vdekur e folur nga banorët e lashtë që banonin penisulën Koreane. Ide të tjera janë se ajo e ka prejardhjen nga gjuha Koreane, gjuhët altaike dhe gjuhët austronesiane. Mendohet gjithashtu se japonishtja mund të jetë një gjuhë kreole. Edhe sot e kësaj dite këto teori përplasen me njëra tjetrën, por do të duhej një analizë shumë e thellë për të nxjerrë në pah një mendim sa do të saktë.

== Shtrirja gjeografike ==

Gjuhë e folur në territorin japonez nga më shumë se 125 milion njerëz, shumica e të cilëve jetojnë në shtetin e Japonisë. Ajo flitet gjithashtu edhe në ishullin e Ryukyus, Kore, Taivan, në disa pjesë të SHBA (Kalifornia dhe Hauai) dhe Brazil (ku ndodhet edhe pjesa më e madhe e komuniteteve japoneze). Gjithashtu një komunitet i vogël emigrantësh japonezë ndodhet në Davao, Filipine, por gjuha e tyre nuk është shumë e pastër dhe nuk flitet rrjedhshëm prej tyre. Në ditët e sotme egzistojnë shumë persona që studiojnë gjuhën japoneze pasi kjo e fundit është një gjuhë e rëndësishme në botën e biznesit.

== Alfabeti ==
[[Skeda:Nihongo ichiran 01-converted.svg|parapamje|Tabela Kana]]

Gjuha japoneze moderne përdor tre lloje shkrimesh:
* [[Kanji]] (kanxhi) - Shkrim ku përdoren shkronja (ideografive) me origjinë kineze.
* [[Hiragana]] - Ideografi të përshtatura nga hieroglifët kineze duke thjeshtëzuar mënyrën e vizatimit të tyre. Hiragana ka një përdorim të gjerë në Japoni. 
* [[Katakana]] - Hieroglifë kineze që përdoren zakonisht për të shkruar fjalë ose emra të huaj. Duke qenë se Japonishtja ka një sërë fjalësh të huazuara, për t'i dalluar ato nga fjalët origjinale në japonisht, përdoret ky lloj shkrimi.

Megjithatë në ditët e sotme në mënyrën e të shkruarit japonisht përdoren gjithashtu edhe shkronjat latine. Shkronjat latine zakonisht përdoren për shkurtime si “CD”, “PC” e të tjerë. Për më tepër, është e mundur konvertimi i të gjithë shkrimit nga japonisht në shkronja latine (rōmaji).

Këtu për shëmbull paraqiten disa fjalë në japonisht me shkronja latine (rōmaji):
* ''Watashi (uatashi) – Unë''
* ''Konichiwa (koniçiua) – Mirëdita, Tungjatjeta''
* ''Sajonara (sajonara) – Mirupafshim''

Kombinimi dhe renditja e fjalëve në japonisht përcaktohet nga [[kana]] (që është mënyra e të shprehurit e fjalës), dhe jo nga Kanji (kanxhi). Mënyra e shkrimit në japonisht është shumë ndryshe nga gjuhët indo-evropiane. Fjalia fillon nga ana e majtë, duke vazhduar poshtë. Japonia po përpiqet gjithmonë e më shumë të shmangë dhe të ulë numrin e madh të përdorimit të shkronjave kineze. Pavarësisht se ka pasur progres në këtë detyrë, numri i hieroglifëve të huazuara nga vëni fqinj është akoma i madh dhe i pranishëm kudo.

== Zanoret ==

Japonishtja ka një larmi tingujsh. Shqiptimi i zanoreve është i njëjtë me atë të italishtes, shqipes ose spanjishtes. E vetmja germë që është e veçantë është zanorja U që shqiptohet pak a shumë si &quot;juu&quot;. Japonishtja ka gjithsej 5 zanore (shih figurën për detaje), të cilat kanë versionin e tyre të zgjatur dhe të shkurtër. Në gjuhën japoneze zakonisht theksi bie në zanoren e parë të fjalës, edhe pse kjo është diçka e diskutueshme.

== Dialektet ==

Në Japoni ka me qindra dialekte. Këto dialekte kanë ardhur si pasojë e shumë faktorëve, si koha e gjatë e popullimit të arkipelagut, ishujt e shumtë me një terren malor dhe izolimi i gjatë si brenda dhe jashtë vendit. Dialektet zakonisht ndryshojnë nga zëri i lartë ose i ulët, nga zëri i trashë ose i hollë, pjesa e gramatikës (që merret me rregullimin e intonacionit), fjalori dhe në fund përdorimi në raste të veçanta i gjuhës. Madje ndonjëherë ka ndryshime edhe në shqiptimin e zanoreve dhe bashkëtingëlloreve edhe pse kjo nuk është shumë e zakonshme në popullsinë folëse.

Ndryshimi kryesor i dialekteve në Japoni është në mes të stilit-Tokjo (東京式, ''Tōkyō-shiki'') dhe stili-Kyoto-Osaka (京阪式, ''Keihan-shiki''). Ndërsa stili-Kjushu krijon një grup të vogël në vete. Zakonisht stili-Kyoto-Osaka përdoret zakonisht në pjesën qendrore të Japonisë që kufizohet nga prefekturat si Tojama, Kjoto, Hjogo dhe Mie. Gjithashtu shumë dialekte si Shikoku, cilësohen si dialekte të stilit-Kyoto-Osaka. Dialektet që hasen më në perëndim në të vërtetë (pavarësisht nga termi perëndim) janë të stilit-Tokjo. Ndërsa grupi i fundit që rrjedh nga dialektet lindore përbën dialektin e [[Japonishtja e Vjetër|Japonishtes së Vjetër]]. Këto dialekte janë të folura përgjithësisht në Hachijojima (Haçizhozhima), Tosa, si edhe në shumë krahina të tjera.

Dialekte që rrjedhin nga rrethina si Tohoku ose Tsushima, ndonjëherë mund të jenë të pa kuptueshëm për folësit nga krahina të tjera të vëndit. Dialektet e ndryshme të përdorura në Kagoshima (pjesa jugore e Kjushusë) janë praktikisht të pa kuptueshme jo vetëm nga folësit standard (pra ata që përdorin japonishten në gjuhën letrare) por madje edhe nga folësit e rrethinave të Kyushu. Kjo mendohet se ka ardhur si pasojë e dialekteve Kagoshima që ndryshe nga japonishtja letrare, përfshin bashkëtingëllore të mbyllura (kjo do të thotë fjalë që përmban vetëm një zanore dhe që zakonisht mbyllet nga dy bashkëtingëllore). Për shembull në gjuhën letrare fjala ''Kumo'' (merimangë) shqiptohet nga dialektorët si ''Kob''. Fjalori Kagoshima ka 84% lidhje me dialektet standarde të Tokjos. [[Dialekti Kansai]], një grup që flitet në qendrën e pjesës perëndimore të Japonisë, flitet nga një mori njerëzish. Ndërsa dialekti Osaka (që kuptohet flitet nga banorët e rrethinave të prefekturës së Osakës), përdoret zakonisht për humor dhe komedi.

Gjuhët Ryukyuan (Rjukjuan), që janë shumë të lidhura ngushtë me japonishten, dallohen aq shumë sa mund të konsiderohen një degë e grupit të gjuhës së japonishtes. Këto gjuhë fliten në ishujt e Ryukyusë dhe disa ishuj janë politikisht pjesë e prefekturës së Kagoshimës. Këto gjuhë jo vetëm që janë të pa kuptueshme për folësit japonez por, shumica e tyre janë të pakuptueshme për ata që flasin gjuhë të tjera në territorin Ryukyuan.

Kohët e fundit japonishtja standarde është përhapur shpejt dhe shumë gjerësisht në vend me zhvillimet teknologjike si televizori, radio, zhvillimi i mjeteve të komunikimit telefonik si edhe zhvillimi dhe zgjerimi mjeteve të transportit si rrugët automobilistike, aeroportet, trenat e të tjerë. Të rinjtë zakonisht dinë të flasin edhe dialektin e krahinës ku jetojnë, edhe japonishten standarde, edhe pse kjo e fundit ndikohet shumë nga dialektet e shumta që ekzistojnë akoma sot në Japoni.

== Gjendja zyrtare ==

Japonishtja është [[gjuha zyrtare]] e Japonisë, i vetmi vend ku kjo gjuhë është zyrtare. Ka dy forma të gjuhës japoneze: ''hyōjungo'' (標準語) ose japonishtja standarde dhe ''kyōtsūgo'' (共通語) ose gjuha e zakonshme. Plani i qeverisë ka modernizuar Japoninë, duke bërë që shumica e ndryshimeve ndërmjet këtyre të dyjave të zvaniten. ''Hyōjungo'' përdoret gjerësisht në shkolla, në televizione, komunikimet zyrtare, për artikujt nëpër gazeta dhe libra.

Japonishtja standarde mund të ndahet edhe në ''bungo'' (文語) ose gjuha letrare dhe ''kōgo'' (口語) ose gjuha e folur. Kjo e fundit ka rregulla të ndryshme në gramatikë si edhe disa ndryshime në fjalor. ''Bungo'' ishte mënyra kryesore e të shkruarit të japonishtes deri në vitin 1940 dhe akoma shërben si një udhërrëfyes për historianët, gjuhëtarët si edhe ka një rëndësi të madhe në aspektin juridik. Për shembull ligjet që mbetën pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] janë të shkruara akoma në stilin bungo, edhe pse tashmë qeveria po merr nisma frutdhënëse për të t’i modernizuar këto shkrime në gjuhën standarde japoneze. Ndërsa ''Kōgo'' sot është mënyra më e përdorur e të folurit dhe të shkruarit të gjuhës japoneze, edhe pse gramatika dhe fjalori bungo me disa raste të veçanta, është i pranishëm në gjuhën japoneze duke pasur parasysh që përdorimi i tyre nuk është i mirëfilltë, por thjeshtë për efekt.

== Nderime ==

==== Përdorimi i titujve ====

Japonishtja është një gjuhë shumë formale. Zakonisht, si në jetën e përditshme ashtu edhe në institucionet zyrtare, titujt dhe nderimet përdoren gjerësisht kudo. Nderimet shprehen me anë të titujve që vendosen mbrapa emrit të individit. Për shembull në se një personi në gjuhën shqipe do t’i referoheshim thjeshtë me emrin X, në Japoni do të bëhej diçka e tillë si ''X-san, X-kun, X-sensei'' e të tjerë. Pra siç shihet titujt vendosen prapa emrit. Duke theksuar këtë gjë kemi në mendje që titujt nuk mund të dalin kurrë në fillim të emrit. Në se një person do i drejtohej një personi tjetër pa këto nderime ajo do të tregonte që lidhja mes dy personave është shumë e ngushtë sepse një komunikim i tillë me një person të pa njohur ose pak të njohur do të ishte turp dhe do mund të shkaktonte keqkuptime midis dy, tre ose më shumë individëve.

Një sjellje e tillë (pra rasti kur nuk përdoren nderimet) do të vlerësohej me fjalën ''yobisute (呼び捨て)'' dhe siç u tha më parë kjo do vlerësohej si ofendim dhe si mungesë kulture. Titujt pavarësisht se përdoren gjerësisht, nuk kanë ndonjë vlerë në se përdoren brenda gjirit të familjes. Është i diskutueshëm fakti në se personat brenda një grupi i drejtohen njëri tjetrit me tituj, por dihet se zakonisht ata ose ato përdorin kundrejt njëri tjetrit titullin ''–san,'' që është njëkohësisht një nga titujt më të përdorur në shoqërinë japoneze. Por asnjëherë dikush brenda grupit shoqëror nuk i drejtohet me tituj dikujt që nuk është aty për momentin, pavarësisht se ky i fundit mund të jetë i moshuar, më i lartë në pozitë e të tjerë. Kjo gjë vlen edhe në punë. Një pastruese e thjeshtë duhet t’i drejtohet gjithmonë drejtorit me titullin përkatës kur ai është i pranishëm, por në se ai nuk është i pranishëm thjeshtë emri i individit do mjaftonte.

Në se do duhej ta thjeshtëzonim pak atë që shkruhet më lartë shembulli i mëposhtëm do na ndihmonte:

Brenda grupit X është i pranishëm:		''X – san''

Brenda grupit X nuk është i pranishëm:		''X''

Punëtor i një kompanie i drejtohet drejtorit:		''Konichiwa X –sama.
							(Mirëmëngjesi i nderuar X)

Punëtor i një kompanie flet rreth drejtorit kur ai nuk është i pranishëm: ''X''

''X është një emër çfarëdo.''

Titujt gjithashtu e humbin rëndësinë e tyre kur bëhet fjalë për një figurë të shquar historike dhe përdoren radhë për një person me grada ushtarake (kjo varet dhe nga vlerësimi që ka një person rreth atij njeriu si edhe kush është ai që po dëgjon këtë vlerësim).

Nga gjithë kjo që thamë, shumë të huaj që nuk i dinë këto rregulla, nuk gjykohen nga popullsia vendase dhe mos përdorimi i titujve është i lejuar.

Ndër nderimet më të përdorura janë ''–san, -kun, -senpai, -sensei, -sama'' e të tjerë.

==== Titujt ====

Shumë tituj ndonjëherë zëvendësojnë komplet emrin e një personi. Siç përmendëm më lartë, titujt nuk mund të dalin kurrë përpara emrit, por ata mund të përdoren në vend të emrit të individit. Shembull: ''x-senpai'' mund të thërritet thjeshtë ''Senpai''.

* '''San'''(さん) është titulli nderi më i përdorur në Japoni, dhe duke marrë parasysh ndryshimin e madh midis shqipes dhe japonishtes, do mund të përkthehej zotëri, zonjë, zonjushë. Përdorimi i tij i gjerë ka si arsye përdorimin e titullit –san edhe për ushqime të ndryshme. Në Japoni çdokush që kryen një profesion (nuk ka rëndësi se çfarë profesioni kryen) mund të marrë titullin –san. Gjithashtu ky titull përdoret për personat që janë në krye të një kompanie zyrtare dhe emri i tyre në vende publike shkruhet ''X–san.''
* '''Senpai'''(先輩) përdoret nga studentët për t’ju drejtuar studentëve që janë në klasat më të avancuara por mund të përdoret edhe në kompani të ndryshme për të treguar personat që janë më të vjetër në punë ose që personat që janë më të ngritur në pozitë.
* '''Kōhai'''(後輩) është e kundërta e Senpai-t. Studentët e mëdhenj e përdorin ketë titull për t’ju drejtuar studentëve më të rinj dhe mund të përdoret në vende pune gjithashtu. Në raste të shumta përdorimi i kësaj fjale konsiderohet ofendues dhe nuk është e këshilluar të përdoret. Kōhai në një përkthim të përafërt do të merrte kuptimin i sapo ardhur, ai që ka ardhur në fund ose ai që është më i ri (por kjo është e diskutueshme).
* '''Sensei''' (先生) përdoret për t’ju drejtuar personave që kanë një status ose pozitë të lartë në shoqëri si mësuesit, mjekët, avokatët, ushtarakët me grada të larta etj. Mundësisht këtë emër mund ta marrin edhe artistë të ndryshëm si këngëtarë, piktorë etj. Titulli ''–sensei'' përdoret për të treguar respekt për dikë që ka “arritur diku” me punën e tij. Gjithashtu titulli sensei mund të përdoret edhe ndryshe. Një qëllim i tij mund të jetë përdorimi në mënyrë ironike ose për të bërë sarkazëm me dikë që “e meriton” atë titull.
* '''Shi''' (氏) përdoret në shumicën e rasteve në gjuhën e shkruar por mund të përdoret edhe në gjuhën e folur për t’ju drejtuar dikujt që njihet nga fama e tij ose saj, por që biseduesi nuk e ka takuar më parë. Pra si shembull, në se dikush në rrugë do të donte të merrte një autograf nga dikush që është i njohur por që nuk e ka takuar më parë, i drejtohet atij ose asaj me këtë titull. ''-shi'' përdoret nëpër gazeta ose nga komentues lajmesh për t’ju drejtuar një personi në fjalë. Gjithashtu në artikuj gazetash si edhe në dokumentet legale preferohet përdorimi i këtij titulli. ''-shi'' përdoret në mënyrë shumë formale për sa i përket gjuhës së folur. Pasi emri i personit që mban këtë titull është bërë i qartë, ky titull mund të përdoret edhe vetëm, kjo për sa kohë që ka vetëm një person në bashkëbisedim.

== Shih edhe ==
* [[Japonia]]

== Lidhje të jashtme ==

* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=jpn www.ethnologue.com] (në anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20070309095324/http://dictionary.laborlawtalk.com/Dialects_of_Japanese_language dictionary.laborlawtalk.com] (në anglisht)
* [http://brng.jp/50renshuu.pdf Gjuha japoneze alfabet fletore (PDF)]
* [https://web.archive.org/web/20090202181422/http://www.shotokai.com.br/akser-curso-de-japones.html AKSER Brasil - Gjuha japoneze - Let´s Learn Japanese in Videos]

[[Kategoria:Gjuhë|Japonisht]]
[[Kategoria:Gjuha japoneze| ]]</text>
      <sha1>omca3mcv648r1q906cakz5iail31sac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001308</id>
      <parentid>3001292</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18598" sha1="1u8wlxw7ovpowwg0comlo01xnuo71li" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name = Gjuha japoneze
| name origjinal = 日本語
| name tjetër = 
| pronunciation = {{nowrap|{{IPA|/nihoNɡo/}}: {{IPA|[ɲihoŋɡo]}}}}
| states = [[Japonia]]
| era = 125 milion (2020)
&lt;!--Folësit--&gt;
| speakers = 125 milion
|renditja =
&lt;!--Filogjeneza (vetëm ato që duhën)--&gt;
|fam1 = [[Gjuhët japoneze|Japoneze]]
| scipt = {{ublist |Shkrimet e përziera të [[Kanji]] {{smaller|([[Simbole kineze]])}} dhe [[Kana]] {{smaller|([[Hiragana]], [[Katakana]])}} |[[Braille japoneze]]}}
&lt;!--Statusi zyrtar--&gt;
| nation = {{Flamuri|Japonia}} [[Japonia|Japoni]]&lt;br/&gt; {{Flamuri|Palau}} [[Palau]]
&lt;!--Kodet e klasifikimit gjuhësor--&gt;
|iso1 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?iso_639_1=ja ja]
|iso2 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?iso_639_1=ja jpn]
|iso3 = [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?code_ID=216 jpn]
|glotto = 
|linguasphere = 45-CAA-a
| image = [[Skeda:Nihongo.svg|75px]]
| imagecaption = 
}}
'''Gjuha japoneze''' (日本語 ''Nihongo'') është gjuhë e folur nga më shumë se 125 000 000 persona që jetojnë në ishullin e Japonisë duke përfshirë edhe Ryukyus (Rjukjus). Gjuha tjetër që përdoret në [[Japoni]] është Ainu, që tashmë flitet vetëm nga një pjesë e vogël personash në Hokaido, por megjithatë ajo është prapë shumë e njohur. Japonishtja nuk është e lidhur ngushtë me ndonjë gjuhë tjetër edhe pse mendimi që ajo ka një farë lidhje të largët me gjuhën koreane (sipas disa shkollarëve) dhe akoma më të largët me gjuhët altaike, nuk përjashtohet si ide. Gjuha japoneze e pastër ka dalë në shekullin e VIII (era jonë). Gjuha japoneze përmban shumë huazime dhe barbarizma (të cilat me kalimin e kohës mund të kenë humbur kuptimin e vërtetë të tyre ose mund të jenë shëndrruar) të rrjedhura nga [[gjuha kineze]], që i janë përshtatur fonetikës së banorëve vendas. Pavarësisht se japonezët e ruajnë me fanatizëm gjuhën e tyre, në televizione dhe në gazeta spikasin shumë fjalë të huaja (sidomos nga anglishtja).

Sistemi shkrimit të japonishtes është një sistem i përshtatur dhe modifikuar nga ana e banorëve të Japonisë për të shkruar gjuhën japoneze. E bazuar në shkrimin kinez, japonishtja zhvilloi dhe një sistem pjesërisht hieroglifik ku bashkëtingëlloret kanë një rol të rëndësishëm. Në shekullin e 9 dhe të 10-të pati një zhvillim të një mënyre të shkruari me emrin ''Hiragana'', që është një thjeshtëzim (përshtatje gjatë vizatimit të germave duke lehtësuar lakimin e ideografive) i mënyrës së të shkruarit të karaktereve (hieroglifëve) kineze. Ndërsa ''Katakana'', e lindur në të njëjtën kohë me Hiraganën bazohet në elementet e karaktereve (hieroglifëve) kineze. Japonishtja moderne përfshin përdorimin e gjerë të Hiraganës si edhe të Katakanës.

== Klasifikimi ==

Gjuhëtarë të cilët janë specializuar në gjuhën japoneze, kanë rënë dakord se japonishtja është njëra nga [[gjuhët japoneze]]; ku tjetra gjuhë në këtë grup është [[Gjuhët Ryukyuan|Ryukyuan]] (Rjukjuan). Megjithatë një pikëpamje e vjetër nga persona jo të specializuar, thonë që japonishtja është një gjuhë e vetme dhe e izoluar, dhe se gjuhët Ryukyuan janë thjeshtë dialekte.

Pavarësisht nga kjo, lidhja ngushtë e gjuhës japoneze me ndonjë gjuhë tjetër është akoma në pikëpyetje. Teori të shumta janë propozuar nga studiuesit për japonishten, si një gjuhë e vdekur e folur nga banorët e lashtë që banonin penisulën Koreane. Ide të tjera janë se ajo e ka prejardhjen nga gjuha Koreane, gjuhët altaike dhe gjuhët austronesiane. Mendohet gjithashtu se japonishtja mund të jetë një gjuhë kreole. Edhe sot e kësaj dite këto teori përplasen me njëra tjetrën, por do të duhej një analizë shumë e thellë për të nxjerrë në pah një mendim sa do të saktë.

== Shtrirja gjeografike ==

Gjuhë e folur në territorin japonez nga më shumë se 125 milion njerëz, shumica e të cilëve jetojnë në shtetin e Japonisë. Ajo flitet gjithashtu edhe në ishullin e Ryukyus, Kore, Taivan, në disa pjesë të SHBA (Kalifornia dhe Hauai) dhe Brazil (ku ndodhet edhe pjesa më e madhe e komuniteteve japoneze). Gjithashtu një komunitet i vogël emigrantësh japonezë ndodhet në Davao, Filipine, por gjuha e tyre nuk është shumë e pastër dhe nuk flitet rrjedhshëm prej tyre. Në ditët e sotme egzistojnë shumë persona që studiojnë gjuhën japoneze pasi kjo e fundit është një gjuhë e rëndësishme në botën e biznesit.

== Alfabeti ==
[[Skeda:Nihongo ichiran 01-converted.svg|parapamje|Tabela Kana]]

Gjuha japoneze moderne përdor tre lloje shkrimesh:
* [[Kanji]] (kanxhi) - Shkrim ku përdoren shkronja (ideografive) me origjinë kineze.
* [[Hiragana]] - Ideografi të përshtatura nga hieroglifët kineze duke thjeshtëzuar mënyrën e vizatimit të tyre. Hiragana ka një përdorim të gjerë në Japoni. 
* [[Katakana]] - Hieroglifë kineze që përdoren zakonisht për të shkruar fjalë ose emra të huaj. Duke qenë se Japonishtja ka një sërë fjalësh të huazuara, për t'i dalluar ato nga fjalët origjinale në japonisht, përdoret ky lloj shkrimi.

Megjithatë në ditët e sotme në mënyrën e të shkruarit japonisht përdoren gjithashtu edhe shkronjat latine. Shkronjat latine zakonisht përdoren për shkurtime si “CD”, “PC” e të tjerë. Për më tepër, është e mundur konvertimi i të gjithë shkrimit nga japonisht në shkronja latine (rōmaji).

Këtu për shëmbull paraqiten disa fjalë në japonisht me shkronja latine (rōmaji):
* ''Watashi (uatashi)'' – Unë
* ''Konichiwa (koniçiua)'' – Mirëdita, Tungjatjeta
* ''Sajonara (sajonara)'' – Mirupafshim

Kombinimi dhe renditja e fjalëve në japonisht përcaktohet nga [[kana]] (që është mënyra e të shprehurit e fjalës), dhe jo nga Kanji (kanxhi). Mënyra e shkrimit në japonisht është shumë ndryshe nga gjuhët indo-evropiane. Fjalia fillon nga ana e majtë, duke vazhduar poshtë. Japonia po përpiqet gjithmonë e më shumë të shmangë dhe të ulë numrin e madh të përdorimit të shkronjave kineze. Pavarësisht se ka pasur progres në këtë detyrë, numri i hieroglifëve të huazuara nga vëni fqinj është akoma i madh dhe i pranishëm kudo.

== Zanoret ==

Japonishtja ka një larmi tingujsh. Shqiptimi i zanoreve është i njëjtë me atë të italishtes, shqipes ose spanjishtes. E vetmja germë që është e veçantë është zanorja U që shqiptohet pak a shumë si &quot;juu&quot;. Japonishtja ka gjithsej 5 zanore (shih figurën për detaje), të cilat kanë versionin e tyre të zgjatur dhe të shkurtër. Në gjuhën japoneze zakonisht theksi bie në zanoren e parë të fjalës, edhe pse kjo është diçka e diskutueshme.

== Dialektet ==

Në Japoni ka me qindra dialekte. Këto dialekte kanë ardhur si pasojë e shumë faktorëve, si koha e gjatë e popullimit të arkipelagut, ishujt e shumtë me një terren malor dhe izolimi i gjatë si brenda dhe jashtë vendit. Dialektet zakonisht ndryshojnë nga zëri i lartë ose i ulët, nga zëri i trashë ose i hollë, pjesa e gramatikës (që merret me rregullimin e intonacionit), fjalori dhe në fund përdorimi në raste të veçanta i gjuhës. Madje ndonjëherë ka ndryshime edhe në shqiptimin e zanoreve dhe bashkëtingëlloreve edhe pse kjo nuk është shumë e zakonshme në popullsinë folëse.

Ndryshimi kryesor i dialekteve në Japoni është në mes të stilit-Tokjo (東京式, ''Tōkyō-shiki'') dhe stili-Kyoto-Osaka (京阪式, ''Keihan-shiki''). Ndërsa stili-Kjushu krijon një grup të vogël në vete. Zakonisht stili-Kyoto-Osaka përdoret zakonisht në pjesën qendrore të Japonisë që kufizohet nga prefekturat si Tojama, Kjoto, Hjogo dhe Mie. Gjithashtu shumë dialekte si Shikoku, cilësohen si dialekte të stilit-Kyoto-Osaka. Dialektet që hasen më në perëndim në të vërtetë (pavarësisht nga termi perëndim) janë të stilit-Tokjo. Ndërsa grupi i fundit që rrjedh nga dialektet lindore përbën dialektin e [[Japonishtja e Vjetër|Japonishtes së Vjetër]]. Këto dialekte janë të folura përgjithësisht në Hachijojima (Haçizhozhima), Tosa, si edhe në shumë krahina të tjera.

Dialekte që rrjedhin nga rrethina si Tohoku ose Tsushima, ndonjëherë mund të jenë të pa kuptueshëm për folësit nga krahina të tjera të vëndit. Dialektet e ndryshme të përdorura në Kagoshima (pjesa jugore e Kjushusë) janë praktikisht të pa kuptueshme jo vetëm nga folësit standard (pra ata që përdorin japonishten në gjuhën letrare) por madje edhe nga folësit e rrethinave të Kyushu. Kjo mendohet se ka ardhur si pasojë e dialekteve Kagoshima që ndryshe nga japonishtja letrare, përfshin bashkëtingëllore të mbyllura (kjo do të thotë fjalë që përmban vetëm një zanore dhe që zakonisht mbyllet nga dy bashkëtingëllore). Për shembull në gjuhën letrare fjala ''Kumo'' (merimangë) shqiptohet nga dialektorët si ''Kob''. Fjalori Kagoshima ka 84% lidhje me dialektet standarde të Tokjos. [[Dialekti Kansai]], një grup që flitet në qendrën e pjesës perëndimore të Japonisë, flitet nga një mori njerëzish. Ndërsa dialekti Osaka (që kuptohet flitet nga banorët e rrethinave të prefekturës së Osakës), përdoret zakonisht për humor dhe komedi.

Gjuhët Ryukyuan (Rjukjuan), që janë shumë të lidhura ngushtë me japonishten, dallohen aq shumë sa mund të konsiderohen një degë e grupit të gjuhës së japonishtes. Këto gjuhë fliten në ishujt e Ryukyusë dhe disa ishuj janë politikisht pjesë e prefekturës së Kagoshimës. Këto gjuhë jo vetëm që janë të pa kuptueshme për folësit japonez por, shumica e tyre janë të pakuptueshme për ata që flasin gjuhë të tjera në territorin Ryukyuan.

Kohët e fundit japonishtja standarde është përhapur shpejt dhe shumë gjerësisht në vend me zhvillimet teknologjike si televizori, radio, zhvillimi i mjeteve të komunikimit telefonik si edhe zhvillimi dhe zgjerimi mjeteve të transportit si rrugët automobilistike, aeroportet, trenat e të tjerë. Të rinjtë zakonisht dinë të flasin edhe dialektin e krahinës ku jetojnë, edhe japonishten standarde, edhe pse kjo e fundit ndikohet shumë nga dialektet e shumta që ekzistojnë akoma sot në Japoni.

== Gjendja zyrtare ==

Japonishtja është [[gjuha zyrtare]] e Japonisë, i vetmi vend ku kjo gjuhë është zyrtare. Ka dy forma të gjuhës japoneze: ''hyōjungo'' (標準語) ose japonishtja standarde dhe ''kyōtsūgo'' (共通語) ose gjuha e zakonshme. Plani i qeverisë ka modernizuar Japoninë, duke bërë që shumica e ndryshimeve ndërmjet këtyre të dyjave të zvaniten. ''Hyōjungo'' përdoret gjerësisht në shkolla, në televizione, komunikimet zyrtare, për artikujt nëpër gazeta dhe libra.

Japonishtja standarde mund të ndahet edhe në ''bungo'' (文語) ose gjuha letrare dhe ''kōgo'' (口語) ose gjuha e folur. Kjo e fundit ka rregulla të ndryshme në gramatikë si edhe disa ndryshime në fjalor. ''Bungo'' ishte mënyra kryesore e të shkruarit të japonishtes deri në vitin 1940 dhe akoma shërben si një udhërrëfyes për historianët, gjuhëtarët si edhe ka një rëndësi të madhe në aspektin juridik. Për shembull ligjet që mbetën pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] janë të shkruara akoma në stilin bungo, edhe pse tashmë qeveria po merr nisma frutdhënëse për të t’i modernizuar këto shkrime në gjuhën standarde japoneze. Ndërsa ''Kōgo'' sot është mënyra më e përdorur e të folurit dhe të shkruarit të gjuhës japoneze, edhe pse gramatika dhe fjalori bungo me disa raste të veçanta, është i pranishëm në gjuhën japoneze duke pasur parasysh që përdorimi i tyre nuk është i mirëfilltë, por thjeshtë për efekt.

== Nderime ==

==== Përdorimi i titujve ====

Japonishtja është një gjuhë shumë formale. Zakonisht, si në jetën e përditshme ashtu edhe në institucionet zyrtare, titujt dhe nderimet përdoren gjerësisht kudo. Nderimet shprehen me anë të titujve që vendosen mbrapa emrit të individit. Për shembull në se një personi në gjuhën shqipe do t’i referoheshim thjeshtë me emrin X, në Japoni do të bëhej diçka e tillë si ''X-san, X-kun, X-sensei'' e të tjerë. Pra siç shihet titujt vendosen prapa emrit. Duke theksuar këtë gjë kemi në mendje që titujt nuk mund të dalin kurrë në fillim të emrit. Në se një person do i drejtohej një personi tjetër pa këto nderime ajo do të tregonte që lidhja mes dy personave është shumë e ngushtë sepse një komunikim i tillë me një person të pa njohur ose pak të njohur do të ishte turp dhe do mund të shkaktonte keqkuptime midis dy, tre ose më shumë individëve.

Një sjellje e tillë (pra rasti kur nuk përdoren nderimet) do të vlerësohej me fjalën ''yobisute (呼び捨て)'' dhe siç u tha më parë kjo do vlerësohej si ofendim dhe si mungesë kulture. Titujt pavarësisht se përdoren gjerësisht, nuk kanë ndonjë vlerë në se përdoren brenda gjirit të familjes. Është i diskutueshëm fakti në se personat brenda një grupi i drejtohen njëri tjetrit me tituj, por dihet se zakonisht ata ose ato përdorin kundrejt njëri tjetrit titullin ''–san,'' që është njëkohësisht një nga titujt më të përdorur në shoqërinë japoneze. Por asnjëherë dikush brenda grupit shoqëror nuk i drejtohet me tituj dikujt që nuk është aty për momentin, pavarësisht se ky i fundit mund të jetë i moshuar, më i lartë në pozitë e të tjerë. Kjo gjë vlen edhe në punë. Një pastruese e thjeshtë duhet t’i drejtohet gjithmonë drejtorit me titullin përkatës kur ai është i pranishëm, por në se ai nuk është i pranishëm thjeshtë emri i individit do mjaftonte.

Në se do duhej ta thjeshtëzonim pak atë që shkruhet më lartë shembulli i mëposhtëm do na ndihmonte:

Brenda grupit X është i pranishëm:		''X – san''

Brenda grupit X nuk është i pranishëm:		''X''

Punëtor i një kompanie i drejtohet drejtorit:		''Konichiwa X –sama.
							(Mirëmëngjesi i nderuar X)

Punëtor i një kompanie flet rreth drejtorit kur ai nuk është i pranishëm: ''X''

''X është një emër çfarëdo.''

Titujt gjithashtu e humbin rëndësinë e tyre kur bëhet fjalë për një figurë të shquar historike dhe përdoren radhë për një person me grada ushtarake (kjo varet dhe nga vlerësimi që ka një person rreth atij njeriu si edhe kush është ai që po dëgjon këtë vlerësim).

Nga gjithë kjo që thamë, shumë të huaj që nuk i dinë këto rregulla, nuk gjykohen nga popullsia vendase dhe mos përdorimi i titujve është i lejuar.

Ndër nderimet më të përdorura janë ''–san, -kun, -senpai, -sensei, -sama'' e të tjerë.

==== Titujt ====

Shumë tituj ndonjëherë zëvendësojnë komplet emrin e një personi. Siç përmendëm më lartë, titujt nuk mund të dalin kurrë përpara emrit, por ata mund të përdoren në vend të emrit të individit. Shembull: ''x-senpai'' mund të thërritet thjeshtë ''Senpai''.

* '''San'''(さん) është titulli nderi më i përdorur në Japoni, dhe duke marrë parasysh ndryshimin e madh midis shqipes dhe japonishtes, do mund të përkthehej zotëri, zonjë, zonjushë. Përdorimi i tij i gjerë ka si arsye përdorimin e titullit –san edhe për ushqime të ndryshme. Në Japoni çdokush që kryen një profesion (nuk ka rëndësi se çfarë profesioni kryen) mund të marrë titullin –san. Gjithashtu ky titull përdoret për personat që janë në krye të një kompanie zyrtare dhe emri i tyre në vende publike shkruhet ''X–san.''
* '''Senpai'''(先輩) përdoret nga studentët për t’ju drejtuar studentëve që janë në klasat më të avancuara por mund të përdoret edhe në kompani të ndryshme për të treguar personat që janë më të vjetër në punë ose që personat që janë më të ngritur në pozitë.
* '''Kōhai'''(後輩) është e kundërta e Senpai-t. Studentët e mëdhenj e përdorin ketë titull për t’ju drejtuar studentëve më të rinj dhe mund të përdoret në vende pune gjithashtu. Në raste të shumta përdorimi i kësaj fjale konsiderohet ofendues dhe nuk është e këshilluar të përdoret. Kōhai në një përkthim të përafërt do të merrte kuptimin i sapo ardhur, ai që ka ardhur në fund ose ai që është më i ri (por kjo është e diskutueshme).
* '''Sensei''' (先生) përdoret për t’ju drejtuar personave që kanë një status ose pozitë të lartë në shoqëri si mësuesit, mjekët, avokatët, ushtarakët me grada të larta etj. Mundësisht këtë emër mund ta marrin edhe artistë të ndryshëm si këngëtarë, piktorë etj. Titulli ''–sensei'' përdoret për të treguar respekt për dikë që ka “arritur diku” me punën e tij. Gjithashtu titulli sensei mund të përdoret edhe ndryshe. Një qëllim i tij mund të jetë përdorimi në mënyrë ironike ose për të bërë sarkazëm me dikë që “e meriton” atë titull.
* '''Shi''' (氏) përdoret në shumicën e rasteve në gjuhën e shkruar por mund të përdoret edhe në gjuhën e folur për t’ju drejtuar dikujt që njihet nga fama e tij ose saj, por që biseduesi nuk e ka takuar më parë. Pra si shembull, në se dikush në rrugë do të donte të merrte një autograf nga dikush që është i njohur por që nuk e ka takuar më parë, i drejtohet atij ose asaj me këtë titull. ''-shi'' përdoret nëpër gazeta ose nga komentues lajmesh për t’ju drejtuar një personi në fjalë. Gjithashtu në artikuj gazetash si edhe në dokumentet legale preferohet përdorimi i këtij titulli. ''-shi'' përdoret në mënyrë shumë formale për sa i përket gjuhës së folur. Pasi emri i personit që mban këtë titull është bërë i qartë, ky titull mund të përdoret edhe vetëm, kjo për sa kohë që ka vetëm një person në bashkëbisedim.

== Shih edhe ==
* [[Japonia]]

== Lidhje të jashtme ==

* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=jpn www.ethnologue.com] (në anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20070309095324/http://dictionary.laborlawtalk.com/Dialects_of_Japanese_language dictionary.laborlawtalk.com] (në anglisht)
* [http://brng.jp/50renshuu.pdf Gjuha japoneze alfabet fletore (PDF)]
* [https://web.archive.org/web/20090202181422/http://www.shotokai.com.br/akser-curso-de-japones.html AKSER Brasil - Gjuha japoneze - Let´s Learn Japanese in Videos]

[[Kategoria:Gjuhë|Japonisht]]
[[Kategoria:Gjuha japoneze| ]]</text>
      <sha1>1u8wlxw7ovpowwg0comlo01xnuo71li</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carët bullgarë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6394</id>
    <revision>
      <id>3001054</id>
      <parentid>2149215</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3307" sha1="tmv696o43s7758q1cxx7ojfl2ohmqx2" xml:space="preserve">== Liste i sundimtareve bullgare ==

=== Sundimtarë legjendare ===

* Avitokhol ([[Attila]]) ([[153]]-[[453]])
* [[Ernakh]] ([[453]]-[[603]])
* [[Gostun]] ([[603]]-[[605]])

==== [[Klan Dulo]] ====
* [[Asparukh]] ([[681]]-[[701]])
* [[Tervel]] ([[701]]-[[721]])
* [[Kormesiy]] ([[721]]-[[738]]) 
* [[Sevar]] ([[738]]-[[753]])

==== [[Klan Ukil]] ====
* [[Kormisosh]] ([[753]]-[[756]])
* [[Vineh]] ([[756]]-[[762]])
* [[Telets]] ([[762]]-[[765]])
* [[Sabin]] ([[765]]-[[766]])

==== [[Klan Ugain]] ====
* [[Umor]] ([[766]])
* [[Toktu]] ([[766]]-[[767]])
* [[Pagan]] ([[767]]-[[768]])
* [[Telerig]] ([[768]]-[[777]])
* [[Kardam]] ([[777]]-[[803]])

==== Klan Dulo ====
* [[Krum]] ([[803]]-[[814]])
* [[Dukum]] ([[814]]-[[815]])
* [[Dizeng]] ([[815]])
* [[Omurtag]] ([[815]]-[[831]]) 
* [[Malamir]] ([[831]]-[[852]])
* [[Presian]] ([[836]]-[[852]])
* [[Boris I (Bullgaria)|Boris I Michael]] ([[852]]-[[889]])
* [[Vladimir (Bullgaria)|Vladimir I]] ([[889]]-[[893]])
* [[Simeon I (Bullgaria)|Simeon I (Simeon i Madh)]] ([[893]]-[[27 maj]] [[927]])
* [[Peter I (Bullgaria)|Peter I]] ([[927]]-[[969]])
* [[Boris II (Bullgaria)|Boris II]] ([[969]]-[[972]])
* [[Roman I (Bullgaria)|Roman I]] ([[972]]-[[997]])

==== [[Comitopuli]] ====
* [[Samuil]] ([[997]]-[[1014]]) 
* [[Gavril Radomir]] ([[1014]] - [[1015]]) 
* [[Ivan Vladislav]] ([[1015]]-[[1018]])
* [[Peter Delyan]] ([[1040]]-[[1041]])
* [[Constantin Bodin]] ([[1072]])


'''''Bullgaria ne Bizantium''''' ([[1018]] - [[1185]])

=== Pas 1185 ===
'''Asenites'''

* [[Theodore Peter of Bulgaria|Teodor Peter]] ([[1186]]-[[1197]])
* [[Ivan Asen I (Bullgaria)|Ivan Asen I]] ([[1186]]-[[1196]])
* [[Kaloyan (Bullgaria)|Kaloyan]] ([[1197]]-[[1207]])
* [[Boril (Bullgaria)|Boril]] ([[1207]]-[[1218]]) 
* [[Ivan Asen II (Bullgaria)|Ivan Asen II]] ([[1218]]-[[1241]])
* [[Kaliman I (Bullgaria)|Kaliman]] ([[1241]]-[[1246]])
* [[Michael II Asen (Bullgaria)|Mihal II Asen]] ([[1246]]-[[1256]]/[[1257]])
* [[Kaliman II of Bulgaria]] ([[1256]]/[[1257]])
* [[Mico Asen]] ([[1256]]/[[1257]])
* [[Constantine Tikh (Bullgaria)|Konstantin Tih]] ([[1257]]-[[1277]])
* [[Ivan Asen III (Bullgaria)|Ivan Asen III]] ([[1279]]-[[1280]])


* [[Ivailo]] ([[1277]]-[[1279]])

'''Terter'''
* [[Georgi I (Bullgaria)|Georgi I]] ([[1280]]-[[1292]])

'''Smilets'''
* [[Smilets (Bullgaria)|Smilets]] ([[1292]]-[[1298]])

'''Mongole ne Bullgaria'''
* [[Chaka]] ([[1298]]-[[1300]])

'''Terter'''
* [[Theodore Svetoslav|Teodor II Svetoslav]] ([[1300]]-[[1322]])
* [[Georgi II (Bullgaria)|Georgi II]] ([[1322]]-[[1323]])

'''Shishman'''
* [[Michael Shishman|Michael III Shishman]] ([[1323]]-[[1330]])
* [[Ivan Stephen (Bullgaria)|Ivan Stephen]]([[1330]]-[[1331]])
* [[Ivan Alexander (Bullgaria)|Ivan Alexander]] ([[1331]]-[[1371]])
* [[Ivan Shishman (Bullgaria)|Ivan Shishman]] ([[1371]]-[[1393]])
* [[Ivan Stratsimir (Bullgaria)|Ivan Stratsimir]] ([[1371]]-[[1396]])


'''''Në [[Turqia|Turqi]]'' ([[1396]] - [[1878]])'''

=== Pas 1878 ===

'''Battenberg'''
* [[Alexander Battenberg|Alexander I Joseph]] ([[1879]] - [[1886]])

'''Saxen-Coburg-Gotha''' ([[1887]]-[[1946]])
* [[Ferdinand (Bullgaria)|Ferdinand]] ([[1887]]-[[1918]])
* [[Boris III (Bullgaria)|Boris III]] ([[1918]]-[[1943]])
* [[Simeon II (Bullgaria)|Simeon II]] ([[1943]]-[[1946]])

pas [[1946]] - republika

[[Kategoria:Bullgari]]</text>
      <sha1>tmv696o43s7758q1cxx7ojfl2ohmqx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rani Mukerji</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8282</id>
    <revision>
      <id>3001065</id>
      <parentid>2742614</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5977" sha1="otilyf5wqkgtm995m11wen5yoe87zz6" xml:space="preserve">{{Infobox person
|image = Ranimukherjee.jpg
|imagesize = 180
|full_name = Rani Mukerji
|emri tjetër = 
|profesioni = [[Aktore]]
|birth_date = [[21 mars]] [[1978]]
|birth_place = [[Bengal]], [[India]]
|data e vdekjes = 
|vendvdekja = 
|nationality= '''Indiane'''
}}

'''Rani Mukerji''' ([[Hindi]], रानी मुखर्जी , Rānī Mukharjī) (lindi më [[21 mars]] [[1978]]) është një fotomodele dhe [[aktore]] e njohur [[Bollywood|indiane]].

== Çmime ==
* 1999, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]], ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]''
* 1999, Zee Cine Awards, [[Lux Face of the Year]], ''[[Ghulam]]'' &amp; ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]''
* 1999, [[Zee Cine Award Best Actor in a Supporting Role- Female]] for ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]''
* 2001, Aashirwaad Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Har Dil Jo Pyar Karega]]''
* 2003, [[Star Screen Awards]] &quot;Special Jury Award&quot;, ''[[Saathiya]]''
* 2003, Anandolok Puroshkar Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Saathiya]]''
* 2003, Filmfare, [[Filmfare Critics Award for Best Performance|Critics Award Best Performance]], ''[[Saathiya]]''
* 2003, Sansui Awards &quot;Best Performance of the Year&quot;, ''[[Saathiya]]'' 
* 2003, Bollywood Awards &quot;Most Sensational Actress&quot;, ''[[Saathiya]]''
* 2003, Rajiv Gandhi Award
* 2004, BBC Film Cafe &quot;Best Actress&quot;, ''[[Chalte Chalte]]''
* 2005, [[Filmfare Best Actress Award]], ''[[Hum Tum]]'' 
* 2005, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]], ''[[Yuva]]'' 
* 2005, [[Zee Cine Award Best Actor- Female]], ''[[Hum Tum]]''
* 2005, 1st GIFA Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, [[Star Screen Award Best Actress]], ''[[Hum Tum]]''
* 2005, [[Star Screen Award Best Supporting Actress]], ''[[Yuva]]''
* 2005, Sports World Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Sports World Awards &quot;Best Actress in a Supporting Role&quot;, ''[[Veer-Zaara]]''
* 2005, Sports World &quot;Jodi of the Year&quot; ([[Saif Ali Khan]] and Rani Mukerji) for ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Cinegoers Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Cinegoers Awards &quot;Best Actress in a Supporting Role&quot;, ''[[Veer-Zaara]]''
* 2005, [[IIFA Best Actress Award]] for ''[[Hum Tum]]''
* 2005, [[IIFA Best Supporting Actress Award]] for ''[[Veer-Zaara]]''
* 2005, Bollywood Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Bollywood Awards &quot;Best Actress in a Supporting Role&quot;, ''[[Yuva]]''
* 2005, Anandolok Puroshkar Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Lion Awards &quot;Achievement in Cinema&quot;
* 2006, Rediff Movie Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, 2nd Edition Pogo Voice Awards &quot;Most Amazing Actress&quot;, ''[[Bunty Aur Babli]]''
* 2006, [[Star Screen Award Best Actress]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Star Screen Award Jodi No. 1]] ([[Abhishek Bachchan]] and Rani Mukerji) for ''[[Bunty Aur Babli]]''
* 2006, [[Stardust Star of the Year Award - Female]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, 2nd Apsara Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Filmfare Best Actress Award]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Filmfare Critics Award for Best Performance]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Zee Cine Award Best Actor- Female]], ''[[Black (film)|Black]]''


== [[Filmografia]] ==


* ''[[Rab Ne Bana Di Jodi]]'' ([[2008]]) ... Special Appearance (song)
* ''[[Thoda Pyaar Thoda Magic]]'' ([[2008]]) ... Geeta
* ''[[Saawariya]]'' ([[2007]]) ... Gulabji 
* ''[[Om Shanti Om]] ([[2007]]) ... Special Appearance (song)''
* ''[[Laaga Chunari Mein Daag]] ([[2007]]) ... Vibhavari Sahay (Badki)/ Natasha
* ''[[The Mahabharata]]'' ({{F|2008}}) (announced) ... Draupadi
* ''[[Tara Rum Pam Pam]]'' ([[2007]]) (announced) 
* ''[[Sholay]]'' ([[2006]]) (filming) 
* ''[[Baabul]]'' ([[2006]]) ... Milli
* ''[[Kabhi Alvida Na Kehna]]'' ([[2006]]) ... Maya Talwar
* ''[[The Rising (Indian movie)|The Rising]]'' ([[2005]]) ... Heera
* ''[[Paheli]]'' (2005) ... Lachchi
* ''[[Bunty Aur Babli]]'' ([[2005]]) ... Vimmi Saluja/Babli
* ''[[Black (film)|Black]]'' ([[2005]]) ... Michelle McNally
* ''[[Veer-Zaara]]'' ([[2004]]) ... Saamiya Siddiqui      (nominated, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]])
* ''[[Hum Tum]]'' ([[2004]]) ... Rhea Prakash (Winner, [[Filmfare Best Actress Award]]) 
* ''[[Yuva]]'' ([[2004]]) ... Sashi Biswas (Winner, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]])
* ''[[LOC Kargil]]'' ([[2003]])
* ''[[Kal Ho Naa Ho]]'' ([[2003]]) ... Special Appearance (song) 
* ''[[Chori Chori]]'' ([[2003]]) ... Kushi
* ''[[Calcutta Mail]]'' ([[2003]]) ... Bulbul
* ''[[Chalte Chalte]]'' ([[2003]]) ... Priya Chopra     (nominuar, [[Filmfare Best Actress Award]])
* ''[[Saathiya]]'' ([[2002]]) ... Suhani Sharma (Winner, [[Filmfare Critics Award for Best Performance]]) &amp; (nominated, [[Filmfare Best Actress Award]])
* ''[[Mujhse Dosti Karoge!]]'' ([[2002]]) ... Pooja Sahani
* ''[[Chalo Ishq Ladaaye]]'' ([[2002]]) ... Sapna
* ''[[Pyaar Diwana Hota Hai]]'' ([[2002]]) ... Payal Khurana
* ''[[Kabhi Khushi Kabhie Gham]]'' ([[2001]]) ... Naina ([[cameo]])
* ''[[Nayak]]'' ([[2001]]) ... Manjari
* ''[[Bas Itna Sa Khwaab Hai]]'' ([[2001]]) ... Pooja
* ''[[Chori Chori Chupke Chupke]]'' ([[2001]]) ... Priya Malhotra
* ''[[Snegithiye]]'' ([[2000]])
* ''[[Kahin Pyaar Na Ho Jaaye]]'' ([[2000]]) ... Priya Sharma
* ''[[Har Dil Jo Pyar Karega]]'' ([[2000]]) ... Pooja Oberoi (nominuar, [[Filmfare Best Supporting Actress]]) 
* ''[[Bichhoo]]'' ([[2000]]) ... Kiran Bali
* ''[[Hadh Kardi Aapne]]'' ([[2000]]) ... Anjali Khanna
* ''[[Hey! Ram]]'' ([[2000]]) ... Aparna Ram
* ''[[Badal]]'' ([[2000]]) ... Soni
* ''[[Hello Brother]]'' ([[1999]]) ... Rani
* ''[[Mann]]'' ([[1999]]) ... Paraqitja speciale  ([[kënga]]) 
* ''[[Mehndi]]'' ([[1998]])
* ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]'' ([[1998]]) ... Tina Malhotra (Fituese, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]])
* ''[[Ghulam]]'' ([[1998]]) ... Alisha
* ''[[Raja Ki Aayegi Baraat]]'' ([[1996]]) ... Mala

== Lidhje të jashtme ==
* {{Imdb emri|id=0611552|emri=Rani Mukerji}}

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë indianë]]
[[Kategoria:Fotomodele]]
[[Kategoria:Lindje 1978]]</text>
      <sha1>otilyf5wqkgtm995m11wen5yoe87zz6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001299</id>
      <parentid>3001065</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5977" sha1="gvfi1xpixmtjmhmnonwb2q3loehp9uv" xml:space="preserve">{{Infobox person
|image = Ranimukherjee.jpg
|imagesize = 180
|full_name = Rani Mukerji
|emri tjetër = 
|profesioni = [[Aktore]]
|birth_date = [[21 mars]] [[1978]]
|birth_place = [[Bengal]], [[India]]
|data e vdekjes = 
|vendvdekja = 
|nationality= '''Indiane'''
}}

'''Rani Mukerji''' ([[Hindi]], रानी मुखर्जी , Rānī Mukharjī) (lindi më [[21 mars]] [[1978]]) është një fotomodele dhe [[aktore]] e njohur [[Bollywood|indiane]].

== Çmime ==
* 1999, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]], ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]''
* 1999, Zee Cine Awards, [[Lux Face of the Year]], ''[[Ghulam]]'' &amp; ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]''
* 1999, [[Zee Cine Award Best Actor in a Supporting Role- Female]] for ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]''
* 2001, Aashirwaad Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Har Dil Jo Pyar Karega]]''
* 2003, [[Star Screen Awards]] &quot;Special Jury Award&quot;, ''[[Saathiya]]''
* 2003, Anandolok Puroshkar Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Saathiya]]''
* 2003, Filmfare, [[Filmfare Critics Award for Best Performance|Critics Award Best Performance]], ''[[Saathiya]]''
* 2003, Sansui Awards &quot;Best Performance of the Year&quot;, ''[[Saathiya]]'' 
* 2003, Bollywood Awards &quot;Most Sensational Actress&quot;, ''[[Saathiya]]''
* 2003, Rajiv Gandhi Award
* 2004, BBC Film Cafe &quot;Best Actress&quot;, ''[[Chalte Chalte]]''
* 2005, [[Filmfare Best Actress Award]], ''[[Hum Tum]]'' 
* 2005, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]], ''[[Yuva]]'' 
* 2005, [[Zee Cine Award Best Actor- Female]], ''[[Hum Tum]]''
* 2005, 1st GIFA Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, [[Star Screen Award Best Actress]], ''[[Hum Tum]]''
* 2005, [[Star Screen Award Best Supporting Actress]], ''[[Yuva]]''
* 2005, Sports World Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Sports World Awards &quot;Best Actress in a Supporting Role&quot;, ''[[Veer-Zaara]]''
* 2005, Sports World &quot;Jodi of the Year&quot; ([[Saif Ali Khan]] and Rani Mukerji) for ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Cinegoers Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Cinegoers Awards &quot;Best Actress in a Supporting Role&quot;, ''[[Veer-Zaara]]''
* 2005, [[IIFA Best Actress Award]] for ''[[Hum Tum]]''
* 2005, [[IIFA Best Supporting Actress Award]] for ''[[Veer-Zaara]]''
* 2005, Bollywood Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Bollywood Awards &quot;Best Actress in a Supporting Role&quot;, ''[[Yuva]]''
* 2005, Anandolok Puroshkar Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Hum Tum]]''
* 2005, Lion Awards &quot;Achievement in Cinema&quot;
* 2006, Rediff Movie Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, 2nd Edition Pogo Voice Awards &quot;Most Amazing Actress&quot;, ''[[Bunty Aur Babli]]''
* 2006, [[Star Screen Award Best Actress]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Star Screen Award Jodi No. 1]] ([[Abhishek Bachchan]] and Rani Mukerji) for ''[[Bunty Aur Babli]]''
* 2006, [[Stardust Star of the Year Award - Female]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, 2nd Apsara Awards &quot;Best Actress&quot;, ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Filmfare Best Actress Award]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Filmfare Critics Award for Best Performance]], ''[[Black (film)|Black]]''
* 2006, [[Zee Cine Award Best Actor- Female]], ''[[Black (film)|Black]]''


== [[Filmografia]] ==


* ''[[Rab Ne Bana Di Jodi]]'' ([[2008]]) ... Special Appearance (song)
* ''[[Thoda Pyaar Thoda Magic]]'' ([[2008]]) ... Geeta
* ''[[Saawariya]]'' ([[2007]]) ... Gulabji 
* ''[[Om Shanti Om]]'' ([[2007]]) ... Special Appearance (song)
* ''[[Laaga Chunari Mein Daag]] ([[2007]]) ... Vibhavari Sahay (Badki)/ Natasha
* ''[[The Mahabharata]]'' ({{F|2008}}) (announced) ... Draupadi
* ''[[Tara Rum Pam Pam]]'' ([[2007]]) (announced) 
* ''[[Sholay]]'' ([[2006]]) (filming) 
* ''[[Baabul]]'' ([[2006]]) ... Milli
* ''[[Kabhi Alvida Na Kehna]]'' ([[2006]]) ... Maya Talwar
* ''[[The Rising (Indian movie)|The Rising]]'' ([[2005]]) ... Heera
* ''[[Paheli]]'' (2005) ... Lachchi
* ''[[Bunty Aur Babli]]'' ([[2005]]) ... Vimmi Saluja/Babli
* ''[[Black (film)|Black]]'' ([[2005]]) ... Michelle McNally
* ''[[Veer-Zaara]]'' ([[2004]]) ... Saamiya Siddiqui      (nominated, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]])
* ''[[Hum Tum]]'' ([[2004]]) ... Rhea Prakash (Winner, [[Filmfare Best Actress Award]]) 
* ''[[Yuva]]'' ([[2004]]) ... Sashi Biswas (Winner, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]])
* ''[[LOC Kargil]]'' ([[2003]])
* ''[[Kal Ho Naa Ho]]'' ([[2003]]) ... Special Appearance (song) 
* ''[[Chori Chori]]'' ([[2003]]) ... Kushi
* ''[[Calcutta Mail]]'' ([[2003]]) ... Bulbul
* ''[[Chalte Chalte]]'' ([[2003]]) ... Priya Chopra     (nominuar, [[Filmfare Best Actress Award]])
* ''[[Saathiya]]'' ([[2002]]) ... Suhani Sharma (Winner, [[Filmfare Critics Award for Best Performance]]) &amp; (nominated, [[Filmfare Best Actress Award]])
* ''[[Mujhse Dosti Karoge!]]'' ([[2002]]) ... Pooja Sahani
* ''[[Chalo Ishq Ladaaye]]'' ([[2002]]) ... Sapna
* ''[[Pyaar Diwana Hota Hai]]'' ([[2002]]) ... Payal Khurana
* ''[[Kabhi Khushi Kabhie Gham]]'' ([[2001]]) ... Naina ([[cameo]])
* ''[[Nayak]]'' ([[2001]]) ... Manjari
* ''[[Bas Itna Sa Khwaab Hai]]'' ([[2001]]) ... Pooja
* ''[[Chori Chori Chupke Chupke]]'' ([[2001]]) ... Priya Malhotra
* ''[[Snegithiye]]'' ([[2000]])
* ''[[Kahin Pyaar Na Ho Jaaye]]'' ([[2000]]) ... Priya Sharma
* ''[[Har Dil Jo Pyar Karega]]'' ([[2000]]) ... Pooja Oberoi (nominuar, [[Filmfare Best Supporting Actress]]) 
* ''[[Bichhoo]]'' ([[2000]]) ... Kiran Bali
* ''[[Hadh Kardi Aapne]]'' ([[2000]]) ... Anjali Khanna
* ''[[Hey! Ram]]'' ([[2000]]) ... Aparna Ram
* ''[[Badal]]'' ([[2000]]) ... Soni
* ''[[Hello Brother]]'' ([[1999]]) ... Rani
* ''[[Mann]]'' ([[1999]]) ... Paraqitja speciale  ([[kënga]]) 
* ''[[Mehndi]]'' ([[1998]])
* ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]'' ([[1998]]) ... Tina Malhotra (Fituese, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]])
* ''[[Ghulam]]'' ([[1998]]) ... Alisha
* ''[[Raja Ki Aayegi Baraat]]'' ([[1996]]) ... Mala

== Lidhje të jashtme ==
* {{Imdb emri|id=0611552|emri=Rani Mukerji}}

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë indianë]]
[[Kategoria:Fotomodele]]
[[Kategoria:Lindje 1978]]</text>
      <sha1>gvfi1xpixmtjmhmnonwb2q3loehp9uv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kantoni Cyrih</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9461</id>
    <revision>
      <id>3001030</id>
      <parentid>2674745</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7582" sha1="m2xyfnr0384mazas57nd5saq0hsrwan" xml:space="preserve">{{Infobox settlement| name=Zurich| native_name=Zürich| image_flag=Flag of Canton of Zürich.svg| image_seal=Wappen Zürich matt.svg| image_map=Swiss_Canton_Map_ZH.png|
cantonalmap_img_path=Map_of_Canton_Zurich.png|
capital=[[Zürich]]|
area=1729|area_rank=7ti|area_scale=9| population_total=1,228,600|population_rank=1ri|population_asof=2003| population_total_density=710|
since=1351|
abbr=ZH|
languages=[[Gjuha gjermane|gjermanisht]]|
executive=Regierungsrat|executive_members=7|
legislative=[[Kantonsrat]]|parliament_members=180|
highest=Schnebelhorn|highest_m=1292|
municipalities_number=171|
districts_designation=rrethe, Bezirke|districts_number=12|}}

'''Kanton Zürich''' (gjermanisht: ''Kanton'' {{Audio|De-Zürich.ogg|''Zürich''}}, [[sq.]]: ''Kantoni i Cyrihut'') është një [[Njësitë territoriale - (Zvicër)|kanton]] në verilindje të [[Zvicra|Zvicrës]], kryeqyteti i këtij kantoni është [[Zürich|Cyrihu]] dhe i tërë kantoni ka rreth 1.2 milion banorë. Gjuha zyrtare në këtë kanton është [[gjuha gjermane]], por njerëzit e flasin edhe dialektin [[gjermanishtja e Zvicrës|gjermanishten e Zvicrës]], ndër folësit njohur si ''[[Züritüütsch]]''.

== Gjeografia ==
[[Skeda:Zuerich-landsat-3d-schraeg.jpg|240px|thumb|left|Pamje nga [[Cyrihu]], [[Zürichsee|Liqeni i Cyrihut]] dhe Alpet (fotografi satelitore).]]
[[Skeda:Utliberg Zurich.jpg|240px|thumb|left|[[Zürich|Cyrihu]], shikuar nga [[Üetliberg]]-u]]
Kantoni i zyrikut shtrihet në veri të [[Alpet|Alpeve]] dhe kufizohet me [[Kantoni Schaffhausen|Schaffhausen]] në veri, [[Kanton Aargau|Aargau]] në perëndim, kantonet [[Kanton Zug|Zug]] dhe [[Kantoni Schwyz|Schwyz]] në jug dhe me [[Kantoni Thurgau|Thurgau]] dhe [[Kantoni St. Gallen|St. Gallen]] në lindje. Pjesa më e madhe e [[Zürichsee|Liqenit të Cyrihut]] shtrihet përbrenda Kantonit të Cyrihut.

Kanton Zürich ka hapësirë prej 1,729 km² nga e cila rreth 80% është tokë e llogaritur produktive. 505 km² jan të përfshira me pyje, 73 km² janë të mbuluara me liqene nga të cilat janë [[Zürichsee|Liqeni i Cyrihut]], [[Greifensee]] dhe [[Pfäffikersee]].

== Historia ==
Kantoni Zürich iu bashkua [[Konfederata e vjetër Zvicerane|Konfederatës Zvicerane]] në vitin 1351. Pjesa e poshtme e kantonit iu bashkuan teritorit të Kanton Zürich në vitin 1362. Kanton Zürich claimed humbi [[Toggenburg]]-un në vitin 1440 në [[Lufta e vjetër e Cyrihut|Në luftën e vjetër të Cyrihut]]. Pjesa veriore gjer tek lumi [[Rhine]] iu baskua kantonit pasi që Cyrihu qytetin [[Winterthur]] nga [[Habsburgs]] në vitin 1468. Pjesë perendimore të kantonit u pavarsuan duke u bashkuar me [[Kanton Aargau]] në vitin 1803. Sipas përbërjes së re e cila u miratua në shkurt të vitit 2005 dhe u aplikua në janar të vitit 2006 kthehet përtbërja e kantonit sipas përbërjes së sajë në vitin 1869.

[[Antiquarische Gesellschaft in Zürich]] është një organizatë e cila mbron historinë e kantonit.

== Njësitë teritoriale ==
=== Rrethet ===
Kantoni i Zürich  është i ndarë në 12 rrethe:

#[[Zürich]] përfshin qytetin [[Zürich]] 
#[[Affoltern (rreth)|Affoltern]] me kryeqytet, qytetin [[Affoltern am Albis]] 
#[[Andelfingen (rreth)|Andelfingen]] me kryeqytet, qytetin [[Andelfingen]] 
#[[Bülach (rreth)|Bülach]] me kryeqytet, qytetin [[Bülach]] 
#[[Dielsdorf (rreth)|Dielsdorf]] me kryeqytet, qytetin [[Dielsdorf]] 
#[[Dietikon (rreth)|Dietikon]] me kryeqytet, qytetin [[Dietikon]] 
#[[Hinwil (rreth)|Hinwil]] me kryeqytet, qytetin [[Hinwil]] 
#[[Horgen (rreth)|Horgen]] me kryeqytet, qytetin [[Horgen]] 
#[[Meilen (rreth)|Meilen]] me kryeqytet, qytetin [[Meilen]] 
#[[Pfäffikon (rreth)|Pfäffikon]] me kryeqytet, qytetin [[Pfäffikon]] 
#[[Uster (rreth)|Uster]] me kryeqytet, qytetin [[Uster]] 
#[[Winterthur (rreth)|Winterthur]] me kryeqytet, qytetin [[Winterthur (qytet)|Winterthur]]

=== Bashkitë ===
Rrethet e mësipërme më tej janë të ndara në 171 bashki (''Politische Gemeinden'').

{|
|----- valign=&quot;top&quot;
|
*[[Adlikon bei Andelfingen|Adlikon]]
*[[Adliswil]]
*[[Aesch ZH|Aesch]]
*[[Aeugst am Albis]]
*[[Affoltern am Albis]]
*[[Altikon]]
*[[Andelfingen]]
*[[Bachenbülach]]
*[[Bachs]]
*[[Bäretswil]]
*[[Bassersdorf]]
*[[Bauma]]
*[[Benken ZH|Benken]]
*[[Berg am Irchel]]
*[[Bertschikon]]
*[[Birmensdorf]]
*[[Bonstetten]]
*[[Boppelsen]]
*[[Brütten]]
*[[Bubikon]]
*[[Buch am Irchel]]
*[[Buchs ZH|Buchs]]
*[[Bülach]]
*[[Dachsen]]
*[[Dägerlen]]
*[[Dällikon]]
*[[Dänikon]]
*[[Dättlikon]]
*[[Dielsdorf]]
*[[Dietikon]]
*[[Dietlikon]]
*[[Dinhard]]
*[[Dorf]]
*[[Dübendorf]]
|
*[[Dürnten]]
*[[Egg]]
*[[Eglisau]]
*[[Elgg]]
*[[Ellikon an der Thur]]
*[[Elsau]]
*[[Embrach]]
*[[Erlenbach, Switzerland|Erlenbach]]
*[[Fällanden]]
*[[Fehraltorf]]
*[[Feuerthalen]]
*[[Fischenthal]]
*[[Flaach]]
*[[Flurlingen]]
*[[Freienstein-Teufen]]
*[[Geroldswil]]
*[[Glattfelden]]
*[[Gossau, Zürich|Gossau]]
*[[Greifensee]]
*[[Grüningen]]
*[[Hagenbuch]]
*[[Hausen am Albis]]
*[[Hedingen]]
*[[Henggart]]
*[[Herrliberg]]
*[[Hettlingen]]
*[[Hinwil]]
*[[Hirzel]]
*[[Hittnau]]
*[[Hochfelden]]
*[[Hofstetten bei Elgg]]
*[[Hombrechtikon]]
*[[Horgen]]
*[[Höri]]
|
*[[Humlikon]]
*[[Hüntwangen]]
*[[Hütten]]
*[[Hüttikon]]
*[[Illnau-Effretikon]]
*[[Kappel am Albis]]
*[[Kilchberg]]
*[[Kleinandelfingen]]
*[[Kloten]]
*[[Knonau]]
*[[Küsnacht]]
*[[Kyburg]]
*[[Langnau am Albis]]
*[[Laufen-Uhwiesen]]
*[[Lindau]]
*[[Lufingen]]
*[[Männedorf]]
*[[Marthalen]]
*[[Maschwanden]]
*[[Maur]]
*[[Meilen]]
*[[Mettmenstetten]]
*[[Mönchaltorf]]
*[[Neerach]]
*[[Neftenbach]]
*[[Niederglatt]]
*[[Niederhasli]]
*[[Niederweningen]]
*[[Nürensdorf]]
*[[Oberembrach]]
*[[Oberengstringen]]
*[[Oberglatt]]
*[[Oberrieden]]
*[[Oberstammheim]]
|
*[[Oberweningen]]
*[[Obfelden]]
*[[Oetwil an der Limmat|Oetwil a.d.L.]]
*[[Oetwil am See]]
*[[Opfikon]]
*[[Ossingen]]
*[[Otelfingen]]
*[[Ottenbach]]
*[[Pfäffikon ZH|Pfäffikon]]
*[[Pfungen]]
*[[Rafz]]
*[[Regensberg]]
*[[Regensdorf]]
*[[Rheinau]]
*[[Richterswil]]
*[[Rickenbach]]
*[[Rifferswil]]
*[[Rorbas]]
*[[Rümlang]]
*[[Rüschlikon]]
*[[Russikon]]
*[[Rüti]]
*[[Schlatt]]
*[[Schleinikon]]
*[[Schlieren]]
*[[Schöfflisdorf]]
*[[Schönenberg]]
*[[Schwerzenbach]]
*[[Seegräben]]
*[[Seuzach]]
*[[Stadel]]
*[[Stäfa]]
*[[Stallikon]]
*[[Steinmaur]]
|
*[[Sternenberg]]
*[[Thalheim an der Thur]]
*[[Thalwil]]
*[[Trüllikon]]
*[[Truttikon]]
*[[Turbenthal]]
*[[Uetikon am See]]
*[[Uitikon]]
*[[Unterengstringen]]
*[[Unterstammheim]]
*[[Urdorf]]
*[[Uster]]
*[[Volken]]
*[[Volketswil]]
*[[Wädenswil]]
*[[Wald]]
*[[Wallisellen]]
*[[Waltalingen]]
*[[Wangen-Brüttisellen]]
*[[Wasterkingen]]
*[[Weiach]]
*[[Weiningen]]
*[[Weisslingen]]
*[[Wettswil am Albis]]
*[[Wetzikon]]
*[[Wiesendangen]]
*[[Wila]]
*[[Wildberg]]
*[[Wil ZH]]
*[[Winkel]]
*[[Winterthur (qytet)|Winterthur]]
*[[Zell ZH|Zell]]
*[[Zollikon]]
*[[Zumikon]]
*[[Zürich]]
|}

''Shih edhe'': [[Bashkitë e Zvicrës]]

== Qeverisja ==
Parlamenti ka 180 antarë zhedhur nga votuesit çdo katër vite.

== Ekonomia ==

== Kultura ==

== Lidhje të jashtme ==
{{commons|Canton of Zürich|Canton of Zürich}}
*[http://www.zh.ch Amëza Zyrtare] - {{de}}
*[http://www.statistik.admin.ch/stat_ch/ber00/ekan_zh.htm Statistikat Zyrtare]
*[http://www.zurichtourism.ch Turizmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820124109/http://www.zurichtourism.ch/ |date=20 gusht 2014 }}
*http://www.studenti-zh.ch/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402072223/http://www.studenti-zh.ch/ |date=2 prill 2009 }} 
{{CH-gjeo-cung}}
{{Njësit administrative (Zvicër)}}

[[Kategoria:Kantone në Zvicër|Zürich]]
[[Kategoria:Kanton Zürich]]</text>
      <sha1>m2xyfnr0384mazas57nd5saq0hsrwan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ateizmi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15065</id>
    <revision>
      <id>3001171</id>
      <parentid>2908585</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15457" sha1="d852mkoi8c8mokou8fek8gfb4xv8jku" xml:space="preserve">[[Skeda:Invisible Pink Unicorn.svg|parapamje|&quot;[[Njëbrirëshi]] Rozë i Padukshëm&quot;. Nga shumë njerëz përdoret si simbol për të treguar ateizmin, si shenjë dalluese e ateisteve dhe rrymave të tjera skeptike ndaj besimeve, duke argumentuar për ekzistimin e Njëbrirëshit me të njëjtën mënyrë si për çdo perëndi tjetër teiste.]]
'''Ateizmi''', në kuptimin më të gjerë, është një mungesë besimi në ekzistencën e [[Hyjnitë|hyjnive]]. Më pak gjerësisht, ateizmi është një refuzim i besimit se ekziston ndonjë hyjni. Në një kuptim edhe më të ngushtë, ateizmi është posaçërisht pozicioni se nuk ka hyjni. Ateizmi është në kontrast me [[Teizmi|teizmin]], i cili në formën e tij më të përgjithshme është besimi se ekziston të paktën një hyjni.

Individët e parë që e identifikonin veten si ateistë jetuan në shekullin e 18-të gjatë [[Iluminizmi|Epokës së Iluminizmit]]. [[Revolucioni francez|Revolucioni Francez]], i njohur për &quot;ateizmin e tij të paprecedentë&quot;, dëshmoi lëvizjen e parë të rëndësishme politike në histori që mbrojti supremacinë e arsyes njerëzore. Në vitin 1967, [[Shqipëria]] u vetëshpall si [[Ateizmi shtetëror|vendi i parë zyrtar ateist]] sipas politikës së saj të marksizmit shtetëror.

Argumentet për ateizmin variojnë nga qasjet filozofike në ato sociale dhe historike. Arsyet për të mos besuar në hyjnitë përfshijnë mungesën e provave, problemin e së keqes, argumentin nga zbulesat jokonsistente, refuzimin e koncepteve që nuk mund të falsifikohen dhe argumentin nga mosbesimi. Jo-besimtarët pretendojnë se ateizmi është një pozicion më i varfër se teizmi dhe se të gjithë lindin pa besim në hyjnitë; prandaj, ata argumentojnë se barra e provës nuk qëndron mbi ateistin për të hedhur poshtë ekzistencën e perëndive, por mbi teistin për të ofruar një arsyetim për teizmin. Edhe pse disa ateistë kanë adoptuar filozofi [[Shekullarizmi|laike]] (p.sh. humanizmi laik), nuk ka asnjë ideologji apo kod sjelljeje të cilit i përmbahen të gjithë ateistët.

Meqenëse konceptet e ateizmit ndryshojnë, vlerësimet e sakta të numrit aktual të ateistëve janë të vështira. Studiuesit kanë treguar se [[Desekularizimi|ateizmi global mund të jetë në rënie]] për shkak të vendeve jofetare që kanë nivelet më të ulëta të lindjeve në botë dhe vendet fetare që kanë norma më të larta të lindjeve në përgjithësi.

== Përkufizimi ==
Përkufizimi &quot;ateist&quot; ishte për shumë kohë një përcaktim i kundërshtueshëm, që nuk u pranua në fillim nga mosbesimtarët, pra ateistët. Ishte një pritmëri fjalëkrijuese, që përdorej prej atyre që cilësoheshin si besimtarë të vërtetë kundër ose gjoja jobesimtarëve të vërtetë. Ateizëm në kuptimin e &quot;i paperëndi, i pafe&quot; përmendej në këndvështrimet që binin në kundërshtim me fetë themelore egjiptiano-judaike. Shpesh, rryma fetare me një përfytyrim vetjak mbi perëndinë emërtoheshin si ateistike në kohët e hershme, p.sh. përfaqësues të feve monoteiste (besim në një &quot;zot&quot;) të [[krishterimi]]t, [[islami]]t dhe të [[jehudizmi]]t cilësoheshin pjesërisht nga kundërshtarët e tyre [[Politeizmi|politeistë]] si ateistë.

Shumë prej tyre që vetëquhen ateistë kanë ide të përbashkëta skeptike lidhur me pretendimet ndaj supernatyrores, duke vënë në dukje mungesën e evidencave empirike për ekzistencën e ndonjë lloj perëndie. Argumenta të tjerë për ateizmin janë me natyrë filozofike, sociale apo historike. Ndonëse shumë të vetëquajtur ateistë orientohen drejt filozofove sekulare, si psh Humanizmi, Racionalizmi dhe Natyralizmi, nuk ekziston një ideologji apo terezi praktikash dhe sjelljesh që ateistët t'i konsiderojnë thelbësore në ideologjinë e tyre dhe t'u referohen me pas rigorozisht. Arsyetimet e tyre janë praktikisht të pavarura dhe vetjake, me bindje të ndërtuar nga secili prej tyre në veçanti. Elementi i panevojshmerisë se ekzistencës së një dogme qendrore drejtuese, i bën shumë prej tyre krenarë për këto bindje dhe shprehen për vërtetësinë e tyre : njerëz të ndryshëm, kudo në botë dhe totalisht të panjohur për njëri tjetrin dhe ambientin e tyre kulturor, pa pasur një ''udhëzues'' të përbashkët, duke aplikuar vetëm arsyetime të pastra natyrore në mënyrë të pavarur dhe duke u bazuar secili në fakte që shpesh as nuk disponohen në njohurinë e një ateisti tjetër, përsëri mbërrijnë në përfundime të njëjta.

Kjo situate sot është në kontrast të fortë me të shkuarën. Termi ateizëm lindi si një term ofendues dhe i aplikohej çdo lloj personi idetë e të cilit kundërshtonin fenë e pranuar si normalitet nga shumica. Me shpërhapjen mendimit të lirë, skepticizmin shkencor dhe kriticizmin ndaj fesë, ky term filloi të marrë një kuptim më specifik dhe filloi përherë e më shpesh të përdoret si vetë-përshkrues nga ateistët.

== Etimologjia ==
Në Greqinë e lashtë, fjala atheos (ἄθεος, nga përvetësuesja ἀ- + θεός &quot;god&quot;) kishte kuptim &quot;pa zot&quot;. Fillimisht u përdor për arsye censurimi dhe pak a shumë kishte kuptimin &quot;i pafe'&quot;. Në shekullin e 5 p.e.s kjo fjalë filloi të nënkuptojë një orientim më aktiv drejt idesë që s'ka perëndi, në sensin e &quot;prerje e marrëdhënieve me zotat&quot; apo &quot;refuzim i zotave&quot;. Më vone filloi të përdoret dhe termi ἀσεβής (asebēs) kundrejt atyre që hidhnin poshtë apo nuk respektonin zotat lokale, ndonëse mund të besonin në zota të tjerë. Përkthimet e sotme të teksteve antike e njësojnë fjalën atheos si &quot;ateistik&quot; apo &quot;ateist&quot;. Një tjetër fjalë abstrakte ishte dhe ἀθεότης (atheotēs), &quot;ateizëm&quot;. Ishte Ciceroni që përshtati këtë fjalë greke në fjalën latine atheos. Ky term u përdor shumë në debatet ndërmjet Kristianëve të hershëm dhe Helenikëve, të dy palët quanin kështu njëri tjetrin.

Fjala ateizëm është përdorur në Francë që në [[1587]] ''athéisme'', dhe me këtë kuptohej &quot;dikush që refuzon apo nuk beson në ekzistencën e Zotit&quot;. Fjala Ateist si një emër për mospranimin praktik të perëndive është përdorur të paktën që në [[1577]], dhe më pas u shfaqën dhe fjalë të tjera nën të njëjtin kontekst : deist në [[1621]], teist në [[1662]], teizëm në [[1678]] dhe deizëm në [[1682]]. Deizëm dhe teizëm ndryshuan kuptim diku rreth [[1700]], arsyeja kryesore për këtë u bë ateizmi ; kuptimi origjinal i deizmit ishte ai që sot përdoret për teizmin, por ndryshoi për të treguar një doktrinë të veçantë filozofike.

Sipas Karen Armstrong, &quot;gjatë shekujve XVI dhe XVII fjala ateist ishte e rezervuar për polemika... termi 'ateist' ishte një ofendim. Askush nuk ëndërronte të quhej një ateist.&quot; Ateizmi në fund të shekullit XVIII filloi të përdorej në Evropë për të treguar një besim të vetëzgjedhur, në mënyrë specifike për të përcaktuar mosbesim në Zotin Abrahamistik. Në shekullin XX, globalizimi kontribuoi në përhapjen kuptimit të ateizmit për tiu referuar mosbesimit në të tëra perënditë, ndonëse në kulturat perëndimore vazhdon të kuptohet thjesht si &quot;mosbesim në Zot&quot;.

== Historia ==
Ateizmi është &quot;aq i vjetër sa mendimi njerëzor, aq i vjetër sa besimi, dhe konflikti në mes të dy është një tipar të përhershëm i qytetërimit perëndimor,&quot; [43] shprehet Georges Minois, duke u përpjekur te trajtuar ateizmin nga dy ane, si nga historia e ideve ashu edhe nga ana e historisë se sjelljes . Për qytetërimet e hershme ka, megjithatë, vështirësia që disa monumente fetare dhe shkrimet e kultike në dëshmitë mbizotëruese tradita ishin gjithmonë në kërkimin shkencor, ndërsa provat më pak të spikatur e mosbesimit dhe të skepticizmit fetar indiferenca vetëm kohët e fundit intensifikuar është në proces dhe ka të bëjë edhe rajonin e Azisë përmban. Ateizmi praktik dhe teorik, por kishte dhe ende kanë kuptimet e tyre të veçanta dhe plotësuese:

Ateizmi nuk ka te beje vetem me ekzistencen e nje zoti apo e disa zotave por Ateistet tregojne qarte qe krijimi i Tokes apo krijimi i kafsheve dhe njeriut nuk e ka prejardhjen nga nje qenie qe ne e quajm zot por sic e thote shkenca dhe Darvini qe njeriu , kafshet, e gjithe bota kane pesuar evolucion .

Ndaj dhe arrijme ne konkluzionin qe Ateistet jane individ me mendim te lire te cilet e jetojne jeten pa lutje ndaj nje zoti apo disa zotave.

== Ateizmi sot ==
[[Skeda:Europe belief in god.svg|parapamje|&quot;Unë besoj se ka një perëndi.&quot; Një Barometër prej vitit 2005]]
Në kuptimin bashkëkohor, termi ateizëm, si qëndrim dhe si pikëpamje [[Filozofia|filozofike]], ''do të thotë mosteizëm, të mosqenit teist, të mosqenit besimtar, të mospasurit besim në ato çfarë beson një teist'', që jo përjashtimisht, por të paktën tradicionalisht, për kontinentin evropian kuptohet si të mosbesuarit në &quot;zotin&quot; monoteist të feve meslindore. Kjo, sepse vetë qëndrimi varet thelbësisht nga [[përkufizimi]] përkatës që teisti i jep fjalës &quot;zot&quot; për t'u bërë i kuptueshëm për çfarë flet dhe ky është një përkufizim që buron nga [[feja|fetë]] në fjalë dhe deri më sot nuk qëndron gjatë zbërthimit [[logjika|logjik]].

&quot;Jam ateist&quot; përmbledh në radhë të parë frazën &quot;nuk jam teist&quot;, pasi qëndrimi është në vetvete mohues i pohimeve teologjike, dhe së dyti frazën &quot;nuk besoj në ekzistencën e &quot;zotit&quot;&quot;, duke përfshirë në të të gjithë ata që nuk kanë besim në asnjë &quot;zot&quot;, apo në asnjë fuqi &quot;mbinatyrore&quot;.

Dallimi i kuptimit të sotëm nga kuptimi historik, sidomos atij [[mesjeta]]r që i është dhënë nga fetarët, është se ateizmi përfshin gjithçka që nuk është teizëm dhe si e tillë gjendja nuk lë mundësi të tjera zgjedhjeje veç teizmit, apo ateizmit, pasi është një rast pyetjeje me përgjigje po ose jo. shkurtimisht, pra, me përkufizim, nëse nuk je teist, je ateist; nëse nuk je besimtar, je mosbesimtar.

Një keqkuptim që është kryer në përcaktimin e ateizmit për disa shekuj me radhë është ai se ateizëm do të thotë &quot;besimi se nuk ka zot&quot;. Kjo kryhej në lidhje me atë kategori të ateistëve që pohojnë hapur se &quot;zoti&quot; nuk ekziston, në dallim nga pjesa që thjesht nuk beson në &quot;zot&quot; e që nuk niset të pohojë asgjë në lidhje me &quot;zotin&quot;. Ndërsa është e diskutueshme nëse pohimi se &quot;zoti&quot; nuk ekziston është shprehje besimi ose jo, reduktimi i ateizmit në thjesht një pjesë të ateizmit eksplicit ([[teoria|teorik]], pozitiv) nuk e paraqet të plotë qëndrimin ateist, ndaj dhe shihet në çdo rast si shtrembërim i qëllimshëm. Ateizmi (si term përmbledhës për krejt qëndrimet joteiste) nuk thotë &quot;besoj se nuk&quot;, por ka kuptimin &quot;nuk besoj se&quot;, një dallim ky thelbësor, pasi i dyti e përfshin të parin, por nuk barazon me të dhe nuk vlen anasjelltas.

== Thënie ==
* “Nuk ka Zeus, as nuk ka Zot, Ferr, Lugat të imagjinuar, po ka popull të paditur, popull që ende s'është zgjuar.”  
:([[Lasgush Poradeci]])

* &quot;Frika ka krijuar perënditë.&quot;
: ([[Lukreci]], &quot;De rerum natura&quot;)

* &quot;Ose Zoti nuk mund ta eliminojë të keqen, ose nuk do; Nëse nuk mundet, atëherë nuk është i gjithëfuqishëm; Nëse nuk do, atëherë nuk është mirëdashës&quot;.
: (Epicuri (341-270))

* &quot;Ateizmi është shenjë e fuqisë së shpirtit, por vetëm gjer në një farë pike.&quot;
: ([[Blaise Pascal|Blez Paskal]], &quot;Mendime&quot;, 225)

* &quot;Unë e njoh ateizmin kryekëput jo si rezultat, aq më pak si një veprimtari: ai vetëkuptohet te unë si një instinkt. Unë jam shumë kurioz, tepër dyshues, tepër i guximshëm që të lë të më pëlqejë një aq e vrazhdë përgjigje si ajo. Perëndia është një përgjigje e vrazhdë, një jodelikatesë kudër ne mendimtarëve - në thelb, edhe vetëm një ndalim i thjesht i vrazhdë : ju nuk duhet të mendoni !&quot;
: ''(Friedrich Nietzsche: Ecce homo, Pse jam kaq i mënçur, 1 Seksioni, KSA 6, f. 278 e vazhdim.)''

* &quot;Mua më ngjan se ideja e një perëndie personale është një koncept antropologjik të cilin nuk mund ta marr seriozisht. Unë gjithashtu nuk mund të imagjinoj ndonjë vullnet apo synim jashtë sferës njerëzore... Shkenca është akuzuar për shkatërrimin e moralit, por kjo akuzë është e padrejtë. Sjellja etike e njeriut duhet bazuar në mënyrë efektive tek simpatia, edukimi, si dhe lidhjet dhe nevojat sociale ; nuk është e nevojshme baza fetare. Ne fakt, njeriu do te ishte në një gjendje mjerane nëse do te duhej të kufizohej nga frika e ndëshkimit dhe shpresa për shpërblimin pas vdekjes.&quot;
: ([[Albert Einstein|Albert Ajnshtajn]]) - ''&quot;Religion and Science&quot;, New York Times Magazine, 9 November 1930)''

* &quot;Fjala Zot për mua s'është asgjë më tepër sesa një shprehje dhe frut i dobësisë njerëzore, Bibla një koleksion i legjendave të nderuara por sidoqoftë primitive, dhe në çdo rast tepër fëmijërore. Nuk ka ndonjë interpretim sado të rafinuar që ta ndryshojë (për mua) këtë gjë.&quot;
: ([[Albert Einstein|Albert Ajnshtajn]] - ''Në një letër, 3 janar 1954, i drejtohet filozofit Eric Gutkind''

* &quot;T'i dorëzohemi injorancës dhe ta quajmë Zot ka qenë përherë e parakohshme, dhe akoma edhe sot është e parakohshme.&quot;
: ([[Isaac Asimov]])

* &quot;Unë jam poliateist; janë të shumta Perënditë në të cilat unë nuk besoj.&quot;
: ([[Dan Fouts]])

* &quot;Unë refuzoj të provoj se ekzistoj&quot;, thotë Zoti, &quot;sepse prova mohon besimin, dhe pa besim unë jam asgjë.&quot;
: ([[Douglas Adams]])

* &quot;Nuk kam parë asnjëherë ndonjë shenjë provash shkencore për idetë fetare të Ferrit dhe Parajsës, për jetën e ardhshme të njerëzve, ose të ndonjë Zoti personal. Për sa i përket fesë së sotme, është një fallcitet i mallkuar... Feja është e tëra kotësi.&quot;
: ([[Thomas Edison]])

== Kuriozitete ==
Werner Heisenberg kujton një bisedë miqësore midis pjesëmarrësve te Konferencës Solvay në [[1927]] lidhur me pikëpamjet fetare të Ajnshtajnit dhe Plankut. Pjesëmarrës ishin dhe [[Wolfgang Pauli]], [[Heisenberg]] dhe [[Dirak|Dirac]]. Gjatë bisedës Dirak tha: &quot;Unë s'e kuptoj pse jemi duke diskutuar fenë. Nëse duam të jemi të sinqertë - dhe si shkencëtarë ne sinqeritetin e kemi detyrë precize - ne s'mund të bëjmë gjë tjetër përveçse të pranojmë se çdo lloj feje është një grumbull falsitetesh, pa themele reale. Edhe vetë ideja e një Zoti është produkt i imagjinatës njerëzore. Unë nuk e njoh asnjë mit fetar, më e pakta për arsye se kontradiktojnë njëri tjetrin.&quot; Pauli me shaka i tha: &quot;Epo, duhet thënë se miku ynë Dirak e ka një fe dhe Komendamenti i Parë i saj është : Zoti nuk ekziston dhe Pol Dirak është profeti i kësaj feje.&quot;

''Physics and Beyond: Encounters and Conversations. New York: Harper &amp; Row. ISBN 0-06-131622-9.''

== Shiko edhe ==
* [[Agnosticizmi]]
* [[Animizmi]]
* [[Teizmi]]
* [[Deizmi|Deizëm]]
* [[Afetaria në Shqipëri]]

== Lidhje të jashtme ==
* [http://ateistët.com Amëza e Ateizmit të organizuar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200330165242/https://xn--ateistt-wya.com/ |date=30 mars 2020 }}
* [http://wiki.ironchariots.org Wiki projekt për ateizmin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220119020817/http://wiki.ironchariots.org/ |date=19 janar 2022 }}

[[Kategoria:Ateizëm| ]]
[[Kategoria:Filozofi]]
[[Kategoria:Fe]]</text>
      <sha1>d852mkoi8c8mokou8fek8gfb4xv8jku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Demi Moore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15699</id>
    <revision>
      <id>3001091</id>
      <parentid>2827957</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4589" sha1="jfb2w1c7thcltjirasz41h76vlv9qht" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Demi Moore
| image = Demi Moore 2010 Time 100 Shankbone.jpg
| title = Demi Moore (2010)
| emri i vërtetë = 
| birth_date = [[11 nëntor]] [[1962]] 
| birth_place = Roswell, [[New Mexico]], [[SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = [[Freddy Moore]] (1980–1985)&lt;br /&gt;[[Bruce Willis]] (1987–2000)&lt;br /&gt;[[Ashton Kutcher]] (2005–2013)
| nationality = [[amerikane]]
| website = 
}}

'''Demi Moore''' (''[[sqt]]: Demi Mur'', emri i lindjes: Demi Guynes) lindi më [[11 nëntor]] [[1962]] në Roswell, [[New Mexico]]. Ajo është aktore amerikane me prejardhje të përzier: franceze, angleze dhe Çeroki.

Ka qenë e martuar 3 herë: [[Freddy Moore]] (1979–1985), [[Bruce Willis]] (1987–2000) dhe [[Ashton Kutcher]] (2005–prezent).

== Filmografia ==
===Film===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Viti !! Titulli !! Roli !! Shënime
|-
| 1981 || ''It's Not A Rumor'' - [[The Nu Kats]] || Rock Temptress || [[MTV Video]]
|-
| 1982 || ''[[Choices]]'' || Corri ||
|-
| 1982 || [[General Hospital]] || Jackie Templeton ||
|-
| 1982 || ''[[Parasite]]'' || Patricia Welles ||
|-
| 1983 || ''[[Young Doctors in Love]]'' || New Intern || 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1984 || ''[[No Small Affair]]'' || Laura Victor ||
|-
| ''[[Blame It on Rio]] || Nicole 'Nikki' Hollis ||
|-
| 1985 || ''[[St. Elmo's Fire]]'' || Jules ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1986 || ''[[Wisdom]]'' || Karen Simmons ||
|-
| ''[[One Crazy Summer]]'' || Cassandra Eldridge ||
|-
| ''[[About Last Night...]]'' || Debbie ||
|-
| 1988 || ''[[The Seventh Sign]]'' || Abby Quinn ||
|-
| 1989 || ''[[We're No Angels]]'' || Molly ||
|-
| 1990 || ''[[Ghost]]'' || Molly Jensen ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 1991 || ''[[The Butcher's Wife]]'' || Marina Lemke ||
|-
| ''[[Mortal Thoughts]]'' || Cynthia Kellogg ||
|-
| ''[[Master Ninja]]'' || Holly Trumbull  ||
|-
| ''[[Nothing But Trouble]]'' || Diane Lightson ||
|-
| 1992 || ''[[A Few Good Men]]'' || LCDR JoAnne Galloway ||
|-
| 1993 || ''[[Indecent Proposal]]'' || Diana Murphy ||
|-
| 1994 || ''[[Disclosure]]'' || Meredith Johnson ||
|-/Users/Picture 1.png
|rowspan=&quot;2&quot;| 1995 || ''[[Now and Then]]'' ||  Samantha ||
|-
| ''[[The Scarlet Letter]]'' || [[Hester Prynne]] ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 1996 || ''[[Beavis and Butt-Head Do America]]'' || Dallas Grimes || (zë)
|-
| ''[[Striptease (film)|Striptease]]'' || Erin Grant ||
|-
| ''[[The Hunchback of Notre Dame]]'' || [[Esmeralda (Disney)|Esmeralda]] || (zë)
|-
| ''[[The Juror]]'' || Annie Laird ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1997 || ''[[Deconstructing Harry]]'' || Helen/Harry's Character ||
|-
| ''[[G.I. Jane]]'' || LT Jordan O'Neil ||
|-
| ''[[Destination Anywhere]]'' ||Jenny ||
|-
| 2000 || ''[[Passion of Mind]]'' || Martha Marie/'Marty' Talridge ||
|-
| 2002 || ''[[The Hunchback of Notre Dame II]]'' || [[Esmeralda (Disney)|Esmeralda]] ||(zë)
|-
| 2003 || ''[[Charlie's Angels: Full Throttle]]'' || Madison Lee ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2006 ||''[[Half Light]]'' || Rachel Carlson ||
|-
| ''[[Bobby]]'' || Virginia Fallon ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2007 || ''[[Flawless]]'' || Laura Quinn || 
|-
| ''[[Mr. Brooks]]'' || Detective Tracy Atwood ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2009 || ''[[Bunraku]]'' || Alexandra || ''po del në premier''
|-
| ''[[Happy Tears]]'' || Laura || ''po del në premier'' en / Harry's Character
|
|-
| 2000
| ''[[Passion of Mind]]''
| Martha Marie / 'Marty' Talridge
|
|-
| 2002
| ''[[The Hunchback of Notre Dame II]]''
| Esmeralda (voice)
| Direct-to-video
|-
| 2003
| ''[[Charlie's Angels: Full Throttle]]''
| Madison Lee
|
|-
| 2006
|''[[Half Light]]''
| Rachel Carlson
| 
|-
| 2006
| ''[[Bobby (2006 film)|Bobby]]''
| Virginia Fallon
|
|-
| 2007
| ''[[Mr. Brooks]]''
| Detective Tracy Atwood
|
|-
| 2008
| ''[[Flawless (2007 film)|Flawless]]''
| Laura Quinn
|
|-
|2010
| ''[[Happy Tears]]''
| Laura
| 
|-
|2010
| ''[[The Joneses]]''
| Kate Jones
| 
|-
|2010
| ''[[Bunraku (film)|Bunraku]]''
| Alexandra
| 
|-
| 2011
|''[[Margin Call (film)|Margin Call]]''
| Sarah Robertson
| 
|-
| 2011
|''[[Another Happy Day]]''
| Patty
| 
|-
| 2012
|''[[LOL (2012 film)|LOL]]''
| Anne
|
|-
|2013
|''[[Very Good Girls]]''
|Kate
|''Post-production''
|-
|}
===Televizion===

==Çmime dhe nominime==

==Lidhje të jashtme==
==External links==
{{Wikiquote}}
{{Commons|Demi Moore}}
* {{imdb emri|id=193|emri=Demi Moore}}
* [http://demiandashton.org/ Demi and Ashton Foundation - faqja zyrtare]

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Aktorë francezë]]
[[Kategoria:Lindje 1962]]</text>
      <sha1>jfb2w1c7thcltjirasz41h76vlv9qht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tomas Akuinas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15811</id>
    <revision>
      <id>3001133</id>
      <parentid>2335033</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20252" sha1="l8m1v17xgcdghy0r8mcltazy3lybrkk" xml:space="preserve">{{pa referenca}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;200&quot; style=&quot;margin-left:1.0em;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; style=&quot;font-size:120%&quot;|'' '''Tomas Akuini'''
|- 
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[Skeda:Carlo Crivelli 007.jpg|parapamje|200px|Tomas Akuini (pikturë pasvdekjes e [[Karlo Kriveli]]t).]]
|-
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;gold&quot;|'''Doktor kishe'''
|-
|'''Vitlindja'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; [[1225]] &lt;/div&gt;
|-
|'''Data e vdekjes'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;[[7 mars]], [[1274]]&lt;/div&gt; 
|-
|'''Emri sekular'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;Tomas Akuni&lt;/div&gt;
|-
|'''Emri fetar'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;Shën Tomas Akuini&lt;/div&gt; 
|-
|'''Dita përkujtimore'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;[[28 janar]] &lt;/div&gt;
|-
|'''Shenjtërimi'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; [[1323]] &lt;/div&gt;
|-
|'''Shenjt mbrojtës'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;i gjithë edukimit katolik, &lt;/div&gt;
|-
|}
'''Tomas Akuini''' (edhe ''Tomas Akuinas'' ose ''Thomas Aquinas'' ose ''Tommaso d'Aquino'') lindi në [[Roccasecca]], [[Napoli]], [[Italia|Itali]], [[1225]] dhe vdiq me [[7 mars]] [[1274]] në [[Fossanova]].

Ai ka qenë një [[Filozofia|filozof]] [[Kisha katolike romake|katolik]] italian dhe teolog, dhe njihet me titullin latin ''Doctor Angelicus'' (mësues engjëllor), ''Doctor Universalis'' (mësues botëror).

Tomasi ka qenë themeluesi i shkollës filozofike “Tomiste”, e cila ishte afrimi i parë i filozofisë me kishën katolike. Është një nga shtyllat kryesore [[Teologjia|teologjike]] të [[Kisha katolike romake|katolicizmit]], [[Shenjtori|shenjt]] dhe nje prej tridhjetë e tre [[Doktor i Kishës|Doktorëve të kishës]], si edhe pika lidhëse mes [[krishterimi]]t dhe [[Filozofia klasike|filozofisë klasike]] dorëzuar pasardhësve nga [[Aristoteli]] dhe nga [[helenizmi]] i [[Greqia|greqishtes]] së vonë. Ai la pas një vepër shumë të gjerë, që vepron deri në ditët e sotme.
Shumë institucione mësimdhënëse mbajnë emrin e tij.

== Jeta ==
Tomas Aquini ka lindur në një familje në jug të Italisë, në kështjellën Roccasecca në Napoli. Familja e tij ishte aristokrate, e ëma ishte kontesha Theadora e Theatës, e cila kishte lidhje me dinastinë Hohenshtaufen të Mbretërisë së Shenjtë Romake, kurse i ati ishte Konti Landulf. Xhaxhai i Tomasit, Sinibaldi, ishte përgjegjësi i Manastirit Benediktin në Monte Cassino, dhe familja dëshironte që edhe Tomasi të ndiqte shembullin e tij.

Në moshën pesë vjeçare, Tomasi u dërgua në manastir, për të marrë bazat e njohurive shkollore. Vite më vonë, pasi kishte studiuar për gjashtë vjet në [[Universiteti i Napolit|Universitetin e Napolit]], ai largohet. Në këtë universitet ai ka pasur ndikim të madh prej dominikanëve, të cilët po kryenin një revolucion kundrejt sistemit klerik të [[Evropa|Evropës]] mesjetare, duke rekrutuar të rinj. Ky ndryshim në mendimet e Tomasit, nuk i pëlqeu familjes së tij. Kështu që atë e detyruan të kthehej tek prindërit, në kështjellën San Giovani, ku ai u mbajt për një vit, me qëllim që të hiqte dorë nga mendimet e tij të ndikuara prej domenikanëve. Familja e tij u detyrua të merrte një prostitutë, për të tunduar Tomasin, por ai e dëboi atë me një pishtar të ndezur, me të cilin në fund vizatoi një fryq në derë. Kjo fazë në jetën e Tomasit përfundoi si rezultat i ndërhyrjes së [[Papa Inoçenti IV|Papa Inoçentit IV]], i cili e emëroi Tomasin 17 vjeçar, Shën Dominik.

Eprorët e Tomasit, duke parë që djali kishte dëshirë të studionte teologji, e dërguan atë në një shkollë në [[Këlni|Këln]]. Tomasi shoqëroi Albertusin në [[Universiteti i Parisit|Universitetin e Parisit]] në [[1245]], dhe qëndroi atje me mësuesin e tij për tre vjet. Në fund të kësaj periudhe ai u diplomua në teologji. Në vitin [[1248]] ai u kthye në kolegj, dhe u emërua si asistent profesor dhe ''Magister studentium''. Përpara se të largohej nga [[Parisi]], ai mori pjesë në debate të rëndësishme, për lirinë e mësimdhënies, dhe arriti të fitonte respektin e [[Papa|papës]], duke hedhur poshtë argumentat e disa personave që e rivalizuan, përfshi edhe Guillaume de St Amour, një nga njerëzit më të rëndësishëm të asaj kohe. Në vitin [[1252]] Aquini u kthye në Paris për të kryer masterin. Pasi e mori atë, ai nisi mësimdhënien në vitin [[1256]]. Ai quhej doktor i teologjisë dhe nisi të jepte kurse mbi këtë degë, në Paris, [[Roma|Romë]] dhe në qytete të tjera në Itali. Që prej kësaj periudhe, ai ishte në punë të vazhduar në shërbim të urdhrit që kishte. Ai shpesh kryente udhëtime të gjata dhe me të këshilloheshin priftërinjtë që bënin pjesë në papat, për punët e shtetit. Gjatë viteve [[1269]] - [[1271]] Tomasi rikthehet në Paris, ku fillon mësimdhënien, drejtimin e punëve të kishës, dhe bëhet këshilltar i mbretit [[Luixhi VIII]]. Por kërkesat e drejtuesit të tij dhe të Princit Charles, e rikthyen Tomasin në postin e profesorit, në Napoli. Gjatë kësaj periudhe ai mbante fjalime për [[Zoti]]n, shkruante udhëzime fetare, debate ku mbronte arsyet e tij, kritika dhe punonte për realizimin e një prej shkrimeve të tij, ‘‘”Summa Theologiae”’’. Kishte fituar kaq shumë rëndësi dhe sukses, sa kisha i kishte ofruar poste të rëndësishme, ku Tomasi nuk pranoi të bëhej [[Ipeshkvi|ipeshkv]] i Napolit, si dhe përgjegjës i manastirit në Monte Kazino.

Aquini ka kaluar një përvojë mistike gjatë disa festimeve, me [[6 dhjetor]] [[1273]], ku pas së cilës ai nuk shkruajti më për veprën e tij “Summa Theologiae”. Kur e pyetën pse e la punën përgjysmë, Aquini u përgjigj : &quot;Nuk mundja të vazhdoja më... Gjithshka që unë kisha shkruajtur mu duk shumë pak, në krahasim me çfarë unë kisha parë dhe kaluar&quot;. Ai ka kaluar edhe përjetime të tjera mistike, si p. sh. dëgjimi i një zëri, i cili i kishte folur prej një kryqi, dhe i kishte thënë që ai kishte shkruajtur drejtë mbi Zotin. Në [[Shekulli XX|shek. e 20]], është shkruajtur, prej katolikëve të Romës, për këto ngjarje mistike të cilat i kishte përjetuar Tomasi Aquini, si një burim fantazie.

Në janar të [[1274]]s [[Papa Gregori X]], vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë semundjeje të rëndë, me [[7 mars]] të [[1274]], Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari [[Dante Aligeri|Dante Aligieri]] mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me [[Shën Pali]]n dhe [[Shën Agostini]]n. 
== Veprat ==
[[Skeda:SummaTheologiae.jpg|parapamje|200px|Një faqe e ''Summa theologiae'']]
[[Skeda:Tommaso - Super Physicam Aristotelis, 1595 - 4733624.tif|parapamje|''Super Physicam Aristotelis'', 1595]]
* ''Ad Bernardum'' (''Bernardi'')
* ''Aurora Consurgens'' (''Burimi i [[agimi]]t'')
* ''Compendium theologiae'' (''Përmbledhje e teologjisë'')
* ''Contra errores Graecorum'' (''Kundër gabimeve të gekëve'')
* ''Contra impugnantes Dei cultum'' (''Kundër atyre që kundërshtojnë kultin e Perëndisë'')
* ''Contra retrahentes'' (''Kundër atyre që tërhiqen'')
* ''Contra Saracenos'' (''Kundër saraçenëve'', dmth. [[Islami|muslimanëve]])
* ''De aeternitate mundi'' (''Amëshimi i botës'')
* ''De alchemia'' (''[[Alkimia]]'')
* ''De anima'' (''[[Shpirti]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De articulis Fidei'' (''Nyjet e besimit'')
* ''De ente et essentia'' (''Vetja dhe thelbi'')
* ''De forme absolutionis'' (''Forma e ''absolucionit'')''
* ''De lapide philosophico'' (''[[Guri filozofik]]'')
* ''De malo'' (''[[E keqja]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De motu cordis'' (''Shtysa e zemrës'')
* ''De operationibus occultis'' (''Veprimet e fshehta'')
* ''De perfectione'' (''Përsosmëria'')
* ''De potentia'' (''Pushteti''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De principiis naturae'' (''Parimet e natyrës'')
* ''De rationibus Fidei'' (''Arsyet e fesë'')
* ''De regimine principum'' (''Qeverisja e parimeve''; shkresë politike e papërfunduar)
* ''De spiritualibus creaturis'' (''Krijesat shpirtërore'')
* ''De substantiis separatis'' (''Substancat e ndara'')
* ''De unione Verbi Incarnati'' (''Bashkimi i Fjalës së mishëruar'')
* ''De unitate intellectus contra Averroistas'' (''Njëqënësia e mendjes kundër averroistëve'')
* ''De veritate'' (''[[E vërteta]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De virtutibus'', (''[[Virtyti|Virtytet]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''Summa contra Gentiles'' (''Përmbledhje kundër kombeve''; drejtuar kundër të huajve, dmth. [[Islami|muslimanëve]] dhe [[Paganizmi|paganëve]], për të përkrahur epërsinë e fesë së krishterë)
* ''[[Summa theologiae]]'' (''Përmbledhje e teologjisë''; e papërfunduar)

== Lutjet ==
Shën Tomas Akuini ka shkruar lutje mes të cilave disa [[Himni|himne]] të ndryshme për [[Corpus Domini]]: ''[[Pange Lingua]]'', dy strofat e fundit të së cilës (''[[Tantum Ergo Sacramentum]]''), janë përdorur gjatë [[Bekimi eukaristik|bekimit eukaristik]] dhe vijimësisë të [[Corpus Domini]], ''[[Sacris solemniis]]'', dy strofat e fundit të së cilës përbëjnë ''[[Panis Angelicus]]'', ''[[Lauda Sion Salvatorem]]'' dhe himnin [[Adoro te devote]] për ''adhurimin eukaristik''.

== Nderimet ==
Në vitin [[1319]], [[Kisha Katolike Romake]] nisi të merrej me [[shenjtërimi]]n e Tomasit, dhe në [[18 gusht]] të [[1323]] ai emërohet i shenjtë, prej [[Papa Gjoni XXII|Papa Gjonit XXII]] në Avinjon. Në [[Këshilli i Trentit|Këshillin e Trentit]], vetëm dy libra ndodheshin mbi altar, [[Bibla]] dhe “Summa Theologiae” e Shën Tomas Akuinit. Në vitin [[1880]] Akuini u shpall si mbrojtësi i të gjithë edukimit katolik romak. Në manastirin e Napolit, pranë katedrales së “Shën Januariusit”, ndodhet një dhomë e vogël, ku thuhet se ka jetuar Tomas Aquini. Dita e tij e shenjtë festohet çdo [[28 janar]].

== Kureshti nga jeta e Akuinit ==
[[Skeda:Tommaso - Super libros de generatione et corruptione - 4733257 00007.tif|parapamje|''Super libros de generatione et corruptione'']]
* Akuini ka kaluar një përvojë mistike gjatë disa festimeve, me 6 dhjetor 1273, ku pas së cilës ai nuk shkruajti më për veprën e tij “Summa Theologiae”. Kur e pyetën pse e la punën përgjysmë, Akuini u përgjigj : &quot;Nuk mundja të vazhdoja më... Gjithshka që unë kisha shkruajtur mu duk shumë pak, në krahasim me çfarë unë kisha parë dhe kaluar&quot;. Ai ka kaluar edhe përjetime të tjera mistike, si p. sh. dëgjimi i një zëri, i cili i kishte folur prej një kryqi, dhe i kishte thënë që ai kishte shkruajtur drejtë mbi Zotin. Në shek. e 20, është shkruajtur, prej katolikëve të Romës, për këto ngjarje mistike të cilat i kishte përjetuar Tomasi Aquini, si një burim fantazie.
* Konceptimi tomist i një të drejte &quot;të natyrshme&quot;, që nuk del nga njerëzit, ka luajtur një rol të madh deri në ditët tona. Idetë e Filozofëve të Dritave mbi &quot;dinjitetin njerëzor&quot; dhe &quot;të drejtat e njeriut &quot; gjejnë këtu (në mënyrë të habitshme), zanafillën e tyre. Përkrahësit e &quot;të drejtës pozitive&quot; - që vlerësojnë se njerëzit e vendosin të drejtën në mënyrë arbitrare, në funksion të raporteve të forcës - i mbajnë këto ide për metafizike dhe të pamundura të mbështeten tek arsyeja.Shën Thoma d'Akuini, dijetar i madh i krishterë, e konceptoi botën si një hierarki të pafundme, që shkon aq shumë në pafundësi, sa arrin deri te Zoti. Në këtë hierarki, kriteri i pozicionit relativ të të qenit është &quot; thelbësorësia&quot; e qenies së tij.
* Murgu françeskan anglez Roxher Bakon (rreth vitit 1214-1294), ndoqi një rrugë krejt tjetër nga ajo e Albertit të Madh dhe e Thoma d'Akuinit. Ai tallej me ta, sepse komentonin në pafundësi Aristotelin pa njohur asnjë fjalë greke, dhe flisnin prerë mbi natyrën, si të dinin gjithçka për të. Për Roxher Bakonin, themeli i filozofisë së re është matemafika, ku janë të mundshme demonstrimet e pastra, por përsosja e saj qëndron te skkenca eksperimentale. Vetë Bakoni kryente eksperimente fizike dhe kimike dhe shkoi deri sa të parathoshte shpikjen e automobilit. Por me këtë &quot;Doktori i admirueshëm&quot; ishte shumë para kohës së vet; i kallëzuar si magjistar, u dënua nga urdhri i tij.
* Në janar të 1274 Papa Gregori X, vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë sëmundjeje të rëndë, me 7 mars të 1274, Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari Dante Aligieri mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me Shën Palin dhe Shën Augustinin.
* Në tetëmbëdhjetë vëllime të veprave të tij, Toma Akuini dha një enciklopedi të veçantë të teologjisë katolike dhe të filozofisë skolastike dhe një pasqyrë universale dhe sistematike te paraqitjes së pikëpamjeve mesjetare të kishës lidhur me çështjet e së drejtës, të moralit, të shtetit, të ekonomisë dhe të marrëdhënieve sociale. Si përpjekje më e gjerë për t'ia përshtatur Aristotelin mësimit të kishës katolike, fllozofia dhe teologjia e Tomës bëhen shkalla më e lartë e mendimit skolastik mesjetar dhe themel i dogmatikës së krishterë deri në ditët tona. Sistematizues i madh i kohës së tij dhe njohës i mirë i tradites filozofike, ai vazhdon mësimin e Albertit të Madh, duke luftuar si kundër mësimit të vjetër augustinian, ashtu edhe kundër tendencave materialiste të averoistëve krishterë.
* Sikurse Alberti i Madh, Toma përpiqet të dallojë fenë nga dituria, teologjinë nga filozofia. Dhe derisa të parat janë të vërteta racionale të mendjes të tjerat, janë «të vërtetat e zbulimit», «të mbiarsyes», por jo edhe të «kundërarsyes», Andaj edhe të vërtetat teologjike mund të mbrohen me mendje si jokontradiktore dhe të mundshme. Filozofia, ndërkaq, është megjithëkëtë në shërbim të teologjisë (ancilla theologiae) sepse njohjet e saj janë më të ulëta se ato teologjike pikërisht aq sa mendja e kufizuar njerëzore të jetë më e ulët se mençuria e madhe hyjnore. Lidhur me çështjen e universalieve Toma është realist në kuptimin aristotelian të matur. E përgjithshmja në realitet është imanente individuales dhe është e ndarë nga kjo vetëm me arsyen qe abstrakton. Kuptimi ynë, ndërkaq, nuk është i shtrembër deri atëherë derisa të mos gjykojmë se e përgjithshmja ekziston vetëm për vete, në mënyrë të veçantë e pjesëtuar. Përveç të përgjithshmes në gjërat ose në thelbin (forma substantialis ose quiditas) dhe të përgjithshmes pas gjërave (nocioneve të fituara me abstraksion) ekziston edhe e përgjithshmja para gjerave (si ideja e frymës hyjnore).
* Të ekzistuarit e perëndisë, sipas Tomës, mund të vërtetohet, para së gjithash, a posteriori, domethënë nga bota si vepër e perëndisë. Duhet të ekzistojë levizësi i parë ose shkaku i parë, sepse zinxhiri i shkaqeve dhe i pasojave nuk mund të ketë numër të pakufizuar. Perëndia ekziston si formë e pastër jomateriale, si aktualitet i pastër: ajo është causa efficiens dhe causa finalis i botës. Bota nuk ka ekzistuar amshueshëm, por ekzistenca e saj nga asgjëja është shkaktuar nga perëndia me gjithfuqinë e saj në çastin e caktuar kohor, dhe me të cilën ka filluar të ekzistojë edhe vetë koha. Se bota ka fillim, sipas Tomës, vërtet nuk mund të vërtetohet rigorozisht në mënyrë filozofike, por ky pohim është më i mundshem se kundërpohimi i saj dhe bëhet i sigurt vetëm nëpërmjet të zbuluarit. Materies si potencë e pacaktuar dhe pasive i jep qenie reale forma. Nga format substanciale dallohen format akcidentale, te cilat nuk krijojnë realitet, por vetëm i japin përcaktueshmërinë e jashtme.
* Toma konsideron se pavdekësia e shpirtit buron nga jomaterialiteti i saj, sepse forma e pastër nuk mund të zhduket as nga vetja as me shkatërrimin e substratit material. Vetë natyrës së intelektit duhet t'i atribuohet jomaterialiteti, sepse forma, e cila është e lidhur plotësisht me materialen, si eshtë shpirti i kafshës, nuk mund të mendojë në mënyrë abstrakte dhe të përgjithshme,por vetëm individualisht. Por shpirti njerëzor - përkundra mësimit të Platonit - nuk ka ekzistuar para ekzistimit të vet tokësor, kështu që njohja nuk është të kujtuarit e ideve të cilat i vëzhgoi shpirti në paraekzistencën. Shpirti, për më tepër, nuk posedon as ide të lindura. Të menduarit e tij supozon përfytyrimin ndijor dhe është i lidhur me figurën empirike, nga e cila intelekti aktiv i abstrakton format. Shumë elemente të sensualizmit dhe të racionalizmit gërshetohen kështu në teorinë e njohjes të Tomës. Njohja zhvillohet ne subjekt nepërmjet të perceptueshmërisë së objekteve të pavarura ekzistuese.Por subjekti në objekt nuk mund të perceptojë gjithçka, por vetëm atë që është e ngjashme me atë vetë. Objekti njohës humb, me rastin e hyrjes në shpirtin që njeh, materialitetin e vet, dhe mund të depërtojë në te vetëm si figurë.Andaj gjërat ekzistojnë njëkohësisht jashtë nesh si objekte dhe në ne si figura. Të vërtetën, ndërkaq,Toma e përkufizon si ngjashmëri e arsyes dhe e sendit. Në bazë të kësaj ngjashmërie arsyeja, pra, edhe nuk njeh vetëm përfytyrimet e saj por nëpërmjet tyre edhe vetë sendet.
* Me shqyrtimin njohës është i lidhur edhe vullneti, sepse atë që paraqitet si e mirë, ne medoemos ate e synojmë.Domosdoshmëria nga shkaqet e brendshme dhe motivet, që bazohet në dituri, është liria. Mësimi etik i Tomës është perpjekje e bashkimit të ideve të Platonit dhe e disa tezave aristoteliane me virtytet e krishtera siç janë feja, të shpresuarit dhe dashuria. QëIlimi i fundit i njeriut është lumturia. Kjo konsiston ne posedimin e së mirës më të lartë dhe kjo është të vëzhguarit e drejtpërdrejtë të perëndisë. Andaj edhe lumturia e përsosr dhe e amshueshme mund të arrihet vetëm në jetën tjetër pas vdekjes.
* Në kuadrin e problematikës estetike është interesante sidomos teza subjektiviste e Tomës - e cila, për më tepër, është në kundërthënie të caktuar me orientimin themelor objektiv të teorisë së tij të njohjes - se të bukurit është ajo që ne na pëlqen kur atë e shikojmë (quod visum placet). Vërtet tek ai ka edhe përkufizime të tjera, për atë kohë të përkufizimeve të zakonshme të të bukurit (për shembull karakteristikat e të bukurit janë: tërësia, proporcionaliteti i drejtë, ose harmonia dhe shkëlqyeshmëria, shkëlqimi, ndriçimi), por me tezën e tij se subjekti është faktor i qenësishëm për caktimin e të bukurit anticipoi shumë estetika të mëvonshme subjektiviste, dhe nga një aspekt është i afërt edhe me Augustinin, ndaj të cilit përndryshe është kundërvënë ashpër.

== Shiko edhe ==
* [[Doktor i kishës]]
* [[Shenjtori]]

[[Kategoria:Filozofë italianë]]
[[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë]]
[[Kategoria:Shenjtorë italianë]]
[[Kategoria:Teologë katolikë]]
[[Kategoria:Doktorë kishe]]
[[Kategoria:Filozofë të krishterë]]</text>
      <sha1>l8m1v17xgcdghy0r8mcltazy3lybrkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001334</id>
      <parentid>3001133</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20248" sha1="4spelynfn87bwx9khpnnskw14vlbgue" xml:space="preserve">{{pa referenca}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;200&quot; style=&quot;margin-left:1.0em;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; style=&quot;font-size:120%&quot;|'' '''Tomas Akuini'''
|- 
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[Skeda:Carlo Crivelli 007.jpg|parapamje|200px|Tomas Akuini (pikturë pasvdekjes e [[Karlo Kriveli]]t).]]
|-
|align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;gold&quot;|'''Doktor kishe'''
|-
|'''Vitlindja'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; [[1225]] &lt;/div&gt;
|-
|'''Data e vdekjes'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;[[7 mars]], [[1274]]&lt;/div&gt; 
|-
|'''Emri sekular'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;Tomas Akuni&lt;/div&gt;
|-
|'''Emri fetar'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;Shën Tomas Akuini&lt;/div&gt; 
|-
|'''Dita përkujtimore'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;[[28 janar]] &lt;/div&gt;
|-
|'''Shenjtërimi'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; [[1323]] &lt;/div&gt;
|-
|'''Shenjt mbrojtës'''
|&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;i gjithë edukimit katolik, &lt;/div&gt;
|-
|}
'''Tomas Akuini''' (edhe ''Tomas Akuinas'' ose ''Thomas Aquinas'' ose ''Tommaso d'Aquino'') lindi në [[Roccasecca]], [[Napoli]], [[Italia|Itali]], [[1225]] dhe vdiq me [[7 mars]] [[1274]] në [[Fossanova]].

Ai ka qenë një [[Filozofia|filozof]] [[Kisha katolike romake|katolik]] italian dhe teolog, dhe njihet me titullin latin ''Doctor Angelicus'' (mësues engjëllor), ''Doctor Universalis'' (mësues botëror).

Tomasi ka qenë themeluesi i shkollës filozofike “Tomiste”, e cila ishte afrimi i parë i filozofisë me kishën katolike. Është një nga shtyllat kryesore [[Teologjia|teologjike]] të [[Kisha katolike romake|katolicizmit]], [[Shenjtori|shenjt]] dhe nje prej tridhjetë e tre [[Doktor i Kishës|Doktorëve të kishës]], si edhe pika lidhëse mes [[krishterimi]]t dhe [[Filozofia klasike|filozofisë klasike]] dorëzuar pasardhësve nga [[Aristoteli]] dhe nga [[helenizmi]] i [[Greqia|greqishtes]] së vonë. Ai la pas një vepër shumë të gjerë, që vepron deri në ditët e sotme.
Shumë institucione mësimdhënëse mbajnë emrin e tij.

== Jeta ==
Tomas Aquini ka lindur në një familje në jug të Italisë, në kështjellën Roccasecca në Napoli. Familja e tij ishte aristokrate, e ëma ishte kontesha Theadora e Theatës, e cila kishte lidhje me dinastinë Hohenshtaufen të Mbretërisë së Shenjtë Romake, kurse i ati ishte Konti Landulf. Xhaxhai i Tomasit, Sinibaldi, ishte përgjegjësi i Manastirit Benediktin në Monte Cassino, dhe familja dëshironte që edhe Tomasi të ndiqte shembullin e tij.

Në moshën pesë vjeçare, Tomasi u dërgua në manastir, për të marrë bazat e njohurive shkollore. Vite më vonë, pasi kishte studiuar për gjashtë vjet në [[Universiteti i Napolit|Universitetin e Napolit]], ai largohet. Në këtë universitet ai ka pasur ndikim të madh prej dominikanëve, të cilët po kryenin një revolucion kundrejt sistemit klerik të [[Evropa|Evropës]] mesjetare, duke rekrutuar të rinj. Ky ndryshim në mendimet e Tomasit, nuk i pëlqeu familjes së tij. Kështu që atë e detyruan të kthehej tek prindërit, në kështjellën San Giovani, ku ai u mbajt për një vit, me qëllim që të hiqte dorë nga mendimet e tij të ndikuara prej domenikanëve. Familja e tij u detyrua të merrte një prostitutë, për të tunduar Tomasin, por ai e dëboi atë me një pishtar të ndezur, me të cilin në fund vizatoi një fryq në derë. Kjo fazë në jetën e Tomasit përfundoi si rezultat i ndërhyrjes së [[Papa Inoçenti IV|Papa Inoçentit IV]], i cili e emëroi Tomasin 17 vjeçar, Shën Dominik.

Eprorët e Tomasit, duke parë që djali kishte dëshirë të studionte teologji, e dërguan atë në një shkollë në [[Këlni|Këln]]. Tomasi shoqëroi Albertusin në [[Universiteti i Parisit|Universitetin e Parisit]] në [[1245]], dhe qëndroi atje me mësuesin e tij për tre vjet. Në fund të kësaj periudhe ai u diplomua në teologji. Në vitin [[1248]] ai u kthye në kolegj, dhe u emërua si asistent profesor dhe ''Magister studentium''. Përpara se të largohej nga [[Parisi]], ai mori pjesë në debate të rëndësishme, për lirinë e mësimdhënies, dhe arriti të fitonte respektin e [[Papa|papës]], duke hedhur poshtë argumentat e disa personave që e rivalizuan, përfshi edhe Guillaume de St Amour, një nga njerëzit më të rëndësishëm të asaj kohe. Në vitin [[1252]] Aquini u kthye në Paris për të kryer masterin. Pasi e mori atë, ai nisi mësimdhënien në vitin [[1256]]. Ai quhej doktor i teologjisë dhe nisi të jepte kurse mbi këtë degë, në Paris, [[Roma|Romë]] dhe në qytete të tjera në Itali. Që prej kësaj periudhe, ai ishte në punë të vazhduar në shërbim të urdhrit që kishte. Ai shpesh kryente udhëtime të gjata dhe me të këshilloheshin priftërinjtë që bënin pjesë në papat, për punët e shtetit. Gjatë viteve [[1269]] - [[1271]] Tomasi rikthehet në Paris, ku fillon mësimdhënien, drejtimin e punëve të kishës, dhe bëhet këshilltar i mbretit [[Luixhi VIII]]. Por kërkesat e drejtuesit të tij dhe të Princit Charles, e rikthyen Tomasin në postin e profesorit, në Napoli. Gjatë kësaj periudhe ai mbante fjalime për [[Zoti]]n, shkruante udhëzime fetare, debate ku mbronte arsyet e tij, kritika dhe punonte për realizimin e një prej shkrimeve të tij, ‘‘”Summa Theologiae”’’. Kishte fituar kaq shumë rëndësi dhe sukses, sa kisha i kishte ofruar poste të rëndësishme, ku Tomasi nuk pranoi të bëhej [[Ipeshkvi|ipeshkv]] i Napolit, si dhe përgjegjës i manastirit në Monte Kazino.

Aquini ka kaluar një përvojë mistike gjatë disa festimeve, me [[6 dhjetor]] [[1273]], ku pas së cilës ai nuk shkruajti më për veprën e tij “Summa Theologiae”. Kur e pyetën pse e la punën përgjysmë, Aquini u përgjigj : &quot;Nuk mundja të vazhdoja më... Gjithshka që unë kisha shkruajtur mu duk shumë pak, në krahasim me çfarë unë kisha parë dhe kaluar&quot;. Ai ka kaluar edhe përjetime të tjera mistike, si p. sh. dëgjimi i një zëri, i cili i kishte folur prej një kryqi, dhe i kishte thënë që ai kishte shkruajtur drejtë mbi Zotin. Në [[Shekulli XX|shek. e 20]], është shkruajtur, prej katolikëve të Romës, për këto ngjarje mistike të cilat i kishte përjetuar Tomasi Aquini, si një burim fantazie.

Në janar të [[1274]]s [[Papa Gregori X]], vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë semundjeje të rëndë, me [[7 mars]] të [[1274]], Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari [[Dante Aligeri|Dante Aligieri]] mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me [[Shën Pali]]n dhe [[Shën Agostini]]n. 
== Veprat ==
[[Skeda:SummaTheologiae.jpg|parapamje|200px|Një faqe e ''Summa theologiae'']]
[[Skeda:Tommaso - Super Physicam Aristotelis, 1595 - 4733624.tif|parapamje|''Super Physicam Aristotelis'', 1595]]
* ''Ad Bernardum'' (''Bernardi'')
* ''Aurora Consurgens'' (''Burimi i [[agimi]]t'')
* ''Compendium theologiae'' (''Përmbledhje e teologjisë'')
* ''Contra errores Graecorum'' (''Kundër gabimeve të gekëve'')
* ''Contra impugnantes Dei cultum'' (''Kundër atyre që kundërshtojnë kultin e Perëndisë'')
* ''Contra retrahentes'' (''Kundër atyre që tërhiqen'')
* ''Contra Saracenos'' (''Kundër saraçenëve'', dmth. [[Islami|muslimanëve]])
* ''De aeternitate mundi'' (''Amëshimi i botës'')
* ''De alchemia'' (''[[Alkimia]]'')
* ''De anima'' (''[[Shpirti]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De articulis Fidei'' (''Nyjet e besimit'')
* ''De ente et essentia'' (''Vetja dhe thelbi'')
* ''De forme absolutionis'' (''Forma e absolucionit'')
* ''De lapide philosophico'' (''[[Guri filozofik]]'')
* ''De malo'' (''[[E keqja]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De motu cordis'' (''Shtysa e zemrës'')
* ''De operationibus occultis'' (''Veprimet e fshehta'')
* ''De perfectione'' (''Përsosmëria'')
* ''De potentia'' (''Pushteti''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De principiis naturae'' (''Parimet e natyrës'')
* ''De rationibus Fidei'' (''Arsyet e fesë'')
* ''De regimine principum'' (''Qeverisja e parimeve''; shkresë politike e papërfunduar)
* ''De spiritualibus creaturis'' (''Krijesat shpirtërore'')
* ''De substantiis separatis'' (''Substancat e ndara'')
* ''De unione Verbi Incarnati'' (''Bashkimi i Fjalës së mishëruar'')
* ''De unitate intellectus contra Averroistas'' (''Njëqënësia e mendjes kundër averroistëve'')
* ''De veritate'' (''[[E vërteta]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''De virtutibus'', (''[[Virtyti|Virtytet]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'')
* ''Summa contra Gentiles'' (''Përmbledhje kundër kombeve''; drejtuar kundër të huajve, dmth. [[Islami|muslimanëve]] dhe [[Paganizmi|paganëve]], për të përkrahur epërsinë e fesë së krishterë)
* ''[[Summa theologiae]]'' (''Përmbledhje e teologjisë''; e papërfunduar)

== Lutjet ==
Shën Tomas Akuini ka shkruar lutje mes të cilave disa [[Himni|himne]] të ndryshme për [[Corpus Domini]]: ''[[Pange Lingua]]'', dy strofat e fundit të së cilës (''[[Tantum Ergo Sacramentum]]''), janë përdorur gjatë [[Bekimi eukaristik|bekimit eukaristik]] dhe vijimësisë të [[Corpus Domini]], ''[[Sacris solemniis]]'', dy strofat e fundit të së cilës përbëjnë ''[[Panis Angelicus]]'', ''[[Lauda Sion Salvatorem]]'' dhe himnin [[Adoro te devote]] për ''adhurimin eukaristik''.

== Nderimet ==
Në vitin [[1319]], [[Kisha Katolike Romake]] nisi të merrej me [[shenjtërimi]]n e Tomasit, dhe në [[18 gusht]] të [[1323]] ai emërohet i shenjtë, prej [[Papa Gjoni XXII|Papa Gjonit XXII]] në Avinjon. Në [[Këshilli i Trentit|Këshillin e Trentit]], vetëm dy libra ndodheshin mbi altar, [[Bibla]] dhe “Summa Theologiae” e Shën Tomas Akuinit. Në vitin [[1880]] Akuini u shpall si mbrojtësi i të gjithë edukimit katolik romak. Në manastirin e Napolit, pranë katedrales së “Shën Januariusit”, ndodhet një dhomë e vogël, ku thuhet se ka jetuar Tomas Aquini. Dita e tij e shenjtë festohet çdo [[28 janar]].

== Kureshti nga jeta e Akuinit ==
[[Skeda:Tommaso - Super libros de generatione et corruptione - 4733257 00007.tif|parapamje|''Super libros de generatione et corruptione'']]
* Akuini ka kaluar një përvojë mistike gjatë disa festimeve, me 6 dhjetor 1273, ku pas së cilës ai nuk shkruajti më për veprën e tij “Summa Theologiae”. Kur e pyetën pse e la punën përgjysmë, Akuini u përgjigj : &quot;Nuk mundja të vazhdoja më... Gjithshka që unë kisha shkruajtur mu duk shumë pak, në krahasim me çfarë unë kisha parë dhe kaluar&quot;. Ai ka kaluar edhe përjetime të tjera mistike, si p. sh. dëgjimi i një zëri, i cili i kishte folur prej një kryqi, dhe i kishte thënë që ai kishte shkruajtur drejtë mbi Zotin. Në shek. e 20, është shkruajtur, prej katolikëve të Romës, për këto ngjarje mistike të cilat i kishte përjetuar Tomasi Aquini, si një burim fantazie.
* Konceptimi tomist i një të drejte &quot;të natyrshme&quot;, që nuk del nga njerëzit, ka luajtur një rol të madh deri në ditët tona. Idetë e Filozofëve të Dritave mbi &quot;dinjitetin njerëzor&quot; dhe &quot;të drejtat e njeriut &quot; gjejnë këtu (në mënyrë të habitshme), zanafillën e tyre. Përkrahësit e &quot;të drejtës pozitive&quot; - që vlerësojnë se njerëzit e vendosin të drejtën në mënyrë arbitrare, në funksion të raporteve të forcës - i mbajnë këto ide për metafizike dhe të pamundura të mbështeten tek arsyeja.Shën Thoma d'Akuini, dijetar i madh i krishterë, e konceptoi botën si një hierarki të pafundme, që shkon aq shumë në pafundësi, sa arrin deri te Zoti. Në këtë hierarki, kriteri i pozicionit relativ të të qenit është &quot; thelbësorësia&quot; e qenies së tij.
* Murgu françeskan anglez Roxher Bakon (rreth vitit 1214-1294), ndoqi një rrugë krejt tjetër nga ajo e Albertit të Madh dhe e Thoma d'Akuinit. Ai tallej me ta, sepse komentonin në pafundësi Aristotelin pa njohur asnjë fjalë greke, dhe flisnin prerë mbi natyrën, si të dinin gjithçka për të. Për Roxher Bakonin, themeli i filozofisë së re është matemafika, ku janë të mundshme demonstrimet e pastra, por përsosja e saj qëndron te skkenca eksperimentale. Vetë Bakoni kryente eksperimente fizike dhe kimike dhe shkoi deri sa të parathoshte shpikjen e automobilit. Por me këtë &quot;Doktori i admirueshëm&quot; ishte shumë para kohës së vet; i kallëzuar si magjistar, u dënua nga urdhri i tij.
* Në janar të 1274 Papa Gregori X, vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë sëmundjeje të rëndë, me 7 mars të 1274, Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari Dante Aligieri mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me Shën Palin dhe Shën Augustinin.
* Në tetëmbëdhjetë vëllime të veprave të tij, Toma Akuini dha një enciklopedi të veçantë të teologjisë katolike dhe të filozofisë skolastike dhe një pasqyrë universale dhe sistematike te paraqitjes së pikëpamjeve mesjetare të kishës lidhur me çështjet e së drejtës, të moralit, të shtetit, të ekonomisë dhe të marrëdhënieve sociale. Si përpjekje më e gjerë për t'ia përshtatur Aristotelin mësimit të kishës katolike, fllozofia dhe teologjia e Tomës bëhen shkalla më e lartë e mendimit skolastik mesjetar dhe themel i dogmatikës së krishterë deri në ditët tona. Sistematizues i madh i kohës së tij dhe njohës i mirë i tradites filozofike, ai vazhdon mësimin e Albertit të Madh, duke luftuar si kundër mësimit të vjetër augustinian, ashtu edhe kundër tendencave materialiste të averoistëve krishterë.
* Sikurse Alberti i Madh, Toma përpiqet të dallojë fenë nga dituria, teologjinë nga filozofia. Dhe derisa të parat janë të vërteta racionale të mendjes të tjerat, janë «të vërtetat e zbulimit», «të mbiarsyes», por jo edhe të «kundërarsyes», Andaj edhe të vërtetat teologjike mund të mbrohen me mendje si jokontradiktore dhe të mundshme. Filozofia, ndërkaq, është megjithëkëtë në shërbim të teologjisë (ancilla theologiae) sepse njohjet e saj janë më të ulëta se ato teologjike pikërisht aq sa mendja e kufizuar njerëzore të jetë më e ulët se mençuria e madhe hyjnore. Lidhur me çështjen e universalieve Toma është realist në kuptimin aristotelian të matur. E përgjithshmja në realitet është imanente individuales dhe është e ndarë nga kjo vetëm me arsyen qe abstrakton. Kuptimi ynë, ndërkaq, nuk është i shtrembër deri atëherë derisa të mos gjykojmë se e përgjithshmja ekziston vetëm për vete, në mënyrë të veçantë e pjesëtuar. Përveç të përgjithshmes në gjërat ose në thelbin (forma substantialis ose quiditas) dhe të përgjithshmes pas gjërave (nocioneve të fituara me abstraksion) ekziston edhe e përgjithshmja para gjerave (si ideja e frymës hyjnore).
* Të ekzistuarit e perëndisë, sipas Tomës, mund të vërtetohet, para së gjithash, a posteriori, domethënë nga bota si vepër e perëndisë. Duhet të ekzistojë levizësi i parë ose shkaku i parë, sepse zinxhiri i shkaqeve dhe i pasojave nuk mund të ketë numër të pakufizuar. Perëndia ekziston si formë e pastër jomateriale, si aktualitet i pastër: ajo është causa efficiens dhe causa finalis i botës. Bota nuk ka ekzistuar amshueshëm, por ekzistenca e saj nga asgjëja është shkaktuar nga perëndia me gjithfuqinë e saj në çastin e caktuar kohor, dhe me të cilën ka filluar të ekzistojë edhe vetë koha. Se bota ka fillim, sipas Tomës, vërtet nuk mund të vërtetohet rigorozisht në mënyrë filozofike, por ky pohim është më i mundshem se kundërpohimi i saj dhe bëhet i sigurt vetëm nëpërmjet të zbuluarit. Materies si potencë e pacaktuar dhe pasive i jep qenie reale forma. Nga format substanciale dallohen format akcidentale, te cilat nuk krijojnë realitet, por vetëm i japin përcaktueshmërinë e jashtme.
* Toma konsideron se pavdekësia e shpirtit buron nga jomaterialiteti i saj, sepse forma e pastër nuk mund të zhduket as nga vetja as me shkatërrimin e substratit material. Vetë natyrës së intelektit duhet t'i atribuohet jomaterialiteti, sepse forma, e cila është e lidhur plotësisht me materialen, si eshtë shpirti i kafshës, nuk mund të mendojë në mënyrë abstrakte dhe të përgjithshme,por vetëm individualisht. Por shpirti njerëzor - përkundra mësimit të Platonit - nuk ka ekzistuar para ekzistimit të vet tokësor, kështu që njohja nuk është të kujtuarit e ideve të cilat i vëzhgoi shpirti në paraekzistencën. Shpirti, për më tepër, nuk posedon as ide të lindura. Të menduarit e tij supozon përfytyrimin ndijor dhe është i lidhur me figurën empirike, nga e cila intelekti aktiv i abstrakton format. Shumë elemente të sensualizmit dhe të racionalizmit gërshetohen kështu në teorinë e njohjes të Tomës. Njohja zhvillohet ne subjekt nepërmjet të perceptueshmërisë së objekteve të pavarura ekzistuese.Por subjekti në objekt nuk mund të perceptojë gjithçka, por vetëm atë që është e ngjashme me atë vetë. Objekti njohës humb, me rastin e hyrjes në shpirtin që njeh, materialitetin e vet, dhe mund të depërtojë në te vetëm si figurë.Andaj gjërat ekzistojnë njëkohësisht jashtë nesh si objekte dhe në ne si figura. Të vërtetën, ndërkaq,Toma e përkufizon si ngjashmëri e arsyes dhe e sendit. Në bazë të kësaj ngjashmërie arsyeja, pra, edhe nuk njeh vetëm përfytyrimet e saj por nëpërmjet tyre edhe vetë sendet.
* Me shqyrtimin njohës është i lidhur edhe vullneti, sepse atë që paraqitet si e mirë, ne medoemos ate e synojmë.Domosdoshmëria nga shkaqet e brendshme dhe motivet, që bazohet në dituri, është liria. Mësimi etik i Tomës është perpjekje e bashkimit të ideve të Platonit dhe e disa tezave aristoteliane me virtytet e krishtera siç janë feja, të shpresuarit dhe dashuria. QëIlimi i fundit i njeriut është lumturia. Kjo konsiston ne posedimin e së mirës më të lartë dhe kjo është të vëzhguarit e drejtpërdrejtë të perëndisë. Andaj edhe lumturia e përsosr dhe e amshueshme mund të arrihet vetëm në jetën tjetër pas vdekjes.
* Në kuadrin e problematikës estetike është interesante sidomos teza subjektiviste e Tomës - e cila, për më tepër, është në kundërthënie të caktuar me orientimin themelor objektiv të teorisë së tij të njohjes - se të bukurit është ajo që ne na pëlqen kur atë e shikojmë (quod visum placet). Vërtet tek ai ka edhe përkufizime të tjera, për atë kohë të përkufizimeve të zakonshme të të bukurit (për shembull karakteristikat e të bukurit janë: tërësia, proporcionaliteti i drejtë, ose harmonia dhe shkëlqyeshmëria, shkëlqimi, ndriçimi), por me tezën e tij se subjekti është faktor i qenësishëm për caktimin e të bukurit anticipoi shumë estetika të mëvonshme subjektiviste, dhe nga një aspekt është i afërt edhe me Augustinin, ndaj të cilit përndryshe është kundërvënë ashpër.

== Shiko edhe ==
* [[Doktor i kishës]]
* [[Shenjtori]]

[[Kategoria:Filozofë italianë]]
[[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë]]
[[Kategoria:Shenjtorë italianë]]
[[Kategoria:Teologë katolikë]]
[[Kategoria:Doktorë kishe]]
[[Kategoria:Filozofë të krishterë]]</text>
      <sha1>4spelynfn87bwx9khpnnskw14vlbgue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Betimi i Hipokratit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17365</id>
    <revision>
      <id>3001025</id>
      <parentid>2386187</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1354" sha1="nqljqoq2jj8vf5h2rid2qr55b0cycn1" xml:space="preserve">'''[[Betimi]] i [[Hipokrati]]t''' është një lloj [[ligji]] [[morali|moral]] i [[njeriu]]t me [[profesioni]]n [[mjeku|mjek]] që kryhet përpara se të fillojë këtë profesion.

'''Përmbajtja e betimit''' 

''Në çastin kur po hyj në radhët e anëtarëve të profesionit mjekësor premtoj solemnisht se jetën time do ta vë në shërbim të humanitetit. Ndaj mësuesve do ta ruaj mirënjohjen dhe respektin e duhur.
Profesionin tim do ta ushtroj me ndërgjegje e me dinjitet. Shëndeti i pacientit tim do të jetë brenga ime më e madhe. Do t’i respektoj e do t’i ruaj fshehtësitë e atij që do të më rrëfehet.
Do ta ruaj me të gjitha forcat e mia nderin e traditës fisnike të profesionit të mjekësisë.
Kolegët e mi do t’i konsideroj si vëllezër të mi.
Në ushtrimin e profesionit ndaj të sëmurit tek unë nuk do të ndikojë përkatësia e besimit, e nacionalitetit, e racës, e politikës, apo përkatësia klasore.
Që nga fillimi do ta ruaj jetën e njeriut në mënyrë absolute. As në kushtet e kërcënimit nuk do të lejoj të keqpërdoren njohuritë e mia mjekësore që do të ishin në kundërshtim me ligjet e humanitetit.
Këtë premtim po e jap në mënyrë solemne e të lirë, duke u mbështetur në nderin tim personal.

== Shih edhe ==
* [[Betimi Sokratik]]

[[Kategoria:Mjekësi]]
[[Kategoria:Betime]]</text>
      <sha1>nqljqoq2jj8vf5h2rid2qr55b0cycn1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henrik Ibsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17437</id>
    <revision>
      <id>3001028</id>
      <parentid>2572082</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9602" sha1="mv9nq0jjd1673o5rk1jegeejy1icjuw" xml:space="preserve">{{pp}}
[[Skeda:Schaarwächter Henrik Ibsen cropped.jpg|parapamje|200px|Henrik Ibsen]]
'''Henrik Ibsen''' është lindur më 20 mars 1828, në Skien, [[Norvegjia|Norvegji]]. Në vitin 1862, ai u internua në [[Italia|Itali]], ku ai shkroi tragjedinë Marka. Në 1868, Ibsen u transferua në Gjermani, ku ai shkroi një nga veprat e tij më të famshme, ''[[Shtëpi kukulle]]''. Në vitin 1890, ai shkroi ''Hedda Gabler'', duke krijuar një nga personazhet më famëkeq te teatrit. Nga 1891, Ibsen ishte kthyer në Norvegji ne një hero letrar. Ai vdiq më 23 maj 1906, në Oslo, Norvegji.

Qe  fëmijë, Henrik Ibsen ka treguar pak shenja e gjeniut teatror. Ai u rrit në qytetin e vogël norvegjez bregdetar të Skien. Babai i tij ishte një tregtar i suksesshëm dhe nëna e tij pikturonte, luante në piano dhe shkonte në teatër. Vetë Ibsen shprehi interesin për t'u bërë një artist. Familja ishte në varfëri kur Ibsen ishte 8 vjec  për shkak të problemeve me biznesin e babait
të tij. Në moshen 15 vjecare, Ibsen ndal shkollën dhe shkoi për të punuar. Ai fitoi një pozicion si një nxënës në një farmaci në Grimstad. Ibsen ka punuar atje për gjashtë vjet, duke përdorur kohën e tij të kufizuar të lirë për të shkruar poezi. Në vitin 1849, ai shkroi dramen e tij të parë Catilina, një dramë e shkruar në vargun model sipas një prej ndikimeve të tij të madh,
William Shakespeare.Ibsen u zhvendos në Christiania (i njohur më vonë si [[Oslo]]) në vitin 1850 për t'u përgatitur për provimet universitare për të studiuar në Universitetin e Christiania.

Ibsen la Norvegjinë në vitin 1862 dhe u vendos në Itali për një kohë. Atje ai shkroi Brand, një tragjedi  me pesë akte në lidhje me një klerik. Dy vjet më vonë, Ibsen krijuar një nga kryeveprat e tij, ''[[Peer Gynt]]''. Një veper moderne e bazuar në heronjte greke të së kaluarës, Në 1868, Ibsen u zhvendos në Gjermani. Gjatë kohës së tij atje, ai e vendosi dramën e tij shoqërore ''Shtyllat e Shoqërisë'' ne skene në Mynih. Shfaqja ndihmoi të fillojë karrierën e tij dhe u pasua shpejt me  një nga veprat e tij më të famshme, ''Shtëpi kukulle''. Rreth kësaj kohe, ai u kthye në Romë. Vepra e tij e ardhshme, ''Ghosts 1881'' nxiti edhe më shumë polemika duke trajtuar tema të tilla si incesti dhe sëmundje veneriane. Disa vjet më vonë, Ibsen u kthye në Gjermani, ku ai shkroi një nga veprat e tij më të famshme. Me ''Hedda Gabler'' (1890), Ibsen krijoi një nga personazhet më të njohur të teatrit. Hedda, vajza e një gjeneralit, është një e sapomartuar e cila e urren burrin e saj, por ende ate e shkatërron një ish dashuri. Personazhi u quajt Hamlet femra, sipas figures me te famshme tragjike Shekspirit.Në vitin 1891, Ibsen
kthye në Norvegji si një hero letrare. 

Në 1900, Ibsen kishte një seri të strokes që lanë atë të paaftë për të shkruar. Ai arriti të jetojë edhe për disa vite, por ai nuk ishte plotësisht i pranishëm gjatë kësaj kohe. Ibsen vdiq më 23 maj 1906. Fjalët e tij të fundit ishin ''Për të kundërtën!'' në [[Gjuha norvegjeze|norvegjisht]]. Konsiderohet si një titan letrare. ''Peer Gynt'', ''Shtëpi kukulle'' dhe ''Hedda Gabler'' janë luhen gjerësisht edhe sot.

Ndryshe nga shumë shkrimtarë dhe poetë të tjerë, Ibsen kishte një martesë të gjatë dhe të lumtur me Suzannah Daae THORESEN. Çifti martohet në vitin 1858 dhe mirëpret fëmijën e tyre  te vetëm, birin Sigurd, vitin e ardhshëm. Ibsen gjithashtu kishte një djalë nga një marrëdhënie të mëparshme. Ai kishte lindur një fëmijë me një çupë në 1846 duke punuar si një nxënës. Ndërsa ai u siguroi përkrahje financiare, kurrë nuk e takoi djalin.

Ibseni krijoi drama te llojeve te ndryshme:

*Romantike: ''Pretendentet per fronin'', ''Katilina'', ''Zonja Ingra e Ostrolit''
*Realiste: ''Shtepia e kukulles'', ''Armiku i popullit'', ''Shtyllat e shoqerise''
*Simboliste: ''Rosa e eger'', ''Hijet'', ''Hedda Gabler''
*Filozofike: ''Brand'', ''Per Gynt''.

== Stili i autorit  ==
Nje nder veprat me te njohura te shkrimtarit norvegjez, Henrik Ibsen eshte padyshim ''Shtepi kukulle''. Ne kete veper  trajtohet nje teme shume e mprehte dhe njekohesisht shume delicate, ajo
e marredhenieve familjare ne familjen Helmer. Aty duket qarte qe dashuria eshte dhe do te mbetet vetem nje e drejte e shkruar ne leter, por qe eshte shume e veshtire te realizohet ne nje rend shoqeror qe ka per baze kapitalin. Ne shtjellimin e subjektit te kesaj drame familjare Ibsen perdor me mjeshteri te rradhe artistike nje stil unik, te thelle e depertues ne brendine e botes se
personazheve. Ai niset me bindje ne trajtimin e njekohshem ted y aneve kundershtuese te realitetit familjar, ne marredheniet bashkeshortore, ne hipokrizine e  ketyre marredhenieve qe
asnjehere nuk mund te jene te sinqerta ne nje shoqeri meskine, te kalbur e te korruptuar. Edhe pse ne dukje kjo familje ka marredhenie te mira ku mbizoteron paqja e mirekuptimi, ne fakt bazat e kesaj familjeje jane kalbur dhe cdo gje eshte fasade, hipokrizi. Zonja Helmer perpiqet te jete e lumtur  me familjen e saj te enderruar, por idealja e ketyre endrrave eshte shume larg pasi ajo vte, krejt natyrshem e fut veten ne nje batak te pakutimte qe shemb cdo gje, dhe vete lumturine e saj. Menyra se si Ibsen e portretizon Noren, personazhin qendror te vepres ka perdorur nje stil I cili ben qe lexuesi,  spektatori te jene vazhdimisht dyshues, te kene besim te lekundur tek sjelljet e pazakonta e disa raste dhe dramatike te personazheve. Dashuria e Nores per familjen,
bashkeshortin dhe femijet duket si marredhenie e shtirur,  jo e sinqerte e per me teper e mbuluar nga hije dyshimi. Hyrja ne borxh e saj gjoja ne te mire te te shoqit, falsifikimi I 
kambialeve jane padyshim nje tregues tjeter se keto marredhenie nuk jane ndertuar mbi baza te shendosha, port e fshehta dhe genjeshtra.

Shkrimtari zbulon hapur ne karakterin e personazheve te tij se poshtersia, genjeshtra, hileja jane burim I imoralitetit te nje shoqerie te tere e jo vetem I personazheve te vecante. Edukata e rendomte qe u percillet femijeve nga prinderit eshte nje dhuarte e ulet, e demshme e nenave te keqija, te cilat duke u nisur gjoja nga hijshia apo pastertia e tyre morale ndikojne negativisht ne edukimin e femijeve. Tek tipizimi I figures se te atit Helmer, perseri Ibseni me nje metode pershkruese elegante paraqet dukshem karakterin dhe pendimin e njeriut parimor, reagimin e menjehershem ndaj pabesise dhe genjeshtres duke bere qe krenaria e Nores te humbase aq shpejt dhe pendesa, ndjenja e fajita te mbuloje krejt qenien e saj. tani nuk ka me iluzione e shpresime pa vlere. Nora e kupton se ajo nuk eshte asgje vecse nje grua mendjelehte, nje injorante dhe nene  e rrezikshme. Te gjitha vlerat e saj tashme ishin tkurrur aq shume sa ajo s’kishte me personalitet ne familje, ajo s’ishte vecse nje kukull Brenda ne familjes. Ajo ishte kthyr ne nje loder dhe nuk ka force e as te drejte morale te dale para burrit dhe femijeve te saj. Ajo largohet me bindjen per te mos u kthyer me derisa te fitoje pergjegjesine mbi vete si nene dhe bashkeshorte.

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.shekulli.com.al/index.php?page=shownews&amp;newsID=95770 Henrik Ibsen, akuzuesi libertin, artikull për jetën dhe veprën e Henrik Ibsen tek e përditshmja &quot;Shekulli&quot;]

'''Krijimtaria e Henrik Ibsenit ka luajtur nje rol shumë të madh në zhvillimin e dramaturgjisë dhe të teatrit europian në pjesën e fundit të shekullit XIX. Ai ka qenë dramaturgu më i madh i Europës Perëndimore në fund të këtij shekulli,duke pasqyruar më mirë se kushdo tjetër traditat realiste në dramaturgji. Bazat demokratike të krijimtarisë së Ibsenit spjegojnë kushtet shoqërore në të cilat zhvillohen heronjtë e tij, tregojnë rrënjët historike &quot;të karakterit dhe të shpirtit të inisiativës&quot;, që janë tipare të rëndësishme për shumë personazhe të dramave të tij - për patrioten e flaktë zonjën Ingra të Ostrogotit, për mbretin Gokon, për Brandin e pamposhtur, për Norën e ndershme dhe kryengritëse, për doktor Stokmanin,njeri i guximshëm dhe i patronditur,për zonjën Alving,e cila di të gjejë në veten e saj forcat e nevojshme për t'u ngritur mbi moralin e kohës,mbi iluzionet dhe gënjeshtrat që kanë sunduar për vite me rradhë në jetën e saj.

Henrik Ibsen lindi më 20 mars 1828 në një qytet të vogël bregdetar,në Skien,në familjen e një armatori dhe tregtari të dëgjuar.Por më 1836 i ati ra ekonomikisht.Prej 1844 deri më 1850 Ibsenit iu desh të punoje si ndihmës farmacist në qytetin Grimmstad.Po në këto vite fillon edhe aktiviteti i tij letrar. Veprimtaria e Ibsenit u zhvillua dhe u poq nën përshtypjet e ngjarjeve revolucionare të viteve 1848-1849 dhe të lëvizjes kombëtare çlirimtare norvegjeze.

Më 1849 shkroi dramën e parë, &quot;Katilinën&quot;,ku gjejnë shprehje ndjenjat e tij kryengritëse.Gjatë viteve që erdhën më pas, ai shkroi vepra kryesisht të frymëzuara nga e kaluara e atdheut dhe nga folklori. Prej vitit 1851 deri më 1857,punoi si udhëheqës letrar dhe regjizor në teatrin kombëtar të Begenit,ndërsa më 1858 vajti në kryeqytet,në Kristiana (sot Oslo) dhe punoi si drejtonjës i teatrit kombëtar norvegjez.Puna si regjizor i dha mundësi të njihet me ligjet e skenës dhe të zotërojë me përsosmëri teknikën e dramaturgjisë.

{{DEFAULTSORT:Ibsen, Henrik}}
[[Kategoria:Biografi]]
[[Kategoria:Shkrimtarë norvegjezë]]
[[Kategoria:Lindje 1828]]
[[Kategoria:Vdekje 1906]]</text>
      <sha1>mv9nq0jjd1673o5rk1jegeejy1icjuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carmen Electra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17984</id>
    <revision>
      <id>3001057</id>
      <parentid>2271919</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3120" sha1="c66et6vnuyb8vjaly2mbc0uo8n678sz" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Carmen Electra
| image = [[Skeda:Foraggio carmen electra.jpg|220px]]
| title = 
| birth_name = Tara Leigh Patrick
| birth_date = [[20 prill]] [[1972]]
| birth_place = [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]], [[ShBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Amerikane
| website = 
}}

'''Carmen Electra''' ([[sqt.]] '''Karmen Elektra''') lindi më [[20 prill]] [[1972]] në [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]] si '''Tara Leigh Patrick'''. Është një fotomodele, [[aktore]] dhe këngëtare amerikane.

== Diskografia ==
* ''[[Carmen Electra (album)|Carmen Electra]]'', [[1993]]

=== Këngë solo ===
* ''2-4-6-8'' ( [[Playboy]]'s ''Cheerleaders'' film i përcjelluar me rexhistrim të këngëve )

== Filmografia ==
* ''[[An American Vampire Story]]'' ([[1997]])
* ''[[Good Burger]]'' ([[1997]])
* ''[[Starstruck]]'' ([[1998]])
* ''[[The Chosen One: Legend of the Raven]]'' ([[1998]])
* ''[[The Mating Habits of the Earthbound Human]]'' ([[1999]])
* ''[[Christmas Vacation 2000]]'' ([[1999]])
* ''[[The Great White Dope]]'' ([[2000]])
* ''[[Scary Movie]]'' ([[2000]])
* ''[[Welcome to Hollywood]]'' ([[2000]]) (dokumentar)
* ''[[Sol Goode]]'' ([[2001]])
* ''[[Perfume]]'' ([[2001]])
* ''[[Get Over It]]'' ([[2001]])
* ''[[Rent Control]]'' ([[2002]]) 
* ''[[Naked Movie]]'' ([[2002]])
* ''[[Whacked!]]'' ([[2002]])
* ''[[Uptown Girls]]'' ([[2003]])
* ''[[My Boss's Daughter]]'' ([[2003]])
* ''[[Starsky &amp; Hutch]]'' ([[2004]])
* ''[[Mr. 3000]]'' ([[2004]]) (Cameo)
* ''[[Max Havoc: Curse of the Dragon]]'' ([[2004]])
* ''[[Dirty Love (film)|Dirty Love]]'' ([[2005]])
* ''[[Lil' Pimp]]'' ([[2005]]) (voice)
* ''[[Searching for Bobby D]]'' ([[2005]])
* ''[[Getting Played]]'' ([[2005]])
* ''[[Cheaper by the Dozen 2]]'' ([[2005]])
* ''[[Date Movie]]'' ([[2006]])
* ''[[Scary Movie 4]]'' (2006)
* ''[[American Dreamz]]'' (2006) (Cameo)
* ''[[Full of It]]'' (2006)
* ''[[Hot Tamale]]'' (2006)
* ''[[National Lampoon's Pledge This!]]'' (2006)
* ''Beyond Legend: Johnny Kakota'' (2006)

== Televizion ==
* ''[[Singled Out]]'' ( [[1997]])
* ''[[Loveline]]'' ([[1997]])
* ''[[Baywatch]]'' ( [[1997]]-[[1998]])
* ''Baywatch: White Thunder at Glacier Bay'' ([[1998]])
* ''[[Hyperion Bay]]'' ( [[1999]])
* ''[[Electra's Guy]]'' ([[2000]])
* ''[[VH1's 100 Greatest Artists of Hard Rock]] ([[2000]] )''
* ''Cleavage ([[2002]]) (dokumentar) (narrator)
* ''[[Carmen &amp; Dave: An MTV Love Story]]'' ([[2002]])
* ''[[Livin' Large]]'' (prej [[2002]]-[[2003]] dhe nga [[2003]]-[[2004]])
* ''[[BattleBots]]'' (host in [[2002]])
* ''[[Dance Fever]]'' ([[2003]]) 
* ''[[Baywatch: Hawaiian Wedding]]'' ([[2003]])
* ''[[Til Death Do Us Part: Carmen + Dave]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Monster Island]]'' ([[2004]])
* ''[[Manhunt: The Search for America's Most Gorgeous Male Model]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Naked Women's Wrestling League]]'' ( [[2004]])  
* ''[[House: Three Stories]]'' (anale [[2005]]) 
* ''[[Tripping the Rift]]'' ([[2005]]-tani)

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Fotomodele]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>c66et6vnuyb8vjaly2mbc0uo8n678sz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001267</id>
      <parentid>3001057</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:26:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3122" sha1="3obvqzbc928f48b9oh0ea8vcgse8as1" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Carmen Electra
| image = [[Skeda:Foraggio carmen electra.jpg|220px]]
| title = 
| birth_name = Tara Leigh Patrick
| birth_date = [[20 prill]] [[1972]]
| birth_place = [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]], [[ShBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Amerikane
| website = 
}}

'''Carmen Electra''' ([[sqt.]] '''Karmen Elektra''') lindi më [[20 prill]] [[1972]] në [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]] si '''Tara Leigh Patrick'''. Është një fotomodele, [[aktore]] dhe këngëtare amerikane.

== Diskografia ==
* ''[[Carmen Electra (album)|Carmen Electra]]'', [[1993]]

=== Këngë solo ===
* ''2-4-6-8'' ( [[Playboy]]'s ''Cheerleaders'' film i përcjelluar me rexhistrim të këngëve )

== Filmografia ==
* ''[[An American Vampire Story]]'' ([[1997]])
* ''[[Good Burger]]'' ([[1997]])
* ''[[Starstruck]]'' ([[1998]])
* ''[[The Chosen One: Legend of the Raven]]'' ([[1998]])
* ''[[The Mating Habits of the Earthbound Human]]'' ([[1999]])
* ''[[Christmas Vacation 2000]]'' ([[1999]])
* ''[[The Great White Dope]]'' ([[2000]])
* ''[[Scary Movie]]'' ([[2000]])
* ''[[Welcome to Hollywood]]'' ([[2000]]) (dokumentar)
* ''[[Sol Goode]]'' ([[2001]])
* ''[[Perfume]]'' ([[2001]])
* ''[[Get Over It]]'' ([[2001]])
* ''[[Rent Control]]'' ([[2002]]) 
* ''[[Naked Movie]]'' ([[2002]])
* ''[[Whacked!]]'' ([[2002]])
* ''[[Uptown Girls]]'' ([[2003]])
* ''[[My Boss's Daughter]]'' ([[2003]])
* ''[[Starsky &amp; Hutch]]'' ([[2004]])
* ''[[Mr. 3000]]'' ([[2004]]) (Cameo)
* ''[[Max Havoc: Curse of the Dragon]]'' ([[2004]])
* ''[[Dirty Love (film)|Dirty Love]]'' ([[2005]])
* ''[[Lil' Pimp]]'' ([[2005]]) (voice)
* ''[[Searching for Bobby D]]'' ([[2005]])
* ''[[Getting Played]]'' ([[2005]])
* ''[[Cheaper by the Dozen 2]]'' ([[2005]])
* ''[[Date Movie]]'' ([[2006]])
* ''[[Scary Movie 4]]'' (2006)
* ''[[American Dreamz]]'' (2006) (Cameo)
* ''[[Full of It]]'' (2006)
* ''[[Hot Tamale]]'' (2006)
* ''[[National Lampoon's Pledge This!]]'' (2006)
* ''Beyond Legend: Johnny Kakota'' (2006)

== Televizion ==
* ''[[Singled Out]]'' ( [[1997]])
* ''[[Loveline]]'' ([[1997]])
* ''[[Baywatch]]'' ( [[1997]]-[[1998]])
* ''Baywatch: White Thunder at Glacier Bay'' ([[1998]])
* ''[[Hyperion Bay]]'' ( [[1999]])
* ''[[Electra's Guy]]'' ([[2000]])
* ''[[VH1's 100 Greatest Artists of Hard Rock]] ([[2000]] )''
* ''Cleavage ([[2002]]) (dokumentar) (narrator)''
* ''[[Carmen &amp; Dave: An MTV Love Story]]'' ([[2002]])
* ''[[Livin' Large]]'' (prej [[2002]]-[[2003]] dhe nga [[2003]]-[[2004]])
* ''[[BattleBots]]'' (host in [[2002]])
* ''[[Dance Fever]]'' ([[2003]]) 
* ''[[Baywatch: Hawaiian Wedding]]'' ([[2003]])
* ''[[Til Death Do Us Part: Carmen + Dave]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Monster Island]]'' ([[2004]])
* ''[[Manhunt: The Search for America's Most Gorgeous Male Model]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Naked Women's Wrestling League]]'' ( [[2004]])  
* ''[[House: Three Stories]]'' (anale [[2005]]) 
* ''[[Tripping the Rift]]'' ([[2005]]-tani)

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Fotomodele]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>3obvqzbc928f48b9oh0ea8vcgse8as1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001316</id>
      <parentid>3001267</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3122" sha1="piugic9qj7sujqo6soh4ta80pnyxchx" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Carmen Electra
| image = [[Skeda:Foraggio carmen electra.jpg|220px]]
| title = 
| birth_name = Tara Leigh Patrick
| birth_date = [[20 prill]] [[1972]]
| birth_place = [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]], [[ShBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Amerikane
| website = 
}}

'''Carmen Electra''' ([[sqt.]] '''Karmen Elektra''') lindi më [[20 prill]] [[1972]] në [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]] si '''Tara Leigh Patrick'''. Është një fotomodele, [[aktore]] dhe këngëtare amerikane.

== Diskografia ==
* ''[[Carmen Electra (album)|Carmen Electra]]'', [[1993]]

=== Këngë solo ===
* ''2-4-6-8'' ( [[Playboy]]'s ''Cheerleaders'' film i përcjelluar me rexhistrim të këngëve )

== Filmografia ==
* ''[[An American Vampire Story]]'' ([[1997]])
* ''[[Good Burger]]'' ([[1997]])
* ''[[Starstruck]]'' ([[1998]])
* ''[[The Chosen One: Legend of the Raven]]'' ([[1998]])
* ''[[The Mating Habits of the Earthbound Human]]'' ([[1999]])
* ''[[Christmas Vacation 2000]]'' ([[1999]])
* ''[[The Great White Dope]]'' ([[2000]])
* ''[[Scary Movie]]'' ([[2000]])
* ''[[Welcome to Hollywood]]'' ([[2000]]) (dokumentar)
* ''[[Sol Goode]]'' ([[2001]])
* ''[[Perfume]]'' ([[2001]])
* ''[[Get Over It]]'' ([[2001]])
* ''[[Rent Control]]'' ([[2002]]) 
* ''[[Naked Movie]]'' ([[2002]])
* ''[[Whacked!]]'' ([[2002]])
* ''[[Uptown Girls]]'' ([[2003]])
* ''[[My Boss's Daughter]]'' ([[2003]])
* ''[[Starsky &amp; Hutch]]'' ([[2004]])
* ''[[Mr. 3000]]'' ([[2004]]) (Cameo)
* ''[[Max Havoc: Curse of the Dragon]]'' ([[2004]])
* ''[[Dirty Love (film)|Dirty Love]]'' ([[2005]])
* ''[[Lil' Pimp]]'' ([[2005]]) (voice)
* ''[[Searching for Bobby D]]'' ([[2005]])
* ''[[Getting Played]]'' ([[2005]])
* ''[[Cheaper by the Dozen 2]]'' ([[2005]])
* ''[[Date Movie]]'' ([[2006]])
* ''[[Scary Movie 4]]'' (2006)
* ''[[American Dreamz]]'' (2006) (Cameo)
* ''[[Full of It]]'' (2006)
* ''[[Hot Tamale]]'' (2006)
* ''[[National Lampoon's Pledge This!]]'' (2006)
* ''Beyond Legend: Johnny Kakota'' (2006)

== Televizion ==
* ''[[Singled Out]]'' ( [[1997]])
* ''[[Loveline]]'' ([[1997]])
* ''[[Baywatch]]'' ( [[1997]]-[[1998]])
* ''Baywatch: White Thunder at Glacier Bay'' ([[1998]])
* ''[[Hyperion Bay]]'' ( [[1999]])
* ''[[Electra's Guy]]'' ([[2000]])
* ''[[VH1's 100 Greatest Artists of Hard Rock]]'' ([[2000]] )
* ''Cleavage ([[2002]]) (dokumentar) (narrator)''
* ''[[Carmen &amp; Dave: An MTV Love Story]]'' ([[2002]])
* ''[[Livin' Large]]'' (prej [[2002]]-[[2003]] dhe nga [[2003]]-[[2004]])
* ''[[BattleBots]]'' (host in [[2002]])
* ''[[Dance Fever]]'' ([[2003]]) 
* ''[[Baywatch: Hawaiian Wedding]]'' ([[2003]])
* ''[[Til Death Do Us Part: Carmen + Dave]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Monster Island]]'' ([[2004]])
* ''[[Manhunt: The Search for America's Most Gorgeous Male Model]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Naked Women's Wrestling League]]'' ( [[2004]])  
* ''[[House: Three Stories]]'' (anale [[2005]]) 
* ''[[Tripping the Rift]]'' ([[2005]]-tani)

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Fotomodele]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>piugic9qj7sujqo6soh4ta80pnyxchx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001356</id>
      <parentid>3001316</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3122" sha1="is2vei2z9rhqx2w9sktmkb3izm3ac67" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Carmen Electra
| image = [[Skeda:Foraggio carmen electra.jpg|220px]]
| title = 
| birth_name = Tara Leigh Patrick
| birth_date = [[20 prill]] [[1972]]
| birth_place = [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]], [[ShBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Amerikane
| website = 
}}

'''Carmen Electra''' ([[sqt.]] '''Karmen Elektra''') lindi më [[20 prill]] [[1972]] në [[Sharonville (Ohio)|Sharonville]], [[Ohio]] si '''Tara Leigh Patrick'''. Është një fotomodele, [[aktore]] dhe këngëtare amerikane.

== Diskografia ==
* ''[[Carmen Electra (album)|Carmen Electra]]'', [[1993]]

=== Këngë solo ===
* ''2-4-6-8'' ( [[Playboy]]'s ''Cheerleaders'' film i përcjelluar me rexhistrim të këngëve )

== Filmografia ==
* ''[[An American Vampire Story]]'' ([[1997]])
* ''[[Good Burger]]'' ([[1997]])
* ''[[Starstruck]]'' ([[1998]])
* ''[[The Chosen One: Legend of the Raven]]'' ([[1998]])
* ''[[The Mating Habits of the Earthbound Human]]'' ([[1999]])
* ''[[Christmas Vacation 2000]]'' ([[1999]])
* ''[[The Great White Dope]]'' ([[2000]])
* ''[[Scary Movie]]'' ([[2000]])
* ''[[Welcome to Hollywood]]'' ([[2000]]) (dokumentar)
* ''[[Sol Goode]]'' ([[2001]])
* ''[[Perfume]]'' ([[2001]])
* ''[[Get Over It]]'' ([[2001]])
* ''[[Rent Control]]'' ([[2002]]) 
* ''[[Naked Movie]]'' ([[2002]])
* ''[[Whacked!]]'' ([[2002]])
* ''[[Uptown Girls]]'' ([[2003]])
* ''[[My Boss's Daughter]]'' ([[2003]])
* ''[[Starsky &amp; Hutch]]'' ([[2004]])
* ''[[Mr. 3000]]'' ([[2004]]) (Cameo)
* ''[[Max Havoc: Curse of the Dragon]]'' ([[2004]])
* ''[[Dirty Love (film)|Dirty Love]]'' ([[2005]])
* ''[[Lil' Pimp]]'' ([[2005]]) (voice)
* ''[[Searching for Bobby D]]'' ([[2005]])
* ''[[Getting Played]]'' ([[2005]])
* ''[[Cheaper by the Dozen 2]]'' ([[2005]])
* ''[[Date Movie]]'' ([[2006]])
* ''[[Scary Movie 4]]'' (2006)
* ''[[American Dreamz]]'' (2006) (Cameo)
* ''[[Full of It]]'' (2006)
* ''[[Hot Tamale]]'' (2006)
* ''[[National Lampoon's Pledge This!]]'' (2006)
* ''Beyond Legend: Johnny Kakota'' (2006)

== Televizion ==
* ''[[Singled Out]]'' ( [[1997]])
* ''[[Loveline]]'' ([[1997]])
* ''[[Baywatch]]'' ( [[1997]]-[[1998]])
* ''Baywatch: White Thunder at Glacier Bay'' ([[1998]])
* ''[[Hyperion Bay]]'' ( [[1999]])
* ''[[Electra's Guy]]'' ([[2000]])
* ''[[VH1's 100 Greatest Artists of Hard Rock]]'' ([[2000]] )
* ''Cleavage'' ([[2002]]) (dokumentar) (narrator)
* ''[[Carmen &amp; Dave: An MTV Love Story]]'' ([[2002]])
* ''[[Livin' Large]]'' (prej [[2002]]-[[2003]] dhe nga [[2003]]-[[2004]])
* ''[[BattleBots]]'' (host in [[2002]])
* ''[[Dance Fever]]'' ([[2003]]) 
* ''[[Baywatch: Hawaiian Wedding]]'' ([[2003]])
* ''[[Til Death Do Us Part: Carmen + Dave]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Monster Island]]'' ([[2004]])
* ''[[Manhunt: The Search for America's Most Gorgeous Male Model]]'' ([[2004]]) (miniserial)
* ''[[Naked Women's Wrestling League]]'' ( [[2004]])  
* ''[[House: Three Stories]]'' (anale [[2005]]) 
* ''[[Tripping the Rift]]'' ([[2005]]-tani)

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Fotomodele]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>is2vei2z9rhqx2w9sktmkb3izm3ac67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KF Shkëndija</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18449</id>
    <revision>
      <id>3000939</id>
      <parentid>2901338</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <origin>3000939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8060" sha1="91gekyokhl84oqfrzn2zw4p1bphfa2l" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = Shkëndija
| image = KF Shkëndija Logo.svg
| image_size = 150px
| fullname = Klubi i Futbollit Shkëndija
| nickname = ''Ballistët''
| founded = {{Start date and age|df=yes|1979|8|27}}
| ground = [[Ecolog Arena]]
| capacity = 15,000
| owner = [[Ecolog International|Ecolog]]
| chairman = Zamir Dika
| mgrtitle = Manager
| manager = [[Jeton Beqiri]]
| league = [[Liga e Parë e Futbollit të Maqedonisë|1. MFL]]
| season = [[Liga e Parë e Futbollit të Maqedonisë 2025–26|2025–26]]
| position = Vendi 2
| website = {{URL|kfshkendija.com}}
| pattern_la1 = _macron19b
| pattern_b1 = _shkendija2223h
| pattern_ra1 = _macron19b
| pattern_so1 = _forli1819a
| leftarm1 = 000000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = 000000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _shkendija2223a
| pattern_b2 = _shkendija2223a
| pattern_ra2 = _shkendija2223a
| pattern_sh2 = _shkendija2223a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
}}
'''Klubi i Futbollit Shkëndija''' ({{Lang-mk|ФК Искра|FK Škendija}}), i njohur zakonisht si '''Shkëndija''', është një klub profesional i bazuar në [[Asociacioni i futbollit|futbollit]]. në [[Tetovë]], [[Maqedonia e Veriut]]. Stadiumi i tyre në shtëpi është [[Ecolog Arena]] dhe ata aktualisht luajnë në [[Liga e Parë e Futbollit të Maqedonisë|Ligën e Parë e Maqedonisë]]. Në sezonin [[2010–11 Liga e Parë e Futbollit Maqedonas|2010–11]], klubi fitoi kampionatin e tij të parë.

==Historia==
===1979: Themelimi===
KF Shkëndija u themelua në vitin 1979 nga kominiteti i shqiptarëve etnik në [[Tetovë]]. Klubi vendosi ngjyrat kuq e zi në fanellën e tyre dhe fitoi me rezultatin 4–0 kundër FK Kosmos në ndeshjen e parë zyrtare në historinë e tyre. Klubi fitoi popullaritet të madh nga shqiptarët, duke i ngjitur kategoritë e futbollit jugosllav. Megjithatë, klubi u pa me lente nacionaliste nga regjimi jusgosllav, që e detyroi të mbyllej në vitin 1981. Klubi vazhdoi të ishte jo-aktiv deri në vitin 1992 kur Maqedonia fitoi pavarësinë nga Jugosllavia. Pas kësaj ngjarje, klubi filloi aktivitetin dhe ngjitjen drejt ligës elitare.

Ne vitin 1981, në ish-Jugosllavi kishte shumë trazira politike. Ishte një periudhë shumë e vështirë dhe me shumë vuajtje për shqiptarët anembanë në at shtet, ku çdo organizatë që konsiderohej si shqiptare nga ana e komunistëve në pushtet, menjëher mbylleshte me forcë. Mjerisht, ky fat i keq e kaploi edhe klubin tonë të dashur; Shkëndija Tetovë.

Në vitin 1981, K.F. Shkëndija Tetovë u mbyll nga pushteti komunist në baza se ishte tepër shqiptar në orientim. Edhe pse Shkëndija nuk vdiq asnjëher nga shpirti dhe zemrat e popullit shqiptar, nuk ishte deri në vitin 1992 kur Shkëndija përsëri mundi të themelohet si klub profesionist në Maqedoni, pas rrënimit te Jugosllavisë.

Në sezonën e parë pas riformimit në 1992-93, Shkëndija filloj prap prej zero por nisi me shumë zell, me nje organizim të ngurtë dhe me gëzim të tejskajshëm për popullin shqiptar. Klubi jonë i filloi garat ne ligën më të ulët, pra atë komunale, dhe me bindje u koronua kampion. Si kampion, Shkëndija u avancua në ligën e tret.

Në sezonëm e dytë, Shkëndija filloi të garonte në ligën e tretë të zonës veriperëndimore. Shkëndija përsëri luante futboll te mrekullueshëm, dhe luftonte për titull edhe këtë herë. Titulli i kampionit ishte në dilemë deri në ndeshjen e fundit të kampionatit. Dhe fati ishte ashtu që ndeshja e fundit të luhej midis dy skuadrave qe luftonin për titull. Në një atmosferë madhështore dhe shumë të tensionuar, stadiumi i qytetit në Tetovë vlonte dhe tejkalonte kapacitetin për spektatorë. Në këtë ndeshje ballafaqoheshin ne fushën e gjelbërt Shkëndija që aktualisht ndodheshte ne vendin e dytë dhe Fortuna qe ndodheshte ne vendin e parë. Në këtë ndeshje vendimprurëse, skuadra që del fituese, gjithashtu shpalleshte kampione. Shkëndija ngadhënjon sërish në një mënyrë mbresëlënëse, shpallet kampion dhe avancohet përsëri. Pas kësaj Shkëndija nuk shikoj mbrapa asnjëherë më dhe arriti te garoje deri ne ligën më të lartë.

Në sezonen e vitit 2003/2004, klubi riorganizohet dhe kalon nga K.F. Shkëndija HB në K.F. Shkëndija '79 dhe serish kthehet ne ligën e parë pas ketij sezoni, ku sot e kësaj dite garon.

Ne Nëntor te vitit 2004 Shkëndija e festoi 25 vjetorin e ekzistimit te saj, ku në stadiumin e qytetit u zhvillua një ndeshje mes veteranëve të Shkëndijës për nder te 25 vjetorit. Manifestimi filloj me një koncert me grupe dhe këngëtarë të njohur.

Ndër vite Shkëndija është njohur me emra si Shkëndija Tetovë, Shkëndija HB, dhe tash Shkëndija '79, por gjithmonë ka qenë Shkëndija dhe gjithmonë do të jetë.

== Ballistët ==
Mbështetësit e KF Shkëndija janë Ballistet, të quajtur kështu sipas luftëtarëve nacionalist shqiptaretë të Luftës së Dytë Botërore . Kur Klubi është formuar në vitin 1979, përdorimi i nacionalizmit ishte i ndaluar nga qeveria. Mbështetësit e quajtën veten BAL, duke e përdorur tre shkronjat e para të Ballit Kombëtar. Kur Shkëndija u rikthye në  me Ligen Maqedonase të Futbollit , mbështetësit u ri-themeluan si Ballistë.
Ata janë një ndër grupi më i mirë në trojet Shqiptare në cdo ndeshje te Shkendijes ata mblidhen ne numer te madh tifozesh

==Sukseset==
*'''[[Liga e Parë e Futbollit të Maqedonisë|Liga e Parë e Maqedonisë]]'''
** '''Kampion (5):''' (2010-11, 2017-18, 2018-19, 2020-21, 2024-2025)
** ''Vendi dytë (2):'' (2015-16, 2016-17)
*'''[[Liga e Dytë e Maqedonisë]]'''
** '''Kampion (3):''' (1995-96, 1999-00, 2009-10)
** ''Vendi i dytë (1):'' (2003-04)
*'''[[Kupa e Maqedonisë]]'''
**'''Kampion(2):''' (2016, 2018)
** ''Vendi i dytë (2):'' (2006, 2013)
*'''[[Superkupa e Maqedonisë]]'''
**'''Kampion (1):''' (2011)

==Skuadra aktuale==
{{updated|22 korrik 2025}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kfshkendija.com/our-team/|title=Our team|language=en|date=18 mars 2025|access-date=18 mars 2025|publisher=KF Shkëndija}}&lt;/ref&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no=2|pos=DF|nat=ALB|name=[[Aleksandër Trumçi]]}}
{{Fs player|no=4|pos=MF|nat=MKD|name=Reshat Ramadani|other=on loan from [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]]}}
{{Fs player|no=5|pos=DF|nat=ALB|name=[[Klisman Cake]]}}
{{Fs player|no=6|pos=MF|nat=NGA|name=Adamu Alhassan}}
{{Fs player|no=7|pos=FW|nat=MKD|name=[[Besart Ibraimi]]|other=[[Captain (association football)|captain]]}}
{{Fs player|no=8|pos=MF|nat=MKD|name=Florent Ramadani|other=[[Captain (association football)#Vice-captain|vice-captain]]}}
{{fs player|no=9|pos=FW|nat=MKD|name=Fiton Ademi}}
{{Fs player|no=10|pos=MF|nat=KOS|name=Endrit Krasniqi}}
{{fs player|no=11|pos=DF|nat=JAM|name=Ronaldo Webster}}
{{Fs player|no=15|pos=DF|nat=MKD|name=Imran Fetai}}
{{fs player|no=16|pos=DF|nat=MKD|name=[[Mevlan Murati]]}}
{{Fs player|no=17|pos=MF|nat=ALB|name=[[Arbin Zejnullai]]}}
{{fs mid}}
{{Fs player|no=19|pos=FW|nat=MKD|name=Vane Krstevski}}
{{Fs player|no=22|pos=DF|nat=MKD|name=Numan Ajetovikj}}
{{fs player|no=24|pos=GK|nat=GAM|name=[[Baboucarr Gaye]]}}
{{Fs player|no=25|pos=GK|nat=MKD|name=Astrit Amzai}}
{{Fs player|no=26|pos=DF|nat=MKD|name=Anes Meliqi}}
{{Fs player|no=27|pos=FW|nat=MKD|name=Lorik Kaba}}
{{Fs player|no=28|pos=MF|nat=ALB|name=[[Kamer Qaka]]}}
{{Fs player|no=29|pos=FW|nat=SEN|name=Fabrice Tamba}}
{{Fs player|no=30|pos=GK|nat=MKD|name=Ferat Ramani}}
{{Fs player|no=38|pos=MF|nat=MKD|name=Amir Nuhija}}
{{Fs player|no=77|pos=FW|nat=ALB|name=[[Liridon Latifi]]}}
{{Fs end}}

== Stadiumi ==
* Stadiumi:[[Ecolog Arena]]
* Kapaciteti: 15.000

==References==
&lt;references/&gt;

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.fcshkendija.com Web faqaja e klubit Shkëndija]
* [https://web.archive.org/web/20090312001223/http://ballistet.org/ Web faqaja e tifozëve Ballistët]

[[Kategoria:KF Shkëndija]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Sporti në Tetovë]]</text>
      <sha1>91gekyokhl84oqfrzn2zw4p1bphfa2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul Bettany</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19493</id>
    <revision>
      <id>3001089</id>
      <parentid>1717901</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2345" sha1="3lnnqo4iweezfts5uenpvmwbgdfeusz" xml:space="preserve">'''Paul Bettany''' lindi më [[27 maj]] [[1971]] në [[Londra|Londër]], [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë dhe Irlandës së Veriut|Britaninë e Madhe]], është një [[aktori|aktor]] britanik.

== Kinematografia ==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
| '''Viti''' || '''Titulli''' || '''Roli''' || '''Shënime'''
|-
| [[2006 në film|2006]] || ''[[The Da Vinci Code]]'' || Silas ||
|-
| [[2006 në film|2006]] || ''[[Firewall (film)|Firewall]]'' || Bill Cox || 
|-
| [[2004 në film|2004]] || ''[[Wimbledon (film)|Wimbledon]]'' || Peter Colt || 
|-
| [[2003 në film|2003]] || ''[[Master and Commander: The Far Side of the World]]'' || Dr. Stephen Maturin ||
|-
| [[2003 në film|2003]] || ''[[The Reckoning]]'' || Nicholas ||
|-
| [[2003 në film|2003]] || ''[[Dogville]]'' || Tom Edison || 
|-
| [[2002 në film|2002]] || ''[[Euston Road]]'' || &quot;Y&quot; || Film i shkurtë
|-
| [[2002 në film|2002]] || ''[[The Heart of Me]]'' || Rickie || 
|-
| [[2001 në film|2001]] || ''[[A Beautiful Mind]]'' || Charles Herman || 
|-
| [[2001 në film|2001]] || ''[[A Knight's Tale]]'' || Geoffrey Chaucer || 
|-
| [[2000 në film|2000]] || ''[[Kiss Kiss (Bang Bang)]]'' || Jimmy || 
|-
| [[2000 në film|2000]] || ''[[The Suicide Club]]'' || Shaw || 
|-
| [[2000 në film|2000]] || ''[[David Copperfield]]'' || James Steerforth || Film televiziv
|-
| [[2000 në film|2000]] || ''[[Dead Babies]]'' || Quentin || 
|-
| [[2000 në film|2000]] || ''[[Gangster No. 1]]'' || Young Gangster || 
|-
| [[1999 në film|1999]] || ''[[Every Woman Knows a Secret]]'' || Rob ||  mini-seri
|-
| [[1999 në film|1999]] || ''[[After the Rain]]'' || Steph|| 
|-
| [[1998 në film|1998]] || ''[[Coming Home (TV - film)|Coming Home]]'' || Edward Carey-Lewis || Film televiziv
|-
| [[1998 në film|1998]] || ''[[Killer Net]]'' || Joe Hunter || mini-seri
|-
| [[1998 në film|1998]] || ''[[The Land Girls (film)|The Land Girls]]'' || Philip || 
|-
| [[1997 në film|1997]] || ''[[Bent]]'' || Captain || 
|-
| [[1997 në film|1997]] || ''[[Sharpe´s Waterloo]]'' || Prince William of Orange || Film televiziv
|-
|}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1971]]


{{aktor-cung}}</text>
      <sha1>3lnnqo4iweezfts5uenpvmwbgdfeusz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfred Molina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19495</id>
    <revision>
      <id>3001134</id>
      <parentid>2360551</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1863" sha1="t63mtuwsr20xzevc9zw367sm52xl4tk" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Alfred Molina
| image = [[Skeda:Alfred Molina.jpg|220px]]
|Emri =  Alfred 
|Mbiemri = Molina
|Emri Alt = 
| occupation = 
| birth_date = 
| birth_place = 
| death_date =  
| death_place = 
| nationality =
|}}
'''Alfred Molina''' lindi më [[24 maj]] [[1953]] në [[Londra|Londër]], [[Anglia|Angli]],   është një [[aktori|aktor]] britanez.

Ai është biri i një spanjollit dhe një italines. Alfred Molina është i martuar me [[aktori|aktoren]] [[Jill Gascoine]].

== Tituj të veprave ==
:'''[[Filmografia]]'''
* ''[[Raiders of the Lost Ark]]'' (1981) si Satipo
* ''[[Letter to Brezhnev]]'' (1985) si Sergei
* ''[[Prick Up Your Ears]]'' (1987) si Kenneth Halliwell
* ''[[Not Without My Daughter]]'' (1991) si Moody
* ''[[Enchanted April]]''  (1992) si Mellersh Wilkins
* ''[[Maverick]]''  (1994) si Angel
* ''[[Species (film)|Species]]'' (1995) si Dr. Stephan Arden
* ''[[Dead Man]]'' (1995) si Trading Post Missionary
* ''[[Boogie Nights]]'' (1997) si Rahad Jackson
* ''[[The Man Who Knew Too Little]]'' (1997) si Boris 'The Butcher' Blavasky
* ''[[The Impostors]]'' (1998) si Sir Jeremy Burtom
* ''[[Dudley Do-Right]]'' (1999) si Snidely K. 'Whip' Whiplash
* ''[[Magnolia (film)|Magnolia]]'' (1999) si Solomon Solomon
* '' [[Chocolat (film)|Chocolat]]'' (2000) si Comte De Reynaud
* ''[[Frida]]'' (2002) si Diego Rivera
* ''[[My Life Without Me]]'' (2003) si Ann's Father
* ''[[Identity (film)|Identity]]'' (2003) si Dr. Malick
* ''[[Coffee and Cigarettes]]'' (2003) si Himself
* ''[[Luther]]''  (2003) si  Johann Tetzel
* ''[[Spider-Man 2]]'' (2004) si [[Doctor Octopus]]
* ''[[The Da Vinci Code]]'' ({{F|2006}}) si Bishop Manuel Aringarosa
* ''[[Silk (film)|Silk]] ({{F|2007}})''

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0000547|emri=Alfred Molina}}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1953]]


{{aktor-cung}}</text>
      <sha1>t63mtuwsr20xzevc9zw367sm52xl4tk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001301</id>
      <parentid>3001134</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1863" sha1="hap5h0ac0fzvmu5omh4cmoet4sykdfg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Alfred Molina
| image = [[Skeda:Alfred Molina.jpg|220px]]
|Emri =  Alfred 
|Mbiemri = Molina
|Emri Alt = 
| occupation = 
| birth_date = 
| birth_place = 
| death_date =  
| death_place = 
| nationality =
|}}
'''Alfred Molina''' lindi më [[24 maj]] [[1953]] në [[Londra|Londër]], [[Anglia|Angli]],   është një [[aktori|aktor]] britanez.

Ai është biri i një spanjollit dhe një italines. Alfred Molina është i martuar me [[aktori|aktoren]] [[Jill Gascoine]].

== Tituj të veprave ==
:'''[[Filmografia]]'''
* ''[[Raiders of the Lost Ark]]'' (1981) si Satipo
* ''[[Letter to Brezhnev]]'' (1985) si Sergei
* ''[[Prick Up Your Ears]]'' (1987) si Kenneth Halliwell
* ''[[Not Without My Daughter]]'' (1991) si Moody
* ''[[Enchanted April]]''  (1992) si Mellersh Wilkins
* ''[[Maverick]]''  (1994) si Angel
* ''[[Species (film)|Species]]'' (1995) si Dr. Stephan Arden
* ''[[Dead Man]]'' (1995) si Trading Post Missionary
* ''[[Boogie Nights]]'' (1997) si Rahad Jackson
* ''[[The Man Who Knew Too Little]]'' (1997) si Boris 'The Butcher' Blavasky
* ''[[The Impostors]]'' (1998) si Sir Jeremy Burtom
* ''[[Dudley Do-Right]]'' (1999) si Snidely K. 'Whip' Whiplash
* ''[[Magnolia (film)|Magnolia]]'' (1999) si Solomon Solomon
* '' [[Chocolat (film)|Chocolat]]'' (2000) si Comte De Reynaud
* ''[[Frida]]'' (2002) si Diego Rivera
* ''[[My Life Without Me]]'' (2003) si Ann's Father
* ''[[Identity (film)|Identity]]'' (2003) si Dr. Malick
* ''[[Coffee and Cigarettes]]'' (2003) si Himself
* ''[[Luther]]''  (2003) si  Johann Tetzel
* ''[[Spider-Man 2]]'' (2004) si [[Doctor Octopus]]
* ''[[The Da Vinci Code]]'' ({{F|2006}}) si Bishop Manuel Aringarosa
* ''[[Silk (film)|Silk]]'' ({{F|2007}})

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0000547|emri=Alfred Molina}}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1953]]


{{aktor-cung}}</text>
      <sha1>hap5h0ac0fzvmu5omh4cmoet4sykdfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian De Palma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19563</id>
    <revision>
      <id>3001120</id>
      <parentid>1712307</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="lcsp5wds05w0co1f2gme9s8fpdesy84" xml:space="preserve">'''Brian De Palma''' lindi më [[11 shtator]] [[1940]] në [[Newark (New Jersey)|Newark]], [[New Jersey]], është një [[regjisori|regjisor]] amerikan.

== [[Filmografia]] ==
* ''[[The Untouchables: Capone Rising]]''
* ''[[The Black Dahlia (film)|The Black Dahlia]]''
* ''[[Femme Fatale (film)|Femme Fatale]]'' ([[2002 në film|2002]])
* ''[[Mission to mars]]'' ([[2000 në film|2000]])
* ''[[Snake Eyes (film)|Snake Eyes]]'' ([[1998 në film|1998]])
* ''[[Mission: Impossible (film)|Mission: Impossible]]'' ([[1996 në film|1996]])
* ''[[Carlito's Way]]'' ([[1993 në film|1993]])
* ''[[Raising Cain]]'' ([[1992 në film|1992]])
* ''[[The Bonfire of the Vanities]]'' ([[1990 në film|1990]])
* ''[[Casualties of War (movie)|Casualties of War]]'' ([[1989 në film|1989]])
* ''[[The Untouchables (1987 - film)|The Untouchables]]'' ([[1987 në film|1987]])
* ''[[Wise Guys (film)|Wise Guys]]'' ([[1986 në film|1986]])
* ''[[Body Double (movie)|Body Double]]'' ([[1984 në film|1984]])
* ''[[Scarface]]'' ([[1983 në film|1983]])
* ''[[Blow Out]]'' ([[1981 në film|1981]])
* ''[[Dressed to Kill]]'' ([[1980 në film|1980]])
* ''[[Home Movies]]'' ([[1979 në film|1979]])
* ''[[The Fury (film)|The Fury]]'' ([[1978 në film|1978]])
* ''[[Carrie]]'' ([[1976 në film|1976]])
* ''[[Obsession (film)|Obsession]]'' (1976)
* ''[[Phantom of the Paradise]]'' ([[1974 në film|1974]])
* ''[[Sisters (film)|Sisters]]'' ([[1973 në film|1973]])
* ''[[Get to Know Your Rabbit]]'' ([[1972 në film|1972]])
* ''[[Dionysus (film)|Dionysus]]'' ([[1970 në film|1970]])
* ''[[Hi, Mom!]]'' (1970)
* ''[[The Wedding Party]]'' ([[1969 in film|1969]])
* ''[[Greetings (film)|Greetings]]'' ([[1968 në film|1968]])
* ''[[Murder a la Mod]]'' (1968)
* ''[[The Responsive Eye]]'' ([[1966 në film|1966]])
* ''[[Show Me a Strong Town and I'll Show You a Strong Bank]]'' (1966)
* ''[[Bridge That Gap]]'' ([[1965 në film|1965]])
* ''[[Jennifer (1964 film)|Jennifer]]'' ([[1964 në film|1964]])
* ''[[Wotans Wake]]'' ([[1962 në film|1962]])
* ''[[660124 The Story of an IBM Card]]'' ([[1961 në film|1961]])
* ''[[Icarus (movie)|Icarus]]'' ([[1960 në film|1960]])

[[Kategoria:Regjisorë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1940]]


{{regji-cung}}</text>
      <sha1>lcsp5wds05w0co1f2gme9s8fpdesy84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shawn Ashmore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20267</id>
    <revision>
      <id>3001249</id>
      <parentid>1310853</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2079" sha1="ou2mpmhcm5porgh1nbdnuey5ygltkjk" xml:space="preserve">[[Skeda:Shawn Ashmore Out on the Town as Photographed by Jason Michael.jpg|thumb|250px|]]
'''Shawn Robert Ashmore''' lindi më [[7 tetor]] [[1979]] në [[Richmond (British Columbia)|Richmond]], [[British Columbia]], [[Kanada]], është një [[aktor]] dhe [[producent filmi]] kanadez.

== [[Filmografia]] ==
{| {{Prettytable}}
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! | Viti
! | Titulli dhe Roli
|-
|| {{F|2006}}
||
* ''[[X-Men 3|X-Men: The Last Stand]]'' as Iceman/Bobby Drake

|-
|| {{F|2005}}
||
* ''[[The Quiet]]'' si Connor
* ''[[Underclassman]]'' si Rob Donovan
* ''[[3 Needles]] si Denys''
'''Filma televiziv'''
* ''[[Terry (film televiziv)|Terry]] si Terry Fox

|-
|| {{F|2004}}
||
* ''[[My Brother's Keeper]]''
'''Television Miniseries'''
* ''[[Legend of Earthsea]]'' si Ged
'''Television Specials'''
* ''[[2004 MTV Movie Awards]]

|-
|| 2003 
||
* ''[[X2]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Dokumentare'''
* ''[[The Second Uncanny Issue of X-Men! Making 'X2']]''

|-
|| 2002
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Cadet Kelly]]'' si Cadet Major Brad Rigby

|-
||2001
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Wolf Girl (television movie)|Wolf Girl]]'' si Beau
* ''[[Blackout (television movie)|Blackout]]'' si First Son
* ''[[The Big House (film televiziv)|The Big House]] si Trevor Brewster

|-
|| 2000 
||
* ''[[X-Men (film)|X-Men]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Seri'''
* ''[[In a Heartbeat]]'' si Tyler Connell

|-
|| 1998 
||'''Televizion'''
* ''[[Animorphs (seri)|Animorphs]]'' si Jake Berenson
'''Filma televiziv'''
* ''[[Dear America: The Winter of Red Snow]]'' si Ben Valentine
* ''[[At the Mercy of a Stranger]]'' si Danny

|-
|| 1998 
||
* ''[[Strike!]]'' si Fotograf

|-
||1997
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Melanie Darrow]]'' si David
* ''[[Any Mother's Son]]'' si Billy
* ''[[Promise the Moon]]'' si Leviatus Bennett

|-  
||1994
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Guitarman]]'' si Waylon Tibbins

|-
||1991
||
* ''[[Married to It]]'' si Student in Pageant

|-
|}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0039162|emri=Shawn Ashmore}}

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë kanadezë]]
[[Kategoria:Lindje 1979]]</text>
      <sha1>ou2mpmhcm5porgh1nbdnuey5ygltkjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001250</id>
      <parentid>3001249</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2081" sha1="769vwo798v0586l8fr0igd8ou2ey5bz" xml:space="preserve">[[Skeda:Shawn Ashmore Out on the Town as Photographed by Jason Michael.jpg|thumb|250px|]]
'''Shawn Robert Ashmore''' lindi më [[7 tetor]] [[1979]] në [[Richmond (British Columbia)|Richmond]], [[British Columbia]], [[Kanada]], është një [[aktor]] dhe [[producent filmi]] kanadez.

== [[Filmografia]] ==
{| {{Prettytable}}
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! | Viti
! | Titulli dhe Roli
|-
|| {{F|2006}}
||
* ''[[X-Men 3|X-Men: The Last Stand]]'' as Iceman/Bobby Drake

|-
|| {{F|2005}}
||
* ''[[The Quiet]]'' si Connor
* ''[[Underclassman]]'' si Rob Donovan
* ''[[3 Needles]] si Denys''
'''Filma televiziv'''
* ''[[Terry (film televiziv)|Terry]] si Terry Fox''

|-
|| {{F|2004}}
||
* ''[[My Brother's Keeper]]''
'''Television Miniseries'''
* ''[[Legend of Earthsea]]'' si Ged
'''Television Specials'''
* ''[[2004 MTV Movie Awards]]

|-
|| 2003 
||
* ''[[X2]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Dokumentare'''
* ''[[The Second Uncanny Issue of X-Men! Making 'X2']]''

|-
|| 2002
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Cadet Kelly]]'' si Cadet Major Brad Rigby

|-
||2001
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Wolf Girl (television movie)|Wolf Girl]]'' si Beau
* ''[[Blackout (television movie)|Blackout]]'' si First Son
* ''[[The Big House (film televiziv)|The Big House]] si Trevor Brewster

|-
|| 2000 
||
* ''[[X-Men (film)|X-Men]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Seri'''
* ''[[In a Heartbeat]]'' si Tyler Connell

|-
|| 1998 
||'''Televizion'''
* ''[[Animorphs (seri)|Animorphs]]'' si Jake Berenson
'''Filma televiziv'''
* ''[[Dear America: The Winter of Red Snow]]'' si Ben Valentine
* ''[[At the Mercy of a Stranger]]'' si Danny

|-
|| 1998 
||
* ''[[Strike!]]'' si Fotograf

|-
||1997
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Melanie Darrow]]'' si David
* ''[[Any Mother's Son]]'' si Billy
* ''[[Promise the Moon]]'' si Leviatus Bennett

|-  
||1994
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Guitarman]]'' si Waylon Tibbins

|-
||1991
||
* ''[[Married to It]]'' si Student in Pageant

|-
|}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0039162|emri=Shawn Ashmore}}

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë kanadezë]]
[[Kategoria:Lindje 1979]]</text>
      <sha1>769vwo798v0586l8fr0igd8ou2ey5bz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001251</id>
      <parentid>3001250</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="d4tuitqfq5iddp10gmhg9eff3zolf23" xml:space="preserve">[[Skeda:Shawn Ashmore Out on the Town as Photographed by Jason Michael.jpg|thumb|250px|]]
'''Shawn Robert Ashmore''' lindi më [[7 tetor]] [[1979]] në [[Richmond (British Columbia)|Richmond]], [[British Columbia]], [[Kanada]], është një [[aktor]] dhe [[producent filmi]] kanadez.

== [[Filmografia]] ==
{| {{Prettytable}}
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! | Viti
! | Titulli dhe Roli
|-
|| {{F|2006}}
||
* ''[[X-Men 3|X-Men: The Last Stand]]'' as Iceman/Bobby Drake

|-
|| {{F|2005}}
||
* ''[[The Quiet]]'' si Connor
* ''[[Underclassman]]'' si Rob Donovan
* ''[[3 Needles]] si Denys''
'''Filma televiziv'''
* ''[[Terry (film televiziv)|Terry]] si Terry Fox''

|-
|| {{F|2004}}
||
* ''[[My Brother's Keeper]]''
'''Television Miniseries'''
* ''[[Legend of Earthsea]]'' si Ged
'''Television Specials'''
* ''[[2004 MTV Movie Awards]]''

|-
|| 2003 
||
* ''[[X2]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Dokumentare'''
* ''[[The Second Uncanny Issue of X-Men! Making 'X2']]''

|-
|| 2002
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Cadet Kelly]]'' si Cadet Major Brad Rigby

|-
||2001
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Wolf Girl (television movie)|Wolf Girl]]'' si Beau
* ''[[Blackout (television movie)|Blackout]]'' si First Son
* ''[[The Big House (film televiziv)|The Big House]] si Trevor Brewster

|-
|| 2000 
||
* ''[[X-Men (film)|X-Men]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Seri'''
* ''[[In a Heartbeat]]'' si Tyler Connell

|-
|| 1998 
||'''Televizion'''
* ''[[Animorphs (seri)|Animorphs]]'' si Jake Berenson
'''Filma televiziv'''
* ''[[Dear America: The Winter of Red Snow]]'' si Ben Valentine
* ''[[At the Mercy of a Stranger]]'' si Danny

|-
|| 1998 
||
* ''[[Strike!]]'' si Fotograf

|-
||1997
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Melanie Darrow]]'' si David
* ''[[Any Mother's Son]]'' si Billy
* ''[[Promise the Moon]]'' si Leviatus Bennett

|-  
||1994
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Guitarman]]'' si Waylon Tibbins

|-
||1991
||
* ''[[Married to It]]'' si Student in Pageant

|-
|}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0039162|emri=Shawn Ashmore}}

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë kanadezë]]
[[Kategoria:Lindje 1979]]</text>
      <sha1>d4tuitqfq5iddp10gmhg9eff3zolf23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001317</id>
      <parentid>3001251</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="lrzfpeosmjkcg66ih9xmmm12kdxkicz" xml:space="preserve">[[Skeda:Shawn Ashmore Out on the Town as Photographed by Jason Michael.jpg|thumb|250px|]]
'''Shawn Robert Ashmore''' lindi më [[7 tetor]] [[1979]] në [[Richmond (British Columbia)|Richmond]], [[British Columbia]], [[Kanada]], është një [[aktor]] dhe [[producent filmi]] kanadez.

== [[Filmografia]] ==
{| {{Prettytable}}
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! | Viti
! | Titulli dhe Roli
|-
|| {{F|2006}}
||
* ''[[X-Men 3|X-Men: The Last Stand]]'' as Iceman/Bobby Drake

|-
|| {{F|2005}}
||
* ''[[The Quiet]]'' si Connor
* ''[[Underclassman]]'' si Rob Donovan
* ''[[3 Needles]]'' si Denys
'''Filma televiziv'''
* ''[[Terry (film televiziv)|Terry]]'' si Terry Fox

|-
|| {{F|2004}}
||
* ''[[My Brother's Keeper]]''
'''Television Miniseries'''
* ''[[Legend of Earthsea]]'' si Ged
'''Television Specials'''
* ''[[2004 MTV Movie Awards]]''

|-
|| 2003 
||
* ''[[X2]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Dokumentare'''
* ''[[The Second Uncanny Issue of X-Men! Making 'X2']]''

|-
|| 2002
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Cadet Kelly]]'' si Cadet Major Brad Rigby

|-
||2001
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Wolf Girl (television movie)|Wolf Girl]]'' si Beau
* ''[[Blackout (television movie)|Blackout]]'' si First Son
* ''[[The Big House (film televiziv)|The Big House]] si Trevor Brewster

|-
|| 2000 
||
* ''[[X-Men (film)|X-Men]]'' si Iceman/Bobby Drake
'''Seri'''
* ''[[In a Heartbeat]]'' si Tyler Connell

|-
|| 1998 
||'''Televizion'''
* ''[[Animorphs (seri)|Animorphs]]'' si Jake Berenson
'''Filma televiziv'''
* ''[[Dear America: The Winter of Red Snow]]'' si Ben Valentine
* ''[[At the Mercy of a Stranger]]'' si Danny

|-
|| 1998 
||
* ''[[Strike!]]'' si Fotograf

|-
||1997
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Melanie Darrow]]'' si David
* ''[[Any Mother's Son]]'' si Billy
* ''[[Promise the Moon]]'' si Leviatus Bennett

|-  
||1994
||'''Filma televiziv'''
* ''[[Guitarman]]'' si Waylon Tibbins

|-
||1991
||
* ''[[Married to It]]'' si Student in Pageant

|-
|}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0039162|emri=Shawn Ashmore}}

{{aktor-cung}}

[[Kategoria:Aktorë kanadezë]]
[[Kategoria:Lindje 1979]]</text>
      <sha1>lrzfpeosmjkcg66ih9xmmm12kdxkicz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teuhidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23066</id>
    <revision>
      <id>3001294</id>
      <parentid>2941792</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32856" sha1="t2rspmrg0movmcg4agkikfeh4z8g48t" xml:space="preserve">[[Skeda:Index finger = to attention.JPG|parapamje|Simbol i teuhidit]]
{{islam}}
'''Teuhid''' ose '''tevhit''' (Në [[Gjuha arabe|gjuhen arabe]] me kuptimin [[njësimi|njësim]], ''arabisht'' توحيد  = tauḥīd = besimi në unitetin (unikalitetin, të qënit ''një'') (e zotit)). Në [[Sheriati|Sheriat]] njëhsimi gjegjësisht shprehja Teuhid përkufizohet si: ''Njësimi i Allahut të Lartësuar në atë që i përket Atij prej të qenurit Zot, Krijues, Sistemues dhe Sundues i gjithçkaje që ekziston (Rububijes), të qenurit e Tij i vetmi i Cili meriton të adhurohet (Uluhijes), dhe  njësimi i Allahut në Emrat dhe Atributet e Tij (el Esmau ues Sifat).'' Tauhīd-i do të thotë „besimi në unikalitetin e [[zoti]]t“, e rrjedhur nga folja ''arabisht'' وحّد  = vaḥḥada = bashkoj, njëhsoj, unifikoj, përkon në kuptim me termin [[Monoteizmi|monoteizëm]].&lt;ref&gt;Gimaret, EI2, l.c.&lt;/ref&gt;

Shikuar nga këndëvështrimi shkencorë me ''Teuhid'' nënkuptohet përkufizimi i shprehjes [[Allahu]].

''Tauhīd'' do të thotë të shpallurit e zotit (''arabisht'': [[Allahu|allah]]) si ''një të vetëm'', unik, njohja e të qënit ''një'' të zotit. Me anë të kësaj shpalljeje dëshmohet se përveç zotit nuk ka perëndi të tjera, se ai as nuk është lindur as nuk është krijuar. Ky term nuk figuron në [[Kurani|kuran]] (si edhe ''vaḥḥada'') por allahut i autorizohen aty thjeshtësi (jo në kuptimin ''modesti'') (aḥad, sure 112) dhe unikalitet (''ilāh un vāḥid'', në 13 vende në tekstin e kuranit; ''lā ilāha illā huva'', në 29 vende përveç shprehjesh të tjera me të njëjtin kuptim). [[Sure 112]] (''al-ihlas'') e formulon kështu: „Thuaj: ai është zoti, një i vetëm (''allahu ahad'')... Ai as nuk ka lindur as nuk është lindur...“ Kjo sure quhet edhe ''surat at-tauhīd''. Fjalët e para të shpalljes së besimit të [[Feja islame|fesë islame]] (''[[Shehadeti|shahada]]'') janë: „Nuk ka perëndi përveç zotit të vetëm...“. Këto cilësohen edhe si „fjalët e ''tauhīd''-it“.

:Teuhidi perbehet nga tri lloje:

== Kategoritë ==
Tauhid-i ndahet në 4 kategori:
* '''''tauhid ar-rububijah''''' - Ruajtja e unitetit në sundimin e zotit
* '''''tauhid al-asma vas-sifat''''' - Ruajtja e unitetit në emrat dhe cilësitë e allahut
* '''''tauhid al-Ibadah''''' - Ruajtja e unitetit në shërbimin fetar ndaj allahut
* '''''tauhid al hakimijjah''''' - Ruajtja e unitetit në ligjvënie (juridiksion) (''tashree''').

=== Teuhidi er Rububije ===
'''Teuhidi er Rububije:''' është të njësuarit e Allahut të Madhëruar në të qenurit Krijues, Zotërues dhe Rregullues e Sistemues i gjithçkaje që ekziston.
Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Krijues realizohet duke besuar se nuk ka krijues tjetër përveç Allahut.

Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Padyshim që i Tij është krijimi dhe komandimi.&quot;''' 
Nga kjo fjali (ajet) kuptohet veçimi dhe kufizimi i gjërave të përmendura vetëm për Allahun, pasi në të është paraprirë kallëzuesi para kryefjalës, gjë e cila në gjuhën arabe të jep të kuptosh që ky kallëzues është i posaçëm dhe i veçantë për atë kryefjalë.
Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;A ka krijues tjetër përveç Allahut që iu furnizon nga qielli dhe toka?!&quot;'''

Nga ky ajet përfitohet gjithashtu se krijimi i përket vetëm Allahut dhe ai është i posaçëm vetëm për Të, pasi që pyetja që drejtohet në të është pyetje sfiduese.
Ndërsa përsa i përket pohimit të ndonjë krijuesi tjetër përveç Allahut, si në Fjalën e Allahut: '''&quot;I Lartësuar me Madhështi qoftë Allahu, më i Miri i krijuesve!&quot;'''

Apo si në fjalën e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) rreth piktorëve, të cilëve do t'u thuhet: '''&quot;Jepuni jetë atyre që keni krijuar.&quot;'''
Këto në fakt nuk janë krijim në të vërtetë dhe as futje në ekzistencë pas mosekzistencës së tyre, por ato janë shndërrim i diçkaje nga një gjendje në një gjendje tjetër [Asgjë nuk krijohet nga asgjëja në këtë botë (nga njerëzit) dhe asgjë nuk zhduket (pasi është krijuar), por ajo kthehet nga një gjendje në një gjendje tjetër; Allahu është Krijuesi i gjithçkaje dhe tek Allahu është kthimi i çdo gjëje. Sh.P].

Vepra e njerëzve gjithashtu nuk është gjithpërfshirëse, por ajo kufizohet me mundësinë e njeriut dhe në një rreth shumë të ngushtë, kështu që kjo nuk e kundërshton fjalën tonë: Të njësuarit e Allahut në të qenurit Krijues.

Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Zotërues:

Kjo realizohet duke besuar dhe pasur bindjen se krijesat nuk i sundon veçse Krijuesi i tyre, siç thotë Allahu i Madhëruar: '''&quot;I Allahut është sundimi i qiejve dhe Tokës.&quot;'''
Dhe thotë: '''&quot;Thuaj: '''&quot;Në dorë të kujt është mbisundimi i gjithçkaje?!&quot;
Ndërsa përsa i përket pohimit të sundimit dhe zotërimit të dikujt tjetër përveç Allahut, si në Fjalën e Allahut: &quot;Përveç me bashkëshortet ose me ato të cilat janë nën zotërimin e tyre (robëreshat), në këtë rast ata nuk ngarkohen me faj.&quot;'''

Dhe në Fjalën e Allahut: '''&quot;Ose në shtëpinë të cilës ju i zotëroni çelësat.&quot;'''
Ky në fakt është zotërim i kufizuar dhe nuk përfshin veçse diçka të pakët prej të gjitha këtyre krijesave. Njeriu zotëron atë që ka në dorën e tij dhe nuk e zotëron atë që gjendet në dorën e tjetrit.
Po ashtu, zotërimi i tij është i mangët për nga përshkrimi; njeriu nuk e zotëron plotësisht atë që zotëron, për këtë shkak ai nuk vepron në të veçse konform ligjeve të vendosura në Sheriat.
P.sh: Sikur ai të dëshironte të digjte pasurinë e tij, apo të rrihte kafshën e tij, ne do të thoshim: Kjo nuk lejohet. Ndërsa Allahu i Madhëruar e zotëron gjithçka me zotërim e sundim të plotë e gjithpërfshirës.

Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Rregullues e Përgatitës i gjithçkaje:

Kjo realizohet duke besuar se nuk ka rregullues e sistemues tjetër përveç Allahut të Vetëm. Allahu i Lartësuar thotë: &quot;Thuaj: '''&quot;Kush iu furnizon nga qielli dhe toka dhe kush është Zotëruesi i të dëgjuarit dhe të shikuarit? Kush e nxjerr të gjallën nga e vdekura dhe të vdekurën nga e gjalla dhe kush është rregulluesi dhe sunduesi i të gjitha çështjeve? Do të thonë të gjithë: 'Allahu'. Ndërsa ti thuaju: &quot;A nuk keni frikë atëherë nga ndëshkimi i Allahut?! Ky është Allahu, Zoti juaj i Vërtetë dhe pas të vërttetës ç'gjë tjetër mund të ketë përveç errësirës dhe humbjes? Si atëherë ndërroni rrugë?!&quot;'''
Ndërsa rregullimi i njeriut është i kufizuar në atë që posedon dhe sipas ligjeve të Sheriatit.

Këtë lloj të Teuhidit nuk e kanë kundërshtuar as idhujtarët në mesin e të cilëve u dërgua Muhamedi (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), por ata e pohonin atë. Allahu i Madhëruar thotë: '''&quot;Sikur t'i pyesje ata se kush i krijoi qiejtë dhe tokën, ata do të thonë: &quot;Ato i ka krijuar i Gjithëfuqishmi, i Gjithëdituri.&quot;'''

Këta e pohojnë se Allahu është Ai i Cili i rregullon e sistemon gjërat dhe se i Tij është zotërimi i qiejve dhe Tokës.

Këtë nuk dihet ta ketë mohuar askush prej bijve të Ademit; askush nuk ka thënë: Gjithësia ka dy krijues të barabartë!
Pra askush nuk e ka mohuar Teuhidin er Rububije, as me refuzim të tij dhe as me shokvënie Allahut në të. Me përjshtim të asaj që ka ndodhur me Faraonin, i cili e mohoi atë me refuzim nga kryeneçësia. Ai e zhveshi Allahun nga të qenurit Zot dhe Krijues i gjithçkaje, madje e mohoi ekzistencën e Tij. Allahu i Lartësuar tregon për të: &quot;Ai tha: &quot;Unë jam zoti juaj më i lartë!&quot;, &quot;Unë nuk di që ju të keni zot tjetër përveç meje!&quot;

Kjo ishte një kryeneçësi dhe arrogancë e tij, pasi ai e dinte shumë mirë se Zoti ishte dikush tjetër dhe jo ai, siç thotë Allahu i Lartësuar: '''&quot;Dhe ata i përgënjeshtruan ato (ajetet Tona) padrejtësisht dhe me kryeneçësi.&quot;'''
Dhe thotë Allahu duke treguar për Musën (alejhis selam) kur ai polemizonte me Faraonin: &quot;Në të vërtetë ti tashmë e more vesh se këto shenja nuk i ka zbritur veçse Zoti i qiejve dhe tokës.&quot;
Ai në fakt, në vetvete e pohonte se Zoti ishte Allahu i Madhëruar.

Ndërsa me shokvënie Allahut, këtë lloj të Teuhidit e kanë mohuar mexhuset (adhuruesit e zjarrit), të cilët thanë: Gjithësia ka dy krijues; krijuesi i dritës dhe krijuesi i errësirës. Por megjithatë, këta nuk i kanë konsideruar të barabartë këta dy krijues.
Ata thonë: Drita është më e mirë se errësira, pasi që ajo krijon të mirën, ndërsa errësira krijon të keqen, e ai që krijon të mirën është më i mirë se ai që krijon të keqen. 
Gjithashtu, sipas tyre errësira është asgjë dhe nuk ndriçon, ndërsa drita është ekzistencë që ndriçon, kështu që ajo është më e plotë në vetvete.
Ata gjithashtu përmendin një dallues të tretë; drita është e vjetër (ka qenë gjithmonë, pa fillim), sipas terminologjisë së filozofëve, por kanë rënë në kundërshtim për errësirën; a është e vjetër apo aksidentale?!

Argumentimi logjik për të qenurit e Krijuesit të gjithësisë vetëm Një:

Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Allahu nuk ka marrë ndonjë fëmijë dhe as nuk ka ndonjë zot tjetër bashkë me Të. Përndryshe, secili prej zotave do të veçohej me atë që kishte krijuar dhe do të luftonin njëri-tjetrin.&quot;'''
Sikur të pohonim se bota ka dy krijues, atëherë secili prej zotave do të veçohej me atë që kishte krijuar dhe do të bëhej i pavarur, ashtu siç e kanë zakon mbretërit, pasi që ai nuk dëshiron ta shoqërojë kush në sundim.

Dhe nëse do të bëhej i pavarur, ai do të kërkonte edhe diçka tjetër; që i gjithë pushteti e sundimi të jetë vetëm i tij dhe të mos e shoqërojë askush në të.
E në këtë rast, kur secili prej tyre të kërkonte pushtetin e plotë, atëherë ose të dorëzohen që të dy nga pamundësia për të arritur këtë gjë, ose të triumfojë njëri prej tyre mbi tjetrin. E nëse do të ndodhte kjo e dyta, atëherë të qenurit zot do të aprovohej për këtë. Në të kundërt, nëse do të ishte e para, asnjëri prej tyre nuk është zot, pasi që ai që është i pamundur dhe i pafuqishëm, ai nuk mund të jetë zot.&lt;ref&gt;Shkëputur nga libri &quot;El kaulu el Mufid ala Kitabi et Teuhid&quot; Autor: Muhamed ibën Salih el Uthejmin, Allahu e mëshiroftë! Përktheu: Bledar Hoxha&lt;/ref&gt;

=== Teuhidi el Uluhije ===
'''Teuhidi el Uluhije''', apo siç i thuhet ndryshe edhe Teuhidi i adhurimit; vështruar nga dy këndvështrime; nëse do të vështronim nga të adresuarit e tij tek Allahut, quhet Teuhidi el Uluhije (Njësimi i Allahut në Hyjninë e Tij) dhe nëse do të vështronim nga të adresuarit e tij tek krijesat, quhet Teuhidi i el Ibade (Njësimi i Allahut në adhurim).

Domethënia e këtij Teuhidi është të njësuarit dhe të veçuarit e Allahut të Madhëruar me adhurim.
Ai i Cili meriton të adhurohet është vetëm Allahu i Lartësuar. Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Kjo sepse Allahu është i Vërteti, ndërsa ato që lusin përveç Allahut janë të kotë e të pavërtetë.&quot;'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Lukman|title=Wikibooks:'''Lukman: 30'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=7 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080307183039/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Lukman|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Termi “adhurim” përdoret për dy gjëra:

E para: Adhurim me kuptimin e të nënshtruarit Allahut të Madhëruar duke kryer urdhërat e Tij dhe duke iu larguar ndalesave të Tij, nga dashuria dhe madhërimi për Të.

E dyta: Adhurim me kuptimin e veprës e cila konsiderohet adhurim. Këtë të dytën e ka sqaruar Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë!) me përkufizimin: “Adhurimi është term përmbledhës për çdo gjë të cilën Allahu e do dhe është i kënaqur për të, prej veprave të dukshme dhe të padukshme.”

Shembull për këtë është namazi; kryerja e tij është adhurim ndërsa vetë ai është të adhuruarit. Namazi është adhurim dhe ne adhurojmë Allahun me namaz.
Prej këtu, Njësimi i Allahut me këtë lloj të teuhidit realizohet duke qenë rob vetëm i Allahut dhe t’i nënshtrohesh vetëm Atij me dashuri e madhërim dhe sipas asaj që Ai ka ligjëruar.
Allahu i Lartësuar thotë: '''“Mos merr përkrah me Allahun të adhuruar tjetër, përndryshe do të ulesh i përçmuar, i braktisur (në zjarr).”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Isra|title=Wikibooks&gt; '''El Isra: 22'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101433/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Isra|language=sq}}&lt;/ref&gt;
Allahu i Madhëruar thotë: “Falenderimi i takon vetëm Allahut, Zotit të botëve.” [El Fatiha: 2] Ky cilësim i Allahut me “Zoti i botëve” është pikërisht për aprovimin e të adhuruarit vetëm Allahut; Ai është i Adhuruari sepse Ai është Zoti i botëve.
Allahu i Madhëruar thotë: '''“O njerëz! Adhurojeni Zotin tuaj i Cili iu ka krijuar ju dhe ata të cilët kanë qenë para jush.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Bekare|title=Wikibooks: '''El Bekare: 21'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100618/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Bekare|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Pra, Ai i Cili është i Vetmi Krijues, Ai është i Vetmi i Cili meriton të adhurohet.
Përndryshe do të ishte jashtë logjike (budallik) që krijesën e krijuar dhe me fund të sigurtë ta marrësh për zot që e adhuron! Në të vërtetë ajo krijesë nuk ka për të të bërë dobi as me ngjallje, as me shtim të pasurisë dhe as me shtim të jetës, kështu që është mendjelehtësi të shkosh te varri i një njeriu i cili është tretur dhe bërë pluhur dhe t’i lutesh e ta adhurosh atë, kur në fakt është ai i cili ka nevojë për lutjen tënde, ndërsa ti nuk ke nevojë t’i lutesh atij. Ai nuk ka në dorë t’i bëjë dobi apo dëm vetes së tij, e si do ta ketë në dorë diçka të atillë për ty?!
Këtë pjesë të Teuhidit e ka mohuar shumica e krijesave dhe për shkak të tij Allahu i ka dërguar [[Pejgamber]]ët dhe ka zbritur Librat e Tij. Allahut i Lartësuar thotë: '''“Ne nuk kemi dërguar para teje ndonjë të dërguar veçse i kemi shpallur atij se nuk ka të adhuruar tjetër (me të drejtë) përveç Meje, ndaj më adhuroni vetëm Mua!”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Enbija|title=Wikibooks: '''El Enbija: 25'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100514/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Enbija|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Megjithë këtë, pasuesit e të Dërguarve të Allahut kanë qenë të pakët. I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimet i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: '''“…Unë pashë atje të kishte Pejgamber me një grup të vogël njerëzish (pasues të tij), një tjetër me një apo dy burra dhe një tjetër pa njeri tjetër bashkë me të.”'''

'''Vërejtje:'''

Eshtë për t’u habitur fakti që shumica e atyre të cilët shkruajnë rreth Teuhidit, në këto kohët e fundit, e përqendrojnë vështrimin e tyre në Teuhidin er Rububije, sikur të polemizojnë me njerëz të cilët e mohojnë ekzistencën e Zotit (edhe pse ekzistojnë njerëz të atillë), por fakti është se shumica e [[Myslimani|myslimanëve]] sot kanë rrëshqitur në shirkun (shokvënien Allahut) në adhurim!!
Për këtë shkak kërkohet që përqendrimi të jetë në këtë pjesë të Teuhidit, me qëllim që t’i nxjerrim për tek ai ata myslimanë të cilët thonë se janë myslimanë, por të cilët në fak janë idhujtarë dhe nuk e dinë këtë.

=== Teuhidi el Esmai ue Sifati ===
[[Allahu|Teuhidi i Emrave dhe Atributeve te Allahut]]:

Kjo pjesë e Teuhidit është të njësuarit e Allahut me ato emra dhe atribute që Ai ka, dhe kjo përmban dy gjëra:
E para: Pohimi; që të pohojmë të gjithë emrat dhe atributet e Allahut të Lartësuar të cilat Ai i ka pohuar për Veten e Tij në Librin e Tij apo në Sunetin e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
E dyta: Mohimi i ngjasimit; që të mos i mveshim Allahut të ngjashëm me Të në emrat dhe atributet e Tij; siç thotë Allahu i Lartësuar: 
*'''“Asgjë nuk i përngjet Atij dhe Ai është Gjithëdëgjuesi, Gjithëshikuesi.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Shura|title=Wikibooks:'''Esh Shura: 11'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100519/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Shura|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Ky ajet argumenton se Allahut nuk i përngjet asnjë prej krijesave në atributet e Tij. Edhe nëse ato përputhen në domethënie, por në realitet dhe në esencë ato ndryshojnë.
Kështu, kushdo që mohon atë që Allahu ka pohuar për Veten e Tij, ai është gjymtues dhe ky gjymtim i tij i përngjan gjymtimit të Faraonit. 
Ndërsa ai i cili i pohon ato dhe i ngjason me të krijesave, ai është bërë i ngjashëm me idhujtarët të cilët adhurojnë bashkë me Allahun edhe të tjerë prej krijesave të Tij. 
Dhe vetëm ai i cili i pohon ato emra dhe atribute pa i ngjasuar me ato të krijesave, vetëm ai është prej njësuesve të Allahut.

Në këtë pjesë të Teuhidit ka humbur një pjesë e popullit [[mysliman]] dhe janë ndarë në grupe të shumta; dikush ka ndjekur rrugën e gjymtimit të tyre dhe i mohon ato atribute të Allahut duke thënë se ai kështu e pastron Allahun nga të metat, por në fakt ai ka humbur rrugë, pasi që në të vërtetë i pastruar është Ai nga i cili mohohen atributet e mangëta e të meta dhe Fjalët e të Cilit pastrohen nga të qenurit verbuese dhe çorientuese.

Nëse dikush thotë: Allahu nuk ka shqisë të dëgjuari, as të shikuari, as dije dhe as Fuqi absolute; ai nuk e ka pastruar e lartësuar Allahun, por e ka mveshur atë me të metat më të mëdha dhe Fjalën e Tij me të qenurit verbuese dhe çorientuese, pasi që Allahu e përsërit shpesh dhe e pohon këtë në Fjalën e Tij ku thotë: “'''Gjithëdëgjues, Gjithëshikues'''”, “'''I Gjithëfuqishëm, më i Drejti në gjykim'''”, “'''Falësi i Madh''', Mëshirëploti”; sikur Allahu t’i pohonte këto në Fjalët e Tij dhe të ishte i zhveshur nga ato, kjo do të ishte kulmi i verbimit, çorientimit dhe shpifje për Fjalën e Allahut të Madhëruar.

Disa të tjerë kanë ndjekur rrugën e ngjasimit duke pretenduar se atributet e Allahut janë si ato të krijesave, por këta kanë humbur rrugë sepse ata nuk e kanë vlerësuar Allahun ashtu si i takon Atij. Kjo sepse këta i kanë mveshur Allahut mangësi dhe të meta, pasi që këta e kanë konsideruar të Plotin dhe Absolutin në çdo aspekt me të mangëtin në çdo aspekt.
Përderisa krahasimi i më të plotit me atë më të mangëtin ul nga vlera e të parit, siç thuhet: 
A nuk e di ti se shpatës i ulet vlera
Nëse thuhet se shpata është më mprehtë se shkopi

Atëherë si është puna me ngjasimin e Absolutit me të mangëtin?!
Ky është krimi më i madh që mund të bëhet kundrejt Allahut të Madhëruar, megjithëse krimi i gjymtuesëve është edhe më i madh, por që të gjithë ata nuk e kanë vlerësuar Allahun ashtu si i takon Atij.

Kështu që, është obligim të besojmë në atë me të cilën Allahu ka Cilësuar dhe ka quajtur Veten e Tij në Librin e Tij dhe në gjuhën e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), pa shtrembërim, pa gjymtim, pa formësim dhe pa ngjasim.

Kështu ka thënë edhe dijetari i madh Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë!) dhe të tjerë prej dijetarëve të mëdhenj.

Kështu, shtrembërimi bëhet në tekste, gjymtimi në bindje dhe akide, formësimi në cilësi dhe ngjasimi gjithashtu në cilësi e atribute, por ky i dyti është më i veçantë se formësimi; pasi çdokush që bën ngjasim të Allahut me Krijesat, ai ka bërë edhe formësim, dhe jo e anasjellta.
Kështu që duhet ta pastrojmë akiden dhe bindjen tonë nga këto katër gjëra.

Kemi për qëllim me “shtrembërimin” këtu: interpretimin që kanë ndjekur shtrembëruesit e teksteve të atributeve të Allahut, pasi ata e kanë quajtur veten e tyre “interpretuesit”, me qëllim që të zbusin në sy të njerëzve rrugën që kanë ndjekur; për shkak se natyra njerëzore nuk e pranon fjalën shtrembërim (në tekstet Hyjnore), por kjo nuk është veçse zbukurim i fjalës para njerëzve me qëllim që ata të mos largohen nga ajo.

Por në të vërtetë, interpretimi i tyre është shtrembërim; devijim i shprehjes nga domethënia e saj e drejtpërdrejtë. Ne themi: Nëse argumenton ndonjë provë për këtë devijim, atëherë ai është i saktë dhe nuk është interpretim në atë kuptim që thoni ju, por komentim (tefsir).
E nëse nuk argumenton asnjë provë për të, atëherë ai është shtrembërim dhe ndryshim i fjalës nga vendi i saj.

Këta njerëz të atillë të cilët kanë ndjekur këtë rrugë, këta kanë humbur. Ata i pohojnë atributet e Allahut por të shtrembëruara. Këta kanë humbur dhe janë vendosur në një rrugë të kundërt nga ajo e pasuesëve të sunetit dhe xhematit.
Kështu që këta nuk mund të cilësohen prej pasuesve të sunetit dhe xhematit, pasi që mveshja me diçka përmban adresimin tek ajo; pasuesit e Sunetit i adresohen Sunetit pasi që ata janë të kapur për të, ndërsa këta nuk janë të kapur për Sunetin në shtrembërimet e tyre.

Po kështu edhe xhemati në origjinë vjen prej të bashkuarit dhe të grumbulluarit, ndërsa ata nuk janë të bashkuar në mendimet e tyre, pasi që në librat e tyre gjen ngatërrim, kundërshtim dhe kundërthënie, saqë ata akuzojnë edhe njëri-tjetrin për humbje e devijim, si dhe bienë në kundërthënie me vetveten e tyre.

Sqaruesi i librit “'''El Akidetu et Tahauije'''” ka përcjellë nga [[El Gazali]], i cili arriti majat në shkencën e skolastikës (Ilmul Kelam), ka përcjellë fjalë të cilat nëse dikush i lexon, i bëhet e qartë se ata njerëz janë në rrugë të gabuar, të rrezikshme dhe kanë rrëshqitur, e se ata nuk janë të qartë në vetveten e tyre.

Ata janë të hutuar dhe në mëdyshje, nuk janë të bindur në çështjen e tyre, ndërsa atë të cilin e ka udhëzuar Allahu në Rrugën e Drejtë e gjen të sigurtë dhe të qetë. Ai lexon në Librin e Allahut dhe në Sunetin e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) ato që Allahu i ka pohuar për Veten e Tij prej Emrave dhe Atributeve të Tij, dhe ky i pohon ato.

Si do të ishte ndryshe kur askush nuk di për Allahun ashtu siç di Allahu për Veten e Tij, askush nuk thotë ndonjë njoftim më të vërtetë se Allahu dhe askush nuk është më i saktë në sqarim se sa Allahu; ashtu siç thotë Allahu i Lartësuar: 
*'''“Allahu dëshiron që t’ua sqarojë juve.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks '''En Nisa: 26'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;
*'''“Allahu u sqaron ju me qëllim që të të mos humbni rrugë.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks: '''En Nisa: 176'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;
*'''“Ne ta kemi zbritur ty Librin, sqarues për gjithçka.”'''&lt;ref&gt;[http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nahl Wikibooks:'''En Nahl: 89'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010100330/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nahl |date=10 tetor 2006|language=sq }}.&lt;/ref&gt;
*'''“Dhe kush mund thotë fjalë më të vërtetë se Allahu.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks: '''En Nisa: 122'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Këto ajete e të tjera si këto argumentojnë se Allahu ia ka sqaruar krijesave të Tij me sqarim mëse të plotë rrugën që të shpie tek Ai dhe gjëja më e madhe për të cilën kanë nevojë krijesat që t’u sqarohet është njohuria për Allahun e Lartësuar me Emrat dhe Atributet e Tij, me qëllim që ta adhurojnë Allahun me dije dhe vendosshmëri. Përndryshe, adhurimi i dikujt të cilit nuk ia njohim atributet, apo i cili nuk ka atribute, është diçka që nuk mund të realizohet kurrë.
Kështu që, është e domosdoshme që të njohësh atributet e të Adhuruarit tënd me qëllim që të drejtohesh tek Ai dhe ta adhurosh Atë ashtu si duhet dhe si e meriton Ai.

Njeriu nuk duhet t’i kalojë kufijtë e tij dhe të shkojë në formësim apo ngjasim, pasi që nëse ai është i paaftë për të përfytyruar shpirtin e tij që ka me vete, atëherë është edhe më i paaftë për të përshkruar realitetin e atyre atributeve me të cilat Allahu i Lartësuar ka cilësuar Veten e Tij.
Ndaj është detyrë e njeriut që ai ta ndalojë veten e tij nga të pyeturit “Përse?” e “Si?”, në lidhje me Emrat e Allahut të Madhëruar dhe Atributet e Tij.
Njeriu gjithashtu duhet ta ndalojë veten e tij nga të menduarit për formën e atyre atributeve.

Nëse njeriu e ndjek këtë rrugë, ai ka për të qenë i qetë dhe pikërisht kjo është edhe rruga që kanë ndjekur selefët (të parët tanë) (Allahu i mëshiroftë!)
Për këtë shkak, kur një burrë erdhi tek imam Maliku (Allahu e mëshiroftë!) dhe i tha: “O Ebu Abdullah! “I Gjithëmëshirshmi mbi Arsh qëndroi.”; Si qëndroi?&quot; Ai (Imam Maliku)tundi kokën pastaj tha: “Qëndrimi mbi diçka nuk është i panjohur, ndërsa forma e tij (në lidhje me Allahun) nuk është e kapur nga mendja njerëzore. Besimi në të është uaxhib (obligim), ndërsa pyetja për të është bidat (risi). E unë nuk të shoh ty veçse një bidatçi.”

Ndërsa në këtë kohën tonë gjejmë njerëz të thonë: Allahu zbret në Qiellin e kësaj bote në një të tretën e çdo nate, por nga kjo rrjedh që Ai të qëndrojë në Qiellin e kësaj bote gjatë gjithë natës, pasi që nata lëviz nëpër të gjithë tokën dhe një e treta e saj lëviz nga njëri vend në tjetrin!

Kjo sigurisht që është diçka të cilën nuk e kanë thënë shokët e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), dhe nëse kjo do të ishte diçka që shkon në zemrën e besimtarit, Allahu do ta kishte sqaruar atë që në fillim, apo në gjuhën e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), apo të nxirrte dikë që të pyeste për të dhe pastaj të zbriste përgjigjen, ashtu siç kanë pyetur sahabët të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!): &quot;Ku ka qenë Allahu para se të krijonte qiejtë dhe Tokën?&quot; Dhe ai (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) iu përgjigj atyre.
Kjo pyetje e madhe argumenton se çdo gjë që i nevojitet njerëzve, Allahu ua sqaron atyre me anë të njërës prej tre mënyrave të mësipërme.

Ndërsa në përgjigje të problemit të shfaqur në hadithin e Zbritjes së Allahut, thuhet: Përderisa një e treta e natës në këtë zonë vazhdon të qëndrojë, atëherë zbritja e Allahut në të është realizuar. Ndërsa në zonat e tjera në të cilat nuk ka hyrë një e treta e natës, nuk është realizuar zbritja; dhe Allahut nuk i përngjet asgjë, ndërsa hadithi argumenton se koha e zbritjes mbaron me hyrjen e agimit.

Detyra jonë është të dorëzohemi dhe të themi: Dëgjuam, u bindëm, pasuam dhe besuam.
Kjo është detyra jonë; të mos e tejkalojmë Kuranin dhe hadithin.
Të tre këto lloje të Teuhidit janë bashkuar në Fjalën e Allahut të Madhëruar: 
*'''&quot;Zot i qiejve dhe i tokës dhe i gjithçkaje që gjindet mes tyre, kështu që adhuroni Atë (Një e të Vetëm) dhe jini të vazhdueshëm e të duruar në adhurim ndaj Tij. A mos dini ndonjë që është i ngjashëm (ose me një emër) me Të?&quot;'''&lt;ref&gt;[http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Merjem Wikibooks:'''Merjem: 65'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010100311/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Merjem |date=10 tetor 2006|language=sq }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rrugetepaqes.net/|title=Rrugaepaqes.NET Teuhidi|access-date=8 gusht 2006|archive-date=14 korrik 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060714070337/http://rrugetepaqes.net/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Përkatësia ==
Ndjekësit e tauhīd-it (''ahl al-tauhīd'') janë në përgjithësi myslimanë; [[Mutazilizmi|mu'tazila]] ciliësohej vetë si ''ahl al-tauhīd val-'adl'' (arabisht أهل التوحيد والعدل = ahlu ʾt-tauḥīd va-ʾl-ʿadl = njohësit e unitetit të zotit dhe drejtësisë).

Termi në shumës ''muvahhidun'' (arabisht موحد; tekstualisht &quot;njohësit e tauhīd-it&quot; (cilësim për thjesht monoteistët) përdoret nga disa grupe [[Feja islame|islamike]]/[[Islamizmi|islamiste]], si psh. nga [[Vehabizmi|vahhabi-tët]], për t'u vetëquajtur. Ky term përdoret si emër i dinastisë berbere të [[Almohadët|almohadëve]], (arabisht الموحّدون = al-muvahhidun = al-muvaḥḥidūn) të cilët e kanë bërë teorinë e unitetit të zotit programin e vet fetaro-politik.

== Kundërshtimet ==
Termi i kundërt (antonim) janë [[Politeizmi|politeistët]], më saktë, ata, të cilët i vënë përbri zotit edhe perëndi ose [[Biri i zotit|bij të zotit]] duke qenë kështu ndjekës të ''[[Shirk-ët|shirk-ut]]'' („vendosjes bashkë“, politeizmit).  Në suren 9, vargun 30 thuhet: 
:„''Çifutët thonë: ‚Yzairi'' (dmth. [[Esdra]]) ''është biri i zotit.‘ Ndërsa të krishterët thonë: ‚Krishti është biri i zotit‘... sa të lajthitur janë!“'' 
[[Dualizmi|Dualistët]] dënohen me anë të shprehjes së sures 16, vargu 51: 
:''Dhe zoti ka thënë: mos merrni dy perëndi (zota)!''“ 
[[Teologjia]] e mëvonshme islamike e koncepton unitetin hyjnor praktikisht vetëm në kundërshtim me [[Trinia|trinitetin]] kristian megjithëse teologët kristianë dhe çifutë e vendosin në qendër nocionin e unitetit të zotit duke përjashtuar implikime të ngjashme, ndër të tjera për teorinë e atributeve të zotit.

== Të tjera ==
Gjithashtu termi ''tauhīd'' përdoret shpesh me një kuptim të veçantë në [[Sufizmi|sufizëm]], ku arritja e „unitetit (''njësimit'') me zotin“ (me këtë nënkuptohet shndërrimi i vullnetit vetjak në vullnetin e zotit dhe braktisja e egos (''vetit'')), vlen në të si qëllimi i krysor i jetës. Për ta arritur atë duhen përpjekje të mëdha (''[[xhihadi|xhihad]]''), si lufta kundra të brendshmes (''shpirtit'') të vet, kundra të ashtuquajturës „egos së ulët“ (''[[Nafs-i|an-nafs al-ammara]]''). Si shkalla më e lartë vlen „''uni'' i pastër“ (''[[Nafs-i|an-nafs al-safija]]''), të cilin mund ta arrijnë vetëm pak sufi.

== Literaturë ==
* Dr. Abu Ameenah Bilal Philips: ''Tauhid - Der Eingottglaube im Islam'' (Tauhid-i, besimi në një zot në fenë islame) - ISBN 978-3-9811068-1-7
* Daniel Gimaret: ''La doctrine d’al-Ashʿarī.'' Paris 1990
* Daniel Gimaret: Art. ''tawḥīd'', në: [[The Encyclopaedia of Islam]], Brill, Leiden, vol. 10, f. 389

== Lidhje të jashtme ==
*[https://web.archive.org/web/20080302082317/http://artikuj.4t.com/12l_teuhidit_k1.htm Libri i Teuhidit]
*[https://web.archive.org/web/20070206145558/http://www.rrugetepaqes.net/teuhid.html  Rruga e paqes - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20050407221038/http://www.mburoja.net/Permuslimaneterinj/Delirjapermesteuhidit.html Mburoja - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20070929125719/http://www.iiu.edu.my/deed/quran/albanian/teuhidi.doc IIU EDU MY - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20071016063341/http://www.selefi.org/Artikujt/akide/Bazat%20Themelore%20te%20Teuhijdit.html Selefi.org - Teuhidi]
* [http://www.emu.edu/cjp/pub/journal/articles/sumanto.pdf  Sumanto Al Qurtuby: ''Peace Theology: The Islamic Roots of Peace and Nonviolence.'' Center for Justice and Peace Building, Eastern Mennonite University, 2008]{{Lidhje e thyer}} Tauhīd-i si koncept për paqen dhe padhunësinë (PDF; 227 kB)

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Islam]]</text>
      <sha1>t2rspmrg0movmcg4agkikfeh4z8g48t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001295</id>
      <parentid>3001294</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32853" sha1="jw3vnf4f0a4ipm3ti0f1jdgcpfdhg1t" xml:space="preserve">[[Skeda:Index finger = to attention.JPG|parapamje|Simbol i teuhidit]]
{{islam}}
'''Teuhid''' ose '''tevhit''' (Në [[Gjuha arabe|gjuhen arabe]] me kuptimin [[njësimi|njësim]], ''arabisht'' توحيد  = tauḥīd = besimi në unitetin (unikalitetin, të qënit ''një'') (e zotit)). Në [[Sheriati|Sheriat]] njëhsimi gjegjësisht shprehja Teuhid përkufizohet si: ''Njësimi i Allahut të Lartësuar në atë që i përket Atij prej të qenurit Zot, Krijues, Sistemues dhe Sundues i gjithçkaje që ekziston (Rububijes), të qenurit e Tij i vetmi i Cili meriton të adhurohet (Uluhijes), dhe  njësimi i Allahut në Emrat dhe Atributet e Tij (el Esmau ues Sifat).'' Tauhīd-i do të thotë „besimi në unikalitetin e [[zoti]]t“, e rrjedhur nga folja ''arabisht'' وحّد  = vaḥḥada = bashkoj, njëhsoj, unifikoj, përkon në kuptim me termin [[Monoteizmi|monoteizëm]].&lt;ref&gt;Gimaret, EI2, l.c.&lt;/ref&gt;

Shikuar nga këndëvështrimi shkencorë me ''Teuhid'' nënkuptohet përkufizimi i shprehjes [[Allahu]].

''Tauhīd'' do të thotë të shpallurit e zotit (''arabisht'': [[Allahu|allah]]) si ''një të vetëm'', unik, njohja e të qënit ''një'' të zotit. Me anë të kësaj shpalljeje dëshmohet se përveç zotit nuk ka perëndi të tjera, se ai as nuk është lindur as nuk është krijuar. Ky term nuk figuron në [[Kurani|kuran]] (si edhe ''vaḥḥada'') por allahut i autorizohen aty thjeshtësi (jo në kuptimin ''modesti'') (aḥad, sure 112) dhe unikalitet (''ilāh un vāḥid'', në 13 vende në tekstin e kuranit; ''lā ilāha illā huva'', në 29 vende përveç shprehjesh të tjera me të njëjtin kuptim). [[Sure 112]] (''al-ihlas'') e formulon kështu: „Thuaj: ai është zoti, një i vetëm (''allahu ahad'')... Ai as nuk ka lindur as nuk është lindur...“ Kjo sure quhet edhe ''surat at-tauhīd''. Fjalët e para të shpalljes së besimit të [[Feja islame|fesë islame]] (''[[Shehadeti|shahada]]'') janë: „Nuk ka perëndi përveç zotit të vetëm...“. Këto cilësohen edhe si „fjalët e ''tauhīd''-it“.

:Teuhidi perbehet nga tri lloje:

== Kategoritë ==
Tauhid-i ndahet në 4 kategori:
* '''''tauhid ar-rububijah''''' - Ruajtja e unitetit në sundimin e zotit
* '''''tauhid al-asma vas-sifat''''' - Ruajtja e unitetit në emrat dhe cilësitë e allahut
* '''''tauhid al-Ibadah''''' - Ruajtja e unitetit në shërbimin fetar ndaj allahut
* '''''tauhid al hakimijjah''''' - Ruajtja e unitetit në ligjvënie (juridiksion) (''tashree''').

=== Teuhidi er Rububije ===
'''Teuhidi er Rububije:''' është të njësuarit e Allahut të Madhëruar në të qenurit Krijues, Zotërues dhe Rregullues e Sistemues i gjithçkaje që ekziston.
Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Krijues realizohet duke besuar se nuk ka krijues tjetër përveç Allahut.

Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Padyshim që i Tij është krijimi dhe komandimi.&quot;''' 
Nga kjo fjali (ajet) kuptohet veçimi dhe kufizimi i gjërave të përmendura vetëm për Allahun, pasi në të është paraprirë kallëzuesi para kryefjalës, gjë e cila në gjuhën arabe të jep të kuptosh që ky kallëzues është i posaçëm dhe i veçantë për atë kryefjalë.
Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;A ka krijues tjetër përveç Allahut që iu furnizon nga qielli dhe toka?!&quot;'''

Nga ky ajet përfitohet gjithashtu se krijimi i përket vetëm Allahut dhe ai është i posaçëm vetëm për Të, pasi që pyetja që drejtohet në të është pyetje sfiduese.
Ndërsa përsa i përket pohimit të ndonjë krijuesi tjetër përveç Allahut, si në Fjalën e Allahut: '''&quot;I Lartësuar me Madhështi qoftë Allahu, më i Miri i krijuesve!&quot;'''

Apo si në fjalën e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) rreth piktorëve, të cilëve do t'u thuhet: '''&quot;Jepuni jetë atyre që keni krijuar.&quot;'''
Këto në fakt nuk janë krijim në të vërtetë dhe as futje në ekzistencë pas mosekzistencës së tyre, por ato janë shndërrim i diçkaje nga një gjendje në një gjendje tjetër [Asgjë nuk krijohet nga asgjëja në këtë botë (nga njerëzit) dhe asgjë nuk zhduket (pasi është krijuar), por ajo kthehet nga një gjendje në një gjendje tjetër; Allahu është Krijuesi i gjithçkaje dhe tek Allahu është kthimi i çdo gjëje. Sh.P].

Vepra e njerëzve gjithashtu nuk është gjithpërfshirëse, por ajo kufizohet me mundësinë e njeriut dhe në një rreth shumë të ngushtë, kështu që kjo nuk e kundërshton fjalën tonë: Të njësuarit e Allahut në të qenurit Krijues.

Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Zotërues:

Kjo realizohet duke besuar dhe pasur bindjen se krijesat nuk i sundon veçse Krijuesi i tyre, siç thotë Allahu i Madhëruar: '''&quot;I Allahut është sundimi i qiejve dhe Tokës.&quot;'''
Dhe thotë: '''&quot;Thuaj: '''&quot;Në dorë të kujt është mbisundimi i gjithçkaje?!&quot;
Ndërsa përsa i përket pohimit të sundimit dhe zotërimit të dikujt tjetër përveç Allahut, si në Fjalën e Allahut: &quot;Përveç me bashkëshortet ose me ato të cilat janë nën zotërimin e tyre (robëreshat), në këtë rast ata nuk ngarkohen me faj.&quot;

Dhe në Fjalën e Allahut: '''&quot;Ose në shtëpinë të cilës ju i zotëroni çelësat.&quot;'''
Ky në fakt është zotërim i kufizuar dhe nuk përfshin veçse diçka të pakët prej të gjitha këtyre krijesave. Njeriu zotëron atë që ka në dorën e tij dhe nuk e zotëron atë që gjendet në dorën e tjetrit.
Po ashtu, zotërimi i tij është i mangët për nga përshkrimi; njeriu nuk e zotëron plotësisht atë që zotëron, për këtë shkak ai nuk vepron në të veçse konform ligjeve të vendosura në Sheriat.
P.sh: Sikur ai të dëshironte të digjte pasurinë e tij, apo të rrihte kafshën e tij, ne do të thoshim: Kjo nuk lejohet. Ndërsa Allahu i Madhëruar e zotëron gjithçka me zotërim e sundim të plotë e gjithpërfshirës.

Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Rregullues e Përgatitës i gjithçkaje:

Kjo realizohet duke besuar se nuk ka rregullues e sistemues tjetër përveç Allahut të Vetëm. Allahu i Lartësuar thotë: &quot;Thuaj: '''&quot;Kush iu furnizon nga qielli dhe toka dhe kush është Zotëruesi i të dëgjuarit dhe të shikuarit? Kush e nxjerr të gjallën nga e vdekura dhe të vdekurën nga e gjalla dhe kush është rregulluesi dhe sunduesi i të gjitha çështjeve? Do të thonë të gjithë: 'Allahu'. Ndërsa ti thuaju: &quot;A nuk keni frikë atëherë nga ndëshkimi i Allahut?! Ky është Allahu, Zoti juaj i Vërtetë dhe pas të vërttetës ç'gjë tjetër mund të ketë përveç errësirës dhe humbjes? Si atëherë ndërroni rrugë?!&quot;'''
Ndërsa rregullimi i njeriut është i kufizuar në atë që posedon dhe sipas ligjeve të Sheriatit.

Këtë lloj të Teuhidit nuk e kanë kundërshtuar as idhujtarët në mesin e të cilëve u dërgua Muhamedi (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), por ata e pohonin atë. Allahu i Madhëruar thotë: '''&quot;Sikur t'i pyesje ata se kush i krijoi qiejtë dhe tokën, ata do të thonë: &quot;Ato i ka krijuar i Gjithëfuqishmi, i Gjithëdituri.&quot;'''

Këta e pohojnë se Allahu është Ai i Cili i rregullon e sistemon gjërat dhe se i Tij është zotërimi i qiejve dhe Tokës.

Këtë nuk dihet ta ketë mohuar askush prej bijve të Ademit; askush nuk ka thënë: Gjithësia ka dy krijues të barabartë!
Pra askush nuk e ka mohuar Teuhidin er Rububije, as me refuzim të tij dhe as me shokvënie Allahut në të. Me përjshtim të asaj që ka ndodhur me Faraonin, i cili e mohoi atë me refuzim nga kryeneçësia. Ai e zhveshi Allahun nga të qenurit Zot dhe Krijues i gjithçkaje, madje e mohoi ekzistencën e Tij. Allahu i Lartësuar tregon për të: &quot;Ai tha: &quot;Unë jam zoti juaj më i lartë!&quot;, &quot;Unë nuk di që ju të keni zot tjetër përveç meje!&quot;

Kjo ishte një kryeneçësi dhe arrogancë e tij, pasi ai e dinte shumë mirë se Zoti ishte dikush tjetër dhe jo ai, siç thotë Allahu i Lartësuar: '''&quot;Dhe ata i përgënjeshtruan ato (ajetet Tona) padrejtësisht dhe me kryeneçësi.&quot;'''
Dhe thotë Allahu duke treguar për Musën (alejhis selam) kur ai polemizonte me Faraonin: &quot;Në të vërtetë ti tashmë e more vesh se këto shenja nuk i ka zbritur veçse Zoti i qiejve dhe tokës.&quot;
Ai në fakt, në vetvete e pohonte se Zoti ishte Allahu i Madhëruar.

Ndërsa me shokvënie Allahut, këtë lloj të Teuhidit e kanë mohuar mexhuset (adhuruesit e zjarrit), të cilët thanë: Gjithësia ka dy krijues; krijuesi i dritës dhe krijuesi i errësirës. Por megjithatë, këta nuk i kanë konsideruar të barabartë këta dy krijues.
Ata thonë: Drita është më e mirë se errësira, pasi që ajo krijon të mirën, ndërsa errësira krijon të keqen, e ai që krijon të mirën është më i mirë se ai që krijon të keqen. 
Gjithashtu, sipas tyre errësira është asgjë dhe nuk ndriçon, ndërsa drita është ekzistencë që ndriçon, kështu që ajo është më e plotë në vetvete.
Ata gjithashtu përmendin një dallues të tretë; drita është e vjetër (ka qenë gjithmonë, pa fillim), sipas terminologjisë së filozofëve, por kanë rënë në kundërshtim për errësirën; a është e vjetër apo aksidentale?!

Argumentimi logjik për të qenurit e Krijuesit të gjithësisë vetëm Një:

Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Allahu nuk ka marrë ndonjë fëmijë dhe as nuk ka ndonjë zot tjetër bashkë me Të. Përndryshe, secili prej zotave do të veçohej me atë që kishte krijuar dhe do të luftonin njëri-tjetrin.&quot;'''
Sikur të pohonim se bota ka dy krijues, atëherë secili prej zotave do të veçohej me atë që kishte krijuar dhe do të bëhej i pavarur, ashtu siç e kanë zakon mbretërit, pasi që ai nuk dëshiron ta shoqërojë kush në sundim.

Dhe nëse do të bëhej i pavarur, ai do të kërkonte edhe diçka tjetër; që i gjithë pushteti e sundimi të jetë vetëm i tij dhe të mos e shoqërojë askush në të.
E në këtë rast, kur secili prej tyre të kërkonte pushtetin e plotë, atëherë ose të dorëzohen që të dy nga pamundësia për të arritur këtë gjë, ose të triumfojë njëri prej tyre mbi tjetrin. E nëse do të ndodhte kjo e dyta, atëherë të qenurit zot do të aprovohej për këtë. Në të kundërt, nëse do të ishte e para, asnjëri prej tyre nuk është zot, pasi që ai që është i pamundur dhe i pafuqishëm, ai nuk mund të jetë zot.&lt;ref&gt;Shkëputur nga libri &quot;El kaulu el Mufid ala Kitabi et Teuhid&quot; Autor: Muhamed ibën Salih el Uthejmin, Allahu e mëshiroftë! Përktheu: Bledar Hoxha&lt;/ref&gt;

=== Teuhidi el Uluhije ===
'''Teuhidi el Uluhije''', apo siç i thuhet ndryshe edhe Teuhidi i adhurimit; vështruar nga dy këndvështrime; nëse do të vështronim nga të adresuarit e tij tek Allahut, quhet Teuhidi el Uluhije (Njësimi i Allahut në Hyjninë e Tij) dhe nëse do të vështronim nga të adresuarit e tij tek krijesat, quhet Teuhidi i el Ibade (Njësimi i Allahut në adhurim).

Domethënia e këtij Teuhidi është të njësuarit dhe të veçuarit e Allahut të Madhëruar me adhurim.
Ai i Cili meriton të adhurohet është vetëm Allahu i Lartësuar. Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Kjo sepse Allahu është i Vërteti, ndërsa ato që lusin përveç Allahut janë të kotë e të pavërtetë.&quot;'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Lukman|title=Wikibooks:'''Lukman: 30'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=7 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080307183039/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Lukman|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Termi “adhurim” përdoret për dy gjëra:

E para: Adhurim me kuptimin e të nënshtruarit Allahut të Madhëruar duke kryer urdhërat e Tij dhe duke iu larguar ndalesave të Tij, nga dashuria dhe madhërimi për Të.

E dyta: Adhurim me kuptimin e veprës e cila konsiderohet adhurim. Këtë të dytën e ka sqaruar Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë!) me përkufizimin: “Adhurimi është term përmbledhës për çdo gjë të cilën Allahu e do dhe është i kënaqur për të, prej veprave të dukshme dhe të padukshme.”

Shembull për këtë është namazi; kryerja e tij është adhurim ndërsa vetë ai është të adhuruarit. Namazi është adhurim dhe ne adhurojmë Allahun me namaz.
Prej këtu, Njësimi i Allahut me këtë lloj të teuhidit realizohet duke qenë rob vetëm i Allahut dhe t’i nënshtrohesh vetëm Atij me dashuri e madhërim dhe sipas asaj që Ai ka ligjëruar.
Allahu i Lartësuar thotë: '''“Mos merr përkrah me Allahun të adhuruar tjetër, përndryshe do të ulesh i përçmuar, i braktisur (në zjarr).”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Isra|title=Wikibooks&gt; '''El Isra: 22'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101433/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Isra|language=sq}}&lt;/ref&gt;
Allahu i Madhëruar thotë: “Falenderimi i takon vetëm Allahut, Zotit të botëve.” [El Fatiha: 2] Ky cilësim i Allahut me “Zoti i botëve” është pikërisht për aprovimin e të adhuruarit vetëm Allahut; Ai është i Adhuruari sepse Ai është Zoti i botëve.
Allahu i Madhëruar thotë: '''“O njerëz! Adhurojeni Zotin tuaj i Cili iu ka krijuar ju dhe ata të cilët kanë qenë para jush.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Bekare|title=Wikibooks: '''El Bekare: 21'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100618/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Bekare|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Pra, Ai i Cili është i Vetmi Krijues, Ai është i Vetmi i Cili meriton të adhurohet.
Përndryshe do të ishte jashtë logjike (budallik) që krijesën e krijuar dhe me fund të sigurtë ta marrësh për zot që e adhuron! Në të vërtetë ajo krijesë nuk ka për të të bërë dobi as me ngjallje, as me shtim të pasurisë dhe as me shtim të jetës, kështu që është mendjelehtësi të shkosh te varri i një njeriu i cili është tretur dhe bërë pluhur dhe t’i lutesh e ta adhurosh atë, kur në fakt është ai i cili ka nevojë për lutjen tënde, ndërsa ti nuk ke nevojë t’i lutesh atij. Ai nuk ka në dorë t’i bëjë dobi apo dëm vetes së tij, e si do ta ketë në dorë diçka të atillë për ty?!
Këtë pjesë të Teuhidit e ka mohuar shumica e krijesave dhe për shkak të tij Allahu i ka dërguar [[Pejgamber]]ët dhe ka zbritur Librat e Tij. Allahut i Lartësuar thotë: '''“Ne nuk kemi dërguar para teje ndonjë të dërguar veçse i kemi shpallur atij se nuk ka të adhuruar tjetër (me të drejtë) përveç Meje, ndaj më adhuroni vetëm Mua!”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Enbija|title=Wikibooks: '''El Enbija: 25'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100514/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Enbija|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Megjithë këtë, pasuesit e të Dërguarve të Allahut kanë qenë të pakët. I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimet i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: '''“…Unë pashë atje të kishte Pejgamber me një grup të vogël njerëzish (pasues të tij), një tjetër me një apo dy burra dhe një tjetër pa njeri tjetër bashkë me të.”'''

'''Vërejtje:'''

Eshtë për t’u habitur fakti që shumica e atyre të cilët shkruajnë rreth Teuhidit, në këto kohët e fundit, e përqendrojnë vështrimin e tyre në Teuhidin er Rububije, sikur të polemizojnë me njerëz të cilët e mohojnë ekzistencën e Zotit (edhe pse ekzistojnë njerëz të atillë), por fakti është se shumica e [[Myslimani|myslimanëve]] sot kanë rrëshqitur në shirkun (shokvënien Allahut) në adhurim!!
Për këtë shkak kërkohet që përqendrimi të jetë në këtë pjesë të Teuhidit, me qëllim që t’i nxjerrim për tek ai ata myslimanë të cilët thonë se janë myslimanë, por të cilët në fak janë idhujtarë dhe nuk e dinë këtë.

=== Teuhidi el Esmai ue Sifati ===
[[Allahu|Teuhidi i Emrave dhe Atributeve te Allahut]]:

Kjo pjesë e Teuhidit është të njësuarit e Allahut me ato emra dhe atribute që Ai ka, dhe kjo përmban dy gjëra:
E para: Pohimi; që të pohojmë të gjithë emrat dhe atributet e Allahut të Lartësuar të cilat Ai i ka pohuar për Veten e Tij në Librin e Tij apo në Sunetin e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
E dyta: Mohimi i ngjasimit; që të mos i mveshim Allahut të ngjashëm me Të në emrat dhe atributet e Tij; siç thotë Allahu i Lartësuar: 
*'''“Asgjë nuk i përngjet Atij dhe Ai është Gjithëdëgjuesi, Gjithëshikuesi.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Shura|title=Wikibooks:'''Esh Shura: 11'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100519/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Shura|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Ky ajet argumenton se Allahut nuk i përngjet asnjë prej krijesave në atributet e Tij. Edhe nëse ato përputhen në domethënie, por në realitet dhe në esencë ato ndryshojnë.
Kështu, kushdo që mohon atë që Allahu ka pohuar për Veten e Tij, ai është gjymtues dhe ky gjymtim i tij i përngjan gjymtimit të Faraonit. 
Ndërsa ai i cili i pohon ato dhe i ngjason me të krijesave, ai është bërë i ngjashëm me idhujtarët të cilët adhurojnë bashkë me Allahun edhe të tjerë prej krijesave të Tij. 
Dhe vetëm ai i cili i pohon ato emra dhe atribute pa i ngjasuar me ato të krijesave, vetëm ai është prej njësuesve të Allahut.

Në këtë pjesë të Teuhidit ka humbur një pjesë e popullit [[mysliman]] dhe janë ndarë në grupe të shumta; dikush ka ndjekur rrugën e gjymtimit të tyre dhe i mohon ato atribute të Allahut duke thënë se ai kështu e pastron Allahun nga të metat, por në fakt ai ka humbur rrugë, pasi që në të vërtetë i pastruar është Ai nga i cili mohohen atributet e mangëta e të meta dhe Fjalët e të Cilit pastrohen nga të qenurit verbuese dhe çorientuese.

Nëse dikush thotë: Allahu nuk ka shqisë të dëgjuari, as të shikuari, as dije dhe as Fuqi absolute; ai nuk e ka pastruar e lartësuar Allahun, por e ka mveshur atë me të metat më të mëdha dhe Fjalën e Tij me të qenurit verbuese dhe çorientuese, pasi që Allahu e përsërit shpesh dhe e pohon këtë në Fjalën e Tij ku thotë: “'''Gjithëdëgjues, Gjithëshikues'''”, “'''I Gjithëfuqishëm, më i Drejti në gjykim'''”, “'''Falësi i Madh''', Mëshirëploti”; sikur Allahu t’i pohonte këto në Fjalët e Tij dhe të ishte i zhveshur nga ato, kjo do të ishte kulmi i verbimit, çorientimit dhe shpifje për Fjalën e Allahut të Madhëruar.

Disa të tjerë kanë ndjekur rrugën e ngjasimit duke pretenduar se atributet e Allahut janë si ato të krijesave, por këta kanë humbur rrugë sepse ata nuk e kanë vlerësuar Allahun ashtu si i takon Atij. Kjo sepse këta i kanë mveshur Allahut mangësi dhe të meta, pasi që këta e kanë konsideruar të Plotin dhe Absolutin në çdo aspekt me të mangëtin në çdo aspekt.
Përderisa krahasimi i më të plotit me atë më të mangëtin ul nga vlera e të parit, siç thuhet: 
A nuk e di ti se shpatës i ulet vlera
Nëse thuhet se shpata është më mprehtë se shkopi

Atëherë si është puna me ngjasimin e Absolutit me të mangëtin?!
Ky është krimi më i madh që mund të bëhet kundrejt Allahut të Madhëruar, megjithëse krimi i gjymtuesëve është edhe më i madh, por që të gjithë ata nuk e kanë vlerësuar Allahun ashtu si i takon Atij.

Kështu që, është obligim të besojmë në atë me të cilën Allahu ka Cilësuar dhe ka quajtur Veten e Tij në Librin e Tij dhe në gjuhën e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), pa shtrembërim, pa gjymtim, pa formësim dhe pa ngjasim.

Kështu ka thënë edhe dijetari i madh Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë!) dhe të tjerë prej dijetarëve të mëdhenj.

Kështu, shtrembërimi bëhet në tekste, gjymtimi në bindje dhe akide, formësimi në cilësi dhe ngjasimi gjithashtu në cilësi e atribute, por ky i dyti është më i veçantë se formësimi; pasi çdokush që bën ngjasim të Allahut me Krijesat, ai ka bërë edhe formësim, dhe jo e anasjellta.
Kështu që duhet ta pastrojmë akiden dhe bindjen tonë nga këto katër gjëra.

Kemi për qëllim me “shtrembërimin” këtu: interpretimin që kanë ndjekur shtrembëruesit e teksteve të atributeve të Allahut, pasi ata e kanë quajtur veten e tyre “interpretuesit”, me qëllim që të zbusin në sy të njerëzve rrugën që kanë ndjekur; për shkak se natyra njerëzore nuk e pranon fjalën shtrembërim (në tekstet Hyjnore), por kjo nuk është veçse zbukurim i fjalës para njerëzve me qëllim që ata të mos largohen nga ajo.

Por në të vërtetë, interpretimi i tyre është shtrembërim; devijim i shprehjes nga domethënia e saj e drejtpërdrejtë. Ne themi: Nëse argumenton ndonjë provë për këtë devijim, atëherë ai është i saktë dhe nuk është interpretim në atë kuptim që thoni ju, por komentim (tefsir).
E nëse nuk argumenton asnjë provë për të, atëherë ai është shtrembërim dhe ndryshim i fjalës nga vendi i saj.

Këta njerëz të atillë të cilët kanë ndjekur këtë rrugë, këta kanë humbur. Ata i pohojnë atributet e Allahut por të shtrembëruara. Këta kanë humbur dhe janë vendosur në një rrugë të kundërt nga ajo e pasuesëve të sunetit dhe xhematit.
Kështu që këta nuk mund të cilësohen prej pasuesve të sunetit dhe xhematit, pasi që mveshja me diçka përmban adresimin tek ajo; pasuesit e Sunetit i adresohen Sunetit pasi që ata janë të kapur për të, ndërsa këta nuk janë të kapur për Sunetin në shtrembërimet e tyre.

Po kështu edhe xhemati në origjinë vjen prej të bashkuarit dhe të grumbulluarit, ndërsa ata nuk janë të bashkuar në mendimet e tyre, pasi që në librat e tyre gjen ngatërrim, kundërshtim dhe kundërthënie, saqë ata akuzojnë edhe njëri-tjetrin për humbje e devijim, si dhe bienë në kundërthënie me vetveten e tyre.

Sqaruesi i librit “'''El Akidetu et Tahauije'''” ka përcjellë nga [[El Gazali]], i cili arriti majat në shkencën e skolastikës (Ilmul Kelam), ka përcjellë fjalë të cilat nëse dikush i lexon, i bëhet e qartë se ata njerëz janë në rrugë të gabuar, të rrezikshme dhe kanë rrëshqitur, e se ata nuk janë të qartë në vetveten e tyre.

Ata janë të hutuar dhe në mëdyshje, nuk janë të bindur në çështjen e tyre, ndërsa atë të cilin e ka udhëzuar Allahu në Rrugën e Drejtë e gjen të sigurtë dhe të qetë. Ai lexon në Librin e Allahut dhe në Sunetin e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) ato që Allahu i ka pohuar për Veten e Tij prej Emrave dhe Atributeve të Tij, dhe ky i pohon ato.

Si do të ishte ndryshe kur askush nuk di për Allahun ashtu siç di Allahu për Veten e Tij, askush nuk thotë ndonjë njoftim më të vërtetë se Allahu dhe askush nuk është më i saktë në sqarim se sa Allahu; ashtu siç thotë Allahu i Lartësuar: 
*'''“Allahu dëshiron që t’ua sqarojë juve.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks '''En Nisa: 26'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;
*'''“Allahu u sqaron ju me qëllim që të të mos humbni rrugë.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks: '''En Nisa: 176'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;
*'''“Ne ta kemi zbritur ty Librin, sqarues për gjithçka.”'''&lt;ref&gt;[http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nahl Wikibooks:'''En Nahl: 89'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010100330/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nahl |date=10 tetor 2006|language=sq }}.&lt;/ref&gt;
*'''“Dhe kush mund thotë fjalë më të vërtetë se Allahu.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks: '''En Nisa: 122'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Këto ajete e të tjera si këto argumentojnë se Allahu ia ka sqaruar krijesave të Tij me sqarim mëse të plotë rrugën që të shpie tek Ai dhe gjëja më e madhe për të cilën kanë nevojë krijesat që t’u sqarohet është njohuria për Allahun e Lartësuar me Emrat dhe Atributet e Tij, me qëllim që ta adhurojnë Allahun me dije dhe vendosshmëri. Përndryshe, adhurimi i dikujt të cilit nuk ia njohim atributet, apo i cili nuk ka atribute, është diçka që nuk mund të realizohet kurrë.
Kështu që, është e domosdoshme që të njohësh atributet e të Adhuruarit tënd me qëllim që të drejtohesh tek Ai dhe ta adhurosh Atë ashtu si duhet dhe si e meriton Ai.

Njeriu nuk duhet t’i kalojë kufijtë e tij dhe të shkojë në formësim apo ngjasim, pasi që nëse ai është i paaftë për të përfytyruar shpirtin e tij që ka me vete, atëherë është edhe më i paaftë për të përshkruar realitetin e atyre atributeve me të cilat Allahu i Lartësuar ka cilësuar Veten e Tij.
Ndaj është detyrë e njeriut që ai ta ndalojë veten e tij nga të pyeturit “Përse?” e “Si?”, në lidhje me Emrat e Allahut të Madhëruar dhe Atributet e Tij.
Njeriu gjithashtu duhet ta ndalojë veten e tij nga të menduarit për formën e atyre atributeve.

Nëse njeriu e ndjek këtë rrugë, ai ka për të qenë i qetë dhe pikërisht kjo është edhe rruga që kanë ndjekur selefët (të parët tanë) (Allahu i mëshiroftë!)
Për këtë shkak, kur një burrë erdhi tek imam Maliku (Allahu e mëshiroftë!) dhe i tha: “O Ebu Abdullah! “I Gjithëmëshirshmi mbi Arsh qëndroi.”; Si qëndroi?&quot; Ai (Imam Maliku)tundi kokën pastaj tha: “Qëndrimi mbi diçka nuk është i panjohur, ndërsa forma e tij (në lidhje me Allahun) nuk është e kapur nga mendja njerëzore. Besimi në të është uaxhib (obligim), ndërsa pyetja për të është bidat (risi). E unë nuk të shoh ty veçse një bidatçi.”

Ndërsa në këtë kohën tonë gjejmë njerëz të thonë: Allahu zbret në Qiellin e kësaj bote në një të tretën e çdo nate, por nga kjo rrjedh që Ai të qëndrojë në Qiellin e kësaj bote gjatë gjithë natës, pasi që nata lëviz nëpër të gjithë tokën dhe një e treta e saj lëviz nga njëri vend në tjetrin!

Kjo sigurisht që është diçka të cilën nuk e kanë thënë shokët e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), dhe nëse kjo do të ishte diçka që shkon në zemrën e besimtarit, Allahu do ta kishte sqaruar atë që në fillim, apo në gjuhën e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), apo të nxirrte dikë që të pyeste për të dhe pastaj të zbriste përgjigjen, ashtu siç kanë pyetur sahabët të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!): &quot;Ku ka qenë Allahu para se të krijonte qiejtë dhe Tokën?&quot; Dhe ai (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) iu përgjigj atyre.
Kjo pyetje e madhe argumenton se çdo gjë që i nevojitet njerëzve, Allahu ua sqaron atyre me anë të njërës prej tre mënyrave të mësipërme.

Ndërsa në përgjigje të problemit të shfaqur në hadithin e Zbritjes së Allahut, thuhet: Përderisa një e treta e natës në këtë zonë vazhdon të qëndrojë, atëherë zbritja e Allahut në të është realizuar. Ndërsa në zonat e tjera në të cilat nuk ka hyrë një e treta e natës, nuk është realizuar zbritja; dhe Allahut nuk i përngjet asgjë, ndërsa hadithi argumenton se koha e zbritjes mbaron me hyrjen e agimit.

Detyra jonë është të dorëzohemi dhe të themi: Dëgjuam, u bindëm, pasuam dhe besuam.
Kjo është detyra jonë; të mos e tejkalojmë Kuranin dhe hadithin.
Të tre këto lloje të Teuhidit janë bashkuar në Fjalën e Allahut të Madhëruar: 
*'''&quot;Zot i qiejve dhe i tokës dhe i gjithçkaje që gjindet mes tyre, kështu që adhuroni Atë (Një e të Vetëm) dhe jini të vazhdueshëm e të duruar në adhurim ndaj Tij. A mos dini ndonjë që është i ngjashëm (ose me një emër) me Të?&quot;'''&lt;ref&gt;[http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Merjem Wikibooks:'''Merjem: 65'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010100311/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Merjem |date=10 tetor 2006|language=sq }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rrugetepaqes.net/|title=Rrugaepaqes.NET Teuhidi|access-date=8 gusht 2006|archive-date=14 korrik 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060714070337/http://rrugetepaqes.net/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Përkatësia ==
Ndjekësit e tauhīd-it (''ahl al-tauhīd'') janë në përgjithësi myslimanë; [[Mutazilizmi|mu'tazila]] ciliësohej vetë si ''ahl al-tauhīd val-'adl'' (arabisht أهل التوحيد والعدل = ahlu ʾt-tauḥīd va-ʾl-ʿadl = njohësit e unitetit të zotit dhe drejtësisë).

Termi në shumës ''muvahhidun'' (arabisht موحد; tekstualisht &quot;njohësit e tauhīd-it&quot; (cilësim për thjesht monoteistët) përdoret nga disa grupe [[Feja islame|islamike]]/[[Islamizmi|islamiste]], si psh. nga [[Vehabizmi|vahhabi-tët]], për t'u vetëquajtur. Ky term përdoret si emër i dinastisë berbere të [[Almohadët|almohadëve]], (arabisht الموحّدون = al-muvahhidun = al-muvaḥḥidūn) të cilët e kanë bërë teorinë e unitetit të zotit programin e vet fetaro-politik.

== Kundërshtimet ==
Termi i kundërt (antonim) janë [[Politeizmi|politeistët]], më saktë, ata, të cilët i vënë përbri zotit edhe perëndi ose [[Biri i zotit|bij të zotit]] duke qenë kështu ndjekës të ''[[Shirk-ët|shirk-ut]]'' („vendosjes bashkë“, politeizmit).  Në suren 9, vargun 30 thuhet: 
:„''Çifutët thonë: ‚Yzairi'' (dmth. [[Esdra]]) ''është biri i zotit.‘ Ndërsa të krishterët thonë: ‚Krishti është biri i zotit‘... sa të lajthitur janë!“'' 
[[Dualizmi|Dualistët]] dënohen me anë të shprehjes së sures 16, vargu 51: 
:''Dhe zoti ka thënë: mos merrni dy perëndi (zota)!''“ 
[[Teologjia]] e mëvonshme islamike e koncepton unitetin hyjnor praktikisht vetëm në kundërshtim me [[Trinia|trinitetin]] kristian megjithëse teologët kristianë dhe çifutë e vendosin në qendër nocionin e unitetit të zotit duke përjashtuar implikime të ngjashme, ndër të tjera për teorinë e atributeve të zotit.

== Të tjera ==
Gjithashtu termi ''tauhīd'' përdoret shpesh me një kuptim të veçantë në [[Sufizmi|sufizëm]], ku arritja e „unitetit (''njësimit'') me zotin“ (me këtë nënkuptohet shndërrimi i vullnetit vetjak në vullnetin e zotit dhe braktisja e egos (''vetit'')), vlen në të si qëllimi i krysor i jetës. Për ta arritur atë duhen përpjekje të mëdha (''[[xhihadi|xhihad]]''), si lufta kundra të brendshmes (''shpirtit'') të vet, kundra të ashtuquajturës „egos së ulët“ (''[[Nafs-i|an-nafs al-ammara]]''). Si shkalla më e lartë vlen „''uni'' i pastër“ (''[[Nafs-i|an-nafs al-safija]]''), të cilin mund ta arrijnë vetëm pak sufi.

== Literaturë ==
* Dr. Abu Ameenah Bilal Philips: ''Tauhid - Der Eingottglaube im Islam'' (Tauhid-i, besimi në një zot në fenë islame) - ISBN 978-3-9811068-1-7
* Daniel Gimaret: ''La doctrine d’al-Ashʿarī.'' Paris 1990
* Daniel Gimaret: Art. ''tawḥīd'', në: [[The Encyclopaedia of Islam]], Brill, Leiden, vol. 10, f. 389

== Lidhje të jashtme ==
*[https://web.archive.org/web/20080302082317/http://artikuj.4t.com/12l_teuhidit_k1.htm Libri i Teuhidit]
*[https://web.archive.org/web/20070206145558/http://www.rrugetepaqes.net/teuhid.html  Rruga e paqes - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20050407221038/http://www.mburoja.net/Permuslimaneterinj/Delirjapermesteuhidit.html Mburoja - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20070929125719/http://www.iiu.edu.my/deed/quran/albanian/teuhidi.doc IIU EDU MY - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20071016063341/http://www.selefi.org/Artikujt/akide/Bazat%20Themelore%20te%20Teuhijdit.html Selefi.org - Teuhidi]
* [http://www.emu.edu/cjp/pub/journal/articles/sumanto.pdf  Sumanto Al Qurtuby: ''Peace Theology: The Islamic Roots of Peace and Nonviolence.'' Center for Justice and Peace Building, Eastern Mennonite University, 2008]{{Lidhje e thyer}} Tauhīd-i si koncept për paqen dhe padhunësinë (PDF; 227 kB)

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Islam]]</text>
      <sha1>jw3vnf4f0a4ipm3ti0f1jdgcpfdhg1t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001340</id>
      <parentid>3001295</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim formatimi (kursiv/trashë) sipas konventave, pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32840" sha1="n0indpl2xha1149cwm8pq5z591se0fl" xml:space="preserve">[[Skeda:Index finger = to attention.JPG|parapamje|Simbol i teuhidit]]
{{islam}}
'''Teuhid''' ose '''tevhit''' (Në [[Gjuha arabe|gjuhen arabe]] me kuptimin [[njësimi|njësim]], ''arabisht'' توحيد  = tauḥīd = besimi në unitetin (unikalitetin, të qënit ''një'') (e zotit)). Në [[Sheriati|Sheriat]] njëhsimi gjegjësisht shprehja Teuhid përkufizohet si: ''Njësimi i Allahut të Lartësuar në atë që i përket Atij prej të qenurit Zot, Krijues, Sistemues dhe Sundues i gjithçkaje që ekziston (Rububijes), të qenurit e Tij i vetmi i Cili meriton të adhurohet (Uluhijes), dhe  njësimi i Allahut në Emrat dhe Atributet e Tij (el Esmau ues Sifat).'' Tauhīd-i do të thotë „besimi në unikalitetin e [[zoti]]t“, e rrjedhur nga folja ''arabisht'' وحّد  = vaḥḥada = bashkoj, njëhsoj, unifikoj, përkon në kuptim me termin [[Monoteizmi|monoteizëm]].&lt;ref&gt;Gimaret, EI2, l.c.&lt;/ref&gt;

Shikuar nga këndëvështrimi shkencorë me ''Teuhid'' nënkuptohet përkufizimi i shprehjes [[Allahu]].

''Tauhīd'' do të thotë të shpallurit e zotit (''arabisht'': [[Allahu|allah]]) si ''një të vetëm'', unik, njohja e të qënit ''një'' të zotit. Me anë të kësaj shpalljeje dëshmohet se përveç zotit nuk ka perëndi të tjera, se ai as nuk është lindur as nuk është krijuar. Ky term nuk figuron në [[Kurani|kuran]] (si edhe ''vaḥḥada'') por allahut i autorizohen aty thjeshtësi (jo në kuptimin ''modesti'') (aḥad, sure 112) dhe unikalitet (''ilāh un vāḥid'', në 13 vende në tekstin e kuranit; ''lā ilāha illā huva'', në 29 vende përveç shprehjesh të tjera me të njëjtin kuptim). [[Sure 112]] (''al-ihlas'') e formulon kështu: „Thuaj: ai është zoti, një i vetëm (''allahu ahad'')... Ai as nuk ka lindur as nuk është lindur...“ Kjo sure quhet edhe ''surat at-tauhīd''. Fjalët e para të shpalljes së besimit të [[Feja islame|fesë islame]] (''[[Shehadeti|shahada]]'') janë: „Nuk ka perëndi përveç zotit të vetëm...“. Këto cilësohen edhe si „fjalët e ''tauhīd''-it“.

:Teuhidi perbehet nga tri lloje:

== Kategoritë ==
Tauhid-i ndahet në 4 kategori:
* '''''tauhid ar-rububijah''''' - Ruajtja e unitetit në sundimin e zotit
* '''''tauhid al-asma vas-sifat''''' - Ruajtja e unitetit në emrat dhe cilësitë e allahut
* '''''tauhid al-Ibadah''''' - Ruajtja e unitetit në shërbimin fetar ndaj allahut
* '''''tauhid al hakimijjah''''' - Ruajtja e unitetit në ligjvënie (juridiksion) (''tashree''').

=== Teuhidi er Rububije ===
'''Teuhidi er Rububije:''' është të njësuarit e Allahut të Madhëruar në të qenurit Krijues, Zotërues dhe Rregullues e Sistemues i gjithçkaje që ekziston.
Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Krijues realizohet duke besuar se nuk ka krijues tjetër përveç Allahut.

Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Padyshim që i Tij është krijimi dhe komandimi.&quot;''' 
Nga kjo fjali (ajet) kuptohet veçimi dhe kufizimi i gjërave të përmendura vetëm për Allahun, pasi në të është paraprirë kallëzuesi para kryefjalës, gjë e cila në gjuhën arabe të jep të kuptosh që ky kallëzues është i posaçëm dhe i veçantë për atë kryefjalë.
Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;A ka krijues tjetër përveç Allahut që iu furnizon nga qielli dhe toka?!&quot;'''

Nga ky ajet përfitohet gjithashtu se krijimi i përket vetëm Allahut dhe ai është i posaçëm vetëm për Të, pasi që pyetja që drejtohet në të është pyetje sfiduese.
Ndërsa përsa i përket pohimit të ndonjë krijuesi tjetër përveç Allahut, si në Fjalën e Allahut: '''&quot;I Lartësuar me Madhështi qoftë Allahu, më i Miri i krijuesve!&quot;'''

Apo si në fjalën e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) rreth piktorëve, të cilëve do t'u thuhet: '''&quot;Jepuni jetë atyre që keni krijuar.&quot;'''
Këto në fakt nuk janë krijim në të vërtetë dhe as futje në ekzistencë pas mosekzistencës së tyre, por ato janë shndërrim i diçkaje nga një gjendje në një gjendje tjetër [Asgjë nuk krijohet nga asgjëja në këtë botë (nga njerëzit) dhe asgjë nuk zhduket (pasi është krijuar), por ajo kthehet nga një gjendje në një gjendje tjetër; Allahu është Krijuesi i gjithçkaje dhe tek Allahu është kthimi i çdo gjëje. Sh.P].

Vepra e njerëzve gjithashtu nuk është gjithpërfshirëse, por ajo kufizohet me mundësinë e njeriut dhe në një rreth shumë të ngushtë, kështu që kjo nuk e kundërshton fjalën tonë: Të njësuarit e Allahut në të qenurit Krijues.

Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Zotërues:

Kjo realizohet duke besuar dhe pasur bindjen se krijesat nuk i sundon veçse Krijuesi i tyre, siç thotë Allahu i Madhëruar: '''&quot;I Allahut është sundimi i qiejve dhe Tokës.&quot;'''
Dhe thotë: &quot;Thuaj: Në dorë të kujt është mbisundimi i gjithçkaje?!&quot;
Ndërsa përsa i përket pohimit të sundimit dhe zotërimit të dikujt tjetër përveç Allahut, si në Fjalën e Allahut: &quot;Përveç me bashkëshortet ose me ato të cilat janë nën zotërimin e tyre (robëreshat), në këtë rast ata nuk ngarkohen me faj.&quot;

Dhe në Fjalën e Allahut: '''&quot;Ose në shtëpinë të cilës ju i zotëroni çelësat.&quot;'''
Ky në fakt është zotërim i kufizuar dhe nuk përfshin veçse diçka të pakët prej të gjitha këtyre krijesave. Njeriu zotëron atë që ka në dorën e tij dhe nuk e zotëron atë që gjendet në dorën e tjetrit.
Po ashtu, zotërimi i tij është i mangët për nga përshkrimi; njeriu nuk e zotëron plotësisht atë që zotëron, për këtë shkak ai nuk vepron në të veçse konform ligjeve të vendosura në Sheriat.
P.sh: Sikur ai të dëshironte të digjte pasurinë e tij, apo të rrihte kafshën e tij, ne do të thoshim: Kjo nuk lejohet. Ndërsa Allahu i Madhëruar e zotëron gjithçka me zotërim e sundim të plotë e gjithpërfshirës.

Të njësuarit e Allahut në të qenurit i Vetmi Rregullues e Përgatitës i gjithçkaje:

Kjo realizohet duke besuar se nuk ka rregullues e sistemues tjetër përveç Allahut të Vetëm. Allahu i Lartësuar thotë: &quot;Thuaj: &quot;Kush iu furnizon nga qielli dhe toka dhe kush është Zotëruesi i të dëgjuarit dhe të shikuarit? Kush e nxjerr të gjallën nga e vdekura dhe të vdekurën nga e gjalla dhe kush është rregulluesi dhe sunduesi i të gjitha çështjeve? Do të thonë të gjithë: 'Allahu'. Ndërsa ti thuaju: &quot;A nuk keni frikë atëherë nga ndëshkimi i Allahut?! Ky është Allahu, Zoti juaj i Vërtetë dhe pas të vërttetës ç'gjë tjetër mund të ketë përveç errësirës dhe humbjes? Si atëherë ndërroni rrugë?!&quot;
Ndërsa rregullimi i njeriut është i kufizuar në atë që posedon dhe sipas ligjeve të Sheriatit.

Këtë lloj të Teuhidit nuk e kanë kundërshtuar as idhujtarët në mesin e të cilëve u dërgua Muhamedi (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), por ata e pohonin atë. Allahu i Madhëruar thotë: '''&quot;Sikur t'i pyesje ata se kush i krijoi qiejtë dhe tokën, ata do të thonë: &quot;Ato i ka krijuar i Gjithëfuqishmi, i Gjithëdituri.&quot;'''

Këta e pohojnë se Allahu është Ai i Cili i rregullon e sistemon gjërat dhe se i Tij është zotërimi i qiejve dhe Tokës.

Këtë nuk dihet ta ketë mohuar askush prej bijve të Ademit; askush nuk ka thënë: Gjithësia ka dy krijues të barabartë!
Pra askush nuk e ka mohuar Teuhidin er Rububije, as me refuzim të tij dhe as me shokvënie Allahut në të. Me përjshtim të asaj që ka ndodhur me Faraonin, i cili e mohoi atë me refuzim nga kryeneçësia. Ai e zhveshi Allahun nga të qenurit Zot dhe Krijues i gjithçkaje, madje e mohoi ekzistencën e Tij. Allahu i Lartësuar tregon për të: &quot;Ai tha: &quot;Unë jam zoti juaj më i lartë!&quot;, &quot;Unë nuk di që ju të keni zot tjetër përveç meje!&quot;

Kjo ishte një kryeneçësi dhe arrogancë e tij, pasi ai e dinte shumë mirë se Zoti ishte dikush tjetër dhe jo ai, siç thotë Allahu i Lartësuar: '''&quot;Dhe ata i përgënjeshtruan ato (ajetet Tona) padrejtësisht dhe me kryeneçësi.&quot;'''
Dhe thotë Allahu duke treguar për Musën (alejhis selam) kur ai polemizonte me Faraonin: &quot;Në të vërtetë ti tashmë e more vesh se këto shenja nuk i ka zbritur veçse Zoti i qiejve dhe tokës.&quot;
Ai në fakt, në vetvete e pohonte se Zoti ishte Allahu i Madhëruar.

Ndërsa me shokvënie Allahut, këtë lloj të Teuhidit e kanë mohuar mexhuset (adhuruesit e zjarrit), të cilët thanë: Gjithësia ka dy krijues; krijuesi i dritës dhe krijuesi i errësirës. Por megjithatë, këta nuk i kanë konsideruar të barabartë këta dy krijues.
Ata thonë: Drita është më e mirë se errësira, pasi që ajo krijon të mirën, ndërsa errësira krijon të keqen, e ai që krijon të mirën është më i mirë se ai që krijon të keqen. 
Gjithashtu, sipas tyre errësira është asgjë dhe nuk ndriçon, ndërsa drita është ekzistencë që ndriçon, kështu që ajo është më e plotë në vetvete.
Ata gjithashtu përmendin një dallues të tretë; drita është e vjetër (ka qenë gjithmonë, pa fillim), sipas terminologjisë së filozofëve, por kanë rënë në kundërshtim për errësirën; a është e vjetër apo aksidentale?!

Argumentimi logjik për të qenurit e Krijuesit të gjithësisë vetëm Një:

Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Allahu nuk ka marrë ndonjë fëmijë dhe as nuk ka ndonjë zot tjetër bashkë me Të. Përndryshe, secili prej zotave do të veçohej me atë që kishte krijuar dhe do të luftonin njëri-tjetrin.&quot;'''
Sikur të pohonim se bota ka dy krijues, atëherë secili prej zotave do të veçohej me atë që kishte krijuar dhe do të bëhej i pavarur, ashtu siç e kanë zakon mbretërit, pasi që ai nuk dëshiron ta shoqërojë kush në sundim.

Dhe nëse do të bëhej i pavarur, ai do të kërkonte edhe diçka tjetër; që i gjithë pushteti e sundimi të jetë vetëm i tij dhe të mos e shoqërojë askush në të.
E në këtë rast, kur secili prej tyre të kërkonte pushtetin e plotë, atëherë ose të dorëzohen që të dy nga pamundësia për të arritur këtë gjë, ose të triumfojë njëri prej tyre mbi tjetrin. E nëse do të ndodhte kjo e dyta, atëherë të qenurit zot do të aprovohej për këtë. Në të kundërt, nëse do të ishte e para, asnjëri prej tyre nuk është zot, pasi që ai që është i pamundur dhe i pafuqishëm, ai nuk mund të jetë zot.&lt;ref&gt;Shkëputur nga libri &quot;El kaulu el Mufid ala Kitabi et Teuhid&quot; Autor: Muhamed ibën Salih el Uthejmin, Allahu e mëshiroftë! Përktheu: Bledar Hoxha&lt;/ref&gt;

=== Teuhidi el Uluhije ===
'''Teuhidi el Uluhije''', apo siç i thuhet ndryshe edhe Teuhidi i adhurimit; vështruar nga dy këndvështrime; nëse do të vështronim nga të adresuarit e tij tek Allahut, quhet Teuhidi el Uluhije (Njësimi i Allahut në Hyjninë e Tij) dhe nëse do të vështronim nga të adresuarit e tij tek krijesat, quhet Teuhidi i el Ibade (Njësimi i Allahut në adhurim).

Domethënia e këtij Teuhidi është të njësuarit dhe të veçuarit e Allahut të Madhëruar me adhurim.
Ai i Cili meriton të adhurohet është vetëm Allahu i Lartësuar. Allahu i Lartësuar thotë: '''&quot;Kjo sepse Allahu është i Vërteti, ndërsa ato që lusin përveç Allahut janë të kotë e të pavërtetë.&quot;'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Lukman|title=Wikibooks:'''Lukman: 30'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=7 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080307183039/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Lukman|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Termi “adhurim” përdoret për dy gjëra:

E para: Adhurim me kuptimin e të nënshtruarit Allahut të Madhëruar duke kryer urdhërat e Tij dhe duke iu larguar ndalesave të Tij, nga dashuria dhe madhërimi për Të.

E dyta: Adhurim me kuptimin e veprës e cila konsiderohet adhurim. Këtë të dytën e ka sqaruar Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë!) me përkufizimin: “Adhurimi është term përmbledhës për çdo gjë të cilën Allahu e do dhe është i kënaqur për të, prej veprave të dukshme dhe të padukshme.”

Shembull për këtë është namazi; kryerja e tij është adhurim ndërsa vetë ai është të adhuruarit. Namazi është adhurim dhe ne adhurojmë Allahun me namaz.
Prej këtu, Njësimi i Allahut me këtë lloj të teuhidit realizohet duke qenë rob vetëm i Allahut dhe t’i nënshtrohesh vetëm Atij me dashuri e madhërim dhe sipas asaj që Ai ka ligjëruar.
Allahu i Lartësuar thotë: '''“Mos merr përkrah me Allahun të adhuruar tjetër, përndryshe do të ulesh i përçmuar, i braktisur (në zjarr).”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Isra|title=Wikibooks&gt; '''El Isra: 22'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101433/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Isra|language=sq}}&lt;/ref&gt;
Allahu i Madhëruar thotë: “Falenderimi i takon vetëm Allahut, Zotit të botëve.” [El Fatiha: 2] Ky cilësim i Allahut me “Zoti i botëve” është pikërisht për aprovimin e të adhuruarit vetëm Allahut; Ai është i Adhuruari sepse Ai është Zoti i botëve.
Allahu i Madhëruar thotë: '''“O njerëz! Adhurojeni Zotin tuaj i Cili iu ka krijuar ju dhe ata të cilët kanë qenë para jush.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Bekare|title=Wikibooks: '''El Bekare: 21'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100618/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Bekare|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Pra, Ai i Cili është i Vetmi Krijues, Ai është i Vetmi i Cili meriton të adhurohet.
Përndryshe do të ishte jashtë logjike (budallik) që krijesën e krijuar dhe me fund të sigurtë ta marrësh për zot që e adhuron! Në të vërtetë ajo krijesë nuk ka për të të bërë dobi as me ngjallje, as me shtim të pasurisë dhe as me shtim të jetës, kështu që është mendjelehtësi të shkosh te varri i një njeriu i cili është tretur dhe bërë pluhur dhe t’i lutesh e ta adhurosh atë, kur në fakt është ai i cili ka nevojë për lutjen tënde, ndërsa ti nuk ke nevojë t’i lutesh atij. Ai nuk ka në dorë t’i bëjë dobi apo dëm vetes së tij, e si do ta ketë në dorë diçka të atillë për ty?!
Këtë pjesë të Teuhidit e ka mohuar shumica e krijesave dhe për shkak të tij Allahu i ka dërguar [[Pejgamber]]ët dhe ka zbritur Librat e Tij. Allahut i Lartësuar thotë: '''“Ne nuk kemi dërguar para teje ndonjë të dërguar veçse i kemi shpallur atij se nuk ka të adhuruar tjetër (me të drejtë) përveç Meje, ndaj më adhuroni vetëm Mua!”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Enbija|title=Wikibooks: '''El Enbija: 25'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100514/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Enbija|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Megjithë këtë, pasuesit e të Dërguarve të Allahut kanë qenë të pakët. I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimet i Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: '''“…Unë pashë atje të kishte Pejgamber me një grup të vogël njerëzish (pasues të tij), një tjetër me një apo dy burra dhe një tjetër pa njeri tjetër bashkë me të.”'''

'''Vërejtje:'''

Eshtë për t’u habitur fakti që shumica e atyre të cilët shkruajnë rreth Teuhidit, në këto kohët e fundit, e përqendrojnë vështrimin e tyre në Teuhidin er Rububije, sikur të polemizojnë me njerëz të cilët e mohojnë ekzistencën e Zotit (edhe pse ekzistojnë njerëz të atillë), por fakti është se shumica e [[Myslimani|myslimanëve]] sot kanë rrëshqitur në shirkun (shokvënien Allahut) në adhurim!!
Për këtë shkak kërkohet që përqendrimi të jetë në këtë pjesë të Teuhidit, me qëllim që t’i nxjerrim për tek ai ata myslimanë të cilët thonë se janë myslimanë, por të cilët në fak janë idhujtarë dhe nuk e dinë këtë.

=== Teuhidi el Esmai ue Sifati ===
[[Allahu|Teuhidi i Emrave dhe Atributeve te Allahut]]:

Kjo pjesë e Teuhidit është të njësuarit e Allahut me ato emra dhe atribute që Ai ka, dhe kjo përmban dy gjëra:
E para: Pohimi; që të pohojmë të gjithë emrat dhe atributet e Allahut të Lartësuar të cilat Ai i ka pohuar për Veten e Tij në Librin e Tij apo në Sunetin e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!).
E dyta: Mohimi i ngjasimit; që të mos i mveshim Allahut të ngjashëm me Të në emrat dhe atributet e Tij; siç thotë Allahu i Lartësuar: 
*'''“Asgjë nuk i përngjet Atij dhe Ai është Gjithëdëgjuesi, Gjithëshikuesi.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Shura|title=Wikibooks:'''Esh Shura: 11'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010100519/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Shura|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Ky ajet argumenton se Allahut nuk i përngjet asnjë prej krijesave në atributet e Tij. Edhe nëse ato përputhen në domethënie, por në realitet dhe në esencë ato ndryshojnë.
Kështu, kushdo që mohon atë që Allahu ka pohuar për Veten e Tij, ai është gjymtues dhe ky gjymtim i tij i përngjan gjymtimit të Faraonit. 
Ndërsa ai i cili i pohon ato dhe i ngjason me të krijesave, ai është bërë i ngjashëm me idhujtarët të cilët adhurojnë bashkë me Allahun edhe të tjerë prej krijesave të Tij. 
Dhe vetëm ai i cili i pohon ato emra dhe atribute pa i ngjasuar me ato të krijesave, vetëm ai është prej njësuesve të Allahut.

Në këtë pjesë të Teuhidit ka humbur një pjesë e popullit [[mysliman]] dhe janë ndarë në grupe të shumta; dikush ka ndjekur rrugën e gjymtimit të tyre dhe i mohon ato atribute të Allahut duke thënë se ai kështu e pastron Allahun nga të metat, por në fakt ai ka humbur rrugë, pasi që në të vërtetë i pastruar është Ai nga i cili mohohen atributet e mangëta e të meta dhe Fjalët e të Cilit pastrohen nga të qenurit verbuese dhe çorientuese.

Nëse dikush thotë: Allahu nuk ka shqisë të dëgjuari, as të shikuari, as dije dhe as Fuqi absolute; ai nuk e ka pastruar e lartësuar Allahun, por e ka mveshur atë me të metat më të mëdha dhe Fjalën e Tij me të qenurit verbuese dhe çorientuese, pasi që Allahu e përsërit shpesh dhe e pohon këtë në Fjalën e Tij ku thotë: “'''Gjithëdëgjues, Gjithëshikues'''”, “'''I Gjithëfuqishëm, më i Drejti në gjykim'''”, “'''Falësi i Madh''', Mëshirëploti”; sikur Allahu t’i pohonte këto në Fjalët e Tij dhe të ishte i zhveshur nga ato, kjo do të ishte kulmi i verbimit, çorientimit dhe shpifje për Fjalën e Allahut të Madhëruar.

Disa të tjerë kanë ndjekur rrugën e ngjasimit duke pretenduar se atributet e Allahut janë si ato të krijesave, por këta kanë humbur rrugë sepse ata nuk e kanë vlerësuar Allahun ashtu si i takon Atij. Kjo sepse këta i kanë mveshur Allahut mangësi dhe të meta, pasi që këta e kanë konsideruar të Plotin dhe Absolutin në çdo aspekt me të mangëtin në çdo aspekt.
Përderisa krahasimi i më të plotit me atë më të mangëtin ul nga vlera e të parit, siç thuhet: 
A nuk e di ti se shpatës i ulet vlera
Nëse thuhet se shpata është më mprehtë se shkopi

Atëherë si është puna me ngjasimin e Absolutit me të mangëtin?!
Ky është krimi më i madh që mund të bëhet kundrejt Allahut të Madhëruar, megjithëse krimi i gjymtuesëve është edhe më i madh, por që të gjithë ata nuk e kanë vlerësuar Allahun ashtu si i takon Atij.

Kështu që, është obligim të besojmë në atë me të cilën Allahu ka Cilësuar dhe ka quajtur Veten e Tij në Librin e Tij dhe në gjuhën e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), pa shtrembërim, pa gjymtim, pa formësim dhe pa ngjasim.

Kështu ka thënë edhe dijetari i madh Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë!) dhe të tjerë prej dijetarëve të mëdhenj.

Kështu, shtrembërimi bëhet në tekste, gjymtimi në bindje dhe akide, formësimi në cilësi dhe ngjasimi gjithashtu në cilësi e atribute, por ky i dyti është më i veçantë se formësimi; pasi çdokush që bën ngjasim të Allahut me Krijesat, ai ka bërë edhe formësim, dhe jo e anasjellta.
Kështu që duhet ta pastrojmë akiden dhe bindjen tonë nga këto katër gjëra.

Kemi për qëllim me “shtrembërimin” këtu: interpretimin që kanë ndjekur shtrembëruesit e teksteve të atributeve të Allahut, pasi ata e kanë quajtur veten e tyre “interpretuesit”, me qëllim që të zbusin në sy të njerëzve rrugën që kanë ndjekur; për shkak se natyra njerëzore nuk e pranon fjalën shtrembërim (në tekstet Hyjnore), por kjo nuk është veçse zbukurim i fjalës para njerëzve me qëllim që ata të mos largohen nga ajo.

Por në të vërtetë, interpretimi i tyre është shtrembërim; devijim i shprehjes nga domethënia e saj e drejtpërdrejtë. Ne themi: Nëse argumenton ndonjë provë për këtë devijim, atëherë ai është i saktë dhe nuk është interpretim në atë kuptim që thoni ju, por komentim (tefsir).
E nëse nuk argumenton asnjë provë për të, atëherë ai është shtrembërim dhe ndryshim i fjalës nga vendi i saj.

Këta njerëz të atillë të cilët kanë ndjekur këtë rrugë, këta kanë humbur. Ata i pohojnë atributet e Allahut por të shtrembëruara. Këta kanë humbur dhe janë vendosur në një rrugë të kundërt nga ajo e pasuesëve të sunetit dhe xhematit.
Kështu që këta nuk mund të cilësohen prej pasuesve të sunetit dhe xhematit, pasi që mveshja me diçka përmban adresimin tek ajo; pasuesit e Sunetit i adresohen Sunetit pasi që ata janë të kapur për të, ndërsa këta nuk janë të kapur për Sunetin në shtrembërimet e tyre.

Po kështu edhe xhemati në origjinë vjen prej të bashkuarit dhe të grumbulluarit, ndërsa ata nuk janë të bashkuar në mendimet e tyre, pasi që në librat e tyre gjen ngatërrim, kundërshtim dhe kundërthënie, saqë ata akuzojnë edhe njëri-tjetrin për humbje e devijim, si dhe bienë në kundërthënie me vetveten e tyre.

Sqaruesi i librit “'''El Akidetu et Tahauije'''” ka përcjellë nga [[El Gazali]], i cili arriti majat në shkencën e skolastikës (Ilmul Kelam), ka përcjellë fjalë të cilat nëse dikush i lexon, i bëhet e qartë se ata njerëz janë në rrugë të gabuar, të rrezikshme dhe kanë rrëshqitur, e se ata nuk janë të qartë në vetveten e tyre.

Ata janë të hutuar dhe në mëdyshje, nuk janë të bindur në çështjen e tyre, ndërsa atë të cilin e ka udhëzuar Allahu në Rrugën e Drejtë e gjen të sigurtë dhe të qetë. Ai lexon në Librin e Allahut dhe në Sunetin e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) ato që Allahu i ka pohuar për Veten e Tij prej Emrave dhe Atributeve të Tij, dhe ky i pohon ato.

Si do të ishte ndryshe kur askush nuk di për Allahun ashtu siç di Allahu për Veten e Tij, askush nuk thotë ndonjë njoftim më të vërtetë se Allahu dhe askush nuk është më i saktë në sqarim se sa Allahu; ashtu siç thotë Allahu i Lartësuar: 
*'''“Allahu dëshiron që t’ua sqarojë juve.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks '''En Nisa: 26'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;
*'''“Allahu u sqaron ju me qëllim që të të mos humbni rrugë.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks: '''En Nisa: 176'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;
*'''“Ne ta kemi zbritur ty Librin, sqarues për gjithçka.”'''&lt;ref&gt;[http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nahl Wikibooks:'''En Nahl: 89'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010100330/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nahl |date=10 tetor 2006|language=sq }}.&lt;/ref&gt;
*'''“Dhe kush mund thotë fjalë më të vërtetë se Allahu.”'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|title=Wikibooks: '''En Nisa: 122'''|url-status=dead|access-date=8 gusht 2006|archive-date=10 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061010101218/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Nisa|language=sq}}&lt;/ref&gt;

Këto ajete e të tjera si këto argumentojnë se Allahu ia ka sqaruar krijesave të Tij me sqarim mëse të plotë rrugën që të shpie tek Ai dhe gjëja më e madhe për të cilën kanë nevojë krijesat që t’u sqarohet është njohuria për Allahun e Lartësuar me Emrat dhe Atributet e Tij, me qëllim që ta adhurojnë Allahun me dije dhe vendosshmëri. Përndryshe, adhurimi i dikujt të cilit nuk ia njohim atributet, apo i cili nuk ka atribute, është diçka që nuk mund të realizohet kurrë.
Kështu që, është e domosdoshme që të njohësh atributet e të Adhuruarit tënd me qëllim që të drejtohesh tek Ai dhe ta adhurosh Atë ashtu si duhet dhe si e meriton Ai.

Njeriu nuk duhet t’i kalojë kufijtë e tij dhe të shkojë në formësim apo ngjasim, pasi që nëse ai është i paaftë për të përfytyruar shpirtin e tij që ka me vete, atëherë është edhe më i paaftë për të përshkruar realitetin e atyre atributeve me të cilat Allahu i Lartësuar ka cilësuar Veten e Tij.
Ndaj është detyrë e njeriut që ai ta ndalojë veten e tij nga të pyeturit “Përse?” e “Si?”, në lidhje me Emrat e Allahut të Madhëruar dhe Atributet e Tij.
Njeriu gjithashtu duhet ta ndalojë veten e tij nga të menduarit për formën e atyre atributeve.

Nëse njeriu e ndjek këtë rrugë, ai ka për të qenë i qetë dhe pikërisht kjo është edhe rruga që kanë ndjekur selefët (të parët tanë) (Allahu i mëshiroftë!)
Për këtë shkak, kur një burrë erdhi tek imam Maliku (Allahu e mëshiroftë!) dhe i tha: “O Ebu Abdullah! “I Gjithëmëshirshmi mbi Arsh qëndroi.”; Si qëndroi?&quot; Ai (Imam Maliku)tundi kokën pastaj tha: “Qëndrimi mbi diçka nuk është i panjohur, ndërsa forma e tij (në lidhje me Allahun) nuk është e kapur nga mendja njerëzore. Besimi në të është uaxhib (obligim), ndërsa pyetja për të është bidat (risi). E unë nuk të shoh ty veçse një bidatçi.”

Ndërsa në këtë kohën tonë gjejmë njerëz të thonë: Allahu zbret në Qiellin e kësaj bote në një të tretën e çdo nate, por nga kjo rrjedh që Ai të qëndrojë në Qiellin e kësaj bote gjatë gjithë natës, pasi që nata lëviz nëpër të gjithë tokën dhe një e treta e saj lëviz nga njëri vend në tjetrin!

Kjo sigurisht që është diçka të cilën nuk e kanë thënë shokët e të Dërguarit të Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), dhe nëse kjo do të ishte diçka që shkon në zemrën e besimtarit, Allahu do ta kishte sqaruar atë që në fillim, apo në gjuhën e të Dërguarit të Tij (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), apo të nxirrte dikë që të pyeste për të dhe pastaj të zbriste përgjigjen, ashtu siç kanë pyetur sahabët të Dërguarin e Allahut (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!): &quot;Ku ka qenë Allahu para se të krijonte qiejtë dhe Tokën?&quot; Dhe ai (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) iu përgjigj atyre.
Kjo pyetje e madhe argumenton se çdo gjë që i nevojitet njerëzve, Allahu ua sqaron atyre me anë të njërës prej tre mënyrave të mësipërme.

Ndërsa në përgjigje të problemit të shfaqur në hadithin e Zbritjes së Allahut, thuhet: Përderisa një e treta e natës në këtë zonë vazhdon të qëndrojë, atëherë zbritja e Allahut në të është realizuar. Ndërsa në zonat e tjera në të cilat nuk ka hyrë një e treta e natës, nuk është realizuar zbritja; dhe Allahut nuk i përngjet asgjë, ndërsa hadithi argumenton se koha e zbritjes mbaron me hyrjen e agimit.

Detyra jonë është të dorëzohemi dhe të themi: Dëgjuam, u bindëm, pasuam dhe besuam.
Kjo është detyra jonë; të mos e tejkalojmë Kuranin dhe hadithin.
Të tre këto lloje të Teuhidit janë bashkuar në Fjalën e Allahut të Madhëruar: 
*'''&quot;Zot i qiejve dhe i tokës dhe i gjithçkaje që gjindet mes tyre, kështu që adhuroni Atë (Një e të Vetëm) dhe jini të vazhdueshëm e të duruar në adhurim ndaj Tij. A mos dini ndonjë që është i ngjashëm (ose me një emër) me Të?&quot;'''&lt;ref&gt;[http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Merjem Wikibooks:'''Merjem: 65'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061010100311/http://sq.wikibooks.org/wiki/Kur%27ani/Merjem |date=10 tetor 2006|language=sq }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rrugetepaqes.net/|title=Rrugaepaqes.NET Teuhidi|access-date=8 gusht 2006|archive-date=14 korrik 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060714070337/http://rrugetepaqes.net/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Përkatësia ==
Ndjekësit e tauhīd-it (''ahl al-tauhīd'') janë në përgjithësi myslimanë; [[Mutazilizmi|mu'tazila]] ciliësohej vetë si ''ahl al-tauhīd val-'adl'' (arabisht أهل التوحيد والعدل = ahlu ʾt-tauḥīd va-ʾl-ʿadl = njohësit e unitetit të zotit dhe drejtësisë).

Termi në shumës ''muvahhidun'' (arabisht موحد; tekstualisht &quot;njohësit e tauhīd-it&quot; (cilësim për thjesht monoteistët) përdoret nga disa grupe [[Feja islame|islamike]]/[[Islamizmi|islamiste]], si psh. nga [[Vehabizmi|vahhabi-tët]], për t'u vetëquajtur. Ky term përdoret si emër i dinastisë berbere të [[Almohadët|almohadëve]], (arabisht الموحّدون = al-muvahhidun = al-muvaḥḥidūn) të cilët e kanë bërë teorinë e unitetit të zotit programin e vet fetaro-politik.

== Kundërshtimet ==
Termi i kundërt (antonim) janë [[Politeizmi|politeistët]], më saktë, ata, të cilët i vënë përbri zotit edhe perëndi ose [[Biri i zotit|bij të zotit]] duke qenë kështu ndjekës të ''[[Shirk-ët|shirk-ut]]'' („vendosjes bashkë“, politeizmit).  Në suren 9, vargun 30 thuhet: 
:„''Çifutët thonë: ‚Yzairi'' (dmth. [[Esdra]]) ''është biri i zotit.‘ Ndërsa të krishterët thonë: ‚Krishti është biri i zotit‘... sa të lajthitur janë!“'' 
[[Dualizmi|Dualistët]] dënohen me anë të shprehjes së sures 16, vargu 51: 
:''Dhe zoti ka thënë: mos merrni dy perëndi (zota)!''“ 
[[Teologjia]] e mëvonshme islamike e koncepton unitetin hyjnor praktikisht vetëm në kundërshtim me [[Trinia|trinitetin]] kristian megjithëse teologët kristianë dhe çifutë e vendosin në qendër nocionin e unitetit të zotit duke përjashtuar implikime të ngjashme, ndër të tjera për teorinë e atributeve të zotit.

== Të tjera ==
Gjithashtu termi ''tauhīd'' përdoret shpesh me një kuptim të veçantë në [[Sufizmi|sufizëm]], ku arritja e „unitetit (''njësimit'') me zotin“ (me këtë nënkuptohet shndërrimi i vullnetit vetjak në vullnetin e zotit dhe braktisja e egos (''vetit'')), vlen në të si qëllimi i krysor i jetës. Për ta arritur atë duhen përpjekje të mëdha (''[[xhihadi|xhihad]]''), si lufta kundra të brendshmes (''shpirtit'') të vet, kundra të ashtuquajturës „egos së ulët“ (''[[Nafs-i|an-nafs al-ammara]]''). Si shkalla më e lartë vlen „''uni'' i pastër“ (''[[Nafs-i|an-nafs al-safija]]''), të cilin mund ta arrijnë vetëm pak sufi.

== Literaturë ==
* Dr. Abu Ameenah Bilal Philips: ''Tauhid - Der Eingottglaube im Islam'' (Tauhid-i, besimi në një zot në fenë islame) - ISBN 978-3-9811068-1-7
* Daniel Gimaret: ''La doctrine d’al-Ashʿarī.'' Paris 1990
* Daniel Gimaret: Art. ''tawḥīd'', në: [[The Encyclopaedia of Islam]], Brill, Leiden, vol. 10, f. 389

== Lidhje të jashtme ==
*[https://web.archive.org/web/20080302082317/http://artikuj.4t.com/12l_teuhidit_k1.htm Libri i Teuhidit]
*[https://web.archive.org/web/20070206145558/http://www.rrugetepaqes.net/teuhid.html  Rruga e paqes - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20050407221038/http://www.mburoja.net/Permuslimaneterinj/Delirjapermesteuhidit.html Mburoja - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20070929125719/http://www.iiu.edu.my/deed/quran/albanian/teuhidi.doc IIU EDU MY - Teuhidi]
*[https://web.archive.org/web/20071016063341/http://www.selefi.org/Artikujt/akide/Bazat%20Themelore%20te%20Teuhijdit.html Selefi.org - Teuhidi]
* [http://www.emu.edu/cjp/pub/journal/articles/sumanto.pdf  Sumanto Al Qurtuby: ''Peace Theology: The Islamic Roots of Peace and Nonviolence.'' Center for Justice and Peace Building, Eastern Mennonite University, 2008]{{Lidhje e thyer}} Tauhīd-i si koncept për paqen dhe padhunësinë (PDF; 227 kB)

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Islam]]</text>
      <sha1>n0indpl2xha1149cwm8pq5z591se0fl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jakup Mato</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24490</id>
    <revision>
      <id>3001212</id>
      <parentid>2987159</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11170" sha1="gx16xckjbv1u20dc7ol4ft1sx73gxnc" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name                = Jakup Mato
| Prefiksi            = Prof. Dr.
| Seksi               = M
| image              = Jakupmato.jpg
| image_size  = 220px
| birth_date          = [[16 shtator]] [[1934]]
| birth_place          = [[Fterra]] ([[Saranda]])
| death_date          = [[30 gusht]] [[2005]]
| death_place          = [[Tiranë]]
| nationality            = Shqiptar
| Profesioni          = Publicist, Shkrimtar, Profesor universitar
}}
'''Jakup Mato''' ([[Fterra|Fterrë]], [[16 shtator]] [[1934]] - [[Tirana|Tiranë]], [[30 gusht]] [[2005]]) ka qenë profesor doktor, arsimtar, akademik, kritik dhe estet shqiptar.

== Jeta ==
U lind në [[Fterra|Fterrë]], i biri i Halil Matos; në vendlindje kreu shkollimin fillor. Shkollën shtatëvjeçare dhe të mesme (1950-1954) i kreu në [[Gjirokastra|Gjirokastër]] dhe më tej bëhet mësues e drejtor [[Shkolla|shkolle]] në [[Kuçi i Kurveleshit|Kuçi]] të [[Vlora|Vlorës]] (1954-1955). Pas përfundimit të studimeve të larta në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] pranë [[Fakulteti i Histori-Filologji|Fakultetit të Histori-Filologji]] [[1959]], punoi në [[Instituti i Studimeve Pedagogjike|Institutin e Studimeve Pedagogjike]]. Me pas punoi në [[Ministria e Arsimit dhe e Kulturës|Ministrinë e Arsimit dhe të Kulturës]], (sot [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Shqipërisë]]) në fillim si specialist i letërsisë, dhe pastaj si kryeredaktor i gazetës &quot;[[Mësuesi (gazetë)|Mësuesi]]&quot;&lt;ref&gt;https://www.voal-online.ch/index.php?mod=article&amp;cat=INTERVIST%C3%8BPRESS&amp;article=31100&lt;/ref&gt; dhe drejtor i arteve [[1970]].

Prof. Dr. Jakup Mato ka kryer detyra që lidheshin me artet. Midis të tjerave ka qenë drejtor i [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutit të Lartë të Arteve]] (sot: [[Akademia e Arteve]]). Nga 1991 deri 1993 dhe nga 1997 deri 1998 drejtor i [[Qendra për Studimin e Arteve|Qendrës për Studimin e Arteve]] të [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave]]. Për shumë vite ka dhënë leksionet e Estetikës në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] dhe në [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutin e Lartë të Arteve]]. Anëtar i bordit të [[Enciklopedia e artit shqiptar|Enciklopedisë së Artit Shqiptar]]. Sekretar shkencor i redaksisë së artit dhe kulturës të [[Fjalori enciklopedik shqiptar(botimi i ri-2008)|Fjalorit enciklopedik shqiptar]].

== Krijimtaria ==
Që në vitet gjashtëdhjetë ka botuar një numër të madh artikujsh shkencorë e kritikë dhe ka mbajtur dhe botuar një sërë kumtesash për arsimin, letërsinë dhe artet.

=== Libra ===
Ka botuar monografitë :
* &quot;[[Risi të letërsisë shqipe]]&quot;, shtëpia botuese &quot;Naim Frasheri&quot; [[1983]] Bv dhe Bm 891 983.01
* &quot;[[Paradokset e satirës dhe të humorit]]&quot;, shtëpia botuese [[Toena (shtëpi botuese)|Toena]] [[2000]] ISBN 99927-1-267-8 / 9992712678 
* &quot;[[Imazhe, kode, kumte]]&quot;,[http://jakup-halil-mato.blogieren.de/Erstes-Blog-b1/Willkommen-b1-p1.htm#comments]{{Lidhje e thyer}} Botim i Akademisë se Shkencave [[2001]] ISBN 99927-761-8-8 / 9992776188
* &quot;[[Rrjedhave të artit paraprofesionist]]&quot;, Botim i Akademisë se Shkencave [[2004]] ISBN 99943-614-2-2
* &quot;[[Poetika e dramaturgjisë dhe mendimi estetik]]&quot;, Botim i Akademisë së Shkencave [[2005]] 99943-763-330-2-2

=== Artikuj ===
* Mato, Jakup „Shënime mbi vëllimin me tregime. ’Era e tokës’“, [[Zëri i rinisë]] 13 gusht 1966
* Mato, Jakup „Shënime mbi vëllimin me tregime. ’Një pushkë më shumë’“, [[Nëntori (revistë)|Nëntori]] Nr 9 1967 f 128–139 (Edhe tek „Artikuj dhe studime për letërsinë e sotme shqipe“. V II Tiranë 1974 335–374)
* &quot;Për një pasqyrim më të thellë dhe më të gjerë të dukurive tipike '' [[Nëntori (revistë)|Nëntori]]'', 1969, Nr. 9, S. 147–159.
* ''Prozë e shkurtër, probleme të mëdha''. [[Drita (gazetë)]], 1967, 5. mars
* Mato, Jakup „[[Kronikë në gur]] dhe disa tendenca të romanit tonë“ tek [[Nëntori (revistë)|Nëntori]] Nr 7 1972 f 28–39
* 654. Mato, Jakup. [[Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore|Ansambli Shtetëror i Këngëve dhe i Valleve Popullore Shqiptare]] në [[Suedia|Suedi]] e [[Norvegjia|Norvegji]] .-Shqiptarja e re, 1976, nr.5, f.32-33.
* 655. Mato, Jakup. Sukses i madh i artit tonë në vendet skandinave /Aktivitet i Ansamblit të Këngëve dhe Valleve Popullore/ .-Zëri i popullit, 1976, 12 shtator.
* Mato, Jakup „Romani Komisari Memo“ në „Artikuj dhe studime mbi romanin“ Tirana 1980 f. 81–88
*&quot;Tipare të reja në lëvrimin e një lloji letrar&quot; Nëntori 6/1981
* Mato, Jakup „Humori dhe satira në poezinë e [[Ismail Kadare|I. Kadaresë]]“  [[Studime Filologjike]] Nr 4 1987 f 103–120
* ''Disa tipare të satirës se Migjenit''  [[Migjeni|Millosh Gjergj Nikolla]]). [[Studime Filologjike|Studime filologjike]], 1988, Nr. 3
* Mato, Jakup “Poetika e komikes (Vlera ideoestetike të humorit e të satirës ne veprën e [[Dritëro Agolli|D. Agollit]]) [[nëntori]] Nr 6 1988 f 31-49
* Mato, Jakup „Përmes botës së brendshme të personazheve. Balada e Kurbinit“ Drita 27. mars 1988 f. 6
* Satire kundër dhunës nacionale (Mbi veprën e [[Ramiz Kelmendi|R. Kelmendi]]t) „Rilindja“ 17. August 1995
* „Instituti shqiptar për studime dhe arte“ „Aks“ Nr 19–20 1995
* &quot;Instituti shqiptar për studime dhe arte&quot;, &quot;[[Aks]]&quot; Nr 19-20 1995 
* Mato, Jakup „[[Gjergj Fishta]] për artin“ sesion shkencor „Vepra e [[Gjergj Fishta|Gjergj Fishtës]]“ në Seminari XVIII Tirana 1996
* Mato, Jakup „Rreth komedive të [[Kristo Floqi]]t’“ në “Letërsia si e tillë“ A Sh Inst Gj-Let Kof shkencore am 28.-29. März Tiranë 1996 f. 373–379
* &quot;Polemika : [[Faik Konica|Konica]] -[[Fan Noli|Noli]] ne vitet 1920-30&quot; &quot;[[Pajtimi]]&quot; Nr f.35-49 1997 
* &quot;Vështrim historik mbi institucionet shkencore shqiptare. Nga idetë dhe projektet e para deri ne vitin 1944&quot; &quot;Studime historike&quot; Nr 3-4 1998 
* &quot;Migrimi i te qeshurës, ose kur popujt qeshin njëlloj&quot; &quot;[[Perla]]&quot; 4(12) f 39-50 1998 
* &quot;Vepra e artit në procesin e njëmendësimit krijues&quot;, &quot;[[Studime për artin]]&quot; 5/1999
* &quot;[[Fiqret Fterra]] – bir i fshatit tonë &quot; ,gazetën &quot;Fterra jone&quot;, 16 tetor,.http://fteriotet.tripod.com/id32.html,5.06.2015
* Mato, Jakup &quot;Misioni [[anglez]] ne [[Fterra|Fterre]]&quot; gazeta &quot;[[Fterra jonë]]&quot; Nr 2 korrik viti 2001
* &quot;Vjershëtori - Dervish [[Hasan Zyko Kamberi]]&quot;Urtësia. - Nr. 29, f. 11 - 14;dhjetor, 2001
* Mato, Jakup '[[Dalan Shapllo]] sjell ca &quot;tragjikë të jetës së tyre&quot; : [Dalan Shapllo &quot;Si nuk u prish bukuria&quot;]Reportazh (Suplement i &quot;Gazeta shqiptare&quot;). -f. 14 Nr. 74, 10 - 16 nëntor, 2002
* Mato, Jakup &quot;Kozmosi estetik i antikitetit në vizionin e një studjuesi erudit :([[Alfred Uçi]] &quot;Kozmosi estetik i antikitetit&quot;) [[Studime për artin]]. - Nr. 9, f. 296 - 300., 2003,
* Mato, Jakup 'Imazhet piktorike në optikën e studiuesit : Rreth monografisë së [[Hivzi Muharremi|Hivzi Muharremit]] për piktorin [[Muslim Mulliqi]] Drita. - 12 janar,f. 6 2003.

=== Artikuj në gjuhë të huaj ===
* ”Folklordaki mizah ve hiciv artistik araclarinin niteligi” bei IV Milleterasi tuerk halk kueltuerue kongresi program ve bildiri oezetleri [[Ankara]] [[Turqi]] 1991 f 77 [http://www.millifolklor.com/sayfalar/55/55.pdf]{{Lidhje e thyer}}
* Emigrants involved in approaching and opposing attitudes to the albanian and italinan cultures në [https://web.archive.org/web/20060519150651/http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm www.afcr-al.org]
* Mato,Jakup &quot;The cultural paradoxes and the influneces on emigrants live&quot;(About the book of Dr. [[Zyhdi Dervishi]], &quot;The crossed glimpses on the sea'' [[Krahu i shqiponjës]][http://krahuanglisht.blogspot.com/search?q=jakup+mato] 2008

=== Libra shkollore ===
Mato Jakup,[[Qemal Xhaka]],[[Vangjush Ziko]],[[Anastas Kapurani]] 'Letërsia e huaj 2' : për shkollat e mesme 163 f. ; 20 cm. Tiranë : SHBLSH, 1990

== Nderime dhe mirënjohje ==
== Burim i të dhënave ==
* Fjalori enciklopedik shqiptar (botimi i ri) botim i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë Tirana 2008 vëllimi i dytë f 1657 ISBN 978-99956-10-29-9
* [[Nasip Meçaj]], [[Xhemil Çelaj]], [[Fatmir Toçi]] &quot;[[Enciklopedia e Kurveleshit]]&quot; [[Toena]] ISBN : 978 - 99943 - 1 - 496 - 6
* [[Hasan Hasani]] &quot;[[Leksikoni i shkrimtareve shqiptare nga 1500-2001]]&quot;, S 294, Shtëpia botuese Faik Konica Prishtina 2003 ISBN 9951-06-034-X (ose ISBN-13 9789951060349)
* Apostol Pango &quot;[[Enciklopedia e Delvinës dhe Sarandës]]&quot; [[Toena]] f 243 ISBN 99927-1-597-9
* [[Dalan Shapllo]] &quot;Shikim tërësor i problematikes se satirës dhe te humorit&quot; &quot;[[Koha jone]]&quot; e mërkure 11. tetor 2000 Tirana
* [[Josif Papagjoni]] &quot;Mato tregon pardokset e satirës dhe te humorit&quot;, &quot;[[Shekulli]]&quot; e marte 23 janar 2001 Tirana
* [[Muzafer Korkuti]] &quot; Jakup Mato (1934-2005)&quot; Perla 2005/3 Tiranë

== Shih edhe ==
* Per J. MATO [http://fterra1.tripod.com/id64.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312170831/http://fterra1.tripod.com/id64.html |date=12 mars 2012 }}
* [[Fterra jonë]]
* Ku është përmendur http://www.infoarkiv.com/lajme/artikull/iden/367118/titulli/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029032311/http://www.arkivalajmeve.com/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja.367118/ |date=29 tetor 2019 }}
* https://web.archive.org/web/20200417145026/http://bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?DATABASE=catalo&amp;OPAC_URL=%2Fadlib%2Fbeginner%2Findex_al.html&amp;LANGUAGE=1&amp;l1=Mato%2C%2BJakup&amp;LIMIT=50&amp;STARTFROM=51
*https://web.archive.org/web/20150227144559/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html

== Lidhje të jashtme ==
* [http://krahuanglisht.blogspot.com/search?q=jakup+mato &quot;On emigrants live&quot;]
* [http://krahugjermanisht.blogspot.com/2008/02/jakup-mato-jakup-halil-mato-16.html &quot;Krahu gjermanisht&quot;]

* https://www.uart.edu.al/media/Fjala_Rektori_45Vjet_UART.pdf
* http://www.worldcat.org/identities/lccn-n88104236/
* https://www.shtepiaelibrit.com/blog/dy-studime-artistike-nga-prof-dr-jakup-mato/

== Literaturë ==
* Hamilton,Caroline; Kelly,Michele; Minor,Ellaine; Nonaan,Will &quot; The politics and Aestetics of refusals&quot; Cambridge Scholars Publishing f 63 Newcastle 2007.
* Terziu,Fatmir 'Writting the dictatorship: reuse of myth in ISMAIL KADARE’S novels A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements of London South Bank University for the degree of Doctor in Philosophy https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027014008/https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf |date=27 tetor 2021 }}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1934]]
[[Kategoria:Vdekje 2005]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XX]]
[[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Fterra]]
[[Kategoria:Jakup Mato]]
[[Kategoria:Profesorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Arteve në Tiranë]]</text>
      <sha1>gx16xckjbv1u20dc7ol4ft1sx73gxnc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001213</id>
      <parentid>3001212</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11172" sha1="k4koaohucmg4vdcxitiv41ftonfetut" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name                = Jakup Mato
| Prefiksi            = Prof. Dr.
| Seksi               = M
| image              = Jakupmato.jpg
| image_size  = 220px
| birth_date          = [[16 shtator]] [[1934]]
| birth_place          = [[Fterra]] ([[Saranda]])
| death_date          = [[30 gusht]] [[2005]]
| death_place          = [[Tiranë]]
| nationality            = Shqiptar
| Profesioni          = Publicist, Shkrimtar, Profesor universitar
}}
'''Jakup Mato''' ([[Fterra|Fterrë]], [[16 shtator]] [[1934]] - [[Tirana|Tiranë]], [[30 gusht]] [[2005]]) ka qenë profesor doktor, arsimtar, akademik, kritik dhe estet shqiptar.

== Jeta ==
U lind në [[Fterra|Fterrë]], i biri i Halil Matos; në vendlindje kreu shkollimin fillor. Shkollën shtatëvjeçare dhe të mesme (1950-1954) i kreu në [[Gjirokastra|Gjirokastër]] dhe më tej bëhet mësues e drejtor [[Shkolla|shkolle]] në [[Kuçi i Kurveleshit|Kuçi]] të [[Vlora|Vlorës]] (1954-1955). Pas përfundimit të studimeve të larta në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] pranë [[Fakulteti i Histori-Filologji|Fakultetit të Histori-Filologji]] [[1959]], punoi në [[Instituti i Studimeve Pedagogjike|Institutin e Studimeve Pedagogjike]]. Me pas punoi në [[Ministria e Arsimit dhe e Kulturës|Ministrinë e Arsimit dhe të Kulturës]], (sot [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Shqipërisë]]) në fillim si specialist i letërsisë, dhe pastaj si kryeredaktor i gazetës &quot;[[Mësuesi (gazetë)|Mësuesi]]&quot;&lt;ref&gt;https://www.voal-online.ch/index.php?mod=article&amp;cat=INTERVIST%C3%8BPRESS&amp;article=31100&lt;/ref&gt; dhe drejtor i arteve [[1970]].

Prof. Dr. Jakup Mato ka kryer detyra që lidheshin me artet. Midis të tjerave ka qenë drejtor i [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutit të Lartë të Arteve]] (sot: [[Akademia e Arteve]]). Nga 1991 deri 1993 dhe nga 1997 deri 1998 drejtor i [[Qendra për Studimin e Arteve|Qendrës për Studimin e Arteve]] të [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave]]. Për shumë vite ka dhënë leksionet e Estetikës në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] dhe në [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutin e Lartë të Arteve]]. Anëtar i bordit të [[Enciklopedia e artit shqiptar|Enciklopedisë së Artit Shqiptar]]. Sekretar shkencor i redaksisë së artit dhe kulturës të [[Fjalori enciklopedik shqiptar(botimi i ri-2008)|Fjalorit enciklopedik shqiptar]].

== Krijimtaria ==
Që në vitet gjashtëdhjetë ka botuar një numër të madh artikujsh shkencorë e kritikë dhe ka mbajtur dhe botuar një sërë kumtesash për arsimin, letërsinë dhe artet.

=== Libra ===
Ka botuar monografitë :
* &quot;[[Risi të letërsisë shqipe]]&quot;, shtëpia botuese &quot;Naim Frasheri&quot; [[1983]] Bv dhe Bm 891 983.01
* &quot;[[Paradokset e satirës dhe të humorit]]&quot;, shtëpia botuese [[Toena (shtëpi botuese)|Toena]] [[2000]] ISBN 99927-1-267-8 / 9992712678 
* &quot;[[Imazhe, kode, kumte]]&quot;,[http://jakup-halil-mato.blogieren.de/Erstes-Blog-b1/Willkommen-b1-p1.htm#comments]{{Lidhje e thyer}} Botim i Akademisë se Shkencave [[2001]] ISBN 99927-761-8-8 / 9992776188
* &quot;[[Rrjedhave të artit paraprofesionist]]&quot;, Botim i Akademisë se Shkencave [[2004]] ISBN 99943-614-2-2
* &quot;[[Poetika e dramaturgjisë dhe mendimi estetik]]&quot;, Botim i Akademisë së Shkencave [[2005]] 99943-763-330-2-2

=== Artikuj ===
* Mato, Jakup „Shënime mbi vëllimin me tregime. ’Era e tokës’“, [[Zëri i rinisë]] 13 gusht 1966
* Mato, Jakup „Shënime mbi vëllimin me tregime. ’Një pushkë më shumë’“, [[Nëntori (revistë)|Nëntori]] Nr 9 1967 f 128–139 (Edhe tek „Artikuj dhe studime për letërsinë e sotme shqipe“. V II Tiranë 1974 335–374)
* &quot;Për një pasqyrim më të thellë dhe më të gjerë të dukurive tipike '' [[Nëntori (revistë)|Nëntori]]'', 1969, Nr. 9, S. 147–159.
* ''Prozë e shkurtër, probleme të mëdha''. [[Drita (gazetë)]], 1967, 5. mars
* Mato, Jakup „[[Kronikë në gur]] dhe disa tendenca të romanit tonë“ tek [[Nëntori (revistë)|Nëntori]] Nr 7 1972 f 28–39
* 654. Mato, Jakup. [[Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore|Ansambli Shtetëror i Këngëve dhe i Valleve Popullore Shqiptare]] në [[Suedia|Suedi]] e [[Norvegjia|Norvegji]] .-Shqiptarja e re, 1976, nr.5, f.32-33.
* 655. Mato, Jakup. Sukses i madh i artit tonë në vendet skandinave /Aktivitet i Ansamblit të Këngëve dhe Valleve Popullore/ .-Zëri i popullit, 1976, 12 shtator.
* Mato, Jakup „Romani Komisari Memo“ në „Artikuj dhe studime mbi romanin“ Tirana 1980 f. 81–88
*&quot;Tipare të reja në lëvrimin e një lloji letrar&quot; Nëntori 6/1981
* Mato, Jakup „Humori dhe satira në poezinë e [[Ismail Kadare|I. Kadaresë]]“  [[Studime Filologjike]] Nr 4 1987 f 103–120
* ''Disa tipare të satirës se Migjenit''  [[Migjeni|Millosh Gjergj Nikolla]]). [[Studime Filologjike|Studime filologjike]], 1988, Nr. 3
* Mato, Jakup “Poetika e komikes (Vlera ideoestetike të humorit e të satirës ne veprën e [[Dritëro Agolli|D. Agollit]]) [[nëntori]] Nr 6 1988 f 31-49
* Mato, Jakup „Përmes botës së brendshme të personazheve. Balada e Kurbinit“ Drita 27. mars 1988 f. 6
* Satire kundër dhunës nacionale (Mbi veprën e [[Ramiz Kelmendi|R. Kelmendi]]t) „Rilindja“ 17. August 1995
* „Instituti shqiptar për studime dhe arte“ „Aks“ Nr 19–20 1995
* &quot;Instituti shqiptar për studime dhe arte&quot;, &quot;[[Aks]]&quot; Nr 19-20 1995 
* Mato, Jakup „[[Gjergj Fishta]] për artin“ sesion shkencor „Vepra e [[Gjergj Fishta|Gjergj Fishtës]]“ në Seminari XVIII Tirana 1996
* Mato, Jakup „Rreth komedive të [[Kristo Floqi]]t’“ në “Letërsia si e tillë“ A Sh Inst Gj-Let Kof shkencore am 28.-29. März Tiranë 1996 f. 373–379
* &quot;Polemika : [[Faik Konica|Konica]] -[[Fan Noli|Noli]] ne vitet 1920-30&quot; &quot;[[Pajtimi]]&quot; Nr f.35-49 1997 
* &quot;Vështrim historik mbi institucionet shkencore shqiptare. Nga idetë dhe projektet e para deri ne vitin 1944&quot; &quot;Studime historike&quot; Nr 3-4 1998 
* &quot;Migrimi i te qeshurës, ose kur popujt qeshin njëlloj&quot; &quot;[[Perla]]&quot; 4(12) f 39-50 1998 
* &quot;Vepra e artit në procesin e njëmendësimit krijues&quot;, &quot;[[Studime për artin]]&quot; 5/1999
* &quot;[[Fiqret Fterra]] – bir i fshatit tonë &quot; ,gazetën &quot;Fterra jone&quot;, 16 tetor,.http://fteriotet.tripod.com/id32.html,5.06.2015
* Mato, Jakup &quot;Misioni [[anglez]] ne [[Fterra|Fterre]]&quot; gazeta &quot;[[Fterra jonë]]&quot; Nr 2 korrik viti 2001
* &quot;Vjershëtori - Dervish [[Hasan Zyko Kamberi]]&quot;Urtësia. - Nr. 29, f. 11 - 14;dhjetor, 2001
* Mato, Jakup '[[Dalan Shapllo]] sjell ca &quot;tragjikë të jetës së tyre&quot; : [Dalan Shapllo &quot;Si nuk u prish bukuria&quot;]Reportazh (Suplement i &quot;Gazeta shqiptare&quot;). -f. 14 Nr. 74, 10 - 16 nëntor, 2002
* Mato, Jakup &quot;Kozmosi estetik i antikitetit në vizionin e një studjuesi erudit :([[Alfred Uçi]] &quot;Kozmosi estetik i antikitetit&quot;) [[Studime për artin]]. - Nr. 9, f. 296 - 300., 2003,
* Mato, Jakup 'Imazhet piktorike në optikën e studiuesit : Rreth monografisë së [[Hivzi Muharremi|Hivzi Muharremit]] për piktorin [[Muslim Mulliqi]] Drita. - 12 janar,f. 6 2003.

=== Artikuj në gjuhë të huaj ===
* ”Folklordaki mizah ve hiciv artistik araclarinin niteligi” bei IV Milleterasi tuerk halk kueltuerue kongresi program ve bildiri oezetleri [[Ankara]] [[Turqi]] 1991 f 77 [http://www.millifolklor.com/sayfalar/55/55.pdf]{{Lidhje e thyer}}
* Emigrants involved in approaching and opposing attitudes to the albanian and italinan cultures në [https://web.archive.org/web/20060519150651/http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm www.afcr-al.org]
* Mato,Jakup &quot;The cultural paradoxes and the influneces on emigrants live&quot;(About the book of Dr. [[Zyhdi Dervishi]], &quot;The crossed glimpses on the sea'' [[Krahu i shqiponjës]]''[http://krahuanglisht.blogspot.com/search?q=jakup+mato] 2008

=== Libra shkollore ===
Mato Jakup,[[Qemal Xhaka]],[[Vangjush Ziko]],[[Anastas Kapurani]] 'Letërsia e huaj 2' : për shkollat e mesme 163 f. ; 20 cm. Tiranë : SHBLSH, 1990

== Nderime dhe mirënjohje ==
== Burim i të dhënave ==
* Fjalori enciklopedik shqiptar (botimi i ri) botim i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë Tirana 2008 vëllimi i dytë f 1657 ISBN 978-99956-10-29-9
* [[Nasip Meçaj]], [[Xhemil Çelaj]], [[Fatmir Toçi]] &quot;[[Enciklopedia e Kurveleshit]]&quot; [[Toena]] ISBN : 978 - 99943 - 1 - 496 - 6
* [[Hasan Hasani]] &quot;[[Leksikoni i shkrimtareve shqiptare nga 1500-2001]]&quot;, S 294, Shtëpia botuese Faik Konica Prishtina 2003 ISBN 9951-06-034-X (ose ISBN-13 9789951060349)
* Apostol Pango &quot;[[Enciklopedia e Delvinës dhe Sarandës]]&quot; [[Toena]] f 243 ISBN 99927-1-597-9
* [[Dalan Shapllo]] &quot;Shikim tërësor i problematikes se satirës dhe te humorit&quot; &quot;[[Koha jone]]&quot; e mërkure 11. tetor 2000 Tirana
* [[Josif Papagjoni]] &quot;Mato tregon pardokset e satirës dhe te humorit&quot;, &quot;[[Shekulli]]&quot; e marte 23 janar 2001 Tirana
* [[Muzafer Korkuti]] &quot; Jakup Mato (1934-2005)&quot; Perla 2005/3 Tiranë

== Shih edhe ==
* Per J. MATO [http://fterra1.tripod.com/id64.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312170831/http://fterra1.tripod.com/id64.html |date=12 mars 2012 }}
* [[Fterra jonë]]
* Ku është përmendur http://www.infoarkiv.com/lajme/artikull/iden/367118/titulli/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029032311/http://www.arkivalajmeve.com/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja.367118/ |date=29 tetor 2019 }}
* https://web.archive.org/web/20200417145026/http://bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?DATABASE=catalo&amp;OPAC_URL=%2Fadlib%2Fbeginner%2Findex_al.html&amp;LANGUAGE=1&amp;l1=Mato%2C%2BJakup&amp;LIMIT=50&amp;STARTFROM=51
*https://web.archive.org/web/20150227144559/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html

== Lidhje të jashtme ==
* [http://krahuanglisht.blogspot.com/search?q=jakup+mato &quot;On emigrants live&quot;]
* [http://krahugjermanisht.blogspot.com/2008/02/jakup-mato-jakup-halil-mato-16.html &quot;Krahu gjermanisht&quot;]

* https://www.uart.edu.al/media/Fjala_Rektori_45Vjet_UART.pdf
* http://www.worldcat.org/identities/lccn-n88104236/
* https://www.shtepiaelibrit.com/blog/dy-studime-artistike-nga-prof-dr-jakup-mato/

== Literaturë ==
* Hamilton,Caroline; Kelly,Michele; Minor,Ellaine; Nonaan,Will &quot; The politics and Aestetics of refusals&quot; Cambridge Scholars Publishing f 63 Newcastle 2007.
* Terziu,Fatmir 'Writting the dictatorship: reuse of myth in ISMAIL KADARE’S novels A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements of London South Bank University for the degree of Doctor in Philosophy https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027014008/https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf |date=27 tetor 2021 }}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1934]]
[[Kategoria:Vdekje 2005]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XX]]
[[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Fterra]]
[[Kategoria:Jakup Mato]]
[[Kategoria:Profesorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Arteve në Tiranë]]</text>
      <sha1>k4koaohucmg4vdcxitiv41ftonfetut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001378</id>
      <parentid>3001213</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11177" sha1="c01ei3rx8cf57z52i3836wv09pnwtam" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name                = Jakup Mato
| Prefiksi            = Prof. Dr.
| Seksi               = M
| image              = Jakupmato.jpg
| image_size  = 220px
| birth_date          = [[16 shtator]] [[1934]]
| birth_place          = [[Fterra]] ([[Saranda]])
| death_date          = [[30 gusht]] [[2005]]
| death_place          = [[Tiranë]]
| nationality            = Shqiptar
| Profesioni          = Publicist, Shkrimtar, Profesor universitar
}}
'''Jakup Mato''' ([[Fterra|Fterrë]], [[16 shtator]] [[1934]] - [[Tirana|Tiranë]], [[30 gusht]] [[2005]]) ka qenë profesor doktor, arsimtar, akademik, kritik dhe estet shqiptar.

== Jeta ==
U lind në [[Fterra|Fterrë]], i biri i Halil Matos; në vendlindje kreu shkollimin fillor. Shkollën shtatëvjeçare dhe të mesme (1950-1954) i kreu në [[Gjirokastra|Gjirokastër]] dhe më tej bëhet mësues e drejtor [[Shkolla|shkolle]] në [[Kuçi i Kurveleshit|Kuçi]] të [[Vlora|Vlorës]] (1954-1955). Pas përfundimit të studimeve të larta në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] pranë [[Fakulteti i Histori-Filologji|Fakultetit të Histori-Filologji]] [[1959]], punoi në [[Instituti i Studimeve Pedagogjike|Institutin e Studimeve Pedagogjike]]. Me pas punoi në [[Ministria e Arsimit dhe e Kulturës|Ministrinë e Arsimit dhe të Kulturës]], (sot [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Shqipërisë]]) në fillim si specialist i letërsisë, dhe pastaj si kryeredaktor i gazetës &quot;[[Mësuesi (gazetë)|Mësuesi]]&quot;&lt;ref&gt;https://www.voal-online.ch/index.php?mod=article&amp;cat=INTERVIST%C3%8BPRESS&amp;article=31100&lt;/ref&gt; dhe drejtor i arteve [[1970]].

Prof. Dr. Jakup Mato ka kryer detyra që lidheshin me artet. Midis të tjerave ka qenë drejtor i [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutit të Lartë të Arteve]] (sot: [[Akademia e Arteve]]). Nga 1991 deri 1993 dhe nga 1997 deri 1998 drejtor i [[Qendra për Studimin e Arteve|Qendrës për Studimin e Arteve]] të [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave]]. Për shumë vite ka dhënë leksionet e Estetikës në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] dhe në [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutin e Lartë të Arteve]]. Anëtar i bordit të [[Enciklopedia e artit shqiptar|Enciklopedisë së Artit Shqiptar]]. Sekretar shkencor i redaksisë së artit dhe kulturës të [[Fjalori enciklopedik shqiptar(botimi i ri-2008)|Fjalorit enciklopedik shqiptar]].

== Krijimtaria ==
Që në vitet gjashtëdhjetë ka botuar një numër të madh artikujsh shkencorë e kritikë dhe ka mbajtur dhe botuar një sërë kumtesash për arsimin, letërsinë dhe artet.

=== Libra ===
Ka botuar monografitë :
* &quot;[[Risi të letërsisë shqipe]]&quot;, shtëpia botuese &quot;Naim Frasheri&quot; [[1983]] Bv dhe Bm 891 983.01
* &quot;[[Paradokset e satirës dhe të humorit]]&quot;, shtëpia botuese [[Toena (shtëpi botuese)|Toena]] [[2000]] ISBN 99927-1-267-8 / 9992712678 
* &quot;[[Imazhe, kode, kumte]]&quot;,[http://jakup-halil-mato.blogieren.de/Erstes-Blog-b1/Willkommen-b1-p1.htm#comments]{{Lidhje e thyer}} Botim i Akademisë se Shkencave [[2001]] ISBN 99927-761-8-8 / 9992776188
* &quot;[[Rrjedhave të artit paraprofesionist]]&quot;, Botim i Akademisë se Shkencave [[2004]] ISBN 99943-614-2-2
* &quot;[[Poetika e dramaturgjisë dhe mendimi estetik]]&quot;, Botim i Akademisë së Shkencave [[2005]] 99943-763-330-2-2

=== Artikuj ===
* Mato, Jakup „Shënime mbi vëllimin me tregime. ’Era e tokës’“, [[Zëri i rinisë]] 13 gusht 1966
* Mato, Jakup „Shënime mbi vëllimin me tregime. ’Një pushkë më shumë’“, [[Nëntori (revistë)|Nëntori]] Nr 9 1967 f 128–139 (Edhe tek „Artikuj dhe studime për letërsinë e sotme shqipe“. V II Tiranë 1974 335–374)
* &quot;Për një pasqyrim më të thellë dhe më të gjerë të dukurive tipike&quot;, ''[[Nëntori (revistë)|Nëntori]]'', 1969, Nr. 9, S. 147–159.
* ''Prozë e shkurtër, probleme të mëdha''. [[Drita (gazetë)]], 1967, 5. mars
* Mato, Jakup „[[Kronikë në gur]] dhe disa tendenca të romanit tonë“ tek [[Nëntori (revistë)|Nëntori]] Nr 7 1972 f 28–39
* 654. Mato, Jakup. [[Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore|Ansambli Shtetëror i Këngëve dhe i Valleve Popullore Shqiptare]] në [[Suedia|Suedi]] e [[Norvegjia|Norvegji]] .-Shqiptarja e re, 1976, nr.5, f.32-33.
* 655. Mato, Jakup. Sukses i madh i artit tonë në vendet skandinave /Aktivitet i Ansamblit të Këngëve dhe Valleve Popullore/ .-Zëri i popullit, 1976, 12 shtator.
* Mato, Jakup „Romani Komisari Memo“ në „Artikuj dhe studime mbi romanin“ Tirana 1980 f. 81–88
*&quot;Tipare të reja në lëvrimin e një lloji letrar&quot; Nëntori 6/1981
* Mato, Jakup „Humori dhe satira në poezinë e [[Ismail Kadare|I. Kadaresë]]“  [[Studime Filologjike]] Nr 4 1987 f 103–120
* ''Disa tipare të satirës se Migjenit''  [[Migjeni|Millosh Gjergj Nikolla]]). [[Studime Filologjike|Studime filologjike]], 1988, Nr. 3
* Mato, Jakup “Poetika e komikes (Vlera ideoestetike të humorit e të satirës ne veprën e [[Dritëro Agolli|D. Agollit]]) [[nëntori]] Nr 6 1988 f 31-49
* Mato, Jakup „Përmes botës së brendshme të personazheve. Balada e Kurbinit“ Drita 27. mars 1988 f. 6
* Satire kundër dhunës nacionale (Mbi veprën e [[Ramiz Kelmendi|R. Kelmendi]]t) „Rilindja“ 17. August 1995
* „Instituti shqiptar për studime dhe arte“ „Aks“ Nr 19–20 1995
* &quot;Instituti shqiptar për studime dhe arte&quot;, &quot;[[Aks]]&quot; Nr 19-20 1995 
* Mato, Jakup „[[Gjergj Fishta]] për artin“ sesion shkencor „Vepra e [[Gjergj Fishta|Gjergj Fishtës]]“ në Seminari XVIII Tirana 1996
* Mato, Jakup „Rreth komedive të [[Kristo Floqi]]t’“ në “Letërsia si e tillë“ A Sh Inst Gj-Let Kof shkencore am 28.-29. März Tiranë 1996 f. 373–379
* &quot;Polemika : [[Faik Konica|Konica]] -[[Fan Noli|Noli]] ne vitet 1920-30&quot; &quot;[[Pajtimi]]&quot; Nr f.35-49 1997 
* &quot;Vështrim historik mbi institucionet shkencore shqiptare. Nga idetë dhe projektet e para deri ne vitin 1944&quot; &quot;Studime historike&quot; Nr 3-4 1998 
* &quot;Migrimi i te qeshurës, ose kur popujt qeshin njëlloj&quot; &quot;[[Perla]]&quot; 4(12) f 39-50 1998 
* &quot;Vepra e artit në procesin e njëmendësimit krijues&quot;, &quot;[[Studime për artin]]&quot; 5/1999
* &quot;[[Fiqret Fterra]] – bir i fshatit tonë &quot; ,gazetën &quot;Fterra jone&quot;, 16 tetor,.http://fteriotet.tripod.com/id32.html,5.06.2015
* Mato, Jakup &quot;Misioni [[anglez]] ne [[Fterra|Fterre]]&quot; gazeta &quot;[[Fterra jonë]]&quot; Nr 2 korrik viti 2001
* &quot;Vjershëtori - Dervish [[Hasan Zyko Kamberi]]&quot;Urtësia. - Nr. 29, f. 11 - 14;dhjetor, 2001
* Mato, Jakup '[[Dalan Shapllo]] sjell ca &quot;tragjikë të jetës së tyre&quot; : [Dalan Shapllo &quot;Si nuk u prish bukuria&quot;]Reportazh (Suplement i &quot;Gazeta shqiptare&quot;). -f. 14 Nr. 74, 10 - 16 nëntor, 2002
* Mato, Jakup &quot;Kozmosi estetik i antikitetit në vizionin e një studjuesi erudit :([[Alfred Uçi]] &quot;Kozmosi estetik i antikitetit&quot;) [[Studime për artin]]. - Nr. 9, f. 296 - 300., 2003,
* Mato, Jakup 'Imazhet piktorike në optikën e studiuesit : Rreth monografisë së [[Hivzi Muharremi|Hivzi Muharremit]] për piktorin [[Muslim Mulliqi]] Drita. - 12 janar,f. 6 2003.

=== Artikuj në gjuhë të huaj ===
* ”Folklordaki mizah ve hiciv artistik araclarinin niteligi” bei IV Milleterasi tuerk halk kueltuerue kongresi program ve bildiri oezetleri [[Ankara]] [[Turqi]] 1991 f 77 [http://www.millifolklor.com/sayfalar/55/55.pdf]{{Lidhje e thyer}}
* Emigrants involved in approaching and opposing attitudes to the albanian and italinan cultures në [https://web.archive.org/web/20060519150651/http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm www.afcr-al.org]
* Mato, Jakup &quot;The cultural paradoxes and the influneces on emigrants live&quot; (About the book of Dr. [[Zyhdi Dervishi]], &quot;The crossed glimpses on the sea&quot; ''[[Krahu i shqiponjës]]'')[http://krahuanglisht.blogspot.com/search?q=jakup+mato] 2008

=== Libra shkollore ===
Mato Jakup,[[Qemal Xhaka]],[[Vangjush Ziko]],[[Anastas Kapurani]] 'Letërsia e huaj 2' : për shkollat e mesme 163 f. ; 20 cm. Tiranë : SHBLSH, 1990

== Nderime dhe mirënjohje ==
== Burim i të dhënave ==
* Fjalori enciklopedik shqiptar (botimi i ri) botim i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë Tirana 2008 vëllimi i dytë f 1657 ISBN 978-99956-10-29-9
* [[Nasip Meçaj]], [[Xhemil Çelaj]], [[Fatmir Toçi]] &quot;[[Enciklopedia e Kurveleshit]]&quot; [[Toena]] ISBN : 978 - 99943 - 1 - 496 - 6
* [[Hasan Hasani]] &quot;[[Leksikoni i shkrimtareve shqiptare nga 1500-2001]]&quot;, S 294, Shtëpia botuese Faik Konica Prishtina 2003 ISBN 9951-06-034-X (ose ISBN-13 9789951060349)
* Apostol Pango &quot;[[Enciklopedia e Delvinës dhe Sarandës]]&quot; [[Toena]] f 243 ISBN 99927-1-597-9
* [[Dalan Shapllo]] &quot;Shikim tërësor i problematikes se satirës dhe te humorit&quot; &quot;[[Koha jone]]&quot; e mërkure 11. tetor 2000 Tirana
* [[Josif Papagjoni]] &quot;Mato tregon pardokset e satirës dhe te humorit&quot;, &quot;[[Shekulli]]&quot; e marte 23 janar 2001 Tirana
* [[Muzafer Korkuti]] &quot; Jakup Mato (1934-2005)&quot; Perla 2005/3 Tiranë

== Shih edhe ==
* Per J. MATO [http://fterra1.tripod.com/id64.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312170831/http://fterra1.tripod.com/id64.html |date=12 mars 2012 }}
* [[Fterra jonë]]
* Ku është përmendur http://www.infoarkiv.com/lajme/artikull/iden/367118/titulli/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029032311/http://www.arkivalajmeve.com/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja.367118/ |date=29 tetor 2019 }}
* https://web.archive.org/web/20200417145026/http://bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?DATABASE=catalo&amp;OPAC_URL=%2Fadlib%2Fbeginner%2Findex_al.html&amp;LANGUAGE=1&amp;l1=Mato%2C%2BJakup&amp;LIMIT=50&amp;STARTFROM=51
*https://web.archive.org/web/20150227144559/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html

== Lidhje të jashtme ==
* [http://krahuanglisht.blogspot.com/search?q=jakup+mato &quot;On emigrants live&quot;]
* [http://krahugjermanisht.blogspot.com/2008/02/jakup-mato-jakup-halil-mato-16.html &quot;Krahu gjermanisht&quot;]

* https://www.uart.edu.al/media/Fjala_Rektori_45Vjet_UART.pdf
* http://www.worldcat.org/identities/lccn-n88104236/
* https://www.shtepiaelibrit.com/blog/dy-studime-artistike-nga-prof-dr-jakup-mato/

== Literaturë ==
* Hamilton,Caroline; Kelly,Michele; Minor,Ellaine; Nonaan,Will &quot; The politics and Aestetics of refusals&quot; Cambridge Scholars Publishing f 63 Newcastle 2007.
* Terziu,Fatmir 'Writting the dictatorship: reuse of myth in ISMAIL KADARE’S novels A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements of London South Bank University for the degree of Doctor in Philosophy https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027014008/https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf |date=27 tetor 2021 }}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1934]]
[[Kategoria:Vdekje 2005]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XX]]
[[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Fterra]]
[[Kategoria:Jakup Mato]]
[[Kategoria:Profesorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Arteve në Tiranë]]</text>
      <sha1>c01ei3rx8cf57z52i3836wv09pnwtam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kuvendi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26026</id>
    <revision>
      <id>3000957</id>
      <parentid>2996941</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:11:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>56618</id>
      </contributor>
      <comment>/* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ pjesë e re</comment>
      <origin>3000957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1147" sha1="6j2jqgm2yfyt3i75fjg0t70n6wlkwje" xml:space="preserve">{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
&lt;!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--&gt;
&lt;!-- ________________________________________________________________________________________ --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskutimi]])&lt;/bdi&gt; 23 qershor 2026 19:11 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>6j2jqgm2yfyt3i75fjg0t70n6wlkwje</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gjoni i Kryqit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27433</id>
    <revision>
      <id>3001175</id>
      <parentid>2941959</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10060" sha1="lmvk7q87b46722ve6hf8vl2xhugmef9" xml:space="preserve">{{pa referenca}}
&lt;!--&lt;div style=&quot;float:right; width:0%; padding:0px; background: #f5f8ff; border: 1px solid yelo; margin-left:0px;
 margin-right:0px;margin-bottom:0px; font-size:100%; font-style: italic; text-align:left&quot;&gt;--&gt;
{{Infobox saint
| honorific_prefix    = [[Canonization|Saint]] 
| name                = John of the Cross
| honorific_suffix    = [[Discalced Carmelites|OCD]]
| image               = Zurbarán (atribuido)-John of the Cross-1656.jpg
| image size           = 
|imagesize=250px| alt                 = 
| caption             = Saint John of the Cross,&lt;br /&gt;by [[Francisco de Zurbarán|Zurbarán]]
| titles              = Priest, Mystic, Doctor of the Church
| birth_name          = Juan de Yepes y Álvarez
| birth_date          = {{birth date|df=yes|1542|06|24}}&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=St. John of the Cross|url=https://www.britannica.com/biography/Saint-John-of-the-Cross|encyclopedia=Britannica|access-date=4 gusht 2020}}&lt;/ref&gt;
| birth_place         = [[Fontiveros]], [[Province of Ávila|Ávila]], [[Crown of Castile]], Spanish monarchy 
| death_date          = {{death date and age|df=yes|1591|12|14|1542|06|24}}
| death_place         = [[Úbeda]], [[Kingdom of Jaén]], Crown of Castile, Spanish monarchy
| venerated_in        = {{ublist|[[Catholic Church]]&lt;ref name=&quot;Pombo 2022&quot;&gt;{{cite book|author-last=Pombo|author-first=Elena L.|year=2022|chapter=San Juan de La Cruz|editor1-last=Soriano|editor1-first=Antonio H.|editor2-last=Vallina|editor2-first=Emiliano F.|title=Los Santos En La Universidad de Salamanca|location=[[Salamanca]]|publisher=[[Ediciones Universidad de Salamanca]]|language=es|series=CRI-Critical|pages=141–161|doi=10.2307/j.ctv34dm7gf.14|isbn=978-84-1311-693-8}}&lt;/ref&gt;|[[Anglican Communion]]&lt;ref name=&quot;lff2018&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bEq7DwAAQBAJ|title=Lesser Feasts and Fasts 2018|date=2019-12-17|publisher=Church Publishing, Inc.|isbn=978-1-64065-235-4|language=en}}&lt;/ref&gt;|[[Lutheranism]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.resurrectionpeople.org/saints.html|title=Notable Lutheran Saints|website=Resurrectionpeople.org|access-date=16 korrik 2019|archive-date=16 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516024927/http://www.resurrectionpeople.org/saints.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
| beatified_date      = 25 January 1675
| beatified_place     = [[Rome]]
| beatified_by        = [[Pope Clement X]]
| canonized_date      = 27 December 1726
| canonized_place     = Rome
| canonized_by        = [[Pope Benedict XIII]]
| major_shrine        = Tomb of Saint John of the Cross, [[Segovia]], Spain
| feast_day           = 14 December
| attributes          = [[Religious habit|Carmelite habit]], [[cross]], [[crucifix]], book, [[quill]]
| patronage           = Spanish poets,&lt;ref&gt;In 1952, the Spanish National Ministry for Education named him the Patron Saint of Spanish poets. The same ministry repeatedly authorized and approved the inclusion of John's writings among the canon of Spanish writers.&lt;/ref&gt; [[Christian mysticism|mystics]] and contemplatives&lt;ref&gt;{{cite web|title=St. John of the Cross|url=https://www.britannica.com/biography/John-of-the-Cross|website=Encyclopedia Britannica|access-date=30 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;
| issues              = 
| suppressed_date     = 
| suppressed_by       = 
|influences=Likely [[Thomas Aquinas]], [[Duns Scotus]], [[Guillaume Durand]], [[Teresa of Ávila]]&lt;ref name=&quot;Pombo 2022&quot;/&gt; (possibly [[Pseudo-Dionysius]], [[Meister Eckhart]], [[Ramon Llull]], [[John of Ruysbroeck]], [[Henry Suso]], [[Johannes Tauler]])| 
|influenced= {{hlist|
[[Thérèse de Lisieux]]|
[[Edith Stein]]|
[[T.S. Eliot]]|
[[Thomas Merton]]|
[[Jacques Maritain]]|
[[Hans Urs von Balthasar]]|
[[Dorothy Day]]|
[[Daniel Berrigan]]|
[[Philip Berrigan]]|
[[Georges Bataille]]|
[[Salvador Dalí]]|
[[John Paul II]]}}|
major_works         = {{plainlist|
*''[[Spiritual Canticle]]''
*''[[Dark Night of the Soul]]''
*''[[Ascent of Mount Carmel]]''}}
}}

[[Shenjtori|Shën]] '''Gjoni i [[Kryqi]]t''' (''San Juan de la Cruz'') ([[24 qershor]] [[1542]] - [[14 dhjetor]] [[1591]]) ishte një figurë madhore ne reformën katolike, një [[Mistika|mistik]] spanjoll dhe murg karmelitan lindur në [[Fontiveros]], një fshat i vogël pranë [[Avila|Avilës]], [[Spanja|Spanjë]].

Gjoni bashkepunoi me [[Terezja e Avilës|Shën Terezen e Avilës]] ne reformimin e urdherit karmelitan. Ai shkroi edhe poezi dhe beri studime për rritjen e [[shpirti]]t (ne ndjenjen [[Krishterimi|Krishterore]] te shkeputjes nga krijesat dhe afrimit me [[Perëndia|Perendine]]) dhe njihen si kulmi i letersise [[Mistika|mistikore]] spanjolle dhe nje nga majat e gjithe [[Letërsia spanjolle|Letërsisë spanjolle]]. Gjoni i Kryqit është nje prej tridhjete e tre [[Doktor i kishës|doktoreve te kishes]].

== Jeta ==
Nje fisnik toledian, Gonzalo de Jepes dashurohet ne nje endese te varfer mendafshi, Katalina Alvarez, dhe martohet me te nen cmimin e debimit nga shtepia aterore dhe ctrashegimit nga familja e tij: dhe ja historia e dashurise nga e cila lindi Gjoni, ne nje keshtjelle te [[Kastilja|Kastiljes]], ne [[Spanja|Spanje]].

Ai shfaq qe ne vegjeli prirje dashurie për te varferit dhe ende me tepër për [[Lutja|lutjen]] [[Soditja|soditese]].

Ne periudhen mes [[1551]] dhe [[1559]] ka nje formim kulturor dhe zejtar ne &quot;Colegio de los doctrinos&quot; te [[Medina del Kampo]]s ([[Valladolid]]), ku ishte shperngulur familja e tij. Me pas punon si zdrukthetar, rrobaqepes, piktor, ndihmes infermier ne Spitalin e Ngjizjes.

Ne vitin [[1563]] hyn ne Urdherin Karmelitan, duke marre emrin Vëlla Juan de Santo Matía, dhe pas vitit [[1564]] dhe [[1568]] kryen studimet ne [[Universiteti]]n e [[Salamanka]]s dhe Kolexhin e Shna Ndreut. Ky studim ndikoi ne gjithe shkrimet e tij te mevonshme.

Ne vitin [[1567]] shugurohet prift dhe ne shtator - tetor te po ketij viti ndeshet me [[Terezja e Avilës|Terezen e Aviles]] me te cilen hedh planet e riformimit te urdherit karmelitan.

Ne vitin [[1568]], pas shume bisedash me Terezen, shkon me [[9 gusht]] ne Valladolid (spanj. Lugina e ullinjve) për te themeluar kuvendin e pare te ''Karmelitaneve te zbathur'' dhe rri aty gjer ne tetor, duke u njohur hollesisht me jeten e re te rikrijuar; ne fillim te tetorit niset për ne [[Dureolo]] ([[Segovia]]), duke pershtatur nje punishte si kuvendin e pare te ''Karmelitaneve te zbathur''; me [[28 nëntor]], pas se dieles se [[Ardhja (festë fetare krishtere)|Ardhjes]], peruron jeten e riformuar.

Pas vuajtjesh trupore e shpirterore, qe perjeton pas hyrjes se tij ne rrjedhen e riformimit, vjen burgosja e tij nga eproret urdherit te tij për shkak te perpjekjeve te tij te reformimit te jetes se urdherit karmelitan, me [[2 dhjetor]] [[1557]], ne burgun e kuvendit te riformuar prej tij te ''Karmelitaneve te zbathur'', ku ai mbetet i mbyllur për mese tete muaj, ku u nenshtrohet keqtrajtimeve dhe [[tortura]]ve trupore, mendore dhe shpirterore, por duke gjetur me tepër frymezimin për te krijuar disa prej poemave te tij me te njohura mistike (si p.sh. ''Nata e errët'') dhe duke arritur te arratiset, mes oreve 2 dhe 3 te mengjesit te [[17 gusht]]it te vitit [[1578]], ne nje menyre shume aventurore.

Ne vitin [[1584]] mbaron ne [[Granada]] perpunimin e pare te ''Kantikut shpirteror'', ndersa rishikon dhe persos parimet e tij te traktateve spirituale.

Ne periudhen e fundit te jetes se tij braktiset nga pjesa me e madhe e perkrahesve te tij.

Me [[28 shtator]] [[1591]] niset i semure për ne [[Ubeda]] ku ai kalon muajt e fundit te jetes se tij.

Ne oren 12 te nates mes se premtes 13 dhe te shtunes [[14 dhjetor]] [[1591]] vdes ne Ubeda te Spanjes ne moshen 49 vjecare.

Shkrimet e tij u botuan ne vitin [[1618]]. Ai u [[Kanonizimi|kanonizua]] nga [[Papa Benedikti XIII]] ne vitin [[1726]]. Ne vitin [[1926]] ai shpallet [[Doktor i kishës]] nga [[Papa Piusi XI]].

[[Kisha anglikane]] e perkujton ate si &quot;Mësues të fesë&quot;.

Festa e tij është [[14 dhjetori]].

== Kureshti ==
Mendimi i Gjonit te kryqit, ne vecanti koncepti ''Asgje dhe gjithcka'', te skicuar nga ai për te sqaruar ngjitjen ne ''Malin e Persosmerise'':

''Për te arritur te shijohet e gjitha, mos kerko shijen ne asgje''.&lt;br /&gt;
''Për te arritur pasjen e gjithckase, mos duaj te kesh asgje''.&lt;br /&gt;
''Për te arritur te jesh gjithckaja, mos duaj te jesh asgjeja''.&lt;br /&gt;
''Për te arritur ne njohjen e gjithckase, mos kerko te dish ndonje gje ne asgje''.&lt;br /&gt;
''Për te ardhur ne ate qe tani nuk shijon, duhet te kalosh nepër aty ku nuk shijon''.&lt;br /&gt;
''Për te arritur ate qe nuk di, duhet te kalosh andej ku nuk di''.&lt;br /&gt;
''Për te arritur ne kamjen e asaj qe nuk ke, duhet te kalosh tani andej ku nuk ke asgje''.&lt;br /&gt;
''Për te arritur ate qe nuk je, duhet te kalosh andej ku tani nuk je.''

eshte marre dhe pervetesuar nga poeti [[Tomas Elioti]] ne poemat e tij &quot;''Kater kuartetet''&quot;:

''In order to arrive there,&lt;br /&gt;''
''to arrive where you are, to get from where you are not,''&lt;br /&gt;
''you must go by a way wherein there is no ecstasy.''&lt;br /&gt;
''In order to arrive at what you do not know''&lt;br /&gt;
''you must go by the way which is the way of ignorance.''&lt;br /&gt;
''In order to possess what you do not possess''&lt;br /&gt;
''you must go by the way of dispossession.''&lt;br /&gt;
''In order to arrive at what you are not''&lt;br /&gt;
''you must go through the way in which you are not.''&lt;br /&gt;
''And what you do not know is the only thing you know''&lt;br /&gt;
''and what you own is what you do not own''&lt;br /&gt;
''and where you are is where you are not.''

Ne spiritualitet dhe veprat e Gjonit te Kryqit është frymezuar eshe kantautorja [[Gjuni Ruso]] ne periudhen e fundit te prodhimit te saj artistik, me kengen &quot;''Figura e tij''&quot;.

== Thënie nga Gjoni i Kryqit ==
* &quot;Zgjimi yne është nje zgjim i Perendise, dhe [[ringjallja]] jone është nje ringjallje e Perendise&quot;.

== Shiko edhe ==
* [[Doktor i kishës]]

[[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë|Gjoni i Kryqit]]
[[Kategoria:Shenjtorë spanjollë|Gjoni i Kryqit]]
[[Kategoria:Doktorë kishe|Gjoni i Kryqit]]
[[Kategoria:Teologë katolikë|Gjoni i Kryqit]]</text>
      <sha1>lmvk7q87b46722ve6hf8vl2xhugmef9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kombëtarja sovjetike e futbollit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28340</id>
    <revision>
      <id>3000945</id>
      <parentid>2998444</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T13:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18519" sha1="g00e0x3glytzr46c671ri9kolcbcnh9" xml:space="preserve">{{Infobox national football team
| Name               = Soviet Union
| date               = 1924–1991
| Badge              = Soviet Union football federation.gif
| Badge_size         = 180px
| Nickname           = ''[[Ushtria e Kuqe]]''
| Association        = [[Federata e Futbollit e Bashkimit Sovjetik]]
| Most caps          = [[Oleg Blokhin]] (112)
| Top scorer         = [[Oleg Blokhin]] (42)
| Home Stadium       = [[Stadiumi Luzhniki]]
| FIFA Trigramme     = URS
| pattern_la1        = 
| pattern_b1         = _Soviet_Union
| pattern_ra1        = 
| leftarm1           = FF0000
| body1              = FF0000
| rightarm1          = FF0000
| shorts1            = FFFFFF
| socks1             = FF0000
| pattern_la2        = 
| pattern_b2         = _Soviet_Union_away
| pattern_ra2        = 
| leftarm2           = FFFFFF
| body2              = FFFFFF
| rightarm2          = FFFFFF
| shorts2            = FFFFFF
| socks2             = FFFFFF
| First game         = {{fb|URS|1924}} 3–0 {{fb|TUR}}&lt;br /&gt;([[Moskë]], Bashkimi Sovjetik; 16 nëntor 1924)
| Last game          = {{fb|CYP|1960}} 0–3 {{fb|URS}}&lt;br /&gt;([[Larnaca]], [[Qipro]]; 13 nëntor 1991)
| Largest win        = {{fb|URS|1955}} 11–1 {{fb|IND}}&lt;br /&gt;([[Moskë]], Bashkimi Sovjetik; 16 shtator 1955)&lt;br /&gt;{{fb|FIN}} 0–10 {{fb|URS|1955}}&lt;br /&gt;([[Helsinki]], [[Finlandë]]; 15 gusht 1957)
| Largest loss       = {{fb|ENG}} 5–0 {{fb|URS|1955}}&lt;br /&gt;([[Londër]], [[Angli]]; 22 tetor 1958)
| World cup apps     = 7
| World cup first    = 1958
| World cup best     = Vendi i 4-të ([[1966 FIFA Kupa e Botës|1966]])
| Regional name      = [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|Kampionati Evropian]]
| Regional cup apps  = 6
| Regional cup first = [[Kupa Evropiane e Kombeve 1960|1960]]
| Regional cup best  = '''Kampionë''' ([[Kupa Evropiane e Kombeve 1960|1960]])
| medaltemplates     =
{{MedalSport|[[Futbolli]] i meshkujve}}
{{MedalCompetition|[[UEFA Kampionati Evropian]]}}
{{MedalGold|[[UEFA Euro 1960|Franca 1960]]|Skuadër}}
{{MedalSilver|[[UEFA Euro 1964|Spanja 1964]]|Skuadër}}
{{MedalSilver|[[UEFA Euro 1972|Belgjika 1972]]|Skuadër}}
{{MedalSilver|[[UEFA Euro 1988|Gjermania Perëndimore 1988]]|Skuadër}}
{{MedalCompetition|[[Futbolli në Lojërat Olimpike Verore|Lojërat Olimpike]]}}
{{MedalGold|[[Lojërat Olimpike Verore 1956|Melburni 1956]]|Skuadër}}
{{MedalGold|[[Lojërat Olimpike Verore 1988|Seul 1988]]|Skuadër}}
{{MedalBronze|[[Lojërat Olimpike Verore 1972|Mynihu 1972]]|Skuadër}}
{{MedalBronze|[[Lojërat Olimpike Verore 1976|Montreal 1976]]Skuadër}}
{{MedalBronze|[[Lojërat Olimpike Verore 1980|Moska 1980]]|Skuadër}}
}}
'''Kombëtarja sovjetike e futbollit''' ([[Gjuha ruse|Rusisht]]: сбо́рная СССР по футбо́лу, [[Romanizimi i rusishtes|romanizuar]]: ''sbórnaya SSSR po futbólu'') ishte ekipi kombëtar i futbollit që përfaqësoi [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]] nga viti 1922 deri në vitin 1991.

Pas [[Shpërbërja e Bashkimit Sovjetik|shpërbërjes së Bashkimit]], ekipi u transformua në [[Kombëtarja e futbollit të Komonuelthit të Shteteve të Pavarura|kombëtaren e futbollit të KSHP-së]]. [[FIFA]] dhe [[UEFA]] e konsiderojnë ekipin kombëtar të futbollit të KSHP-së (dhe [[Kombëtarja ruse e futbollit|kombëtaren ruse të futbollit]]) si ekipin pasardhës sovjetikref&gt;[https://www.footballheritage.co.uk/soviet-football  &quot;Soviet football- football heritage&quot;].&lt;/ref&gt; duke ua caktuar atyre rekordet e tij të mëparshme (përveç rekordeve olimpike të cilat nuk kombinohen për shkak të politikës së IOC); megjithatë, një përqindje e madhe e ish-lojtarëve të ekipit erdhën nga jashtë [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë|RSFS e Rusisë]], kryesisht nga [[Republika Socialiste Sovjetike e Ukrainës|RSS e Ukrainës]], dhe pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, disa, si [[Andrei Kanchelskis]] nga ish-RSS-ja e Ukrainës, vazhduan të luanin në ekipin e ri kombëtar të futbollit të Rusisë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/playing-for-the-enemy-the-ukrainian-footballers-who-sign-for-russian-clubs/#:~:text=In%20Soviet%20times%2C%20Ukraine%20had,national%20side%20throughout%20the%201980s.|title=Playing for the enemy: The Ukrainian footballers who sign for Russian clubs|date=12 janar 2020 |access-date=30 mars 2024 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Bashkimi Sovjetik dështoi të kualifikohej për [[FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës]] vetëm dy herë, në vitet 1974 dhe 1978, dhe mori pjesë në shtatë turne finale gjithsej. Përfundimi i tyre më i mirë ishte vendi i katërt në vitin [[1966 FIFA Kupa e Botës|1966]], kur humbën ndaj [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë Perëndimore]] në gjysmëfinale, 2–1. Bashkimi Sovjetik u kualifikua për pesë [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|Kampionate Evropiane]], duke fituar garën e parë në vitin [[Kupa Evropiane e Kombeve 1960|1960]] kur mposhtën [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jugosllavinë]] në finale, 2–1. Ata përfunduan të dytët tre herë ([[Kupa Evropiane e Kombeve 1964|1964]], [[Kupa Evropiane e Kombeve 1972|1972]], [[Kupa Evropiane e Kombeve 1988|1988]]) dhe të katërt një herë ([[UEFA Euro 1968|1968]]), kur, pasi barazuan me [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] në gjysmëfinale, u dërguan në ndeshjen e playoff-it për vendin e tretë për shkak të humbjes së një hedhjeje monedhe. Ekipi kombëtar i Bashkimit Sovjetik mori pjesë gjithashtu në një numër turnesh olimpikë duke fituar medaljen e artë në vitet [[Lojërat Olimpike Verore 1956|1956]] dhe [[Lojërat Olimpike Verore 1988|1988]]. Ekipi sovjetik vazhdoi të aktivizonte lojtarët e kombëtares së tij në turnetë olimpikë pavarësisht ndalimit të FIFA-s në vitin 1958 për të aktivizuar ndonjë lojtar të kombëtares në Lojërat Olimpike (lojtarët në Lojërat Olimpike duhej të ishin amatorë në atë kohë, sovjetikët në fakt i ndryshuan rregullat duke renditur lojtarët e tyre më të mirë në ushtri).&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://www.csmonitor.com/1980/0415/041531.html|title=How the Russians break the Olympic rules |journal=Christian Science Monitor |access-date=30 mars 2024 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1974/07/21/archives/soviet-amateur-athlete-a-real-pro-dr-john-nelson-washburn-is-an.html|title=Soviet Amateur Athlete: A Real Pro|work=The New York Times |date=21 korrik 1974 |access-date=30 mars 2024 |last1=Washburn |first1=J. N. |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==

=== Lojërat e para ===
[[Skeda:Soviet union football team 1927.jpg|parapamje|majtas|250px|Ekipi sovjetik i vitit 1927]]
Për shkak të rrethanave që rrethuan [[Revolucioni i tetorit|Revolucionin e Tetorit]] dhe më vonë [[Lufta Civile Ruse|Luftën Civile Ruse]] 1917-1922, [[Rusia Sovjetike]] u izolua diplomatikisht ndërkombëtarisht, duke e bërë të pamundur të merrte pjesë në garat ndërkombëtare. Në vitin 1922, u formua [[Bashkimi Sovjetik]]. Pas luftës civile, Bashkimi Sovjetik arriti të krijojë komunikim ndërkombëtar me fraksione politikisht të ngjashme në Evropë dhe në të gjithë globin. Bashkimi Sovjetik iu bashkua [[Red Sport International]], duke shpallur çdo ngjarje sportive jashtë RSI-së si &quot;pjesë të borgjezisë&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blogs.bu.edu/guidedhistory/russia-and-its-empires/guy-mcfall/|title=The Soviet Union and the Olympics|access-date=4 janar 2023|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ndeshja e parë ndërkombëtare e luajtur nga një ekip sovjetik (si RSFS Ruse) erdhi në shtator 1922, kur [[ekipi i futbollit të Federatës Finlandeze të Punëtorëve të Sportit]] bëri një turne në Rusi (Rusia formoi Bashkimin Sovjetik në fund të dhjetorit 1922, [[Traktati për Krijimin e Bashkimit të Republikave Socialiste Sovjetike]]). Ekipi i Rusisë Sovjetike XI shënoi një fitore 4–1 ndaj finlandezëve në [[Petrograd]]. Ky ishte gjithashtu kontakti i parë ndërkombëtar për sportet sovjetike pas Revolucionit të Tetorit 1917. Në maj 1923, ekipi sovjetik vizitoi Finlandën dhe mundi ekipin finlandez 5–0.&lt;ref&gt;{{cite book | last= Hentilä | first= Seppo | date= 1982 | title= Suomen työläisurheilun historia I. Työväen Urheiluliitto 1919–1944 | location= Hämeenlinna | publisher= Karisto | language= fi | pages= 146–148 | isbn= 951-23216-0-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last= Hentilä | first= Seppo | date= 2014 | title= Bewegung, Kultur und Alltag im Arbeitersport | location= Helsinki | publisher= The Finnish Society for Labour History | page= 48 | url= https://helda.helsinki.fi/handle/10138/136470 | isbn= 978-952-59762-6-7 | language= de | access-date= 10 qershor 2017 | archive-date= 3 maj 2018 | archive-url= https://web.archive.org/web/20180503052343/https://helda.helsinki.fi/handle/10138/136470 | url-status= live }}&lt;/ref&gt; Ndeshja e parë kundër kombëtares u luajt në gusht 1923, nëntë muaj pas themelimit të Bashkimit Sovjetik, kur një ekip i RSFS Ruse mundi [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedinë]] 2–1 në [[Stokholm]].&lt;ref name=&quot;RSSSF&quot;&gt;{{cite web| title=Soviet Union – International Results 1911-1935| work=RSSSF| url=https://www.rsssf.org/tablesu/ussr-intres1135.html| access-date=13 janar 2007| archive-date=30 dhjetor 2017| language=en| archive-url=https://web.archive.org/web/20171230065127/http://www.rsssf.com/tablesu/ussr-intres1135.html| url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ndeshja e parë si skuadra aktuale e futbollit e Bashkimit Sovjetik u zhvillua një vit më vonë, një fitore 3–0 ndaj [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]]. Kjo dhe një ndeshje kthimi në [[Ankara]] ishin të vetmet ndeshje ndërkombëtare të njohura zyrtarisht të luajtura nga Bashkimi Sovjetik para [[Lojërat Olimpike Verore 1952|Lojërave Olimpike Verore 1952]], megjithëse disa miqësore jozyrtare kundër Turqisë u zhvilluan në vitet 1930. Lojërat Olimpike të vitit 1952 ishin turneu i parë konkurrues në të cilin mori pjesë Bashkimi Sovjetik. Në raundin paraprak, [[Kombëtarja bullgare e futbollit|Bullgaria]] u mund 2–1, duke fituar një barazim në raundin e parë kundër [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jugosllavisë]]. Para ndeshjes, si [[Josip Broz Tito|Tito]] ashtu edhe [[Josif Stalini|Stalini]] u dërguan telegrame ekipeve të tyre kombëtare, të cilat treguan se sa e rëndësishme ishte për të dy krerët e shteteve.&lt;ref name=&quot;russianfootballnews.com&quot;&gt;{{cite web| title=USSR – Yugoslavia, the Story of Two Different Football Conceptions| work=russianfootballnews.com| url=http://russianfootballnews.com/ussr-yugoslavia-the-story-of-two-different-football-conceptions/| access-date=27 nëntor 2017| archive-date=24 prill 2017| language=en| archive-url=https://web.archive.org/web/20170424080019/http://russianfootballnews.com/ussr-yugoslavia-the-story-of-two-different-football-conceptions/| url-status=usurped}}&lt;/ref&gt; Jugosllavia udhëhoqi 5–1, por një rikthim sovjetik në 15 minutat e fundit rezultoi në një barazim 5–5. Ndeshja u riluajt, Jugosllavia fitoi 3–1.&lt;ref&gt;{{cite web| title=Yugoslavia National Team List of Results 1950-1959| work=RSSSF| url=https://www.rsssf.org/tablesj/joeg-intres50.html| access-date=13 janar 2007| archive-date=24 nëntor 2011| language=en| archive-url=https://web.archive.org/web/20111124155124/http://www.rsssf.com/tablesj/joeg-intres50.html| url-status=live}}&lt;/ref&gt; Humbja ndaj rivalëve të përbetuar e goditi rëndë futbollin sovjetik dhe pas vetëm tre ndeshjeve të luajtura në sezon, [[PFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]], e cila kishte përbërë pjesën më të madhe të skuadrës së Bashkimit Sovjetik, u detyrua të tërhiqej nga [[Soviet Top League|liga]] dhe më vonë u shpërbë. Për më tepër, [[Boris Arkadiev]], i cili stërviti si Bashkimin Sovjetik ashtu edhe CSKA-në, iu hoq titulli i tij [[Sistemi i Unifikuar i Klasifikimit të Sporteve të Rusisë|Mjeshtër i Merituar i Sportit të BRSS-së]].&lt;ref name=&quot;russianfootballnews.com&quot;/&gt;

== Evolucioni i fanellave ==
Bashkimi Sovjetik tradicionalisht vishte fanella të kuqe me pantallona të shkurtra të bardha dhe çorape të kuqe.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.retrofootball.eu/retroblog/history-of-the-the-ussr-national-football-team-and-retro-football-shirts/|title=History of the USSR national football team, pure Soviet football|access-date=28 mars 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Stadiumet ==
&lt;small&gt;Që nga ndeshja e parë e Bashkimit Sovjetik (16 nëntor 1924 kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]]), ata i luajtën ndeshjet e tyre në shtëpi në stadiume të ndryshme.&lt;/small&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!Venue
!Qyteti
!
!Luajtur
!Fitore
!Barazime
!Humbje
!GF
!GA
!Pikë për ndeshje
|-
|[[Luzhniki Stadium|Central Lenin Stadium]]
|[[Mosma]]
|1956–1992
|78
|50
|18
|10
|151
|50
|{{#expr: ((50*3)+18)/78 round 2}}
|-
|[[Olimpiysky National Sports Complex|Central Stadium]]
|[[Kiev]]
|1969–1990
|12
|10
|1
|1
|27
|6
|{{#expr: ((10*3)+1)/12 round 2}}
|-
|[[Dinamo Arena|Lenin Dynamo Stadium]]
|[[Tbilisi]]
|1967–1987
|10
|6
|1
|3
|19
|9
|{{#expr: ((6*3)+1)/10 round 2}}
|-
|[[Dynamo Stadium (Moscow)|Dynamo Stadium]]
|[[Moska]]
|1954–1971
|9
|7
|2
|0
|41
|8
|{{#expr: ((7*3)+2)/9 round 2}}
|-
|[[Lokomotiv Republican Sports Complex|Lokomotiv Stadium]]
|[[Simferopol]]
|1979–1989
|4
|4
|0
|0
|11
|1
|{{#expr: ((4*3)+0)/4 round 2}}
|-
|[[Kirov Stadium]]
|[[Leningrad]]
|1967–1984
|3
|3
|0
|0
|8
|1
|{{#expr: ((3*3)+0)/3 round 2}}
|-
|[[Hrazdan Stadium]]
|[[Jerevan]]
|1978
|2
|2
|0
|0
|12
|2
|{{#expr: ((2*3)+0)/2 round 2}}
|-
|[[Lokomotiv Stadium (Moscow)|Central Lokomotiv Stadium]]
|[[Moska]]
|1979–1988
|2
|2
|0
|0
|5
|1
|{{#expr: ((2*3)+0)/2 round 2}}
|-
|[[Central Stadium (Volgograd)|Central Stadium]]
|[[Volgograd]]
|1977
|1
|1
|0
|0
|4
|1
|{{#expr: ((1*3)+0)/1 round 2}}
|-
|[[Pakhtakor Central Stadium]]
|[[Tashkent]]
|1975
|1
|1
|0
|0
|2
|1
|{{#expr: ((1*3)+0)/1 round 2}}
|-
|Vorovsky Stadium
|[[Moska]]
|1924
|1
|1
|0
|0
|3
|0
|{{#expr: ((1*0)+0)/1 round 1}}
|-
|[[Chornomorets Stadium|Black Sea Shipping Stadium]]
|[[Odesa]]
|1974
|1
|0
|0
|1
|0
|1
|{{#expr: ((0*3)+0)/1 round 2}}
|- class=&quot;sortbottom&quot;
! colspan=&quot;2&quot;|Totals !! 1924–1992 !! 123 !! 86 !! 22 !! 15 !! 281 !! 80 !! {{#expr: ((86*3)+22)/123 round 2}}
|}
:&lt;small&gt;Statistics include official FIFA-recognised matches only.&lt;/small&gt;

'''''Shënime:'''''
* Edhe pse nuk është përdorur kurrë as nga ekipi kombëtar i futbollit të Bashkimit Sovjetik dhe as nga ekipi olimpik i futbollit të Bashkimit Sovjetik, [[Stadiumi Dinamo (Minsk)|Stadiumi Dinamo]] në [[Minsk]] u caktua si stadiumi zyrtar për [[Lojërat Olimpike Verore 1980]].

== Rekordet ==
[[Skeda:Oleg Blochin (1978).jpg|parapamje|200px|djathtas|Oleg Blokhin është golashënuesi më i mirë i Bashkimit Sovjetik dhe lojtari me më shumë ndeshje.]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
|+Paraqitje më së shumti&lt;ref name=&quot;RSSSF players&quot;&gt;{{cite web |last1=Mamrud |first1=Roberto |title=Soviet Union/CIS – Record International Players |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/ussr-recintlp.html |website=RSSSF |access-date=10 shtator 2004 |archive-date=6 tetor 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20091006232020/http://www.rsssf.com/miscellaneous/ussr-recintlp.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
!width=40px|Renditja
! style=&quot;width:160px;&quot;|Lojtari
!width=50px|Paraqitjet
!width=50px|Golat
! style=&quot;width:100px;&quot;|Karriera
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|[[Oleg Blokhin]]
|112
|42
|1972–1988
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|[[Rinat Dasayev]]
|91
|0
|1979–1990
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|[[Albert Shesternev]]
|90
|0
|1961–1971
|-
|4
|align=&quot;left&quot;|[[Anatoliy Demyanenko]]
|80
|6
|1981–1990
|-
|5
|align=&quot;left&quot;|[[Volodymyr Bezsonov]]
|79
|4
|1977–1990
|-
|6
|align=&quot;left&quot;|[[Lev Yashin]]
|78
|0
|1954–1967
|-
|7
|align=&quot;left&quot;|[[Sergei Aleinikov]]{{efn|Sergei Aleinikov gjithashtu bëri katër paraqitje për [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusinë]].}}
|77
|6
|1984–1991
|-
|8
|align=&quot;left&quot;|[[Murtaz Khurtsilava]]
|69
|6
|1965–1973
|-
|9
|align=&quot;left&quot;|[[Oleg Protasov]]{{efn|name=Protasov|Oleg Protasov gjithashtu bëri një paraqitje për [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainën]].}}
|68
|28
|1984–1991
|-
|10
|align=&quot;left&quot;|[[Valeriy Voronin]]
|66
|5
|1960–1968
|-
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
|+Golashënuesit më të mirë&lt;ref name=&quot;RSSSF players&quot; /&gt;
|-
!width=40px|Renditja
! style=&quot;width:160px;&quot;|Lojtari
!width=50px|Golat
!width=50px|Paraqitjet
!width=50px|Ratio
! style=&quot;width:100px;&quot;|Karriera
|-
|1
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Oleg Blokhin]]
|42
|112
|{{#expr: 42/112 * 1 round 2}}
|1972–1988
|-
|2
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Oleg Protasov]]{{efn|name=Protasov}}
|29
|68
|{{#expr: 29/68 * 1 round 2}}
|1984–1991
|-
|3
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Valentin Kozmich Ivanov|Valentin Ivanov]]
|26
|59
|{{#expr: 26/59 * 1 round 2}}
|1956–1965
|-
|4
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Eduard Streltsov]]
|25
|38
|{{#expr: 25/38 * 1 round 2}}
|1955–1968
|-
|5
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Viktor Kolotov]]
|22
|55
|{{#expr: 22/55 * 1 round 2}}
|1970–1978
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|6
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Viktor Ponedelnik]]
|20
|29
|{{#expr: 20/29 * 1 round 2}}
|1960–1966
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Igor Chislenko]]
|20
|53
|{{#expr: 20/53 * 1 round 2}}
|1959–1968
|-
|8
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Anatoliy Banishevskiy]]
|19
|50
|{{#expr: 19/50 * 1 round 2}}
|1965–1972
|-
|9
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Anatoliy Ilyin]]
|16
|31
|{{#expr: 16/31 * 1 round 2}}
|1952–1959
|-
|10
|style=&quot;text-align:left;&quot;|[[Anatoliy Byshovets]]
|15
|39
|{{#expr: 15/39 * 1 round 2}}
|1966–1972
|-
|}

{{notelist}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
*[https://www.rsssf.org/tablesu/ussr-intres.html Arkivi i rezultateve të RSSSF 1923–1991/92]
*[https://www.rsssf.org/miscellaneous/ussr-recintlp.html Arkivi RSSSF i lojtarëve me më së shumti paraqitje dhe golashënuesit më të mirë]
*[http://www.hep.lu.se/staff/smirnova//USSR.html Futbolli në Bashkimin Sovjetik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071103013741/http://www.hep.lu.se/staff/smirnova/USSR.html |date=3 nëntor 2007 }}
*[http://www.russiateam.com/ Fakte rreth lojtarëve legjendë të Kombëtares Ruse]
* [http://ussrfootballteam.fmbb.ru/ Media Biblioteca e Kombëtares Sovjetike të Futbollit]
* [http://vk.com/ussrfootball Media Biblioteca e Kombëtares Sovjetike të Futbollit në VK]

[[Kategoria:Kombëtare të futbollit|Bashkimi Sovjetik]]</text>
      <sha1>g00e0x3glytzr46c671ri9kolcbcnh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sean Connery</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29942</id>
    <revision>
      <id>3001176</id>
      <parentid>2942026</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20200" sha1="p4s5je3anntqspyrqkz8umoxixqvt0o" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Sean Connery
| image              = Sean Connery as James Bond at Switzerland 1964 (two thirds crop).jpg
| caption            = Connery më 1964
| birth_name         = Thomas Sean Connery
| birth_date         = [[25 gusht]] [[1930]]
| birth_place        = [[Edinburgh]], [[Skoci]]
| death_date         = 31 tetor 2020 (90 vjet)
| death_place        = [[Lyford Cay]], [[Nassau]], [[Bahamet]]
| occupation         = {{hlist|Aktor|producent}}
| years_active       = {{hlist|1954–2007|2012}}
| spouse             = {{Plainlist|
* {{marriage|[[Diane Cilento]]|1962|1974|end=divorced}}
* {{marriage|Micheline Roquebrune|1975}}
}}
| children           = [[Jason Connery]]
| relatives          = [[Neil Connery]] (vëlla)
| signature          = Signature of Sean Connery.svg
| awards             = [[Knight Bachelor]] (2000)
| website            = {{URL|seanconnery.com}}
}}

'''Sir Thomas Sean Connery''' (lindi '''Thomas Connery'''; 25 gusht 1930 - 31 tetor 2020) ishte një [[aktor]] skocez dhe fitues i [[Academy Award|Çmimit Oskar]] dhe [[Producent filmi|producent]], që është i njohur për portretizimin të [[James Bond]]-it.

Connery filloi të interpretojë në prodhime më të vogla teatrore dhe televizive deri në rolin e tij si Bond. Megjithëse ai nuk e shijoi vëmendjen jashtë ekranit që roli i dha, suksesi i filmave Bond solli oferta të Connery nga regjisorë të njohur si [[Alfred Hitchcock]], [[Sidney Lumet]] dhe [[John Huston]]. Filmat e tyre në të cilët u shfaq Connery përfshinin ''[[Marnie (film)|Marnie]]'' (1964), ''[[The Hill (film)|The Hill]]'' (1965), ''[[Murder on the Orient Express (film 1974)|Murder on the Orient Express]]'' (1974), ''[[The Man Who Would Be King (film)|The Man Who Would Be King]]'' (1975), ''[[A Bridge Too Far (film)|A Bridge Too Far]]'' (1977), ''[[Highlander (film)|Highlander]]'' (1986), [[The Name of the Rose (film)|''The Name of the Rose'']] (1986), ''[[The Untouchables (film)|The Untouchables]]'' (1987), si [[Henry Jones, Sr.]] në ''[[Indiana Jones and the Last Crusade]]'' (1989), ''[[The Hunt for Red October (film)|The Hunt for Red October]]'' (1990), ''[[Dragonheart]]'' (1996), ''[[The Rock (film)|The Rock]]'' (1996), dhe ''[[Finding Forrester]]'' (2000) Connery u tërhoq zyrtarisht nga aktrimi në vitin 2006, megjithëse u kthye pak kohë për rolet e zërit në vitin 2012.

Në vitin 2004, një sondazh në Mbretërinë e Bashkuar ''[[Sunday Herald]]'' e njohu Connery si &quot;Skocezi më i gjallë&quot;&lt;ref name=&quot;Flockhart&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.highbeam.com/doc/1P2-10001248.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160911105554/https://www.highbeam.com/doc/1P2-10001248.html|url-status=dead|archive-date=11 shtator 2016|title=Would The Greatest Living Scot Please Stand Up?; Here they are|date=25 janar 2004|access-date=16 qershor 2016|first=Susan|last=Flockhart|newspaper=Sunday Herald|via=HighBeam Research|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe një sondazh i ''[[EuroMillions]]'' i vitit 2011 e emëroi atë &quot;Thesari më i madh i Skocisë me të Gjallët&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sir Sean Connery named Scotland's greatest living treasure|url=http://news.stv.tv/scotland/282154-sir-sean-connery-named-scotlands-greatest-living-treasure/|publisher=STV News|date=25 nëntor 2011|access-date=6 gusht 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402092622/http://news.stv.tv/scotland/282154-sir-sean-connery-named-scotlands-greatest-living-treasure/|archive-date=2 prill 2015|language=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai u votua nga revista ''[[People]]'' si &quot;Njeriu më seksi i gjallë&quot; në vitin 1989 dhe &quot;Njeriu më seksi i shekullit&quot; në vitin 1999.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/pictures/sexy-celebrity-grandparents/7/|title=Sexy Celebrity Pictures|publisher=CBS News|language=en|access-date=10 tetor 2018}}&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
Thomas Connery lindi në [[Edinburg]], [[Skoci]] më 25 gusht 1930 tek prindërit Joseph Connery dhe Euphemia McBain &quot;Effie&quot; McLean. Ai u emërua pas gjyshit të tij atëror. Ai u rrit në [[Fountainbridge]] Nr. 176. Nëna e tij ishte një grua pastruese dhe babai i tij ishte një punëtor fabrike dhe shofer kamioni.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/58/Sean-Connery.html|title=Sean Connery Biography|website=Film Reference|publisher=Advameg, Inc.|language=en|access-date=29 shtator 2007}}&lt;/ref&gt;

Dy nga stërgjyshërit e tij atërore emigruan në Skoci nga [[Qarku Wexford|Wexford]], [[Irlandë]] në mesin e shekullit të 19-të, me stërgjyshin e tij, James Connery, duke qenë një [[Nomadë Irlandezë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.irishpost.com/life-style/sean-connery-irish191553-191553|title=Five things you never knew about Sean Connery's Irish roots|last=Brent|first=Harry|website=irishpost.com|language=en|date=25 gusht 2020|access-date=3 nëntor 2020}}&lt;/ref&gt; Pjesa tjetër e familjes së tij ishte me origjinë skoceze, dhe stërgjyshërit e tij nga ana e nënës ishin folës amtare të [[Galikishtja skoceze|galikishtes skoceze]] nga [[Fife]] dhe [[Uig, Snizort|Uig]] në [[Ishujt e Skye|Skye]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.scottishroots.com/sean.html|title=Scottish Genealogy Scottish Ancestry Family Tree Scottish Genealogists|access-date=5 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712014731/http://www.scottishroots.com/sean.html|archive-date=12 korrik 2012|language=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Babai i tij ishte një katolik, dhe nëna e tij ishte një protestante. Connery kishte një vëlla më të vogël, [[Neil Connery|Neil]]. Në përgjithësi ai ishte referuar në rininë e tij si &quot;Tommy&quot;. Megjithëse ishte i vogël në shkollën fillore, ai u rrit me shpejtësi rreth moshës 12 vjeç, duke arritur lartësinë e tij të plotë për të rritur 188 cm në 18 vjeç. Ai ishte i njohur gjatë viteve të tij të adoleshencës si &quot;Big Tam&quot;.

Connery ishte një futbollist i etur, pasi kishte luajtur për [[Bonnyrigg Rose Athletic F.C.|Bonnyrigg Rose]] në ditët e tij më të reja.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/38236789|title=Bonnyrigg Rose: Four things you might not know about the Rosey Posey|last=Crawford|first=Kenny|date=7 dhjetor 2016|publisher=BBC Scotland|access-date=7 dhjetor 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Atij iu ofrua një test me [[East Fife F.C.|East Fife]]. Ndërsa ishte në një turne me ''Paqësorin Jugor'', Connery luajti në një ndeshje futbolli kundër një ekipi lokal që [[Matt Busby]], menaxheri i [[Manchester United F.C.|Manchester United]], ndodhi të ishte skautues. Sipas raporteve, Busby ishte i impresionuar me aftësitë e tij fizike dhe i ofroi Connery një kontratë me vlerë £25 në javë (ekuivalente me £703 në 2019) menjëherë pas ndeshjes. Connery tha se ishte tunduar të pranonte, por ai kujton, &quot;Unë e kuptova që një futbollist i klasit të lartë mund të ishte mbi kodër në moshën 30 vjeç, dhe unë isha tashmë 23 vjeç. Vendosa të bëhesha aktor dhe doli të ishte një nga lëvizjet e mia më inteligjente&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.scottishfa.co.uk/sjfa/scottish_football.cfm?page=1711|title=Scottish Junior Football Association &gt; Mud &amp; Glory &gt; Sean Connery|access-date=21 tetor 2012|date=prill 2005|publisher=Mud &amp; Glory|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150602160208/http://www.scottishfa.co.uk/sjfa/scottish_football.cfm?page=1711|archive-date=2 qershor 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera==
=== 1962–1983: James Bond ===
[[Skeda:Bond 007.JPG|parapamje|majtas|300px|Sean Connery në rolin e agjentit [[James Bond]] 007]] 
Përparimi i Connery erdhi në rolin e agjentit sekret britanik [[James Bond]]. Ai hezitonte të angazhohej në një seri filmi, por e kuptoi që nëse filmat do të kishin sukses, karriera e tij do të përfitonte shumë.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2022-12-13|title=Why Sean Connery eventually &quot;hated&quot; playing James Bond|url=https://faroutmagazine.co.uk/sean-connery-hated-james-bond/|access-date=2024-10-01|website=faroutmagazine.co.uk|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Stone|first=Sam|date=2020-11-30|title=James Bond: Why Sean Connery Left the 007 Franchise|url=https://www.cbr.com/why-sean-connery-left-007-james-bond/|access-date=2024-10-01|website=CBR|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Journal|first=The Gentleman's|title=The true story of how Sean Connery became James Bond|url=https://www.thegentlemansjournal.com/article/true-story-how-sean-connery-became-james-bond-007/|access-date=2024-10-01|website=www.thegentlemansjournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Midis vitit 1962 dhe 1967, Connery luajti 007 në ''[[D. No (film)|Dr. No]]'', ''[[From Russia with Love (film)|From Russia with Love]]'', ''[[Goldfinger (film)|Goldfinger]]'', ''[[Thunderball (film)|Thunderball]]'' dhe ''[[You Only Live Twice (film)|You Only Live Twice]]'', pesë filmat e parë Bond të prodhuar nga [[Eon Productions]]. Pasi u largua nga roli, Connery u kthye për filmin e shtatë, ''[[Diamonds Are Forever (film)|Diamonds Are Forever]]'' (1971). Connery bëri paraqitjen e tij të fundit si Bond në ''[[Never Say Never Again]]'', një rixhirim i ''Thunderball'' i vitit 1983 prodhuar nga Taliafilm i [[Jack Schwartzman]]. Të shtatë filmat ishin të suksesshëm komercialisht. James Bond, siç u portretizua nga Connery, u zgjodh si [[100 vite të AFI ... 100 heronj &amp; armiq|heroi i tretë më i madh në historinë e kinemasë]] nga [[Instituti Amerikan i Filmit]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.afi.com/100Years/handv.aspx|title=&quot;AFI's 100 Years... 100 Heroes and Villains&quot;|access-date=8 qershor 2021|archive-date=4 mars 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304082823/http://afi.com/100years/handv.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Përzgjedhja e Connery për rolin e James Bond i detyrohej shumë Dana Broccoli, gruas së producentit [[Albert R. Broccoli|Albert &quot;Cubby&quot; Broccoli]], e cila vlerësohet të ketë qenë e dobishme në bindjen e burrit të saj se Connery ishte njeriu i duhur.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bray|first=Christopher|title=Sean Connery: The Measure Of A Man|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1455828/Dana-Broccoli.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1455828/Dana-Broccoli.html|archive-date=10 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Daily Telegraph|date=3 mars 2004|location=London|language=en}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; Krijuesi i James Bond, [[Ian Fleming]], fillimisht dyshoi në hedhjen e Connery, duke thënë, &quot;Ai nuk është ai që kam parashikuar nga pamja e James Bond&quot; dhe &quot;Unë jam duke kërkuar për Komandantin Bond dhe jo një njeri-stunt të madh&quot;, duke shtuar se Connery ishte i parafinuar.&lt;ref name=&quot;Bond background&quot;&gt;{{cite news|title=8 Things You Didn't Know About James Bond|url=https://www.huffingtonpost.co.uk/2014/11/20/james-bond-trivia_n_6195082.html?guccounter=1&amp;guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvLnVrLw&amp;guce_referrer_sig=AQAAABrfHOJnezRCwQuzNe4qsnAAfUViBX16Zfvok-mi1yIrj1CWd2wmEFHk22xQmaPdJojGGOzJG6kru8LQDoBvkeMC7_nz7twMhV5qQI0m8UkVRH1ypFMFTT6Jr-pBz30dETJWvVocSj_x2b9fbljyevGDVVidLEE7-9BjjynqV4o6|access-date=15 mars 2019|newspaper=HuffPost|language=en}}&lt;/ref&gt; E dashura e Fleming [[Blanche Blackwell]] i tha Connery kishte karizmën e nevojshme seksuale, dhe Fleming ndryshoi mendim pas Dr. No premier. Ai ishte aq i impresionuar, sa ai shkroi trashëgiminë e Connery në karakter Në romanin e tij të vitit 1964 ''You Live Only Twice'', Fleming shkroi se babai i Bond ishte skocez dhe nga [[Glencoe, Skoci|Glencoe]] në [[Malësia Skoceze|Malësinë Skoceze]].&lt;ref name=&quot;Bond background&quot;/&gt;

Portretizimi i Bond-it nga Connery i detyrohet shumë tutelës stilistike të regjisorit [[Terence Young (regjisor)|Terence Young]], i cili e ndihmoi të lustrohej ndërsa përdorte hirin dhe prezencën e tij fizike për aksion. [[Lois Maxwell]], e cila luajti [[Miss Moneypenny]], tregoi se &quot;Terence e mori Sean nën krahun e tij. Ai e çoi në darkë, i tregoi se si të ecte, si të fliste, madje edhe si të hante&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Macintyre|first1=Ben|title=For Your Eyes Only : Ian Fleming and James Bond|url=https://archive.org/details/foryoureyesonlyi0000maci_t9m6|date=2009|publisher=Bloomsbury|location=London|language=en|isbn=978-0-7475-9866-4|page=[https://archive.org/details/foryoureyesonlyi0000maci_t9m6/page/n214 187]}}&lt;/ref&gt; Mësimi ishte i suksesshëm; Connery mori mijëra letra fansash një javë pas hapjes së ''Dr. No'', dhe ai u bë një simbol i madh i seksit në film.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.the007dossier.com/007dossier/post/2013/05/04/Playboy-Interview-Sean-Connery-1965|title=Playboy Interview: Sean Connery 1965|website=the007dossier.com|access-date=10 tetor 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011133335/http://www.the007dossier.com/007dossier/post/2013/05/04/Playboy-Interview-Sean-Connery-1965|archive-date=11 tetor 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Filmografia ==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
| '''Viti''' || '''Titulli''' || '''Roli''' || '''Të tjera'''
|-
| [[1954 në film|1954]] || ''[[Lilacs in the Spring]]'' || '''Undetermined Role (sponsor)''' ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| [[1957 në film|1957]] || ''[[No Road Back]]'' || Spike ||
|-
| ''[[Hell Drivers (film)|Hell Drivers]]'' || Johnny Kates ||
|-
| ''[[Action of the Tiger]]'' || Mike ||
|-
| ''[[Time Lock]]'' || Welder #2 ||
|-
| [[1958 në film|1958]] || ''[[Another Time, Another Place (1958 film)|Another Time, Another Place]]'' ||  Mark Trevor ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1959 në film|1959]] || ''[[Darby O'Gill and the Little People]]'' || Michael McBride ||
|-
| ''[[Tarzan's Greatest Adventure]]'' || O'Bannion ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1961 në film|1961]] || ''[[On the Fiddle]]'' || Pedlar Pascoe ||
|-
| ''[[The Frightened City]]'' || Paddy Damion ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1962 në film|1962]] || ''[[The Longest Day (film)|The Longest Day]]'' || Pte. Flanagan ||
|-
| ''[[Dr. No (film)|Dr. No]]'' || [[James Bond]] ||
|-
| [[1963 në film|1963]] || ''[[From Russia with Love (film)|From Russia with Love]]'' || [[James Bond]] ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| [[1964 në film|1964]] || ''[[Marnie (film)|Marnie]]'' || Mark Rutland ||
|-
| ''[[Woman of Straw]]'' || Anthony Richmond ||
|-
| ''[[Goldfinger (film)|Goldfinger]]'' || [[James Bond]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1965 në film|1965]] || ''[[The Hill (film)|The Hill]]'' || Trooper Joe Roberts ||
|-
| ''[[Thunderball (film)|Thunderball]]'' || [[James Bond]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1966 në film|1966]] || ''[[A New World]]'' || Himself || (kameo)
|-
| ''[[A Fine Madness]]'' || Samson Shillitoe ||
|-
| [[1967 në film|1967]] || ''[[You Only Live Twice (film)|You Only Live Twice]]'' || [[James Bond]] ||
|-
| [[1968 në film|1968]] || ''[[Shalako]]'' || Moses Zebulon 'Shalako' Carlin ||
|-
| [[1969 në film|1969]] || ''[[The Bowler and the Bonnet]]'' || Himself || (Drejtor;dokumentar)
|-
| [[1970 në film|1970]] || ''[[The Molly Maguires (film)|The Molly Maguires]]'' || Jack Kehoe ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| [[1971 në film|1971]] || ''[[The Red Tent (film)|The Red Tent]]'' || Roald Amundsen ||
|-
| ''[[The Anderson Tapes]]'' || John Anderson ||
|-
| ''[[Diamonds Are Forever (film)|Diamonds Are Forever]]'' || [[James Bond]] ||
|-
| [[1972 në film|1972]] || ''[[A Spain Golf Course]]'' || Himself || (Subjekt i shkurt)
|-
| [[1973 në film|1973]] || ''[[The Offence]]'' || Detective Sergeant Johnson ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1974 në film|1974]] || ''[[Zardoz]]'' || Zed ||
|-
| ''[[Murder on the Orient Express (1974 film)|Murder on the Orient Express]]'' || Colonel Arbuthnot ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| [[1975 në film|1975]] || ''[[Ransom (1975 film)|Ransom]]'' || Nils Tahlvik ||
|-
| ''[[The Dream Factory]]'' || Himself || (dokumentar)
|-
| ''[[The Wind and the Lion]]'' || Mulay Achmed Mohammed el-Raisuli the Magnificent ||
|-
| ''[[The Man Who Would Be King (film)|The Man Who Would Be King]]'' || Daniel Dravot ||
|-
| [[1976 në film|1976]] || ''[[Robin and Marian]]'' || [[Robin Hood]] ||
|-
| [[1976 në film|1976]] || ''[[The Next Man]]'' || Khalil Abdul-Muhsen ||
|-
| [[1977 në film|1977]] || ''[[A Bridge Too Far]]'' || Maj. Gen. [[Roy Urquhart]] ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| [[1979 në film|1979]] || ''[[The First Great Train Robbery]]'' || Edward Pierce/John Simms/Geoffrey ||
|-
| ''[[Meteor (film)|Meteor]]'' || Dr. Paul Bradley ||
|-
| ''[[Cuba (film)|Cuba]]'' || Maj. Robert Dapes ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1981 në film|1981]] || ''[[Outland (film)|Outland]]'' || O'Niel ||
|-
| ''[[Time Bandits]]'' || King Agamemnon/Fireman ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| [[1982 në film|1982]] || ''[[G'ole!]]'' || Narrator || (dokumentar)
|-
| ''[[Five Days One Summer]]'' || Douglas Meredith ||
|-
| ''[[Wrong Is Right]]'' || Patrick Hale ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1983 në film|1983]] || ''[[Sean Connery's Edinburgh]]'' || Himself || (subjekt i shkurt)
|-
| ''[[Never Say Never Again]]'' || [[James Bond]] ||
|-
| [[1984 në film|1984]] || ''[[Sword of the Valiant: The Legend of Sir Gawain and the Green Knight]]'' || The Green Knight ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1986 në film|1986]] || ''[[Highlander (film)|Highlander]]'' || [[Juan Sanchez Villa-Lobos Ramirez]] ||
|-
| ''[[The Name of the Rose (film)|The Name of the Rose]]'' || William of Baskerville ||
|-
| [[1987 në film|1987]] || ''[[The Untouchables (1987 film)|The Untouchables]]'' || Jim Malone ||
|-
| [[1988 në film|1988]] || ''[[The Presidio (film)|The Presidio]]'' || Lt. Col. Alan Caldwell ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1989 në film|1989]] || ''[[Indiana Jones and the Last Crusade]]'' || [[Henry Jones, Sr.|Professor Henry Jones]] ||
|-
| ''[[Family Business (film)|Family Business]]'' || Jessie McMullen ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1990 në film|1990]] || ''[[The Hunt for Red October (film)|The Hunt for Red October]]'' || Captain Marko Ramius ||
|-
| ''[[The Russia House]]'' || Bartholomew 'Barley' Scott Blair ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1991 në film|1991]] || ''[[Highlander II: The Quickening]]'' || [[Juan Sanchez Villa-Lobos Ramirez]] ||
|-
| ''[[Robin Hood: Prince of Thieves]]'' || [[King Richard]] || (sponsorues)
|-
| [[1992 në film|1992]] || ''[[Medicine Man (film)|Medicine Man]]'' || Dr. Robert Campbell ||
|-
| [[1993 në film|1993]] || ''[[Rising Sun (film)|Rising Sun]]'' || Capt. John Connor || (njëri ndër producentët)
|-
| [[1994 në film|1994]] || ''[[A Good Man in Africa (film)|A Good Man in Africa]]'' || Dr. Alex Murray || 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| [[1995 në film|1995]] || ''[[The Thief and the Cobbler]]'' || Tack the Cobbler || (zërin; verzioni origjinal)
|-
| ''[[Just Cause (film)|Just Cause]]'' || Paul Armstrong ||
|-
| ''[[First Knight]]'' || [[King Arthur]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1996 në film|1996]] || ''[[Dragonheart]]'' || Draco || (zërin)
|-
| ''[[The Rock (film)|The Rock]]'' || John Patrick Mason || (njëri ndër producentët)
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[1998 në film|1998]] ||''[[The Avengers (film)|The Avengers]]'' || Sir August de Wynter ||
|-
| ''[[Playing by Heart]]'' || Paul ||
|-
| [[1999 në film|1999]] || ''[[Entrapment (film)|Entrapment]]'' || Robert MacDougal || (njëri ndër producentët)
|-
| [[2000 në film|2000]] || ''[[Finding Forrester]]'' || William Forrester ||
|-
| [[2003 në film|2003]] || ''[[The League of Extraordinary Gentlemen (film)|The League of Extraordinary Gentlemen]]'' || [[Allan Quatermain]] ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| [[2012 në film|2012]] || ''[[Sir Billi]]'' || Sir Billi || Dublim &lt;br/&gt; Gjithashtu producent ekzekutiv
|-
| ''Ever to Excel'' || Tregues || Dokumentar;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.st-andrews.ac.uk/archive/sean-connery-tells-the-story-of-st-andrews/|title=Sean Connery tells the story of St Andrews|date=2012-05-12|website=news.st-andrews.ac.uk|language=en-GB|access-date=2020-02-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Ever to Excel|url=http://www.imdb.com/title/tt2732390/|access-date=2020-02-18|language=en}}&lt;/ref&gt; Filmi i fundit
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1930]]
[[Kategoria:Vdekje 2020]]
[[Kategoria:Aktorë skocezë]]
[[Kategoria:Aktorë fitues të Academy Award]]
[[Kategoria:James Bond]]</text>
      <sha1>p4s5je3anntqspyrqkz8umoxixqvt0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>James LaBrie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31172</id>
    <revision>
      <id>3001146</id>
      <parentid>2870308</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8356" sha1="5tzg19gqb38lj9w92iwalftlezukmy1" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = James LaBrie
| alias = 
| image = [[Figura:JamesLaBrie2.jpg|200px]]
| titulli = 
| birth_name = Kevin James LaBrie
| birth_date = {{Ditëlindja dhe mosha|5|5|1963}}&lt;br&gt;{{flagicon|Canada}} [[Ontario]], [[Kanada|Kanadë]]
| death_date = 
| years_active = {{M|1987}} — prezent
| origin = 
| instrument = [[Vokal]]
| genre = [[Progressive metal]]&lt;br&gt;[[Rock opera]]
| associated_acts = [[Dream Theater]]&lt;br&gt;[[Winter Rose]]&lt;br&gt;[[Ayreon]]&lt;br&gt;[[MullMuzzler]]&lt;br&gt;[[True Symphonic Rockestra]]&lt;br&gt;[[Fates Warning]]&lt;br&gt;[[Shadow Gallery]]&lt;br&gt;[[Explorers Club]]&lt;br&gt;[[Trent Gardner]]&lt;br&gt;[[Henning Pauly]]&lt;br&gt;[[Frameshift]]&lt;br&gt;[[Tim Donahue]]
| label = 
| website = [http://www.jameslabrie.com www.jameslabrie.com]
}}
'''Kevin James LaBrie''' (i lindur më [[5 maj]] [[1963]]) është [[Vokalisti|vokalist]] [[Kanada|kanadez]] i njohur si vokalisti i [[progressive metal]] grupit [[Dream Theater]].

Gjatë karrierës së tij me Dream Theater, ai iu ka dhënë zërin e tij edhe shumë inçizimeve të artistëve të ndryshëm si dhe ka larë haraçin e shumë albumeve të artistëve me ndikim të madh. Ai ka marrur pjesë në disa albume të [[Trent Gardner]] (duke përfshirë ''[[Leonardo: The Absolute Man]]'' dhe ''[[Age of Impact]]''), si dhe në albumet e artistëve si [[Ayreon]] (''[[The Human Equation]]''), [[Shadow Gallery]], [[Tim Donohue]] dhe [[Frameshift]].

Inspirimet e tij muzikore vijnë nga zhanre të ndyshme, duke përfshirë artistë si [[Metallica]], [[Ludwig van Beethoven]], [[Nat King Cole]], [[Queen]], dhe [[Sting]], që inspirimi i tyre sipas LaBrie është treguar në albumin ''[[Octavarium]]''.

==Biografia==
Ai u lind në [[Penetanguishene]], [[Ontario]], [[Kanada|Kanadë]] dhe filloi të këndonte dhe t'i binte [[Bateritë (muzikë)|baterive]] që nga mosha pesë vjeçare. Në mes të adoleshencës LaBrie ishte anëtarë i disa bendeve si vokalist apo baterist, dhe në vitin 1981 (kur ishte 18 vjeçar) ai u transferua në [[Toronto]] që t'i vazhdonte ndjekjet e tij muzikore. Ai banon ende në Toronto, me gruan e tij Karen, vajzën Chloe, dhe djalin Chance.

Pas ndarjes nga bendet e tjera, ai u bë vokalisti i [[glam rock]] bendit [[Winter Rose]], bend ky që në vitin 1987 e lëshoi albumin e tij të vetë-titulluar.

Në vitin 1991 ai mësoi se një progressive metal bend relativisht i panjohur në atë kohë i quajtur [[Dream Theater]] ishte në kërkim të një vokalisti, kështu që ky iu dërgoi atyre një kasetë dhe pastaj fluturoi urgjentisht në [[New York]] që të merrte pjesë në audicion. Provat shkuan mirë, dhe nga 200 njerëz tjerë që morrën pjesë në audicion, ai u zgjodh si vokalist i përhershëm i bendit.

Duke pasur dy John-a ([[John Myung|Myung]] dhe [[John Petrucci|Petrucci]]) në bend, dhe një [[Kevin Moore|Kevin]] tjetër në bend gjithashtu, LaBrie e hoqi emrin e parë dhe e adoptoi emrin e skenës James LaBrie.

Në vitin 1993, LaBrie u pyet për ta zëvendësuar vokalistin e [[Iron Maiden]] [[Bruce Dickinson]]-in (i cili e kishte lëshuar bendin), por ai refuzoi. Ai gjithashtu refuzoi që ta zëvendësonte [[Rob Halford]]-in, vokalistin e [[Judas Priest]]. Që nga atëherë LaBrie ka pasur ndikim të madh nga ana vokale në çdo albumi të Dream Theater, por vazhdon të ketë ndikim të vogël nga ana muzikore e tyre. Deri tani ai ka shkruar së paku nga një tekst për çdo album (me përjashtim të ''[[Images and Words]]'') që Dream Theater e kanë lëshuar me të.

Më 29 dhjetor 1994, kur ishte në pushime në [[Kuba|Kubë]], LaBrie u helmua nga ushqimi jashtëzakonisht shumë, dhe duke vjellur ai i dëmtoi telat e zërit. Ai vizitoi tre specialistë të fytit, por ata i thanë se nuk kishin ç'të bënin, dhe se gjëja e vetme që ai mund të bënte ishte që t'i shmangej sa më shumë këndimit. Por prapseprapë, në kundërshtim me urdhërat e mjekëve, më 12 janar 1995 ai shkoi në turne në Japoni me zërin e tij larg nga zëri normal. LaBrie ka thënë se nuk është ndirë &quot;vokalisht normal&quot; deri në vitin 1997.

Me [[Matt Guillory]] dhe [[Mike Mangini]], LaBrie ka lëshuar tre studio albume nën emra të ndryshëm (&quot;[[MullMuzzler]]&quot;, &quot;James LaBrie's MullMuzzler&quot;, dhe vetëm &quot;James LaBrie&quot;). Albumi i tij i fundit, ''[[Elements of Persuasion]]'', u lëshua në mars të vitit 2005. Sipas thashethemeve, albumi i tij i katërt është duke u punuar.

Që nga viti 2004, LaBrie ka punuar në projektin [[True Symphonic Rockestra]], bashkë me [[Thomas Dewald]], [[Vladimir Grishko]], [[Dirk Ulrich]], [[Christoph Wansleben]], [[Sandro Martinez]], [[Paul Mayland]], [[Marvin Philippi]], dhe [[Igor Marin]]. Albumi i tyre i vitit 2006, është përfunduar që nga fillimi i korrikut nga [[Brainworx]] dhe [[Marinsound]].

LaBrie u paraqit gjithashtu si vokalist në projektin e [[Henning]] [[Pauly]] ''[[Babysteps]]'' në vitin 2006, duke e luajtur rolin e &quot;doktorit arrogant&quot;.

James ka deklaruar në shumë intervista se është i [[Krishterimi|krishterë]] aktiv. Sidoqoftë, intervistat e fundit si dhe disa tekste të këngëve të tij (duke përfshirë &quot;Undecided&quot; nga ''[[Elements of Persuasion]]'') lejojnë të vërehet një perspektivë më spirituale dhe deiste, e ndarë nga cilido religjion i organizuar.

==Diskografia==
===Solo albumet===
* {{M|1999}} - ''[[Keep It To Yourself]]'' ''(nën emrin &quot;[[MullMuzzler]]&quot;)''
* {{M|2001}} - ''[[MullMuzzler 2]]'' ''(nën emrin &quot;James LaBrie's Mullmuzzler&quot;)''
* {{M|2005}} - ''[[Elements of Persuasion]]''
* {{M|2010}} - ''[[Static Impulse]]''
* {{M|2013}} - ''[[Impermanent Resonance]]''
* {{M|2022}} - ''[[Beautiful Shade of Grey]]''

===Me [[Dream Theater]]===
* {{M|1992}} - ''[[Images and Words]]''
* {{M|1993}} - ''[[Live at the Marquee]]'' ''(Live)''
* {{M|1994}} - ''[[Awake]]''
* {{M|1995}} - ''[[A Change of Seasons]]'' ''(EP)''
* {{M|1997}} - ''[[Falling into Infinity]]''
* {{M|1998}} - ''[[Once in a LIVEtime]]'' ''(Live)''
* {{M|1999}} - ''[[Metropolis Pt. 2: Scenes from a Memory]]''
* {{M|2001}} - ''[[Metropolis 2000: Scenes From New York]]'' ''(Live DVD)''
* {{M|2001}} - [[Live Scenes from New York]]'' ''(Live)
* {{M|2002}} - ''[[Six Degrees of Inner Turbulence]]''
* {{M|2003}} - ''[[Train of Thought]]''
* {{M|2004}} - ''[[Live at Budokan]]'' ''(Live)''
* {{M|2005}} - ''[[Octavarium]]''
* {{M|2006}} - ''[[Score]]'' ''(Live)''
* {{M|2007}} - ''[[Systematic Chaos]]''
* {{M|2008}} - ''[[Chaos in Motion 2007-2008]]'' ''(Live)''
* {{M|2009}} - ''[[Black Clouds &amp; Silver Linings]]''
* {{M|2011}} - ''[[A Dramatic Turn of Events]]''
* {{M|2013}} - ''[[Dream Theater (album)|Dream Theater]]''
* {{M|2013}} - ''[[Live at Luna Park]]'' ''(Live)''
* {{M|2014}} - ''[[Breaking the Fourth Wall]]'' ''(Live)''
* {{M|2016}} - ''[[The Astonishing]]''
* {{M|2019}} - ''[[Distance over Time]]''
* {{M|2020}} - ''[[Distant Memories - Live in London]]'' ''(Live)''
* {{M|2021}} - ''[[A View from the Top of the World]]''
* {{M|2025}} - ''[[Parasomnia]]''
* {{M|2025}} - ''[[Quarantiéme: Live à Paris]]'' ''(Live)''

===Mysafir===
* {{M|1998}} - [[Shadow Gallery]] - ''[[Tyranny]]''
* {{M|1998}} - [[Explorers Club]] - ''[[Age of Impact]]''
* {{M|2001}} - [[Trent Gardner]] - ''[[Leonardo: The Absolute Man]]''
* {{M|2002}} - [[Explorers Club]] - ''[[Raising The Mammoth]]''
* {{M|2004}} - [[Tim Donahue]] - ''[[Madmen &amp; Sinners]]''
* {{M|2004}} - [[Ayreon]] - ''[[The Human Equation]]''
* {{M|2006}} - [[Henning Pauly]] - ''[[Babysteps]]''
* {{M|2007}} - [[True Symphonic Rockestra]] - ''[[Concerto in True Minor]]''

===Të tjera===
* {{M|1987}} - [[Winter Rose]] - ''[[Winter Rose (album)|Winter Rose]]''

==Lidhje të jashtme==
* [http://www.jameslabrie.com/ Faqja zyrtare e James LaBrie]
* [http://www.dreamtheater.net/ Faqja zyrtare e Dream Theater]
* [https://web.archive.org/web/20070124085324/http://www.jameslabrie.com/yabbse/ Voices - Bordi zyrtar i porosive për James LaBrie]
* [https://web.archive.org/web/20161119060620/http://www.mullmuzzler.com/ Faqja zyrtare e MullMuzzler]
* [https://web.archive.org/web/20050324030919/http://frameshift.progrockrecords.com/ Websajti i Frameshift]
* [http://www.tsr-project.com/ Faqja zyrtare e True Symphonic Rockestra]

{{Dream Theater}}

[[Kategoria:Dream Theater anëtarë]]
[[Kategoria:Lindje 1963]]
[[Kategoria:Këngëtarë kanadezë]]
[[Kategoria:Tenorë]]
[[Kategoria:Autodidaktë]]</text>
      <sha1>5tzg19gqb38lj9w92iwalftlezukmy1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001347</id>
      <parentid>3001146</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8352" sha1="0w4bmmhs9vr7dknvq3kmflq3xael2j4" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = James LaBrie
| alias = 
| image = [[Figura:JamesLaBrie2.jpg|200px]]
| titulli = 
| birth_name = Kevin James LaBrie
| birth_date = {{Ditëlindja dhe mosha|5|5|1963}}&lt;br&gt;{{flagicon|Canada}} [[Ontario]], [[Kanada|Kanadë]]
| death_date = 
| years_active = {{M|1987}} — prezent
| origin = 
| instrument = [[Vokal]]
| genre = [[Progressive metal]]&lt;br&gt;[[Rock opera]]
| associated_acts = [[Dream Theater]]&lt;br&gt;[[Winter Rose]]&lt;br&gt;[[Ayreon]]&lt;br&gt;[[MullMuzzler]]&lt;br&gt;[[True Symphonic Rockestra]]&lt;br&gt;[[Fates Warning]]&lt;br&gt;[[Shadow Gallery]]&lt;br&gt;[[Explorers Club]]&lt;br&gt;[[Trent Gardner]]&lt;br&gt;[[Henning Pauly]]&lt;br&gt;[[Frameshift]]&lt;br&gt;[[Tim Donahue]]
| label = 
| website = [http://www.jameslabrie.com www.jameslabrie.com]
}}
'''Kevin James LaBrie''' (i lindur më [[5 maj]] [[1963]]) është [[Vokalisti|vokalist]] [[Kanada|kanadez]] i njohur si vokalisti i [[progressive metal]] grupit [[Dream Theater]].

Gjatë karrierës së tij me Dream Theater, ai iu ka dhënë zërin e tij edhe shumë inçizimeve të artistëve të ndryshëm si dhe ka larë haraçin e shumë albumeve të artistëve me ndikim të madh. Ai ka marrur pjesë në disa albume të [[Trent Gardner]] (duke përfshirë ''[[Leonardo: The Absolute Man]]'' dhe ''[[Age of Impact]]''), si dhe në albumet e artistëve si [[Ayreon]] (''[[The Human Equation]]''), [[Shadow Gallery]], [[Tim Donohue]] dhe [[Frameshift]].

Inspirimet e tij muzikore vijnë nga zhanre të ndyshme, duke përfshirë artistë si [[Metallica]], [[Ludwig van Beethoven]], [[Nat King Cole]], [[Queen]], dhe [[Sting]], që inspirimi i tyre sipas LaBrie është treguar në albumin ''[[Octavarium]]''.

==Biografia==
Ai u lind në [[Penetanguishene]], [[Ontario]], [[Kanada|Kanadë]] dhe filloi të këndonte dhe t'i binte [[Bateritë (muzikë)|baterive]] që nga mosha pesë vjeçare. Në mes të adoleshencës LaBrie ishte anëtarë i disa bendeve si vokalist apo baterist, dhe në vitin 1981 (kur ishte 18 vjeçar) ai u transferua në [[Toronto]] që t'i vazhdonte ndjekjet e tij muzikore. Ai banon ende në Toronto, me gruan e tij Karen, vajzën Chloe, dhe djalin Chance.

Pas ndarjes nga bendet e tjera, ai u bë vokalisti i [[glam rock]] bendit [[Winter Rose]], bend ky që në vitin 1987 e lëshoi albumin e tij të vetë-titulluar.

Në vitin 1991 ai mësoi se një progressive metal bend relativisht i panjohur në atë kohë i quajtur [[Dream Theater]] ishte në kërkim të një vokalisti, kështu që ky iu dërgoi atyre një kasetë dhe pastaj fluturoi urgjentisht në [[New York]] që të merrte pjesë në audicion. Provat shkuan mirë, dhe nga 200 njerëz tjerë që morrën pjesë në audicion, ai u zgjodh si vokalist i përhershëm i bendit.

Duke pasur dy John-a ([[John Myung|Myung]] dhe [[John Petrucci|Petrucci]]) në bend, dhe një [[Kevin Moore|Kevin]] tjetër në bend gjithashtu, LaBrie e hoqi emrin e parë dhe e adoptoi emrin e skenës James LaBrie.

Në vitin 1993, LaBrie u pyet për ta zëvendësuar vokalistin e [[Iron Maiden]] [[Bruce Dickinson]]-in (i cili e kishte lëshuar bendin), por ai refuzoi. Ai gjithashtu refuzoi që ta zëvendësonte [[Rob Halford]]-in, vokalistin e [[Judas Priest]]. Që nga atëherë LaBrie ka pasur ndikim të madh nga ana vokale në çdo albumi të Dream Theater, por vazhdon të ketë ndikim të vogël nga ana muzikore e tyre. Deri tani ai ka shkruar së paku nga një tekst për çdo album (me përjashtim të ''[[Images and Words]]'') që Dream Theater e kanë lëshuar me të.

Më 29 dhjetor 1994, kur ishte në pushime në [[Kuba|Kubë]], LaBrie u helmua nga ushqimi jashtëzakonisht shumë, dhe duke vjellur ai i dëmtoi telat e zërit. Ai vizitoi tre specialistë të fytit, por ata i thanë se nuk kishin ç'të bënin, dhe se gjëja e vetme që ai mund të bënte ishte që t'i shmangej sa më shumë këndimit. Por prapseprapë, në kundërshtim me urdhërat e mjekëve, më 12 janar 1995 ai shkoi në turne në Japoni me zërin e tij larg nga zëri normal. LaBrie ka thënë se nuk është ndirë &quot;vokalisht normal&quot; deri në vitin 1997.

Me [[Matt Guillory]] dhe [[Mike Mangini]], LaBrie ka lëshuar tre studio albume nën emra të ndryshëm (&quot;[[MullMuzzler]]&quot;, &quot;James LaBrie's MullMuzzler&quot;, dhe vetëm &quot;James LaBrie&quot;). Albumi i tij i fundit, ''[[Elements of Persuasion]]'', u lëshua në mars të vitit 2005. Sipas thashethemeve, albumi i tij i katërt është duke u punuar.

Që nga viti 2004, LaBrie ka punuar në projektin [[True Symphonic Rockestra]], bashkë me [[Thomas Dewald]], [[Vladimir Grishko]], [[Dirk Ulrich]], [[Christoph Wansleben]], [[Sandro Martinez]], [[Paul Mayland]], [[Marvin Philippi]], dhe [[Igor Marin]]. Albumi i tyre i vitit 2006, është përfunduar që nga fillimi i korrikut nga [[Brainworx]] dhe [[Marinsound]].

LaBrie u paraqit gjithashtu si vokalist në projektin e [[Henning]] [[Pauly]] ''[[Babysteps]]'' në vitin 2006, duke e luajtur rolin e &quot;doktorit arrogant&quot;.

James ka deklaruar në shumë intervista se është i [[Krishterimi|krishterë]] aktiv. Sidoqoftë, intervistat e fundit si dhe disa tekste të këngëve të tij (duke përfshirë &quot;Undecided&quot; nga ''[[Elements of Persuasion]]'') lejojnë të vërehet një perspektivë më spirituale dhe deiste, e ndarë nga cilido religjion i organizuar.

==Diskografia==
===Solo albumet===
* {{M|1999}} - ''[[Keep It To Yourself]]'' ''(nën emrin &quot;[[MullMuzzler]]&quot;)''
* {{M|2001}} - ''[[MullMuzzler 2]]'' ''(nën emrin &quot;James LaBrie's Mullmuzzler&quot;)''
* {{M|2005}} - ''[[Elements of Persuasion]]''
* {{M|2010}} - ''[[Static Impulse]]''
* {{M|2013}} - ''[[Impermanent Resonance]]''
* {{M|2022}} - ''[[Beautiful Shade of Grey]]''

===Me [[Dream Theater]]===
* {{M|1992}} - ''[[Images and Words]]''
* {{M|1993}} - ''[[Live at the Marquee]]'' ''(Live)''
* {{M|1994}} - ''[[Awake]]''
* {{M|1995}} - ''[[A Change of Seasons]]'' ''(EP)''
* {{M|1997}} - ''[[Falling into Infinity]]''
* {{M|1998}} - ''[[Once in a LIVEtime]]'' ''(Live)''
* {{M|1999}} - ''[[Metropolis Pt. 2: Scenes from a Memory]]''
* {{M|2001}} - ''[[Metropolis 2000: Scenes From New York]]'' ''(Live DVD)''
* {{M|2001}} - [[Live Scenes from New York]] (Live)
* {{M|2002}} - ''[[Six Degrees of Inner Turbulence]]''
* {{M|2003}} - ''[[Train of Thought]]''
* {{M|2004}} - ''[[Live at Budokan]]'' ''(Live)''
* {{M|2005}} - ''[[Octavarium]]''
* {{M|2006}} - ''[[Score]]'' ''(Live)''
* {{M|2007}} - ''[[Systematic Chaos]]''
* {{M|2008}} - ''[[Chaos in Motion 2007-2008]]'' ''(Live)''
* {{M|2009}} - ''[[Black Clouds &amp; Silver Linings]]''
* {{M|2011}} - ''[[A Dramatic Turn of Events]]''
* {{M|2013}} - ''[[Dream Theater (album)|Dream Theater]]''
* {{M|2013}} - ''[[Live at Luna Park]]'' ''(Live)''
* {{M|2014}} - ''[[Breaking the Fourth Wall]]'' ''(Live)''
* {{M|2016}} - ''[[The Astonishing]]''
* {{M|2019}} - ''[[Distance over Time]]''
* {{M|2020}} - ''[[Distant Memories - Live in London]]'' ''(Live)''
* {{M|2021}} - ''[[A View from the Top of the World]]''
* {{M|2025}} - ''[[Parasomnia]]''
* {{M|2025}} - ''[[Quarantiéme: Live à Paris]]'' ''(Live)''

===Mysafir===
* {{M|1998}} - [[Shadow Gallery]] - ''[[Tyranny]]''
* {{M|1998}} - [[Explorers Club]] - ''[[Age of Impact]]''
* {{M|2001}} - [[Trent Gardner]] - ''[[Leonardo: The Absolute Man]]''
* {{M|2002}} - [[Explorers Club]] - ''[[Raising The Mammoth]]''
* {{M|2004}} - [[Tim Donahue]] - ''[[Madmen &amp; Sinners]]''
* {{M|2004}} - [[Ayreon]] - ''[[The Human Equation]]''
* {{M|2006}} - [[Henning Pauly]] - ''[[Babysteps]]''
* {{M|2007}} - [[True Symphonic Rockestra]] - ''[[Concerto in True Minor]]''

===Të tjera===
* {{M|1987}} - [[Winter Rose]] - ''[[Winter Rose (album)|Winter Rose]]''

==Lidhje të jashtme==
* [http://www.jameslabrie.com/ Faqja zyrtare e James LaBrie]
* [http://www.dreamtheater.net/ Faqja zyrtare e Dream Theater]
* [https://web.archive.org/web/20070124085324/http://www.jameslabrie.com/yabbse/ Voices - Bordi zyrtar i porosive për James LaBrie]
* [https://web.archive.org/web/20161119060620/http://www.mullmuzzler.com/ Faqja zyrtare e MullMuzzler]
* [https://web.archive.org/web/20050324030919/http://frameshift.progrockrecords.com/ Websajti i Frameshift]
* [http://www.tsr-project.com/ Faqja zyrtare e True Symphonic Rockestra]

{{Dream Theater}}

[[Kategoria:Dream Theater anëtarë]]
[[Kategoria:Lindje 1963]]
[[Kategoria:Këngëtarë kanadezë]]
[[Kategoria:Tenorë]]
[[Kategoria:Autodidaktë]]</text>
      <sha1>0w4bmmhs9vr7dknvq3kmflq3xael2j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nikë Gjeloshi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32520</id>
    <revision>
      <id>3001108</id>
      <parentid>2854639</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4815" sha1="tgbuak97x6y41uqz2hbrgol4vwixg7k" xml:space="preserve">Dr. '''Nikë Gjeloshi''', Doktor i shkencave politike. Ka lindë në Rakoc, [[Kosovë]].

Shkollen fillore e ka kryer në Irzniq, Normalen në Pejë, Fakultetin e shkencave Politike - Politologjinë në Universitetin e Zagrebit. Në Universitetin e Zagrebit ka kryer edhe studimet pasuniversitare. Ka doktorue shkencat politike. Ka punuar gazetar në Radiotelevizionin e Prishtinës.

Nga viti 1982 – 1989 është sekretar i Sektorit për sistem politik në Lidhjën socialiste të Kosovës. Në vitin 1985, bashkhartues i Dokumentit „Perdorimi i Flamujve në Kosovë“, i cili dokument  behet shkas qe për një kohë të mos ndryshohet Flamuri shqiptar në Kosovë. Në vitin 1986 hartues i Strukturës zgjedhore të delegatëve të Dhomave të Kuvendit të Kosovës dhe delegatëve nga Kosova në Dhomat e Kuvendit Federativ të Ish - Jugosllavisë. Qendrimi politik: shqiptarët te perfaqësohen 51.7%, nderkaq harton strukturë perfaqësuese të  shqiptarëve 78% dhe zbatohet ajo strukturë e shqiptareve prej 78% në të gjitha nivelet e perfaqësimit në Kosovë dhe ish Federatën Jugosllave.

Vitin 1987 - 1988 është anëtar i Aktivit të Kosovës për ndryshime Kushtetuese dhe mbrojtës i subjektivitetit të Kosovës. Eshtë udheheqës i Grupit punues dhe hartues i „Analizës mbi Debatin publik për ndryshimet Kushtetuese“ në Kosovë. Eshtë kundershtues i Amendamentit të Bogdan Trifunoviqit qe „Kosova të trajtohet qeshtje e Serbisë“, gja qe kundershtimi i tij  hudhë amendamentin e Trifunoviqit nga institucionet me të larta politike të ish Jugosllavisë.

Në shkurt 1989 është dergues dhe nenshkrues i dokumentit të Debatit publik mbi ndryshimet Kushtetuese delegatëve të Kuvendit te Kosovës qe të vendosin sipas deklarimit të popullit shqiptar. Vitin 1990 është njeri nga tre themeluesit e Partisë shqiptare demokristiane (e emerton atë Parti ”shqiptare”); është hartues i dokumenteve bazë të asaj Partie dhe nenkryetar i saj.

Vitin 1991 është anëtar i Këshillit Koordinues të Partive politike shqiptare në ish Jugosllavi dhe hartues i Platformes politike të atij Këshilli e njohur si Platforma e tre opcioneve politike shqiptare.Në janar 1991 arrinë të sjellë Delegacionin e UE në Kosovë. Angazhohet në Perendim për zgjidhjën e problemit te Kosovës.

Eshtë autor i Referendumit të 26-30 shtatorit 1991 për “Shtetin sovran dhe të pavarur të Kosovës”.

Nga tetori i vitit 1991 deri në maj 1995 është nenkryetar i Qeverisë se Republikës se Kosovës në exil dhe minister i mbrojtjës i Republikës së Kosovës. Edhe pas dorheqjës nga postet ne qeverisnë e republikës së Kosovës në exil ka veprue për pavarësinë e Kosovës dhe ka udhëzue e mbeshtetë perpjekjet për pavarësi dhe me luftë. Veprimtaria e tij është prezentue edhe permes Librave e publikimeve të tia dhe autoreve tjerë shqiptar e të huaj.

== Publikimet ==
*   “Kosova në Udhëkryq `89 – humbja e subjektivitetit dhe përpjekjet për pavarësi“.  “Velar spa”, Gorle (BG), Itali, 1997
*  “Kosova 1999 – as republikë e proklamuar as autonomi e imponuar '' “EBP Gjergj Fishta”'', Tiranë, 2002 dhe 2004.

== Publikime të tjera ==

*  “Kosova dhe e ardhmja e sajë” Instituti i të Drejtës publike të Shkencave Politike dhe Administrative “Karl Franz”, Graz, Austri, dhjetor 1994, botuar dhe në “Republika”, Tiranë, janar 1995.
*  “Aspekte të pandriquara të ndryshimeve kushtetuese“ “Rilindja”, 1 korrik 1990.
*  “Si u bënë ndryshimet kushtetuese në Kosovë“ “Rilindja”, nga 2. korriku 1990, në vazhdime.
*  “Çasje e gabuar ndaj problemit shqiptar në RFJ“ „Rilindja“, 16. korrik 1990. 
*  “Nuk do të ketë front jugor” “Bujku”, 8 shtator 1991
*  “Në jemi në radhë“ „Kleine Zeitung“, Austri, 26.08. 1992
*  “Në Kosovë bie zilja e alarmit“ „Kleine Zeitung“, Austri, 22.12. 1992.
*  “Ne mungesë të nderhyrjës nderkombëtare, shqiptarëve u mbetet shembulli i Kongresit të Lushnjës “ZIK”, 9 prill 1998.
*  “Tepër gjatë kemi thirrë natën nëpër terr“  “Tages Anzeiger”, Zürich, Zvicër, 17 qershor 1998.
*  “Kosovës i duhet një qeveri, një ushtri, një konto“ “Kosova info”, 6 prill 1999.
*  “Si identifikohet politika nder në“ “Spektrum”, 21. shkurt 2000.
*  ”Si ta heqim lakun e quajtur Respektim i sovranitetit dhe integritetit territorial të RFJ-së” “Albania”, 2 nëntor 2000.
*  ”Demonstratat e vitit 1981 benë kthesë në Identitetin tonë kombëtar “Epoka e re”, 22 e 23 mars 2006.
*  “Shqipëria jasht Konferencës se shteteve Islamike, 14 gusht 2006.

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Zagrebit]]</text>
      <sha1>tgbuak97x6y41uqz2hbrgol4vwixg7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Demir Behluli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37183</id>
    <revision>
      <id>3001177</id>
      <parentid>2942191</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3889" sha1="4qpatmb2va8132hatoc2pjjc2hgm5ew" xml:space="preserve">[[Figura:Demir Behluli.jpg|250px|thumb|right|Demir Behluli]]
'''Demir Behluli''' ishte një shkrimtar dhe piktor shqiptar nga Kosova. Ai lindi më 10 shkurt 1938 në [[Ranatoci|Ranatoc]] të [[Preshevë]]s. Shkollën fillore e kreu në fshatin Maxhere dhe Preshevë. Shkollën normale në Shkup, Shkollën e Lartë Pedagogjike-dega e artit figurativ në Prishtinë, ndërsa për dizajn specializoi në Kufshtajn të Gjermanisë.

Për 50 vjet realizoi mbi 3000 vepra artistike: 850 portrete, hapi 12 eksozita personale dhe 63 kolektive, bëri 7 skenografi, 50 ballina librash, ilustroi mbi 30 libra, realizoi 63 dezene perdesh, 7 stripe origjinale, 60 murale, pikturoi 650 metra katror afreska në Kishën e Binçës në Viti, dekoroi 40 xhami me mbi 26.000 metra katror afreska, botoi 14 vepra letrare, u prezantua në 11 antologji, 11 herë u shpërblue dhe ka marrë 23 diploma e mirënjohje.

Pikturat e tij gjinden në kolekcione individuale e institucionale në: Kosovë, Shqipëri, Amerikë, Holandë, Gjermani, Austri, Australi, Turqi, Zvicër e gjetiu, ndërsa dhuroi mbi 560 punime artistike.

Demir Behluli ndëroi jetë më 4 maj 2018 (e premte)në Gjilan, ku edhe ka jetuar që prej viteve të 1970-ta.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2018-05-05|title=Varroset me nderime shkrimtari dhe piktori i njohur Demir Behluli nga Presheva|url=https://www.preshevajone.com/varroset-me-nderime-shkrimtari-dhe-piktori-i-njohur-demir-behluli-nga-presheva/|access-date=2025-01-06|website=Presheva Jonë|language=sq}}&lt;/ref&gt;
== Veprat ==
=== Veprat letrare ===
* ''Me këto duar'' - 1968
* ''Dielli-zog qielli'' - 1969
* ''Jehonë maji'' - 1981
* ''Udhëtimi'' - 1984
* ''Kronikë-SHKA “Punëtori 1968/78]]1985''
* ''Arabeska origjinale në xhami të Kosovës Lindore'' - 1995
* ''Mbreti i shtëpisë'' - 1996
* ''Trenat e bukës'' - 1997
* ''Duke pritur'' - 1997
* ''Ese, kritika, ekspozita'' - 1997
* ''Portrete shkrimtarësh-250 portrete me laps'' - 2002
* ''Shtëpi prj zalli-poezi për fëmijë'' - 2004
* ''Kur njeriu flet vetëmevete-tregime'' - 2006
* ''Befasi e këndshme-novelë'' - 2006

=== Ekspozitat kolektive ===

=== Ekspozitat personale ===
*1955,  Preshevë, si nxënës i klasës së VI-të fillore
*1960, Shkup, si normalist
*1965, Bileçe,si ushtarak
*1967, Preshevë, 
*1971, Preshevë, 
*1980, Gjilan,  
*1985, Gjilan, ekspozitë retrospektive
*2004, Gjilan, “Portete e laps”
*2005, Tiranë
*2007, Gjilan,etj.

=== Muralet ===
* ''Martirët e Karadakut'' (650 metra katror-500 figura)-Kisha në Binçë

=== Xhamitë e dekoruara ===
*Malishevë-Gjilan, 1984
*Smirë-Viti,1988
*Lluçan-Bujanoc,1988
*Vërban-Viti,1989
*Karaçevë e poshtme-Dardanë,1991
*Skifteraj (ish Gjylekar)-Viti,1991
*Letovicë-Preshevë,1991
*Sullare e epërme,Gjorgje Petrov-Shkup,1993
*Bukurocë-Preshevë, 1993
*Breznicë-Bujanoc, 1993
*Geraj (mëhalla e poshtme)-Preshevë, 1994
*Geraj (mëhalla e epërme)-Preshevë, 1994
*Rahovicë-Preshevë,1994
*Xhamia &quot;Atik&quot;-Gjilan 1994 (renovim dhe arabeska të reja)
*Beguncë-Viti, 1995
*Ramjan-Viti, 1995
*Hani i Elezit-Lagjja e Re, 1995
*Zhiti-Viti,1996
*Manastirc-Ferizaj,1996
*Stagovë-Kaçanik, 1996
*Marali-Malishevë, 1997
*Krushë e madhe-Rahovec, 1997
*Tërnavë-Preshevë,1997
*Miratoc (Shatërvani)-Preshevë, 1997
*Asllare-Bujanoc, 1997
*Remnik-Viti, 1998
*Norçë-Preshevë, 1998
*Asllare (riparim pas djegies nga serbët)-Bujanoc, 1999
*Lagjja Çenar çeshme-Gjian, 2000
*Muçivercë-Drdanë, 2000
*Sadovinë e Çerkezëve-Viti, 2000
*Livoç i poshtëm-Gjilan, 2000
*Zhegër-Gjilan, 2000
*Tërpezë-Viti, 2001
*Sllakoc-Gjilan,2001
*Dobërçan-Gjilan, 2002
*Budrigë e epërme-Viti, 2002
*Damjan i Hasit (teqe)-Gjakovë, 2004
*Xhamia e vogël -Gjilan, 2005
*Llocë (ish Llovcë)-Gjilan, 2006

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1938]]
[[Kategoria:Vdekje 2018]]</text>
      <sha1>4qpatmb2va8132hatoc2pjjc2hgm5ew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001376</id>
      <parentid>3001177</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3889" sha1="28ljrtn54rcmbx8d9vk2787edegyq3j" xml:space="preserve">[[Figura:Demir Behluli.jpg|250px|thumb|right|Demir Behluli]]
'''Demir Behluli''' ishte një shkrimtar dhe piktor shqiptar nga Kosova. Ai lindi më 10 shkurt 1938 në [[Ranatoci|Ranatoc]] të [[Preshevë]]s. Shkollën fillore e kreu në fshatin Maxhere dhe Preshevë. Shkollën normale në Shkup, Shkollën e Lartë Pedagogjike-dega e artit figurativ në Prishtinë, ndërsa për dizajn specializoi në Kufshtajn të Gjermanisë.

Për 50 vjet realizoi mbi 3000 vepra artistike: 850 portrete, hapi 12 eksozita personale dhe 63 kolektive, bëri 7 skenografi, 50 ballina librash, ilustroi mbi 30 libra, realizoi 63 dezene perdesh, 7 stripe origjinale, 60 murale, pikturoi 650 metra katror afreska në Kishën e Binçës në Viti, dekoroi 40 xhami me mbi 26.000 metra katror afreska, botoi 14 vepra letrare, u prezantua në 11 antologji, 11 herë u shpërblue dhe ka marrë 23 diploma e mirënjohje.

Pikturat e tij gjinden në kolekcione individuale e institucionale në: Kosovë, Shqipëri, Amerikë, Holandë, Gjermani, Austri, Australi, Turqi, Zvicër e gjetiu, ndërsa dhuroi mbi 560 punime artistike.

Demir Behluli ndëroi jetë më 4 maj 2018 (e premte)në Gjilan, ku edhe ka jetuar që prej viteve të 1970-ta.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2018-05-05|title=Varroset me nderime shkrimtari dhe piktori i njohur Demir Behluli nga Presheva|url=https://www.preshevajone.com/varroset-me-nderime-shkrimtari-dhe-piktori-i-njohur-demir-behluli-nga-presheva/|access-date=2025-01-06|website=Presheva Jonë|language=sq}}&lt;/ref&gt;
== Veprat ==
=== Veprat letrare ===
* ''Me këto duar'' - 1968
* ''Dielli-zog qielli'' - 1969
* ''Jehonë maji'' - 1981
* ''Udhëtimi'' - 1984
* ''Kronikë-SHKA &quot;Punëtori 1968/78&quot;'' - 1985
* ''Arabeska origjinale në xhami të Kosovës Lindore'' - 1995
* ''Mbreti i shtëpisë'' - 1996
* ''Trenat e bukës'' - 1997
* ''Duke pritur'' - 1997
* ''Ese, kritika, ekspozita'' - 1997
* ''Portrete shkrimtarësh-250 portrete me laps'' - 2002
* ''Shtëpi prj zalli-poezi për fëmijë'' - 2004
* ''Kur njeriu flet vetëmevete-tregime'' - 2006
* ''Befasi e këndshme-novelë'' - 2006

=== Ekspozitat kolektive ===

=== Ekspozitat personale ===
*1955,  Preshevë, si nxënës i klasës së VI-të fillore
*1960, Shkup, si normalist
*1965, Bileçe,si ushtarak
*1967, Preshevë, 
*1971, Preshevë, 
*1980, Gjilan,  
*1985, Gjilan, ekspozitë retrospektive
*2004, Gjilan, “Portete e laps”
*2005, Tiranë
*2007, Gjilan,etj.

=== Muralet ===
* ''Martirët e Karadakut'' (650 metra katror-500 figura)-Kisha në Binçë

=== Xhamitë e dekoruara ===
*Malishevë-Gjilan, 1984
*Smirë-Viti,1988
*Lluçan-Bujanoc,1988
*Vërban-Viti,1989
*Karaçevë e poshtme-Dardanë,1991
*Skifteraj (ish Gjylekar)-Viti,1991
*Letovicë-Preshevë,1991
*Sullare e epërme,Gjorgje Petrov-Shkup,1993
*Bukurocë-Preshevë, 1993
*Breznicë-Bujanoc, 1993
*Geraj (mëhalla e poshtme)-Preshevë, 1994
*Geraj (mëhalla e epërme)-Preshevë, 1994
*Rahovicë-Preshevë,1994
*Xhamia &quot;Atik&quot;-Gjilan 1994 (renovim dhe arabeska të reja)
*Beguncë-Viti, 1995
*Ramjan-Viti, 1995
*Hani i Elezit-Lagjja e Re, 1995
*Zhiti-Viti,1996
*Manastirc-Ferizaj,1996
*Stagovë-Kaçanik, 1996
*Marali-Malishevë, 1997
*Krushë e madhe-Rahovec, 1997
*Tërnavë-Preshevë,1997
*Miratoc (Shatërvani)-Preshevë, 1997
*Asllare-Bujanoc, 1997
*Remnik-Viti, 1998
*Norçë-Preshevë, 1998
*Asllare (riparim pas djegies nga serbët)-Bujanoc, 1999
*Lagjja Çenar çeshme-Gjian, 2000
*Muçivercë-Drdanë, 2000
*Sadovinë e Çerkezëve-Viti, 2000
*Livoç i poshtëm-Gjilan, 2000
*Zhegër-Gjilan, 2000
*Tërpezë-Viti, 2001
*Sllakoc-Gjilan,2001
*Dobërçan-Gjilan, 2002
*Budrigë e epërme-Viti, 2002
*Damjan i Hasit (teqe)-Gjakovë, 2004
*Xhamia e vogël -Gjilan, 2005
*Llocë (ish Llovcë)-Gjilan, 2006

== Referime ==
&lt;references /&gt;

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Piktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1938]]
[[Kategoria:Vdekje 2018]]</text>
      <sha1>28ljrtn54rcmbx8d9vk2787edegyq3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Autizmi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37295</id>
    <revision>
      <id>3001293</id>
      <parentid>2781545</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13691" sha1="7448c43gcy3wpqkkzu1dtcefpt65u6n" xml:space="preserve">Autizmi është çrregullim neurobiologjik që veçohet me vështirësi në komunikim, ndërveprimi shoqëror dhe sjellje të përsëritura dhe rreze të kufizuar interesash.

Simptomat e autizmit fillojnë të shfaqen para moshës dy vjeçare dhe shkalla e dëmtimit të këtyre tri fushave dallon nga individi në individ.

  
Sipas DSM-IV-R Autizmi përkufizohet si një çrregullim që karakterizohet nga:
* Dëmtim cilësor i marrëdhënieve sociale
* Dëmtim cilësor i komunikimit
* Karakter të kufizuar dhe stereotipik të sjelljes

== Historia ==
[[Skeda:Autismawareness.png|thumb]]

== Simptomat ==
Është me rëndësi që prindi të tregojë shenjat që i vëren tek fëmija me qëllim të informimit sa më të hollësishëm në mënyrë që mjeku të ketë bazë për një diagnozë të drejtë.

Si një nga simptomat e para të autizmit është shmangja e kontaktit me sy, ku fëmija i largohet cdo lloj kontakti me sy, si me femijët e tjerë, ashtu edhe me prindërit. Shpesh herë kjo shpjegohet në mënyrë të gabuar se &quot;fëmija ka turp&quot;, ku fëmija në vend që t'i përgjigjet kontaktit me sy shikon anash apo në shumicën e rasteve lartë mbi kokën e personit kontaktues.

Stagnimi në të folur është një prej shenjave të para te Autizmit, mirëpo duhet të kemi kujdes gjatë vlerësimit të të folurit si një prej simptomave të Autizmit. Kjo duhet te hyj vetëm në kontekst të Autizmit kur sjelljet e përgjithshme janë të çrregulluara, sepse është normale që fëmijët kanë fillime të ndryshme në të folur. Ndodh që fëmija edhe mbasi ka filluar të flasë, ka filluar ti &quot;harrojë&quot; fjalët sa që të mbërrijë deri në atë gjendje që nuk mundet të flas asnjë fjalë, që fatkeqësisht në këtë gjendje mbesin tërë jetën, pra nuk janë më në gjendje të flasin.

Me kalimin e kohës vërehen ndryshime të mëdha në sjelljet e fëmijës duke filluar se fëmija është shumë i tendosur, qan &quot;pa arsye&quot;, në dallim me fëmijët e tjerë ai nuk është në gjendje të luaj me lodra apo posaçërisht të luaj me femijët e moshës së vetë, ku gjithnjë e kërkon pranin e prindit me qëllim që ti realizoj dëshirat e veta.

Po ashtu fëmija nuk është në gjendje të kryeje veprime të pavarura si p.sh.të vendosë një figurë në vendin e duhur në tabelën përkatëse.

Mirëpo keqësimet nuk mbarojnë me kaq, femija ka probleme të mëdha të gjumit, që do të thotë nuk flenë herët në mbrëmje por shumë vonë dhe me shumë vështërsi ku prindërit vihen në sprova të mëdha fizike dhe psiqike, po ashtu femija nuk fle tërë natën pa u zgjuar por me ndërprerje ku edhe cdo herë duhen perpjekje maximale të prindërve për ta vënë në gjumë përsëri.

Tek disa fëmije paraqiten simptomet e autoagresionit (vetëlëndimit) ku me kalimin e kohës këtu fillojnë në mënyrë dramatike të keqësohen edhe për shkak se duke u rritur fëmija forca është më e madhe dhe pasojat e vëtë lëndimit janë më të mëdha.

Po ashtu problemi i mosmundësise që në mënyrë të pavarur të përdorë duart e veta shkaktojnë probleme të mëdha gjatë ushqimit ku shpesherë prindërit duhet ta ushqejnë vetë fëmijën apo të jenë pranë fëmijës gjatë ushqimit që ta ndihmojnë.

Në disa raste paraqiten edhe te ashtuqujtëra stereotipe ku fëmija bën levizje te dores.mënyre rrethore apo lëvizjen e përhershme të gishtërinjëve në mënyrë të tendosur, kjo paraqet sidomos probleme gjatë koncentrimit dhe në kryerjen e veprimte zakonshme

Pra si një perfundim nga gjithë kjo me paraqet formën e rëndë të autizmit, ku mundësitë për një shërim janë shumë të vogla, por kjo nuk do të thotë se nuk duhet të ndërmarrim asgjë sa i përket shërimit dhe ndihmës në aspektin mjekësor dhe edukativ ku ekzistojnë mundësi të mëdha të lehtësimit dhe përmiresimit të gjendjes.

Rol me rëndësi është diagnoza e hershme e autizmit më se largu në moshën 3 vjecare ku edhe terapitë do të kenë më shumë sukses sesa kur ato fillojnë më vonë ku edhe efekti i terapise është më i vogël, por sa i perket terapive do të shkruaj në faqen Trajtimi.

Duhet pasur të qarte prindërit se ky lloj i autizmit kërkon maksimumin per ti ndihmuar, për ta edukuar, për të jetuar në familje dhe po ashtu është një sprovë e madhe për tërë familjen, por duhet pasur kujdes që jetën nuk duhet ta kufizojme vetëm me këtë problem sepse femija (i rrituri) me këtë sëmundje kërkon babë, nënë, motër, vëlla të fuqishëm te cilet gjithëherë do ti vijnë në ndihmë.

'''Sindromit te Kanerit dhe tiparet klinike :''' 
* Te folurit -pak apo asgjë, 
* Aftësia të kryej veprime te pavarura (pak apo shume e kufizuar), 
* Izolimi ne vetëvete, ku nuk ekziston apo shumë e kufizuar dëshira për të komunikuar me personat e tjerë (prej edhe vjen emri Autizem-i mbyllyr në vetëvete), 
* Sa i përket shkallës së intelegjensës te fëmijve me autizëm duhet cekur se kjo është e ndryshme, ku ka raste që kanë intelegjences së lartë me talente dhe interesime jo të zakonshme (si p.sh interesimi për numra, për planet e udhëtimit) mirpo fatëkeqsisht femijët me A Kanerit kanë intelegjence pak më të ulët se normalja.

'''Sindromi i Asperger''', forme më e butë e Autizmit.  Kjo formë është e lehtë si në aspektin e shfaqjes të simptomeve e po ashtu sa i perket shërimit te vete sëmundjes.  Fillon po ashtu mbas moshës 2 vjecare me paraqitjen e sjelljeve tipike të A, pra duke u perqendruar në vetëm një veprim, duke levizur të gjitha objektet në formë rrethi pa marrë parasysh se a është i pershtatshëm (si p.sh. një katror apo një libër), me probleme në të folur ku ka raste qe deri në moshen 3 vjeqare nuk flasin.  Gjitashtu paraqiten forma më të lehta të vetëlëndimit si dhe një tendencë që në rast të mosrealizimit të dëshires te paraqiten shpërthime të mllefit në mënyrë ekstreme.

Mirpo çka e bën të ndryshojë kët llojë të A nga forma e rëndë e A, është se fëmiu ka kompentenca më të mëdha në aspektin social dhe komunikativ, çka do të thotë se fëmiu nuk është shumë i kufizuar gjatë krijimit të kontaktit në familie dhe jashtë saj.

PSindromi i Asperger''', forme më e butë e Autizmit.  Kjo formë është e lehtë si në aspektin e shfaqjes të simptomeve e po ashtu sa i perket shërimit te vete sëmundjes.  Fillon po ashtu mbas moshës 2 vjecare me paraqitjen e sjelljeve tipike të A, pra duke u perqendruar në vetëm një veprim, duke levizur të gjitha objektet në formë rrethi pa marrë parasysh se a është i pershtatshëm (si p.sh. një katror apo një libër), me probleme në të folur ku ka raste qe deri në moshen 3 vjeqare nuk flasin.  Gjitashtu paraqiten forma më të lehta të vetëlëndimit si dhe një tendencë që në rast të mosrealizimit të dëshires te paraqiten shpërthime të mllefit në mënyrë ekstreme.

== Shkaqet ==
[[Skeda:Autismbrain.jpg|thumb]]

Që në fillim duhet pasur të qartë, se mjeksia deri në ditët e sotme nuk e di shkaktarin e autismit, përkundër perpjekjeve të mëdha që po bëhen posaqërisht në SHBA.  Prandaj kur flasim për shkaqet e autizmit kemi të bëjmë vetëm me hipoteza të cilat nuk janë të vërtetuara, por të cilat kanë një bazë shkencore.

Në përgjithësi dallojmë këto teori për shkaqet e autizmit : njëra konsideron se shkaku i A është në bazë gjenetike, tjetra si shkaktar konsideron ndryshimet e trurit në fazën e hershme, është i pranishëm mendimi po ashtu se ndryshimet biokimike që ndodhin në trurin e fëmijës mund të jenë shkaktare te A, tjetra teori konsideron se problemet në përceptimin e botës së jashtme janë fajtore.  Vështirësia e gjetjes së faktorit të A qëndron në kompleksitetin e vetë sëmundjes, për arsye se A përfshin një pjesë të madhe të aktivitetit njerzor duke filluar komunikimin (të folurit), raportet sociale-ndërnjerzore, mundësitë për aktivitete të pavarura janë të kufizuara.

Përsa i perket faktorit gjenetik si shkaktar i autizmit duhet cekur se shpesh mendohet se prindërit janë ata të cilët janë &quot;fajtorë&quot; për gjendjen e fëmijës duke pohuar se fëmija ka trashëguar gjenet prej prindërve, ky mendim është plotësisht i pasaktë, sepse në të vërtet kur flasim për gjenet si shkak te A ka të bëjë se materiali trashëgues (gjenet) janë të dëmtuara dhe si te tilla shkaktojnë sëmundje si p.sh tek Doçn sindrom (mongoloizmi) ku kromozomi 21 është i trefishtë.  Përkundër përpjekjeve të shumta që po bëhen për gjetjen e kromozomit &quot;fajtor&quot; duke hulumtuar materialin gjenetik tek binjakët të prekur nga autizmi apo duke hulumtuar materialin gjenetik të fëmijëve të prekur nga autizmi që janë të të njëjtës familje (mundësia që autizmi të paraqitet përsëri në një familje që ka një fëmijë autist është më e madhe se sa tek ato që nuk kanë) parashikohen së paku 10 vite për të arritur deri tek një rezultat per rolin e gjeneve për A.  Po ashtu në kohët e fundit në SHBA është duke u përmendur me të madhe se shkaktari i autizmit është vaksina që jepet kundër fruthit (në gjuhën angleze mumps), rubeolës, varicelës që jepet si kombinim, mirëpo deri tani nuk ka prova të qëndrueshme që vërtetojnë këtë pohim.  
Një prej teorive më bindëse është ajo e cila e sqaron A si pasojë e moskomunikimit të qelizave të trurit (neuroneve), ku secila qelizë (neuron) përbëhet nga dendritet (që bëjnë pranimin e informacioneve) dhe nga aksoni (që bën transmetimin e informacioneve në qelizën tjetër).  Kjo shihet më së miri duke vështruar fëmijët me A ku vërehët se ata kuptojnë shumë (pra pranimi i informacioneve bëhet) mirëpo problemet paraqiten gjatë realizimit deri në fund (informacioni i pranuar nuk do të transmetohet më tutje deri në realizimin pëfundimtar).  Duke pasur parasysh se ekzistojnë afër 100 miliarda qeliza nervore (neurone) është shumë i vështirë përcaktimi dhe identifikimi i qelizave që nuk janë në gjendje të kryejnë pranimin apo transmetimin e informacioneve.

Zbulimi i para disa viteve të neuroneve &quot;pasqyrë&quot; (mirror neuron apo spiegelneurone) do të ndikojnë në gjetjen e shkaktarit të A, ku supozohet se këto neurone speciale kanë aktivitet të pakët dhe të kufizuar tek personat me A.

Neuronet &quot;pasqyrë&quot; luajnë rol në kuptimin e veprimeve të personave të tjerë, në imitim, në të folur, në ndjenja dhe në vet mendimin, të gjitha këto deficitet kryesore të personave me Autizëm.

== Trajtimi ==
Autizmi mendohet nganjëherë si një sëmundje e pashërueshme, megjithëse ky mendim është i diskutueshëm.  Ka shumë terapi autiste me synime të ndryshme, p.sh. të përmirësimit të shëndetit dhe mirëqenies, problemeve emocionale, shqisore, vështirësive me mësimin dhe komunikimin etj.  
Sa i përket trajtimit të A, ka shumë terapi që aplikohen duke u nisur prej metodave edukative dhe duke perfunduar me medikamente.

Se cila formë do të përdoret, varet së pari prej qëllimit që e parashtrojmë se në cilën simptomë duam të ndikojmë si p.sh tek problemet me te folur duhet ti bëhen terapitë tek logopedi, tek problemi me ndjenjën e vetë trupit dhe ambientit terapit i bënë ergoterapisti, tek problemi me autoagresione, problemet me gjumë shumë efikase jane treguar medikamentet që e zbusin gjendjen por jo edhe ta sherojnë per gjithnjë.  Në vendet perendimore bëhen përpjekje që masat edukative dhe trajtimi të bëhet në shkolla të veçanta për fëmijë autista, ndërsa trajtimi me medikamente bëhet prej psikiatrave me shumë përvojë me qëllim të dozimit me kujdes dhe menjanimin e pasojeve të mundshme.

Sa i përket masave edukative janë disa lloje të trajtimit prej të cilave më efikase është treguar metoda e &quot;mbështetjes&quot;.  Metoda e mbështetjes kryhet kur pedagogu apo edhe prindi vihen prapa fëmijes duke i mbështetur duart e fëmijes në fillim me me shumë forcë e që me kalimin e kohës dhe suksesin duke zvogluar forcen e mbështetjes në mënyrë që femiu të bëjë veprime të pavarura.  Duke pasur parasysh gjendjën e vështirë të fëmiut lypet një punë me afatë të gjatë dhe me durim, së paku 5 vjecare që të shihen rezultatet e para ku fëmija është në gjendje të kryeje disa veprime të vogla të pavarura.

Në punën me fëmijë me autizëm është me rëndësi krijimi i rregullave të qarta të cilave duhet pëmbajtur në mënyrë rigoroze me qëllim që duke përsëritur çdo ditë fëmija do ta ketë më lehtë ta përvetsojë materialin mësimor.  Kjo bëhet si p.sh. para fillimit të mësimit fëmijes i tregohet nëpërmjet tabeles se çfare do të mësohet sot dhe pastaj çdo përfundim i punes do të tregohet në tabele dhe puna e ardhshme do të njoftohet fëmiu.  Po ashtu edhe orari javor duhet të përpilohet në mënyrë që të ju afrohet materiale të ndryshme mësimore si gjuha amtare, matematika, dituri natyre, muzik, sport dhe forma të tjera të mësimi, të gjitha këto duke pasur në konsideratë aftësinë e kufizuar të mësimit.

== Shiko edhe këtë ==

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.autism.org/ Qendra për Studimin e Autizmit]
* [https://web.archive.org/web/20090810053253/http://www.multikulti.org.uk/sq/health/what-is-autism/index.html Multikulti në shqip] Autizmi 
* [http://parathenie.com/tjera/cfare-është-autizmi/ Çfarë është Autizmi]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}
[[Kategoria:Psikologji]]
[[Kategoria:Sëmundje dhe çrregullime]]</text>
      <sha1>7448c43gcy3wpqkkzu1dtcefpt65u6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001369</id>
      <parentid>3001293</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13691" sha1="sm3qkwcxr9qmbglhc3l62f2n5r6yhtt" xml:space="preserve">Autizmi është çrregullim neurobiologjik që veçohet me vështirësi në komunikim, ndërveprimi shoqëror dhe sjellje të përsëritura dhe rreze të kufizuar interesash.

Simptomat e autizmit fillojnë të shfaqen para moshës dy vjeçare dhe shkalla e dëmtimit të këtyre tri fushave dallon nga individi në individ.

  
Sipas DSM-IV-R Autizmi përkufizohet si një çrregullim që karakterizohet nga:
* Dëmtim cilësor i marrëdhënieve sociale
* Dëmtim cilësor i komunikimit
* Karakter të kufizuar dhe stereotipik të sjelljes

== Historia ==
[[Skeda:Autismawareness.png|thumb]]

== Simptomat ==
Është me rëndësi që prindi të tregojë shenjat që i vëren tek fëmija me qëllim të informimit sa më të hollësishëm në mënyrë që mjeku të ketë bazë për një diagnozë të drejtë.

Si një nga simptomat e para të autizmit është shmangja e kontaktit me sy, ku fëmija i largohet cdo lloj kontakti me sy, si me femijët e tjerë, ashtu edhe me prindërit. Shpesh herë kjo shpjegohet në mënyrë të gabuar se &quot;fëmija ka turp&quot;, ku fëmija në vend që t'i përgjigjet kontaktit me sy shikon anash apo në shumicën e rasteve lartë mbi kokën e personit kontaktues.

Stagnimi në të folur është një prej shenjave të para te Autizmit, mirëpo duhet të kemi kujdes gjatë vlerësimit të të folurit si një prej simptomave të Autizmit. Kjo duhet te hyj vetëm në kontekst të Autizmit kur sjelljet e përgjithshme janë të çrregulluara, sepse është normale që fëmijët kanë fillime të ndryshme në të folur. Ndodh që fëmija edhe mbasi ka filluar të flasë, ka filluar ti &quot;harrojë&quot; fjalët sa që të mbërrijë deri në atë gjendje që nuk mundet të flas asnjë fjalë, që fatkeqësisht në këtë gjendje mbesin tërë jetën, pra nuk janë më në gjendje të flasin.

Me kalimin e kohës vërehen ndryshime të mëdha në sjelljet e fëmijës duke filluar se fëmija është shumë i tendosur, qan &quot;pa arsye&quot;, në dallim me fëmijët e tjerë ai nuk është në gjendje të luaj me lodra apo posaçërisht të luaj me femijët e moshës së vetë, ku gjithnjë e kërkon pranin e prindit me qëllim që ti realizoj dëshirat e veta.

Po ashtu fëmija nuk është në gjendje të kryeje veprime të pavarura si p.sh.të vendosë një figurë në vendin e duhur në tabelën përkatëse.

Mirëpo keqësimet nuk mbarojnë me kaq, femija ka probleme të mëdha të gjumit, që do të thotë nuk flenë herët në mbrëmje por shumë vonë dhe me shumë vështërsi ku prindërit vihen në sprova të mëdha fizike dhe psiqike, po ashtu femija nuk fle tërë natën pa u zgjuar por me ndërprerje ku edhe cdo herë duhen perpjekje maximale të prindërve për ta vënë në gjumë përsëri.

Tek disa fëmije paraqiten simptomet e autoagresionit (vetëlëndimit) ku me kalimin e kohës këtu fillojnë në mënyrë dramatike të keqësohen edhe për shkak se duke u rritur fëmija forca është më e madhe dhe pasojat e vëtë lëndimit janë më të mëdha.

Po ashtu problemi i mosmundësise që në mënyrë të pavarur të përdorë duart e veta shkaktojnë probleme të mëdha gjatë ushqimit ku shpesherë prindërit duhet ta ushqejnë vetë fëmijën apo të jenë pranë fëmijës gjatë ushqimit që ta ndihmojnë.

Në disa raste paraqiten edhe te ashtuqujtëra stereotipe ku fëmija bën levizje te dores.mënyre rrethore apo lëvizjen e përhershme të gishtërinjëve në mënyrë të tendosur, kjo paraqet sidomos probleme gjatë koncentrimit dhe në kryerjen e veprimte zakonshme

Pra si një perfundim nga gjithë kjo me paraqet formën e rëndë të autizmit, ku mundësitë për një shërim janë shumë të vogla, por kjo nuk do të thotë se nuk duhet të ndërmarrim asgjë sa i përket shërimit dhe ndihmës në aspektin mjekësor dhe edukativ ku ekzistojnë mundësi të mëdha të lehtësimit dhe përmiresimit të gjendjes.

Rol me rëndësi është diagnoza e hershme e autizmit më se largu në moshën 3 vjecare ku edhe terapitë do të kenë më shumë sukses sesa kur ato fillojnë më vonë ku edhe efekti i terapise është më i vogël, por sa i perket terapive do të shkruaj në faqen Trajtimi.

Duhet pasur të qarte prindërit se ky lloj i autizmit kërkon maksimumin per ti ndihmuar, për ta edukuar, për të jetuar në familje dhe po ashtu është një sprovë e madhe për tërë familjen, por duhet pasur kujdes që jetën nuk duhet ta kufizojme vetëm me këtë problem sepse femija (i rrituri) me këtë sëmundje kërkon babë, nënë, motër, vëlla të fuqishëm te cilet gjithëherë do ti vijnë në ndihmë.

'''Sindromit te Kanerit dhe tiparet klinike''' : 
* Te folurit -pak apo asgjë, 
* Aftësia të kryej veprime te pavarura (pak apo shume e kufizuar), 
* Izolimi ne vetëvete, ku nuk ekziston apo shumë e kufizuar dëshira për të komunikuar me personat e tjerë (prej edhe vjen emri Autizem-i mbyllyr në vetëvete), 
* Sa i përket shkallës së intelegjensës te fëmijve me autizëm duhet cekur se kjo është e ndryshme, ku ka raste që kanë intelegjences së lartë me talente dhe interesime jo të zakonshme (si p.sh interesimi për numra, për planet e udhëtimit) mirpo fatëkeqsisht femijët me A Kanerit kanë intelegjence pak më të ulët se normalja.

'''Sindromi i Asperger''', forme më e butë e Autizmit.  Kjo formë është e lehtë si në aspektin e shfaqjes të simptomeve e po ashtu sa i perket shërimit te vete sëmundjes.  Fillon po ashtu mbas moshës 2 vjecare me paraqitjen e sjelljeve tipike të A, pra duke u perqendruar në vetëm një veprim, duke levizur të gjitha objektet në formë rrethi pa marrë parasysh se a është i pershtatshëm (si p.sh. një katror apo një libër), me probleme në të folur ku ka raste qe deri në moshen 3 vjeqare nuk flasin.  Gjitashtu paraqiten forma më të lehta të vetëlëndimit si dhe një tendencë që në rast të mosrealizimit të dëshires te paraqiten shpërthime të mllefit në mënyrë ekstreme.

Mirpo çka e bën të ndryshojë kët llojë të A nga forma e rëndë e A, është se fëmiu ka kompentenca më të mëdha në aspektin social dhe komunikativ, çka do të thotë se fëmiu nuk është shumë i kufizuar gjatë krijimit të kontaktit në familie dhe jashtë saj.

PSindromi i Asperger''', forme më e butë e Autizmit.  Kjo formë është e lehtë si në aspektin e shfaqjes të simptomeve e po ashtu sa i perket shërimit te vete sëmundjes.  Fillon po ashtu mbas moshës 2 vjecare me paraqitjen e sjelljeve tipike të A, pra duke u perqendruar në vetëm një veprim, duke levizur të gjitha objektet në formë rrethi pa marrë parasysh se a është i pershtatshëm (si p.sh. një katror apo një libër), me probleme në të folur ku ka raste qe deri në moshen 3 vjeqare nuk flasin.  Gjitashtu paraqiten forma më të lehta të vetëlëndimit si dhe një tendencë që në rast të mosrealizimit të dëshires te paraqiten shpërthime të mllefit në mënyrë ekstreme.

== Shkaqet ==
[[Skeda:Autismbrain.jpg|thumb]]

Që në fillim duhet pasur të qartë, se mjeksia deri në ditët e sotme nuk e di shkaktarin e autismit, përkundër perpjekjeve të mëdha që po bëhen posaqërisht në SHBA.  Prandaj kur flasim për shkaqet e autizmit kemi të bëjmë vetëm me hipoteza të cilat nuk janë të vërtetuara, por të cilat kanë një bazë shkencore.

Në përgjithësi dallojmë këto teori për shkaqet e autizmit : njëra konsideron se shkaku i A është në bazë gjenetike, tjetra si shkaktar konsideron ndryshimet e trurit në fazën e hershme, është i pranishëm mendimi po ashtu se ndryshimet biokimike që ndodhin në trurin e fëmijës mund të jenë shkaktare te A, tjetra teori konsideron se problemet në përceptimin e botës së jashtme janë fajtore.  Vështirësia e gjetjes së faktorit të A qëndron në kompleksitetin e vetë sëmundjes, për arsye se A përfshin një pjesë të madhe të aktivitetit njerzor duke filluar komunikimin (të folurit), raportet sociale-ndërnjerzore, mundësitë për aktivitete të pavarura janë të kufizuara.

Përsa i perket faktorit gjenetik si shkaktar i autizmit duhet cekur se shpesh mendohet se prindërit janë ata të cilët janë &quot;fajtorë&quot; për gjendjen e fëmijës duke pohuar se fëmija ka trashëguar gjenet prej prindërve, ky mendim është plotësisht i pasaktë, sepse në të vërtet kur flasim për gjenet si shkak te A ka të bëjë se materiali trashëgues (gjenet) janë të dëmtuara dhe si te tilla shkaktojnë sëmundje si p.sh tek Doçn sindrom (mongoloizmi) ku kromozomi 21 është i trefishtë.  Përkundër përpjekjeve të shumta që po bëhen për gjetjen e kromozomit &quot;fajtor&quot; duke hulumtuar materialin gjenetik tek binjakët të prekur nga autizmi apo duke hulumtuar materialin gjenetik të fëmijëve të prekur nga autizmi që janë të të njëjtës familje (mundësia që autizmi të paraqitet përsëri në një familje që ka një fëmijë autist është më e madhe se sa tek ato që nuk kanë) parashikohen së paku 10 vite për të arritur deri tek një rezultat per rolin e gjeneve për A.  Po ashtu në kohët e fundit në SHBA është duke u përmendur me të madhe se shkaktari i autizmit është vaksina që jepet kundër fruthit (në gjuhën angleze mumps), rubeolës, varicelës që jepet si kombinim, mirëpo deri tani nuk ka prova të qëndrueshme që vërtetojnë këtë pohim.  
Një prej teorive më bindëse është ajo e cila e sqaron A si pasojë e moskomunikimit të qelizave të trurit (neuroneve), ku secila qelizë (neuron) përbëhet nga dendritet (që bëjnë pranimin e informacioneve) dhe nga aksoni (që bën transmetimin e informacioneve në qelizën tjetër).  Kjo shihet më së miri duke vështruar fëmijët me A ku vërehët se ata kuptojnë shumë (pra pranimi i informacioneve bëhet) mirëpo problemet paraqiten gjatë realizimit deri në fund (informacioni i pranuar nuk do të transmetohet më tutje deri në realizimin pëfundimtar).  Duke pasur parasysh se ekzistojnë afër 100 miliarda qeliza nervore (neurone) është shumë i vështirë përcaktimi dhe identifikimi i qelizave që nuk janë në gjendje të kryejnë pranimin apo transmetimin e informacioneve.

Zbulimi i para disa viteve të neuroneve &quot;pasqyrë&quot; (mirror neuron apo spiegelneurone) do të ndikojnë në gjetjen e shkaktarit të A, ku supozohet se këto neurone speciale kanë aktivitet të pakët dhe të kufizuar tek personat me A.

Neuronet &quot;pasqyrë&quot; luajnë rol në kuptimin e veprimeve të personave të tjerë, në imitim, në të folur, në ndjenja dhe në vet mendimin, të gjitha këto deficitet kryesore të personave me Autizëm.

== Trajtimi ==
Autizmi mendohet nganjëherë si një sëmundje e pashërueshme, megjithëse ky mendim është i diskutueshëm.  Ka shumë terapi autiste me synime të ndryshme, p.sh. të përmirësimit të shëndetit dhe mirëqenies, problemeve emocionale, shqisore, vështirësive me mësimin dhe komunikimin etj.  
Sa i përket trajtimit të A, ka shumë terapi që aplikohen duke u nisur prej metodave edukative dhe duke perfunduar me medikamente.

Se cila formë do të përdoret, varet së pari prej qëllimit që e parashtrojmë se në cilën simptomë duam të ndikojmë si p.sh tek problemet me te folur duhet ti bëhen terapitë tek logopedi, tek problemi me ndjenjën e vetë trupit dhe ambientit terapit i bënë ergoterapisti, tek problemi me autoagresione, problemet me gjumë shumë efikase jane treguar medikamentet që e zbusin gjendjen por jo edhe ta sherojnë per gjithnjë.  Në vendet perendimore bëhen përpjekje që masat edukative dhe trajtimi të bëhet në shkolla të veçanta për fëmijë autista, ndërsa trajtimi me medikamente bëhet prej psikiatrave me shumë përvojë me qëllim të dozimit me kujdes dhe menjanimin e pasojeve të mundshme.

Sa i përket masave edukative janë disa lloje të trajtimit prej të cilave më efikase është treguar metoda e &quot;mbështetjes&quot;.  Metoda e mbështetjes kryhet kur pedagogu apo edhe prindi vihen prapa fëmijes duke i mbështetur duart e fëmijes në fillim me me shumë forcë e që me kalimin e kohës dhe suksesin duke zvogluar forcen e mbështetjes në mënyrë që femiu të bëjë veprime të pavarura.  Duke pasur parasysh gjendjën e vështirë të fëmiut lypet një punë me afatë të gjatë dhe me durim, së paku 5 vjecare që të shihen rezultatet e para ku fëmija është në gjendje të kryeje disa veprime të vogla të pavarura.

Në punën me fëmijë me autizëm është me rëndësi krijimi i rregullave të qarta të cilave duhet pëmbajtur në mënyrë rigoroze me qëllim që duke përsëritur çdo ditë fëmija do ta ketë më lehtë ta përvetsojë materialin mësimor.  Kjo bëhet si p.sh. para fillimit të mësimit fëmijes i tregohet nëpërmjet tabeles se çfare do të mësohet sot dhe pastaj çdo përfundim i punes do të tregohet në tabele dhe puna e ardhshme do të njoftohet fëmiu.  Po ashtu edhe orari javor duhet të përpilohet në mënyrë që të ju afrohet materiale të ndryshme mësimore si gjuha amtare, matematika, dituri natyre, muzik, sport dhe forma të tjera të mësimi, të gjitha këto duke pasur në konsideratë aftësinë e kufizuar të mësimit.

== Shiko edhe këtë ==

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.autism.org/ Qendra për Studimin e Autizmit]
* [https://web.archive.org/web/20090810053253/http://www.multikulti.org.uk/sq/health/what-is-autism/index.html Multikulti në shqip] Autizmi 
* [http://parathenie.com/tjera/cfare-është-autizmi/ Çfarë është Autizmi]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}
[[Kategoria:Psikologji]]
[[Kategoria:Sëmundje dhe çrregullime]]</text>
      <sha1>sm3qkwcxr9qmbglhc3l62f2n5r6yhtt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oksido-Reduktimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38108</id>
    <revision>
      <id>3001041</id>
      <parentid>2986875</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3327" sha1="b3e522sgbe2focv8jw8cjhxtlpcnqf1" xml:space="preserve">{{Faqe për grisje}}
'''''Oksido-Reduktimi''' [[jan|jane]] ato reaksione gjate te cilave behet kalimi i elektroneve prej nje atomi,molekule,joni ne tjetrin.''

''Ekzistojne 5 rregulla per te gjetur numrat oksidues:''

''1.Nje atom ose molekulë qe perbehet prej atomeve te elementit të njejtë ne gjendje elementare e ka numrin oksidues 0.p.sh:H,O,Na etj.''

''2.Nje atom kur eshte si jon njeatomik e ka numrin oksidues te njejte me ngarkesen e tij p.sh H+,F- etj.''

''3.Nje atom ne nje jon,qe ka dy a me teper atome zakonisht e ka te njejtin numer oksidues.''

''4.Metalet alkaline dhe alkalino-tokesore ne komponimet e tyre e kane çdohere numrin oksidues +1 respektivisht +2''

''5.Shuma e te gjithe numrave oksidues eshte 0 per komponimet neutrale dhe eshte e barabarte me ngarkesen jonike te jonit shume atomik.''


'''''Oksidimi''' paraqet procesin e dhenies se nje ose disa elektroneve prej nje substance apo elementi.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Substanca e cila jep elektrone themi se '''oksidohet.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Substanca e cila jep elektron njehet me emrin si [[mjet oksidues]].                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             P.sh   :'''''

''Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;''' ---------------&gt;Fe&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt;   '''''

''Mn&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;''' ---------------&gt;Mn&lt;sup&gt;7+&lt;/sup&gt;                                                                                                                                                          '''''

==''Reduktimi''==
'''''Reduktim''' paraqet procesin e marrjes se nje ose disa elektroneve prej nje substance apo element.''

''&lt;br /&gt;
Substanca e cila merr elektrone themi se [[reduktohet]].                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Substanca e cila merr elektrone njihet me emrin si [[agjent oksidues]].

''P.sh''

''Mn&lt;sup&gt;7+&lt;/sup&gt; ------------&gt;Mn&lt;sup&gt;6+&lt;/sup&gt; ....Mn&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;''

''S&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt; ----------------&gt;S&lt;sup&gt;2-&lt;/sup&gt;''

{{kimi-cung}}
[[it:Ossido-riduzione]]</text>
      <sha1>b3e522sgbe2focv8jw8cjhxtlpcnqf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ashley Leggat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38123</id>
    <revision>
      <id>3001131</id>
      <parentid>2271978</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2015" sha1="lvl4z6l7jyqt7mm9hyrpgqitxhr34lg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ashley Leggat 
| image = [[Skeda:67542797_xnQzNGI2.jpg|260px]]
| title = 
| birth_name = Ashley Margaret Anne Leggat
| birth_date = [[26 shtator]] [[1986]]
| birth_place = {{flagicon|Canada}} [[Hamilton]], [[Ontario]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = [[Casey MacDonald]] në ''[[Life with Derek]]''
| website = 
}}

'''Ashley Margaret Anne Leggat''' lindi më [[26 shtator]] [[1986]] në [[Hamilton]], [[Ontario]], [[Kanadaja|Kanada]]. Është një [[aktori|aktore]] [[Kanadaja|kanadeze]] që është e njohur për rolet e saj si &quot;[[Casey MacDonald]]&quot; në [[seriali|serin]]ë e [[Family Channel]] ''[[Life with Derek]]'', &quot;Brittany MacMillan&quot; në [[seriali|serinë]] e [[Discovery Kids]] ''[[Darcy's Wild Life]]'' dhe si &quot;Kelly&quot; [[seriali|serin]]ë e [[CBC]] ''[[11 Cameras]]''.

== Filmografia ==
* ''What Girls Learn'' - Libbie ({{F|2001}})
* ''[[Cadet Kelly]]'' - Dancer ({{F|2002}})
* ''[[The Music Man]]'' - Chorus (uncredited) ({{F|2003}})
* ''A Very Married Christmas - Frantic Mother ({{F|2004}})''
* ''[[Confessions Of A Teenage Drama Queen]]'' - Marcia ({{F|2004}})

== Televizion ==
* ''Real Kids, Real Adventures'' - Michelle ({{TV|1999}})
* ''[[In A Heartbeat]]'' - Michelle ({{TV|2000}})
* ''I Was a Sixth Grade Alien'' - Stacey ({{TV|2000}})
* ''[[Ace Lightning]]'' - Kat Adams ({{TV|2002}})
* ''[[The Zack Files]]'' - Kristen ({{TV|2002}})
* ''The Blobheads'' - Misty ({{TV|2004}})
* ''[[Darcy's Wild Life]]'' - Brittney McMillan ({{TV|2005}}&amp;ndash;{{TV|2006}})
* ''[[Life With Derek]]'' - [[Casey MacDonald]] ({{TV|2005}}&amp;ndash;{{TV|2007}})
* ''[[11 Cameras]]'' - Kelly ({{TV|2006}})

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=1430154|emri=Ashley Leggat}}
* {{MySpace|ashleyleggatonline|Ashley Leggat}}
* [https://web.archive.org/web/20070307084853/http://www.positive-entertainment.com/interviews/ashleyleggat/ Intervistë me Ashley Leggat]

[[Kategoria:Lindje 1986]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]

{{aktor-cung}}</text>
      <sha1>lvl4z6l7jyqt7mm9hyrpgqitxhr34lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reaksioni kimik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38591</id>
    <revision>
      <id>3001288</id>
      <parentid>2868864</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4656" sha1="pj3ftpkucvpk523stgmpsp5uxpr7dj3" xml:space="preserve">[[Skeda:Hydrochloric acid ammonia.jpg|thumb|right|Reaksion kimik]]
'''Reaksioni kimik''' është bashkëveprim midis dy apo më shumë lëndëve gjatë shndërrimeve kimike. 

Kur ndodhin reaksione kimike, [[Atomi|atomet]] riorganizohen dhe reaksioni shoqërohet nga një [[Energjia e lirë e Gibbs|ndryshim energjie]] ndërsa krijohen produkte të reja. Në mënyrë klasike, reaksionet [[substancë kimike|kimike]] përfshijnë ndryshime që përfshijnë vetëm pozicionet e [[Elektroni|elektroneve]] në formimin ose thyerjen e [[Lidhja kimike|lidhjeve kimike]] midis [[Atomi|atomeve]], pa ndryshim në [[Bërthama e atomit|bërthamë]] (pa ndryshim në elementët e pranishëm) dhe shpesh mund të përshkruhen nga një [[Ekuacioni kimik|ekuacion kimik]] . [[Kimi bërthamore|Kimia bërthamore]] është një nëndisiplinë e kimisë që përfshin reaksionet kimike të [[Lista e elementeve kimikë|elementeve]] [[E paqëndrueshme|të paqëndrueshme]] dhe [[Radioaktiviteti|radioaktive]] ku mund të ndodhin ndryshime elektronike dhe bërthamore.

Reaksionet kimike ndodhin me një [[Shkalla e reagimit|shpejtësi reaksioni]] karakteristik në një temperaturë të caktuar dhe përqendrim kimik. Disa reaksione prodhojnë [[Nxehtësia|nxehtësi]] dhe quhen [[Reaksion ekzotermik|reaksione ekzotermike]], ndërsa të tjerat mund të kërkojnë nxehtësi për të mundësuar shfaqjen e reaksionit, të cilat quhen [[Procesi endotermik|reaksione endotermike]] . Në mënyrë tipike, shpejtësia e reagimit rritet me rritjen e temperaturës, sepse ka më shumë [[Energjia termike|energji termike]] në gatishmëri për të arritur energjinë e aktivizimit të nevojshme për thyerjen e lidhjeve midis atomeve.

Koncepti i përgjithshëm i një reaksioni kimik është zgjeruar në reaksionet midis entiteteve më të vogla se atomet, duke përfshirë [[reaksionet bërthamore]], [[Radioaktiviteti|zbërthimet radioaktive]] dhe reaksionet midis [[Grimca elementare|grimcave elementare]], siç përshkruhet nga [[Teoria kuantike e fushës|teoria e fushës kuantike]] .

== Komponentët e reaksioneve kimike ==
Reaksionet kimike paraqiten me anë të barazimeve kimike. Barazimet kimike përbëhen prej anës së majtë dhe anës së djathtë të barazimit.
:'''A + B = AB'''
Në anën e majtë të barazimit shënohen elementët ('''A''' dhe '''B'''), ndërsa në anën e djathtë produkti ('''AB''').
Reaksion kimik kemi kur substanca ndryshon krejtësisht dhe fitohet substance e re.
Shenjat e reaksionit kimik janë :
1. Formimi i gazit
2. Formimi i Fundërrinës
3. Ndryshimi i ngjyrës
4. Ndryshimi i temperaturës

Faktorët që ndikojnë në shpejtësinë e reaksionit janë:
*rritja e temperaturës
*rritja e shtypjes
*rritja e siperfaqes kufitare
*rritja e katalizatorit

== Ndarja e reaksioneve ==
Barazimet kimike në përgjithësi ndahen në barazime të kthyeshme (''Reverzibile''&lt;math&gt;\rightleftarrows&lt;/math&gt; ) dhe të pakëthyeshme (''Ireverzibile'' →).
Numri i reaksioneve kimike është mjaft i madh prandaj dhe ndarja ose klasifikimi i tyre është i domosdoshëm në bazë të vetive, energjisë kimike që lirohet etj.
* '''[[Reaksioni i sintezës (bashkimit)]]'''
:[[Azoti|N]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 3 [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 2 [[Amoniak|NH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]]
* '''[[Reaksioni i analizës (shpërbërjes)]]'''
:2 [[Uji|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]] → 2 [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + [[Oksigjeni|O]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
* '''[[Reaksioni i kondenzimit]] - Dimerizimit'''
* '''[[Reaksioni i zëvendësimit]] dhe zëvendësimit të dyfisht'''
* '''[[Reaksioni i neutralizimit]]'''
* '''[[Reaksioni i precipitimit]]
:2 [[Natriumi|Na]] + 2 [[Acidi klorhidrik|HCl]] → 2 [[Kloruri i natriumit|NaCl]] + [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(g)
NaOH + HCl → NaCl + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
* '''[[Reaksioni i polimerizimit]]'''
* '''[[Reaksioni i polikondenzimit]]'''
* '''[[Reaksioni Protolitik]] që zhvillohen me lëshim-pranim të protoneve'''
* '''[[Reaksioni i oksido-reduktimit]] që zhvillohet me lëshim-pranimin e elektroneve'''  Nr i mases është i barabarte me nr atomik + nr e n0.A=Ar=M
Reaksionet kimike ndahen ne Rrektable (fillestare) dhe produkt  ( perfundimtare)

== [[Sublimimi]] ==

Ne dime vetem qe Uji mund te kthehet ne gaz dhe ne gjendje te ngurte.Dhe gazet ne gjendje te lenget por edhe gazet mund te kthehen ne gjendje te ngurte.
Disa substanca te ngurta si jodi dhe grafiti nuk shkrijne kur ritet temperatura ato kthehen direkte ne gjendje te gazte.Por kure ftohen ato kthehen direkt nga faza e gaste direkt ne te ngurte qe ndodh ne saj te sublimimi.

Zoti: Roel Manja

Rroft Clevio Serbiano.

[[Kategoria:Reaksione kimike]]
[[Kategoria:Procese kimike]]</text>
      <sha1>pj3ftpkucvpk523stgmpsp5uxpr7dj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001289</id>
      <parentid>3001288</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4659" sha1="r8mhzhdqxowgluqzs0a3yxg9f3oiy7h" xml:space="preserve">[[Skeda:Hydrochloric acid ammonia.jpg|thumb|right|Reaksion kimik]]
'''Reaksioni kimik''' është bashkëveprim midis dy apo më shumë lëndëve gjatë shndërrimeve kimike. 

Kur ndodhin reaksione kimike, [[Atomi|atomet]] riorganizohen dhe reaksioni shoqërohet nga një [[Energjia e lirë e Gibbs|ndryshim energjie]] ndërsa krijohen produkte të reja. Në mënyrë klasike, reaksionet [[substancë kimike|kimike]] përfshijnë ndryshime që përfshijnë vetëm pozicionet e [[Elektroni|elektroneve]] në formimin ose thyerjen e [[Lidhja kimike|lidhjeve kimike]] midis [[Atomi|atomeve]], pa ndryshim në [[Bërthama e atomit|bërthamë]] (pa ndryshim në elementët e pranishëm) dhe shpesh mund të përshkruhen nga një [[Ekuacioni kimik|ekuacion kimik]] . [[Kimi bërthamore|Kimia bërthamore]] është një nëndisiplinë e kimisë që përfshin reaksionet kimike të [[Lista e elementeve kimikë|elementeve]] [[E paqëndrueshme|të paqëndrueshme]] dhe [[Radioaktiviteti|radioaktive]] ku mund të ndodhin ndryshime elektronike dhe bërthamore.

Reaksionet kimike ndodhin me një [[Shkalla e reagimit|shpejtësi reaksioni]] karakteristik në një temperaturë të caktuar dhe përqendrim kimik. Disa reaksione prodhojnë [[Nxehtësia|nxehtësi]] dhe quhen [[Reaksion ekzotermik|reaksione ekzotermike]], ndërsa të tjerat mund të kërkojnë nxehtësi për të mundësuar shfaqjen e reaksionit, të cilat quhen [[Procesi endotermik|reaksione endotermike]] . Në mënyrë tipike, shpejtësia e reagimit rritet me rritjen e temperaturës, sepse ka më shumë [[Energjia termike|energji termike]] në gatishmëri për të arritur energjinë e aktivizimit të nevojshme për thyerjen e lidhjeve midis atomeve.

Koncepti i përgjithshëm i një reaksioni kimik është zgjeruar në reaksionet midis entiteteve më të vogla se atomet, duke përfshirë [[reaksionet bërthamore]], [[Radioaktiviteti|zbërthimet radioaktive]] dhe reaksionet midis [[Grimca elementare|grimcave elementare]], siç përshkruhet nga [[Teoria kuantike e fushës|teoria e fushës kuantike]] .

== Komponentët e reaksioneve kimike ==
Reaksionet kimike paraqiten me anë të barazimeve kimike. Barazimet kimike përbëhen prej anës së majtë dhe anës së djathtë të barazimit.
:'''A + B = AB'''
Në anën e majtë të barazimit shënohen elementët ('''A''' dhe '''B'''), ndërsa në anën e djathtë produkti ('''AB''').
Reaksion kimik kemi kur substanca ndryshon krejtësisht dhe fitohet substance e re.
Shenjat e reaksionit kimik janë :
1. Formimi i gazit
2. Formimi i Fundërrinës
3. Ndryshimi i ngjyrës
4. Ndryshimi i temperaturës

Faktorët që ndikojnë në shpejtësinë e reaksionit janë:
*rritja e temperaturës
*rritja e shtypjes
*rritja e siperfaqes kufitare
*rritja e katalizatorit

== Ndarja e reaksioneve ==
Barazimet kimike në përgjithësi ndahen në barazime të kthyeshme (''Reverzibile''&lt;math&gt;\rightleftarrows&lt;/math&gt; ) dhe të pakëthyeshme (''Ireverzibile'' →).
Numri i reaksioneve kimike është mjaft i madh prandaj dhe ndarja ose klasifikimi i tyre është i domosdoshëm në bazë të vetive, energjisë kimike që lirohet etj.
* '''[[Reaksioni i sintezës (bashkimit)]]'''
:[[Azoti|N]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 3 [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 2 [[Amoniak|NH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]]
* '''[[Reaksioni i analizës (shpërbërjes)]]'''
:2 [[Uji|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]] → 2 [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + [[Oksigjeni|O]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
* '''[[Reaksioni i kondenzimit]] - Dimerizimit'''
* '''[[Reaksioni i zëvendësimit]] dhe zëvendësimit të dyfisht'''
* '''[[Reaksioni i neutralizimit]]'''
* '''[[Reaksioni i precipitimit]]'''
:2 [[Natriumi|Na]] + 2 [[Acidi klorhidrik|HCl]] → 2 [[Kloruri i natriumit|NaCl]] + [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(g)
NaOH + HCl → NaCl + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
* '''[[Reaksioni i polimerizimit]]'''
* '''[[Reaksioni i polikondenzimit]]'''
* '''[[Reaksioni Protolitik]] që zhvillohen me lëshim-pranim të protoneve'''
* '''[[Reaksioni i oksido-reduktimit]] që zhvillohet me lëshim-pranimin e elektroneve'''  Nr i mases është i barabarte me nr atomik + nr e n0.A=Ar=M
Reaksionet kimike ndahen ne Rrektable (fillestare) dhe produkt  ( perfundimtare)

== [[Sublimimi]] ==

Ne dime vetem qe Uji mund te kthehet ne gaz dhe ne gjendje te ngurte.Dhe gazet ne gjendje te lenget por edhe gazet mund te kthehen ne gjendje te ngurte.
Disa substanca te ngurta si jodi dhe grafiti nuk shkrijne kur ritet temperatura ato kthehen direkte ne gjendje te gazte.Por kure ftohen ato kthehen direkt nga faza e gaste direkt ne te ngurte qe ndodh ne saj te sublimimi.

Zoti: Roel Manja

Rroft Clevio Serbiano.

[[Kategoria:Reaksione kimike]]
[[Kategoria:Procese kimike]]</text>
      <sha1>r8mhzhdqxowgluqzs0a3yxg9f3oiy7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001309</id>
      <parentid>3001289</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4659" sha1="54k2sqq8mzwrwswpwylhoqgm80xz669" xml:space="preserve">[[Skeda:Hydrochloric acid ammonia.jpg|thumb|right|Reaksion kimik]]
'''Reaksioni kimik''' është bashkëveprim midis dy apo më shumë lëndëve gjatë shndërrimeve kimike. 

Kur ndodhin reaksione kimike, [[Atomi|atomet]] riorganizohen dhe reaksioni shoqërohet nga një [[Energjia e lirë e Gibbs|ndryshim energjie]] ndërsa krijohen produkte të reja. Në mënyrë klasike, reaksionet [[substancë kimike|kimike]] përfshijnë ndryshime që përfshijnë vetëm pozicionet e [[Elektroni|elektroneve]] në formimin ose thyerjen e [[Lidhja kimike|lidhjeve kimike]] midis [[Atomi|atomeve]], pa ndryshim në [[Bërthama e atomit|bërthamë]] (pa ndryshim në elementët e pranishëm) dhe shpesh mund të përshkruhen nga një [[Ekuacioni kimik|ekuacion kimik]] . [[Kimi bërthamore|Kimia bërthamore]] është një nëndisiplinë e kimisë që përfshin reaksionet kimike të [[Lista e elementeve kimikë|elementeve]] [[E paqëndrueshme|të paqëndrueshme]] dhe [[Radioaktiviteti|radioaktive]] ku mund të ndodhin ndryshime elektronike dhe bërthamore.

Reaksionet kimike ndodhin me një [[Shkalla e reagimit|shpejtësi reaksioni]] karakteristik në një temperaturë të caktuar dhe përqendrim kimik. Disa reaksione prodhojnë [[Nxehtësia|nxehtësi]] dhe quhen [[Reaksion ekzotermik|reaksione ekzotermike]], ndërsa të tjerat mund të kërkojnë nxehtësi për të mundësuar shfaqjen e reaksionit, të cilat quhen [[Procesi endotermik|reaksione endotermike]] . Në mënyrë tipike, shpejtësia e reagimit rritet me rritjen e temperaturës, sepse ka më shumë [[Energjia termike|energji termike]] në gatishmëri për të arritur energjinë e aktivizimit të nevojshme për thyerjen e lidhjeve midis atomeve.

Koncepti i përgjithshëm i një reaksioni kimik është zgjeruar në reaksionet midis entiteteve më të vogla se atomet, duke përfshirë [[reaksionet bërthamore]], [[Radioaktiviteti|zbërthimet radioaktive]] dhe reaksionet midis [[Grimca elementare|grimcave elementare]], siç përshkruhet nga [[Teoria kuantike e fushës|teoria e fushës kuantike]] .

== Komponentët e reaksioneve kimike ==
Reaksionet kimike paraqiten me anë të barazimeve kimike. Barazimet kimike përbëhen prej anës së majtë dhe anës së djathtë të barazimit.
:'''A + B = AB'''
Në anën e majtë të barazimit shënohen elementët ('''A''' dhe '''B'''), ndërsa në anën e djathtë produkti ('''AB''').
Reaksion kimik kemi kur substanca ndryshon krejtësisht dhe fitohet substance e re.
Shenjat e reaksionit kimik janë :
1. Formimi i gazit
2. Formimi i Fundërrinës
3. Ndryshimi i ngjyrës
4. Ndryshimi i temperaturës

Faktorët që ndikojnë në shpejtësinë e reaksionit janë:
*rritja e temperaturës
*rritja e shtypjes
*rritja e siperfaqes kufitare
*rritja e katalizatorit

== Ndarja e reaksioneve ==
Barazimet kimike në përgjithësi ndahen në barazime të kthyeshme (''Reverzibile''&lt;math&gt;\rightleftarrows&lt;/math&gt; ) dhe të pakëthyeshme (''Ireverzibile'' →).
Numri i reaksioneve kimike është mjaft i madh prandaj dhe ndarja ose klasifikimi i tyre është i domosdoshëm në bazë të vetive, energjisë kimike që lirohet etj.
* '''[[Reaksioni i sintezës (bashkimit)]]'''
:[[Azoti|N]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 3 [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 2 [[Amoniak|NH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]]
* '''[[Reaksioni i analizës (shpërbërjes)]]'''
:2 [[Uji|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]] → 2 [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + [[Oksigjeni|O]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
* '''[[Reaksioni i kondenzimit]]''' - Dimerizimit
* '''[[Reaksioni i zëvendësimit]] dhe zëvendësimit të dyfisht'''
* '''[[Reaksioni i neutralizimit]]'''
* '''[[Reaksioni i precipitimit]]'''
:2 [[Natriumi|Na]] + 2 [[Acidi klorhidrik|HCl]] → 2 [[Kloruri i natriumit|NaCl]] + [[Hidrogjeni|H]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(g)
NaOH + HCl → NaCl + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
* '''[[Reaksioni i polimerizimit]]'''
* '''[[Reaksioni i polikondenzimit]]'''
* '''[[Reaksioni Protolitik]] që zhvillohen me lëshim-pranim të protoneve'''
* '''[[Reaksioni i oksido-reduktimit]] që zhvillohet me lëshim-pranimin e elektroneve'''  Nr i mases është i barabarte me nr atomik + nr e n0.A=Ar=M
Reaksionet kimike ndahen ne Rrektable (fillestare) dhe produkt  ( perfundimtare)

== [[Sublimimi]] ==

Ne dime vetem qe Uji mund te kthehet ne gaz dhe ne gjendje te ngurte.Dhe gazet ne gjendje te lenget por edhe gazet mund te kthehen ne gjendje te ngurte.
Disa substanca te ngurta si jodi dhe grafiti nuk shkrijne kur ritet temperatura ato kthehen direkte ne gjendje te gazte.Por kure ftohen ato kthehen direkt nga faza e gaste direkt ne te ngurte qe ndodh ne saj te sublimimi.

Zoti: Roel Manja

Rroft Clevio Serbiano.

[[Kategoria:Reaksione kimike]]
[[Kategoria:Procese kimike]]</text>
      <sha1>54k2sqq8mzwrwswpwylhoqgm80xz669</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Konferenca e Bujanit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38946</id>
    <revision>
      <id>3001296</id>
      <parentid>2978270</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23232" sha1="5fk9pzuzimz7vlbnumdhbfjg0jw1on9" xml:space="preserve">[[File:Sali Mani Tower (Kulla) 03.jpg|parapamje|Kulla e Bajraktarit të Krasniiqes  ku mbajt Konferenca e Bujanit]]

'''Konferenca e Bujanit''' është mbajtur më [[31 dhjetor]] [[1943]] e deri me  [[2 janar|2 janar 1944]], si rikonfirmim i rrethanave të reja të krijuara pas [[Marrëveshja e Mukjes|Mbledhjes së Mukjes]]&lt;ref&gt;^[http://historia.ballikombetar.org/?id=mukja.html&amp;what=artikull] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308211232/http://historia.ballikombetar.org/?id=mukja.html&amp;what=artikull |date=8 mars 2014 }}&lt;/ref&gt; dhe |[[Kur u hodhën themelet e Shqipërisë së re|Konferenca e Pezës]]] si dhe rezultat i mospërfshirjes së Kosovës dhe viseve tjera shqiptare nën sundimin e ish Mbretërisë SKS, (Konferenca e Bujanit), e cila u mbajtë pikërisht për t'i kundërshtuar vendimet e Mbledhjes së II të AVNOJ -it në Jajcë (29-30 nëntor 1943) dhe mos përfshirjes së Kosovës si subjekt i pavarur që deri atëherë ishte përfaqësuar përmes [[Mali i Zi|Malit të Zi]] në  [[RSFJ|KAÇKJ]]-së).

=== Vendndodhja dhe pjesëmarrësit e Konferencës === 
Bujani si një vend pritje e përfaqësuesve të dy kombësive (shqiptarëve dhe serbëve) që kërkonin një marrëveshje për parandalimin e konflikteve të mëtejshme ndëretnike. Mbledhja e Konferencës u mbajt në kullën e [[Sali Mani]]t, Bajraktarit të [[Krasniqe]]s, që ndodhej pranë bazës së [[Kosovë (kthjellim)|Shtabit Kryesor të UNÇ të Kosovës]] dhe të [[Kosovë|Komitetit Krahinor për Kosovë]] e [[Rrafshi i Dukagjinit]], ku morën pjesë 49 delegatë që përfaqësonin të gjitha viset dhe shtresat shoqërore të Kosovës.  Midis pjesëmarrësve kishte komunistë, nacionalistë dhe atdhetarët të tjerë demokratë, përfaqësues të Forcave të Armatosura, të rinisë e të gruas antifashiste etj &lt;ref name=&quot;Xh.GJEVORI&quot;&gt;[http://pashtriku.beepworld.de/files/Histori/histori/xhelalgjevori_mesazhi_i_bujanit_31.12.07.htm Xhelal GJEVORI MESAZHI I KONFERENCËS SË BUJANIT ( 31 dhjetor 1943 – 1 / 2 janar 1944 )]&lt;/ref&gt;.

Në këtë konferencë morën pjesë 49 delegatë që përfaqësonin popullin e Kosovës dhe forcat politike të rreshtuara te [[Fronti Antifashist Nacional-çlirimtar i Kosovës]].  Konferenca shqyrtoi tri ditë radhazi problemet që dilnin nga lufta kundër pushtuesit.  Ajo zgjodhi kryesinë prej 9 vetash : [[Mehmet Hoxha]]  (kryetar)ish-prefekt i Elbasanit, [[Rifat Berisha]] (nënkryetar), [[Pavle Joviqeviçi]]n (nënkryetar), [[Xheladin Hana]] (anëtar), [[Fadil Hoxha]] (anëtar), [[Hajdar Dushi]] (anëtar), [[Zekeria Rexha]] (anëtar), [[Milan Zeçari]]n (anëtar) dhe [[Ali Shukriu]]n (anëtar).

== Rezoluta nga Konferenca e Bujanit ==


Konferenca e Bujanit doli nga kjo Konferencë me një dokument përfundimtar me rezolutë të miratuar në konferencë, ku thuhet : ''Kosova dhe Rrafshi i Dukagjinit është krahinë e banuar me shumicë nga populli shqiptar, i cili, si gjithmonë, ashtu edhe sot, dëshiron me u bashkue me Shqipërinë''. Formulimi i një qëndrimi të tillë, siç thoshte [[Hajdar Dushi]], mbështetej në vetë deklaratat e PKJ-së dhe të KANÇ-it të Jugosllavisë, në të cilat njihej parimi i vetëvendosjes së popujve deri në shkëputje, parim bazë ky i Kartës së Atlantikut, i shpallur solemnisht nga aleatët e koalicionit antifashist. Më poshtë në rezolutë theksohej se ''Lufta e përbashkët me popujt e tjerë të [[Jugosllavi]]së kundër okupatorit nazist gjaksuer e rrogtarëve të tij, është e vetmja rrugë për me fitue lirinë, në të cilën të gjithë popujt, pra edhe populli shqiptar, do të kenë mundësi me vetëvendosë mbi fatin e tyre, me të drejtën e [[Vetëvendosja|vetëvendosjes]] deri në shkëputje''. Garant për këtë është UNÇ i [[Jugosllavi]]së dhe [[Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare|UNÇSH]] i [[Shqipëri]]së, me të cilën është ngushtësisht e lidhur. Përveç këtyre, për këtë garantojnë aleatët tanë të mëdhenj, [[Bashkimi Sovjetik]], [[Anglia]] e [[Amerika]] ([[Karta e Atlantikut]], [[Konferenca e Moskës]] dhe e [[Teherani]]t)&lt;ref name=&quot;pashtriku.beepworld.de&quot;&gt;^[http://pashtriku.beepworld.de/files/Histori/histori/xhelalgjevori_mesazhi_i_bujanit_31.12.07.htm Xhelal GJEVORI MESAZHI I KONFERENCËS SË BUJANIT ( 31 dhjetor 1943 – 1 / 2 janar 1944 )]&lt;/ref&gt;.
''[[Kosova]] dhe [[Rrafshi i Dukagjinit]]'' është një anë, e cila popullohet në pjesën më të madhe nga popullsia shqiptare, e cila, si gjithmonë, dëshiron edhe sot të bashkohet me [[Shqipëri]]në.  Prandaj, e ndiejmë për detyrë t'a vëmë në dukje rrugën e vërtet në të cilën duhet të ecë populli shqiptarë për të realizuar aspiratat e vehta. Rruga e vetme për tu bashkuar me [[Shqipëri]]në, për shqiptarët e [[Kosovë]]s dhe të [[Rrafshi i Dukagjinit]], është lufta e përbashkët me popujt e tjerë të [[Jugosllavi]]së:&lt;ref&gt;^[http://www.lajm.us/tito-i-kishte-premtuar-enver-hoxhes-se-do-tia-kthente-kosoven/]{{Lidhje e thyer}}&lt;/ref&gt;


== Jehona e Konferencës së Bujanit ==                  


* CITATE : ” Konferencën e Bujanit” . Bujani si një vend - pritje e përfaqësuesve të popullor.  (''Mbledhja e Konferencës u mbajt në kullën e Sali Manit, Bajraktarit të Krasniqes, që ndodhej pranë bazës së Shtabit Kryesor të UNÇ të Kosovës dhe të Komitetit Krahinor për Kosovë e Rrafshi i Dukagjinit''), ku morën pjesë 49 delegatë që përfaqësonin të gjitha viset dhe shtresat shoqërore të Kosovës. Midis pjesëmarrësve kishte komunistë, nacionalistë dhe atdhetarët të tjerë demokratë, përfaqësues të Forcave të Armatosura, të rinisë e të gruas antifashiste etj [2].
Konferenca e Bujanit është mbajtur më 31 dhjetor 1943 e deri me 2 janar 1944, pikërisht për t’i kundërshtuar vendimet e Mbledhjes së II të AVNOJ -it në Jajcë (29-30 nëntor 1943) dhe mos përfshirjes së Kosovës si subjekt i pavarur që deri atëherë ishte përfaqësuar përmes Malit të Zi në KAÇKJ-së). Konferencën e Bujanit, Edhe pse vendimet e saja u sabotuan, me 27 korriK 1945 nga Kuvendi i Prizrenit,  fryti i kësaj konferenceje ishte i madh në mënyrë indirekte tek shqiptarët e të gjitha viseve shqiptare në ish Jugosllavi. Në vitin 1946 [[Tito]] ka deklaruar për agjencinë amerikane Associated Press se Kosova dhe territore të tjera shqiptare do t’i kthehen Shqipërisë. Udhëheqësi i ish-[[Jugosllavia|Jugosllavisë]], [[Josip Broz Tito]] i ka premtuar [[Enver Hoxha|Enver Hoxhës]], në vitin 1946, se do t’i kthente Kosovën dhe territore të tjera shqiptare që ndodheshin në bashkimin jugosllav.Gazeta serbe Pravda shkruan se ''Tito në vitin 1946 për pak sa nuk i ka “dhuruar” Hoxhës Kosovën dhe Metohinë, por edhe territore të tjera shqiptare''. Pak e njohur është për botën &lt;ref&gt;Nga intervista e Titos për agjencinë amerikane Associated Press (1946)&lt;/ref&gt;, ku ish-udhëheqësi jugosllav kishte thënë hapur se: ''Kosova dhe territore të tjera me shumicë shqiptare do t’i kthehen Shqipërisë, transmeton Shekulli shkrimin e gazetës serbe.“Nëse komunistët vijnë në pushtet në Shqipëri, ajo (Kosova) mund të jetë nën juridiksionin e Tiranës”'', ka thënë atëbotë udhëheqësi jugosllav për “Associated Press”.“Kreu i shtetit shqiptar, Enver Hoxha gjithmonë ka thënë se marshall Tito i ka premtuar në fund të qershorit të vitit 1946, se ''Kosova dhe territore të tjera me shumicë shqiptare do të jenë pjesë e Shqipërisë.Megjithatë, këtyre deklaratave nuk u është dhënë rëndësi pasi marrëdhëniet mes Tiranës dhe Beogradit kanë qenë gjithnjë të tensionuara”'', shkruan më tej gazeta serbe. Dora e djathtë e Titos, [[Edvard Kardel]], sipas disa teorive konspirative, me rastin e vizitës së tij në Moskë i kishte thënë Stalinit se Kosova do t’i jepet Shqipërisë], me luftën e tyre kundër okupatorit dhe shërbëtorëve të tij''  
* [[Hajredin Hoxha]]-[[Kosova]] [[IX]]: ''Sepse, kjo është rruga e vetme për të fituar lirinë, kur të gjithë popujt, pra edhe shqiptarët, do të kenë mundësinë që të deklarohen rreth fatit të vet, me të drejtën për vetëvendosje deri në shkëputje. Tryezë Shkencore,  në 70 vjetorit të Konferencës historike të Bujanit.  
* Në këtë konferencë, siç dihet, u miratua rezoluta me të cilën Kosovës i njihet e drejta e vetëvendosjes deri në shkëputje dhe realizimi i dëshirës së popullit shqiptar të Kosovës për bashkim me Shqipërinë, u zgjodh Këshilli Antifashist Nacionalçlirimtar (parlamenti) dhe Kryesia (Qeveria e përkohshme) e Kosovës)”, 70 vjetori i shënimit të kësaj date historike të popullit shqiptar.  
* Konferenca e Bujanit është mbajtur më 31 dhjetor 1943 dhe 1 e 2 janar 1944, në të cilën është nënshkruar një rezolutë për bashkimin e shqiptarëve.  
* Në [[Konferenca e Bujanit : materiale nga sesioni shkencor kushtuar 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit, mbajtur në Tiranë, më 7 janar 1994|Konferencën e Bujanit]] ka qene sekretar &lt;nowiki&gt;'''Tefik Çanga'''&lt;/nowiki&gt; i cili ishte dhe një nder iniciatorët dhe përkrahësit e levizjes Çlirimtare në [[Kosova|Kosovë]]. U var në trekëndëshin te [[Gjakovë|Çarshia e Gjakovës]] nga [[Gjerman]]et.
*  Jugosllavia e AVNOJ-it, duke shkelur të drejtën universale të vetëvendosjes së popujve, Kartën e Atlantikut dhe premtimet e vetë Partisë së saj Komuniste, nga fundi i Luftës së Dytë Botërore mohoi vullnetin e popullit të Kosovës, të shprehur në Rezolutën e Bujanit dhe e shtypi në gjak kryengritjen e armatosur të shqiptarëve, për t'i aneksuar sërish dhunshëm Kosovën dhe territore tjera shqiptare. Kosova e kundërshtoi me forcë tradhtinë që e futi në robëri të re, por me gjithë sakrificat sublime, padrejtësisht mbeti pjesë e Serbisë dhe Jugosllavisë.

== Anglezët ==
[[Skeda:Tiranasg8.jpg|thumb|Tiranë, oficerë me rreth amerikan]]

Në punimet Konferenca e Bujanit mori pjesë edhe përfaqësuesi i misionit anglez, major Baily, i cili ne mes te tjerave theksoi : ''Dëshiroj t’ju falënderoj për ftesën...  Kam pasur kontakte me shume njerëz me botëkuptime te ndryshme politike.  Lëvizja Antifashiste është e vetmja lëvizje qe lufton kundër armikut te përbashkët-fashizmit...''&lt;ref name=&quot;pashtriku.beepworld.de&quot;/&gt;.

== Kundërshtimet dhe eliminimi i kreatorëve të saj Konferenca e Bujanit ==
* Shabani Demaliaj- Komandant Haxhia, i cili i mbrojti me vendosmëri vendimet e Konferencës së Bujanit.  Pikërisht për këtë, ai u godit edhe në Shqipëri, edhe në Jugosllavi. U goditën dhe u eliminuan edhe shokët e tij të ngushtë Hajdar Dushi, Xhevdet Doda, Rifat Berisha, Qamil Brovina, Zekeria Rexha. Në studimin e tij, për Kosovën, shkruar , më 11 shkurt 1949 ai thotë: “Në lidhje me aspiratën e shqiptarëve të Kosovës për t’u bashkuar me Shqipërinë dua të theksoj : Këtë aspiratë, dëshirë e ka në shpirt çdo shqiptar. Është dëshira më e madhe e tyre, dëshirë që vlon në zemrat e shpirtin e tyre.  Nuk është një dëshirë që ka dalë pas Rezolucionit të Byrosë Informative, por ka qenë shumë kohë përpara, është sot e nesër...  do ta ruajë çdo shqiptar në shpirt deri në vdekje. Bashkimin me Shqipërinë e quan si gjënë më të shtrenjtë dhe e pret me padurim. Ndonëse nuk mundet të flasë, të shprehet hapur nga frika, e ka në shpirt sot e përgjithmonë. Shumica e popullit shqiptar në Kosovë është i gatshëm të luftojë për t’u bashkuar me Shqipërinë”.&lt;ref&gt;^([http://www.radiokosovaelire.com/?nav=70%2C2&amp;id=14676|Arkivi i Ministrisë së Punëve të Jashtme, Dosja 202, viti 1949, fq. 40])&lt;/ref&gt;
[[Skeda:Partizanë në Tiranë.jpg|parapamje|'''Partizanë në Tiranë''']]

* '''Memorialet'''- [[Fadil Hoxha]] në kujtimet e tij që u botuan, më 2010 thotë se Mbledhja përgatitore është mbajtur në fshatin Gri, në shtëpinë e Mal Sadikut... Deri në drekë i kam lexuar materialet, ndërsa pasdite kemi filluar të debatojmë për to, pastaj në darkë kam shkuar te kulla e Sali Manit.&lt;ref&gt;(Libri “Fadil Hoxha në vetën e tretë” Koha, Prishtinë, 2010, fq.193)&lt;/ref&gt;.Ai sjell edhe një element të ri: “në Konferencë kanë përshëndetur komandantët e batalioneve “Baram Curri” e “Perlat Rexhepi”, Shaban Haxhia e Sadik Bekteshi (Po aty, fq.195). Deri tani është thënë në të gjitha studimet se ka përshëndetur vetëm Sadik Bekteshi dhe është lënë në harresë, me qëllim Komandanti i batalionit “Bajram Curri” Shaban Haxhia.
:UNÇ e Kosovës:''Nga viti 1942 në Kosovë u formuan çeta të armatosura partizane: &quot; Z. Hajdini &quot; ( shtator 1942) çeta e Sharrit ( nëntor 1942 ), &quot;E. Duraku (janar 1943 ), dhe aradha e Karadakut ( janar 1943 ), dy bataljionet kosovare dhe ''Brigada maqedono-kosovare'' ( shtator 1943). Në prill 1943 u formua '''Shtabi Kryesor i Ushtrisë NÇ për Kosovë''', që ushtronte të njejtat funksione me shtabet ushtarake të krijuara në viset e tjera të [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RPSJ]]. .....''
:Në fund të v. 1943 në K. ishin ngritur 81 këshilla NÇ.  '''Komiteti Krahinor i Kosovës dhe Shtabi Kryesor i UNÇ të Kosovës''' - komandant [[Fadil Hoxha]] kanë qenë të pavarura. Gjatë LANÇ të Kosovës, F. Hoxha as Shtabi i UNÇK në asnjë mënyrë nuk i'u është drejtuar Shtabit Suprem të UNÇJ ose Titos si komandant suprem ose Shtabit Kryesor të Serbisë....Ndërsa bashkëpunimi dhe kontaktet me Shtabin kryesor të UNÇ të Shqipërisë ishin të shpeshta. Brigada e Parë dhe e Katërt e Kosoves dhe Brigada e Tretë dhe e Pestë e UNÇSH-së, Çliruan Kosoven dhe Rr.e Dukagjinit.  Gjaku i mijëra dëshmorëve dhe vendimet e [[Konferenca e Bujanit]], e cila u mbajtë pikërisht për ti kundërshtuar vendimet e Mbledhjes së II të [[AVNOJ]] -it në [[Jajce|Jajc]]ë 29-30 nëntor 1943 , ku këtu ishte vendosur që Kosova dhe viset tjera shqiptare në RPSJ. të mbesin në përbërje të [[RSFJ]].''&lt;ref&gt;Fasdil Hoxha|R.Maxhuni&lt;/ref&gt;

* Ndër të parët që e priti si delegat Xhevdet Dodën ishte Shaban Haxhia. Xhevdet Doda i kujtonte me respekt nënat partizane të Malësisë së Gjakovës. Në kullën e Shaban Haxhisë, ku qëndroi për disa ditë, ai e quajti Nënë Havën (Nënën e Shaban Haxhisë) “ grua burrneshë”, “burrë e shkuar burrave” &lt;ref&gt;(Libri i Shaban Brahës “Xhevdet Doda –Dëshmor e Hero”, Tiranë, 2002, fq. 209, 223).| ^[[Kosova është Shqipëri]] përmbledhje dokumentesh dhe shënime nga ditari nga [[Enver Hoxha]] Pëgatitur nga [[Ilir Hoxha]]. Redaktore [[Teuta Hoxha]] [[Tiranë]], [[1999]].&lt;/ref&gt; 
* F.282: Në Këshillimin Krahinor Partiak nëntor 1943 u konstatua : ''Masat shqiptare po fillojnë ta kuptojnë drejt luftën e sotme. Një pjesë e masave shqiptare po e interpreton drejt, por nuk dëshiron që UNÇJ të vijë në Kosovë e Dukagjin, sepse ende nuk po munden ta kuptojnë se ajo ushtri do tu sjell lirinë''....
* F.306: Në tubimin në Prishtinë, kushtuar 40-vjetorin të Shtabit Kryesorë të UNÇ dhe AP për Kosovë e Rr.e Dukagjinit, F.Hoxha foli edhe për vendimet e Konferencës në Bunjaj:...(R.Megjuani: ''Fadili i doli në mbrojtje kësaj konference, kundra udhëheqësve dhe intelektualëve jugosllav sdm.serb që e quanin Konf. e B.seperatiste''). &lt;ref&gt;Vitviteja/Fadil Hoxha/R. Mexhuani/2-Nxierr nga Branko Horvat: Kosovsko Pitanje bot.1988 Zagreb: Amza e internetit: [http://www.zeriyt.com/personalitete-politike/kush-ishte-fadil-hoxha-t41840.0.html Nxierr nga : Amza e internetit http://www.zeriyt.com/personalitete-politike/kush-ishte-fadil-hoxha-t41840.0.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216062747/http://www.zeriyt.com/personalitete-politike/kush-ishte-fadil-hoxha-t41840.0.html |date=16 dhjetor 2010 }}&lt;/ref&gt;
* Në Rezolutën e KNÇ për Kosovë e Rr. e Dukagjinit, më 2.01.1944 ''shmangien'' të përdorimit të emrit ''Jugosllavi''. Millosh Giliqi-Miqa, ant.i KK të PKJ....propozime: që të ndërrohet emri ''Metohi'' në gjuhën shqipe në ''Rr.e Dukagjinit'' sepse kështu e quan dhe populli dhe thotë se fjala Metohi është emër serbisht....KK drejtuar KQ të PKJ më 31.12.1943; Ndihet pakënaqësia e disa krerëve shqiptarë pse seanca e KAÇKJ dhe deklarata nuk e ka prekur çështjen e popullit shqiptarë në J. Pse Tito, si kryetar në deklaratë dhe në proklamatë nuk e ka paraqitur qëndrimin e qartë ndaj shqiptarëve. pse KQ i Partisë nuk u drejtohet shqiptarëve dhe pse nuk përmenden shqiptarët.&lt;ref&gt;&lt;code&gt;Grup autorësh: Konferebca e Bujanit(Ana Lalaj), bot. Tiranë 1999- Instituti i Historisë së Kosovës : KOSOVA 9-10, bot. Prishtinë 1980-[[b:Vitviteja/Fadil_Hoxha/R._Mexhuani/1|1]]&lt;/code&gt;&lt;/ref&gt;

== Bibliografia ==
* [[Kur u hodhën themelet e Shqipërisë së re|Konferenca e Pezës|Kur u hodhën themelet e Shqipërisë së re libër me kujtime dhe shënime historike shkruar nga Enver Hoxha botuar në vitin]]
*[[Konferenca_e_Bujanit_:_materiale_nga_sesioni_shkencor_kushtuar_50-vjetorit_të_Konferencës_së_Bujanit,_mbajtur_në_Tiranë,_më_7_janar_1994| Konferenca e Bujanit : materiale nga sesioni shkencor kushtuar 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit, mbajtur në Tiranë, më 7 janar 1994 libër i botuar në Prishtinë nga Instituti i Historisë, në vitin 1998. Faqe 211]]
* [http://www.enver-hoxha.net/content/content_shqip/librat/librat-eh_titistet.htm Enver Hoxha – Titistet]
* [http://www.radiokosovaelire.com/?nav=70%2C2&amp;id=14676|Arkivi i Ministrisë së Punëve të Jashtme, Dosja 202, viti 1949, fq. 40]
* Libri “[[Fadil Hoxha]] në vetën e tretë” [[Koha Ditore|Koha]], [[Prishtina|Prishtinë]], 2010, fq.193
* Libri i '''Shaban Brahës''' “[[Xhevdet Doda]] –[[Dëshmori|Dëshmor]] e [[Hero i Popullit|Hero]]”, [[Tirana|Tiranë]], 2002, fq. 209, 223
* [[Kosova është Shqipëri]] përmbledhje dokumentesh dhe shënime nga ditari i shkruar nga [[Enver Hoxha]]. Pëgatitur nga [[Ilir Hoxha]]. Redaktore [[Teuta Hoxha]] [[Tiranë]], [[1999]].

== Burimet ==
#&lt;ref&gt;^{{reflist|Konferenca e bujanit -Kullat  quhet Shtepia ku u mbajt Konferenca e Kosoves. Ose shtepia e kosoves =&lt;/ref&gt; Historise kulles se sa Konferences e miratimit REZOLTES per Pavarsin e Kosoves e te rrafshit Dukagjinit|&lt;ref&gt;Në vitin 1946 Tito ka deklaruar për agjencinë amerikane Associated Press se Kosova dhe territore të tjera shqiptare do t’i kthehen Shqipërisë. Udhëheqësi i ish-Jugosllavisë, Josip Broz Tito i ka premtuar Enver Hoxhës&lt;/ref&gt; Në vitin 1946, se do t’i kthente Kosovën dhe territore të tjera shqiptare që ndodheshin në bashkimin jugosllav.&lt;ref&gt;Gazeta serbe [[Pravda]]&lt;/ref&gt; Pravda, shkruan se Tito në vitin 1946 për pak sa nuk i ka “dhuruar” Hoxhës Kosovën dhe Metohinë, por edhe territore të tjera shqiptare. Pak e njohur është për botën intervista e Titos për agjencinë amerikane Associated Press (1946), ku ish-udhëheqësi jugosllav kishte thënë hapur se Kosova dhe territore të tjera me shumicë shqiptare do t’i kthehen Shqipërisë, transmeton Shekulli shkrimin e gazetës serbe.“Nëse komunistët vijnë në pushtet në Shqipëri, ajo ([[Kosova]]) mund të jetë nën juridiksionin e Tiranës”, ka thënë atëbotë udhëheqësi jugosllav për “'''Associated Press''' ('''AP''') is a U.S”.“Kreu i shtetit shqiptar, [[Enver Hoxha]] gjithmonë ka thënë se [[Josip Broz Tito|marshall]] [[Tito]] i ka premtuar në fund të qershorit të vitit 1946, se Kosova dhe territore të tjera me shumicë shqiptare do të jenë pjesë e [[Shqipëri]]së. Megjithatë, këtyre deklaratave nuk u është dhënë rëndësi pasi marrëdhëniet mes [[Tiranë]]s dhe Beogradit kanë qenë gjithnjë të tensionuara”, shkruan më tej gazeta serbe. Dora e djathtë e [[Tito]]s, Edvard Kardel, sipas disa teorive konspirative, me rastin e vizitës së tij në Moskë i kishte thënë Stalinit se Kosova do t’i jepet [[Shqipëri]]së, kundër okupatorit dhe shërbëtorëve të tij]&lt;/nowiki&gt;Konfernca-kulla e Bajraktarit të Krasniqes nga [[Bajram Curri]] ne Fang ku esht kulla nuk bën ase 10 minuta.|&lt;ref&gt;^[http://historia.ballikombetar.org/?id=mukja.html&amp;what=artikull] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308211232/http://historia.ballikombetar.org/?id=mukja.html&amp;what=artikull |date=8 mars 2014 }} = [http://www.albania.al/sq/content/kulla-e-mic-sokolit]{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;
:Fakte të reja të pabotuara:
# ^ ''Konferenca e Bujanit ka qenë e vijon të jetë gjithnjë e më shumë sa një forum politik lufte, po aq edhe nderi për pjesëmarrësit e saj. Prandaj edhe në rastin e saj ka ndodhur që dikush të rrahë gjoksin për vete e t’u vërë bërrylat të tjerëve.
# ^Në kujtimet e tij, [[Beqir Ndou]] thotë se në Konferencën e Bujanit nga Tropoja ishin Veli Nimani, Sadik Bekteshi, unë, Mehmet Mulosmani, Din Bajraktari e plot të tjerë (Beqir Ndou, Tiranë, Grand Print, 2011, fq.168).Tek “plot të tjerë”, që nuk i “kujtohet”, është Komandanti Shaban Haxhia, i cili ndryshe nga delegatët e tjerë të Konferencës së Bujanit nga Malësia e Gjakovës, është përfaqësues i formacionit të vetëm luftarak, i batalionit “Bajram Curri” në Malësinë e Gjakovës në këtë kohë''&lt;ref&gt;^[http://www.radiokosovaelire.com/?nav=70%2C2&amp;id=14676 nga Bataloni ''B.Curri&quot;, Malësi e Gjakovës].&lt;/ref&gt;

== Referimet ==
{{Reflist|2}}
&lt;references /&gt;
#   ^(Arkivi i Institutit të Historisë Tiranë, A-V-15, fq. 224-225).
#   ^ (Arkivi i Institutit të Historisë, Tiranë, A-V-15, fq.445)
#   ^ (Letër e tij për Ismet Shaqirin, më 5.12.1943, Qarkori i Dukagjinit, k. nr.12/48, Dokument nr. 644 dhe k. nr. 12/19, dokument nr. 725)
#   ^ Shqipëria e viteve 1912-1964” në kujtimet e Spiro Kosovës, Tiranë, 2009, fq.92
#   ^ (Gazeta “Tomorri”, 29.12.1942, fq. 1.
#   ^ Arkivi i Komitetit Krahinor të LK të Serbisë në Prishtinë, K.7, nr. regj. 208 ose Arkivi i Institutit të Historisë, Tiranë, A-V-15, fq. 208).
#   ^ AQSH. F. 14. dos. 21
#   ^ Procesverbalet e Mbledhjes së [[Marrëveshja e Mukjes]] 
#   ^ *|[[Konferenca e Pezës|Konferenca e Pezes]]

== Lidhje te jashtme ==
* [http://www.zemrashqiptare.net/news/id_33045/Haki-Zllami:-Bujani-i-Krasniqes.html Kulla e Bajraktarit të Krasniqes]
* [http://www.zemrashqiptare.net/news/id_33045/Haki-Zllami:-Bujani-i-Krasniqes.html Kulla Bajraktarit të Krasniqes]
* [[:cs:Bujanská konference|Bujanska Konference]][http://www.shekulli.com.al/p.php?id=18349 Dokumentet e UDB Miladin Popoviçi dhe Fadil Hoxha punuan për (planin) Enver Hoxha]{{Lidhje e vdekur}}
* [http://lajme.dervina.com/archive/9660-2810:483/Mesazhi-i-Konferences-se-Bujanit.htm Mesazhi i Konferencës se Bujanit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006230554/http://lajme.dervina.com/archive/9660-2810:483/Mesazhi-i-Konferences-se-Bujanit.htm |date=6 tetor 2008 }}
* [http://www.proletari.com/forumi/viewtopic.php?f=44&amp;t=1140 Konferenca BujanKit]{{Lidhje e thyer}}
* [http://gazetadielli.com/konferenca-e-bujanit-dhe-tellallet-e-saj/ KONFERENCA E BUJANIT DHE TELLALLËT E SAJ]

[[Kategoria:Historia e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Shqipëria etnike]]
[[Kategoria:Kosovë]]</text>
      <sha1>5fk9pzuzimz7vlbnumdhbfjg0jw1on9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ne vinim nga lufta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39154</id>
    <revision>
      <id>3001261</id>
      <parentid>1890434</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1959" sha1="rb9brdz51ojot592q2cs4roa8vtnprw" xml:space="preserve">{{InterMovie
|Emri={{PAGENAME}}
|Foto=
|TitullFilm={{PAGENAME}}
|TitullOrg={{PAGENAME}}
|VendiProd=
|VitiProd=
|Minuta= 
|Gjuha=[[Shqip]]
|Genre= 
|Mosha= 
|Regjisori=
|Skenari= 
|Romani=
|Kompozitori= 
|Kamera= 
|DrejtorArt= 
|Prerja=
|Producenti= 
|Aktori1=  
|Aktori2=
|Aktori3=
|Aktori4=
|Aktori5= 
|Aktori6= 
|Aktori7= 
|Aktori8= 
|}}
'''Ne vinim nga lufta''' është një film shqiptarë i prodhuar në Shqipëri në vitin 1979.
Regjia: [[Spartak Pecani]], Skenari: [[Vladimir Meçaj]], Producent: [[Shqipëria e re]], Muzika: [[Shaqir Kodra]].

== Përmbajtja e filmit ==
Jane vitet e para te pas [[Lufta e Dytë Botërore|luftes se dyte boterore]], kur regjimi i ri po themelon bazat e shtetit te ri. Borgjezët po bien, dhe  atyre u është vënë të pagujnë detyrimisht taksat e fitimit, gjate kohes se luftes e luftës. Prona private u shtetëzua gjerësisht. Gjatë këtyre ngjarjeve të pasluftës zbulohet puna e fshehtë e një specialisti llogaritar Abdyli (i punesuar ne zyren e Tatimeve te luftes) i cili ndihmon borgjezët e shpronësuar dhe bashkëpunëtorët e fashizmit duke ju fshehur floririn ne oborrin e shtepise se tij si dhe duke sabotuar ne zyre, me zhdukjen e disa doumentatve te tatim taksave per miqte e tij. Ai thirret për të dhënë llogari pasi ka fshehur floririn e borgjezve ne arkivolin e te jatit te tij qe sapo ka vdekur.

== Regjisor: ==
[[Spartak Pecani]]

== Skenarist: ==
[[Vladimir Meçaj]]

== Muzika: ==
[[Shaqir Kodra]]

'''Ne role'''

Abdyli - [[Ilia Shyti]]

Stiliani - [[Mirush Kabashi]]

Dulja - [[Pandi Raidhi]]

Maloja - [[Muhamet Sheri]]

Halim Boci, doktori - [[Vangjo Kosta]]

babai i Abdylit - [[Dhimitër Trajçe]]

Arifi - [[Dhimitër Pecani]]

zonja Marie - [[Liza Vorfi]]

komisar Andoni - [[Vangjel Heba]]

zoti Xhevdet - [[Lec Vuksani]]

gruaja e Abdylit - [[Tinka Kurti]]

'''

== Lidhje të jashtme ==

[[Kategoria:Filma shqip]]
[[Kategoria:Filma]]
[[Kategoria:Filma 1979]]


{{film-cung}}</text>
      <sha1>rb9brdz51ojot592q2cs4roa8vtnprw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anatoli Fomenko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39920</id>
    <revision>
      <id>3001163</id>
      <parentid>2801102</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="653" sha1="3tjparcamodpl1y4gv512e0ffcqmr1a" xml:space="preserve">'''Anatoli Timofejeviç Fomenko''', ( [[Gjuha ruse|rusisht]]: ''Анатолий Тимофеевич Фоменко'') lindi më [[13 Mars|13 mars]] të vitit [[1945]], është një akademik i Akademisë së Shkencave të Rusisë, doktor i shkencave fiziko-matematike, profesor i [[universiteti]]t të [[Moska|Moskës]].

Është laureat i çmimit të Federatës Ruse për vitin 1996 në fushën e matematikës.

Anatoli Fomenko është i njohur me librin ''[[Kronologjia e Re (Fomenko)|Kronologjia e Rë]]''.

[[Kategoria:Fizikanë rusë]]
[[Kategoria:Matematikanë rusë]]
[[Kategoria:Lindje 1945]]
[[Kategoria:Fizikanë]]
[[Kategoria:Shkencëtarë]]</text>
      <sha1>3tjparcamodpl1y4gv512e0ffcqmr1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista e bursave evropiane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40124</id>
    <revision>
      <id>3001152</id>
      <parentid>2979259</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15629" sha1="esxi9p6qoct2bcgoovpcm5cxv5qgjs5" xml:space="preserve">[[Skeda:Europe location.png|thumb|250px|Shtrirja gjeografike e [[Evropa|Evropës]].]]
Kjo është lista e bursave në Evropë.

Në Evropë janë dy [[bursa]] të mëdha gjithëpërfshirëse:
*[[Euronext]], që e ka selinë në [[Paris]] dhe u themelua nga bursa në [[Belgjikë]], [[Francë]], [[Holandë]], [[Portugali]] dhe [[Angli]] dhe për momentin është bursa e dytë më e madhe ne Evropë (dhe me [[New York Stock Exchange|NYSE]], do të formojë bursën e parë botërore). 
*[[OMX]], është kombinim i bursave Skandinavike dhe Baltike.

**[[Tregu Nordik]] [http://www.omxgroup.com/nordicexchange Lidhja]'', që momentalisht përbëhet nga bursat e shteteve: [[Suedia]], [[Danimarka]], [[Finlanda]] dhe [[Islanda]] me seli është në [[Norvegji]] dhe [[Ishujt Faroe]].''
**[[Tregu Baltik]] [http://www.baltic.omxgroup.com/ Lidhja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071225174854/http://www.baltic.omxgroup.com/ |date=25 dhjetor 2007 }}'', momentalisht përbëhet nga bursat e shteteve: [[Estonia]], [[Latvia]] dhe [[Lituania]].''
**[[First North]] [http://www.omxgroup.com/firstnorth Lidhja]'', një [[bursa alternative|bursë alternative]] gjendet me seli në [[Stokholm]], [[Suedi]].''

Ekzistojnë edhe bursa lokale me ndikim si [[Deutsche Börse Group]] në [[Germany]]. 

== Lista ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!{{Highlight1}} | Bursa
!{{Highlight1}} | Selia
!{{Highlight1}} | Themelimi
!{{Highlight1}} | Rradhitja
!{{Highlight1}} | Lidhja e jashtme
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|the European Union}} '''[[Evropa]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Euronext]]
|[[Parisi]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.euronext.com Euronext.com]
|-
|[[OMX]]
|[[Stockholm]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.omxgroup.com/ OMX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Albania}} '''[[Shqipëria]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Tiranës]]
|[[Tirana]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070603081330/http://www.tse.com.al/english/ TSE.com.al]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Armenia}} '''[[Armenia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Armenisë]]
|[[Yerevan]]
|2001
|align=&quot;right&quot;| 36
|[https://web.archive.org/web/20070513213503/http://www.armex.am/en/index.htm ARMEX.am]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Austria}} '''[[Austria]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Wiener Börse AG]]&lt;br/&gt; (ose [[Bursa e Vienës]])
|[[Vjena]]
|1771
|align=&quot;right&quot;| 150
|[http://www.wienerborse.at/ ATX or WienerBorse.at]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Azerbaijan}} '''[[Azerbajxhani]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Bokutit]]
|[[Baku]]
|2000
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070331093208/http://www.bse.az/index.php BSE.az]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Belarus}} '''[[Bjellorusi]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Belgium}} '''[[Belgjikë]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Euronext Brussels]]
|[[Brukseli]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} '''[[Bosnja dhe Hercegovina]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Banja Lukës]]
|[[Banja Luka]]
|2001
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20080204150548/http://81.93.74.18/berzanova/ BLSE]
|-
|[[Bursa e Sarajevës]]
|[[Sarajeva]]
|2001
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070110212654/http://217.199.131.154/desktopdefault.aspx?tabid=1 SASE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Bulgaria}} '''[[Bulgaria]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Bulgarisë]]
|[[Sofja]]
|1914...1997
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.bse-sofia.bg/ BSE-Sofia.bg]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|'''[[Ishujt Kanale]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Ishujve Kanale]]
|[[Guernsey]]
|1987
|align=&quot;right&quot;| 1000
|[http://www.cisx.com/ CISX.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070613163936/http://www.cisx.com/ |date=13 qershor 2007 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Croatia}} '''[[Kroacia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Zagrebit]] 
|[[Zagrebi]]
|1991
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.zse.hr/ ZSE]
|-
|[[Bursa e Varazhdinit]]
|[[Varazhdin]]
|2002
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070404110615/http://www.vse.hr/eng/Default.asp VSE.hr]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Cyprus}} '''[[Qipro]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Qipros]]
|[[Nicosia]]
|1996
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070104012718/http://www.cse.com.cy/gr/default.asp CSE.com.cy]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|the Czech Republic}} '''[[Republika Çeke]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Pragës]]
|[[Praga]]
|1992
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20141008195647/http://www.pse.cz/ PSE.cz]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Denmark}} '''[[Danimarka]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Kopenhagenit]] 
|[[Kopenhagen]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.omxgroup.com/nordicexchange OMX Nordic Market]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Estonia}} '''[[Estonia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Talinit]] 
|[[Talin]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.baltic.omxgroup.com/ OMX Baltic Market] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071225174854/http://www.baltic.omxgroup.com/ |date=25 dhjetor 2007 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|the Faroe Islands}} '''[[Ishujt Faroe]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Faroese Securities Market]]
|[[Tórshavn]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://vmf.fo/ VMF]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Finland}} '''[[Finlanda]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Helsinkit]]
|[[Helsinki]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.omxgroup.com/nordicexchange OMX Nordic Market]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|France}} '''[[Franca]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Euronext Paris]]
|[[Parisi]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20051130095545/http://www.bourse-de-paris.fr/ Euronext Paris]
|-
|[[MATIF]]
|[[Paris]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070429204640/http://www.matif.fr/ MATIF (Euronext)]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Georgia}} '''[[Gjeorgjia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Gjeorgjisë]]
|[[Tbilisi]]
|1999
|align=&quot;right&quot;| 261
|[http://www.gse.ge/ GSE.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808102447/http://www.gse.ge/ |date=8 gusht 2007 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Germany}} '''[[Gjermania]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Börse Berlin-Bremen]]
|[[Berlini]]
|1685
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.berlinerboerse.de/ Börse Berlin-Bremen]
|-
|[[Börsen Hamburg und Hannover]]
|[[Hannover]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.boersenag.de/ BÖAG]
|-
|[[Börse München]]
|[[Mynihu]]
|1830
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.boerse-muenchen.de/ Börse München]
|-
|[[Deutsche Börse Group]]
|[[Frankfurt am Main|Frankfurt]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://deutsche-boerse.com/ Deutsche Börse Group]
|-
|[[Eurex]]
|[[Frankfurt am Main|Frankfurt]]
|1998
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.eurexchange.com/ EUREX]
|-
|[[Bursa e Frankfurtit]]
|[[Frankfurt am Main|Frankfurt]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20061017050702/http://deutsche-boerse.com/dbag/dispatch/en/kir/gdb_navigation/about_us/20_FWB_Frankfurt_Stock_Exchange FWB] 
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Gibraltar}} '''[[Gjibraltari]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Gjibraltarit]]
|[[Gibraltar]]
|2006
|align=&quot;right&quot;| 
|GibEX
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Greece}} '''[[Greqia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Athinës]]
|[[Athina]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070111112917/http://www.ase.gr/default_en.asp ATHEX]
|-
|[[Bursa e Theselanikut]]
|[[Selaniku]]
|1995
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070811211024/http://www.tsec.ase.gr/default_en.asp TSEC]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Hungary}} '''[[Hungaria]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Budapestit]]
|[[Budapesti]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.bse.hu/ BSE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Iceland}} '''[[Islanda]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Islandës]]    
|[[Reykjavík]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.omxgroup.com/nordicexchange OMX Nordic Market]&lt;br/&gt;[http://www.icex.is/ ICEX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Israel}} '''[[Izraeli]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Tel Avivit]]
|[[Tel Aviv]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070503001759/http://www.tase.co.il/TASEEng/ TASE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Ireland}} '''[[Irlanda]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Irlandës]]
|[[Dablini]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070927195115/http://www.ise.ie/index.asp ISE or ISEQ]
|-
|[[Irish Enterprise Exchange]]
|[[Dublin]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070927195128/http://www.ise.ie/index.asp?locID=421&amp;docID=-1 IEX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Italy}} '''[[Italia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Borsa Italiana]]
|[[Milano]]
|1997
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.borsaitaliana.it/homepage/homepage.en.htm BIt]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Kazakhstan}} '''[[Kazakistani]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Kazakistanit]]
|[[Almaty]]
|1993
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20070410065219/http://www.kase.kz/eng/ KASE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Latvia}} '''[[Latvia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Rigës]] 
|[[Riga]]
|
|align=&quot;right&quot;| 
|[http://www.baltic.omxgroup.com/ OMX Baltic Market] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071225174854/http://www.baltic.omxgroup.com/ |date=25 dhjetor 2007 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Lithuania}} '''[[Lituania]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Vilniusit]]
|[[Vilnius]]
|1993
|align=&quot;right&quot;| 
|[https://web.archive.org/web/20080121113127/http://www.lt.omxgroup.com/?lang=en OMXV]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Luxembourg}} '''[[Luksemburgu]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Luksemburgut]]
|[[Luksemburgu (qyteti)]]
|1927
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.bourse.lu/Accueil.jsp Bourse de Luxembourg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215230754/https://www.bourse.lu/Accueil.jsp |date=15 dhjetor 2018 }} 
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Macedonia}} '''[[Maqedonia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Maqedonisë]]
|[[Skopje]]
|1995
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.mse.org.mk/ MSE.com.mk]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Malta}} '''[[Malta]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;| 
|
|-
|[[Bursa e Maltës]]
|[[Valletta]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.borzamalta.com.mt/ Borza Malta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423192701/http://www.borzamalta.com.mt/ |date=23 prill 2016 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Moldova}} '''[[Moldavia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Montenegro}} '''[[Mali i Zi]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Malit të Zi]]
|[[Podgorica]]
|1993
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20060813094942/http://www.montenegroberza.com/eMain.htm MNSE]
|-
|[[New Securities Exchange Montenegro]]
|[[Podgorica]]
|2001
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070109134351/http://www.nex.cg.yu/ NEX.cg.yu]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|the Netherlands}} '''[[Holanda]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Euronext Amsterdam]]
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20081024010442/http://www.aex.nl/aex.asp?taal=en Euronext Amsterdam]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Norway}} '''[[Norvegjia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Oslos]]
|[[Oslo]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.oslobors.no/ob Oslo Børs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070108134851/http://www.oslobors.no/ob/ |date=8 janar 2007 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Poland}} '''[[Polonia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Varshavës]]
|[[Varshava]]
|1991
|align=&quot;right&quot;| 275
|[http://www.gpw.com.pl WSE or GPW] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150812105401/http://www.gpw.com.pl/ |date=12 August 2015 }}
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Portugal}} '''[[Portugalia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Euronext Lisbon]]
|[[Lisabon]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.bvlp.pt Euronext Lisbon]
|-
|[[OPEX]]
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20191028043053/http://www.opex.pt/ OPEX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Romania}} '''[[Rumania]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Bukureshtit]]
|[[Bukureshti]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.bvb.ro/ BVB]
|-
|[[Rasdaq]]
|[[Bukureshti]]
|1996
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20061205101056/http://www.rasd.ro/ Rasdaq]
|-
|[[Bursa e Sibiut]]
|[[Sibiu]]
|1997
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070202002300/http://www.bmfms.ro/ BMFMS]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Russia}} '''[[Rusia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Moscow Interbank Currency Exchange]]
|[[Moska]]
|1992
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070428145434/http://www.micex.com/ MICEX]
|-
|[[Russian Trading System]]
|[[Moska]]
|1995
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.rts.ru/ RTS]
|-
|[[Bursa e Sant Petersbugut]]
|[[Sant Petersburg]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.spbex.ru/ SPBEX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Serbia}} '''[[Serbia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Beogradit]]
|[[Beogradi]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070202200752/http://www.bsse.sk/index.aspx?LANG=EN BELEX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Slovakia}} '''[[Sllovakia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Bratisllavës]]
|[[Bratisllava]]
|1991
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070202200752/http://www.bsse.sk/index.aspx?LANG=EN BSSE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Slovenia}} '''[[Sllovenia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Lublanës]]
|[[Lubjana]]
|1989
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.ljse.si/ LJSE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Spain}} '''[[Spanja]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bolsa de Valores de Barcelona]]
|[[Barcelona]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.borsabcn.es/ Bolsa de Barcelona]
|-
|[[Bolsa de Valores de Bilbao]]
|[[Bilbao]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.bolsabilbao.es/ Bolsa de Bilbao]
|-
|[[Bursa e Madridit]]
|[[Madridi]]
|1831
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20090221042401/http://www.bolsamadrid.es/ing/portada.htm Bolsa de Madrid]
|-
|[[Mercado Oficial Español de Futuros y Opciones]]
|[[Madridi]]
|1989
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.meff.es/ MEFF]
|-
|[[Bolsa de Valores de Valencia]]
|[[Valencia]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.bolsavalencia.es/ Bolsa de Valencia]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Sweden}} '''[[Suedia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Nordic Growth Market]]
|[[Stockholm]]
|2003
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070502012745/http://www.ngm.se/en/default.htm NGM]
|-
|[[Bursa e Stokholmit]]
|[[Stockholm]]
|
|align=&quot;right&quot;|
|[http://www.omxgroup.com/nordicexchange OMX Nordic Market]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Switzerland}} '''[[Zvicra]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Swiss Exchange]]
|[[Cyrihu]]
|1850
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20080830040715/http://www.swx.com/ SWX]
|-
|[[Bern eXchange]]
|[[Bern]]
|1888
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070202080303/http://www.bernerboerse.ch/ BX]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Turkey}} '''[[Turqia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Stambollit]]
|[[Stambolli]]
|1984
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20061129090738/http://www.ise.org/ ISE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|Ukraine}} '''[[Ukraina]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[PFTS Bursa e Ukrainës]]
|[[Kiev]]
|2002
|align=&quot;right&quot;|
|[https://web.archive.org/web/20070110153218/http://www.ukrse.kiev.ua/ USE]
|-
|bgcolor=&quot;#ccccff&quot;|{{flagicon|the United Kingdom}} '''[[Anglia]]'''
|
|
|align=&quot;right&quot;|
|
|-
|[[Bursa e Londrës]]
|[[Londra]]
|1801
|align=&quot;right&quot;| 2800
|[http://www.londonstockexchange.com/ LSE]
|-
|}

== Shih edhe ==

== Referimet ==
*[http://www.tse.com.al/lidhjet.php Bursa e Tiranës]


[[Kategoria:Bursa në Evropë]]</text>
      <sha1>esxi9p6qoct2bcgoovpcm5cxv5qgjs5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Slayer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41069</id>
    <revision>
      <id>3001143</id>
      <parentid>2862177</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3097" sha1="a1o3hdzncphakoprph1idgpyq20ydoo" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = [[Skeda:Slayerlogo.png|200px|Slayer]]
| image = [[Skeda:Hellfest2017Slayer 02.jpg|290px|]]
| titulli = Slayer
| years_active = {{M|1981}} - 
| origin = {{flagicon|USA}} [[Huntington Park, California|Huntington Park]], [[California]], [[USA]]
| instrumenti = 
| genre = [[Thrash metal]]&lt;br /&gt;[[Speed metal]]&lt;br /&gt;[[Heavy metal]]
| label = [[American Recordings]]&lt;br /&gt;[[Def Jam|Def Jam Records]]&lt;br /&gt;[[Metal Blade Records]]
| current_members = [[Tom Araya]]&lt;br /&gt;[[Jeff Hanneman]]&lt;br /&gt;[[Kerry King]]&lt;br /&gt;[[Dave Lombardo]]
| past_members = [[Paul Bostaph]]&lt;br /&gt;[[Jon Dette]]&lt;br /&gt;[[Tony Scaglione]]
| associated_acts =  [[Exodus]]&lt;br /&gt;[[Fantômas]]&lt;br /&gt;[[Grip Inc.]]&lt;br /&gt;[[Testament]]&lt;br /&gt;[[The Truth About Seafood]]
| website = [http://www.slayer.net/ slayer.net]
}}

'''Slayer''' është një bend i muzikës [[thrash metal]], i formuar në [[Huntington Park, California|Huntington Park]], [[California]], [[USA]], në vitin [[1981]], nga [[Jeff Hanneman]] e [[Kerry King]]. Slayer llogariten si një prej grupeve thrash metal të &quot;katërshes së madhe&quot;, bashkë me [[Metallica]], [[Anthrax]] dhe [[Megadeth]].

== Personeli ==
=== Anëtarët aktualë ===
* [[Tom Araya]] - [[bas|bas kitarë]], [[këngëtar]] (1981–)
* [[Jeff Hanneman]] - [[kitarë]] (1981–)
* [[Kerry King]] - [[kitarë]] (1981–1984, 1984–)
* [[Dave Lombardo]] - [[bateri (muzikë)|bateri]] (1981–1986, 1987–1992, 2001–)

=== Anërarët e mëparshëm ===
* [[Paul Bostaph]] - [[bateri (muzikë)|bateri]] (1992–1996, 1997–2001)
* [[Jon Dette]] - [[bateri (muzikë)|bateri]] (1996–1997)
* [[Tony Scaglione]] - [[bateri (muzikë)|bateri]] (1986–1987)

== Diskografia ==
{|
|valign=top|
=== Studio albume ===
* 1983: ''[[Show No Mercy]]''
* 1985: ''[[Hell Awaits]]''
* 1986: ''[[Reign in Blood]]'' #94 US
* 1988: ''[[South of Heaven]]'' #57 US
* 1990: ''[[Seasons in the Abyss]]'' #40 US
* 1994: ''[[Divine Intervention]]'' #8 US
* 1996: ''[[Undisputed Attitude]]'' #34 US
* 1998: ''[[Diabolus in Musica]]'' #31 US
* 2001: ''[[God Hates Us All]]'' #28 US
* 2006: ''[[Christ Illusion]]'' #5 US
* 2009: ''[[World Painted Blood]]''
* 2015: ''[[Repentless]]''
|valign=top|

=== EP/Box Set ===
* 1984: ''[[Haunting the Chapel]]''
* 2003: ''[[Soundtrack to the Apocalypse]]''
* 2006: ''[[Eternal Pyre]]''
* 2010: ''The Vinyl Conflict''

=== DVD/Live albume ===
* 1984: ''[[Live Undead]]''
* 1991: ''[[Decade of Aggression]]''
* 1995: ''[[Live Intrusion]]''
* 2003: ''[[War at the Warfield]]''
* 2004: ''[[Still Reigning]]''
* 2007: ''The Unholy Alliance Live''
* 2010: ''The Big 4 Live From Sofia, Bulgaria''
* 2019: ''The Repentless Killogy''
|}

== Shiko edhe ==
* [[Lista e grupeve të muzikës]]

== Lidhje të jashtme ==
* {{en}} [http://www.slayer.net/ Faqja zyrtare e grupit]

{{muzi-cung}}

[[Kategoria:Grupe muzikore nga Kalifornia]]
[[Kategoria:Grupe muzikore thrash metal]]
[[Kategoria:Grupe muzikore speed metal]]
[[Kategoria:Grupe muzikore heavy metal]]
[[Kategoria:Grupe të viteve 1980]]
[[Kategoria:Grupe të viteve 1990]]
[[Kategoria:Grupe të viteve 2000]]</text>
      <sha1>a1o3hdzncphakoprph1idgpyq20ydoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antikrishti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43349</id>
    <revision>
      <id>3001081</id>
      <parentid>2439612</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:22:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10081" sha1="daxjk9irnt87a591418azpwz0jlwzuj" xml:space="preserve">[[Skeda:Meister von Torcello 001.jpg|parapamje|200px|''[[Satani]]'' që mban në prehër Antikrishtin, qv. XIII, Venedik, kisha Maria Assunta.]]
'''Antikrishti''' ([[Greqishtja|gr.]] ''anti'' = kundër; dhe [[krishti]] = [[mesia]]) në [[Eskatologjia|eskatologjinë]] e [[Krishterimi|krishterë]] nënkupton një [[Personi|person]], [[Figura|figurë]] të një personi, [[Vetja|vete]] apo [[Qenia|qenie]] tjetër që është [[Trupëzimi|trupëzim]] i së [[E keqja|keqes]]. Emri antikrisht rrjedh nga libri 1 dhe 2 i Gjonit, i cili përshkruan çdokënd që mohon Krishtin. Emërtimi përdoret shpesh në [[Profecia|profecitë]] lidhur me &quot;Bririn e vogël&quot; të fuqisë tek Danieli 7, dhe ka të bëjë me shumë mësime të [[Fundi i botës|Fundit të botës]].

Emërtimi vetë shfaqet pesë herë në librin 1 dhe 2 të Gjonit në [[Besëlidhja e Re|Besëlidhjen e Re]] njëherë në trajtën shumës dhe 4 herë në njëjës, dhe shoqërohet gjerësisht me besimin e kundërvënies dhe marrjes së vetes së ligë kundër [[Jezusi]]t.

== Antikrishti në hebraizëm ==

== Në krishterim ==
Antikrishti do të thotë Mesia i rremë, Profeti i rremë, prandaj është një figurë izraelite apokaliptike (d.m.th. që ka të bëjë me fundin e kohës sonë.  Profecia kryesore që merret me këtë periudhe shtatëvjetore gjendet te Danieli kap. 9: profecia e shtatë periudhave prej shtatë vitesh. Gjashtë periudha kanë kaluar, por periudha e shtatëdhjetë ende nuk ka filluar. Nga fillimi i kësaj periudhe të fundit deri në rastin e kthimit të Mesisë (Jezusit), për të vendosur mbretërinë e tij, do të kalojnë shtatë vjet. Kjo periudhë në librin e Danielit quhet java e shtatëdhjetë, (sh. Dan 9,20-27). Ajo i përgjigjet marrëveshjes prej shtatë vitesh ndërmjet konfederatës perëndimore (evropiane) dhe Izraelit nën udhëheqjen e mesisë së rremë, sipas së cilës garantohet mbrojtja e Izraelit. Me këtë garanti do të rindërtohet tempulli.

Por kjo marrëveshje do të shkelet pas 3,5 vitesh. Diktatori evropian (Egërsira e parë) do ta sulmojë Izraelin dhe do ta pushtojë me humbje të rënda nga ana e Izraelit (sh. Zb 12,4, krhs. Dan 8,10): do t’i japë fund kultit në Tempull e do t’i detyrojë të gjithë të bien në idhujtari në Izrael. Profeti i rremë (antikrishti ose Egërsira e dytë – sh. Zb 13,11-18; 2 Sel 2,3-12) do të hyjë në Tempull duke pretenduar se ai është vetë perëndi e do të kërkojë nderime hyjnore për vete ashtu si për Egërsirën e parë (Zb 13,1-10). Një shtatore e Egërsirës së parë (diktatorit evropian) do të ngrihet në vetë Tempull.

Për 3,5 vjetët që mbeten, gjithkund në Izrael ashtu si në Evropë, Egërsira e parë do t’i detyrojë të gjithë banorët e perandorisë së tij ta adhurojnë vetveten, përndryshe ata do të dënohen me vdekje. Ai do t’i detyrojë të gjithë ta vendosin shenjën e tij në dorën e djathtë ose në ballë. Vetëm ata që e kanë këtë shenjë do të kenë të drejtë të blejnë ose të shesin. Shenja do të përbëhet nga emri i Egërsirës së parë ose nga shifra e këtij emri. Pastaj do të vijë koha e përndjekjes së tmerrshme dhe e apostazisë në Izrael. Për këtë arsye kjo periudhë quhet apostazia ose ngushtica e madhe. Ai përbëhet nga një gjysmë e javës (Dan 9, 27), 1.260 ditët (Zb 12,6), koha, kohët dhe gjysmë kohe = një vjet, dy vjet dhe një gjysmë e vitit (Zb 12,14), edhe 42 muaj (Zb 13,5). Kjo periudhë karakterizohet nga lëshimi i zemërimit të Perëndisë mbi botën fajtore, me kombin fajtor të Izraelit në mes. Kjo periudhë do ta arrijë kulmin e saj në tokën e Izrealit me betejat e tmerrshme që do ta mbulojnë me gjak (Ap 14, 20). Pikërisht në këtë moment kur gjithçka, siç duket, është e humbur për Izraelin, Mesia do të ndërhyjë dhe kombi do të shpëtojë.

Në kohën e mërgimit të izraelitëve në Babiloni, Danieli pyeti Perëndinë për kohën e ardhjes së Mesisë dhe për kohën e fillimit të mbretërisë së tij. Engjëlli (lajmëtari) Gabriel solli përgjigjen nga Perëndia që vijon : 
Është përcaktuar për kombin tënd dhe për qytetin tënd të shenjtë (Jerusalem) 70 periudha prej 7 vitesh deri në pendimin e kombit; deri në mbarimin e rebelimit; deri në mbarimin e rendit të vjetër dhe deri në fillimin e rendit të ri, dhe deri në pastrimin e Tempullit. Dëgjo dhe kupto, që nga koha kur doli urdhri që të rindërtohet Jerusalemi (dekreti i Artakserksit në v. 444 p.e.s.) deri në ardhjen e Mesisë, janë caktuar 7 periudha prej 69 vitesh ( = 476 vjet sipas llogaritjes sonë) dhe në fund të kësaj periudhe…do të zhduket Mesia dhe s’do t’i ketë pasardhës. Pas kësaj, qyteti dhe tempulli do të shkatërrohen prej udhëheqësit (gjeneralit romak me emrin Tit) që do të vijë. E deri në mbarim do të ketë shkatërrim dhe katastrofa. Ai (diktatori evropian) do ta lidhë besëlidhjen me shumicën (me renegatët izraelitë nën udhëheqjen e mesisë së rremë) për 7 vjet. E pas kalimit të gjysmës së kësaj periudhe, ai do të ndalojë vazhdimin e flijimeve (në Tempull). Në majin e Tempullit do të ngrihet shtatorja idhujtaref, që do të mbetet atje, derisa të bjerë mbi atë që e vendosi atje (d.m.th. mbi antikrishtin), shkatërrimi i cili i është paracaktuar.». Profecitë e Jezusit modelohen në këtë profeci të Danielit. Referimet e tjera rreth antikrishit janë si vijon : 

2Vëllezër, ju pritni që të vijë Jezusi, Zoti ynë, dhe që të bashkohemi me të. Por ju lutemi: 2Mos u ngatërroni aq shpejt, as mos u trembni për shkak të pohimit se tashmë mbërriti dita e Zotit. Mos i besoni edhe në qoftë se ndokush pretendon ta bazojë pohimin e tij në ndonjë vegim gjoja profetik, në ndonjë fjalë ose në ndonjë letër gjoja të shkruar nga ne. 3Mos lejoni të gënjeheni kurrsesi nga askush! Më parë duhet të vijë apostazia e madhe dhe të shfaqet Mesia i rremë, që bashkon në vete gjithçka të keqe dhe që është paracaktuar për rrënim. 4Ai do të ngrihet përmbi çdo të ashtuquajtur perëndi ose objekt të adhurimit, saqë ta ngrejë fronin e tij edhe në Tempullin e Perëndisë duke pohuar se ai është vetë Perëndi.  

5Po a nuk ju bie ndër mend se jua kam thënë këtë gjë kur isha mes jush? 6Tani e dini se çfarë e pengon që (Mesia i rremë) të shfaqet në kohën e paracaktuar. 7Vërtet, fuqia e kryengritjes tashmë po vepron, por ka diçka që e pengon atë deri të jetë hequr nga mesi. (2 Selanikasve 2,1-7). Apostulli Gjon përmend antikrishtin si fryma e kryengritjes që tani tashmë vepron.
 
Egërsira e parë: diktatori evropean

13 Pashë një Egërsirë që po dilte nga deti (i paganëve), e cila kishte dhjetë brirë e shtatë koka. Në çdo bri kishte një kurorë dhe mbi kokat e saj ishin shkruar titujt që fyenin Perëndinë. 2Egërsira dukej si një leopard; këmbët i kishte si putra ariu dhe gojën si të luanit. Kuçedra i dha asaj pushtetin e saj ekzekutiv, fronin e saj dhe fuqi të madhe. 3Me sa dukej, njërën prej kokave e kishte të plagosur për vdekje, por plaga vdekjeprurëse iu shërua. Njerëzit e mbarë tokës u çuditën për këtë Egërsirë dhe iu bindën urdhrave të saj. 4Të gjithë njerëzit e adhuruan kuçedrën, sepse ajo ia kishte dhënë Egërsirës një pushtet të tillë. Adhuruan edhe Egërsirën dhe thanë: «Kush ia arrin Egërsirës? Kush mund të matet me të?»  

5Egërsirës i lejohej të mbante fjalime të pabesueshme, në të cilat fyente Perëndinë, dhe për 42 muaj i lejohej të ushtronte ndikimin e saj. 6Ajo foli me përbuzje për Perëndinë, për emrin e tij, për tempullin e tij, si dhe për të gjithë ata që banojnë në qiell. 7Perëndia e lejoi që të bënte luftë me popullin e tij dhe ta mundë. Të gjithë popujt dhe të gjitha kombet, të gjithë njerëzit e çdo gjuhe i detyroi t’i bindeshin urdhrit të saj. 8Të gjithë banorët e tokës do ta adhurojnë, të gjithë, emrat e të cilëve nuk u shkruan që nga fillimi i botës në librin e jetës së Qengjit të flijuar. 9Kush mund të dëgjojë, të dëgjojë mirë: 10kush është caktuar për burgim, do të burgoset. Kush është caktuar për ekzekutim, do të ekzekutohet. Duke marrë parasysh këtë, popullit të Perëndisë do t’i nevojitet qëndrueshmëri dhe besnikëri.

Egërsira e dytë: mesia i rremë

11Pastaj pashë një Egërsirë tjetër duke dalë nga toka (e Izraelit). Ajo kishte dy brirë si qengji, por fliste porsi kuçedër. 12Pushtetin e saj e ushtronte në emër të Egërsirës së parë. Ajo e detyroi tokën (e Izraelit) dhe të gjithë banorët e saj të adhuronin Egërsirën e parë, së cilës iu shërua plaga vdekjeprurëse. 13Egërsira e dytë bëri mrekulli të mëdha: Në sy të të gjithëve bëri që zjarri të binte nga qielli në tokë. 14Me anë të mrekullive që bëri në emër të Egërsirës së parë, i mashtroi të gjithë banorët e tokës. Egërsira ua mbushi mendjen të ngrinin një shtatore për nder të Egërsirës së parë që ishte plagosur me shpatë, por që kishte shpëtuar. 15Egërsira e dytë mund ta gjallëronte shtatoren e Egërsirës së parë, në mënyrë që ajo të fliste e të urdhëronte të vriteshin të gjithë ata që nuk ia kishin adhuruar shtatoren. 16Egërsira i kishte të gjithë në dorë: të mëdhenj dhe të vegjël, të pasur dhe të varfër, të lirë dhe skllevër. I detyroi t’u vihej shenjë në dorën e djathtë ose në ballë. 17Vetëm ai që e kishte këtë shenjë, kishte të drejtë të blinte ose të shiste. Shenja përbëhej nga emri i Egërsirës ose nga shifra e këtij emri.
18Për këtë duhet mençuri. Kush ka mend, mund ta zbulojë kuptimin e shifrës, sepse ajo shënon emrin e një njeriu. Kjo shifër është 666.* (Apok/Zb 13,1-17
(*6 = njeriu, 3 = Perëndia, d.m.th. njeriu që hiqet si Perëndi)

== Në islam ==

== Shiko edhe ==
* [[Apokalipsi]]
* [[Maitreja]]
* [[Fundi i botës]]
* [[Eskatologjia]]

== Lidhje të jashtme ==

[[Kategoria:Eskatologji]]</text>
      <sha1>daxjk9irnt87a591418azpwz0jlwzuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista e video lojërave hentai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43439</id>
    <revision>
      <id>3001069</id>
      <parentid>2894441</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9412" sha1="e5ra9u47z0oz79sbgjkxewcda2z89l9" xml:space="preserve">{{Faqe për grisje}}
Më poshtë paraqitet '''lista e lojrave [[Hentai]]''', të njohura ndryshe edhe si ''H game''. Lista nuk përfshin versionet parodike të bëra për të vënë në lojë filma të ndryshëm ose lojra të publikuar nga shoqata anonime. Lista e mëposhtme përmban tituj të publikuara kryesisht në [[Evropë]], [[Japoni]] dhe [[Sh.B.A]]. Shumë prej lojrave të mëposhtme paraqiten me titullin e tyre origjinal ose në anglisht duke qenë se këto lojra nuk kanë akoma një publikues në [[Shqipëri]].

{{TOC}}
== A ==
* ''[[Adam: The Double Factor]]''
* ''[[Aikagi -Hidamari to kanojo no heyagi-]]''
* ''[[Air (visual novel)|Air]]''
* ''[[Amy's Fantasies]]''
* ''[[AmbivalenZ]]''
* ''[[age MANIAX|âge MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Ane Ziru]]''
* ''[[Artificial Girl 2]]''
* ''[[Ashita no yukinojou]]''
* ''[[Angel Halo]]'' nga Active Software
* ''[[Atlach=Nacha]]'' nga Alicesoft

{{TOC}}
== B ==
* The ''[[Baldrhead]]'' seritë
* ''[[Battle Raper]]''
* ''[[Battle Raper 2]]''
* ''[[Battle Team Lakers]]''
* ''[[Bible Black]]''
** ''[[La Noche de Walpurgis (loja)|La Noche de Walpurgis]]''
* ''[[Biko 2: Reversible Face]]''
* ''[[Biko 3]]''
* ''[[Binary Pot]]''
* ''[[BITTERSWEET FOOLS]]''
* ''[[Brave Soul]]''
* ''[[Brightia Plus]]''
* ''[[Brutish Mine]]''
* ''[[The Borderline series]]''
* ''[[Blaze Angel Eleanor]]''

{{TOC}}

== C ==
* ''[[Cafe Little Wish]]''
* ''[[Canvas otif Sepia Coloured-]]''
** ''[[Canvas2]]''
* ''[[Castle Fantasia]]''
** ''[[Castle Fantasia 2 - Seima Taisen]]''
** ''[[Castle Fantasia 3 - Erencia Wars]]''
* ''[[Casual Romance Club]]''
* ''[[Chain - The Lost Footprints]]''
* ''[[Check in]]''
* ''[[Clover Heart's]]''
* ''[[Colorful Box]]''
* ''[[Colorful Heart]]''
* ''[[Colorful Kiss]]''
* ''[[Cosmos no Sorani]]''
* ''[[The Come See Me Tonight Series]]''
* ''[[Comic Party]]''
* ''[[The Creamy Angel series]]''
* ''[[Crescendo (game)|Crescendo]]''
* ''[[Critical Point]]''
* ''[[Cross Channel]]''
* The ''[[Custom mate]]'' (seritë)
* ''[[Custom Sexdoll]]''
* ''[[Chibi mama]]''

{{TOC}}
== D ==
* The ''[[D.P.S.]]'' (seritë)
* ''[[Daiakuji]]''
* ''[[Daibanchou]]''
* ''[[Darcrows]]''
* The ''[[D. C. ~Da Capo~]]'' (seritë)
* ''[[Dear My Friend (game)]]''
* ''[[DE-JA]]''
* ''[[Demon Bane]]''
* The ''[[Des Blood]]'' (seritë)
* ''[[Desire (game)]]''
* ''[[Dividead]]''
* [[Do You Like Horny Bunnies?|''H na Bunny-san wa Kirai?'' (Në anglisht ''Do You Like Horny Bunnies?'')]]
* ''[[Do You Like Horny Bunnies? 2]]''
* ''[[Dokyusei|Dō-Kyū-Sei]]'' (''Classmates'') nga ''ELF Corporation''.
** ''[[Dokyusei 2]]''
** ''[[Dokyusei 2 SP]]''
* ''[[Dokidoki Sister Paradise]]''
* ''[[Double Mind]]''
* The ''[[Dragon Knight (computer games)|Dragon Knight]]'' (seritë)
* ''[[Duel Savior]]''

{{TOC}}
== E ==
* ''[[EL (loja)|EL]]''
* ''[[ELYSION -The Eternal Sanctuary-]]''
* ''[[Ensemble (loja)|Ensemble]]''
* ''[[Eve -burst error-]]''
* ''[[Enzai]]''

== F ==
* ''[[Fairy Nights]]''
* ''[[Fatal Relations]]''
* ''[[Fate/stay night]]'' nga ''TYPE-MOON''.
* ''[[Figures of Happiness]]''
* ''[[Figyu@Mate]]''
* ''[[FOXY]]''
** ''[[FOXY 2]]''

== G ==
* ''[[Gakuen Paradise]]''
* ''[[Gibo- Stepmother's Sin]]''
* ''[[Glo*ri*a]]''
* '' [[Green Green (loja)|Green Green]]''

{{TOC}}
== H ==
* ''[[Hajimete no Oishasan]]''
* ''[[Hajimete no Orusuban]]''
* ''[[Hajimete no Otetsudai]]''
* ''[[Harumoi]]''
* ''[[Heart de Roommate]]''
* ''[[Hinadori no Saezuri]]''
* ''[[Hitogata Ruin]]''
* ''[[Hitomi- My Stepsister]]''
* ''[[Hourglass of Summer]]''
* ''[[Hyakki]]''

== I ==
* ''[[Idols Galore!]]'' (në japonisht &quot;Meshimase AIDORU&quot;)
* The ''[[Idol Janshi Su-Chi-Pie]]'' (seritë)
* ''[[I'm gonna nurse you!]]''
* ''[[I'm gonna serve you!]]''
* ''[[Isaku]]'' by ELF
* ''[[Ishika &amp; Honori]]''
* ''[[Is the Sorority House Burning?]] (në japonisht Kango Shicyzuzo 2)
* ''[[Izumo (Game)]]''
** ''[[Izumo 2]]''
** ''[[Izumo Zero]]''

== J ==

* ''[[Jewel Knights Crusaders]]''

{{TOC}}
== K ==
* ''[[Kana Imōto]]'' (''Kana - Little Sister'')
* ''[[Kanojo-tachi no Ryuugi]]''
* ''[[Kanon]]''
* ''[[Dōkyūsei|Ka-Kyū-Sei]]'' (''Lower Classmates'') nga ''ELF''.
** ''[[Kakyusei 2]]''
* ''[[Kara no Naka no Kotori]]''
** ''[[Akane MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Kataomoi no Tsuki]]''
* ''[[Kikokugai]]''
* ''[[Kimi ga Nozomu Eien]]''
* ''[[Kisaku]]'' nga ELF
* ''[[Kizuato]]''
* ''[[Koi Hime]]'' (''Mystic Princess'' nga ''ELF'')
* ''[[Kojin Taxi series]]''
* ''[[Kono Aozora ni Yakusoku wo]]'' (''The Promise to This Blue Sky'') 
* ''[[Kotobuki]]''
* ''[[Kurutta Kazitsu]]''
* ''[[Kyuketsusenki Vjedogonia]]'' (në anglisht Vampirdzhija Vjedogonia)

== L ==
* ''[[Legend of Fairies]]''
* ''[[Let's Meow Meow!]]''
* ''[[Lewd Bomb Bust Female Teacher]]''
* ''[[Limero]]''
* ''[[Limero 2]]''
* ''[[Little My Maid]]''
* ''[[Lost Passage]]''
* ''[[Love Love Show!]]''
* ''[[luv wave]]''
* ''[[Lakers 1, 2, 3]]''

{{TOC}}
== M ==
* ''[[Maid Cafe Curio|Maid Cafe &quot;Curio&quot;]]''
* ''[[Maid In Heaven]]''
* ''[[majipuri -Wonder Cradle-]]''
* ''[[The Maid's Story]]''
* ''[[Mamatoto]]'' nga AliceSoft
* ''[[Mamanyonyo]]'' nga AliceSoft
* ''[[Marble Cooking]]''
* ''[[Masaru Ashita 2]]''
* ''[[May Club]]''
* ''[[Men at Work!]]''
** ''[[Men at Work! 2]]''
** ''[[Men at Work! 3]]''
* ''[[Metal Eye]]''
** ''[[Metal Eye 2]]''
* ''[[Mikagura]]''
* ''[[Miko Miko Nurse]]''
* The ''[[Milkyway (game)|Milkyway]]'' (seritë)
* ''[[Miraroma - Miracle and Romance Strawberry Scramble]]''
* ''[[Mizuiro]]''
* ''[[Moon.]]''
* ''[[Mugen Houyou]]'' nga AliceSoft
* ''[[Muv-Luv]]'' nga Age-SOFT
* ''[[My Fair Angel]]''
* ''[[My Step-Sister Hitomi]]''

{{TOC}}
== N ==
* ''[[Nanatsuiro Drops]]'' (''Seven Colored Drops'') 
* ''[[Natsu Kagura]]''
** ''[[Oni Kagura]]''
* The ''[[Natural (game)|Natural]]'' (seritë)
* ''[[Nocturnal Illusion]]''
* ''[[Nonomura Hospital]]''
* ''[[Nursery Rhyme (game)|Nursery Rhyme]]''

== O ==
* ''[[Orange Pocket]]''
* ''[[Over the rainbow]]''
* ''[[Oppai Slider 2]]''

== P ==
* ''[[Pachinko Sexy Reaction]]''
* ''[[PALETTE (game)|PALETTE]]''
* ''[[Paradise Heights]]''
* ''[[Parfait Chocolat Second brew]]''
* ''[[Phantom of Inferno]]''
* ''[[Pick Me Honey!]]'' (në anglisht AKA &quot;Anata no Osana&quot;)
* ''[[Pizzicato Polka]]''
* ''[[Polygonal Love series]]''
* ''[[Popotan]]''
* ''[[Possession - Tsuki]]''
* ''[[Princess Bride (game)|Princess Bride]]''
** ''[[Princess Brave]]''
* ''[[Princess Holiday]]''
* ''[[Princess Memory]]''
** ''[[Princess Memory True Typing]]''
* ''[[Princess Knights]]''
* ''[[Prism Heart]]''
* ''[[Private Nurse]]''
* ''[[Pure Pure]]''
* ''[[Pythian (video loja)|Pythian]]''

{{TOC}}
== Q ==
== R ==
* The ''[[Rance (hentai)|Rance]]'' (seritë nga AliceSoft)
* The ''[[Rasen Kairo]]'' (seritë)
* ''[[Realize Me]]''
* ''[[Really? Really!]]''
* ''[[Refrain Blue]]''
* ''[[Ren'ai CHU!]]''
* ''[[Ripple -Welcome to Blue Seal-]]''
* ''[[Routes (game)|Routes]]''
* ''[[Runaway City]]''
* ''[[Rapelay]]''

== S ==
* ''[[Sapphism no Gensou]]''
* ''[[Saya no Uta]]''
* ''[[Season of the Sakura]]''
* ''[[Secret Wife's Club]]''
* ''[[Sensei (loja H game)|Sensei]]''
** ''[[Sensei 2]]''
* ''[[Sexy Beach]]''
** ''[[Sexy Beach 2]]''
** ''[[Sexy Beach 3]]''
* ''[[Shangrlia]]''
** ''[[Shangrlia 2]]''
* ''[[Shield Gun Warrior SAKIGAKE]]''
* ''[[Shizuku]]''
* ''[[SHUFFLE!]]''
* ''[[Shusaku (game)|Shusaku]]'' (Stinko nga ELF)
* ''[[Slave Pagent]]''
* ''[[Snow (video game)|SNOW]]''
* ''[[Snow Drop]]''
* ''[[Sotsugyousei]]'' (Dokyusei 2 SP) (Nanpa 2 Special nga ELF)
* ''[[Soul Link]]''
* ''[[Soul Link EXTENSION]]''
* ''[[The Stripping Instrumentality]]'' nga Gainax
* ''[[Successor of Wind]]''
* ''[[Suigetsu]]''
* ''[[Suika]]''
* ''[[Suisenka]]''
* ''[[Sultan -The Lovesong is Forever-]]''
* The ''[[Super Real Mahjong]]'' (seritë)
* ''[[School Days]]''
* ''[[Sister Contrast]]''

{{TOC}}
== T ==
* ''[[Tea Society of a Witch]](në japonisht ''majo No Ochakai'')''
* ''[[Tenerezza]]''
* ''[[Tenshi no Inai 12gatsu]]
* ''[[The Guts!]]'' (seritë)
* ''[[Three Sisters' Story]]''
* ''[[Tick! Tack!]]''
* ''[[Time Stripper Mako]]''
* ''[[To Heart]]''
* ''[[To Heart 2]]''
* ''[[Tokimeki Check-In!]]''
* ''[[Tomoyo After ~It's a Wonderful Life~]]''
* ''[[Tottemo Pheromone]]''
* ''[[Transfer Student]]''
* ''[[Triangle Heart]]''
* ''[[Triangle Heart 2~Sazanami Zyoshiryo~]]''
* ''[[Triangle Heart 3~Sweet Songs Forever~]]''
* ''[[True Love (game)|True Love]]''
* ''[[Tsuki wa Higashi ni Hi wa Nishi ni: Operation Sanctuary]]''
* ''[[Tsukihime]]'' by [[TYPE-MOON]]

== U ==
* The [[univ (Game)|univ]] (seritë)

{{TOC}}
== V ==
* ''[[Vagrants]]''
* The ''[[Variable Geo]]'' (seritë)
* [[Viper GTS]]
* [[Viper M1]]
* [[Viper V16]]
* [[Virgin Roster]]
* The ''[[Virtuacall]]'' (seritë)
* ''[[Venus Blood]]''

== W ==
* The ''[[Welcome to Pia Carrot]]'' (seritë)
* ''[[White Album (H game)|White Album]]''
* ''[[Wind -a breath of heart-]]''
* ''[[Wind of Ebenbourg]]''
* ''[[With You (H game)|With You]]''
* ''[[Words-Worth]]''

== X ==
* The ''[[X-Change (video game)|X-Change]]'' seritë

{{TOC}}
== Y ==
* ''[[Yakin Byoutou]]''
* ''[[Yami to Boshi to Hon no Tabibito|Yami to Bōshi to Hon no Tabibito]]''
* ''[[Yuki no hana]]''
* ''[[Youkoso Cinemahouse He]] (në anglisht Welcome to the Cinemahouse)''
* ''[[YU-NO]]''
* ''[[Yuuwaku]]''

== Z ==
* ''[[Zisatsu no Tameno 101 no Houhou]]''

== Shiko edhe ==

* [[Hentai]]
* [[Anime]]
* [[Manga]]
{{TOC}}

[[Kategoria:Eroge]]
[[Kategoria:Hentai]]
[[Kategoria:Lista të video lojërave sipas zhanrit]]</text>
      <sha1>e5ra9u47z0oz79sbgjkxewcda2z89l9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001168</id>
      <parentid>3001069</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9414" sha1="1itp3v0le31avrpw347j84z1wekzohj" xml:space="preserve">{{Faqe për grisje}}
Më poshtë paraqitet '''lista e lojrave [[Hentai]]''', të njohura ndryshe edhe si ''H game''. Lista nuk përfshin versionet parodike të bëra për të vënë në lojë filma të ndryshëm ose lojra të publikuar nga shoqata anonime. Lista e mëposhtme përmban tituj të publikuara kryesisht në [[Evropë]], [[Japoni]] dhe [[Sh.B.A]]. Shumë prej lojrave të mëposhtme paraqiten me titullin e tyre origjinal ose në anglisht duke qenë se këto lojra nuk kanë akoma një publikues në [[Shqipëri]].

{{TOC}}
== A ==
* ''[[Adam: The Double Factor]]''
* ''[[Aikagi -Hidamari to kanojo no heyagi-]]''
* ''[[Air (visual novel)|Air]]''
* ''[[Amy's Fantasies]]''
* ''[[AmbivalenZ]]''
* ''[[age MANIAX|âge MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Ane Ziru]]''
* ''[[Artificial Girl 2]]''
* ''[[Ashita no yukinojou]]''
* ''[[Angel Halo]]'' nga Active Software
* ''[[Atlach=Nacha]]'' nga Alicesoft

{{TOC}}
== B ==
* The ''[[Baldrhead]]'' seritë
* ''[[Battle Raper]]''
* ''[[Battle Raper 2]]''
* ''[[Battle Team Lakers]]''
* ''[[Bible Black]]''
** ''[[La Noche de Walpurgis (loja)|La Noche de Walpurgis]]''
* ''[[Biko 2: Reversible Face]]''
* ''[[Biko 3]]''
* ''[[Binary Pot]]''
* ''[[BITTERSWEET FOOLS]]''
* ''[[Brave Soul]]''
* ''[[Brightia Plus]]''
* ''[[Brutish Mine]]''
* ''[[The Borderline series]]''
* ''[[Blaze Angel Eleanor]]''

{{TOC}}

== C ==
* ''[[Cafe Little Wish]]''
* ''[[Canvas otif Sepia Coloured-]]''
** ''[[Canvas2]]''
* ''[[Castle Fantasia]]''
** ''[[Castle Fantasia 2 - Seima Taisen]]''
** ''[[Castle Fantasia 3 - Erencia Wars]]''
* ''[[Casual Romance Club]]''
* ''[[Chain - The Lost Footprints]]''
* ''[[Check in]]''
* ''[[Clover Heart's]]''
* ''[[Colorful Box]]''
* ''[[Colorful Heart]]''
* ''[[Colorful Kiss]]''
* ''[[Cosmos no Sorani]]''
* ''[[The Come See Me Tonight Series]]''
* ''[[Comic Party]]''
* ''[[The Creamy Angel series]]''
* ''[[Crescendo (game)|Crescendo]]''
* ''[[Critical Point]]''
* ''[[Cross Channel]]''
* The ''[[Custom mate]]'' (seritë)
* ''[[Custom Sexdoll]]''
* ''[[Chibi mama]]''

{{TOC}}
== D ==
* The ''[[D.P.S.]]'' (seritë)
* ''[[Daiakuji]]''
* ''[[Daibanchou]]''
* ''[[Darcrows]]''
* The ''[[D. C. ~Da Capo~]]'' (seritë)
* ''[[Dear My Friend (game)]]''
* ''[[DE-JA]]''
* ''[[Demon Bane]]''
* The ''[[Des Blood]]'' (seritë)
* ''[[Desire (game)]]''
* ''[[Dividead]]''
* [[Do You Like Horny Bunnies?|''H na Bunny-san wa Kirai?'' (Në anglisht ''Do You Like Horny Bunnies?'')]]
* ''[[Do You Like Horny Bunnies? 2]]''
* ''[[Dokyusei|Dō-Kyū-Sei]]'' (''Classmates'') nga ''ELF Corporation''.
** ''[[Dokyusei 2]]''
** ''[[Dokyusei 2 SP]]''
* ''[[Dokidoki Sister Paradise]]''
* ''[[Double Mind]]''
* The ''[[Dragon Knight (computer games)|Dragon Knight]]'' (seritë)
* ''[[Duel Savior]]''

{{TOC}}
== E ==
* ''[[EL (loja)|EL]]''
* ''[[ELYSION -The Eternal Sanctuary-]]''
* ''[[Ensemble (loja)|Ensemble]]''
* ''[[Eve -burst error-]]''
* ''[[Enzai]]''

== F ==
* ''[[Fairy Nights]]''
* ''[[Fatal Relations]]''
* ''[[Fate/stay night]]'' nga ''TYPE-MOON''.
* ''[[Figures of Happiness]]''
* ''[[Figyu@Mate]]''
* ''[[FOXY]]''
** ''[[FOXY 2]]''

== G ==
* ''[[Gakuen Paradise]]''
* ''[[Gibo- Stepmother's Sin]]''
* ''[[Glo*ri*a]]''
* '' [[Green Green (loja)|Green Green]]''

{{TOC}}
== H ==
* ''[[Hajimete no Oishasan]]''
* ''[[Hajimete no Orusuban]]''
* ''[[Hajimete no Otetsudai]]''
* ''[[Harumoi]]''
* ''[[Heart de Roommate]]''
* ''[[Hinadori no Saezuri]]''
* ''[[Hitogata Ruin]]''
* ''[[Hitomi- My Stepsister]]''
* ''[[Hourglass of Summer]]''
* ''[[Hyakki]]''

== I ==
* ''[[Idols Galore!]]'' (në japonisht &quot;Meshimase AIDORU&quot;)
* The ''[[Idol Janshi Su-Chi-Pie]]'' (seritë)
* ''[[I'm gonna nurse you!]]''
* ''[[I'm gonna serve you!]]''
* ''[[Isaku]]'' by ELF
* ''[[Ishika &amp; Honori]]''
* ''[[Is the Sorority House Burning?]] (në japonisht Kango Shicyzuzo 2)''
* ''[[Izumo (Game)]]''
** ''[[Izumo 2]]''
** ''[[Izumo Zero]]''

== J ==

* ''[[Jewel Knights Crusaders]]''

{{TOC}}
== K ==
* ''[[Kana Imōto]]'' (''Kana - Little Sister'')
* ''[[Kanojo-tachi no Ryuugi]]''
* ''[[Kanon]]''
* ''[[Dōkyūsei|Ka-Kyū-Sei]]'' (''Lower Classmates'') nga ''ELF''.
** ''[[Kakyusei 2]]''
* ''[[Kara no Naka no Kotori]]''
** ''[[Akane MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Kataomoi no Tsuki]]''
* ''[[Kikokugai]]''
* ''[[Kimi ga Nozomu Eien]]''
* ''[[Kisaku]]'' nga ELF
* ''[[Kizuato]]''
* ''[[Koi Hime]]'' (''Mystic Princess'' nga ''ELF'')
* ''[[Kojin Taxi series]]''
* ''[[Kono Aozora ni Yakusoku wo]]'' (''The Promise to This Blue Sky'') 
* ''[[Kotobuki]]''
* ''[[Kurutta Kazitsu]]''
* ''[[Kyuketsusenki Vjedogonia]]'' (në anglisht Vampirdzhija Vjedogonia)

== L ==
* ''[[Legend of Fairies]]''
* ''[[Let's Meow Meow!]]''
* ''[[Lewd Bomb Bust Female Teacher]]''
* ''[[Limero]]''
* ''[[Limero 2]]''
* ''[[Little My Maid]]''
* ''[[Lost Passage]]''
* ''[[Love Love Show!]]''
* ''[[luv wave]]''
* ''[[Lakers 1, 2, 3]]''

{{TOC}}
== M ==
* ''[[Maid Cafe Curio|Maid Cafe &quot;Curio&quot;]]''
* ''[[Maid In Heaven]]''
* ''[[majipuri -Wonder Cradle-]]''
* ''[[The Maid's Story]]''
* ''[[Mamatoto]]'' nga AliceSoft
* ''[[Mamanyonyo]]'' nga AliceSoft
* ''[[Marble Cooking]]''
* ''[[Masaru Ashita 2]]''
* ''[[May Club]]''
* ''[[Men at Work!]]''
** ''[[Men at Work! 2]]''
** ''[[Men at Work! 3]]''
* ''[[Metal Eye]]''
** ''[[Metal Eye 2]]''
* ''[[Mikagura]]''
* ''[[Miko Miko Nurse]]''
* The ''[[Milkyway (game)|Milkyway]]'' (seritë)
* ''[[Miraroma - Miracle and Romance Strawberry Scramble]]''
* ''[[Mizuiro]]''
* ''[[Moon.]]''
* ''[[Mugen Houyou]]'' nga AliceSoft
* ''[[Muv-Luv]]'' nga Age-SOFT
* ''[[My Fair Angel]]''
* ''[[My Step-Sister Hitomi]]''

{{TOC}}
== N ==
* ''[[Nanatsuiro Drops]]'' (''Seven Colored Drops'') 
* ''[[Natsu Kagura]]''
** ''[[Oni Kagura]]''
* The ''[[Natural (game)|Natural]]'' (seritë)
* ''[[Nocturnal Illusion]]''
* ''[[Nonomura Hospital]]''
* ''[[Nursery Rhyme (game)|Nursery Rhyme]]''

== O ==
* ''[[Orange Pocket]]''
* ''[[Over the rainbow]]''
* ''[[Oppai Slider 2]]''

== P ==
* ''[[Pachinko Sexy Reaction]]''
* ''[[PALETTE (game)|PALETTE]]''
* ''[[Paradise Heights]]''
* ''[[Parfait Chocolat Second brew]]''
* ''[[Phantom of Inferno]]''
* ''[[Pick Me Honey!]]'' (në anglisht AKA &quot;Anata no Osana&quot;)
* ''[[Pizzicato Polka]]''
* ''[[Polygonal Love series]]''
* ''[[Popotan]]''
* ''[[Possession - Tsuki]]''
* ''[[Princess Bride (game)|Princess Bride]]''
** ''[[Princess Brave]]''
* ''[[Princess Holiday]]''
* ''[[Princess Memory]]''
** ''[[Princess Memory True Typing]]''
* ''[[Princess Knights]]''
* ''[[Prism Heart]]''
* ''[[Private Nurse]]''
* ''[[Pure Pure]]''
* ''[[Pythian (video loja)|Pythian]]''

{{TOC}}
== Q ==
== R ==
* The ''[[Rance (hentai)|Rance]]'' (seritë nga AliceSoft)
* The ''[[Rasen Kairo]]'' (seritë)
* ''[[Realize Me]]''
* ''[[Really? Really!]]''
* ''[[Refrain Blue]]''
* ''[[Ren'ai CHU!]]''
* ''[[Ripple -Welcome to Blue Seal-]]''
* ''[[Routes (game)|Routes]]''
* ''[[Runaway City]]''
* ''[[Rapelay]]''

== S ==
* ''[[Sapphism no Gensou]]''
* ''[[Saya no Uta]]''
* ''[[Season of the Sakura]]''
* ''[[Secret Wife's Club]]''
* ''[[Sensei (loja H game)|Sensei]]''
** ''[[Sensei 2]]''
* ''[[Sexy Beach]]''
** ''[[Sexy Beach 2]]''
** ''[[Sexy Beach 3]]''
* ''[[Shangrlia]]''
** ''[[Shangrlia 2]]''
* ''[[Shield Gun Warrior SAKIGAKE]]''
* ''[[Shizuku]]''
* ''[[SHUFFLE!]]''
* ''[[Shusaku (game)|Shusaku]]'' (Stinko nga ELF)
* ''[[Slave Pagent]]''
* ''[[Snow (video game)|SNOW]]''
* ''[[Snow Drop]]''
* ''[[Sotsugyousei]]'' (Dokyusei 2 SP) (Nanpa 2 Special nga ELF)
* ''[[Soul Link]]''
* ''[[Soul Link EXTENSION]]''
* ''[[The Stripping Instrumentality]]'' nga Gainax
* ''[[Successor of Wind]]''
* ''[[Suigetsu]]''
* ''[[Suika]]''
* ''[[Suisenka]]''
* ''[[Sultan -The Lovesong is Forever-]]''
* The ''[[Super Real Mahjong]]'' (seritë)
* ''[[School Days]]''
* ''[[Sister Contrast]]''

{{TOC}}
== T ==
* ''[[Tea Society of a Witch]](në japonisht ''majo No Ochakai'')''
* ''[[Tenerezza]]''
* ''[[Tenshi no Inai 12gatsu]]
* ''[[The Guts!]]'' (seritë)
* ''[[Three Sisters' Story]]''
* ''[[Tick! Tack!]]''
* ''[[Time Stripper Mako]]''
* ''[[To Heart]]''
* ''[[To Heart 2]]''
* ''[[Tokimeki Check-In!]]''
* ''[[Tomoyo After ~It's a Wonderful Life~]]''
* ''[[Tottemo Pheromone]]''
* ''[[Transfer Student]]''
* ''[[Triangle Heart]]''
* ''[[Triangle Heart 2~Sazanami Zyoshiryo~]]''
* ''[[Triangle Heart 3~Sweet Songs Forever~]]''
* ''[[True Love (game)|True Love]]''
* ''[[Tsuki wa Higashi ni Hi wa Nishi ni: Operation Sanctuary]]''
* ''[[Tsukihime]]'' by [[TYPE-MOON]]

== U ==
* The [[univ (Game)|univ]] (seritë)

{{TOC}}
== V ==
* ''[[Vagrants]]''
* The ''[[Variable Geo]]'' (seritë)
* [[Viper GTS]]
* [[Viper M1]]
* [[Viper V16]]
* [[Virgin Roster]]
* The ''[[Virtuacall]]'' (seritë)
* ''[[Venus Blood]]''

== W ==
* The ''[[Welcome to Pia Carrot]]'' (seritë)
* ''[[White Album (H game)|White Album]]''
* ''[[Wind -a breath of heart-]]''
* ''[[Wind of Ebenbourg]]''
* ''[[With You (H game)|With You]]''
* ''[[Words-Worth]]''

== X ==
* The ''[[X-Change (video game)|X-Change]]'' seritë

{{TOC}}
== Y ==
* ''[[Yakin Byoutou]]''
* ''[[Yami to Boshi to Hon no Tabibito|Yami to Bōshi to Hon no Tabibito]]''
* ''[[Yuki no hana]]''
* ''[[Youkoso Cinemahouse He]] (në anglisht Welcome to the Cinemahouse)''
* ''[[YU-NO]]''
* ''[[Yuuwaku]]''

== Z ==
* ''[[Zisatsu no Tameno 101 no Houhou]]''

== Shiko edhe ==

* [[Hentai]]
* [[Anime]]
* [[Manga]]
{{TOC}}

[[Kategoria:Eroge]]
[[Kategoria:Hentai]]
[[Kategoria:Lista të video lojërave sipas zhanrit]]</text>
      <sha1>1itp3v0le31avrpw347j84z1wekzohj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001300</id>
      <parentid>3001168</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9414" sha1="077r57wyqh6y7qd3lbtfoe0xeu6m4gf" xml:space="preserve">{{Faqe për grisje}}
Më poshtë paraqitet '''lista e lojrave [[Hentai]]''', të njohura ndryshe edhe si ''H game''. Lista nuk përfshin versionet parodike të bëra për të vënë në lojë filma të ndryshëm ose lojra të publikuar nga shoqata anonime. Lista e mëposhtme përmban tituj të publikuara kryesisht në [[Evropë]], [[Japoni]] dhe [[Sh.B.A]]. Shumë prej lojrave të mëposhtme paraqiten me titullin e tyre origjinal ose në anglisht duke qenë se këto lojra nuk kanë akoma një publikues në [[Shqipëri]].

{{TOC}}
== A ==
* ''[[Adam: The Double Factor]]''
* ''[[Aikagi -Hidamari to kanojo no heyagi-]]''
* ''[[Air (visual novel)|Air]]''
* ''[[Amy's Fantasies]]''
* ''[[AmbivalenZ]]''
* ''[[age MANIAX|âge MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Ane Ziru]]''
* ''[[Artificial Girl 2]]''
* ''[[Ashita no yukinojou]]''
* ''[[Angel Halo]]'' nga Active Software
* ''[[Atlach=Nacha]]'' nga Alicesoft

{{TOC}}
== B ==
* The ''[[Baldrhead]]'' seritë
* ''[[Battle Raper]]''
* ''[[Battle Raper 2]]''
* ''[[Battle Team Lakers]]''
* ''[[Bible Black]]''
** ''[[La Noche de Walpurgis (loja)|La Noche de Walpurgis]]''
* ''[[Biko 2: Reversible Face]]''
* ''[[Biko 3]]''
* ''[[Binary Pot]]''
* ''[[BITTERSWEET FOOLS]]''
* ''[[Brave Soul]]''
* ''[[Brightia Plus]]''
* ''[[Brutish Mine]]''
* ''[[The Borderline series]]''
* ''[[Blaze Angel Eleanor]]''

{{TOC}}

== C ==
* ''[[Cafe Little Wish]]''
* ''[[Canvas otif Sepia Coloured-]]''
** ''[[Canvas2]]''
* ''[[Castle Fantasia]]''
** ''[[Castle Fantasia 2 - Seima Taisen]]''
** ''[[Castle Fantasia 3 - Erencia Wars]]''
* ''[[Casual Romance Club]]''
* ''[[Chain - The Lost Footprints]]''
* ''[[Check in]]''
* ''[[Clover Heart's]]''
* ''[[Colorful Box]]''
* ''[[Colorful Heart]]''
* ''[[Colorful Kiss]]''
* ''[[Cosmos no Sorani]]''
* ''[[The Come See Me Tonight Series]]''
* ''[[Comic Party]]''
* ''[[The Creamy Angel series]]''
* ''[[Crescendo (game)|Crescendo]]''
* ''[[Critical Point]]''
* ''[[Cross Channel]]''
* The ''[[Custom mate]]'' (seritë)
* ''[[Custom Sexdoll]]''
* ''[[Chibi mama]]''

{{TOC}}
== D ==
* The ''[[D.P.S.]]'' (seritë)
* ''[[Daiakuji]]''
* ''[[Daibanchou]]''
* ''[[Darcrows]]''
* The ''[[D. C. ~Da Capo~]]'' (seritë)
* ''[[Dear My Friend (game)]]''
* ''[[DE-JA]]''
* ''[[Demon Bane]]''
* The ''[[Des Blood]]'' (seritë)
* ''[[Desire (game)]]''
* ''[[Dividead]]''
* [[Do You Like Horny Bunnies?|''H na Bunny-san wa Kirai?'' (Në anglisht ''Do You Like Horny Bunnies?'')]]
* ''[[Do You Like Horny Bunnies? 2]]''
* ''[[Dokyusei|Dō-Kyū-Sei]]'' (''Classmates'') nga ''ELF Corporation''.
** ''[[Dokyusei 2]]''
** ''[[Dokyusei 2 SP]]''
* ''[[Dokidoki Sister Paradise]]''
* ''[[Double Mind]]''
* The ''[[Dragon Knight (computer games)|Dragon Knight]]'' (seritë)
* ''[[Duel Savior]]''

{{TOC}}
== E ==
* ''[[EL (loja)|EL]]''
* ''[[ELYSION -The Eternal Sanctuary-]]''
* ''[[Ensemble (loja)|Ensemble]]''
* ''[[Eve -burst error-]]''
* ''[[Enzai]]''

== F ==
* ''[[Fairy Nights]]''
* ''[[Fatal Relations]]''
* ''[[Fate/stay night]]'' nga ''TYPE-MOON''.
* ''[[Figures of Happiness]]''
* ''[[Figyu@Mate]]''
* ''[[FOXY]]''
** ''[[FOXY 2]]''

== G ==
* ''[[Gakuen Paradise]]''
* ''[[Gibo- Stepmother's Sin]]''
* ''[[Glo*ri*a]]''
* '' [[Green Green (loja)|Green Green]]''

{{TOC}}
== H ==
* ''[[Hajimete no Oishasan]]''
* ''[[Hajimete no Orusuban]]''
* ''[[Hajimete no Otetsudai]]''
* ''[[Harumoi]]''
* ''[[Heart de Roommate]]''
* ''[[Hinadori no Saezuri]]''
* ''[[Hitogata Ruin]]''
* ''[[Hitomi- My Stepsister]]''
* ''[[Hourglass of Summer]]''
* ''[[Hyakki]]''

== I ==
* ''[[Idols Galore!]]'' (në japonisht &quot;Meshimase AIDORU&quot;)
* The ''[[Idol Janshi Su-Chi-Pie]]'' (seritë)
* ''[[I'm gonna nurse you!]]''
* ''[[I'm gonna serve you!]]''
* ''[[Isaku]]'' by ELF
* ''[[Ishika &amp; Honori]]''
* ''[[Is the Sorority House Burning?]]'' (në japonisht Kango Shicyzuzo 2)
* ''[[Izumo (Game)]]''
** ''[[Izumo 2]]''
** ''[[Izumo Zero]]''

== J ==

* ''[[Jewel Knights Crusaders]]''

{{TOC}}
== K ==
* ''[[Kana Imōto]]'' (''Kana - Little Sister'')
* ''[[Kanojo-tachi no Ryuugi]]''
* ''[[Kanon]]''
* ''[[Dōkyūsei|Ka-Kyū-Sei]]'' (''Lower Classmates'') nga ''ELF''.
** ''[[Kakyusei 2]]''
* ''[[Kara no Naka no Kotori]]''
** ''[[Akane MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Kataomoi no Tsuki]]''
* ''[[Kikokugai]]''
* ''[[Kimi ga Nozomu Eien]]''
* ''[[Kisaku]]'' nga ELF
* ''[[Kizuato]]''
* ''[[Koi Hime]]'' (''Mystic Princess'' nga ''ELF'')
* ''[[Kojin Taxi series]]''
* ''[[Kono Aozora ni Yakusoku wo]]'' (''The Promise to This Blue Sky'') 
* ''[[Kotobuki]]''
* ''[[Kurutta Kazitsu]]''
* ''[[Kyuketsusenki Vjedogonia]]'' (në anglisht Vampirdzhija Vjedogonia)

== L ==
* ''[[Legend of Fairies]]''
* ''[[Let's Meow Meow!]]''
* ''[[Lewd Bomb Bust Female Teacher]]''
* ''[[Limero]]''
* ''[[Limero 2]]''
* ''[[Little My Maid]]''
* ''[[Lost Passage]]''
* ''[[Love Love Show!]]''
* ''[[luv wave]]''
* ''[[Lakers 1, 2, 3]]''

{{TOC}}
== M ==
* ''[[Maid Cafe Curio|Maid Cafe &quot;Curio&quot;]]''
* ''[[Maid In Heaven]]''
* ''[[majipuri -Wonder Cradle-]]''
* ''[[The Maid's Story]]''
* ''[[Mamatoto]]'' nga AliceSoft
* ''[[Mamanyonyo]]'' nga AliceSoft
* ''[[Marble Cooking]]''
* ''[[Masaru Ashita 2]]''
* ''[[May Club]]''
* ''[[Men at Work!]]''
** ''[[Men at Work! 2]]''
** ''[[Men at Work! 3]]''
* ''[[Metal Eye]]''
** ''[[Metal Eye 2]]''
* ''[[Mikagura]]''
* ''[[Miko Miko Nurse]]''
* The ''[[Milkyway (game)|Milkyway]]'' (seritë)
* ''[[Miraroma - Miracle and Romance Strawberry Scramble]]''
* ''[[Mizuiro]]''
* ''[[Moon.]]''
* ''[[Mugen Houyou]]'' nga AliceSoft
* ''[[Muv-Luv]]'' nga Age-SOFT
* ''[[My Fair Angel]]''
* ''[[My Step-Sister Hitomi]]''

{{TOC}}
== N ==
* ''[[Nanatsuiro Drops]]'' (''Seven Colored Drops'') 
* ''[[Natsu Kagura]]''
** ''[[Oni Kagura]]''
* The ''[[Natural (game)|Natural]]'' (seritë)
* ''[[Nocturnal Illusion]]''
* ''[[Nonomura Hospital]]''
* ''[[Nursery Rhyme (game)|Nursery Rhyme]]''

== O ==
* ''[[Orange Pocket]]''
* ''[[Over the rainbow]]''
* ''[[Oppai Slider 2]]''

== P ==
* ''[[Pachinko Sexy Reaction]]''
* ''[[PALETTE (game)|PALETTE]]''
* ''[[Paradise Heights]]''
* ''[[Parfait Chocolat Second brew]]''
* ''[[Phantom of Inferno]]''
* ''[[Pick Me Honey!]]'' (në anglisht AKA &quot;Anata no Osana&quot;)
* ''[[Pizzicato Polka]]''
* ''[[Polygonal Love series]]''
* ''[[Popotan]]''
* ''[[Possession - Tsuki]]''
* ''[[Princess Bride (game)|Princess Bride]]''
** ''[[Princess Brave]]''
* ''[[Princess Holiday]]''
* ''[[Princess Memory]]''
** ''[[Princess Memory True Typing]]''
* ''[[Princess Knights]]''
* ''[[Prism Heart]]''
* ''[[Private Nurse]]''
* ''[[Pure Pure]]''
* ''[[Pythian (video loja)|Pythian]]''

{{TOC}}
== Q ==
== R ==
* The ''[[Rance (hentai)|Rance]]'' (seritë nga AliceSoft)
* The ''[[Rasen Kairo]]'' (seritë)
* ''[[Realize Me]]''
* ''[[Really? Really!]]''
* ''[[Refrain Blue]]''
* ''[[Ren'ai CHU!]]''
* ''[[Ripple -Welcome to Blue Seal-]]''
* ''[[Routes (game)|Routes]]''
* ''[[Runaway City]]''
* ''[[Rapelay]]''

== S ==
* ''[[Sapphism no Gensou]]''
* ''[[Saya no Uta]]''
* ''[[Season of the Sakura]]''
* ''[[Secret Wife's Club]]''
* ''[[Sensei (loja H game)|Sensei]]''
** ''[[Sensei 2]]''
* ''[[Sexy Beach]]''
** ''[[Sexy Beach 2]]''
** ''[[Sexy Beach 3]]''
* ''[[Shangrlia]]''
** ''[[Shangrlia 2]]''
* ''[[Shield Gun Warrior SAKIGAKE]]''
* ''[[Shizuku]]''
* ''[[SHUFFLE!]]''
* ''[[Shusaku (game)|Shusaku]]'' (Stinko nga ELF)
* ''[[Slave Pagent]]''
* ''[[Snow (video game)|SNOW]]''
* ''[[Snow Drop]]''
* ''[[Sotsugyousei]]'' (Dokyusei 2 SP) (Nanpa 2 Special nga ELF)
* ''[[Soul Link]]''
* ''[[Soul Link EXTENSION]]''
* ''[[The Stripping Instrumentality]]'' nga Gainax
* ''[[Successor of Wind]]''
* ''[[Suigetsu]]''
* ''[[Suika]]''
* ''[[Suisenka]]''
* ''[[Sultan -The Lovesong is Forever-]]''
* The ''[[Super Real Mahjong]]'' (seritë)
* ''[[School Days]]''
* ''[[Sister Contrast]]''

{{TOC}}
== T ==
* ''[[Tea Society of a Witch]](në japonisht ''majo No Ochakai'')''
* ''[[Tenerezza]]''
* ''[[Tenshi no Inai 12gatsu]]
* ''[[The Guts!]]'' (seritë)
* ''[[Three Sisters' Story]]''
* ''[[Tick! Tack!]]''
* ''[[Time Stripper Mako]]''
* ''[[To Heart]]''
* ''[[To Heart 2]]''
* ''[[Tokimeki Check-In!]]''
* ''[[Tomoyo After ~It's a Wonderful Life~]]''
* ''[[Tottemo Pheromone]]''
* ''[[Transfer Student]]''
* ''[[Triangle Heart]]''
* ''[[Triangle Heart 2~Sazanami Zyoshiryo~]]''
* ''[[Triangle Heart 3~Sweet Songs Forever~]]''
* ''[[True Love (game)|True Love]]''
* ''[[Tsuki wa Higashi ni Hi wa Nishi ni: Operation Sanctuary]]''
* ''[[Tsukihime]]'' by [[TYPE-MOON]]

== U ==
* The [[univ (Game)|univ]] (seritë)

{{TOC}}
== V ==
* ''[[Vagrants]]''
* The ''[[Variable Geo]]'' (seritë)
* [[Viper GTS]]
* [[Viper M1]]
* [[Viper V16]]
* [[Virgin Roster]]
* The ''[[Virtuacall]]'' (seritë)
* ''[[Venus Blood]]''

== W ==
* The ''[[Welcome to Pia Carrot]]'' (seritë)
* ''[[White Album (H game)|White Album]]''
* ''[[Wind -a breath of heart-]]''
* ''[[Wind of Ebenbourg]]''
* ''[[With You (H game)|With You]]''
* ''[[Words-Worth]]''

== X ==
* The ''[[X-Change (video game)|X-Change]]'' seritë

{{TOC}}
== Y ==
* ''[[Yakin Byoutou]]''
* ''[[Yami to Boshi to Hon no Tabibito|Yami to Bōshi to Hon no Tabibito]]''
* ''[[Yuki no hana]]''
* ''[[Youkoso Cinemahouse He]]'' (në anglisht Welcome to the Cinemahouse)
* ''[[YU-NO]]''
* ''[[Yuuwaku]]''

== Z ==
* ''[[Zisatsu no Tameno 101 no Houhou]]''

== Shiko edhe ==

* [[Hentai]]
* [[Anime]]
* [[Manga]]
{{TOC}}

[[Kategoria:Eroge]]
[[Kategoria:Hentai]]
[[Kategoria:Lista të video lojërave sipas zhanrit]]</text>
      <sha1>077r57wyqh6y7qd3lbtfoe0xeu6m4gf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001358</id>
      <parentid>3001300</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:57:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9415" sha1="1n7ugxz483h4uidxh7xf9w4v7v1ohgu" xml:space="preserve">{{Faqe për grisje}}
Më poshtë paraqitet '''lista e lojrave [[Hentai]]''', të njohura ndryshe edhe si ''H game''. Lista nuk përfshin versionet parodike të bëra për të vënë në lojë filma të ndryshëm ose lojra të publikuar nga shoqata anonime. Lista e mëposhtme përmban tituj të publikuara kryesisht në [[Evropë]], [[Japoni]] dhe [[Sh.B.A]]. Shumë prej lojrave të mëposhtme paraqiten me titullin e tyre origjinal ose në anglisht duke qenë se këto lojra nuk kanë akoma një publikues në [[Shqipëri]].

{{TOC}}
== A ==
* ''[[Adam: The Double Factor]]''
* ''[[Aikagi -Hidamari to kanojo no heyagi-]]''
* ''[[Air (visual novel)|Air]]''
* ''[[Amy's Fantasies]]''
* ''[[AmbivalenZ]]''
* ''[[age MANIAX|âge MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Ane Ziru]]''
* ''[[Artificial Girl 2]]''
* ''[[Ashita no yukinojou]]''
* ''[[Angel Halo]]'' nga Active Software
* ''[[Atlach=Nacha]]'' nga Alicesoft

{{TOC}}
== B ==
* The ''[[Baldrhead]]'' seritë
* ''[[Battle Raper]]''
* ''[[Battle Raper 2]]''
* ''[[Battle Team Lakers]]''
* ''[[Bible Black]]''
** ''[[La Noche de Walpurgis (loja)|La Noche de Walpurgis]]''
* ''[[Biko 2: Reversible Face]]''
* ''[[Biko 3]]''
* ''[[Binary Pot]]''
* ''[[BITTERSWEET FOOLS]]''
* ''[[Brave Soul]]''
* ''[[Brightia Plus]]''
* ''[[Brutish Mine]]''
* ''[[The Borderline series]]''
* ''[[Blaze Angel Eleanor]]''

{{TOC}}

== C ==
* ''[[Cafe Little Wish]]''
* ''[[Canvas otif Sepia Coloured-]]''
** ''[[Canvas2]]''
* ''[[Castle Fantasia]]''
** ''[[Castle Fantasia 2 - Seima Taisen]]''
** ''[[Castle Fantasia 3 - Erencia Wars]]''
* ''[[Casual Romance Club]]''
* ''[[Chain - The Lost Footprints]]''
* ''[[Check in]]''
* ''[[Clover Heart's]]''
* ''[[Colorful Box]]''
* ''[[Colorful Heart]]''
* ''[[Colorful Kiss]]''
* ''[[Cosmos no Sorani]]''
* ''[[The Come See Me Tonight Series]]''
* ''[[Comic Party]]''
* ''[[The Creamy Angel series]]''
* ''[[Crescendo (game)|Crescendo]]''
* ''[[Critical Point]]''
* ''[[Cross Channel]]''
* The ''[[Custom mate]]'' (seritë)
* ''[[Custom Sexdoll]]''
* ''[[Chibi mama]]''

{{TOC}}
== D ==
* The ''[[D.P.S.]]'' (seritë)
* ''[[Daiakuji]]''
* ''[[Daibanchou]]''
* ''[[Darcrows]]''
* The ''[[D. C. ~Da Capo~]]'' (seritë)
* ''[[Dear My Friend (game)]]''
* ''[[DE-JA]]''
* ''[[Demon Bane]]''
* The ''[[Des Blood]]'' (seritë)
* ''[[Desire (game)]]''
* ''[[Dividead]]''
* [[Do You Like Horny Bunnies?|''H na Bunny-san wa Kirai?'' (Në anglisht ''Do You Like Horny Bunnies?'')]]
* ''[[Do You Like Horny Bunnies? 2]]''
* ''[[Dokyusei|Dō-Kyū-Sei]]'' (''Classmates'') nga ''ELF Corporation''.
** ''[[Dokyusei 2]]''
** ''[[Dokyusei 2 SP]]''
* ''[[Dokidoki Sister Paradise]]''
* ''[[Double Mind]]''
* The ''[[Dragon Knight (computer games)|Dragon Knight]]'' (seritë)
* ''[[Duel Savior]]''

{{TOC}}
== E ==
* ''[[EL (loja)|EL]]''
* ''[[ELYSION -The Eternal Sanctuary-]]''
* ''[[Ensemble (loja)|Ensemble]]''
* ''[[Eve -burst error-]]''
* ''[[Enzai]]''

== F ==
* ''[[Fairy Nights]]''
* ''[[Fatal Relations]]''
* ''[[Fate/stay night]]'' nga ''TYPE-MOON''.
* ''[[Figures of Happiness]]''
* ''[[Figyu@Mate]]''
* ''[[FOXY]]''
** ''[[FOXY 2]]''

== G ==
* ''[[Gakuen Paradise]]''
* ''[[Gibo- Stepmother's Sin]]''
* ''[[Glo*ri*a]]''
* '' [[Green Green (loja)|Green Green]]''

{{TOC}}
== H ==
* ''[[Hajimete no Oishasan]]''
* ''[[Hajimete no Orusuban]]''
* ''[[Hajimete no Otetsudai]]''
* ''[[Harumoi]]''
* ''[[Heart de Roommate]]''
* ''[[Hinadori no Saezuri]]''
* ''[[Hitogata Ruin]]''
* ''[[Hitomi- My Stepsister]]''
* ''[[Hourglass of Summer]]''
* ''[[Hyakki]]''

== I ==
* ''[[Idols Galore!]]'' (në japonisht &quot;Meshimase AIDORU&quot;)
* The ''[[Idol Janshi Su-Chi-Pie]]'' (seritë)
* ''[[I'm gonna nurse you!]]''
* ''[[I'm gonna serve you!]]''
* ''[[Isaku]]'' by ELF
* ''[[Ishika &amp; Honori]]''
* ''[[Is the Sorority House Burning?]]'' (në japonisht Kango Shicyzuzo 2)
* ''[[Izumo (Game)]]''
** ''[[Izumo 2]]''
** ''[[Izumo Zero]]''

== J ==

* ''[[Jewel Knights Crusaders]]''

{{TOC}}
== K ==
* ''[[Kana Imōto]]'' (''Kana - Little Sister'')
* ''[[Kanojo-tachi no Ryuugi]]''
* ''[[Kanon]]''
* ''[[Dōkyūsei|Ka-Kyū-Sei]]'' (''Lower Classmates'') nga ''ELF''.
** ''[[Kakyusei 2]]''
* ''[[Kara no Naka no Kotori]]''
** ''[[Akane MANIAX]]'' nga Age-SOFT
* ''[[Kataomoi no Tsuki]]''
* ''[[Kikokugai]]''
* ''[[Kimi ga Nozomu Eien]]''
* ''[[Kisaku]]'' nga ELF
* ''[[Kizuato]]''
* ''[[Koi Hime]]'' (''Mystic Princess'' nga ''ELF'')
* ''[[Kojin Taxi series]]''
* ''[[Kono Aozora ni Yakusoku wo]]'' (''The Promise to This Blue Sky'') 
* ''[[Kotobuki]]''
* ''[[Kurutta Kazitsu]]''
* ''[[Kyuketsusenki Vjedogonia]]'' (në anglisht Vampirdzhija Vjedogonia)

== L ==
* ''[[Legend of Fairies]]''
* ''[[Let's Meow Meow!]]''
* ''[[Lewd Bomb Bust Female Teacher]]''
* ''[[Limero]]''
* ''[[Limero 2]]''
* ''[[Little My Maid]]''
* ''[[Lost Passage]]''
* ''[[Love Love Show!]]''
* ''[[luv wave]]''
* ''[[Lakers 1, 2, 3]]''

{{TOC}}
== M ==
* ''[[Maid Cafe Curio|Maid Cafe &quot;Curio&quot;]]''
* ''[[Maid In Heaven]]''
* ''[[majipuri -Wonder Cradle-]]''
* ''[[The Maid's Story]]''
* ''[[Mamatoto]]'' nga AliceSoft
* ''[[Mamanyonyo]]'' nga AliceSoft
* ''[[Marble Cooking]]''
* ''[[Masaru Ashita 2]]''
* ''[[May Club]]''
* ''[[Men at Work!]]''
** ''[[Men at Work! 2]]''
** ''[[Men at Work! 3]]''
* ''[[Metal Eye]]''
** ''[[Metal Eye 2]]''
* ''[[Mikagura]]''
* ''[[Miko Miko Nurse]]''
* The ''[[Milkyway (game)|Milkyway]]'' (seritë)
* ''[[Miraroma - Miracle and Romance Strawberry Scramble]]''
* ''[[Mizuiro]]''
* ''[[Moon.]]''
* ''[[Mugen Houyou]]'' nga AliceSoft
* ''[[Muv-Luv]]'' nga Age-SOFT
* ''[[My Fair Angel]]''
* ''[[My Step-Sister Hitomi]]''

{{TOC}}
== N ==
* ''[[Nanatsuiro Drops]]'' (''Seven Colored Drops'') 
* ''[[Natsu Kagura]]''
** ''[[Oni Kagura]]''
* The ''[[Natural (game)|Natural]]'' (seritë)
* ''[[Nocturnal Illusion]]''
* ''[[Nonomura Hospital]]''
* ''[[Nursery Rhyme (game)|Nursery Rhyme]]''

== O ==
* ''[[Orange Pocket]]''
* ''[[Over the rainbow]]''
* ''[[Oppai Slider 2]]''

== P ==
* ''[[Pachinko Sexy Reaction]]''
* ''[[PALETTE (game)|PALETTE]]''
* ''[[Paradise Heights]]''
* ''[[Parfait Chocolat Second brew]]''
* ''[[Phantom of Inferno]]''
* ''[[Pick Me Honey!]]'' (në anglisht AKA &quot;Anata no Osana&quot;)
* ''[[Pizzicato Polka]]''
* ''[[Polygonal Love series]]''
* ''[[Popotan]]''
* ''[[Possession - Tsuki]]''
* ''[[Princess Bride (game)|Princess Bride]]''
** ''[[Princess Brave]]''
* ''[[Princess Holiday]]''
* ''[[Princess Memory]]''
** ''[[Princess Memory True Typing]]''
* ''[[Princess Knights]]''
* ''[[Prism Heart]]''
* ''[[Private Nurse]]''
* ''[[Pure Pure]]''
* ''[[Pythian (video loja)|Pythian]]''

{{TOC}}
== Q ==
== R ==
* The ''[[Rance (hentai)|Rance]]'' (seritë nga AliceSoft)
* The ''[[Rasen Kairo]]'' (seritë)
* ''[[Realize Me]]''
* ''[[Really? Really!]]''
* ''[[Refrain Blue]]''
* ''[[Ren'ai CHU!]]''
* ''[[Ripple -Welcome to Blue Seal-]]''
* ''[[Routes (game)|Routes]]''
* ''[[Runaway City]]''
* ''[[Rapelay]]''

== S ==
* ''[[Sapphism no Gensou]]''
* ''[[Saya no Uta]]''
* ''[[Season of the Sakura]]''
* ''[[Secret Wife's Club]]''
* ''[[Sensei (loja H game)|Sensei]]''
** ''[[Sensei 2]]''
* ''[[Sexy Beach]]''
** ''[[Sexy Beach 2]]''
** ''[[Sexy Beach 3]]''
* ''[[Shangrlia]]''
** ''[[Shangrlia 2]]''
* ''[[Shield Gun Warrior SAKIGAKE]]''
* ''[[Shizuku]]''
* ''[[SHUFFLE!]]''
* ''[[Shusaku (game)|Shusaku]]'' (Stinko nga ELF)
* ''[[Slave Pagent]]''
* ''[[Snow (video game)|SNOW]]''
* ''[[Snow Drop]]''
* ''[[Sotsugyousei]]'' (Dokyusei 2 SP) (Nanpa 2 Special nga ELF)
* ''[[Soul Link]]''
* ''[[Soul Link EXTENSION]]''
* ''[[The Stripping Instrumentality]]'' nga Gainax
* ''[[Successor of Wind]]''
* ''[[Suigetsu]]''
* ''[[Suika]]''
* ''[[Suisenka]]''
* ''[[Sultan -The Lovesong is Forever-]]''
* The ''[[Super Real Mahjong]]'' (seritë)
* ''[[School Days]]''
* ''[[Sister Contrast]]''

{{TOC}}
== T ==
* ''[[Tea Society of a Witch]]'' (në japonisht ''majo No Ochakai'')
* ''[[Tenerezza]]''
* ''[[Tenshi no Inai 12gatsu]]
* ''[[The Guts!]]'' (seritë)
* ''[[Three Sisters' Story]]''
* ''[[Tick! Tack!]]''
* ''[[Time Stripper Mako]]''
* ''[[To Heart]]''
* ''[[To Heart 2]]''
* ''[[Tokimeki Check-In!]]''
* ''[[Tomoyo After ~It's a Wonderful Life~]]''
* ''[[Tottemo Pheromone]]''
* ''[[Transfer Student]]''
* ''[[Triangle Heart]]''
* ''[[Triangle Heart 2~Sazanami Zyoshiryo~]]''
* ''[[Triangle Heart 3~Sweet Songs Forever~]]''
* ''[[True Love (game)|True Love]]''
* ''[[Tsuki wa Higashi ni Hi wa Nishi ni: Operation Sanctuary]]''
* ''[[Tsukihime]]'' by [[TYPE-MOON]]

== U ==
* The [[univ (Game)|univ]] (seritë)

{{TOC}}
== V ==
* ''[[Vagrants]]''
* The ''[[Variable Geo]]'' (seritë)
* [[Viper GTS]]
* [[Viper M1]]
* [[Viper V16]]
* [[Virgin Roster]]
* The ''[[Virtuacall]]'' (seritë)
* ''[[Venus Blood]]''

== W ==
* The ''[[Welcome to Pia Carrot]]'' (seritë)
* ''[[White Album (H game)|White Album]]''
* ''[[Wind -a breath of heart-]]''
* ''[[Wind of Ebenbourg]]''
* ''[[With You (H game)|With You]]''
* ''[[Words-Worth]]''

== X ==
* The ''[[X-Change (video game)|X-Change]]'' seritë

{{TOC}}
== Y ==
* ''[[Yakin Byoutou]]''
* ''[[Yami to Boshi to Hon no Tabibito|Yami to Bōshi to Hon no Tabibito]]''
* ''[[Yuki no hana]]''
* ''[[Youkoso Cinemahouse He]]'' (në anglisht Welcome to the Cinemahouse)
* ''[[YU-NO]]''
* ''[[Yuuwaku]]''

== Z ==
* ''[[Zisatsu no Tameno 101 no Houhou]]''

== Shiko edhe ==

* [[Hentai]]
* [[Anime]]
* [[Manga]]
{{TOC}}

[[Kategoria:Eroge]]
[[Kategoria:Hentai]]
[[Kategoria:Lista të video lojërave sipas zhanrit]]</text>
      <sha1>1n7ugxz483h4uidxh7xf9w4v7v1ohgu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klima</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44460</id>
    <revision>
      <id>3000940</id>
      <parentid>2797881</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17084" sha1="otgnx3wf3xjaqa7tj8yiwapd3sk6nof" xml:space="preserve">[[Skeda:ClimateMapWorld.png|thumb|right|300px|Klasifikimi i klimes në tërë botën]]
[[Skeda:Köppen-vereinfacht.svg|thumb|right|300px| Klasifikimi i klimës sipas Këpenit]]
'''Klima''' (''nga [[Gjuha greke|gr.]]'':''klima'' që d.m.th. ''pjerrtësi'') është gjendja mesatare ndërsa moti gjendja momentale e atmosferës.&lt;ref&gt;Dr.Tomislav Šegota, mr Anita FilipčićKlmatologija za geogrfae, III ozdanje, Školska Knjiga, Zagreb 1996. fq. 3&lt;/ref&gt; 

Klima karakterizohet nga një regjim shumë vjeçar i [[moti]]t me të cilin nënkuptohen jo vetëm kushtet mbisunduese po edhe ata të mundshmet e motit për një vend të dhënë ose më mirë me thënë në përgjithësi klima përcaktohet si rezultat i të gjithë dukurive meteorologjike që karakterizojnë gjendjen mesatare të atmosferës me një pikë të caktuar të rruzullit tokësor. Klima paraqet një renditje të ligjshme të proceseve atmosferike që krijohen në një vend të dhënë, si rezultat i bashkëveprimit kompleks të rrezatimit diellor, qarkullimit diellor, qarkullimit të atmosferës dhe sipërfaqes aktive shtresore, bashkëveprim i cili përcakton regjimin karakteristik të motit për një vend &lt;ref name=KK200602L79&gt;LIGJI PËR VEPRIMTARITË HIDROMETEOROLOGJIKE [http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/2006_02-L79_al.pdf Në amëzën assembly-kosova.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929090715/http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/2006_02-L79_al.pdf |date=29 shtator 2007 }}&lt;/ref&gt;.

Definicionin më të shkurt, thjeshtë dhe më kajrtë e jep autori kroat Tomisla Šegota: Moti është gjendja momentale e atmosferës, ndërsa '''klima''' është gjendja mesatare e atmosferës (në një hapësirë dhe kohë të caktuar).&lt;ref&gt;Tomislav Šegota- Anita Filipčič, Klimatologija za geogrfe III izdanje, Školska Knjiga,  Zagreb 1996. faqe 3.&lt;/ref&gt;

==Faktorët dhe elementet klimatike==
'''Element''' klimatike merren për bazë gjatë përcaktimit të klimës janë: [[Diellosja|insolacioni]], temperaturë e ajrit, temperaturë e dheut, [[Reshjet|të reshura]], drejtimi dhe shpejtësia e [[Era|erës]], vrenjtësira dhe mbulesa e [[Dëbora|dëborës]], lagështia e ajrit, dhe ndryshojnë nën ndikimin e faktorëve klimatik.

Si '''faktorë''' kryesorë të klimës merren : [[gjersia gjeografike]]( si faktor astronomik), ndërsa faktorët fiziko-gjeografik janë: [[relievi]], [[lartësia mbidetare]], pozita ndaj deteve e oqeaneve dhe [[rrymat detare|rrymat ajrore]] e [[Rrymat detare|ujore]], bimësia , dhe vet njeriu.

Me studimin e klimës merret ''klimatologjia''. Dijetarët grekë ndryshimet klimatke i kan bazuar në faktorët astronomik, gjegjësisht sipas këndit të pjerrtësisë së rrezeve të [[Dielli]]t që bien në rrafshin horizontal në mesditë dhe zgjatjes së ditës. Në bazë të kritereve astronomic të kushtëzuar nga lëvizjet e [[Dielli]]t mbi horizont gjatë vitit, duke filluar nga ekutori në drejti të poleve dallohen këta breza klimatikë: ''brezi tropik'', brezi i ''gjerësive të mesme'' (verior dhe jugor) dhe ''brezi polar'' (verior dhe jugor). 
'''Brezi i vapës''' është i përkufizuar në dy anët e ekuatorit me izotermen vjetore prej 20&amp;nbsp;°C, kurse '''brezi i mesëm''' ( verior dhe jugor) shtrihen në mes të izotermave vjetore 2&amp;nbsp;°C dhe izotermave të muajit më të nxehtë prej 10&amp;nbsp;°C. '''Brezi i ftohtë polarë''' janë të përkufizuar me izotermat e muajve më të nxehtë prej 10&amp;nbsp;°C.

== Tipat e klimatikës ==
Në çdo brez të nxehtësisë dallojmë nga disa tipa klimatikë.

=== Brezi i Ftohte ( Klima Polare) ===
Shtetet e Arktikut bazuar në territoret e shtete të cilët kufizojnë Rrethin Arktik.
Arktiku është një rajon polar i cili gjendet në pjesën më veriore të Botës. Arktiku përbëhet nga Oqeani i Ngrirë i Veriut dhe nga disa pjesë të Alaskës (SHBA), Kanadasë, Finlandës, Grenlandës (Danimarkë), Islandës, Norvegjisë, Rusisë dhe Suedisë. Rajoni Arktik përbëhet nga një shtresë akullnajore sezonale të ndryshueshme, e rrethuar nga një tokë e ngrirë pa pemë. Zona mund të përcaktohet si veriu i Rrethit Arktik (66° 33'V), i përafërt me cakun e diellit të mesnatës dhe natës polare. Ndryshe, mund të përcaktohet si një rajon ku temperaturat mesatare të muajit më të nxehtë (korrik) janë nën 10 °C (50 °F); vija më veriore drunore afërsisht ndjek izotermin në kufi të këtij rajoni.
Socialisht dhe politikisht, rajoni Arktik përfshin territoret veriore të tetë shteteve arktike, megjithëse nga përkufizimet e shkencës natyrore, pjesa më e madhe e këtij territori konsiderohet si territor polar. Rajoni Arktik është një rajon i veçantë në mes të ekosistemeve të Tokës. Për shembull, kulturat në këtë rajon dhe popujt vendas të Arktikut janë mësuar me kushtet ekstreme dhe të ftohta të këtij rajoni. Në vitet e fundit, shtrirja e sipërfaqeve akullnajore është zvogëluar. Jeta në Arktik përfshin organizma që jetojnë në akull, zooplanktone dhe filoplanktone, peshq dhe gjitarë të detit, zogj, gjitarë tokësor, bimë dhe shoqëri njerëzore.
Klima e Arktikut karakterizohet me dimra të ftohtë dhe verëra të freskëta. Në formë të reshjeve zakonisht bie borë. Sasia vjetore e reshjeve të Arktikut është e ulët, ku në shumicën e zonave bie më pak se 50 cm (20 in) në vit. Erërat e larta zakonisht nxisin dëborën, duke formuar iluzione të reshjeve të vazhdueshme të dëborës. Temperaturat mesatare mund të jenë −40 °C (−40 °F), dhe temperatura më e ulët e regjistruar është −68 °C (−90 °F). Klima e bregdetit të Arktikut është e zbutur nga ndikimet oqeanike, duke pasur përgjithësisht temperatura më të nxehta dhe reshje dëbore më të mëdha se në zonat e brendshme më të ftohta dhe më të thata. Arktiku është prekur nga ngrohja globale, duke quar drejt shterimit të akullnajeve të Arktikut dhe lirimin e metanit të Arktikut.Për shkak të migrimit polvard të izomerit të planetit (rreth 56 km (35 mi) për dekadë gjatë 30 viteve të fundit si pasojë e ngrohjes globale), rajoni Arktik (e përcaktuar nga vija drunore dhe temperatura) aktualisht është duke u zvogëluar. Ndoshta rezultati më madhështor i zvogëlimit të Arktikut është humbja e akullnajave. Ka një mospërputhje shumë të madhe të parashikimeve rreth humbjes së akullnajave të Arktikut, me modele që tregojnë afër-përmbushjes dhe përmbushjen e shkrirjes në shtator nga viti 2040 deri në vitin 2100. Rreth gjysma e modeleve të analizuara tregojnë afër-përmbushjes dhe në përmbushje të shkrirjes së akullnajave në shtator të vitit 2100.

===Klime tropikale===
Sa me tepër te largohemi nga ekuatori, aq e vogel behet sasia e reshjeve, qe bien sipas stinëve: ne vere shira, ne dimer thatësire. Per ketë arsye, klima tropikale qe shtrihet ne Afrike, Amerikën Jugore e Qendrore, Azine Jugore e Juglindore dhe Australi, ndahet ne dy tipa : Tropikale e Laugesht dhe e Thate. Ne klimën tropikale, qe ndryshe quhet dhe klima e savaneve, bien mesatarisht rreth 500 mm reshje ne vit. Disa rajone te kesaj klime jane gjithashtu, nen ndikimin e musoneve.

====Klima monsunike====

Shkaktohet nga erërat e quajtura monsune, te cilat kane karakter stinor, që ndryshojnë drejtim dy here ne vit. Ne vere fryjnë nga deti ne kontinent dhe ne dimer nga kontinenti ne det e që janë më të shprehura ne Azi.

=== Klima subtropikale===
Dallohet per vere te nxehte dhe te pasur me reshje, dimer te ftohte dhe te thate. Keto tipare përcaktohen nga veprimi gjate stinës se verës se musoneve detare te pasura me shira e temperatura te larta dhe gjate dimrit te musoneve kontinentale te pakta ne reshje dhe me temperatura te ulta. Vendi tipik i kësaj klime është Azia Juglindore.

=== Brezi i mesëm ( Klima mesatare) ===
====Arktiku====
Shtetet e Arktikut bazuar në territoret e shtete të cilët kufizojnë Rrethin Arktik
Arktiku është një rajon polar i cili gjendet në pjesën më veriore të Botës. Arktiku përbëhet nga Oqeani i Ngrirë i Veriut dhe nga disa pjesë të Alaskës (SHBA), Kanadasë, Finlandës, Grenlandës (Danimarkë), Islandës, Norvegjisë, Rusisë dhe Suedisë. Rajoni Arktik përbëhet nga një shtresë akullnajore sezonale të ndryshueshme, e rrethuar nga një tokë e ngrirë pa pemë. Zona mund të përcaktohet si veriu i Rrethit Arktik (66° 33'V), i përafërt me cakun e diellit të mesnatës dhe natës polare. Ndryshe, mund të përcaktohet si një rajon ku temperaturat mesatare të muajit më të nxehtë (korrik) janë nën 10 °C (50 °F); vija më veriore drunore afërsisht ndjek izotermin në kufi të këtij rajoni.
Socialisht dhe politikisht, rajoni Arktik përfshin territoret veriore të tetë shteteve arktike, megjithëse nga përkufizimet e shkencës natyrore, pjesa më e madhe e këtij territori konsiderohet si territor polar. Rajoni Arktik është një rajon i veçantë në mes të ekosistemeve të Tokës. Për shembull, kulturat në këtë rajon dhe popujt vendas të Arktikut janë mësuar me kushtet ekstreme dhe të ftohta të këtij rajoni. Në vitet e fundit, shtrirja e sipërfaqeve akullnajore është zvogëluar. Jeta në Arktik përfshin organizma që jetojnë në akull, zooplanktone dhe filoplanktone, peshq dhe gjitarë të detit, zogj, gjitarë tokësor, bimë dhe shoqëri njerëzore.

====Klima====
Klima e Arktikut karakterizohet me dimra të ftohtë dhe verëra të freskëta. Në formë të reshjeve zakonisht bie borë. Sasia vjetore e reshjeve të Arktikut është e ulët, ku në shumicën e zonave bie më pak se 50 cm (20 in) në vit. Erërat e larta zakonisht nxisin dëborën, duke formuar iluzione të reshjeve të vazhdueshme të dëborës. Temperaturat mesatare mund të jenë −40 °C (−40 °F), dhe temperatura më e ulët e regjistruar është −68 °C (−90 °F). Klima e bregdetit të Arktikut është e zbutur nga ndikimet oqeanike, duke pasur përgjithësisht temperatura më të nxehta dhe reshje dëbore më të mëdha se në zonat e brendshme më të ftohta dhe më të thata. Arktiku është prekur nga ngrohja globale, duke quar drejt shterimit të akullnajave të Arktikut dhe lirimin e metanit të Arktikut.Për shkak të migrimit polvard të izomerit të planetit (rreth 56 km (35 mi) për dekadë gjatë 30 viteve të fundit si pasojë e ngrohjes globale), rajoni Arktik (e përcaktuar nga vija drunjore dhe temperatura) aktualisht është duke u zvogëluar. Ndoshta rezultati më madhështor i zvogëlimit të Arktikut është humbja e akullnajave. Ka një mospërputhje shumë të madhe të parashikimeve rreth humbjes së akullnajeve të Arktikut, me modele që tregojnë afër-përmbushjes dhe përmbushjen e shkrirjes në shtator nga viti 2040 deri në vitin 2100. Rreth gjysma e modeleve të analizuara tregojnë afër-përmbushjes dhe në përmbushje të shkrirjes së akullnajeve në shtator të vitit 2100.

===Klima mesdhetare===
Klima mesdhetare është tipike për viset përreth Detit Mesdhe , por ajo mund të haset edhe në jugun e Afrikës , në pjesën qëndrore të Kilit dhe në Kaliforni.Ky lloj i klimës karakterizohet me atë që shirat më shumë bien në vjeshtë dhe në dimër , ndërsa pranvera dhe vera janë më të thata. Reshjet luhaten midis 400 dhe 700mm në vit. Dimrat janë të butë , ndërsa verërat janë të nxehta. Bimësinë e zakonshme e përbëjnë shkurret dhe pyjet përherë të gjelbra. Brenda këtij lloji klimatik ekzistojnë ndryshime , të cilat bëjnë që klima në bregun verior të Mesdheut të jetë më e freskët dhe më e lagësht sesa në atë të jugut , i cili është nën ndikimin e drejtpërdrejtë të Saharës. Përtej bregut , në brendësi kjo klimë merr vetitë kontinentale dhe bëhet më e ftohtë.&lt;ref&gt;Atlas themelor i gjeografisë fizike , botimet shkollore Albas Tiranë-Tetovë-Prishtinë viti 2006 , ISBN : 9989-108-37-4, faqe53&lt;/ref&gt;

===Klima oqeanike dhe bregdetare===
Karakteristikë themelore e klimës oqeanike është ndikimi që kanë '''Erërat Perëndimore''' në rajonet ku mbizotëron kjo klimë . 
Ndryshimet e temperaturës ditore dhe vjetore janë të vogla dhe kjo bën që dimrat të jenë të butë dhe verërat e freskëta. Mesatarja e reshjeve lëviz 
midis 600 deri 700mm në vit , ndonëse në pjesët ku ka vargmale kjo sasi mund të tejkalojë  2000mm . Kjo klimë mund të haset në pjesët bregdetare të Evropës
Perëndimore , ku rryma e Golfit zbut ndikimet e gjerësisë , pastaj haset në Amerikën Veriore , Kil , Tasmsani dhe në Zelandën e Re.&lt;ref&gt;Atlas themelor i gjeografisë fizike , ISBN 9989-108-37-4 , emri origjinal Atlas basico de geografia fisica&lt;/ref&gt;

===Klima kontinentale===
Klima kontinentale ndahet në : Klimë të butë kontinentale dhe Klimë të thatë kontinentale

Klima e butë kontinentale është largimi nga deti që lëkundjet e temperaturës të jenë më të shprehura gjatë gjithë ditës dhe në mes të stinëve të vitit. Gjithashtu , edhe erërat që vijnë humbin një pjesë të lagështisë së tyre dhe shkaktojnë pak reshje , rreth 400–500&amp;nbsp;mm në vit të shpërndara në mënyrë të barabartë gjatë gjithë muajve. Verërat janë të shkurtra dhe të nxehta dhe dimrat janë të gjatë e të ftohtë. Ky lloj i klimës haset vetëm në hemisferën veriore ngase në këta gjerësi të hemisferës jugore nuk ka masa kontinentale të mjaftueshme. Ajo haset në brendësinë e Amerikës Veriore dhe në Euro-Azi. Bimësia tipike është ajo e prerieve dhe stepave me bimësi të rrallë të drurëve.
Klima e thatë kontinentale e hasim në viset që i njohim si shkretëtira , karakteristikë kryesore e të cilave është thatësia e skajshme , ngase shirat janë të rralla  , madje ato nuk bien edhe disa vite me rradhë. Gjatë ditës temperaturat janë shumë të larta , se mungesa e bimëve e bën që toka të ngrohët dhe të ftohet shumë shpejt. Shkretëtirat  mund të jenë të nxehta si ajo e Saharës ose të ftohta si ato të Azisë Qëndrore. Megjithatë , shumica e shkretëtirave kanë zona të vogla me bimë , veçanërisht në vendet ku del uji nëntokësor, të cilat formojnë oaza. Njëra nga shkretëtirat e nxehta është Lugina e Vdekjes në Kaliforni, SHBA, ndërsa shkretëtira më e thatë është Atakama në Kili.&lt;ref&gt;Atlas themelor i gjeografisë fizike , botimet shkollore Albas Tiranë-Tetovë-Prishtinë viti  2006 , ISBN : 9989-108-37-4, faqe 53-54&lt;/ref&gt;

Klima- tipet, veçoritë e klimës.

Klima ne toke ndryshon me rritjen e gjeresis gjeografike dhe lartësisë mbi detare. Ne vendin tone dallojmë keto tipe klimatike : Klima kontinentale me teper është e përfaqësuar ne vojvodin, verat janë te nxehta dhe te thata , dimrat e ftohtë dhe me bore.

Klima e mesme kontinentale është e përfaqësuar ne vendet me lartesi 600e 800metra, verat e nxehta te thata,dimrat e ftoht, veshje ka me shumë ne stinët kalimtare.

Klima malore është e përfaqësuar ne vendet me lartësi mbi 800 metra, verat me te shkurta dhe te freskëta , dimrat me te gjatë dhe te ftohtë, bora qëndron me shumë se 150 dit ne vit.

Klima krahinore është e përfaqësuar ne rajonet e ulta malore te cilat jane te mbrojtura nga ererat për shembull: Fushën e Siriniqit, Luginen e Limit, Rrafshi Dukagjinit.

Ndotja e ajrit : 1 Ndotja Fizike (vullkaneve, pluhurit kozmik, pluhurit Polenit). Ndotja Kimike (fabrikat, komunikacioni, djegia mbeturinave) 3Ndotja Radio-aktive (centralet bërthamore, armet berthamore).

=== Breza polarë ( Klima e ftohtë) ===

===Klima polare===
Shtrihet ne te dy hemisferat, midis poleve dhe rrathëve polare. Klima karakterizohet nga periudha shume te gjata ku mbizotëron nje i ftohte i jashtëzakonshëm. Reshjet e pakta 250 mm ne vit, bien kryesisht ne formën e bores. Temperaturat mesatare te ajrit janë gjithnjë nen 0* celsius. Erërat mbizotëruese jane te forta e te ftohta, për shkak se vijnë nga rajonet polare.Disa vende qe janë ne ndikimin e rrymave tye ngrohta te oqeanit Atlantik e kane dimrin disi me te bute. Sipërfaqet e brendshme te kontinenteve te Azisë dhe te Amerikës Veriore dallohen për temperaturat e ajrit tepër te ulëta. Antarktida është i vetmi kontinent ku mbizotëron klima polare, ne bazën shkencore ''Vostok'', ne lindje te këtij kontinenti, me 1983, është regjistruar temperatura e ajrit me e ulet ne bote : -89,2*C

== Shih edhe këtë ==
* [[Moti]]
* [[Natyra]]
* [[Klimatologjia]]
* [[Koha e akullit]]

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20110208173133/http://www.worldclimate.com/ klima botrore]
* [http://www.climate-zone.com 	të dhena globale klimatike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210220232927/https://www.climate-zone.com/ |date=20 shkurt 2021 }}
* [https://web.archive.org/web/20050902220920/http://www.atmosphere.mpg.de/enid/1442 ESPERE enciklopedia klimatike]

== Burimi i të dhënave ==
{{Reflist|2}}

__JOTP__

[[Kategoria:Klimë| ]]
[[Kategoria:Gjeografi]]


{{gjeo-cung}}</text>
      <sha1>otgnx3wf3xjaqa7tj8yiwapd3sk6nof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bashkitë e kantonit të Vaud-it</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46038</id>
    <revision>
      <id>3001024</id>
      <parentid>2847872</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8602" sha1="qvfb5evup0qi4cues96690qnsf7vj0k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement| name=Vaud| native_name=Waadt| image_flag=Flag of Canton of Vaud.svg| image_seal=Wappen Waadt matt.svg| image_map=Swiss_Canton_Map_VD.png|
cantonalmap_img_path=Karte Kanton Waadt.png|
capital=[[Lozana|Lausanne]]|
area=3212|area_rank=4ti|area_scale=9| population_total=657,700|population_rank=3ti|population_asof=2004| population_total_density=205|
since=1803|
abbr=VD|
languages=[[Gjuha frënge|frëngjisht]]|
executive=Conseil d'Etat|executive_members=7|
legislative=[[Grand Conseil]]|parliament_members=150|
highest=Les Diablerets|highest_m=3210|
municipalities_number=382|
districts_designation=rrethe|districts_number=19|}}

Kjo është lista e bashkive në [[Kantoni Vaud|Kanton Waadt]], kryeqytetet janë me tekst të trashë.

{| class=&quot;wikitable&quot; border=1 style=&quot;border-collapse:collapse&quot; valign=top
|-
!colspan=&quot;2&quot;| Rrethet dhe bashkitë në Kanton Waadt
|-
!width=&quot;150&quot;|Rrethi Aigle 
| '''[[Aigle, Waadt|Aigle]]''' | [[Bex]] | [[Chessel]]  | [[Corbeyrier]] | [[Gryon]] | [[Lavey-Morcles]] | [[Leysin]] | [[Noville]] | [[Ollon]] | [[Ormont-Dessous]] | [[Ormont-Dessus]] | [[Rennaz]] | [[Roche, Waadt|Roche]] | [[Villeneuve, Waadt|Villeneuve]] | [[Yvorne]]
|-
!width=&quot;150&quot;|Rrethi Aubonne 
| [[Apples, Waadt|Apples]] | '''[[Aubonne, Waadt|Aubonne]]''' | [[Ballens]] | [[Berolle]] | [[Bière]] | [[Bougy-Villars]] | [[Féchy]] | [[Gimel]] | [[Longirod]] | [[Marchissy]] | [[Mollens, Waadt|Mollens]] | [[Montherod]] | [[Pizy]] | [[Saubraz]] | [[Saint-George]] | [[Saint-Livres]] | [[Saint-Oyens]]
|-
!width=&quot;150&quot;|Rrethi Avenches 
| '''[[Avenches]]''' | [[Bellerive]] | [[Chabrey]] | [[Constantine, Waadt|Constantine]] | [[Cudrefin]] | [[Faoug]] | [[Montmagny, Waadt|Montmagny]] | [[Mur, Waadt|Mur]] | [[Oleyres]] | [[Vallamand]] | [[Villars-le-Grand]]
|-
!width=&quot;150&quot;|Rrethi Cossonay 
| [[Bettens]] | [[Bournens]] | [[Boussens, Waadt|Boussens]] | [[Chavannes-le-Veyron]] | [[Chevilly, Waadt|Chevilly]] | '''[[Cossonay]]''' | [[Cottens]] | [[Cuarnens]] | [[Daillens]] | [[Dizy]] | [[Eclépens]] | [[Ferreyres]] | [[Gollion]] | [[Grancy]] | [[La Chaux]] | [[La Sarraz]] | [[L'Isle]]  | [[La Courde]] | [[Lussery-Villars]] | [[Mauraz]] | [[Mex, Waadt|Mex]] | [[Moiry]] | [[Mont-la-Ville]] | [[Montricher]] | [[Orny, Waadt|Orny]] | [[Pampigny]] | [[Penthalaz]] | [[Penthaz]] | [[Pompaples]] | [[Senarclens]] | [[Sévery]] | [[Sullens]] | [[Vufflens-la-Ville]]
|-
!Rrethi Echallens
|
[[Assens, Waadt|Assens]] | [[Bercher]] | [[Bioley-Orjulaz]] | [[Bottens]] | [[Bretigny-sur-Morrens]] | [[Cugy]] | [[Dommartin, Waadt|Dommartin]] | '''[[Echallens]]''' | [[Eclagnens]] | [[Essertines-sur-Yverdon]] | [[Etagnières]] | [[Fey, Waadt|Fey]] | [[Froideville]] | [[Goumoens-la-Ville]] | [[Goumoens-le-Jux]] | [[Malapalud]] | [[Morrens]] | [[Naz]] | [[Oulens-sous-Echallens]] | [[Pailly]] | [[Penthéréaz]] | [[Poliez-le-Grand]] | [[Poliez-Pittet]] | [[Rueyres]] | [[Saint-Barthélemy, Waadt|Saint-Barthélemy]] | [[Sugnens]] | [[Villars-le-Terroir]] | [[Villars-Tiercelin]] | [[Vuarrens]]
|-
!Rrethi Grandson
| [[Bonvillars]] | [[Bullet, Waadt|Bullet]] | [[Champagne, Waadt|Champagne]] | [[Concise]] | [[Corcelles-près-Concise]] | [[Fiez]] | [[Fontaines-sur-Grandson]] | [[Fontanezier]] | [[Giez]] | [[Grandevent]] | '''[[Grandson, Waadt|Grandson]]''' | [[Mauborget]] | [[Mutrux]] | [[Novalles]] | [[Onnens]] | [[Provence, Waadt|Provence]] | [[Romairon]] | [[Sainte-Croix, Waadt|Sainte-Croix]] | [[Vaugondry]] | [[Villars-Burquin]]
|-
!Rrethi Lausanne
| [[Belmont-sur-Lausanne]] | [[Cheseaux-sur-Lausanne]] | [[Crissier]] | [[Epalinges]] | [[Jouxtens-Mézery]] | '''[[Lozana|Lausanne]]''' | [[Le Mont-sur-Lausanne]] | [[Paudex]] | [[prilly]] | [[Pully]] | [[Renens]] | [[Romanel-sur-Lausanne]]
|-
!Rrethi Lavaux
| [[Chexbres]] | '''[[Cully, Waadt|Cully]]''' | [[Epesses]] | [[Forel, Waadt|Forel]] | [[Grandvaux]] | [[Lutry]] | [[Puidoux]] | [[Riex]] | [[Rivaz]] | [[Savigny, Waadt|Savigny]] | [[Saint-Saphorin]] | [[Villette (Lavaux)|Villette]]
|-
!Rrethi Morges
| [[Aclens]] | [[Bremblens]] | [[Buchillon]] | [[Bussigny-près-Lausanne]] | [[Bussy-Chardonney]] | [[Chavannes-près-Renens]] | [[Chigny, Waadt|Chigny]] | [[Clarmont]] | [[Colombier, Waadt|Colombier]] | [[Denens]] | [[Denges]] | [[Echandens]] | [[Echichens]] | [[Ecublens, Waadt|Ecublens]] | [[Etoy, Waadt|Etoy]] | [[Lavigny, Waadt|Lavigny]] | [[Lonay]] | [[Lully, Waadt|Lully]] | [[Lussy-sur-Morges]] | [[Monnaz]] | '''[[Morges]]''' | [[Préverenges]] | [[Reverolle]] | [[Romanel-sur-Morges]] | [[Saint-Prex]] | [[Saint-Saphorin-sur-Morges]] | [[Saint-Sulpice, Waadt|Saint-Sulpice]] | [[Tolochenaz]] | [[Vaux-sur-Morges]] | [[Villars-Sainte-Croix]] | [[Villars-sous-Yens]] | [[Vufflens-le-Château]] | [[Vullierens]] | [[Yens]]
|-
!Rrethi Moudon
| [[Boulens]] | [[Brenles]] | [[Bussy-sur-Moudon]] | [[Chapelle-sur-Moudon]] | [[Chavannes-sur-Moudon]] | [[Chesalles-sur-Moudon]] | [[Correvon]] | [[Cremin]] | [[Curtilles]] | [[Denezy]] | [[Dompierre, Waadt|Dompierre]] | [[Forel-sur-Lucens]] | [[Hermenches]] | [[Lovatens]] | [[Lucens]] | [[Martherenges]] | [[Montaubion-Chardonney]] | '''[[Moudon]]''' | [[Neyruz-sur-Moudon]] | [[Ogens]] | [[Oulens-sur-Lucens]] | [[Peyres-Possens]] | [[Prévonloup]] | [[Rossenges]] | [[Sarzens]] | [[Sottens]] | [[Saint-Cierges]] | [[Syens]] | [[Thierrens]] | [[Villars-le-Comte]] | [[Villars-Mendraz]] | [[Vucherens]]
|-
!Rreti Nyon
| [[Arnex-sur-Nyon]] | [[Arzier]] | [[Bassins]] | [[Begnins]] | [[Bogis-Bossey]] | [[Borex]] | [[Chavannes-de-Bogis]] | [[Chavannes-des-Bois]] | [[Chéserex]] | [[Coinsins]] | [[Commugny]] | [[Coppet]] | [[Crans-près-Céligny]] | [[Crassier]] | [[Duillier]] | [[Eysins]] | [[Founex]] | [[Genolier]] | [[Gingins]] | [[Givrins]] | [[Gland, Waadt|Gland]] | [[Grens]] | [[La Rippe]] | [[Le Vaud]] | [[Mies]] | '''[[Nyon]]''' | [[Prangins]] | [[Signy-Avenex]] | [[Saint-Cergue]] | [[Tannay]] | [[Trélex]] | [[Vich, Waadt|Vich]]
|-
!Rrethi Orbe
| [[Agiez]] | [[Arnex-sur-Orbe]] | [[Ballaigues]] | [[Baulmes]] | [[Bavois]] | [[Bofflens]] | [[Bretonnières]] | [[Chavornay, Waadt|Chavornay]] | [[Corcelles-sur-Chavornay]] | [[Croy, Waadt|Croy]] | [[Juriens]] | [[La Praz]] | [[L'Abergement]] | [[Les Clées]] | [[Lignerolle]] | [[Montcherand]] | '''[[Orbe]]''' | [[Premier, Waadt|Premier]] | [[Rances]] | [[Romainmôtier-Envy]] | [[Sergey, Waadt|Sergey]] | [[Valeyres-sous-Rances]] | [[Vallorbe]] | [[Vaulion]] | [[Vuiteboeuf]]
|-
!Rrethi Oron
| [[Bussigny-sur-Oron]] | [[Carrouge]] | [[Châtillens]] | [[Chesalles-sur-Oron]] | [[Corcelles-le-Jorat]] | [[Ecoteaux]] | [[Essertes]] | [[Ferlens]] | [[La Rogivue]] | [[Les Cullayes]] | [[Les Tavernes]] | [[Les Thioleyres]] | [[Maracon]] | [[Mézières, Waadt|Mézières]] | [[Montpreveyres]] | '''[[Oron-la-Ville]] | [[Oron-le-Châtel]] | [[Palézieux]] | [[Peney-le-Jorat]] | [[Ropraz]] | [[Servion]] | [[Vuibroye]] | [[Vulliens]]'''
|-
!Rrethi Payerne
| [[Cerniaz]] | [[Champtauroz]] | [[Chevroux, Waadt|Chevroux]] | [[Combremont-le-Grand]] | [[Combremont-le-Petit]] | [[Grandcour]] | [[Granges-près-Marnand]] | [[Henniez]] | [[Marnand]] | [[Missy, Waadt|Missy]] | '''[[Payerne]]''' | [[Sassel]] | [[Seigneux]] | [[Trey, Waadt|Trey]] | [[Treytorrens]] | [[Villars-Bramard]] | [[Villarzel]]
|-
!Rrethi Pays d'Enhaut
| '''[[Château-d'Œx]]''' | [[Rossinière]] | [[Rougemont]]
|-
!Rrethi Rolle
| [[Allaman]] | [[Bursinel]] | [[Bursins]] | [[Burtigny]] | [[Dully]] | [[Essertines-sur-Rolle]] | [[Gilly]] | [[Luins]] | [[Mont-sur-Rolle]] | [[Perroy]] | '''[[Rolle]]''' | [[Tartegnin]] | [[Vinzel]]
|-
!Rrethi [[La Vallée]]
| [[L'Abbaye]] | '''[[Le Chenit]]'''  | [[Le Lieu]]
|-
!Rrethi Vevey
| [[Blonay]] | [[Chardonne]] | [[Corseaux]] | [[Corsier-sur-Vevey]] | [[Jongny]] | [[La Tour-de-Peilz]] | [[Montreux]] | [[Saint-Légier-La Chiésaz]] | '''[[Vevey]]''' | [[Veytaux]]
|-
!Rrethi Yverdon
| [[Arrissoules]] | [[Belmont-sur-Yverdon]] | [[Bioley-Magnoux]] | [[Chamblon]] | [[Champvent]] | [[Chanéaz]] | [[Chavannes-le-Chêne]] | [[Chêne-Pâquier]] | [[Cheseaux-Noréaz]] | [[Cronay]] | [[Cuarny]] | [[Démoret]] | [[Donneloye]] | [[Ependes, Waadt|Ependes]] | [[Essert-Pittet]] | [[Essert-sous-Champvent]] | [[Gossens]] | [[Gressy]] | [[Mathod]] | [[Mézery-près-Donneloye]] | [[Molondin]] | [[Montagny-près-Yverdon]] | [[Oppens]] | [[Orges, Waadt|Orges]] | [[Orzens]] | [[Pomy]] | [[Prahins]] | [[Rovray]] | [[Suchy]] | [[Suscévaz]] | [[Treycovagnes]] | [[Ursins]] | [[Valeyres-sous-Montagny]] | [[Valeyres-sous-Ursins]] | [[Villars-Epeney]] | [[Villars-sous-Champvent]] | [[Vugelles-La Mothe]] | '''[[Yverdon-les-Bains]]''' | [[Yvonand]]
|}

[[Kategoria:Bashkitë në Kanton Waadt]]
[[Kategoria:Lista]]</text>
      <sha1>qvfb5evup0qi4cues96690qnsf7vj0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Galatasaray S.K.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47537</id>
    <revision>
      <id>3001165</id>
      <parentid>2942595</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3007" sha1="n8pnx1ejjy5wzogtxxkswj29xcgeoen" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| frame color = #a90a2e
| writing color = #fbba00
| header color = #a90a2e
| clubname = Galatasaray
| image = Galatasaaray 5 Stars.png
| fullname = Galatasaray Spor Kulübü
| nickname = ''Lions'' &lt;br&gt; ''Cimbom'' &lt;br&gt; ''Gala'' &lt;br&gt;''Avrupa Fatihi''
| founded = [[20 tetor]] [[1905]]
| ground = [[Türk Telekom Arena]],&lt;br /&gt; [[Stambolli]], [[Turqi]]
| capacity = 52,650
| chairman = {{Flamuri|Turqia}} Dursun Özbek
| mgrtitle = Trajner kryesorë
| manager = {{Flamuri|Turqia}} [[Okan Buruk]]
| league = [[Süper Lig]]
| season = 2023-24
| position = [[Süper Lig]], Vendi 1
| pattern_la1 = _galatasaray1920h
| pattern_b1 = _galatasaray1920h
| pattern_ra1 = _galatasaray1920h
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = 8C1223
| body1 = 961404
| rightarm1 = FCB514
| shorts1 = 8C1223
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _galatasaray1920a
| pattern_b2 = _galatasaray1920a
| pattern_ra2 = _galatasaray1920a
| pattern_sh2 = _galatasaray1920a
| pattern_so2 = _socks
| leftarm2 = E1CEA9
| body2 = 050505
| rightarm2 = E1CEA9
| shorts2 = E1CEA9
| socks2 = E1CEA9
| pattern_la3 = _usa18h
| pattern_b3 = _galatasaray1819t
| pattern_ra3 = _usa18h
| pattern_sh3 = _usa18h
| pattern_so3 = _galatasaray1819t
| leftarm3 = FFFFFF
| body3 = FFFFFF
| rightarm3 = FFFFFF
| shorts3 = FFFFFF
| socks3 = FFFFFF
}}
'''Galatasaray Spor Kulübü''' është një klub futbolli turk me seli në veri të [[Stambolli]]t, [[Turqia|Turqi]].

Themelues i ''Galatasaray Spor Kulübü'' është shqiptari [[Ali Sami Yen]] në vitin 1905, dhe ishte president i parë për 13 vjet rresht, nga 1905-1918. dhe përsëri për pak kohë në vitin 1925. Ishte trajner i parë i ekipit të futbollit në mes viteve 1905-1908. President i Komitetit Olimpik nga viti 1926-1931. Trajner i parë në një ndeshje ndërkombëtare kundër Rumanisë.&lt;ref&gt;[http://www.iffhs.de/?3d4d443d0b803e8b447cce02285fdcdc3bfcdc0aec70aeedbc1b]&lt;/ref&gt;

== Aktivitet i sukseshem ==
* '''Süperlig Kampion (24)'''
* '''Kupa e Turqies (18)'''
* '''Super Kupa e Turqies (16)'''
* '''Kupa e UEFA (1)'''
* '''Super Kupa UEFA (1)'''

== Sukseset ==
=== Sukseset kobëtare ===

=== Sukseset ndërkombëtar ===
Galatasaray fitoi Kupen E Uefa-s në vitin 2000, e cila eshte një sukses i madh per klubin, poashtu fitoi edhe Super Kupen ndaj [[Real Madrid C.F.|Real Madrid-it]] me 2-1.

== Shih edhe ==
* [[Liceu Gallata Saraj]] 
* [[Hakan Şükür]]                                                                                                                                                                              
*&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2020-07-26|title=Fatih Terim|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fatih_Terim&amp;oldid=969554749|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;Fatih Terim

{{commons|Category:Galatasaray}}
* [http://www.galatasaray.org/ Amëza Zyrtare]

[[Kategoria:Galatasaray S.K.]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Turqi]]
[[Kategoria:Sporti në Stamboll]]
[[Kategoria:Klube sportive shqiptare në mërgim]]

{{fut-cung}}</text>
      <sha1>n8pnx1ejjy5wzogtxxkswj29xcgeoen</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mekanika kuantike</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48506</id>
    <revision>
      <id>3000998</id>
      <parentid>2942642</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]]</comment>
      <origin>3000998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28446" sha1="78apg34p1w09tzqgtpw5teediv5tj3q" xml:space="preserve">[[Skeda:HAtomOrbitals.png|thumb|275px|Fig. 1: [[Funksioni valor]] i një [[elektroni]] në një [[atomi i hidrogjenit|atom hidrogjeni]] ka nivele të caktuara [[energjia|energjie]] (rriten duke vajtur më poshtë : ''n'' = 1, 2, 3, ...) dhe [[momenti këndor]] (duke u rritur përgjatë : ''s'', ''p'', ''d'',...) Zonat më të ndritshme i korrespondojnë [[amplituda e probabilitetit|një densiteti probabilistik]] më të larte për një matje pozicioni. Funksione valore si këto kanë ekuivalentet e tyre si [[figurat e Chladnit]] të gjendjeve [[akustika|akustike]] të vibrimit në [[fizika klasike|fiziken klasike]] të cilat gjithashtu janë gjendje oshiluese : ato posedojnë një nivel të caktuar energjie si dhe kanë një [[frekuenca|frekuencë]] të caktuar. [[Momenti këndor]] dhe energjia janë [[quantizimi (fizika)|të kuantizuara]], pra mund të marrin vetëm vlera diskrete si ato që tregohen (ashtu si në ratin e [[Frekuenca rezonante|frekuencave rezonante]] në akustike).]]

'''Mekanika kuantike''' e cila ndonjëre njihet si '''fizika kuantike''' është një [[Teoria|teori]] [[fizika|fizike]], që përshkruan sjelljen e [[Lënda|lëndës]] në [[Njësitë e gjatësisë|rrafshin atomik e nënatomik]]. Është një nga shtyllat kryesore të fizikës moderne dhe përbën themelin e shumë fushave të saj, si psh. [[Fizika atomike|fizikës atomike]], [[Fizika bërthamore|bërthamore]], [[Fizika e trupave të ngurte|fizikes së materies së kondensuar]], si edhe degë të ngjashme, si [[Kimia kuantike]].

Pasojat e mekanikës kuantike zakonisht nuk janë të vëzhgueshme në shkallën makroskopike, por në atë mikroskopike. [[Teoria kuantike]], përveç [[Relativiteti i përgjithshëm|teorisë së relativitetit të përgjithshëm]] është në thelb të teorive klasike, si [[Mekanika klasike|mekanika]], [[elektromagnetizmi]], dhe jep përshkrime të sakta për shumë [[Dukuria|dukuri]] të pashpjegueshme më parë, si ajo e [[Rrezatimi i trupit të zi|rrezatimit të trupave të zinj]] dhe [[Orbita e elektronit|orbitës së qëndrueshme të elektronit]].

Themeluesit e mekanikës kuantike ishin [[Uerner Hajzenberg]] dhe [[Ervin Shrëdinger]]. Ndihmesa të rëndësishme në zhvillimin e saj dhanë edhe [[Maks Born]], [[Paskual Xhordan]], [[Volfgang Pauli]], [[Nils Bor]], [[Paul Dirak]] dhe [[Xhon von Njuman]]. Konceptet themelore të mekanikës kuantike u përpunuan gjatë viteve [[1926]]-[[1935]]. Mekanika kuantike më pohimet e saj dallohet krejtësisht prej fizikës klasike.

== Nje shikim i përgjithshëm ==

== Historia ==
Fillesat e Mekanikes Kuantike u shtruan që në shekullin e nëntëmbëdhjetë me zbulimet e [[Tomsonit]], [[Radherfordit]] e të tjerëve. Megjithatë ditëlindja e saj i detyrohet hipotezës së Max Plankut. Në fillim të shekullit të njëzete fizikanet po periqeshin të bënin një formulim teorik të radiacionit. Trajtimi klasik i radiacionit jepte përgjigje jo të kënaqshme. Relej dhe Xhins arritën në përfundim se energjia në brendësi te një vrime që ka rrezatim duhet të jetë e pafundme. Problemi qëndronte se këta fizikane mbështeteshin në hipotezën që energjia e radiacionit vjen në mënyre të vazhdueshme. Zgjidhja erdhi nga Planku i cili hodhi hipotezën se shkëmbimi i energjisë bëhet në mënyre diskrete. Kjo hipoteze hoqi përgjigjet e pafundme dhe arriti të japë një shpjegim kualitativ të kënaqshëm te fenomenit të rrezatimit. Hapi tjetër u mor nga Ajnshtajni i cili përdori hipotezën e Plankut për të arritur në një lidhje mes energjisë dhe masës.

Në të njëjtën kohë Ervin Shredinger dhe Uerner Hajzenberg krijuan dy formulime të ndryshme të asaj që në të ardhmen do të njihej si Mekanika Kuantike. Hajzenberg krijoi Mekanikën e Matricave, një formalizëm ku sistemi abstraktizohet nëpërmjet operatoreve në një hapësirë vektoriale abstrakte. Shredingeri nga ana tjetër arriti të formuloi një ekuacion i cili kontrollonte evoluimin në kohë të një sistem. Një nga hapet e fundit u hodh nga Paul Dirac i cili arriti të vendose në baza matematike të gjithë teorinë. Në vitet e ardhshme u arrit të tregohej se formulimet e Shredingerit dhe Hajzenbegut janë ekuivalente. Evoluimi i teorisë u bë nga D. Bohm i cili dha një interpretim probabilistik të teorisë. Në këtë kohe u formuan disa shkolla që mbështetnin interpretime të njëanshme të teorisë. Më e famshmja është [[Interpretimi i Kopenhagenit]] i njohur si interpretimi ortodoks i teorisë. Proponenti më i njohur i kësaj shkollë që Nils Bori. Zhvillime të mëvonshme të teorisë përfshin inekualitetin e Bellit, një nga zbulimet më të thella në anën teorike.

== Relativiteti dhe mekanika kuantike ==

== Përpjekje për një teori të unifikuar ==
{{main|Graviteti kuantik}}

Inkonsistenca del në pah kur përpiqemi të bashkojmë [[ligjet kuantike]] me [[Relativiteti i përgjithshëm|relativitetin e përgjithshëm]], një përshkrim më elaborate i [[hapësirë-koha|hapësirë-kohës]] që përfshin [[graviteti|gravitacionin]].  Rregullimi i këtyre inkonsistencave ka qenë një nga qëllimet kryesore të fizikes së [[shekulli XX|shekullit të njëzete]]- dhe [[shekulli XXI|të njëzet e një]]. shumë fizikane të dalluar, përfshire [[Stephen Hawking]], kanë punuar në mënyre që të arrinin në një nga &quot;[[Teoritë të Mëdha Unifikuese]]&quot; të cilat kombinojnë jo vetëm modelet e shumta të fizikes nën-atomike, por gjithashtu derivojnë edhe katër forcat bashkëvepruese themelore — [[Bashkëveprimi i fortë|forcën e fortë]], [[elektromagnetizmi]]n, [[Bashkëveprimi i dobët|forcën e dobët]] dhe [[graviteti]]n — nga një force e vetme (ose nga një fenomen i vetëm).

== Mekanika kuantike dhe fizika klasike ==
Parashikimet e mekanikes kuantike janë verifikuar eksperimentalisht me një shkallë shumë të lartë saktësie.  Pra, versioni i tanishëm i [[principit të korrespondencës]] midis mekanikes kuantike dhe asaj klasike pohon se të gjitha objektet i binden ligjeve të mekanikës kuantike, sipas këtij parimi mekanika klasike është thjesht një version i mekanikës kuantike për sisteme të mëdha (ose një mekanike kuantike statistike për një numër të madh thërrmijash).  Ligjet e mekanikes klasike janë rrjedhoja të ligjeve kuantike në limitin e sistemeve të mëdha ose numrave kuantike të mëdhenj.

Ndryshimi thelbësor midis teorisë klasike dhe teorive kuantike përmendet në eksperimentin e [[Paradoksi EPR|paradoksit të Ajnshtajn-Podolski-Rozen]].  Pra, në thelb ndyshimi është tek pohimi se mekanika kuantike është [[Koherenca kuantike|koherente]] (mbledhja e  ''amplitudave''), kurse teoritë klasike janë [[inkoherente]] (mbledhja e ''intensiteteve'').  Pra, madhësi të tilla si ''gjatësia e koherencës'' dhe ''kohet e koherencës'' hynë në punë.  Për trupat mikroskopike zgjerimi i sistemit është natyrisht shumë më i vogël se gjatësia e koherencës ; për trupat makroskopike pritet që të jetë e kundërta.

Kjo është konform vezhgmeve të mëposhtme :

shumë veti “makroskopike” te sistemeve “klasike” janë rrjedhoja direkte të pjesëve të tyre.  Për shembull, qëndrueshmëria e lendes (e cila përbehet nga atome dhe [[molekula]] të cilat duhet të pësonin kolaps nën forcat elektrike), ngurtësia e lendes, vetitë mekanike, termike, kimike, optike dhe magnetike të lendes—janë të gjitha rezultate të bashkëveprimit të [[ngarkesa elektrike|ngarkesës elektrike]] nën rregullat e mekanikës kuantike.

Kjo sjellje ekzotike e lendes e postuluar nga mekanika kuantike dhe relativiteti bëhet më dukshme kur merremi me thërrmija të vogla që lëvizin me shpejtësi shumë të mëdha, kurse nga ana tjetër ligjet klasike të fizikës “njutoniane” janë akoma  të vlefshme për parashikim e sjelljes së sistemit të objekteve të (“mëdha”)— të cilat lëvizin me shpejtësi shumë më të vogla se ajo e dritës.

== Teoria ==
Ka shumë formulime matematike të mekanikës kuantike të cilat janë matematikisht ekuivalente.  Një nga formulimet më të vjetra dhe më të përdorshme është [[Teoria e transformimit (mekanika kuantike)|teoria e transformimit]] e propozuar nga fizikani teoricien nga Kambrixhi [[Paul Dirac|Pol Dirak]], e cila unifikon dhe përgjithëson dy formulimet më të hershme të mekanikes kuantike, [[Mekanika e matricave|mekanikën e matricave]] (të formuluar nga [[Werner Heisenberg|Uerner Hajzenberg]])&lt;ref&gt;Duhet thëne se [[Werner Heisenberg|Hajzenbergut]] ju dha çmimi Nobel në Fizikë në [[1932]] për krijimin e mekanikës kuantike, duke eklipsuar kështu rolin e [[Max Born]].  Nje biografi e [[2005]] e Bornit detajon rolin e tij në krijimin e formulimit të mekanikes së matricave në mekanikën kuantike.  Kjo u njoh nga një publikim i Hajzenbergut, më [[1940]], e cila nderon [[Max Planck]]. Shikoni : Nancy Thorndike Greenspan, &quot;The End of the Certain World: The Life and Science of Max Born&quot; (Basic Books, 2005), faqet. 124 - 128, dhe 285 - 286.&lt;/ref&gt; dhe [[mekanika valore|mekanikën valore]] (të formuluar nga [[Erwin Schrödinger|Ervin Shrodingeri]]).

Në këtë formulim, [[gjendja kuantike|gjendja e çastit e sistemit të një sistemi kuantik]] enkodon probabilitetin e vetive që mund të maten, këto janë &quot;[[madhësitë e observueshme]]&quot;.  Shembuj të madhësive të observueshme përfshijnë [[energjia|energjinë]], [[operatori i pozicionit|pozicionin]], [[operatori i momentit|momentin]], dhe [[momentin këndor]].  Madhësitë e observueshme mund të jenë ose të [[Funksion i vazhdueshëm|vazhdueshme]] (psh., pozicioni i një thërrmije) ose [[Matematika diskrete|diskrete]] (psh, energjia e një elektron të lidhur në një atom hidrogjeni).

Përgjithësisht, mekanika kuantike nuk i jep vlera të përcaktuara madhësive të observueshme.  Përkundrazi, ajo bën parashikime për [[shpërndarjen e probabilitetit]] ; pra, probabiliteti që në mund të marrim secilën nga rezultatet e mundshme të eksperimentit në matjen e një madhësi ete observueshme.  Natyrisht, këto probabilitete do të varen në gjendjen kuantike të sistemit në çastin e matjes.  Megjithatë, ekzistojnë disa, gjendje të cilat janë të lidhura me vlera të përcaktuara për një madhësi të observueshme.  Këto njihen si &quot;ajgengjendje&quot; të madhësive të observueshme (&quot;eigen&quot; mund të përkthehet përafërsisht nga [[Gjermanishtja]] si veti inherente ose si një karakteristike).  Në jetën e përditshme, është e natyrshme dhe intuitive të mendosh për gjithçka si një ajgenvlere e një madhësi të vezhgueshme.  Çdo gjë duket se ka një pozicion të caktuar, një impuls të caktuar, dhe ndodhen një çast të caktuar.  Megjithatë, mekanika kuantike nuk jep vlera të fiksuara për pozicionin dhe momentin e një thërrmije të caktuar në një hapësirë të caktuar në në një kohë të fundme ; ajo jep një rang probabilitetesh se ku mund të ndodhet thërrmija.  Pra bëhet e nevojshme përdorimi i fjalëve të ndryshme për (a) gjendjen e diçkaje që ka një ''relacion papërcaktueshmërie'' dhe (b) një gjendje që ka një vlere të ''përcaktuar''.  Kjo e fundit quhet &quot;ajgengjendje&quot; e vetisë së matur.

Si shembull marrim [[thërrmijën e lire]].  Në mekanikën kuantike, ekziston një [[dualitet vale-grimce]] kështu që vetitë e thërrmijës mund të përshkruhen si një valë.  Pra, [[gjendja kuantike]] e saj mund të paraqitet si një [[vala|valë]], me një formë arbitrare e zgjeruar mbi gjithë hapësirën, e cila quhet [[funksioni valor]].  Pozicioni dhe momenti i thërrmijës janë madhësi të observueshme.  [[Parimi i papërcaktueshmërisë]] në mekaniken kuantike pohon se pozicioni dhe momenti i një thërrmije nuk mund të dihen në mënyre simultane me precizion të pafundme në të njëjtën çast kohor.  Megjithatë, njeri mund të mati vetëm pozicionin e një thërrmije të lire duke krijuar kështu një ajgengjendje të pozicionit me një funksion valor që është [[funksioni Dirac delta|shumë i madh]] në një pozicion të përcaktuar ''x'', dhe zero kudo tjetër.  Neqoftese njeri bën një matjet të pozicionit mbi një funksion valor të tille, rezultati ''x'' do të merret me një probabilitet pothuaj 100 %.  Me fjale të tjera, pozicioni i thërrmijës së lire do të dihet pothuajse plotësisht.  Kjo quhet një ajgengjendje e pozicionit (në zhargonin matematik : një ajgengjendje e ''përgjithshme'' ([[Distribucionet (matematikë)|funksioni i ajgenshperndarjes]])).  Neqoftese thërrmija është një ajgenvlere e pozicionit atëhere momenti i saj nuk mund të dihet.  Një ajgengjendje e momentit, nga ana tjetër, ka formën e një [[valë planare]].  Mund të tregohet se [[gjatësia e valës]] është e barabarte me ''h/p'', ku ''h'' është [[konstantja e Plankut]] dhe ''p'' është momenti i [[ajgegjendjes]].  Neqoftese therrmija është në një ajgengjendje të momentit atëherë pozicioni i saj nuk mund të përcaktohet.

=== Formulimi matematik ===
{{Main|Formulimi matematik i teorisë kuantike}}
{{Main|Logjika kuantike}}

Në formulimin matematik rigoroz të mekanikes kuantike, të zhvilluar nga [[Paul Dirac|Pol Dirak]] dhe [[John von Neumann|Xhon von Njuman]], gjendjet e mundshme te një sistemi në mekaniken kuantike paraqiten nga vektorë njësi (të quajtur &quot;vektorë gjendjeje&quot;) të cilët janë të vendosur në një [[Hapesira Hilbertiane|hapësirë hilbertiane]] [[numri kompleks|komplekse]] [[hapësirë e ndashme|të ndashme]] (e quajtur gjithashtu &quot;hapësira e gjendjeve&quot; ose &quot;hapësira asociative hilbertiane&quot; e sistemit) e cila është e përcaktuar deri tek një numër kompleks me norme (modul) 1 (faktori faze).  Me fjale të tjera, gjendjet e mundshme janë pika në një [[hapësirë projektive|projektivizim]] të hapësires hilbertiane.  Natyra ekzakte e hapësirës hilbertiane varet tek sistemi ; për shembull, hapësira e gjendjeve për gjendjet e pozicionit dhe momentit është hapësira e funksioneve të [[integrueshem në katror]], kurse hapësira e gjendjes për spinin e një protoni të vetëm është thjesht produkti i dy planeve komplekse.  Çdo madhësi e vezhgueshme paraqitet nga një matrice [[hermitiane]] (në mënyre më të sakte : nga një [[operator]] linear i [[operator i vete-adjunguar|vete-adjunguar]]) që vepron mbi çdo hapësirë gjendjeje.  Çdo ajgengjendje e një madhësie të vezhgueshme i korrespondon një [[ajgenvektori]] të një operatori, dhe çdo [[ajgenvlere]] e asociuar me ajgenvektorin i korrespondon vlerës së madhësisë së observueshme në atë ajgengjendje.  Neqoftese spektri i operatorit është diskret, madhësitë e vezhgueshme mund të marrin vetëm ajgenvlera diskrete.

Evolucioni kohor i një gjendjeje kuantike përshkruhet nga [[ekuacioni i Shrodingerit]], në të cilin [[Hamiltoniani (mekanikë kuantike)|Hamiltoniani]], [[Operatori (fizikë)|operatori]] që i korrespondon energjisë totale të sistemit, prodhon evoluimin kohor.

[[Produkti i brendshëm]] midis dy vektorëve të gjendjes është një numër kompleks që njihet si [[amplituda e probabilitetit]].  Gjate një matjeje, probabiliteti i një sistemi pëson një kolaps nga një gjendje fillestare tek një ajgengjendjeje e caktuar i cili jepet nga katrori i [[vlera absolute|vlerës absolute]] të amplitudës së probabilitetit midis gjendjes finale dhe asaj fillestare.  Rezultatet e mundshme të një matjeje janë ajgenvlerat e operatorit - i cili shpjegon zgjedhjen e operatoreve ''hermitiane'', për të cilët të gjithat ajgenvlerat janë reale.  Ne mund të gjejmë distribucionin e probabilitetit të një madhësie të observueshme një gjendje të caktuar duke llogaritur [[teorema spektrale|dekompozimin spektral]] të operatorit korrespondues.  [[Parimi i papërcaktueshmërisë]] i Hajzenbergut pohon se operatoret që i korrespondojnë disa madhësive të observueshme të caktuara nuk janë [[Komutatori|komutative]].

Ekuacioni i Shrodingerit vepron mbi të gjithë amplitudën e probabilitetit, jo vetëm mbi vlerën e saj absolute.  Ndërsa vlera absolute e amplitudës së probabilitetit enkodon informacionin rreth probabilitetit, [[faza (valët)|faza]] e saj enkodon informacionin rreth [[interferencës]] midis gjendjeve kuantike.  Kjo çon në sjelljen valore të gjendjeve kuantike.

Shihet se zgjidhjet analitike të ekuacionit të Shrodingerit janë të mundshme vetëm për një [[Lista e sistemeve kuantike me zgjidhje analitike|numër të vogël modelesh Hamiltoniane]], prej të cilave [[oshilatori harmonik kuantik]], [[therrmija në kuti]], [[joni molekular i hidrogjenit]] dhe [[atomi i hidrogjenit]] janë më të rëndësishmit.  Edhe për atomin e [[heliumit]], i cili përmban vetëm një elektron më shumë se atomi i hidrogjenit, është e pamundur të gjendet një trajtim i plotë analitik.  Ekzistojnë shumë teknika për të prodhuar zgjidhje të përafërta.  Për shembull, në metodën që njihet si [[teoria perturbative (mekanika kuantike)|teoria perturbative]] njeri mund të përdori rezultatet analitike për një model të thjesht mekaniko kuantik për të prodhuar rezultate për një model më të komplikuar të lidhur me një model të thjeshte, për shembull, shtimi i një [[energjia potenciale|potenciali]] të dobët.  Një metodë tjetër është &quot;ekuacioni semi-klasik i lëvizjes&quot;, i cili aplikohet vetëm tek sisteme për të cilat mekanika kuantike çon në devijime të vogla në krahasim me sjelljen klasike.  Këto devijime mund të llogariten duke u bazuar në lëvizjen klasike.  Kjo metodë përdoret më shumë në fushën e [[Kaosi kuantik|kaosit kuantik]].

Një formulim alternativ i mekanikës kuantike ështe [[formulimi integral i shtegjeve]] i dhëne nga [[Richard Feynman|Fajmani]], në të cilin një amplitude mekaniko-kuantike shihet si një shumë rreth të gjitha historive (ngjarjeve) të mundshme midis gjendjes fillestare dhe asaj finale ; kjo është analogja mekaniko-kuantike e [[parimit të veprimit]] në mekanikën klasike.

=== Lidhja me teoritë të tjera fizike ===

== Derivimi i kuantizimit ==
Një thërrmijë në një funksion energjie potenciale 1-dimensional në formë kutie është shembulli më i thjeshtë ku konditat kufizuese çojnë në kuantizimin e niveleve energjetike.  Kutia përcaktohet si një funksion diskret me një potencial energjetik zero në një interval të caktuar brenda saj dhe me një potencial infinit duke filluar që nga murrët.  Për rastin 1-dimensional në drejtimin e &lt;math&gt;x&lt;/math&gt;, ekuacioni i Shrodingerit me pavarësi-kohore mund të shkruhet si&lt;ref&gt;Derivation of particle in a box, [http://chemistry.tidalswan.com/index.php?title=Quantum_Mechanics chemistry.tidalswan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070330042000/http://chemistry.tidalswan.com/index.php?title=Quantum_Mechanics |date=30 mars 2007 }}&lt;/ref&gt;:

: &lt;math&gt; - \frac {\hbar ^2}{2m}\frac {d ^2 \psi}{dx^2}= e \psi.&lt;/math&gt;

'''Zgjidhjet e përgjithshme janë :'''

: &lt;math&gt; \psi = A e^{ikx}+ B e ^{-ikx}\;\;\;\;\;\; e = \frac{k^2 \hbar^2}{2m}&lt;/math&gt;

: &lt;math&gt; \psi = C \sin kx + D \cos kx \;&lt;/math&gt; ([[rishkrimi eksponencial]])

'''Prania e mureve të kutisë kufizon numrin e zgjidhjeve të pranueshme për funksionin valor.  Në çdo mur :'''

: &lt;math&gt; \psi = 0 \; \mathrm{at}\;\; x = 0,\; x = L&lt;/math&gt;

Tani për ''x'' = 0
* sin 0 = 0, cos 0 = 1. Në mënyrë që të kënaqim &lt;math&gt; \psi = 0 \;&lt;/math&gt; ''D'' = 0 (termi kosinus është hequr)

Tani konsideroni : &lt;math&gt; \psi = C \sin kx \;&lt;/math&gt;
* tek ''X'' = ''L'', &lt;math&gt; \psi = C \sin kL \;&lt;/math&gt;
* Nëqoftëse ''C'' = 0 atëherë &lt;math&gt; \psi =0 \; &lt;/math&gt; për të gjitha ''x'' kështu që kjo do të konfliktonte me interpretimin e Born
nga kjo del që sin ''kL'' duhet të plotësojë kushtin
::&lt;math&gt; kL = n \pi \;\;\;\; n = 1,2,3,4,5 \;&lt;/math&gt;

në këtë situatë, n duhet të jetë një numër i plotë që tregon kuantizimin e niveleve energjetike.

== Zbatimet ==

== Rrjedhojat filozofike ==

== Shikoni gjithashtu ==
* [[Elektronika kuantike]]
* [[Fizika kuantike]]
* [[Kimia kuantike]]
* [[Kuanti]]
* [[Kompjuteri kuantik]]
* [[Mendja kuantike]]
* [[Polarizimi fotonik]]
* [[Termodinamika kuantike]]
* [[Optika kuantike]]

== Lidhje të jashtme ==

;Te përgjithshme
* [http://www.lightandmatter.com/html_books/6mr/ch01/ch01.html The Modern Revolution in Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101214113441/http://lightandmatter.com/html_books/6mr/ch01/ch01.html |date=14 dhjetor 2010 }} - nje tekst online
* J. O'Connor and E. F. Robertson: [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/history/HistTopics/The_Quantum_age_begins.html A history of quantum mechanics]
* [https://web.archive.org/web/20060531033231/http://cam.qubit.org/wiki/index.php/Introduction_to_Quantum_Theory Introduction to Quantum Theory at Quantiki]
* [http://bethe.cornell.edu/ Quantum Physics Made Relatively Simple]: tre leksione vidioje nga [[Hans Bethe]]
* [https://web.archive.org/web/20071002191047/http://www.nonlocal.com/hbar/ H is for h-bar]

;Materiale kursesh
* [[MIT OpenCourseWare]]: [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/index.htm Chemistry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505005511/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/index.htm |date=5 maj 2010 }}. shikoni [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/5-61Fall-2004/CourseHome/index.htm 5.61] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709082920/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/5-61Fall-2004/CourseHome/index.htm |date=9 korrik 2008 }}, [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/5-73Fall-2005/CourseHome/index.htm 5.73] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505071826/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/5-73Fall-2005/CourseHome/index.htm |date=5 maj 2010 }}, dhe [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/5-74Spring-2005/CourseHome/index.htm 5.74] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071023063732/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Chemistry/5-74Spring-2005/CourseHome/index.htm |date=23 tetor 2007 }}
* MIT OpenCourseWare: [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/index.htm Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505172535/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/index.htm |date=5 maj 2010 }}. shikoni [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-04Spring-2006/CourseHome/index.htm 8.04] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528173052/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-04Spring-2006/CourseHome/index.htm |date=28 maj 2010 }}, [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-05Fall-2004/CourseHome/index.htm 8.05] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110709210026/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-05Fall-2004/CourseHome/index.htm |date=9 korrik 2011 }}, dhe [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-06Spring-2005/CourseHome/index.htm 8.06] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413055636/http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-06Spring-2005/CourseHome/index.htm |date=13 prill 2010 }}
* [http://www.physics.csbsju.edu/QM/ 5½ Examples in Quantum Mechanics]
* [http://www.imperial.ac.uk/quantuminformation/qi/tutorials Imperial College Quantum Mechanics Course to Download] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110810075114/http://www.imperial.ac.uk/quantuminformation/qi/tutorials |date=10 gusht 2011 }}
* [http://www.sparknotes.com/testprep/books/sat2/physics/chapter19section3.rhtml Spark Notes - Quantum Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190605194351/http://www.sparknotes.com/testprep/books/sat2/physics/chapter19section3.rhtml |date=5 qershor 2019 }}
* [http://arxiv.org/abs/quant-ph/0605180 Lecture notes in Quantum Mechanics (comprehensive, with advanced topics)]
* [http://www.quantum-physics.polytechnique.fr Quantum Physics Online : interactive introduction to quantum mechanics (RS applets)]

;Pyetje
* [http://www.hedweb.com/manworld.htm Many-worlds or relative-state interpretation]
* [http://www.mtnmath.com/faq/meas-qm.html Measurement in Quantum mechanics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717113602/http://www.mtnmath.com/faq/meas-qm.html |date=17 July 2011 }}
* [https://web.archive.org/web/20050503032223/http://www.thch.uni-bonn.de/tc/people/brems.vincent/vincent/faq.html A short FAQ on quantum resonances]

;Media
* [http://www.newscientist.com/channel/fundamentals/quantum-world Everything you wanted to know about the quantum world] — arkiva nga artikujt e revistes ''[[New Scientist]]''.
* [http://www.sciencedaily.com/news/matter_energy/quantum_physics/ Quantum Physics Research] from [[Science Daily]]
* {{cite news|url=http://www.nytimes.com/2005/12/27/science/27eins.html?ex=1293339600&amp;en=caf5d835203c3500&amp;ei=5090|title=Quantum Trickery: Testing Einstein's Strangest Theory|date=27 dhjetor 2005|publisher=The New York Times}}

;Filozofi
* [http://plato.stanford.edu/entries/qm/ Quantum Mechanics (''Stanford Encyclopedia of Philosophy'')]
* [https://web.archive.org/web/20061212031838/http://www.physicstoday.org/pt/vol-54/iss-2/p11.html David Mermin on the future directions of physics]

== Shënime ==
&lt;references/&gt;

== Referime ==
* [[P. A. M. Dirac]], ''The Principles of Quantum Mechanics'' (1930) -- the beginning chapters provide a very clear and comprehensible introduction
* [[David J. Griffiths]], ''Introduction to Quantum Mechanics'', Prentice Hall, 1995. ISBN 0-13-124405-1 -- A standard undergraduate level text written in an accessible style.
* [[Richard P. Feynman]], [[Robert B. Leighton]] and Matthew Sands (1965). ''[[The Feynman Lectures on Physics]]'', Addison-Wesley. 
* [[Hugh Everett]], Relative State Formulation of Quantum Mechanics, ''Reviews of Modern Physics'' vol 29, (1957) pp 454-462.
* [[Bryce DeWitt]], [[R. Neill Graham]], eds, ''The Many-Worlds Interpretation of Quantum Mechanics'', Princeton Series in Physics, [[Princeton|Princeton University]] Press (1973), ISBN 0-691-08131-X
* Albert Messiah, ''Quantum Mechanics'', English translation by G. M. Temmer of ''Mécanique Quantique'', 1966, John Wiley and Sons, vol. I, chapter IV, section III.
* [[Richard P. Feynman]], ''[[QED (book)|QED: The Strange Theory of Light and Matter]]'' -- a popular science book about quantum mechanics and [[quantum field theory]] that contains many enlightening insights that are interesting for the expert as well
* Marvin Chester, ''Primer of Quantum Mechanics'', 1987, John Wiley, N.Y. ISBN 0-486-42878-8
* [[Hagen Kleinert]], ''Path Integrals in Quantum Mechanics, Statistics, Polymer Physics, and Financial Markets'', 3th edition, World Scientific (Singapore, 2004) (drafts of a forthcoming fourth edition available online [http://www.physik.fu-berlin.de/~kleinert/b5 here] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080615134934/http://www.physik.fu-berlin.de/~kleinert/b5 |date=15 qershor 2008 }})
* [[George Mackey]] (2004). ''The mathematical foundations of quantum mechanics''. Dover Publications. ISBN 0-486-43517-2.
* {{cite book|author=Griffiths, David J.|title=Introduction to Quantum Mechanics (2nd ed.)|publisher=Prentice Hall|year=2004|id=ISBN 0-13-805326-X}}
* {{cite book|author=[[Roland Omnès|Omnès, Roland]]|title=Understanding Quantum Mechanics|publisher=Princeton University Press|year=1999|id=ISBN 0-691-00435-8}}
* {{cite book|author=[[Transnational College of Lex]]|title=What is Quantum Mechanics? A Physics Adventure|url=https://archive.org/details/whatisquantummec0000unse_x3q5|publisher=Language Research Foundation, Boston|year=1996|id=ISBN 0-9643504-1-6}}
* J. [[von Neumann]], ''Mathematical Foundations of Quantum Mechanics'', [[Princeton|Princeton University]] Press, 1955.
* H. [[Weyl]], ''The Theory of Groups and Quantum Mechanics'', Dover Publications 1950.
* [[Max Jammer]], &quot;The Conceptual Development of Quantum Mechanics&quot; (McGraw Hill Book Co., 1966)
* Gunther Ludwig, &quot;Wave Mechanics&quot; (Pergamon Press, 1968) ISBN 0-08-203204-1 
* Albert Messiah, ''Quantum Mechanics'' (Vol. I), English translation from French by G. M. Temmer, fourth printing 1966, North Holland, John Wiley &amp; Sons.
* Eric R. Scerri, The Periodic Table: Its Story and Its Significance, Oxford University Press, 2006. Considers the extent to which chemistry and especially the periodic system has been reduced to quantum mechanics. ISBN 0-19-530573-6
* [[Gary Zukav]], ''The Dancing Wu Li Masters: An Overview of the New Physics'' (1979) ISBN 0-553-26382-X

[[Kategoria:Fizikë]]
[[Kategoria:Mekanikë kuantike]]</text>
      <sha1>78apg34p1w09tzqgtpw5teediv5tj3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ndre Zadeja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49705</id>
    <revision>
      <id>3001144</id>
      <parentid>2822525</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6547" sha1="5904ejwbb8t9hnolnoa98hifk6syowa" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Ndre Zadeja
| image = [[Figura:Dom Ndre Zadeja.jpg|200px]]
| caption = 
| birth_date = [[3 nëntor]] [[1891]] 
| birth_place = [[Shkodra|Shkodër]], [[Vilajeti i Shkodrës]], [[Perandoria Osmane]]
| death_date = [[25 mars]] 1945
| death_place = [[Shkodra|Shkodër]], [[Republika Popullore e Shqipërisë]]
| pseudonym = 
| nationality = shqiptar
| genre = dramë, melodramë, poezi.
| website = 
}}

'''Ndre Zadeja''' ([[Shkodër]], [[3 nëntor]] [[1891]] - [[25 mars]] [[1945]]) ka qenë prift katolik, shkrimtar dhe dramaturg shqiptar. Për shkak të martirizimit të tij nga regjimi komunist, hapja e procesit dioqezan për [[lumnimi|lumnimin]] e tij, u shpall më 10 nëntor të viti 2002, nga prefekti i asokohshëm i Kongregatës për Ungjillëzimin e Popujve, kardinali Kreshencio Sepe, gjatë kremtimit të Eukaristisë, në katedralen e Shkodrës. Lumnimi dhe pranimi si shenjtor ndodhi më 5 nëntor 2016, në sheshin para [[Katedralja e Shën Shtjefnit|katedrales së Shën Shtjefnit]] në Shkodër.&lt;ref name=&quot;Flocchini&quot;&gt;{{cito lajm|last1=Flocchini|first1=Emilia|title=Beati Martiri Albanesi (Vincenzo Prennushi e 37 compagni)|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/96474|accessdate=6 tetor 2017|agency=Santiebeati}}&lt;/ref&gt; 

== Biografia ==
U lind në Shkodër, i biri i Gjonit dhe Luçie Fishtës më 3 nëntor 1891. Tri klasët e para të fillores i kreu në një shkollë italiane. Nga klasa e katërt e më tej, studjoi në [[Shkolla e mesme &quot;Atë Pjetër Meshkalla&quot;|Kolegjën Saveriane]], ndërsa studimet e larta i kreu në Insbruk të Austrisë më 1916, ku bashkë me [[Aleksandër Sirdani|Sirdanin]] e Gazullin, si shumë meshtarë të tjerë u dhanë shumë mbas gjuhësisë. Po në këtë vit u shugurua prift. U kthye menjëherë në atdhe e pikërisht në vendlindje. Çoi meshën e parë në kishën e Zojës në Shkodër më 26 prill 1916.
Nisi shërbimin si sekretar i Imzot Serreqit dhe si zëvendës-famullitar, deri në vitin 1922. Në këtë vit u emërua famullitar i Malit të Jushit, prej nga vijoi shërbimin meshtarak në [[Bogë]], për të kaluar më pas në Shkrel e Sheldî. Shkroi melodramat e para të letërsisë shqipe &quot;''Ora e Shqypnisë''&quot;, &quot;''Hijet e zeza''&quot;; &quot;''Rrethimi i Shkodrës''&quot;, &quot;''Rozafa''&quot; etj, të cilat u vunë në skenën e teatrit të jezuitëve në Shkodër e më vonë edhe në teatrin e Tiranës e vijuan të lexoheshin, edhe kur nuk mund të viheshin më në skenë, sepse të ndaluara nga regjimi komunist. Tragjedia e Poetit të Ambëlsisë, kishte fillue ndoshta qysh me 16 gusht 1944 gjatë meshës në Kishën e Shirokës, ditën e Shën Rrokut, kur iu drejtua besimtarëve:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.zemrashqiptare.net/news/id_2779/In-memoriam-Bylbyli-i-Shkodres-%E2%80%93-Dom-Ndre-Zadeja.html|title=Bylbyli i Shkodres – Dom Ndre Zadeja|website=zemrashqiptare.net|last=[[Pjetër Pepa]]|publisher=albanovaonline.com|date=31 mars 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;“''Dy fjalë i kam sot me ju, sidomos me ju, o të rij. Një re e zezë me një ideologji të kuqe po vjen mbi kokat tueja. Ajo ka ndërmend të shprazet mbi ju, por atëherë s'keni për të pasë shka me i ba, veç me bajtë e me i sprovue të këqijat, se përveç të zezave të tjera që ka, ajo mohon edhe Zotin''.&quot;&lt;/blockquote&gt;Pas hyrjes së regjimit komunist, u arrestua më 4 shkurt 1945. U pushkatua te varrezat e Rrmajit më 25 mars 1945.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Shqipëria dhe tokat e lirueme (1939-1946)|last=Gurakuqi|first=Romeo|publisher=Jozef|year=2018|isbn=9928-241-84-8|location=Durrës|pages=995}}&lt;/ref&gt;

== Vepra ==

E tani, kur për emrin e tij flitet si për atë të një të lumi të ardhshëm, urojmë që një ditë jo të largët, në rrugët e rrugicat e Shkodrës plakë, që pas më se një gjysëm shekulli janë shtrembëruar edhe më keq se atë ditë kur plumbat i grabitnin një nga bijtë më të mirë, të ndjehet një zë i hareshëm. &quot;Po naltohet në eltér Dom Ndreu, martiri që lau me gjak një tokë të martirizuar: atë të Shkodrës! Lutu për né !&quot;Martirin e parë të Kishës katolike shqiptare të katakombave po e përkujtojmë sot me tingujt e melodramës &quot;Rrethimi i Shkodrës&quot; shkruar prej tij e muzikuar nga dom [[Mikel Koliqi]]. Studimet për teologji i kreu në Austri. Si shkrues u dallua për cilësinë e veprave që shkroi. Kështu hyni Dom Ndreu në botën kulturore shqipe, u ba mjaft i njohun në shkrimin e melodramave të para, të cilat u luajtën me sukses në teatrot e Shkodrës dhe të Tiranës. Zhanri kryesor i tij ishte drama&lt;ref&gt;[http://storico.radiovaticana.org/alb/storico/2010-03/367238_don_ndre_zadeja_martir_i_krishtit_ne_periudhen_komuniste_ne_65_vjetorin_e_pushkatimit.html Don Ndre Zadeja, 65 vjetori i pushkatimit]&lt;/ref&gt;. Themeloi e drejtoi banden muzikore &quot;Bogdani&quot;, botoi artikuj me vlerë në fushen e pedagogjisë, po ashtu edhe poezi ndër ma të bukurat, saqë u quejt edhe &quot;poeti i âmbelsis&quot;. Veprat e tij kishin taban thellësisht kombëtar e në sherbim të nevojave jetike të kombit n'ata vite. Vepra e parë skenike e muzikueme, &quot;Ora e Shqypnisë&quot;, në kushtet e pushtimit të vendit nga fuqi të ndryshme, u ba hymn atdhetarie e proteste. Kur u vu në skenë për herë të parë në Sallonin e shfaqjeve të Kolegjes Saveriane, e protagonistët kndônin:
:''Adrijes m'thuej krenare''
:''Vlona asht tokë Shqiptare!''&quot;
spektatorët shpërthyen në duertrokitje të stuhishme: &quot;Rrnoftë Vlona Shqiptare! Rrnoftë Vlona jonë!&quot;. Në shtypin e kohës boton shpesh pjesë publicistike në lamin e pedagogjisë, psikologjisë, folklorit e traditave, sidomos të zonave pak të prekuna nga orientalizmi,- siç edhe ishin Alpet tona, në të cilat shërbeu. Por pati edhe polemika me korifejt e kohes. Dom Ndreu i qendroj larg jetes politike, kurse vepra e tij ishte perqendrue në shëndetsimin kombëtar në konflikt të brendshëm me rrymen post-osmane.

== Veprat letrare ==

* “''Ora e Shqypnisë''” 1919 (vu në skenë më 1920), 
* “''Rozafa''”
* “''Ruba e kuqe''”, 
* “''Rrethimi i Shkodrës''”,
* “''Shpella e Bogdanit''” (dorëshkrim) etj.

== Referime ==
{{ref}}

{{DEFAULTSORT:Zadeja, Ndre}}
[[Kategoria:Lindje 1891]]
[[Kategoria:Vdekje 1945]]
[[Kategoria:Publicistë shqiptarë]]
[[Kategoria:Të pushkatuar nga regjimi komunist]]
[[Kategoria:Shenjtorë katolikë shqiptarë]]
[[Kategoria:Priftërinj katolikë shqiptarë të shekullit XIX]]
[[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]]
[[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XX]]</text>
      <sha1>5904ejwbb8t9hnolnoa98hifk6syowa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mustafë Koka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51448</id>
    <revision>
      <id>3001071</id>
      <parentid>2996919</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30671" sha1="0ikq4lf8ky6ojzngymi82xbqapvkmbx" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Mustafë KOKA}}
{{Infobox person
| name = Mustafë Hetë Koka
| image = [[Figura:Mustafa_Koka.220x327.jpg]] 
|Emri = Mustafë
|Mbiemri = Koka
|Emri Alt = Mësuesi
| occupation = Mësues
| birth_date = [[1931]]
| birth_place = [[Kokaj]],[[Gjilan]]
| death_date =   [[11 tetor]] [[1951]]
| death_place = [[Prizren]]
| nationality = [[shqiptar]]
|}}

[[Figura:Buzë Lumbardhit të Prizrenit.jpg|right|350px|thumb|Pran Lumbardhit të Prizreni, më 10 tetor 1951, nga pushteti jugosllav u likuiduan Hasan Aliu- Remniku, mësuesi Mustafë Koka me bashkëshorten Rabijen, dhe Agush Mehemtin me bashkëshorten Qibrien]]

'''Mustafë Koka'''
(1931-1951) ishte një patriot dhe mësues shqiptar i shekullit të 20-të. Ai u shqua për ndihmesën që dha në qëndresën e shqiptarëve të Kosovës ndaj pushtuesve dhe së fundi ndaj represionit serb të pasluftës se Dytë Botërore.

==Jeta==
Mustafë Koka u lind  në [[Kokaj]] me [[1931]]. Mustafa i Hetës dhe i Habibës, kishte lindur më [[1931]] në [[Kokaj]] të komunës së [[Gjilani]]t. Katër klasë gjimnaz dhe një kurs ushtarak i kishte kryer në [[korrik]] [[1947]],[[Tiranë]], kurse kursin e pedagogjisë në [[Prizren]]. Punoi mësues në Uglar, Lubishtë dhe Remnik. Në [[Remniku|Remnik]] është martuar me Rabien, e cila vdes shtatzënë bashkë me burrin dhe grupin e Hasanit.
Mustafë Koka dhe [[Remniku|Hasan Alia Remniku]], ka qenë simboli i rezistencës së pushtimit jugosllav të pas Luftës së Dytë Botërore.  Së bashku me patriot të tjerë, përfshirë Hasan Remnikun, u vra pabesisht në një pusi që ia kishte përgaditur [[OZNA]] me 11  tetor [[1951]].

== Veprimtaria atdhetare==
'''Mustafë Koka''' (1931-1951) ishte një patriot dhe mësues shqiptar i shekullit të 20-të. Musrafa u shqua për ndihmesën që dha në qëndresën e shqiptarëve të Kosovës ndaj represionit serb të pasluftës se Dytë Botërore. Mustafë Koka u lind në Kokaj me 1931. Mustafa i Hetës dhe i Habibës, Katër klasë gjimnaz dhe një kurs ushtarak i kishte kryer në korrik 1947, Tiranë,&lt;ref&gt;([[Nijazi Ramadani]]: bot. “Bujku”(ish-[[Rilindja]]), rev.”[[Paqja]]” tetor 2006,nr.0022, dhe Revista“ Jehona”, Bujanoc,1993, si dhe nga një nënshkrim foto:''shihet i uniformuar në garat ndërballkanike mbajtur në Tiranë, që kishte marrë medaljen e argjendët'', mban datën e muajit korrik 1947, kur edhe kah fundi i këtij viti me një urdhëres detyrohet që të kthehet në Kosovë për mbushjen e nevojave me kuadra të shkolluar në arsim )&lt;/ref&gt; kurse kursin e pedagogjisë në Prizren. Punoi mësues në Uglar,Lubishtë, Gjylekar, Remnik.  Në Remnik është martuar me Rabien, e cila ekzekutohet shtatzënë bashkë me burrin dhe grupin e Hasanit. Mustafë Koka dhe Hasan Alia Remniku, ka qenë simboli i rezistencës së pushtimit jugosllav të pas Luftës së Dytë Botërore. Së bashku me patriot të tjerë, përfshirë Hasan Remnikun, u vra pabesisht në një pusi që ia kishte përgaditur OZNA me 11tetor 1951. Mustafë Koka gjatë viteve të fundit të Luftës së Dytë iu bashkua një njësiti të Brigadave shqiptare që po kalonte nëpër Kokaj, si luftëtar 15 vjeçar në nëntor të 1944 dhe, më vonë sa qëndroi në Tiranë, kreu kualifikimin për mësues. Me në fund të vitit 1947 ishte kthyer në Kosovë, , ku filloi punën e mësimdhënjes, nevojë kjo që ishte shumë e madhe për malësorët e Karadakut dhe banorët e Anamoravës. Puna Mustafë Kokaj në fushën e arësimit nuk zgjati shumë pasi që pushteti komunist jugosllav për shqiptarët e Kosovës u bë i padurueshëm, kështu që Mustafa vendosi të ballafaqohej me pushtuesin edhe në mënyrë të armatosur. Për disa vite resht, Mustafa Koka u bë sinonim i tmerrit për serbët.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012|title=Monografia &quot;Shtegtim në histori&quot;(Kokajt 1842-2012)fq. 117|access-date=26 mars 2015|archive-date=23 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Mësuesi, në mendjen e tij kishte edhe ngjarjet historike, atij i kujtohet se si arriti t’i bashkohet një batalioni të armatës shqiptare, në dimrin e madh, para se të kapitullon nazistët, deri sa po kalonte aty pari. Mustafa, si një trembëdhjetë vjeçar në një mënyrë jo të zakonshme ishte lidhur me ta, pasi që në një gjuajtje me armë, te kroi i përroit të Kokajve, nuk e kishte gabuar shenjën. Musafit i miklonin këmbët duke pritur komandant Haxhiun, për të marrë lejen e tij, që ta provonte edhe ai. Me të parën ndau rrasën e gurit në thërrmija, dhe pasi që luftëtarët e trimëruan për një sukses në shenjëtari aty për aty, kërkoi që t’i bashkohet, nëse mundë ta lejonin ata dhe familja e tij, për të vazhduar shkollimin dhe stërvitjet në përfitimin e shkathtësive ushtarake. Atë ditë Mustafa mori pëlqimin, por më parë duhej ta kryente shkollimin si kusht i parë për ta ndihmuar vendin e lënë në duart e të huajve. Duke u ndarë prej tyre mori edhe përshëndetjet për mësuesit shqiptar të cilët ishin tërhequr në kryeqytet.
Popullata e Karadakut, duke i ditur qëllimet e atdhetarit të tyre, filluan në mënyrë të fshehët ti ofrohen atij dhe ta përkrahin në realizimin e idealeve të larta. Dihej se pas “mbarimit” të luftës, shumë shqiptar pushteti i ri i kishte burgosur, dhe i kishte dërgua për të vuajtur dënimin në kazamatet serbe. ''Në mesin e tyre ndodheshin edhe familjarët e mësuesit të njohur – Mustafë Kokës. Duke e ditur biografin e familjes së mësuesit, organet e UDB-es, kishin marr përsipër që disi ta survejonin mësuesin dhe ti bënin grackën për ta arrestuar. Ai, me kohë e kishte hetuar përcjelljen e tyre, kështu që me ndihmën e korrierit të Hasan Remnikut, kërkon që të takohej me të. Pas takimit që pati me Hasanin në varrezat e kolonëve të Remnikut, në vendin e quajtur Zheden. Mësuesi hallëmadhë pasi se i tregoi arsyet e tij për të hyrë në grupin e tij, Hasan Remniku i dëshiron mirëseardhje në radhët e qetës, që më vonë e vërejmë se bëhen shokë të pandashëm, sa edhe vdekja në fund nuk mundi ti ndaj.&lt;ref&gt;Ramadan Asllani Monografia ''Hasan Alia – luftëtar për etninë shqiptare''&lt;/ref&gt; 
Në një dosje të UDB-es, e gjejmë se Mustafë Koka më 6 qershor 1951, në banesën e tij kishte vrarë dy policët e pushtetit Vojon dhe Xhaferin, gjë që kjo ndikoi të përshpejtohej dalja e tij në mal dhe ti bashkëngjitet qetës së Hasan Remnikut''&lt;ref&gt;[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_13115/cid_125/Sabile-Ke%C3%A7mezi-Basha:-Hasan-Alia-Remniku:-me-shok%C3%AB-dhe-veprimtaria-e-tyre-atdhetare.html%7CHasan]&lt;/ref&gt;.''

== Shkollimi dhe stërvitja e tij në njësitë elite diverzante të shenjëtarisë  ==

Me të arritur në kryeqytetin e vendit, studioi tre vjet e gjysmë në gjimnazin e Tiranës. 
Në stërvitjet për shenjëtari nderohet me medalje të artë si përfaqësues i vendit në garat ballkanike. Ai, me të mbaruar shkollimin, me një dekret emërohet mësues i parë në vendlindjen e tij në Remnik. 
Në qershorin e parë të fillimit të gjysmës së dytë të shekullit të kaluar, dy oficerë të lartë të UDB-së e ndjekin hap pas hapi. Ardhjen e UDB-së në fshat e parandiente mësuesi si kob i rikthyer nga ajo ditë që kishte përcjellë për në burg, babanë, axhën dhe vëllain. Kah gjysma e atij muaji i trokasin në derën e banesës së tij në [[Remniku|Remnik]]. 
Në fillim të qershorit të atij moti(1951), dy oficerë të lartë të UDB-së e ndjekin hap pas hapi. Ardhjen e UDB-së në fshat e parandiente mësuesi si kob i rikthyer nga ajo ditë që kishte përcjellë për në burg, babanë, axhën dhe bijtë e vëllait. 
Kah gjysma e atij muaji i trokasin në derën e banesës së tij në [[Remniku|Remnik]]. Para se të kthehej mësuesi nga një mbledhje e fshatit, ku kërkohej që ta dorëzonin njeriun e fundit të ilegales, [[Hasan Aliu|Hasan Ala]].
Xhafer Lila dhe Voja, futen të paftuar në banesën e tij, kinse për ta kaluar natën, por qëllimi i tyre, ishte që ta dëbojnë atë për tej bjeshkëve.
Me të hyrë në derë, i gjen duke luajtur shah, por në vend se t’i luante figurat e shahut për t’i nxënë në mat, nxjerr revolen dhe zbrazi në ta. Duke dalë jashtë me nxitim, e pa gruan e axhës Metë në oborrin e shtëpisë së tij. Mezi i dolën fjalët nga goja e i tha: ''Thuaj, se i vrau mësuesi Mustafë se e zuri gjaku që po i vlonte pas gjithë asaj që na bënë. Nuk pata qare'', ... nuk e bëra veç për namit por edhe për dhembje dhe krenari''. 
Popullata e [[Karadaku]]t, duke i ditur qëllimet e atdhetarit të tyre, filluan në mënyrë të fshehët ti ofrohen atij dhe ta përkrahin në realizimin e idealeve të larta. Dihej se pas “mbarimit” të luftës, shumë shqiptar pushteti i ri i kishte burgosur, dhe i kishte dërgua për të vuajtur dënimin në kazamatet serbe. 
''Në mesin e tyre ndodheshin edhe familjarët e mësuesit të njohur – Mustafë Kokës. Duke e njohur biografin e familjes së mësuesit, organet e UDB-es, kishin marr përsipër që disi ta survejonin mësuesin dhe ti bënin grackën për ta arrestuar. Ai, me kohë e kishte hetuar përcjelljen e tyre, kështu që me ndihmën e korrierit të Hasan Remnikut, kërkon që të takohej me të. Pas takimit që pati me Hasanin në varrezat e kolonëve të Remnikut, në vendin e quajtur Zheden. Mësuesi hallëmadhë pasi se i tregoi arsyet e tij për të hyrë në grupin e tij, Hasan Remniku i dëshiron mirëseardhje në radhët e qetës, që më vonë e vërejmë se bëhen shokë të pandashëm, sa edhe vdekja në fund nuk mundi ti ndaj.''

Në një dosje të UDB-es, e gjejmë se Mustafë Koka më 6 qershor 1951, në banesën e tij kishte vrarë dy policët e pushtetit Vojon dhe Xhaferin, gjë që kjo ndikoi të përshpejtohej dalja e tij në mal dhe ti bashkëngjitet çetës së Hasan Remnikut''&lt;ref&gt;[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_13115/cid_125/Sabile-Ke%C3%A7mezi-Basha:-Hasan-Alia-Remniku:-me-shok%C3%AB-dhe-veprimtaria-e-tyre-atdhetare.html%7CHasan|Hasan Alia dhe mësuesi Mustafë Koka me grupin e tij nga ''Dr.Sabile Keçmezi-Basha'']&lt;/ref&gt;.
Pastaj kaloi shtëpi më shtëpi, mal më mal e gur më gur, deri në jatakun më të sigurt. Për derisa ishte nën kerkimin e forcav serbe, Mustafë Koka qendroj një kohë në fshatin Lubishtë të Vitisë, ku qendroi te jataku Mustafë dhe Musli Nura të cilet i gjeten strehim dhe e mbajtun me ushqim. Mustafë Nura, i cili ishte një ballistë, i mbajti mësuesit Mustafë lidhjen me [[Hasan Aliu|Hasan Alinë]] të cilët vendosën të largohen nga atje, për shkak se ishte shtuar zullumi mbi jatakët e tyre. Kah fillimi i vjeshtës nisi udhën për në anën tjetër të Arbërisë së lirë. Një ditë vjeshte, deri sa po priste lidhjen në [[Kokaj]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=699:si-u-tradhtua-gjon-serreci-dhe-ibrahim-lutfiu&amp;catid=1:politike&amp;Itemid=2|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=14 janar 2013|archive-date=10 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210085022/http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=699:si-u-tradhtua-gjon-serreci-dhe-ibrahim-lutfiu&amp;catid=1:politike&amp;Itemid=2}}&lt;/ref&gt;, kishte vendosur të rrezikonte: do të qëndronte në kullën e vetë. Mustafë po i qëndronte në besë nënës, se nuk do t’i bie në duar UDB-së për të pësuar si ishe keq e më keq, ashtu siç i ndodhi babait të tij,  edhe pas amnistisë së premtuar. Mustafë e nuhati i pari tradhtinë dhe nuk e lëshonte nga tyta e armës që kishte marrë përsipër për t’i përcjell matanë gardhi. [http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html  Fejtoni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150406214535/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html |date=6 prill 2015 }}

== Familja Rashiti==
Idriz Rashiti (1908-1944), lindur më 1908 në familjen Rushiti të fshatit [[Kokaj]] ishta vëllai i pasë Hetës, Muharremi dhe Destanit, pas pushtimit bullgar të anës moravës dhe Kardakut, kalon me banim në Gjilan. drizi ishte plagosur nga bullgarët në një konflikt të armatosur dhe shkëmbim zjarri te vendi i quajtur Drum të Mali i Hysenit- Magjerës, ku ishte edhe përkarshi [[Policia|Stanica]] e bugarëve në pranverën e vitit 1942, aty kishte treguar një guxim e trimëri, ndonëse i plagosur në njërin krah, e kishte përgatitur revolën me dhëmbë, për të mos u rënë në dorë armikut, deri sa kishte arritur kusheriri i tij( [[Hazir Haziri (Koka)|Haziri]]) për ta tërhequr me një qerre me trinë, deri në shtëpi.Së fundi nga plagët e marra vdekjeprurse ishte plagosur gjatë luftimeve për mbrojtjen e trojeve etnike në hyrje të Lluqanit me 28 gusht 1944 në vijën e frontit te maja e Kikës dhe përgjat udhës së frengit me 1944, vdesë rrugës për [[Gjilan]] në hyrje të Dobërqanit([[Mireshi]]t) dhe varroset në varresat [[Gjilani]]t, ku jetonte me nderime qytetare si dëshmor i asaj lufte. Idrizikishte lënë një djal, Ismajlin dhe tre vajza në jetë. Nga Familja Rashiti vëllai i Idrizit, Muharrem Rushit(1894-1955) dhe Hetem Rushiti ([[Hetë Koka]]) në gusht të vitit 1947 u burgosën në [[Gjilan]] dhe u dënua me 13 vjet burg, i mbajti 7 vjet. Muharremi, porsi vëllai Hetemi i denura me 35 vjetë burg, vdiq në burgun e Nishit, si përgjegjës i forcave shqiptare nënprefekturën e Gjilanit, ku ndodhi vrasja dhe arrestimet e grupit në Livoçë pas depërtimit nga Serebia në vitin 1943. Të burgosur. Ajet Rushiti në tetor të vititi 1946 u dënua me 13 vjet burg në Mitrovicën e Sremit, i mbajti 10 vjet burg. Jetoi nga viti 1975 në fshatin Leran, vdiq në 2004.
Vehbi Hetë Rashiti më tetor të vitit 1946 u dënua 6 vjet burg në Prishtinë. I mbajti 1,5 vjet në [[Prishtinë]], kurse 1 vit në [[Mitrovicë]]. Me moshë ishte 17 vjeç. Jetoi pas ''Aksionit të Armëve 1956- dhe i shpërngulur në [[Kumanovë]] në vitet e 60-70-ta (Intervistë dhënë [[Nijazi Ramadani]]it sipas kujtesës së Vehbi Etem Rushitit, i lindur më 2 shtator 1929 në fshatin [[Kokaj]], jetoi në [[Kumanovë]] që nga viti 1971, i cili rrëfeu për ekzekutimet dhe torturat e rënda fizike ndaj familjes Rushiti), vdiç më 2003.&lt;ref&gt;Deklaratë e Ismajl [[Idriz Rashiti]]t për Ramadan Asllanin Monografia ''Hasan Alia – luftëtar për etninë shqiptare”&lt;/ref&gt;
Ismajl [[Idriz Rashiti]] i lindur me 1945 në fshatin[[Kokaj]], djali i vetëm i Idrizi  Rashiti i vrarë në frontin te udha e frengit,&amp;nbsp;Lluqan ([[Bujanoc]])me 1944. Ismajli ishte i përndjekur për shkak të bindjeve dhe rreshtimit në lëvizjen kombëtare për çlirim të atyre viteve në grupine&amp;nbsp;Adem Musmuratit&amp;nbsp;dhe&amp;nbsp;Hajdin Murtezi&amp;nbsp;për veprimtari ilegale politike-kombëtare ishte larguar nga shkollimi dhe i denuar për veprimtari &quot;armiqësore&quot; , pas ngjarjeve të '81-ës me burgim me kohëzgjatje dy muajor.&lt;ref&gt;Rrëfim i Ismail Idriz Koka, djali i xhaxhait të mësuesit. &amp; Ismaili, i cili më 26 mars 1999 në mbrëmje është gjuajtur me pushkë snajperike nga një fqinj serb, ku fatmirësisht nuk ishte goditur, kurse gjurmët e fishekut gjenden edhe sot në librat e bibliotekës së tij.Shih: R. Asllani: Monografia ''Hasan Alia – luftëtar për etninë shqiptare''&lt;/ref&gt;

==Ekspozimi i trupave para sheshit te ''Lama e millit'' në [[Gjilan]]==
Me 11 tetor 1951, trupat e ekzekutuar me armë zjarri i sollën te &quot;''Lama e miellit''&quot; në [[Gjilan]], ku po i priste agu i parë që kur ranë. As në emër të katundit nuk ua dhanë kufomat, as të mësuesit të vrarë bashkë më bashkëshorten e tij, dhe as të tre kaçakëve të tjerë. 
Familja e ngushtë e mësuesit kishte mbetur në gra e fëmijë. Nëna i erdhi në ditën e tretë që ishin ekspozuar te pazari i Lamës.. Asnjë gjëmë, asnjë pikë lot nuk i kishte dal asaj burrëreshe, as para masës së dalë te &quot;Lama e millit&quot;. 
Nëna e Mustafës, Habibja e kishte rritë për krenarinë e sotme, i mbulloi të pest-it fytyrës me merhamë të bardh që e kishte marrë nga shtëpia për t'ia dhënë lamumirën birit të saj, Mustafës me të shoqën dhe bashkëluftarëve të tij. 
Sipas fojtoneve të botuara: Vendtakimi në Bistricë&quot; dhe duke u bazuar në këtë veprimtari të Mustafë Kokës, regjisori i njohur jugosllav, [[Veljko Bulajiq]], sipas skenarit &quot;[[Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, 9-VI-1965|Poslednje Albanske Bande na Kosometu]]&quot; (Bandat e Fundit të Shqiptarëve në Kosovë), xhirohet filmin e njohur Kapetan Lleshi. Fojtoni Vendtakimi në [[bistricë]], [[Beograd]], 1968. 
Mësuesi që paraqitet në këtë film është Mustafa, kurse vendi është fshati [[Kokaj]]. 
Natyrisht, filmi paraqet ngjarjen e rregulluar sipas shijes së pushtetit okupues serb.

==PRITA NË BISTRICË*(FEJTON)==
Me rastin e 62 vjetorit të rënies së mësuesit Mustafë Kokës, Hasan Ali Remnikut dhe Agush Mehmetit po botojmë shkrimin e shtypit zyrtar të Rilindjes së atëhershme. Vazhdimet e fejtonit të atëhershëm po i japim, gjithashtu, pa ndryshime, ku mund të shihet gjuha e atëhershme shqipe para se të unifikohej në standardin e sotëm. Natyrisht, këtu jepet varianti zyrtar i ngjarjeve të pasluftës, të cilat ngjarje ishin lëvizje kundër sundimit komunist jugosllav por nga pushteti qenë cilësuar si armiqësore.
Mësuesi Mustafë Koka - Lexuesit më të moshuar mund ta kujtojnë filmin ''Kapetan Lleshi''. Skenari i këtij  filmi qe bazuar në këtë fejton, autor i të cilit është Jovan Bullajiq. Fejtoni për herë të parë qe botuar në gazetën Politika të Beogradit, të cilin, të përkthyer në shqip, më vonë e boti edhe gazeta e përditshme Rilindja.  Mësuesi Mustafë Koka, së bashku me Hasan Remnikun, në këtë fejton, nga pushteti u quajtën banditë, por në fakt ata ishin ndër luftëtarët dhe heronjtë e fundit që u përballën edhe me armë kundër pushtetit komunist jugosllav.
Siç do të shohim në vazhdim shërbimi sekret jugosllav punoi një kohë të gjatë deri sa i futi në kurth këta luftëtarë të cilët edhe i ekzekutoi. Prandaj, me agjentët e saj [[UDB]]-ja organizoi kurthin në fillim të tetorit të vitit 1951. Agjentët ishin paraqitur si njerëz të cilët kinse do të ndihmonin Mustafë Kokën dhe Hasan Remnikun për të kaluar kufirin dhe për të hyrë në Shqipëri. Rrugëtimi për të kaluar kufirin besohet se ka filluar me 6 tetor 1951 për ta përfunduar në mes të natës së 9/10 tetorit në ''Pritën në Bistricë''. 
Në grup që u ekzekutuan në pritë, ishin: Hasan Remniku, Mustafë Koka me gruan Rabijen e cila ishte shtatzënë dhe Agush Mehmeti me gruan Qibrie Misin Alidema. Trupat e tyre të vdekur qenë ekspozuar në [[Gjilan]] te ''Lama e Miellit'' ku qëndruan disa ditë me qëllim që të frikësoheshin qytetarët dhe ata të cilët eventualisht do të guxonin të përsëritnin veprimet “armiqësore” të këtij grupi.Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, 9-VI-1965.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 mars 2015|archive-date=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406214535/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;*&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 mars 2015|archive-date=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406214224/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;*&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9270.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907013947/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9270.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; *&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9278.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014156/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9278.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-v-9283.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014211/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-v-9283.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;**&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-vi.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907010743/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-vi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9291.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014201/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9291.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-ix.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014206/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-ix.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-viii.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907010748/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-viii.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
=='''BURIMET'''==
{{div col|2}}&lt;small&gt;
{{Reflist}}
[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html  Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja14] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010803/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html  Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010818/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvi.html  Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907014232/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvi.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html  Fejton 17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010808/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html  Fejtoni 18] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010813/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html  Fejton 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010803/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html |date=7 shtator 2014 }}[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html|Fejtoni20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126121141/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html%7CFejtoni20 |date=26 janar 2025 }}[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html|Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja 21] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126121108/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html%7CPrita |date=26 janar 2025 }}
*| '''Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, (9-VI-1965). '''Ky felton i  asht kushtue kujtimit t’oficereve t’UDB-se, Xhafer Liles e Vojisllav Taliqit – Vojes, që dhanë jetën e tyne me 6 qershor 1951 me rasën e likuidimit të nji prej bandave të fundit të ballistëve në Kosovë e Metohi, tue mbrojtë fitoret e revolucionit.

==Lidhjet e jashtme==
*|[https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:MONOGRAFIA_FINALE.pdf|Shtegtim nëhistori(Monografia për Kokajt]{{Lidhje e thyer}}
*[http://www.kosovapress.com/index.php?cid=1,26,55507|Familjarët shpresojnë se kanë gjetur eshtrat e Hasan Alisë dhe luftëtarëve të tij]
*|[http://www.2lonline.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=3787:ramadan-asllani-monografia-hasan-alia-luftetar-per-etnine-shqiptare&amp;catid=82:kultur&amp;Itemid=410|Ramadan Asllani Libri..] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518144144/http://www.2lonline.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=3787:ramadan-asllani-monografia-hasan-alia-luftetar-per-etnine-shqiptare&amp;catid=82:kultur&amp;Itemid=410%7CRamadan |date=18 maj 2015 }}
*|[https://web.archive.org/web/20150629081052/http://www.zeri-yne.org/revista%20paqja/numri22.pdf%7CFate njerëzish te Revista Paqja Mustaf Koka]
*|[https://web.archive.org/web/20160312142256/http://kosova-sot.info/kulture/hasan-alia-luftetar-per-etnine-shqiptare%7Chasn Alia dhe Mustafë Koka  luftëtar për etninë shqiptare]
*|[http://www.revistadrini.com/2011/10/musa-sabedini-botohet-monografia-per-hasan-alin-remnikun/|Musa Sabedini: Botohet Monografia për grupin e Hasan Ali-Remnikun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127123455/http://www.revistadrini.com/2011/10/musa-sabedini-botohet-monografia-per-hasan-alin-remnikun/%7CMusa |date=27 nëntor 2024 }}

==Referimet dhe lidhjet tjera==
{{reflist|2}}
{{Reflist}}
{{ref|Mustaë Koka =Kokaj }}
*[http://kk.rks-gov.net/gjilan/News/Advertisement/Lista-e-emrave-te-deshmoreve-dhe-te-reneve-per-lir.aspx|Lista e emrave të dëshmorëve te LAPIDARI GJILAN]{{Lidhje e thyer}}
* |[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_13115/cid_125/Sabile-Ke%C3%A7mezi-Basha:-Hasan-Alia-Remniku:-me-shok%C3%AB-dhe-veprimtaria-e-tyre-atdhetare.html|Hasan Alia dhe grupi i tij nga Dr.Sabile Keçmezi-Basha]
* |[https://web.archive.org/web/20200108062225/http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=699%3Asi-u-tradhtua-gjon-serreci-dhe-ibrahim-lutfiu&amp;catid=1%3Apolitike&amp;Itemid=2%7CSi i trathëtua Gjon Sereqi... dhe mësuesi Mustafë Koka]

== Literatura ==
* [[Nijazi Ramadani]]:&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://D:/RevistaPaqjaNr022.pdf|title=Emer që S&quot;harrofet}}{{Lidhje e thyer}}&lt;/ref&gt;|Mustafë Koka, mësuesi që nuk pajtohej me robërinë(Revista [[Paqja]], nr. 22 shtator 2007, [[Prishtinë]], Faqe 26-27/ Nijazi Ramadani: Mustafë Kokaj, mësuesi që nuk pajtohej me robërinë, fq. 26-27, ISBD presentation 1. Emër që s'harrohet : Mustafë Kokaj martir i arsimit, i vrarë në shtator 1951, autor:Nijazi Ramadani, 1996, Rilindja. - p. 1009, 17 shtator, 1996, f.12
* [1]  Hysen H. Terziu, ''Gjenocidi serb 1912-1956'', [[Prishtinë]] 2005, f.380
* [2]  Shemë Dajkoci]], ''Autobiografia'', f. 2 (dorshkrim)
* [3] [[Sinan Hasani]], ''Kosova, të vërtetat dhe mashtrimet'', Prishtinë 1986, f. 374
* [4] '''Procesi gjyqësor i Arif  Sherifit, K- 23/51''', ''Gjykata e Qarkut'' , [[Gjilan]]
* [5] Hysen H. Terziu, Gjenocidi serb 1912-1956, [[Prishtinë]] 2005, f.384.
* [6] Jovan Bullaiq, ''Prita në Bistricë'' (fejton), 10.IV.1965, gazeta “[[Rilindja]]”
* [7] Jovan Bullaiqi, ''Prita në Bistricë'', I, II, vazhdimi XVIII, [[Rilindja]] 26 prill 1965.
* [8] [[Nijazi Ramadani]], ''Monografia për  Kokajt 1842-2012'',f.112-145 ''[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]]'', Gjilan, 2012.
* [9] Ramadan Asllani, Monografia ''''Hasan Alia luftëtar i Shqipërisës etnike'''', Ferizaj
*[10] Dr.Sabile Keçmezi-Basha  ,''Hasan Alia dhe grupi i tyre atdhetare ''&lt;u&gt;Zemra shqiptare.net&lt;/u&gt;,
*[11] Tahir Z.Berisha, Personalitete dhe Veteranët e arsimit shqip në Kosovë I-II, , bot. autori 1993, Prishtinë (Title: Emër që s'harrohet : Mustafë Kokaj martir i arsimit, i vrarë në shtator 1951,Authors [[Nijazi Ramadani]], Published:1996 In Rilindja. - p. 1009, 17 shtator, 1996, f.12)

== Lidhje online ==
{{commons|[http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:MONOGRAFIA_FINALE.pdf&amp;page=107|emri=Mustafë Koka]}}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html  Fejton 17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010808/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html  Fejtoni 18] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010813/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html  Fejton 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010803/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html  Fejtoni 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010818/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html |date=7 shtator 2014 }}
*[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html|Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja 21] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126121108/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html%7CPrita |date=26 janar 2025 }}
*| '''Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, (9-VI-1965).''' 
''Ky felton i asht kushtue kujtimit t’oficereve t’UDB-se, Xhafer Liles e Vojisllav Taliqit – Vojes, që dhanë jetën e tyne me 6 qershor 1951 me rasën e likuidimit të tyre''.

== Referime ==
{{reflist|2}}
{{Reflist}}
&lt;sub&gt;Poshtshkrim&lt;/sub&gt;

[[Kategoria:Biografi-cung]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]]
[[Kategoria:Dëshmorë]]
[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 1951]]
[[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]]</text>
      <sha1>0ikq4lf8ky6ojzngymi82xbqapvkmbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ema Qazimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52204</id>
    <revision>
      <id>3001280</id>
      <parentid>2853567</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18202" sha1="6gioqmwt75q3gi3pbqazbiyntflj2mo" xml:space="preserve">
{{pp}}
{{joref}}
'''Ema Qazimi''' është këngëtare shqiptare nga Shqipëria. Është e bija e Pirros dhe Refijes, e lindur në Tiranë, më [[18 nëntor]] [[1954]]. E martuar me Prof.dr. Ramazan H. Bogdani, ka një vajzë, Ershela Bogdani.
 
Si një personalitet i padiskutueshëm i artit skenik në fushën e interpretimit të këngës shqiptare, për afro katër dekada ajo ka qënë njëra prej ambasadoreve më të shkëlqyera të vlerave dhe traditave më të mira të Artit dhe Kulturës tone kombëtare, brenda dhe jashtë vendit.
 
Në vitin 1972 kryen Shkollën e Mesme Artisitke &quot;Jordan Misja&quot; në Tiranë, në degën Teori muzike.
 
Ne vitet 1973-1977 përfundon studimet e larta dhe diplomohet në degën e Aktrimit, pranë Fakultetit të Artit Skenik, në Akademinë e Arteve Tiranë (sot Universiteti i Arteve). Pas kryerjes së Akademisë, punon fillimisht redaktore në Radio Tirana dhe më pas aktore në Teatrin Popullor (sot Teatri Kombëtar) në Tiranë.
 
Ema, pasi arrin të konsolidohet si artiste, nis karrierën e këngëtares profesioniste në Teatrin e Estradës së Tiranës, në vijm Qëndra Kulturore e Tiranës. Punon në këtë institucion deri më 18.11.2014, deri sa doli në pension, duke shënuar plot 37 vite punë si artiste profesioniste.
 
Në rrugëtimin e saj të gjatë artistik numërohen të realizuara mbi 100 këngë të muzikës së lehtë shqiptare. Shumica prej tyre janë kthyer në hite ndër vite e vite me radhë, duke u skalitur si njëra ndër nismëtaret e artit të kësaj gjinie në Shqipëri.
Këngët e Emës dhe i ghithë repertori i saj artistik janë një pasuri e madhe e artit shqiptar muzikor dhe kjo krijimtari është e tëra e rregjistruar dhe e filmuar që sot ruhet në arkivin e Radio Televizionit Shqiptar.
 
Është pjesëmarrëse në rreth 4.000 shfaqje artistike, përmes Festivaleve dhe Koncerteve Recitale artistike, Dekadave të Majit, Anketave muzikore etj, duke shkelur pothujase me artin e saj të gjitha cepat e Shqipërisë.
 
Ema Qazimi filloi të merret me këndim në moshë shumë të re. Rreth viteve '60 të shekullit të kaluar, në moshën 14 vjeçare Ema, filloi të këndojë edhe në skenën e madhe shqiptare. Ajo u bë pjesë e aktiviteteve të muzikës në nivel të Shqipërisë, si në Festivalin e Këngës së Lehtë në Radio, më vonë në Radiotelevizion. [1] Ema Qazimi është pjsëmarrëse në 25 Festivale të Radio Televizionit Shqiptar, duke nisur me Festrivalin e vitit 1968, kur ajo ishte në moshë fare të re, 14 vjeç.

== Aktivitet ==
Me këngët &quot;Letër Nënës&quot; (Avni Mula)dhe &quot;Ylli partizan&quot;(Agim Krajka), për herë të parë merr pjesë në '''(Festivali i 7 Këngës''' në RTSH viti 1968 dhe Ema sapo kishte mbushur 14 vjec) (Festivalin e Këngës në RTSH) ku merr çmim të dytë me kengen &quot;Ylli partizan&quot;.. Me te parën dublohet nga Hysen Kocia dhe me të dytën dublon Vace Zelën.

Më pas vazhdon të marrë pjesë pothuajse rregullisht në këtë festival.Ne '''festivalin e 8-te''' kendon kengen &quot;Brezi im&quot; kompozim i Ferdinad Dedes dubluar nga Vace Zela dhe kengen &quot;Vite te zjarrta&quot; te Pjeter Gacit me te cilen mer cmimin e dyte e dublohet nga I madhi Tonin Tershana.

Ne '''festivalin e 9''' kendon  kenge &quot;Shtepia ku lindi Partia&quot; krijim i Nikolla Zorraqit e dublohet nga Gaqo Cako me te cilen mer cmmmin e pare (eshte i vetmi festival ku jane dhene dy cmime te para , kjo kenge  dhe kenga &quot;Mesnate&quot; e Shpetim Kushtes) dhe kengen &quot;Portret heroine&quot; krijim i Agim Krajkes dubluar nga Alida Hisku qe mer  pjese per here te pare ne festival.

'''Ne festivalin e 10''' kendon kengen e Kujtim Laros &quot;Biri i gjithe nenave&quot; dubluar nga Ramiz Kovaci dhe kengen e Agim Krajkes &quot;Se kam te lehte&quot;  dubluar nga Liljana Kondakci (Ketu mbyllet edhe  bashkepunimi i Ema Qazimit   me Agim Krajken.Eshte diskutuar vite me vone ne recitalin e saj mungonte nje krijim i Krajkes). Ne kete festival Ema nuk vleresohet me cmime. 

Në dhjetor të vitit 1972, '''në Festivalin e 11,''' merr pjesë me këngën &quot;Kush me njeh mua&quot;, të kompozuar nga Agim Prodani e tekst te Dritero Agollit . Me këtë festivalt fiton çmimin e tretë  . 

Një vit më vonë, më 1973, '''në Festivalin e 12-të''', Ema Qazimi këndoi dy këngë: &quot;Gjurmë të arta&quot; me muzikë të kompozuar nga Kujtim Laro, e tekst të Lirim Dedës. Me këtë këngë fitoi çmimin e parë dhe u dublua nga Vaçe Zela. Por edhe kënga tjeter &quot;Sup me sup si malet&quot; e kompozuar nga Agim Prodani  u dublua nga Qemal Kërtusha ku vleresohet me cmimin e trete.

Më 1974, '''në festivalin e radhës, të 13-in''', po ashtu Ema paraqitet me dy këngë. Me këngën &quot;Derdhëm gjak e hodhëm rrënjë&quot; të kompozuar nga Kujtim Laro e të shkruar nga Xhevahir Spahiu ku zuri vendin e trete në festival,  u dublua nga Thëllënxa Hakcani. Ndërsa kënga tjetër, &quot;Kënga zjarr&quot; e kompozuar nga Tish Daija dhe e shkruar nga Aleksandër Banushi  u dublua nga Avni Mula dhe mori çmimin e dytë.

Paraqitja nëpërmjet dy këngëve e Emës në Festivalin e Këngës së RTSH-së, tashmë ishte norm e pa shkruar. Kështu dhe në vitin 1975, 

'''në Festivalin e 14-të''', ajo paraqitet me këngën &quot;Buka e duarve tona&quot;, një këngë e shkruar teksti nga Xhevahir Spahiu dhe kompozuar nga Kujtim Laro dhe me të mori çmimin e parë. Kjo këngë  u dublua nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë me të cilën u paraqit, titullohet &quot;Dashuria më e madhe&quot; e shkruar teksti nga Fatmir Gjata me muzikë të Agim Prodanit, nuk e pati fatin e të parës, por edhe kjo fitoi çmimin e tretë dhe  u dublua nga Lindita Sota. 

Më 1976, '''në Festivalin 15 e Këngës''' së RTSH-së, Ema këndoi po ashtu dy këngë, këngën &quot;Buka dhe çeliku&quot; me muzikë të Agim Prodanit e të shkruar nga Pandeli Koçi e cila  u dubluar nga Zeliha Sina. Kjo këngë doli fituese e çmimit të dytë. Kënga tjetër që mori çmimin e tretë, ishte &quot;Këngë për Tiranën&quot; me muzikë të Nikolla Zoraqit dhe tekst të Dritëro Agollit. Po ashtu edhe kjo këngë  u dublua nga Gaqo Çako. Festivali i Këngës së RTSH-së, në Republikën e Shqipërisë për kohë të gjatë ishte ngjarja më e lartë shtetërore e kulturës sa i përketë muzikës, mirëpo, Ema për shkak të një turneu në Greqi në vitin 1977, në Festivalin e 16-të nuk pati mundësi të marrë pjesë. 

Por në vitin pasues, më 1978, '''në Festivalin e 17-të,''' ajo prapë u kthye. Kësaj radhe me këngën &quot;Shqipëri o vendi im&quot;, një këngë e shkruar nga Hysni Milloshi dhe kompozuar nga Avni Mula. Me këtë këngë mori çmimin e dytë dhe si zakonisht për këngët e saja, edhe kjo u dublua  nga vetë autori, Avni Mula. Kënga e dytë &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, me të cilën u paraqit në duet me Liljana Kondakçiun, u dublua nga Gaqo Çako i cili në këtë festival fitoi çmimin e parë.

Kënga &quot;Trëndelinë dhe këngë&quot; e shkruar nga Hysni Milloshi dhe e kompozuar nga Avni Mula, ishte kënga me të cilën Ema Qazimi në vitin 1978 u paraqit '''në Festivalin e 18-të''' Këngës në RTSH. Ishte kjo hera e parë pas festivalit te 10 që Ema u paraqit vetëm me një këngë në këtë festival, që nga fillimi i pjesmarrjes së saj në të.

'''Për Festivalin e 19-të Këngës''' në RTSH, Nikolla Zorraqi për Emën kishte përgatitur këngën e titulluar &quot;Nën yje e prisnim vitin e ri&quot;. Dublimin e kësaj e ka bërë Gaqo Çako, ndërsa kënga tjetër me të cilën u paraqit titullohej &quot;Për ty çelin mijëra mëngjese&quot; dhe ishte përgatitur nga Avni Mula i cili edhe e dubloi. 

Në vitin 1980, '''në Festivalin e 20-të Këngës''' në RTSH, në skenë doli me këngën &quot;Flaka e betimit&quot;. Tekstin e kësaj e kishte përgatitur Zhuliana Jorganxhiu ndërsa muzikën Kujtim Laro, dublimi i saj është bërë nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë &quot;Krenari e brezave&quot; fitoi çmimin e parë. Kjo ishte shkruar nga Gjokë Beci, kompozuar nga Feim Ibrahimi dhe dubimi i saj është bërë nga Liliana Kondakçiu. 

Nje sukses i padiskiutueshem per Ema Qazimin ishte dhe '''Festivali i 21-të''' ku këndon këngët &quot;Kur çelin bozhuret&quot; nje hit i vërtetë, një baladë rrënqethëse e shkruar nga Limos Dizdari dhe tekst të Gaqo Apostolit, si dhe këngën tjetër &quot;Dashuria jone&quot; muzika Flamur Shehu dhe tekst Zh.Jorganxhi, e para dubluar nga Myfarete Laze dhe e dyta nga Lindita Theodhori. Dolën të dyja në finale po kënga e dyte u vlersua me cmim te dytë.

'''Në Festivalin 22-të''' në RTSH këndon këngën e Hajg Zaharjanit &quot;Zemërzjarrta moj&quot; dubluar nga Luan Zhegu.

'''Në Festivalin e 23-të''' këndon këngën &quot;Fjala e ngrohtë &quot; një krijim i Feim Ibrahimit dhe tekst i Gjoke Becit, dubluar nga Aferdita Zonja. '''Në Festivalin 24,''' Ema këndon këngën e Agim Prodanit &quot;Lidhur në një besë&quot;.

'''Në Festivalin e 28-të''' paraqitet me këngë të Thoma Simakut &quot;E zgjodhe vetë të vërtetën&quot;. 

Merr pjesë '''në festivalin e 32-të''' të këngës me këngën e &quot;Diana Ziut&quot; &quot;Ti o shpirt që mban një botë&quot; dhe 

'''në Festivalin e 33-të''' me këngën e Adrian Hilës &quot;Jeta ime&quot;.
Në Festivalin e 34 është në jurinë e Festivalit dhe në të 35 është e ftuar speciale. 

'''në Festivalin e 37''' me këngën e kompozuar nga vetë Ema &quot;Mama&quot; që ja kushotn nënës së saj.
Eshte vlersuar me çmimin e karrieres në Festivalin e 33 të këngës.

== Ka marrë gjithsej 5 çmime të para ==
'''1.&quot;Shtepia ku lindi partia&quot; Fest 9,'''

'''2. &quot;Gjurmë të arta&quot; Fest 12,''' 

'''3.&quot;Buka e duarve tona&quot; Fest 14,'''

'''4. &quot;Këputa një gjethe dafine&quot; fest 17''' 

'''5. &quot;Krenari e brezave&quot; fest 20.'''

== Kengetaret qe kane mare me shume cmime te para ne festivale jane: ==
'''1 Vace Zela       10 cmime te para'''

'''2. Ema Qazimi    5 cmime te para  (1 ne duet)'''

'''3.Liljana Kondakci  5 cmime te para (2 ne duete)'''

'''4.Tonin Tershana  4 cmime te para'''

'''5. Gaqo Cako         3 Cmime te para''' 

'''6. Elsa Lila            3 cmime te para'''

'''6.Aurela Gace         3 Cmime te para'''

'''7. Manjola Nallbani   3 Cmime te para'''

== Me dy cmime  renditen ==
'''Rita Vaku Ramiz Kovaci , Alida Hisku. Parashqevi Simaku, Nertila Koka, Ardit Gjebrea, Mira Konci, Frederik Ndoci,'''  

== Me nje cmim kemi: ==
'''Nikoleta Shoshi,  David Tukici ,Rozeta Doraci  Sherif Merdani . Petrit  Dobjani, Avni Mula ·Shpresa Spaho  Zeliha Sina  Aferdita Zonja · ·Mefarete Laze· Marina Grabovari · Luan Zhegu  Gëzim Çela ·Bashkim Alibali  Irma Libohova · Eranda Libohova  Julia Ndoci · Anita Bitri ·Aleksandër Gjoka · Viktor Tahiraj · Arbërie Hadërgjonaj · Rovena Dilo · Anjeza Shahini · Ledina Çelo · Luiz Ejlli · Olta Boka · Kejsi Tola · Juliana Pasha · Rona Nishliu · Adrian Lulgjuraj · Bledar Sejko · Hersi Matmuja · Elhaida Dani · Eneda Tarifa · Linda Halimi · Eugent Bushpepa · Jonida Maliqi · Arilena Ara · Anxhela Peristeri · Ronela Hajati .''' 

== Ema Qazimi Ka marrë çmime të dyta e të treta ==
pafund, thuajse në çdo festival duke filluar nga i 6 8 9  11 12 13 14 15 17 21. Në të gjitha keto festivale këngët e Emës thuajse janë vlersur te dyja apo te trija me çmime të dyta e të treta. 
Në të gjitha anketat muzikore që ka marrë pjesë ka qenë fituese. Të përmendim disa këngë: '''&quot;Mujo Ulqinaku&quot;''', '''&quot;Djaloshi me këmishë të kuqe&quot;''', '''&quot;Dheu im flori&quot;,&quot;Majave te historise&quot;''' '''&quot;Bija ime&quot;,''' '''&quot;Ditëlindja dhe deti&quot;'''.etj

Ema ka marre pjesë gjithashtu '''në festivalet e pranveres,''' ku në të parin qe ndër më të pëlqyerat e puplikut 

me këngën '''&quot;Gol bukur gol&quot;''' e Agim Prodanit, me të cilën zuri vendin e dytë. 

Kënga '''&quot;Cobani&quot;''' e Luan Zhegut zuri vendin e tretë.

'''&quot;Pranvera vjen egjen pranvere&quot;''' e Edi Xhanit Festivali i dyte i pranveres

'''&quot;Ne vajzat&quot;'''  Krijim i GFjergj Lekes  Festivali i 4 i pranveres

'''&quot;Marinari&quot;''' Krijim i Aleksander Vezulit Festivali i 5 i prnaveres

Ema ka bërë duet vetëm me dy këngëtarë, Liljana Kondakçiun me te cilën numëron 6 duete: &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, &quot;Mbete këngë e brezave &quot;, (A.Peci) &quot;Këngë për Emin Durakun&quot; (kënduar në Kosovë), &quot;Ti më je si një gonxhe&quot;, &quot;Natë në bregdet &quot; (K. Kote), si dhe me Luan Zhegun ka një duet &quot;Fejesa jonë&quot;. 

Veç Shqipërisë, Ema Qazimi është bërë shumë e dashur dhe e përzemërt në komunitetin e shqiptarëve në Kosovë, te shqiptarët e Maqedonisë dhe të Malit të Zi, te arbëreshët e Italisë dhe arvanitët e Greqisë, tek shqiptarët e Turqisë dhe të Amerikës.
Ajo ka dhënë koncerte dinjitoze në disa vënde në botën e jashtme, si : Itali, Greqi, Francë, Gjermani, Zvicër, Kroaci, SHBA, etj.

Artistja Ema Qazimi, ka realizuar me devotshmëri katër Koncerte Recitale :
* '''&quot;Udha e këngës sime&quot;''' - Tiranë, 1986. Ky spektakël shënon të parin realizim institucional në gjininë e Artit të Muzikës se Lehtë   Shqiptare. Ai u dha në pothuajse të gjithë qytetet e mëdha të Shqipërisë, Vlorë, Elbasan, Korçë, Shkodër etj. 
* '''&quot;Rrënjët e Lisit Tim&quot;''' - Regjione Pulia, Arbëreshët e Italisë, 1990
* '''&quot;Ema la piu famosa cantante Televizione Albanese&quot;''' - spektakël koncertal, qyteti Kastelamare Di Stabia - Napoli, Itali, 1992
* '''&quot;MAMA'''&quot; - spektakël televiziv (edhe autore e libretit) - RTSH, Tiranë, 2001

Këto spektakle janë shfaqur sa e sa herë për shqiptarët në të gjithë hapsirën mbarëshqiptare kudo nëpër botë dhe kurdoherë janë mirëpritur me entuziazëm të madh si rrallë kush tjetër.

Të gdhendura do të mbesin disa nga këngët e Emës,kenduar ne '''Koncertet e Majit''' si :

'''1.&quot;Këngë për Çerçis Toppullin&quot;,'''

'''2. &quot;Baballarët&quot;,&quot;'''

'''3. &quot;Kur me percolle ate dite'''

'''4. &quot;Mbete kenge e brezave&quot;'''

'''5 Une jam nene e nuk jam flutur'''

'''&quot;Vite të Zjarrta&quot;''', &quot;Këngë për Mujo Ulqinakun&quot;, &quot;Portret heroine&quot;,  &quot;Trëndelinë dhe këngë&quot;, &quot;Rinia jeton&quot;, &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, &quot;Çobani&quot;, &quot;Marinari&quot;, &quot;Shqipëri o vendi im&quot;, &quot;Kur çelin bozhuret&quot;, etj. 
Posaçërisht shquan kënga e kompozuar nga vetë Ema, me një titull kuptimplotë &quot;Mama&quot;,''' një himn i dashurisë për të gjithë ata fëmijë që u ka munguar dhe u mungon kjo figurë e dashur për çdo njeri. Ema është vlersuar me disa çmime :mbeten jo vetem nga me te bukurat e repertorit te saj por ne te gjithe repertotin e muzikes sone te lehte
* '''&quot;Çmimi i madh i Deakdës së Majit&quot; - Tiranë, 1969.'''
* '''&quot;Artiste e Merituar&quot; - Tiranë, 1984.'''
*  '''Kupa e Festivalit të &quot;Kënga Mesdhetare&quot; - Trani, Itali, 1992.'''
*  '''Çmimi i madh &quot;Mikrofoni i Artë&quot; në Festivalin &quot;Kosovarja këndon&quot; - Ferizaj, Kosovë, 1999.'''
*  '''Mjeshtër i Madh&quot; - Tiranë, 2010'''.

== Aktivitet artistik ==

Pjesëmarrëse si këngëtare :
* '''Festivalet e Këngës në Radio Televizion'''
* '''Festivalet e Këngës së Pranverës'''
* '''Koncertet e Majit'''
* '''Festivalit e Ushtarit'''
* '''Festivali Folklorik i Ghjirokastrës'''
* '''Festivali i Interpretuesve'''
* '''Ansambli i Këngëve e Valleve Popullore (brenda dhe jashtë vendit)'''
* '''Koncerte me Orkestrën e Radio Televizionit Shqiptar (brenda dhe jashtë vendit)'''
* '''Trupa të ndryshme artistike të estradave dhe të asambleve të rretheve'''
* '''Koncerte, emisione, spektakle televizive'''
* '''Kenga magjike'''

Pjesëmarrëse si aktore :
* '''&quot;Diell me kastër&quot;, rol kryesor, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Vërshime Pranverore&quot; rol kryesor, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Përmbytja e madhe&quot; rol episodik, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Kapedani&quot;, rol episodik, Film i Kinostudios &quot;Shqipëria e Re&quot;'''
* '''Turne me trupën e Teatrit Popullor në Kosovë'''

== Aktivitete të ndryshme == 

* Anëtare e Jurive të ndryshme në Festivalin e Këngës ne RTSH dhe të fëmijëve
* Pjesëmarrëse në diskutime e kritika në Festivalet e Estradave
* Pjesëmarrëse në diskutime e vlerësime Post-Festival të Këngës në RTSH
* E ftuar në promovime dhe aktivitete letraro-artistike në Lidhjen e Shkrimtarëve dhe aktivitete private
  
== Profili i kësaj artisteje do të portretizohej ==
Këngëtare, aktore, interpretuese, virtuoze e artit skenik, e cila ka pushtuar zemrat e shqiptarëve për rreth katër dekada me radhë.
Ajo, si person publik për spektatorin shqiptar dhe atë jashtë kufijve, është bërë yll i skenës dhe ekranit me individualitetin e saj të spikatur dhe të papërsëritshëm artistik.
Është pikërisht ky kontribut i jashtëzakonshëm plot virtuozitet, me vlera të ralla të një artisteje me famë por e thjeshtë dhe pa bujë, sot në një moshë mbi të gjashtëdhjetat, që na shtyn të dëshmojmë se EMA QAZIMI BOGDANI përbën një artiste të madhe shqiptare.

== Diskografia ==

Disa nga këngët e Emës :

* Leter nenes
* Ylli Partizan
* I vogel qesh ateher 
* Brezi im
* Vite te zjarrte
* Shtepia ku lindi Partia
* Portret Heroine
* Se kam te lehte
* Rinia ime
* Kudo jeton rinia
* Këngë për Çerçiz Topullin
* Gjurmë të arta 
* Për ty çelin mijëra mëngjese 
* Dedhem gjak e hodhem rrenje
* Kenge e zjarr
* Majave te historise
* Nën yje prisnim Vitin e Ri 
* Buka dhe çeliku 
* Sup me sup si malet 
* Baballarët
* Kush më njeh mua 
* Nuk ishte kohë për dashurinë 
* Buka e duarve tona 
* Dashuria jonë 
* Ditëlindja dhe deti 
* Çobani
* Bliri 
* Gol bukur gol 
* Forca Shqipëria 
* Këputa një gjethe dafine 
* Shqipëri o vendi im 
* Krenari e brezave 
* Kur çelin bozhuret 
* Lidhur me nje besë
* Marinari 
* Ne vajzat
* Këngë për Tiranën 
* O Tirane Yje dhe Zjarr
* Ku te gjeta ty valle
* Pranvera vjen e gjen pranverë 
* Unë jam nënë e nuk jam flutur 
* Ti o shpirt që mban një botë 
* Trëndelinë e këngë 
* Të dua o jetë 
* Zemërzjarrta moj 
* Kolazh serenatash 
* Mama 
* Ikin stinët 
* Flaka e betimit
* Nate ne bregdet
* Kenge per Emin Durakun
* Ti me je si nje gonxhe
* Fejesa Jone
* Fjala e ngrohte


== Burimi i të dhënave ==
&lt;references/&gt;
== Lidhje të jashtme ==
{{Libri|Kënga në shkronja/Ema Qazimi|Kënga në shkronja, Ema Qazimi}}

{{Festivali i Këngës në RTSH}}

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz_që_jetojnë]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]</text>
      <sha1>6gioqmwt75q3gi3pbqazbiyntflj2mo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001310</id>
      <parentid>3001280</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18202" sha1="9hrfec1pdqgv5g6h9jhpaqnfcnmxpfr" xml:space="preserve">
{{pp}}
{{joref}}
'''Ema Qazimi''' është këngëtare shqiptare nga Shqipëria. Është e bija e Pirros dhe Refijes, e lindur në Tiranë, më [[18 nëntor]] [[1954]]. E martuar me Prof.dr. Ramazan H. Bogdani, ka një vajzë, Ershela Bogdani.
 
Si një personalitet i padiskutueshëm i artit skenik në fushën e interpretimit të këngës shqiptare, për afro katër dekada ajo ka qënë njëra prej ambasadoreve më të shkëlqyera të vlerave dhe traditave më të mira të Artit dhe Kulturës tone kombëtare, brenda dhe jashtë vendit.
 
Në vitin 1972 kryen Shkollën e Mesme Artisitke &quot;Jordan Misja&quot; në Tiranë, në degën Teori muzike.
 
Ne vitet 1973-1977 përfundon studimet e larta dhe diplomohet në degën e Aktrimit, pranë Fakultetit të Artit Skenik, në Akademinë e Arteve Tiranë (sot Universiteti i Arteve). Pas kryerjes së Akademisë, punon fillimisht redaktore në Radio Tirana dhe më pas aktore në Teatrin Popullor (sot Teatri Kombëtar) në Tiranë.
 
Ema, pasi arrin të konsolidohet si artiste, nis karrierën e këngëtares profesioniste në Teatrin e Estradës së Tiranës, në vijm Qëndra Kulturore e Tiranës. Punon në këtë institucion deri më 18.11.2014, deri sa doli në pension, duke shënuar plot 37 vite punë si artiste profesioniste.
 
Në rrugëtimin e saj të gjatë artistik numërohen të realizuara mbi 100 këngë të muzikës së lehtë shqiptare. Shumica prej tyre janë kthyer në hite ndër vite e vite me radhë, duke u skalitur si njëra ndër nismëtaret e artit të kësaj gjinie në Shqipëri.
Këngët e Emës dhe i ghithë repertori i saj artistik janë një pasuri e madhe e artit shqiptar muzikor dhe kjo krijimtari është e tëra e rregjistruar dhe e filmuar që sot ruhet në arkivin e Radio Televizionit Shqiptar.
 
Është pjesëmarrëse në rreth 4.000 shfaqje artistike, përmes Festivaleve dhe Koncerteve Recitale artistike, Dekadave të Majit, Anketave muzikore etj, duke shkelur pothujase me artin e saj të gjitha cepat e Shqipërisë.
 
Ema Qazimi filloi të merret me këndim në moshë shumë të re. Rreth viteve '60 të shekullit të kaluar, në moshën 14 vjeçare Ema, filloi të këndojë edhe në skenën e madhe shqiptare. Ajo u bë pjesë e aktiviteteve të muzikës në nivel të Shqipërisë, si në Festivalin e Këngës së Lehtë në Radio, më vonë në Radiotelevizion. [1] Ema Qazimi është pjsëmarrëse në 25 Festivale të Radio Televizionit Shqiptar, duke nisur me Festrivalin e vitit 1968, kur ajo ishte në moshë fare të re, 14 vjeç.

== Aktivitet ==
Me këngët &quot;Letër Nënës&quot; (Avni Mula)dhe &quot;Ylli partizan&quot;(Agim Krajka), për herë të parë merr pjesë në '''(Festivali i 7 Këngës''' në RTSH viti 1968 dhe Ema sapo kishte mbushur 14 vjec) (Festivalin e Këngës në RTSH) ku merr çmim të dytë me kengen &quot;Ylli partizan&quot;.. Me te parën dublohet nga Hysen Kocia dhe me të dytën dublon Vace Zelën.

Më pas vazhdon të marrë pjesë pothuajse rregullisht në këtë festival.Ne '''festivalin e 8-te''' kendon kengen &quot;Brezi im&quot; kompozim i Ferdinad Dedes dubluar nga Vace Zela dhe kengen &quot;Vite te zjarrta&quot; te Pjeter Gacit me te cilen mer cmimin e dyte e dublohet nga I madhi Tonin Tershana.

Ne '''festivalin e 9''' kendon  kenge &quot;Shtepia ku lindi Partia&quot; krijim i Nikolla Zorraqit e dublohet nga Gaqo Cako me te cilen mer cmmmin e pare (eshte i vetmi festival ku jane dhene dy cmime te para , kjo kenge  dhe kenga &quot;Mesnate&quot; e Shpetim Kushtes) dhe kengen &quot;Portret heroine&quot; krijim i Agim Krajkes dubluar nga Alida Hisku qe mer  pjese per here te pare ne festival.

'''Ne festivalin e 10''' kendon kengen e Kujtim Laros &quot;Biri i gjithe nenave&quot; dubluar nga Ramiz Kovaci dhe kengen e Agim Krajkes &quot;Se kam te lehte&quot;  dubluar nga Liljana Kondakci (Ketu mbyllet edhe  bashkepunimi i Ema Qazimit   me Agim Krajken.Eshte diskutuar vite me vone ne recitalin e saj mungonte nje krijim i Krajkes). Ne kete festival Ema nuk vleresohet me cmime. 

Në dhjetor të vitit 1972, '''në Festivalin e 11,''' merr pjesë me këngën &quot;Kush me njeh mua&quot;, të kompozuar nga Agim Prodani e tekst te Dritero Agollit . Me këtë festivalt fiton çmimin e tretë  . 

Një vit më vonë, më 1973, '''në Festivalin e 12-të''', Ema Qazimi këndoi dy këngë: &quot;Gjurmë të arta&quot; me muzikë të kompozuar nga Kujtim Laro, e tekst të Lirim Dedës. Me këtë këngë fitoi çmimin e parë dhe u dublua nga Vaçe Zela. Por edhe kënga tjeter &quot;Sup me sup si malet&quot; e kompozuar nga Agim Prodani  u dublua nga Qemal Kërtusha ku vleresohet me cmimin e trete.

Më 1974, '''në festivalin e radhës, të 13-in''', po ashtu Ema paraqitet me dy këngë. Me këngën &quot;Derdhëm gjak e hodhëm rrënjë&quot; të kompozuar nga Kujtim Laro e të shkruar nga Xhevahir Spahiu ku zuri vendin e trete në festival,  u dublua nga Thëllënxa Hakcani. Ndërsa kënga tjetër, &quot;Kënga zjarr&quot; e kompozuar nga Tish Daija dhe e shkruar nga Aleksandër Banushi  u dublua nga Avni Mula dhe mori çmimin e dytë.

Paraqitja nëpërmjet dy këngëve e Emës në Festivalin e Këngës së RTSH-së, tashmë ishte norm e pa shkruar. Kështu dhe në vitin 1975, 

'''në Festivalin e 14-të''', ajo paraqitet me këngën &quot;Buka e duarve tona&quot;, një këngë e shkruar teksti nga Xhevahir Spahiu dhe kompozuar nga Kujtim Laro dhe me të mori çmimin e parë. Kjo këngë  u dublua nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë me të cilën u paraqit, titullohet &quot;Dashuria më e madhe&quot; e shkruar teksti nga Fatmir Gjata me muzikë të Agim Prodanit, nuk e pati fatin e të parës, por edhe kjo fitoi çmimin e tretë dhe  u dublua nga Lindita Sota. 

Më 1976, '''në Festivalin 15 e Këngës''' së RTSH-së, Ema këndoi po ashtu dy këngë, këngën &quot;Buka dhe çeliku&quot; me muzikë të Agim Prodanit e të shkruar nga Pandeli Koçi e cila  u dubluar nga Zeliha Sina. Kjo këngë doli fituese e çmimit të dytë. Kënga tjetër që mori çmimin e tretë, ishte &quot;Këngë për Tiranën&quot; me muzikë të Nikolla Zoraqit dhe tekst të Dritëro Agollit. Po ashtu edhe kjo këngë  u dublua nga Gaqo Çako. Festivali i Këngës së RTSH-së, në Republikën e Shqipërisë për kohë të gjatë ishte ngjarja më e lartë shtetërore e kulturës sa i përketë muzikës, mirëpo, Ema për shkak të një turneu në Greqi në vitin 1977, në Festivalin e 16-të nuk pati mundësi të marrë pjesë. 

Por në vitin pasues, më 1978, '''në Festivalin e 17-të,''' ajo prapë u kthye. Kësaj radhe me këngën &quot;Shqipëri o vendi im&quot;, një këngë e shkruar nga Hysni Milloshi dhe kompozuar nga Avni Mula. Me këtë këngë mori çmimin e dytë dhe si zakonisht për këngët e saja, edhe kjo u dublua  nga vetë autori, Avni Mula. Kënga e dytë &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, me të cilën u paraqit në duet me Liljana Kondakçiun, u dublua nga Gaqo Çako i cili në këtë festival fitoi çmimin e parë.

Kënga &quot;Trëndelinë dhe këngë&quot; e shkruar nga Hysni Milloshi dhe e kompozuar nga Avni Mula, ishte kënga me të cilën Ema Qazimi në vitin 1978 u paraqit '''në Festivalin e 18-të''' Këngës në RTSH. Ishte kjo hera e parë pas festivalit te 10 që Ema u paraqit vetëm me një këngë në këtë festival, që nga fillimi i pjesmarrjes së saj në të.

'''Për Festivalin e 19-të Këngës''' në RTSH, Nikolla Zorraqi për Emën kishte përgatitur këngën e titulluar &quot;Nën yje e prisnim vitin e ri&quot;. Dublimin e kësaj e ka bërë Gaqo Çako, ndërsa kënga tjetër me të cilën u paraqit titullohej &quot;Për ty çelin mijëra mëngjese&quot; dhe ishte përgatitur nga Avni Mula i cili edhe e dubloi. 

Në vitin 1980, '''në Festivalin e 20-të Këngës''' në RTSH, në skenë doli me këngën &quot;Flaka e betimit&quot;. Tekstin e kësaj e kishte përgatitur Zhuliana Jorganxhiu ndërsa muzikën Kujtim Laro, dublimi i saj është bërë nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë &quot;Krenari e brezave&quot; fitoi çmimin e parë. Kjo ishte shkruar nga Gjokë Beci, kompozuar nga Feim Ibrahimi dhe dubimi i saj është bërë nga Liliana Kondakçiu. 

Nje sukses i padiskiutueshem per Ema Qazimin ishte dhe '''Festivali i 21-të''' ku këndon këngët &quot;Kur çelin bozhuret&quot; nje hit i vërtetë, një baladë rrënqethëse e shkruar nga Limos Dizdari dhe tekst të Gaqo Apostolit, si dhe këngën tjetër &quot;Dashuria jone&quot; muzika Flamur Shehu dhe tekst Zh.Jorganxhi, e para dubluar nga Myfarete Laze dhe e dyta nga Lindita Theodhori. Dolën të dyja në finale po kënga e dyte u vlersua me cmim te dytë.

'''Në Festivalin 22-të''' në RTSH këndon këngën e Hajg Zaharjanit &quot;Zemërzjarrta moj&quot; dubluar nga Luan Zhegu.

'''Në Festivalin e 23-të''' këndon këngën &quot;Fjala e ngrohtë &quot; një krijim i Feim Ibrahimit dhe tekst i Gjoke Becit, dubluar nga Aferdita Zonja. '''Në Festivalin 24,''' Ema këndon këngën e Agim Prodanit &quot;Lidhur në një besë&quot;.

'''Në Festivalin e 28-të''' paraqitet me këngë të Thoma Simakut &quot;E zgjodhe vetë të vërtetën&quot;. 

Merr pjesë '''në festivalin e 32-të''' të këngës me këngën e &quot;Diana Ziut&quot; &quot;Ti o shpirt që mban një botë&quot; dhe 

'''në Festivalin e 33-të''' me këngën e Adrian Hilës &quot;Jeta ime&quot;.
Në Festivalin e 34 është në jurinë e Festivalit dhe në të 35 është e ftuar speciale. 

'''në Festivalin e 37''' me këngën e kompozuar nga vetë Ema &quot;Mama&quot; që ja kushotn nënës së saj.
Eshte vlersuar me çmimin e karrieres në Festivalin e 33 të këngës.

== Ka marrë gjithsej 5 çmime të para ==
'''1.&quot;Shtepia ku lindi partia&quot; Fest 9,'''

'''2. &quot;Gjurmë të arta&quot; Fest 12,''' 

'''3.&quot;Buka e duarve tona&quot; Fest 14,'''

'''4. &quot;Këputa një gjethe dafine&quot; fest 17''' 

'''5. &quot;Krenari e brezave&quot; fest 20.'''

== Kengetaret qe kane mare me shume cmime te para ne festivale jane: ==
'''1 Vace Zela       10 cmime te para'''

'''2. Ema Qazimi    5 cmime te para  (1 ne duet)'''

'''3.Liljana Kondakci  5 cmime te para (2 ne duete)'''

'''4.Tonin Tershana  4 cmime te para'''

'''5. Gaqo Cako         3 Cmime te para''' 

'''6. Elsa Lila            3 cmime te para'''

'''6.Aurela Gace         3 Cmime te para'''

'''7. Manjola Nallbani   3 Cmime te para'''

== Me dy cmime  renditen ==
'''Rita Vaku Ramiz Kovaci , Alida Hisku. Parashqevi Simaku, Nertila Koka, Ardit Gjebrea, Mira Konci, Frederik Ndoci,'''  

== Me nje cmim kemi: ==
'''Nikoleta Shoshi,  David Tukici ,Rozeta Doraci  Sherif Merdani . Petrit  Dobjani, Avni Mula ·Shpresa Spaho  Zeliha Sina  Aferdita Zonja · ·Mefarete Laze· Marina Grabovari · Luan Zhegu  Gëzim Çela ·Bashkim Alibali  Irma Libohova · Eranda Libohova  Julia Ndoci · Anita Bitri ·Aleksandër Gjoka · Viktor Tahiraj · Arbërie Hadërgjonaj · Rovena Dilo · Anjeza Shahini · Ledina Çelo · Luiz Ejlli · Olta Boka · Kejsi Tola · Juliana Pasha · Rona Nishliu · Adrian Lulgjuraj · Bledar Sejko · Hersi Matmuja · Elhaida Dani · Eneda Tarifa · Linda Halimi · Eugent Bushpepa · Jonida Maliqi · Arilena Ara · Anxhela Peristeri · Ronela Hajati .''' 

== Ema Qazimi Ka marrë çmime të dyta e të treta ==
pafund, thuajse në çdo festival duke filluar nga i 6 8 9  11 12 13 14 15 17 21. Në të gjitha keto festivale këngët e Emës thuajse janë vlersur te dyja apo te trija me çmime të dyta e të treta. 
Në të gjitha anketat muzikore që ka marrë pjesë ka qenë fituese. Të përmendim disa këngë: '''&quot;Mujo Ulqinaku&quot;''', '''&quot;Djaloshi me këmishë të kuqe&quot;''', '''&quot;Dheu im flori&quot;,&quot;Majave te historise&quot;''' '''&quot;Bija ime&quot;,''' '''&quot;Ditëlindja dhe deti&quot;'''.etj

Ema ka marre pjesë gjithashtu '''në festivalet e pranveres,''' ku në të parin qe ndër më të pëlqyerat e puplikut 

me këngën '''&quot;Gol bukur gol&quot;''' e Agim Prodanit, me të cilën zuri vendin e dytë. 

Kënga '''&quot;Cobani&quot;''' e Luan Zhegut zuri vendin e tretë.

'''&quot;Pranvera vjen egjen pranvere&quot;''' e Edi Xhanit Festivali i dyte i pranveres

'''&quot;Ne vajzat&quot;'''  Krijim i GFjergj Lekes  Festivali i 4 i pranveres

'''&quot;Marinari&quot;''' Krijim i Aleksander Vezulit Festivali i 5 i prnaveres

Ema ka bërë duet vetëm me dy këngëtarë, Liljana Kondakçiun me te cilën numëron 6 duete: &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, &quot;Mbete këngë e brezave &quot;, (A.Peci) &quot;Këngë për Emin Durakun&quot; (kënduar në Kosovë), &quot;Ti më je si një gonxhe&quot;, &quot;Natë në bregdet &quot; (K. Kote), si dhe me Luan Zhegun ka një duet &quot;Fejesa jonë&quot;. 

Veç Shqipërisë, Ema Qazimi është bërë shumë e dashur dhe e përzemërt në komunitetin e shqiptarëve në Kosovë, te shqiptarët e Maqedonisë dhe të Malit të Zi, te arbëreshët e Italisë dhe arvanitët e Greqisë, tek shqiptarët e Turqisë dhe të Amerikës.
Ajo ka dhënë koncerte dinjitoze në disa vënde në botën e jashtme, si : Itali, Greqi, Francë, Gjermani, Zvicër, Kroaci, SHBA, etj.

Artistja Ema Qazimi, ka realizuar me devotshmëri katër Koncerte Recitale :
* '''&quot;Udha e këngës sime&quot;''' - Tiranë, 1986. Ky spektakël shënon të parin realizim institucional në gjininë e Artit të Muzikës se Lehtë   Shqiptare. Ai u dha në pothuajse të gjithë qytetet e mëdha të Shqipërisë, Vlorë, Elbasan, Korçë, Shkodër etj. 
* '''&quot;Rrënjët e Lisit Tim&quot;''' - Regjione Pulia, Arbëreshët e Italisë, 1990
* '''&quot;Ema la piu famosa cantante Televizione Albanese&quot;''' - spektakël koncertal, qyteti Kastelamare Di Stabia - Napoli, Itali, 1992
* '''&quot;MAMA'''&quot; - spektakël televiziv (edhe autore e libretit) - RTSH, Tiranë, 2001

Këto spektakle janë shfaqur sa e sa herë për shqiptarët në të gjithë hapsirën mbarëshqiptare kudo nëpër botë dhe kurdoherë janë mirëpritur me entuziazëm të madh si rrallë kush tjetër.

Të gdhendura do të mbesin disa nga këngët e Emës,kenduar ne '''Koncertet e Majit''' si :

'''1.&quot;Këngë për Çerçis Toppullin&quot;,'''

'''2. &quot;Baballarët&quot;,&quot;'''

'''3. &quot;Kur me percolle ate dite'''

'''4. &quot;Mbete kenge e brezave&quot;'''

'''5 Une jam nene e nuk jam flutur'''

'''&quot;Vite të Zjarrta&quot;''', &quot;Këngë për Mujo Ulqinakun&quot;, &quot;Portret heroine&quot;,  &quot;Trëndelinë dhe këngë&quot;, &quot;Rinia jeton&quot;, &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, &quot;Çobani&quot;, &quot;Marinari&quot;, &quot;Shqipëri o vendi im&quot;, &quot;Kur çelin bozhuret&quot;, etj. 
Posaçërisht shquan kënga e kompozuar nga vetë Ema, me një titull kuptimplotë &quot;Mama&quot;,''' një himn i dashurisë për të gjithë ata fëmijë që u ka munguar dhe u mungon kjo figurë e dashur për çdo njeri. Ema është vlersuar me disa çmime :mbeten jo vetem nga me te bukurat e repertorit te saj por ne te gjithe repertotin e muzikes sone te lehte
* '''&quot;Çmimi i madh i Deakdës së Majit&quot;''' - Tiranë, 1969.
* '''&quot;Artiste e Merituar&quot;''' - Tiranë, 1984.
*  '''Kupa e Festivalit të &quot;Kënga Mesdhetare&quot;''' - Trani, Itali, 1992.
*  '''Çmimi i madh &quot;Mikrofoni i Artë&quot; në Festivalin &quot;Kosovarja këndon&quot;''' - Ferizaj, Kosovë, 1999.
*  '''Mjeshtër i Madh&quot; - Tiranë, 2010'''.

== Aktivitet artistik ==

Pjesëmarrëse si këngëtare :
* '''Festivalet e Këngës në Radio Televizion'''
* '''Festivalet e Këngës së Pranverës'''
* '''Koncertet e Majit'''
* '''Festivalit e Ushtarit'''
* '''Festivali Folklorik i Ghjirokastrës'''
* '''Festivali i Interpretuesve'''
* '''Ansambli i Këngëve e Valleve Popullore (brenda dhe jashtë vendit)'''
* '''Koncerte me Orkestrën e Radio Televizionit Shqiptar (brenda dhe jashtë vendit)'''
* '''Trupa të ndryshme artistike të estradave dhe të asambleve të rretheve'''
* '''Koncerte, emisione, spektakle televizive'''
* '''Kenga magjike'''

Pjesëmarrëse si aktore :
* '''&quot;Diell me kastër&quot;, rol kryesor, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Vërshime Pranverore&quot; rol kryesor, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Përmbytja e madhe&quot; rol episodik, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Kapedani&quot;, rol episodik, Film i Kinostudios &quot;Shqipëria e Re&quot;'''
* '''Turne me trupën e Teatrit Popullor në Kosovë'''

== Aktivitete të ndryshme == 

* Anëtare e Jurive të ndryshme në Festivalin e Këngës ne RTSH dhe të fëmijëve
* Pjesëmarrëse në diskutime e kritika në Festivalet e Estradave
* Pjesëmarrëse në diskutime e vlerësime Post-Festival të Këngës në RTSH
* E ftuar në promovime dhe aktivitete letraro-artistike në Lidhjen e Shkrimtarëve dhe aktivitete private
  
== Profili i kësaj artisteje do të portretizohej ==
Këngëtare, aktore, interpretuese, virtuoze e artit skenik, e cila ka pushtuar zemrat e shqiptarëve për rreth katër dekada me radhë.
Ajo, si person publik për spektatorin shqiptar dhe atë jashtë kufijve, është bërë yll i skenës dhe ekranit me individualitetin e saj të spikatur dhe të papërsëritshëm artistik.
Është pikërisht ky kontribut i jashtëzakonshëm plot virtuozitet, me vlera të ralla të një artisteje me famë por e thjeshtë dhe pa bujë, sot në një moshë mbi të gjashtëdhjetat, që na shtyn të dëshmojmë se EMA QAZIMI BOGDANI përbën një artiste të madhe shqiptare.

== Diskografia ==

Disa nga këngët e Emës :

* Leter nenes
* Ylli Partizan
* I vogel qesh ateher 
* Brezi im
* Vite te zjarrte
* Shtepia ku lindi Partia
* Portret Heroine
* Se kam te lehte
* Rinia ime
* Kudo jeton rinia
* Këngë për Çerçiz Topullin
* Gjurmë të arta 
* Për ty çelin mijëra mëngjese 
* Dedhem gjak e hodhem rrenje
* Kenge e zjarr
* Majave te historise
* Nën yje prisnim Vitin e Ri 
* Buka dhe çeliku 
* Sup me sup si malet 
* Baballarët
* Kush më njeh mua 
* Nuk ishte kohë për dashurinë 
* Buka e duarve tona 
* Dashuria jonë 
* Ditëlindja dhe deti 
* Çobani
* Bliri 
* Gol bukur gol 
* Forca Shqipëria 
* Këputa një gjethe dafine 
* Shqipëri o vendi im 
* Krenari e brezave 
* Kur çelin bozhuret 
* Lidhur me nje besë
* Marinari 
* Ne vajzat
* Këngë për Tiranën 
* O Tirane Yje dhe Zjarr
* Ku te gjeta ty valle
* Pranvera vjen e gjen pranverë 
* Unë jam nënë e nuk jam flutur 
* Ti o shpirt që mban një botë 
* Trëndelinë e këngë 
* Të dua o jetë 
* Zemërzjarrta moj 
* Kolazh serenatash 
* Mama 
* Ikin stinët 
* Flaka e betimit
* Nate ne bregdet
* Kenge per Emin Durakun
* Ti me je si nje gonxhe
* Fejesa Jone
* Fjala e ngrohte


== Burimi i të dhënave ==
&lt;references/&gt;
== Lidhje të jashtme ==
{{Libri|Kënga në shkronja/Ema Qazimi|Kënga në shkronja, Ema Qazimi}}

{{Festivali i Këngës në RTSH}}

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz_që_jetojnë]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]</text>
      <sha1>9hrfec1pdqgv5g6h9jhpaqnfcnmxpfr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001377</id>
      <parentid>3001310</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18163" sha1="9vfoii5fjkp18lhhnmrnq0ifw746xk8" xml:space="preserve">
{{pp}}
{{joref}}
'''Ema Qazimi''' është këngëtare shqiptare nga Shqipëria. Është e bija e Pirros dhe Refijes, e lindur në Tiranë, më [[18 nëntor]] [[1954]]. E martuar me Prof.dr. Ramazan H. Bogdani, ka një vajzë, Ershela Bogdani.
 
Si një personalitet i padiskutueshëm i artit skenik në fushën e interpretimit të këngës shqiptare, për afro katër dekada ajo ka qënë njëra prej ambasadoreve më të shkëlqyera të vlerave dhe traditave më të mira të Artit dhe Kulturës tone kombëtare, brenda dhe jashtë vendit.
 
Në vitin 1972 kryen Shkollën e Mesme Artisitke &quot;Jordan Misja&quot; në Tiranë, në degën Teori muzike.
 
Ne vitet 1973-1977 përfundon studimet e larta dhe diplomohet në degën e Aktrimit, pranë Fakultetit të Artit Skenik, në Akademinë e Arteve Tiranë (sot Universiteti i Arteve). Pas kryerjes së Akademisë, punon fillimisht redaktore në Radio Tirana dhe më pas aktore në Teatrin Popullor (sot Teatri Kombëtar) në Tiranë.
 
Ema, pasi arrin të konsolidohet si artiste, nis karrierën e këngëtares profesioniste në Teatrin e Estradës së Tiranës, në vijm Qëndra Kulturore e Tiranës. Punon në këtë institucion deri më 18.11.2014, deri sa doli në pension, duke shënuar plot 37 vite punë si artiste profesioniste.
 
Në rrugëtimin e saj të gjatë artistik numërohen të realizuara mbi 100 këngë të muzikës së lehtë shqiptare. Shumica prej tyre janë kthyer në hite ndër vite e vite me radhë, duke u skalitur si njëra ndër nismëtaret e artit të kësaj gjinie në Shqipëri.
Këngët e Emës dhe i ghithë repertori i saj artistik janë një pasuri e madhe e artit shqiptar muzikor dhe kjo krijimtari është e tëra e rregjistruar dhe e filmuar që sot ruhet në arkivin e Radio Televizionit Shqiptar.
 
Është pjesëmarrëse në rreth 4.000 shfaqje artistike, përmes Festivaleve dhe Koncerteve Recitale artistike, Dekadave të Majit, Anketave muzikore etj, duke shkelur pothujase me artin e saj të gjitha cepat e Shqipërisë.
 
Ema Qazimi filloi të merret me këndim në moshë shumë të re. Rreth viteve '60 të shekullit të kaluar, në moshën 14 vjeçare Ema, filloi të këndojë edhe në skenën e madhe shqiptare. Ajo u bë pjesë e aktiviteteve të muzikës në nivel të Shqipërisë, si në Festivalin e Këngës së Lehtë në Radio, më vonë në Radiotelevizion. [1] Ema Qazimi është pjsëmarrëse në 25 Festivale të Radio Televizionit Shqiptar, duke nisur me Festrivalin e vitit 1968, kur ajo ishte në moshë fare të re, 14 vjeç.

== Aktivitet ==
Me këngët &quot;Letër Nënës&quot; (Avni Mula)dhe &quot;Ylli partizan&quot;(Agim Krajka), për herë të parë merr pjesë në '''(Festivali i 7 Këngës''' në RTSH viti 1968 dhe Ema sapo kishte mbushur 14 vjec) (Festivalin e Këngës në RTSH) ku merr çmim të dytë me kengen &quot;Ylli partizan&quot;.. Me te parën dublohet nga Hysen Kocia dhe me të dytën dublon Vace Zelën.

Më pas vazhdon të marrë pjesë pothuajse rregullisht në këtë festival.Ne '''festivalin e 8-te''' kendon kengen &quot;Brezi im&quot; kompozim i Ferdinad Dedes dubluar nga Vace Zela dhe kengen &quot;Vite te zjarrta&quot; te Pjeter Gacit me te cilen mer cmimin e dyte e dublohet nga I madhi Tonin Tershana.

Ne '''festivalin e 9''' kendon  kenge &quot;Shtepia ku lindi Partia&quot; krijim i Nikolla Zorraqit e dublohet nga Gaqo Cako me te cilen mer cmmmin e pare (eshte i vetmi festival ku jane dhene dy cmime te para , kjo kenge  dhe kenga &quot;Mesnate&quot; e Shpetim Kushtes) dhe kengen &quot;Portret heroine&quot; krijim i Agim Krajkes dubluar nga Alida Hisku qe mer  pjese per here te pare ne festival.

'''Ne festivalin e 10''' kendon kengen e Kujtim Laros &quot;Biri i gjithe nenave&quot; dubluar nga Ramiz Kovaci dhe kengen e Agim Krajkes &quot;Se kam te lehte&quot;  dubluar nga Liljana Kondakci (Ketu mbyllet edhe  bashkepunimi i Ema Qazimit   me Agim Krajken.Eshte diskutuar vite me vone ne recitalin e saj mungonte nje krijim i Krajkes). Ne kete festival Ema nuk vleresohet me cmime. 

Në dhjetor të vitit 1972, '''në Festivalin e 11,''' merr pjesë me këngën &quot;Kush me njeh mua&quot;, të kompozuar nga Agim Prodani e tekst te Dritero Agollit . Me këtë festivalt fiton çmimin e tretë  . 

Një vit më vonë, më 1973, '''në Festivalin e 12-të''', Ema Qazimi këndoi dy këngë: &quot;Gjurmë të arta&quot; me muzikë të kompozuar nga Kujtim Laro, e tekst të Lirim Dedës. Me këtë këngë fitoi çmimin e parë dhe u dublua nga Vaçe Zela. Por edhe kënga tjeter &quot;Sup me sup si malet&quot; e kompozuar nga Agim Prodani  u dublua nga Qemal Kërtusha ku vleresohet me cmimin e trete.

Më 1974, '''në festivalin e radhës, të 13-in''', po ashtu Ema paraqitet me dy këngë. Me këngën &quot;Derdhëm gjak e hodhëm rrënjë&quot; të kompozuar nga Kujtim Laro e të shkruar nga Xhevahir Spahiu ku zuri vendin e trete në festival,  u dublua nga Thëllënxa Hakcani. Ndërsa kënga tjetër, &quot;Kënga zjarr&quot; e kompozuar nga Tish Daija dhe e shkruar nga Aleksandër Banushi  u dublua nga Avni Mula dhe mori çmimin e dytë.

Paraqitja nëpërmjet dy këngëve e Emës në Festivalin e Këngës së RTSH-së, tashmë ishte norm e pa shkruar. Kështu dhe në vitin 1975, 

'''në Festivalin e 14-të''', ajo paraqitet me këngën &quot;Buka e duarve tona&quot;, një këngë e shkruar teksti nga Xhevahir Spahiu dhe kompozuar nga Kujtim Laro dhe me të mori çmimin e parë. Kjo këngë  u dublua nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë me të cilën u paraqit, titullohet &quot;Dashuria më e madhe&quot; e shkruar teksti nga Fatmir Gjata me muzikë të Agim Prodanit, nuk e pati fatin e të parës, por edhe kjo fitoi çmimin e tretë dhe  u dublua nga Lindita Sota. 

Më 1976, '''në Festivalin 15 e Këngës''' së RTSH-së, Ema këndoi po ashtu dy këngë, këngën &quot;Buka dhe çeliku&quot; me muzikë të Agim Prodanit e të shkruar nga Pandeli Koçi e cila  u dubluar nga Zeliha Sina. Kjo këngë doli fituese e çmimit të dytë. Kënga tjetër që mori çmimin e tretë, ishte &quot;Këngë për Tiranën&quot; me muzikë të Nikolla Zoraqit dhe tekst të Dritëro Agollit. Po ashtu edhe kjo këngë  u dublua nga Gaqo Çako. Festivali i Këngës së RTSH-së, në Republikën e Shqipërisë për kohë të gjatë ishte ngjarja më e lartë shtetërore e kulturës sa i përketë muzikës, mirëpo, Ema për shkak të një turneu në Greqi në vitin 1977, në Festivalin e 16-të nuk pati mundësi të marrë pjesë. 

Por në vitin pasues, më 1978, '''në Festivalin e 17-të,''' ajo prapë u kthye. Kësaj radhe me këngën &quot;Shqipëri o vendi im&quot;, një këngë e shkruar nga Hysni Milloshi dhe kompozuar nga Avni Mula. Me këtë këngë mori çmimin e dytë dhe si zakonisht për këngët e saja, edhe kjo u dublua  nga vetë autori, Avni Mula. Kënga e dytë &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, me të cilën u paraqit në duet me Liljana Kondakçiun, u dublua nga Gaqo Çako i cili në këtë festival fitoi çmimin e parë.

Kënga &quot;Trëndelinë dhe këngë&quot; e shkruar nga Hysni Milloshi dhe e kompozuar nga Avni Mula, ishte kënga me të cilën Ema Qazimi në vitin 1978 u paraqit '''në Festivalin e 18-të''' Këngës në RTSH. Ishte kjo hera e parë pas festivalit te 10 që Ema u paraqit vetëm me një këngë në këtë festival, që nga fillimi i pjesmarrjes së saj në të.

'''Për Festivalin e 19-të Këngës''' në RTSH, Nikolla Zorraqi për Emën kishte përgatitur këngën e titulluar &quot;Nën yje e prisnim vitin e ri&quot;. Dublimin e kësaj e ka bërë Gaqo Çako, ndërsa kënga tjetër me të cilën u paraqit titullohej &quot;Për ty çelin mijëra mëngjese&quot; dhe ishte përgatitur nga Avni Mula i cili edhe e dubloi. 

Në vitin 1980, '''në Festivalin e 20-të Këngës''' në RTSH, në skenë doli me këngën &quot;Flaka e betimit&quot;. Tekstin e kësaj e kishte përgatitur Zhuliana Jorganxhiu ndërsa muzikën Kujtim Laro, dublimi i saj është bërë nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë &quot;Krenari e brezave&quot; fitoi çmimin e parë. Kjo ishte shkruar nga Gjokë Beci, kompozuar nga Feim Ibrahimi dhe dubimi i saj është bërë nga Liliana Kondakçiu. 

Nje sukses i padiskiutueshem per Ema Qazimin ishte dhe '''Festivali i 21-të''' ku këndon këngët &quot;Kur çelin bozhuret&quot; nje hit i vërtetë, një baladë rrënqethëse e shkruar nga Limos Dizdari dhe tekst të Gaqo Apostolit, si dhe këngën tjetër &quot;Dashuria jone&quot; muzika Flamur Shehu dhe tekst Zh.Jorganxhi, e para dubluar nga Myfarete Laze dhe e dyta nga Lindita Theodhori. Dolën të dyja në finale po kënga e dyte u vlersua me cmim te dytë.

'''Në Festivalin 22-të''' në RTSH këndon këngën e Hajg Zaharjanit &quot;Zemërzjarrta moj&quot; dubluar nga Luan Zhegu.

'''Në Festivalin e 23-të''' këndon këngën &quot;Fjala e ngrohtë &quot; një krijim i Feim Ibrahimit dhe tekst i Gjoke Becit, dubluar nga Aferdita Zonja. '''Në Festivalin 24,''' Ema këndon këngën e Agim Prodanit &quot;Lidhur në një besë&quot;.

'''Në Festivalin e 28-të''' paraqitet me këngë të Thoma Simakut &quot;E zgjodhe vetë të vërtetën&quot;. 

Merr pjesë '''në festivalin e 32-të''' të këngës me këngën e &quot;Diana Ziut&quot; &quot;Ti o shpirt që mban një botë&quot; dhe 

'''në Festivalin e 33-të''' me këngën e Adrian Hilës &quot;Jeta ime&quot;.
Në Festivalin e 34 është në jurinë e Festivalit dhe në të 35 është e ftuar speciale. 

'''në Festivalin e 37''' me këngën e kompozuar nga vetë Ema &quot;Mama&quot; që ja kushotn nënës së saj.
Eshte vlersuar me çmimin e karrieres në Festivalin e 33 të këngës.

== Ka marrë gjithsej 5 çmime të para ==
'''1.&quot;Shtepia ku lindi partia&quot; Fest 9,'''

'''2. &quot;Gjurmë të arta&quot; Fest 12,''' 

'''3.&quot;Buka e duarve tona&quot; Fest 14,'''

'''4. &quot;Këputa një gjethe dafine&quot; fest 17''' 

'''5. &quot;Krenari e brezave&quot; fest 20.'''

== Kengetaret qe kane mare me shume cmime te para ne festivale jane: ==
'''1 Vace Zela       10 cmime te para'''

'''2. Ema Qazimi    5 cmime te para  (1 ne duet)'''

'''3.Liljana Kondakci  5 cmime te para (2 ne duete)'''

'''4.Tonin Tershana  4 cmime te para'''

'''5. Gaqo Cako         3 Cmime te para''' 

'''6. Elsa Lila            3 cmime te para'''

'''6.Aurela Gace         3 Cmime te para'''

'''7. Manjola Nallbani   3 Cmime te para'''

== Me dy cmime  renditen ==
'''Rita Vaku Ramiz Kovaci , Alida Hisku. Parashqevi Simaku, Nertila Koka, Ardit Gjebrea, Mira Konci, Frederik Ndoci,'''  

== Me nje cmim kemi: ==
'''Nikoleta Shoshi,  David Tukici ,Rozeta Doraci  Sherif Merdani . Petrit  Dobjani, Avni Mula ·Shpresa Spaho  Zeliha Sina  Aferdita Zonja · ·Mefarete Laze· Marina Grabovari · Luan Zhegu  Gëzim Çela ·Bashkim Alibali  Irma Libohova · Eranda Libohova  Julia Ndoci · Anita Bitri ·Aleksandër Gjoka · Viktor Tahiraj · Arbërie Hadërgjonaj · Rovena Dilo · Anjeza Shahini · Ledina Çelo · Luiz Ejlli · Olta Boka · Kejsi Tola · Juliana Pasha · Rona Nishliu · Adrian Lulgjuraj · Bledar Sejko · Hersi Matmuja · Elhaida Dani · Eneda Tarifa · Linda Halimi · Eugent Bushpepa · Jonida Maliqi · Arilena Ara · Anxhela Peristeri · Ronela Hajati .''' 

== Ema Qazimi Ka marrë çmime të dyta e të treta ==
pafund, thuajse në çdo festival duke filluar nga i 6 8 9  11 12 13 14 15 17 21. Në të gjitha keto festivale këngët e Emës thuajse janë vlersur te dyja apo te trija me çmime të dyta e të treta. 
Në të gjitha anketat muzikore që ka marrë pjesë ka qenë fituese. Të përmendim disa këngë: '''&quot;Mujo Ulqinaku&quot;''', '''&quot;Djaloshi me këmishë të kuqe&quot;''', '''&quot;Dheu im flori&quot;,&quot;Majave te historise&quot;''' '''&quot;Bija ime&quot;,''' '''&quot;Ditëlindja dhe deti&quot;'''.etj

Ema ka marre pjesë gjithashtu '''në festivalet e pranveres,''' ku në të parin qe ndër më të pëlqyerat e puplikut 

me këngën '''&quot;Gol bukur gol&quot;''' e Agim Prodanit, me të cilën zuri vendin e dytë. 

Kënga '''&quot;Cobani&quot;''' e Luan Zhegut zuri vendin e tretë.

'''&quot;Pranvera vjen egjen pranvere&quot;''' e Edi Xhanit Festivali i dyte i pranveres

'''&quot;Ne vajzat&quot;'''  Krijim i GFjergj Lekes  Festivali i 4 i pranveres

'''&quot;Marinari&quot;''' Krijim i Aleksander Vezulit Festivali i 5 i prnaveres

Ema ka bërë duet vetëm me dy këngëtarë, Liljana Kondakçiun me te cilën numëron 6 duete: &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, &quot;Mbete këngë e brezave &quot;, (A.Peci) &quot;Këngë për Emin Durakun&quot; (kënduar në Kosovë), &quot;Ti më je si një gonxhe&quot;, &quot;Natë në bregdet &quot; (K. Kote), si dhe me Luan Zhegun ka një duet &quot;Fejesa jonë&quot;. 

Veç Shqipërisë, Ema Qazimi është bërë shumë e dashur dhe e përzemërt në komunitetin e shqiptarëve në Kosovë, te shqiptarët e Maqedonisë dhe të Malit të Zi, te arbëreshët e Italisë dhe arvanitët e Greqisë, tek shqiptarët e Turqisë dhe të Amerikës.
Ajo ka dhënë koncerte dinjitoze në disa vënde në botën e jashtme, si : Itali, Greqi, Francë, Gjermani, Zvicër, Kroaci, SHBA, etj.

Artistja Ema Qazimi, ka realizuar me devotshmëri katër Koncerte Recitale :
* '''&quot;Udha e këngës sime&quot;''' - Tiranë, 1986. Ky spektakël shënon të parin realizim institucional në gjininë e Artit të Muzikës se Lehtë   Shqiptare. Ai u dha në pothuajse të gjithë qytetet e mëdha të Shqipërisë, Vlorë, Elbasan, Korçë, Shkodër etj. 
* '''&quot;Rrënjët e Lisit Tim&quot;''' - Regjione Pulia, Arbëreshët e Italisë, 1990
* '''&quot;Ema la piu famosa cantante Televizione Albanese&quot;''' - spektakël koncertal, qyteti Kastelamare Di Stabia - Napoli, Itali, 1992
* '''&quot;MAMA'''&quot; - spektakël televiziv (edhe autore e libretit) - RTSH, Tiranë, 2001

Këto spektakle janë shfaqur sa e sa herë për shqiptarët në të gjithë hapsirën mbarëshqiptare kudo nëpër botë dhe kurdoherë janë mirëpritur me entuziazëm të madh si rrallë kush tjetër.

Të gdhendura do të mbesin disa nga këngët e Emës,kenduar ne '''Koncertet e Majit''' si :

'''1.&quot;Këngë për Çerçis Toppullin&quot;,'''

'''2. &quot;Baballarët&quot;,&quot;'''

'''3. &quot;Kur me percolle ate dite'''

'''4. &quot;Mbete kenge e brezave&quot;'''

'''5 Une jam nene e nuk jam flutur'''

&quot;Vite të Zjarrta&quot;, &quot;Këngë për Mujo Ulqinakun&quot;, &quot;Portret heroine&quot;,  &quot;Trëndelinë dhe këngë&quot;, &quot;Rinia jeton&quot;, &quot;Këputa një gjethe dafine&quot;, &quot;Çobani&quot;, &quot;Marinari&quot;, &quot;Shqipëri o vendi im&quot;, &quot;Kur çelin bozhuret&quot;, etj. 
Posaçërisht shquan kënga e kompozuar nga vetë Ema, me një titull kuptimplotë &quot;Mama&quot;, një himn i dashurisë për të gjithë ata fëmijë që u ka munguar dhe u mungon kjo figurë e dashur për çdo njeri. Ema është vlersuar me disa çmime :mbeten jo vetem nga me te bukurat e repertorit te saj por ne te gjithe repertotin e muzikes sone te lehte
* &quot;Çmimi i madh i Deakdës së Majit&quot; - Tiranë, 1969.
* &quot;Artiste e Merituar&quot; - Tiranë, 1984.
*  Kupa e Festivalit të &quot;Kënga Mesdhetare&quot; - Trani, Itali, 1992.
*  Çmimi i madh &quot;Mikrofoni i Artë&quot; në Festivalin &quot;Kosovarja këndon&quot; - Ferizaj, Kosovë, 1999.
*  Mjeshtër i Madh&quot; - Tiranë, 2010.

== Aktivitet artistik ==

Pjesëmarrëse si këngëtare :
* '''Festivalet e Këngës në Radio Televizion'''
* '''Festivalet e Këngës së Pranverës'''
* '''Koncertet e Majit'''
* '''Festivalit e Ushtarit'''
* '''Festivali Folklorik i Ghjirokastrës'''
* '''Festivali i Interpretuesve'''
* '''Ansambli i Këngëve e Valleve Popullore (brenda dhe jashtë vendit)'''
* '''Koncerte me Orkestrën e Radio Televizionit Shqiptar (brenda dhe jashtë vendit)'''
* '''Trupa të ndryshme artistike të estradave dhe të asambleve të rretheve'''
* '''Koncerte, emisione, spektakle televizive'''
* '''Kenga magjike'''

Pjesëmarrëse si aktore :
* '''&quot;Diell me kastër&quot;, rol kryesor, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Vërshime Pranverore&quot; rol kryesor, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Përmbytja e madhe&quot; rol episodik, Teatri Popullor'''
* '''&quot;Kapedani&quot;, rol episodik, Film i Kinostudios &quot;Shqipëria e Re&quot;'''
* '''Turne me trupën e Teatrit Popullor në Kosovë'''

== Aktivitete të ndryshme == 

* Anëtare e Jurive të ndryshme në Festivalin e Këngës ne RTSH dhe të fëmijëve
* Pjesëmarrëse në diskutime e kritika në Festivalet e Estradave
* Pjesëmarrëse në diskutime e vlerësime Post-Festival të Këngës në RTSH
* E ftuar në promovime dhe aktivitete letraro-artistike në Lidhjen e Shkrimtarëve dhe aktivitete private
  
== Profili i kësaj artisteje do të portretizohej ==
Këngëtare, aktore, interpretuese, virtuoze e artit skenik, e cila ka pushtuar zemrat e shqiptarëve për rreth katër dekada me radhë.
Ajo, si person publik për spektatorin shqiptar dhe atë jashtë kufijve, është bërë yll i skenës dhe ekranit me individualitetin e saj të spikatur dhe të papërsëritshëm artistik.
Është pikërisht ky kontribut i jashtëzakonshëm plot virtuozitet, me vlera të ralla të një artisteje me famë por e thjeshtë dhe pa bujë, sot në një moshë mbi të gjashtëdhjetat, që na shtyn të dëshmojmë se EMA QAZIMI BOGDANI përbën një artiste të madhe shqiptare.

== Diskografia ==

Disa nga këngët e Emës :

* Leter nenes
* Ylli Partizan
* I vogel qesh ateher 
* Brezi im
* Vite te zjarrte
* Shtepia ku lindi Partia
* Portret Heroine
* Se kam te lehte
* Rinia ime
* Kudo jeton rinia
* Këngë për Çerçiz Topullin
* Gjurmë të arta 
* Për ty çelin mijëra mëngjese 
* Dedhem gjak e hodhem rrenje
* Kenge e zjarr
* Majave te historise
* Nën yje prisnim Vitin e Ri 
* Buka dhe çeliku 
* Sup me sup si malet 
* Baballarët
* Kush më njeh mua 
* Nuk ishte kohë për dashurinë 
* Buka e duarve tona 
* Dashuria jonë 
* Ditëlindja dhe deti 
* Çobani
* Bliri 
* Gol bukur gol 
* Forca Shqipëria 
* Këputa një gjethe dafine 
* Shqipëri o vendi im 
* Krenari e brezave 
* Kur çelin bozhuret 
* Lidhur me nje besë
* Marinari 
* Ne vajzat
* Këngë për Tiranën 
* O Tirane Yje dhe Zjarr
* Ku te gjeta ty valle
* Pranvera vjen e gjen pranverë 
* Unë jam nënë e nuk jam flutur 
* Ti o shpirt që mban një botë 
* Trëndelinë e këngë 
* Të dua o jetë 
* Zemërzjarrta moj 
* Kolazh serenatash 
* Mama 
* Ikin stinët 
* Flaka e betimit
* Nate ne bregdet
* Kenge per Emin Durakun
* Ti me je si nje gonxhe
* Fejesa Jone
* Fjala e ngrohte


== Burimi i të dhënave ==
&lt;references/&gt;
== Lidhje të jashtme ==
{{Libri|Kënga në shkronja/Ema Qazimi|Kënga në shkronja, Ema Qazimi}}

{{Festivali i Këngës në RTSH}}

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz_që_jetojnë]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]</text>
      <sha1>9vfoii5fjkp18lhhnmrnq0ifw746xk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Naser Zymberi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53059</id>
    <revision>
      <id>3001068</id>
      <parentid>2855604</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4347" sha1="1gz4vgqt5gmvh0li5ydmhh8tfkltsfq" xml:space="preserve">{{pa referenca|data=korrik 2008}}{{Pp}}

'''Naser Zymberi''' (lindur më 15 shtator 1958) është aktor shqiptar i teatrit.

== Jeta dhe karriera ==
Lindi më 15 shtator 1958 në fshatin [[Budrika e Epërme|Budrikë e Epërme]], [[komuna e Vitisë|Viti]]. Shkollën fillore e kreu në fshatin Budrikë e Radivojcë, të mesmen në Gjilan, fakultetin në Prishtinë. Punën si aktor teatri e ka filluar në vitet 1976 / 77 në Prishtinë me rolin Senektus në dramën “[[Kaligula]]” të Albert Camy në Teatrin Akademik “Ramiz Sadiku” të Universitetit të Prishtinës. Ka luajtur shumë nga rolet kryesore në Teatrin Kombëtar të Gjilanit. Për punën e tij si aktor edhe është shpërblyer.Sot jeton e punon në Gjilan, në Teatrin Kombëtar të Gjilanit. Në këtë teatër edhe vazhdoi punën e filluar në Prishtinë si aktor me rolin e Robertit në komedinë “[[Çertifikata e kurorëzimit]]” e autorit Efraim Kishon,për të vazhduar më vonë me rolin e Rexhep Lakrit në komedinë “[[Ëndërr apo zgjëndërr]]” të autorit [[Josif Papagjoni]], Plaku Montag në “[[Romeo e Zhulieta]]”të Uilliam Shekspir,Dinit në komedinë “[[Mos e prek]]” të dramaturgut të ri Zymber Kelmendi, Palit në “[[Darka Publike]]” të Teki Dervishi, Babai në “[[Trokitje]]” të Fadil Hysaj etj. .&lt;ref&gt;[https://zerogjasht.com/pensionohet-aktori-naser-zymberi-nje-jete-ne-teater/Pensionohet Aktori Naser Zymberi – Një jetë në teatër]&lt;/ref&gt;

== Veprat ==

=== Në teatër ===
*'''Roberti'''-[[Çertifikata e kurorëzimit]] Efraim Kishon, regjisor Muharrem Shahiqi
*'''Kurti'''-[[Rropullari]] Beqir Musliu, Muharrem Shahiqi
*'''Pacienti'''-[[Kush nuk vdes nuk është njeri]]
*'''Mirani'''-[[Kufijt që s’preken]] Hysen Kqiku
*'''Lahutari'''-[[Froni]] Naser Zymberi
*'''Senektus'''-[[Kaligula]] Albert Kamy, Xhemil Vraniqi
*'''Aziz Spici'''-[[Një natë në hotel]] Muharrem Shahiqi
*'''Vullkani'''-[[Ngadhnjimi]] Naser Zymberi
*'''Fqiu'''-[[Drenusha]] Nebil Duraku, Fetah Mehmeti
*'''Këshilltari'''-[[Princi i hijeve]] Mehmet Kraja, Ruzhdi Mehmeti
*'''Shërbëtori'''-[[Miza në vesh]] , Atedhe Gashi
*'''Prifti grek'''-[[As par as njohur]] Faik Konica, Milto Kutali
*'''Vëllai i madh'''-[[Ura e sakrificës]] Rexhep Qosja
*'''Rexhep Lakri'''-[[Ëndërr apo zgjëndërr]] Josif Papagjoni, Muharrem Sylejmani
*'''Babai'''-[[Bunari afër shtëpisë]] Jeton Neziraj, 
*'''Montagu'''-[[Romeo dhe Zhulieta]] Shekspir
*'''Hula'''-[[Vegullia]] , Fadil Hysaj
*'''Nako'''-[[Mysafiri i mallkuar]] , Muharrem Sylejmani
*'''Pali'''-[[Darka Publike]] , Teki Dervishi, Agim Selimi
*'''Mësuesi'''-[[Gomari diverzant]], Jeton Neziraj, Jeton Ahmeti
*'''Dini'''-[[Mos e prek UÇK]], Zymber Kelmendi,Elmaze Nura
*'''Polici'''-[[Ligatina]], Musa Ramadani, 
*'''Babai'''-[[Trokitje]], Fadil Hysaj, regjisore Elmaze Nura
*'''Ariu'''-[[Shtëpia prej bore]]
*'''Babai'''-[[Picërraku]]
*'''Drejtori'''-[[Teatri në pazar]]
*'''Xhabiri'''- [[Rekuiem]]
*'''Piter Dobçinski'''-[[UN Inspektori]], Fatos Berisha
*'''Drejtori''' -[[Mbledhje në parlament]]
*'''Drejtori''' -[[Jetë me qira]]
*'''Polici''' - [[Një natë në hotel'''|Një natë në hotel]] 
*'''Detektivi Trutën'''- Vrapo pas gruas tende'''
*'''Loja e marteses''' - Edward Albee''', Shkelzen Berisha'''
*'''Zoti Spajs''' - Parfumeria''' Haqif Mulliqi, Fatmir Hyseni'''
*'''Relief'''- Gezim Bucolli'''
*'''Genjeshter pas genjeshtre'''
*'''Josif Shurdhani (''' monodrame) Beqir Musliu
*'''Lotë Vaku''' ''( dramatizim sipas poemes Lot Vaku te Selman Vokshi)''
=== Në film ===

* [[Gjyshi dhe nipi]]  (metrazh i shkurter) , regjisor: Burim Baftiu
* [[Unkosova]] (metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Ku jeni]] (metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Vllavi jem]] (metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Kolonelit s'ka kush t'i shkruaj]] ( metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Na ishte një herë një vajzë]] ( metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* Greed ( metrazh i shkurter) regjisore: Salma Dhb
* Kati i katerte ( metrazh i shkurter) regjisor: Ben Apolloni
*Hatixhja dhe Shabani ( metrazh i gjate) regjisor: Visar Morina
*Gjyshi (epizode seriali)
===Referenca===

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Aktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1958]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë teatri nga Kosova]]</text>
      <sha1>1gz4vgqt5gmvh0li5ydmhh8tfkltsfq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001338</id>
      <parentid>3001068</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim formatimi (kursiv/trashë) sipas konventave, pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4328" sha1="t6yicn6xhtmzza1dogaftwiw2boqiuy" xml:space="preserve">{{pa referenca|data=korrik 2008}}{{Pp}}

'''Naser Zymberi''' (lindur më 15 shtator 1958) është aktor shqiptar i teatrit.

== Jeta dhe karriera ==
Lindi më 15 shtator 1958 në fshatin [[Budrika e Epërme|Budrikë e Epërme]], [[komuna e Vitisë|Viti]]. Shkollën fillore e kreu në fshatin Budrikë e Radivojcë, të mesmen në Gjilan, fakultetin në Prishtinë. Punën si aktor teatri e ka filluar në vitet 1976 / 77 në Prishtinë me rolin Senektus në dramën “[[Kaligula]]” të Albert Camy në Teatrin Akademik “Ramiz Sadiku” të Universitetit të Prishtinës. Ka luajtur shumë nga rolet kryesore në Teatrin Kombëtar të Gjilanit. Për punën e tij si aktor edhe është shpërblyer.Sot jeton e punon në Gjilan, në Teatrin Kombëtar të Gjilanit. Në këtë teatër edhe vazhdoi punën e filluar në Prishtinë si aktor me rolin e Robertit në komedinë “[[Çertifikata e kurorëzimit]]” e autorit Efraim Kishon,për të vazhduar më vonë me rolin e Rexhep Lakrit në komedinë “[[Ëndërr apo zgjëndërr]]” të autorit [[Josif Papagjoni]], Plaku Montag në “[[Romeo e Zhulieta]]”të Uilliam Shekspir,Dinit në komedinë “[[Mos e prek]]” të dramaturgut të ri Zymber Kelmendi, Palit në “[[Darka Publike]]” të Teki Dervishi, Babai në “[[Trokitje]]” të Fadil Hysaj etj. .&lt;ref&gt;[https://zerogjasht.com/pensionohet-aktori-naser-zymberi-nje-jete-ne-teater/Pensionohet Aktori Naser Zymberi – Një jetë në teatër]&lt;/ref&gt;

== Veprat ==

=== Në teatër ===
*'''Roberti'''-[[Çertifikata e kurorëzimit]] Efraim Kishon, regjisor Muharrem Shahiqi
*'''Kurti'''-[[Rropullari]] Beqir Musliu, Muharrem Shahiqi
*'''Pacienti'''-[[Kush nuk vdes nuk është njeri]]
*'''Mirani'''-[[Kufijt që s’preken]] Hysen Kqiku
*'''Lahutari'''-[[Froni]] Naser Zymberi
*'''Senektus'''-[[Kaligula]] Albert Kamy, Xhemil Vraniqi
*'''Aziz Spici'''-[[Një natë në hotel]] Muharrem Shahiqi
*'''Vullkani'''-[[Ngadhnjimi]] Naser Zymberi
*'''Fqiu'''-[[Drenusha]] Nebil Duraku, Fetah Mehmeti
*'''Këshilltari'''-[[Princi i hijeve]] Mehmet Kraja, Ruzhdi Mehmeti
*'''Shërbëtori'''-[[Miza në vesh]] , Atedhe Gashi
*'''Prifti grek'''-[[As par as njohur]] Faik Konica, Milto Kutali
*'''Vëllai i madh'''-[[Ura e sakrificës]] Rexhep Qosja
*'''Rexhep Lakri'''-[[Ëndërr apo zgjëndërr]] Josif Papagjoni, Muharrem Sylejmani
*'''Babai'''-[[Bunari afër shtëpisë]] Jeton Neziraj, 
*'''Montagu'''-[[Romeo dhe Zhulieta]] Shekspir
*'''Hula'''-[[Vegullia]] , Fadil Hysaj
*'''Nako'''-[[Mysafiri i mallkuar]] , Muharrem Sylejmani
*'''Pali'''-[[Darka Publike]] , Teki Dervishi, Agim Selimi
*'''Mësuesi'''-[[Gomari diverzant]], Jeton Neziraj, Jeton Ahmeti
*'''Dini'''-[[Mos e prek UÇK]], Zymber Kelmendi,Elmaze Nura
*'''Polici'''-[[Ligatina]], Musa Ramadani, 
*'''Babai'''-[[Trokitje]], Fadil Hysaj, regjisore Elmaze Nura
*'''Ariu'''-[[Shtëpia prej bore]]
*'''Babai'''-[[Picërraku]]
*'''Drejtori'''-[[Teatri në pazar]]
*'''Xhabiri'''- [[Rekuiem]]
*'''Piter Dobçinski'''-[[UN Inspektori]], Fatos Berisha
*'''Drejtori''' -[[Mbledhje në parlament]]
*'''Drejtori''' -[[Jetë me qira]]
*'''Polici''' - [[Një natë në hotel|Një natë në hotel]]
*'''Detektivi Trutën''' - Vrapo pas gruas tende
*'''Loja e marteses''' - Edward Albee, Shkelzen Berisha
*'''Zoti Spajs''' - Parfumeria, Haqif Mulliqi, Fatmir Hyseni
*'''Relief''' - Gezim Bucolli
*'''Genjeshter pas genjeshtre'''
*'''Josif Shurdhani''' (monodramë) Beqir Musliu
*'''Lotë Vaku''' ''( dramatizim sipas poemes Lot Vaku te Selman Vokshi)''
=== Në film ===

* [[Gjyshi dhe nipi]]  (metrazh i shkurter) , regjisor: Burim Baftiu
* [[Unkosova]] (metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Ku jeni]] (metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Vllavi jem]] (metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Kolonelit s'ka kush t'i shkruaj]] ( metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* [[Na ishte një herë një vajzë]] ( metrazh i shkurter) regjisor: Burim Baftiu
* Greed ( metrazh i shkurter) regjisore: Salma Dhb
* Kati i katerte ( metrazh i shkurter) regjisor: Ben Apolloni
*Hatixhja dhe Shabani ( metrazh i gjate) regjisor: Visar Morina
*Gjyshi (epizode seriali)
===Referenca===

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Aktorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1958]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë teatri nga Kosova]]</text>
      <sha1>t6yicn6xhtmzza1dogaftwiw2boqiuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xhek London</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53128</id>
    <revision>
      <id>3001271</id>
      <parentid>2442215</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6302" sha1="r09r8m8x9usa1o0e7lhvui7402isrga" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
[[Skeda:JackLondon02.jpeg|parapamje|Xhek Londën]]
[[Skeda:Jack London signature.jpg|thumb|150px]]
'''Jack London''', '''Xhek London''' (pseudonim i ''John Griffith Chaney London'', 1876-1916) ishte shkrimtar i shquar amerikan i fillimit të shek. XX.

U lind në San Francisco, lala Kaliforni, më 12 janar 1876, ai, sipas disa biografëve ishte biri i paligjshëm i një astrologu ambulant irlandez i cili nuk e njohu asnjëherë. E ëma, '''''Flora Wellman''''', e bija e një shpikësi nga ''Ohio''. ''Jack'' (Xheku), u rrit prej nënës së tij dhe njerkut, ''John London'' (Xhon London) nga i cili mori dhe mbiemrin që përdori përgjithmonë.&lt;ref&gt;https://www.biography.com/writer/jack-london&lt;/ref&gt;

Mbaroi shkollën fillore më 1889 dhe në pak vite ndërroi dhe kreu shumë lloj punësh shpesh dhe jolegale në molet e ''Oaklandit'' dhe rrugët e San Franciskos. Shumë shpejt u gjend i përzier me shoqëri kondrabandistësh dhe hajdutësh. Punoi si llustraxhi, si gazetashitës trotuaresh, si gjuetar fokash dhe si marinar në anije balenash.

U kthye pastaj në ''Oakland'' për të vazhduar studimet në ''Oakland High School'', ku dhe mori pjesë në redaksinë e gazetës shkollore ''&quot;The Aegis&quot;''. Më [1896] arriti të hyjë në Universitetin e Kalifornisë të cilin e braktisi pastaj një vit më vonë për arsye financiare.

Në korrik të po atij viti u nis për ''Klondike'', me ekspeditat legjendare të floririt.Në këtë rajon të [[Alaska|Alaskës]], '''''Jack London''''' shkruajti pastaj tregimet e tij të para të suksesshme.

'''''London''''' arriti të shkruajë, në një periudhë 15 vjeçare, 49 vëllime librash të çdo lloji, duke u bërë kështu shkrimtari më i famshëm dhe gjithashtu edhe më i paguari i atij pesëmbëdhjetë vjeçari (''[[1904]]''-''[[1916]]''). Por veprat që e bënë të pavdekshme famën dhe stilin e tij janë romanet me aventura: '''''&quot;Kushtrimi i të parëve&quot;''''',(''[[1903]]''), '''''&quot;Ujku i Detit&quot;''''', (''[[1904]]''), '''''&quot;Dhëmbi i Bardhë&quot;''''', (''[[1906]]''); romani autobiografik: '''''&quot;Martin Eden&quot;''''' dhe ai fantastiko-politik: '''''&quot;Thembra e Hekurt&quot;'''''.

Vdiq, (mendohet të jetë vetëvrarë i shkatërruar nga alkooli), në moshën 40-vjeçare në ''Glen Ellen'', ''Sonoma County'', Kaliforni më 22 nëntor 1916.

Proza e tij mbetet një nga më të fuqishmet në antologjinë amerikane dhe jo vetëm. Ishte dhe mbetet shkrimtari anglo-sakson më i përkryer në gjithë botën, sidomos në Evropë. '''''London''''' ishte një shkrimtar me ide socialiste, por shumë romantike, naive, konfuze dhe kontradiktore. Megjithatë vepra e tij gjeti përhapje shumë shpejt në [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]], në vëndet e kampit socialist si dhe në [[Shqipëri]]. Nga ana tjetër, bindjet e tij për nevojshmërinë e ekzistencës së &quot;racës superiore&quot;, u gjetën të vlefshme dhe patën sukses edhe në letërsinë për fëmijë dhe të rinj në Gjermaninë e Hitlerit apo edhe në Italinë fashiste në vitet '20 dhe '30. Në të gjitha këto vende, regjimet në fuqi ditën ta interpretonin &quot;ngatërresën&quot; e ideve ''londoniane'' dhe t'a shfrytëzonin në interes të politikës së tyre.

== Veprat letrare ==
{{Gjuha shqipe}}
=== Novelat ===
[[Skeda:turtlesoftasmancover.jpg|parapamje|Kopertina e librit ''[[Turtles of Tasman]]'' nga Jack London]]
*''A Daughter of the Snows'' (1902)
*''Children of the Frost'' (1902) 
*''The Call of the Wild'' (1903) 
*''The Kempton-Wace Letters'' (1903) botim anonim, bashkautorë Jack London dhe Anna Strunsky.
*''The Sea-Wolf'' (1904) 
*''The Game'' (1905) 
*''[[White Fang]]'' (1906)
*''Before Adam'' (1907) 
*''The Iron Heel'' (1908) 
*''Martin Iden'' (1909) 
*''Burning Daylight'' (1910) 
*''Adventure'' (1911) 
*''The Scarlet Plague'' (1912)
*''A Son of the Sun'' (1912)
*''The Abysmal Brute'' (1913) 
*''The Valley of the Moon'' (1913)
*''The Mutiny of the Elsinore'' (1914) 
*''The Star Rover'' (1915, botuar në Angli me titullin ''The Jacket'')
*''The Little Lady of the Big House'' (1916) 
*''Jerry of the Islands'' (1917) 
*''Michael, Brother of Jerry'' (1917) 
*''Hearts of Three'' (1920, u novelua nga Jack London të skenarit të filmit nga Charles Goddard)
*''The Assassination Bureau, Ltd'' (1963, gjysmë mbaruar nga by Jack London; mbaruar nga Robert Fish)

=== Tregime të shkurta ===
*''A Curious Fragment'' (1908)
*''A Piece of Steak'' (1909)
*''A Relic of the Pliocene'' (1901)
*''A Thousand Deaths'' (1899)
*''An Odyssey of the North'' (1900)
*''All Gold Canyon''
*''Diable — A Dog'' (1902), u riemërua ''Bâtard'' in 1904
*''By The Turtles of Tasman''
*''Even unto Death'' (1900)
*''Goliah'' (1910)
*''Good-by, Jack'' (1909)
*''In a Far Country'' (1899)
*''In the Forests of the North'' (1902)
*''Keesh, the Son of Keesh'' (1902)
*''Love of Life'' (1905)
*''Moon-Face'' (1902)
*''Negore the Coward'' (1904)
*''Samuel''
*''South of the Slot'' (1909)
*''The Apostate'' (1906)
*''The Chinago'' (1909)
*''The Death of Ligoun'' (1902)
*''The Dream of Debs'' (1909)
*''The Dominant Primordial Beast'' (1903)
*''The Enemy of All the World'' (1908)
*''The God of His Fathers'' (1901)
*''The King of Mazy May'' (1899)
*''The Law of Life (1901)
*''The Leopard Man's Story'' (1903)
*''The Madness of John Harned''
*''The Man With the Gash'' (1900)
*''The Mexican''
*''The Minions of Midas'' (1901)
*''The One Thousand Dozen'' (1903)
*''The Red One'' (1918)
*''The Rejuvenation of major Rathbone'' (1899)
*''The Scarlet Plague'' (1912)
*''The Seed of McCoy'' (1909)
*''The Shadow and the Flash'' (1903)
*''The Strength of the Strong'' (1911)
*''The Sundog Trail''
*''The Unparalleled Invasion'' (1910)
*''The White Silence'' (1899)
*''To Build a Fire'' (1902, revised 1908)
*''Told in the Drooling Ward''
*''To the Man on Trail''
*''War'' (1911)
*''When the World was Young'' (1910)
*''Who Believes in Ghosts!'' (1895)

== Përkthimet në shqip ==
*&quot;Martin Iden&quot; shtepia botiese Faim Frasheri
*&quot;Thundra e hekurt&quot; shtepia botiese Faim Frasheri
*Aventurat e Kapitenit Grif &quot; Xhek London (Jack London) Përktheu: Lavdimir Marku Shtëpia botuese: ABC Viti: 2007 f. 192 Pesha: 0.18&amp;nbsp;kg

{{DEFAULTSORT:London, Jack}}
[[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1876]]
[[Kategoria:Vdekje 1916]]


{{biografi-cung}}</text>
      <sha1>r09r8m8x9usa1o0e7lhvui7402isrga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001272</id>
      <parentid>3001271</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6304" sha1="rl29ru2dn468ac8ds9e9o0n66zct8cv" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
[[Skeda:JackLondon02.jpeg|parapamje|Xhek Londën]]
[[Skeda:Jack London signature.jpg|thumb|150px]]
'''Jack London''', '''Xhek London''' (pseudonim i ''John Griffith Chaney London'', 1876-1916) ishte shkrimtar i shquar amerikan i fillimit të shek. XX.

U lind në San Francisco, lala Kaliforni, më 12 janar 1876, ai, sipas disa biografëve ishte biri i paligjshëm i një astrologu ambulant irlandez i cili nuk e njohu asnjëherë. E ëma, '''''Flora Wellman''''', e bija e një shpikësi nga ''Ohio''. ''Jack'' (Xheku), u rrit prej nënës së tij dhe njerkut, ''John London'' (Xhon London) nga i cili mori dhe mbiemrin që përdori përgjithmonë.&lt;ref&gt;https://www.biography.com/writer/jack-london&lt;/ref&gt;

Mbaroi shkollën fillore më 1889 dhe në pak vite ndërroi dhe kreu shumë lloj punësh shpesh dhe jolegale në molet e ''Oaklandit'' dhe rrugët e San Franciskos. Shumë shpejt u gjend i përzier me shoqëri kondrabandistësh dhe hajdutësh. Punoi si llustraxhi, si gazetashitës trotuaresh, si gjuetar fokash dhe si marinar në anije balenash.

U kthye pastaj në ''Oakland'' për të vazhduar studimet në ''Oakland High School'', ku dhe mori pjesë në redaksinë e gazetës shkollore ''&quot;The Aegis&quot;''. Më [1896] arriti të hyjë në Universitetin e Kalifornisë të cilin e braktisi pastaj një vit më vonë për arsye financiare.

Në korrik të po atij viti u nis për ''Klondike'', me ekspeditat legjendare të floririt.Në këtë rajon të [[Alaska|Alaskës]], '''''Jack London''''' shkruajti pastaj tregimet e tij të para të suksesshme.

'''''London''''' arriti të shkruajë, në një periudhë 15 vjeçare, 49 vëllime librash të çdo lloji, duke u bërë kështu shkrimtari më i famshëm dhe gjithashtu edhe më i paguari i atij pesëmbëdhjetë vjeçari (''[[1904]]''-''[[1916]]''). Por veprat që e bënë të pavdekshme famën dhe stilin e tij janë romanet me aventura: '''''&quot;Kushtrimi i të parëve&quot;''''',(''[[1903]]''), '''''&quot;Ujku i Detit&quot;''''', (''[[1904]]''), '''''&quot;Dhëmbi i Bardhë&quot;''''', (''[[1906]]''); romani autobiografik: '''''&quot;Martin Eden&quot;''''' dhe ai fantastiko-politik: '''''&quot;Thembra e Hekurt&quot;'''''.

Vdiq, (mendohet të jetë vetëvrarë i shkatërruar nga alkooli), në moshën 40-vjeçare në ''Glen Ellen'', ''Sonoma County'', Kaliforni më 22 nëntor 1916.

Proza e tij mbetet një nga më të fuqishmet në antologjinë amerikane dhe jo vetëm. Ishte dhe mbetet shkrimtari anglo-sakson më i përkryer në gjithë botën, sidomos në Evropë. '''''London''''' ishte një shkrimtar me ide socialiste, por shumë romantike, naive, konfuze dhe kontradiktore. Megjithatë vepra e tij gjeti përhapje shumë shpejt në [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]], në vëndet e kampit socialist si dhe në [[Shqipëri]]. Nga ana tjetër, bindjet e tij për nevojshmërinë e ekzistencës së &quot;racës superiore&quot;, u gjetën të vlefshme dhe patën sukses edhe në letërsinë për fëmijë dhe të rinj në Gjermaninë e Hitlerit apo edhe në Italinë fashiste në vitet '20 dhe '30. Në të gjitha këto vende, regjimet në fuqi ditën ta interpretonin &quot;ngatërresën&quot; e ideve ''londoniane'' dhe t'a shfrytëzonin në interes të politikës së tyre.

== Veprat letrare ==
{{Gjuha shqipe}}
=== Novelat ===
[[Skeda:turtlesoftasmancover.jpg|parapamje|Kopertina e librit ''[[Turtles of Tasman]]'' nga Jack London]]
*''A Daughter of the Snows'' (1902)
*''Children of the Frost'' (1902) 
*''The Call of the Wild'' (1903) 
*''The Kempton-Wace Letters'' (1903) botim anonim, bashkautorë Jack London dhe Anna Strunsky.
*''The Sea-Wolf'' (1904) 
*''The Game'' (1905) 
*''[[White Fang]]'' (1906)
*''Before Adam'' (1907) 
*''The Iron Heel'' (1908) 
*''Martin Iden'' (1909) 
*''Burning Daylight'' (1910) 
*''Adventure'' (1911) 
*''The Scarlet Plague'' (1912)
*''A Son of the Sun'' (1912)
*''The Abysmal Brute'' (1913) 
*''The Valley of the Moon'' (1913)
*''The Mutiny of the Elsinore'' (1914) 
*''The Star Rover'' (1915, botuar në Angli me titullin ''The Jacket'')
*''The Little Lady of the Big House'' (1916) 
*''Jerry of the Islands'' (1917) 
*''Michael, Brother of Jerry'' (1917) 
*''Hearts of Three'' (1920, u novelua nga Jack London të skenarit të filmit nga Charles Goddard)
*''The Assassination Bureau, Ltd'' (1963, gjysmë mbaruar nga by Jack London; mbaruar nga Robert Fish)

=== Tregime të shkurta ===
*''A Curious Fragment'' (1908)
*''A Piece of Steak'' (1909)
*''A Relic of the Pliocene'' (1901)
*''A Thousand Deaths'' (1899)
*''An Odyssey of the North'' (1900)
*''All Gold Canyon''
*''Diable — A Dog'' (1902), u riemërua ''Bâtard'' in 1904
*''By The Turtles of Tasman''
*''Even unto Death'' (1900)
*''Goliah'' (1910)
*''Good-by, Jack'' (1909)
*''In a Far Country'' (1899)
*''In the Forests of the North'' (1902)
*''Keesh, the Son of Keesh'' (1902)
*''Love of Life'' (1905)
*''Moon-Face'' (1902)
*''Negore the Coward'' (1904)
*''Samuel''
*''South of the Slot'' (1909)
*''The Apostate'' (1906)
*''The Chinago'' (1909)
*''The Death of Ligoun'' (1902)
*''The Dream of Debs'' (1909)
*''The Dominant Primordial Beast'' (1903)
*''The Enemy of All the World'' (1908)
*''The God of His Fathers'' (1901)
*''The King of Mazy May'' (1899)
*''The Law of Life (1901)''
*''The Leopard Man's Story'' (1903)
*''The Madness of John Harned''
*''The Man With the Gash'' (1900)
*''The Mexican''
*''The Minions of Midas'' (1901)
*''The One Thousand Dozen'' (1903)
*''The Red One'' (1918)
*''The Rejuvenation of major Rathbone'' (1899)
*''The Scarlet Plague'' (1912)
*''The Seed of McCoy'' (1909)
*''The Shadow and the Flash'' (1903)
*''The Strength of the Strong'' (1911)
*''The Sundog Trail''
*''The Unparalleled Invasion'' (1910)
*''The White Silence'' (1899)
*''To Build a Fire'' (1902, revised 1908)
*''Told in the Drooling Ward''
*''To the Man on Trail''
*''War'' (1911)
*''When the World was Young'' (1910)
*''Who Believes in Ghosts!'' (1895)

== Përkthimet në shqip ==
*&quot;Martin Iden&quot; shtepia botiese Faim Frasheri
*&quot;Thundra e hekurt&quot; shtepia botiese Faim Frasheri
*Aventurat e Kapitenit Grif &quot; Xhek London (Jack London) Përktheu: Lavdimir Marku Shtëpia botuese: ABC Viti: 2007 f. 192 Pesha: 0.18&amp;nbsp;kg

{{DEFAULTSORT:London, Jack}}
[[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1876]]
[[Kategoria:Vdekje 1916]]


{{biografi-cung}}</text>
      <sha1>rl29ru2dn468ac8ds9e9o0n66zct8cv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001311</id>
      <parentid>3001272</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6304" sha1="6ljh2xyov9mv5u81id4if55ap5681vv" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
[[Skeda:JackLondon02.jpeg|parapamje|Xhek Londën]]
[[Skeda:Jack London signature.jpg|thumb|150px]]
'''Jack London''', '''Xhek London''' (pseudonim i ''John Griffith Chaney London'', 1876-1916) ishte shkrimtar i shquar amerikan i fillimit të shek. XX.

U lind në San Francisco, lala Kaliforni, më 12 janar 1876, ai, sipas disa biografëve ishte biri i paligjshëm i një astrologu ambulant irlandez i cili nuk e njohu asnjëherë. E ëma, '''''Flora Wellman''''', e bija e një shpikësi nga ''Ohio''. ''Jack'' (Xheku), u rrit prej nënës së tij dhe njerkut, ''John London'' (Xhon London) nga i cili mori dhe mbiemrin që përdori përgjithmonë.&lt;ref&gt;https://www.biography.com/writer/jack-london&lt;/ref&gt;

Mbaroi shkollën fillore më 1889 dhe në pak vite ndërroi dhe kreu shumë lloj punësh shpesh dhe jolegale në molet e ''Oaklandit'' dhe rrugët e San Franciskos. Shumë shpejt u gjend i përzier me shoqëri kondrabandistësh dhe hajdutësh. Punoi si llustraxhi, si gazetashitës trotuaresh, si gjuetar fokash dhe si marinar në anije balenash.

U kthye pastaj në ''Oakland'' për të vazhduar studimet në ''Oakland High School'', ku dhe mori pjesë në redaksinë e gazetës shkollore ''&quot;The Aegis&quot;''. Më [1896] arriti të hyjë në Universitetin e Kalifornisë të cilin e braktisi pastaj një vit më vonë për arsye financiare.

Në korrik të po atij viti u nis për ''Klondike'', me ekspeditat legjendare të floririt.Në këtë rajon të [[Alaska|Alaskës]], '''''Jack London''''' shkruajti pastaj tregimet e tij të para të suksesshme.

'''''London''''' arriti të shkruajë, në një periudhë 15 vjeçare, 49 vëllime librash të çdo lloji, duke u bërë kështu shkrimtari më i famshëm dhe gjithashtu edhe më i paguari i atij pesëmbëdhjetë vjeçari (''[[1904]]''-''[[1916]]''). Por veprat që e bënë të pavdekshme famën dhe stilin e tij janë romanet me aventura: '''''&quot;Kushtrimi i të parëve&quot;''''',(''[[1903]]''), '''''&quot;Ujku i Detit&quot;''''', (''[[1904]]''), '''''&quot;Dhëmbi i Bardhë&quot;''''', (''[[1906]]''); romani autobiografik: '''''&quot;Martin Eden&quot;''''' dhe ai fantastiko-politik: '''''&quot;Thembra e Hekurt&quot;'''''.

Vdiq, (mendohet të jetë vetëvrarë i shkatërruar nga alkooli), në moshën 40-vjeçare në ''Glen Ellen'', ''Sonoma County'', Kaliforni më 22 nëntor 1916.

Proza e tij mbetet një nga më të fuqishmet në antologjinë amerikane dhe jo vetëm. Ishte dhe mbetet shkrimtari anglo-sakson më i përkryer në gjithë botën, sidomos në Evropë. '''''London''''' ishte një shkrimtar me ide socialiste, por shumë romantike, naive, konfuze dhe kontradiktore. Megjithatë vepra e tij gjeti përhapje shumë shpejt në [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]], në vëndet e kampit socialist si dhe në [[Shqipëri]]. Nga ana tjetër, bindjet e tij për nevojshmërinë e ekzistencës së &quot;racës superiore&quot;, u gjetën të vlefshme dhe patën sukses edhe në letërsinë për fëmijë dhe të rinj në Gjermaninë e Hitlerit apo edhe në Italinë fashiste në vitet '20 dhe '30. Në të gjitha këto vende, regjimet në fuqi ditën ta interpretonin &quot;ngatërresën&quot; e ideve ''londoniane'' dhe t'a shfrytëzonin në interes të politikës së tyre.

== Veprat letrare ==
{{Gjuha shqipe}}
=== Novelat ===
[[Skeda:turtlesoftasmancover.jpg|parapamje|Kopertina e librit ''[[Turtles of Tasman]]'' nga Jack London]]
*''A Daughter of the Snows'' (1902)
*''Children of the Frost'' (1902) 
*''The Call of the Wild'' (1903) 
*''The Kempton-Wace Letters'' (1903) botim anonim, bashkautorë Jack London dhe Anna Strunsky.
*''The Sea-Wolf'' (1904) 
*''The Game'' (1905) 
*''[[White Fang]]'' (1906)
*''Before Adam'' (1907) 
*''The Iron Heel'' (1908) 
*''Martin Iden'' (1909) 
*''Burning Daylight'' (1910) 
*''Adventure'' (1911) 
*''The Scarlet Plague'' (1912)
*''A Son of the Sun'' (1912)
*''The Abysmal Brute'' (1913) 
*''The Valley of the Moon'' (1913)
*''The Mutiny of the Elsinore'' (1914) 
*''The Star Rover'' (1915, botuar në Angli me titullin ''The Jacket'')
*''The Little Lady of the Big House'' (1916) 
*''Jerry of the Islands'' (1917) 
*''Michael, Brother of Jerry'' (1917) 
*''Hearts of Three'' (1920, u novelua nga Jack London të skenarit të filmit nga Charles Goddard)
*''The Assassination Bureau, Ltd'' (1963, gjysmë mbaruar nga by Jack London; mbaruar nga Robert Fish)

=== Tregime të shkurta ===
*''A Curious Fragment'' (1908)
*''A Piece of Steak'' (1909)
*''A Relic of the Pliocene'' (1901)
*''A Thousand Deaths'' (1899)
*''An Odyssey of the North'' (1900)
*''All Gold Canyon''
*''Diable — A Dog'' (1902), u riemërua ''Bâtard'' in 1904
*''By The Turtles of Tasman''
*''Even unto Death'' (1900)
*''Goliah'' (1910)
*''Good-by, Jack'' (1909)
*''In a Far Country'' (1899)
*''In the Forests of the North'' (1902)
*''Keesh, the Son of Keesh'' (1902)
*''Love of Life'' (1905)
*''Moon-Face'' (1902)
*''Negore the Coward'' (1904)
*''Samuel''
*''South of the Slot'' (1909)
*''The Apostate'' (1906)
*''The Chinago'' (1909)
*''The Death of Ligoun'' (1902)
*''The Dream of Debs'' (1909)
*''The Dominant Primordial Beast'' (1903)
*''The Enemy of All the World'' (1908)
*''The God of His Fathers'' (1901)
*''The King of Mazy May'' (1899)
*''The Law of Life'' (1901)
*''The Leopard Man's Story'' (1903)
*''The Madness of John Harned''
*''The Man With the Gash'' (1900)
*''The Mexican''
*''The Minions of Midas'' (1901)
*''The One Thousand Dozen'' (1903)
*''The Red One'' (1918)
*''The Rejuvenation of major Rathbone'' (1899)
*''The Scarlet Plague'' (1912)
*''The Seed of McCoy'' (1909)
*''The Shadow and the Flash'' (1903)
*''The Strength of the Strong'' (1911)
*''The Sundog Trail''
*''The Unparalleled Invasion'' (1910)
*''The White Silence'' (1899)
*''To Build a Fire'' (1902, revised 1908)
*''Told in the Drooling Ward''
*''To the Man on Trail''
*''War'' (1911)
*''When the World was Young'' (1910)
*''Who Believes in Ghosts!'' (1895)

== Përkthimet në shqip ==
*&quot;Martin Iden&quot; shtepia botiese Faim Frasheri
*&quot;Thundra e hekurt&quot; shtepia botiese Faim Frasheri
*Aventurat e Kapitenit Grif &quot; Xhek London (Jack London) Përktheu: Lavdimir Marku Shtëpia botuese: ABC Viti: 2007 f. 192 Pesha: 0.18&amp;nbsp;kg

{{DEFAULTSORT:London, Jack}}
[[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1876]]
[[Kategoria:Vdekje 1916]]


{{biografi-cung}}</text>
      <sha1>6ljh2xyov9mv5u81id4if55ap5681vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vlad Sunduesi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57185</id>
    <revision>
      <id>3001040</id>
      <parentid>2564330</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4108" sha1="q05ogmjzplkttk0saf5wkee2lkygwh1" xml:space="preserve">[[File:Vlad Tepes 001.jpg|thumb]]

'''Vlad III Țepeș''' ishte sundues vlleh që në histori ka hyrë si një hero popullor e [[Rumania|Romunise]] per te mbrojutur vllehet nga pushtimi i [[Perandoria Osmane|Perandorise Osmane]], me mënyra aq sadiste dhe të pamëshirshme që ai u bë një lloj legjende. Keto menyra kane qene kaq shume mizore sa shkrimtari gotik-fantastik irlandez [[Bram Stoker]], u frymëzua nga figura e tij per te shkruar romanin &quot;Drakula&quot;, qe ka per nje protagonist nje [[vampir]] te [[Transilvania|Transilvanise]].
[[Skeda:Romania1901.JPG|right|300px]]
Pas pushtimit të Trapezis ''({{gjer.:|Trapezunts}})'' nga Sulltani, Vllahu, me sjelljet e tija ndaj turqve ja kishte arritur të ta sillte Sulltanin në fushbetejë. Princi Vllahë vepronte edhe më rreptë se vetë Sulltani që kishte vepruar më parë me tirani ç´njerzore. Kështu emri i tij kishte marrë dheun hungarez, vllahë dhe turk. Vojvoda Vlladi në përgjithësi në histori ka hyrë me tre emra Drakulla (Nga pseudonimi i babes e tij Vlad II Tepes &quot;Drakulli&quot; qe ne gjuhe vllehe antike do të thoshte &quot;[[Dragoi]]&quot;) nga vllahët Çepelpush (Vjerrësi) dhe nga turqit hiq ndryshe se Kaziklü Voda (Zoti i shtyllave). 

I njohur si i pamëshirshëm, për varjet dhe kryqëzimet në shtylla, teatri më i dëshiruar i tij ishte goditja me hu dhe sthylla, i pëlqente të ushqehej me oborrtarët e tij në rreth të ngushtë nga turqit, të cilëve në shtylla ju shihej &quot;shpirti&quot;. Turqit e kapur, iu zhveshte lëkurën nga shputat, nervat e shpluara i kriposte, dhe ju lëshonte dhitë që të lëpinin për të siguruar vdekjen me tortura të shumëfishta. Të dërguarit turq, që nuk pranonin të hiqnin turbanin para tij, me tre-katër gozhda ju gozhdonte turbanin në kokë, ashtu që këtyre t'ju përforconte traditën e të parëve të tyre.

Sipas disa legjendave, një ditë kishte ftuar gjithë lypsit, hallexhi e sherraxhi, në një sillë të madhe, dhe pasi i kishte mbushur me bukë e verë, ja kishte futur flakën sallës së ushqimit, dhe i kishte djegur të gjithë ; fëmijët e tyre i kishte dhunuar që të hanë nënat e tyre të djegura; nënave ju shtinte në gjoksë, kokat e prera të fëmijëve të tyre. Kishte ndërtuar një aparatura të veçanta me të cilat i shtypte njerëzit si hudrat, i pjektë. Një prift që kishte takuar mbi një gomar, e kishte kryqëzuar së bashku me gomarin në një shtyllë ; Një prifti i cili predikonte që nuk bënë të preket pasurin e huaj, e cili pran tavlinës së bukës së Drakulës ishte, mu aty, në vend e kishte prerë. &quot;Të dashurat&quot; e tij që gënjenin se ishin shtatzënë, me duar të tij ju prente barkun. 

Festat më ë mëdha të tij, ishin varjet masive. Katërqind të rinjë nga Hungaria dhe Danubi i asaj kohe, që ishin dërguar në Vllahi për të mësuar gjuhën, i kishte kallë së bashku. Gjashtëqind tregtarë i kishte pjekur në pazare ; Pesëqind bujar e fisnik vllahë, qe i akuzonte per thradheti, i kishte kryqëzuar në shtylla për në padinë : nuk e dinë të tregojnë se sa banorë ka komuna e tyre.

Edhe pse vetë sulltani i kishte ndihmuar që të vije Vladi në fuqi, para njoftimeve për mizoritë e tij, para obligimeve të pa kryera ndaj vetë Sulltanit (10000 dukat në vit, 500 të rinjë për sulltanin dhe vetëparaqitjen e Vlladit para Sulltanit) nuk i mbetej tjetër zgjidhje pos të zbriste në arenë. 

Pasi që Sulltani arriti të shpëtojë jetën e vetë nga lufta me Vlladin, ai dërgoi disa të njohur të Vlladit, ky duke e ditur situatën e vetë, i zaptojë të dërguarit, dhe duart dhe këmbët e prera të tyre i nguli në shtyllë, Hamzajin pak më lartë se tjerët. Një nder të tillë &quot;njerëzorë&quot; i kishte treguar edhe një të dërguari të lartë më parë, i cili e kishte pyetur se si mund të rrinte në atë erë të cofëtinave, kështu Drakulla e kryqëzojë atë në një shtyllë më të lartë ashtu që &quot;i dashuri&quot; të mos e ndiente erën e cofëtinave.

== Burimi i të dhënave ==
&lt;references /&gt;

== Shiko dhe këtu ==
*[[Skënderbeu]]

[[Kategoria:Rumunë]]</text>
      <sha1>q05ogmjzplkttk0saf5wkee2lkygwh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jani Minga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59235</id>
    <revision>
      <id>3001135</id>
      <parentid>2854169</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4715" sha1="3e5awkp2iofuf3039ir5r87906ybqj0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Jani Minga&lt;br&gt;Nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë
| image = [[Figura:Jani Minga.jpg|250px]]
|Emri =  Jani  
|Mbiemri = Minga
|Emri Alt = 
| occupation = mësues
| birth_date = [[1 gusht]] [[1872]] 
| birth_place = [[Fier]]
| death_date = [[7 maj]] [[1947]]
| death_place = [[Vlorë]]
| nationality = [[Shqiptar]]
|}}

'''Jani Minga''' ([[1872]]-[[1947]]) ishte mësues shqiptar, nënshkrues i [[Deklarata e Pavarësisë së Shqipërisë|Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë]] si përfaqsues i Vlorës.
Kishte dy djem.Njëri quhej Mërkur dhe tjetri Pirro

== Jetëshkrimi ==
Lindur në fshatin Shënpjetër të [[Fieri]]t më [[1 gusht]] [[1872]]. I ati, Kostandini, ka qënë mësues i shqipes në manastirin e Apollonisë. E shoqja, Ana rridhte prej familjes Topia të Beratit. Në Berat kreu shkollën fillore, ndërsa të mesmen në shkollën “Koto Hoxhi&quot; në Qestorat. Shkollën e lartë e kreu në Universitetin e Athinës, fakulteti filologjik. Njihte greqishten e vjetër dhe të renë, latinishten, italishten dhe frëngjishten. Pas largimit nga vendlindja, familja Minga vendoset përfundimisht në Vlorë.

Jani Minga mori pjesë në të gjitha kongreset arsimore. Ishte nismëtar për krijimin e klubit atdhetar &quot;Labëria&quot; më 1889 dhe i hapjes së shkollës së parë shqipe në Kaninë më 1909, ndërkohë hartonte edhe tekstet shkollore: &quot;Abetare kombëtare shqip përgatitore&quot;, &quot;Abetare shqip këndimore&quot;, &quot;Gramatikë e gjuhës shqipe&quot;, etj. Në korrik 1911 mori pjesë në Kuvendin e Drashovicës, në mbështetje të [[Memorandumi i Greçes|Memorandumit të Gërçës]]. Ndërsa, në vitin 1912 fitoi të drejtën e të dhënit lëndën e historisë dhe gjeografi së, pas një konkursi në [[Janina|Janinë]], të cilin e fitoi. Më [[1912]]-n Minga mori pjesë në Kuvendin Kombëtar që shpalli pavarësinë duke shkruar ''J. Minga''. Atë kohë, me hapjen e shkollës së Vlorës, u emërua drejtor i saj.

[[Petro Marko]] shkruan në librin e tij &quot;[[Intervistë me vetveten]]&quot;:
: ''Më kujtohej një episod i Vlorës para [[Lufta e Vlorës|luftës së Vlorës]], kur pushtuesit italianë e kishin detyruar të mbante një ligjeratë në Sheshin e Flamurit, para popullit, për lidhjet ndërmjet shqiptarëve dhe italianëve. Dhe Jani Minga kishte pranuar. Gjithë populli i Vlorës u habit se si ky Jani Minga, ky antiitalian, do të mbante ligjeratë në Sheshin e Flamurit. Minga, nga ballkoni filloi:''
:&quot;''Popull div i Vlorës! Siç më njihni, unë jam mësues. Dhe sot dua t'ju jap një mësim të hapur. Na ishte njëherë një shkrimtar i vjetër grek që quhej Ezop. Ky Ezopi ka shkruar fabula për kafshët. Një nga ato fabula është edhe kjo: Na ishte njëherë një qen dhe një lepur. Qeni lepurin herë e ndukte dhe herë e puthte. Dhe lepuri i gjorë i tha një ditë qenit: &quot;O qen, nëse të kam mik, pse më nduk? Nëse të kam armik pse më puth?...''&quot;

Jani Minga, së bashku me një çetë të Semanit, luftoi në luftën e Vlorës së vitit 1920. Ai pati nderin të mbante fjalën e fitores në sheshin “Pavarësia”. 

Më 1922 mori pjesë në kongresin e arsimtarëve në [[Tirana|Tiranë]]. Ishte përkrah [[Fan Noli|Nolit]] gjatë kryengritjes së qershorit 1924 dhe mbajti fjalën e rastit kur trupat kryengritëse hynë në Tiranë. Vite më vonë iu përkushtua arsimit, si mësues e inspektor dhe kohë më kohë organizonte aktivitete me frymë patriotike, si p.sh. përkujtimin e betejës së Mashkullores dhe figurën e [[Çerçiz Topulli]]t etj.

Djali i madh i Jani Mingës ishte Pirua i cili nuk pranoi të ishte anëtar i [[Partia Naziste|Partisë Naziste]] dhe pse u shërbente gjermanëve si përkthyes. E internuan në kampet e shfarosjes në [[Gjermania|Gjermani]] nga nuk u kthye kurrë. Edhe djali tjetër i Janit, Mërkuri pati një fat tragjik. Mërkuri vdiq si pasojë e një rrëzimi nga moli në portin e Vlorës. Atë e gjetën në mëngjes, në gjendje tejet të rëndë shëndetësore dhe e dërguan në spitalin e Janinës. Me gjithë ndërhyrjen dhe terapinë intensive të mjekëve, djali i dytë dhe i fundit i Jani Mingës nuk i mbijetoi dot plagëve të gozhdëve dhe hekurave të ndryshkur. I depresuar prej tragjedisë familjare Jani Minga Vdiq më [[7 maj]] [[1947]].

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]]
[[Kategoria:Lindje 1872]]
[[Kategoria:Vdekje 1947]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Myzeqeja]]
[[Kategoria:Ortodoksë shqiptarë]]
[[Kategoria:Mësues i Popullit]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XIX]]</text>
      <sha1>3e5awkp2iofuf3039ir5r87906ybqj0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001372</id>
      <parentid>3001135</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4715" sha1="22v83xip9mx6wak29qycjgw7mmwusgy" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Jani Minga&lt;br&gt;Nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë
| image = [[Figura:Jani Minga.jpg|250px]]
|Emri =  Jani  
|Mbiemri = Minga
|Emri Alt = 
| occupation = mësues
| birth_date = [[1 gusht]] [[1872]] 
| birth_place = [[Fier]]
| death_date = [[7 maj]] [[1947]]
| death_place = [[Vlorë]]
| nationality = [[Shqiptar]]
|}}

'''Jani Minga''' ([[1872]]-[[1947]]) ishte mësues shqiptar, nënshkrues i [[Deklarata e Pavarësisë së Shqipërisë|Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë]] si përfaqsues i Vlorës.
Kishte dy djem.Njëri quhej Mërkur dhe tjetri Pirro

== Jetëshkrimi ==
Lindur në fshatin Shënpjetër të [[Fieri]]t më [[1 gusht]] [[1872]]. I ati, Kostandini, ka qënë mësues i shqipes në manastirin e Apollonisë. E shoqja, Ana rridhte prej familjes Topia të Beratit. Në Berat kreu shkollën fillore, ndërsa të mesmen në shkollën “Koto Hoxhi&quot; në Qestorat. Shkollën e lartë e kreu në Universitetin e Athinës, fakulteti filologjik. Njihte greqishten e vjetër dhe të renë, latinishten, italishten dhe frëngjishten. Pas largimit nga vendlindja, familja Minga vendoset përfundimisht në Vlorë.

Jani Minga mori pjesë në të gjitha kongreset arsimore. Ishte nismëtar për krijimin e klubit atdhetar &quot;Labëria&quot; më 1889 dhe i hapjes së shkollës së parë shqipe në Kaninë më 1909, ndërkohë hartonte edhe tekstet shkollore: &quot;Abetare kombëtare shqip përgatitore&quot;, &quot;Abetare shqip këndimore&quot;, &quot;Gramatikë e gjuhës shqipe&quot;, etj. Në korrik 1911 mori pjesë në Kuvendin e Drashovicës, në mbështetje të [[Memorandumi i Greçes|Memorandumit të Gërçës]]. Ndërsa, në vitin 1912 fitoi të drejtën e të dhënit lëndën e historisë dhe gjeografi së, pas një konkursi në [[Janina|Janinë]], të cilin e fitoi. Më [[1912]]-n Minga mori pjesë në Kuvendin Kombëtar që shpalli pavarësinë duke shkruar ''J. Minga''. Atë kohë, me hapjen e shkollës së Vlorës, u emërua drejtor i saj.

[[Petro Marko]] shkruan në librin e tij &quot;[[Intervistë me vetveten]]&quot;:
{{Citat|Më kujtohej një episod i Vlorës para [[Lufta e Vlorës|luftës së Vlorës]], kur pushtuesit italianë e kishin detyruar të mbante një ligjeratë në Sheshin e Flamurit, para popullit, për lidhjet ndërmjet shqiptarëve dhe italianëve. Dhe Jani Minga kishte pranuar. Gjithë populli i Vlorës u habit se si ky Jani Minga, ky antiitalian, do të mbante ligjeratë në Sheshin e Flamurit. Minga, nga ballkoni filloi:

&quot;Popull div i Vlorës! Siç më njihni, unë jam mësues. Dhe sot dua t'ju jap një mësim të hapur. Na ishte njëherë një shkrimtar i vjetër grek që quhej Ezop. Ky Ezopi ka shkruar fabula për kafshët. Një nga ato fabula është edhe kjo: Na ishte njëherë një qen dhe një lepur. Qeni lepurin herë e ndukte dhe herë e puthte. Dhe lepuri i gjorë i tha një ditë qenit: &quot;O qen, nëse të kam mik, pse më nduk? Nëse të kam armik pse më puth?...&quot;}}

Jani Minga, së bashku me një çetë të Semanit, luftoi në luftën e Vlorës së vitit 1920. Ai pati nderin të mbante fjalën e fitores në sheshin “Pavarësia”. 

Më 1922 mori pjesë në kongresin e arsimtarëve në [[Tirana|Tiranë]]. Ishte përkrah [[Fan Noli|Nolit]] gjatë kryengritjes së qershorit 1924 dhe mbajti fjalën e rastit kur trupat kryengritëse hynë në Tiranë. Vite më vonë iu përkushtua arsimit, si mësues e inspektor dhe kohë më kohë organizonte aktivitete me frymë patriotike, si p.sh. përkujtimin e betejës së Mashkullores dhe figurën e [[Çerçiz Topulli]]t etj.

Djali i madh i Jani Mingës ishte Pirua i cili nuk pranoi të ishte anëtar i [[Partia Naziste|Partisë Naziste]] dhe pse u shërbente gjermanëve si përkthyes. E internuan në kampet e shfarosjes në [[Gjermania|Gjermani]] nga nuk u kthye kurrë. Edhe djali tjetër i Janit, Mërkuri pati një fat tragjik. Mërkuri vdiq si pasojë e një rrëzimi nga moli në portin e Vlorës. Atë e gjetën në mëngjes, në gjendje tejet të rëndë shëndetësore dhe e dërguan në spitalin e Janinës. Me gjithë ndërhyrjen dhe terapinë intensive të mjekëve, djali i dytë dhe i fundit i Jani Mingës nuk i mbijetoi dot plagëve të gozhdëve dhe hekurave të ndryshkur. I depresuar prej tragjedisë familjare Jani Minga Vdiq më [[7 maj]] [[1947]].

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]]
[[Kategoria:Lindje 1872]]
[[Kategoria:Vdekje 1947]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Myzeqeja]]
[[Kategoria:Ortodoksë shqiptarë]]
[[Kategoria:Mësues i Popullit]]
[[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XIX]]</text>
      <sha1>22v83xip9mx6wak29qycjgw7mmwusgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mehmet Shpendi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63171</id>
    <revision>
      <id>3001210</id>
      <parentid>2983964</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15032" sha1="r3kek76396l2rtyea1wxrl927jrqavr" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Sokol Shpendi
| image              = Mehmet Shpendi.jpg
| caption            =
| birth_date         = 1851
| birth_place        = [[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], [[Vilajeti i Shkodrës]], [[Perandoria Osmane]]
| death_date         = 15 korrik 1915
| death_place        = [[Ndërkiza]], [[Principata e Shqipërisë]]
| death_cause        = I vrarë nga Radomir Vesovid
| nationality        = {{flagicon|Albania}} Shqiptar
| occupation         = Luftëtar, bajraktar
| known_for          = [[Kryengritja shqiptare e vitit 1911]], [[Beteja e Deçiqit]]
| movement           = [[Rilindja Kombëtare Shqiptare]]
| children           =
| awards             = [[File:Titulli &quot;Hero i Popullit&quot;.svg|17px]] [[Hero i Popullit]]
| signature          =
}}
'''Sokol Shpendi''' i njohur përgjithësisht si '''Mehmet Shpendi''' ([[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], 1851 - Ndërkiza, [[15 korrik]], [[1915]]) ka qenë ndër krerët e [[Shala|Shalës]] në dekadat e fundme të [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]], bashkëthemeloi dhe udhëhoqi [[Djelmnia e Shalës|Djelmninë e Shalës]] dhe pjesëmarrës aktiv në [[Kryengritja e Malësorëve|Kryengritjen e vitit 1911]]. U pushkatua nga trupat [[Mali i Zi|malazeze]] gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].

== Jetëshkrimi ==
U lind më 1851 në Pecaj të [[Shala e Shkodrës|Shalës]], në trevën e [[Dukagjini]]t të Shkodrës, i vllaznisë së parë të Pecnikës, i njohur me ëmrin Sokol Shpendi i biri i Shpend Sadrisë. Prej kësaj vëllazërie kishte qenë edhe njëri prej [[Shtatë Shaljant|Shtatë Shaljanëve]].

Shpendi u shqua së pari më 1883, kur në Çezme të [[Kopliku]]t, mbajti qëndrim kundër Komisionit të Xhibalit. Më 1890 u formua “Djelmnia e Shalës”, organizim të cilin [[Franc Nopça|Baron Nopça]] e përshkroi si opozitën e parë shqiptare në gjirin e shoqërinë [[Malësor]]e.

Pas shpalljes së periudhës së dytë kushtetuese të Perandorisë Osmane më 1908 dhe masave për çarmatosje nga qeveritarët [[Xhonturqit|xhonturq]], Shpendi mori pjesë në qëndresën që banorët e maleve të veriut i mbajtën fushatës të mbledhjes së armëve, në atë që u quajt beteja e Qafës së Agrit. 
:''…Turgut pasha ish çuditë,''
:''Se ç’do gur i dukej pritë,''
:''Prej çudie ai mori frikë,''
:''K’theu ushtrinë e u nis me ikë...''

Këtu po shkëpusim këngën popullore origjinale, që i kushtohet Mehmet Shpendit, dhe kësaj ngjarje të madhe historike;

;''Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin;''
:''Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin'',
:''Mehmet Shpendi e rrok' manxerrin'',
:''Eni trima te tanë të vdesim,''
:''Hyp mbi shkrep e pisket si zana'',
:''Mbushet bjeshka me djelm azgana'',
:''Veç për luftë i ka lind nana'',
:::''Mehmet Shpendi me Djelmni'',
:::''I kan n'zan pritat varg e vijë'',
:::''Dridhet Pasha në atë Krajli'',
:''Mbi taborre të Tërgut Pashës'',
:''Trimi i Shqipes fort Vikat'',
:''Mbushni hutat me barot t'thatë'',
:''Malet tona mbi shkamb e gur'',
:''Shalë e Shosh, Nikaj-Mërtur'',
:''Trojet tona si l'shojmë kurrë''.

Mehmet Shpendi ishte bashkëpunëtorë i ngushtë dhe bashkëluftëtar i pandashëm i [[Isa Boletini]]t, me të cilin ai dhe [[Dedë Gjo Luli]] jo vetëm luftonin por nënshkruanin memorandumet e njohura, me kërkesat më të bujshme Historike dhe Kombëtare drejtuar Fuqive të Mëdha [[Evropa|Evropiane]].
Heroi Mehmet Shpendi bashkë me Dedë Gjo Lulin, shkëlqyen me trimëritë e treguar qysh në betejën e Rrzhanicës kundër forcave Malazeze të komanduara nga [[Mark Milani]], duke e thyer atë me turp, në sulmin pushtues që kishte nisur në krye të ushtrisë Malazeze, kundër trojeve tona Kombëtare në atë pjesë të Atdheut.

;''Memorandum pas Memorandumi;''
Përpjekjet e Mehmet Shpendit për çlirimin e vëndit, kudo që ai ndodhej, nuk pushuan asnjëherë. Në fillim të vitit 1911, ende pa dalë mirë pranvera, ai do të shkonte në Shkodër për tu bashkuar me patriotët Isa Buletini, Dedë Gjo Luli, Hasan Bushati, Zenel Shabani i Kastratit, Haxhi Muja i [[Tuzi]]t dhe disa prijësa të tjerë të njohur të krahinave Shqiptare, ata do të takoheshin në [[Cetina|Cetinë]] të Malit Zi, të cilët më 23 Mars të ati viti, do të nënshkruanin së bashku një memorandum pesë pikësh drejtuar fuqive të mëdha Evropiane, përmes të cilit do të kërkonin;

&lt;blockquote&gt;&lt;small&gt;
:''1. Të garantohej paprekshmëria e trojeve Shqiptare.''
:''2. Gjuha Shqipe të jetë gjuhë zyrtare dhe të mësohet në shkollat e të katër vilajeteve të tyre.''
:''3. Nëpunësit të jenë vëndas dhe të pranohet Kombi Shqiptar.''
:''4. Tatimet vëndore të përdoren në vënd për rregullimin e jetës së popullit aty.''
:''5. Ushtarët shqiptarë të shërbejnë vetëm në vilajetet e Shqipërisë.''&lt;ref&gt;''Gazeta “Drita” më 27 prill, viti 1911.''&lt;/ref&gt;
&lt;/small&gt;&lt;/blockquote&gt;

Duke pasur parasysh përpjekjet e tij të pareshtura patriotike, Mehmet Shpendin edhe Akademiku [[Mark Krasniqi]] me të drejtë do ta cilësonte si njërin nga Heronjtë e Plejadës së Patriotëve më të mëdhenj të Kombit Shqiptar.&lt;ref&gt;''Akademik Mark Krasniqi “Gjurmë e Gjurmime” Prishtinë, viti 1979.''&lt;/ref&gt;

Trimat e [[Rrethi i Malësisë së Madhe|Malësis]] me në krye Dedë Gjo Lulin u bënë tok' me Dukagjinasit me në krye Mehmet Shpendin. Mehmet Shpendi ishte shokë i ngushtë armësh me Dedë Gjo Lulin, te dy udhëheqës kreshnik të Malësis së Veriut, nga ku këtu po shkëpusim nji pjesë të nji kange kushtuar këtyre trimave legjendar;

:''...Shif i herë at' me flokë të bardhë,''
:''Ai po thojnë asht Dedë Gjo' Luli,''
:''Qi ma i fort nuk bahet burri,''
:''Shifë atë që tash kuvëndi,''
:''Ai pra asht vet' Mehmet Shpendi,''
:''N'daç trim boll, në daç dai,''
:''Mos me ju gjetë shoqi n'Malci...''

Me 6 prill 1911, kryengritësit e Malësisë se madhe valëvisin flamurin në Deçiq. Në luftën për ngritjen e Flamurit morën pjese edhe luftëtarë nga Dukagjini, në të cilën u vra Bush Delija i Palajve të Shoshit.

:''...Vigana tue i dhanë Shqipnis,''
:''Po an'e mban,''
:''Bini, bre burra, bini k’saj Turkie,''
:''Dirgu, moj djelmni, e bjer në tiran,''
:''Me nji Gurakuq, me nji Ded Gjo’ Lul,''
:''Me nji Mehmet Shpend e me nji Prel Tul,''
:''Me ne jan Lek't, që u shkrinë për Shqipni! ...''

Me 5 deri 10 Qershor të vitit [[1911]]-të, [[Porta e Lartë|qeveria Turke]] shpalli amnisti për luftëtarët e lirisë, duke parë rrezikun e përhapjes së kryengritjes së Përgjithshme, Ministri i jashtëm i [[Turqia|Turqisë]], kërkon dhe merr takim me udhëheqësit popullor të kryengritjes, Dedë Gjo Luli dhe Mehmet Shpendi, të cilët ata i thonë;
''“Sado që ti je ministër i [[Sulltani]]t, ne e kemi për turp me bisedue me ju. Vetëm arma e [[baruti]], do të jenë përgjigja e jonë …”.''

Më 23 Qershor të vitit 1911 si përfaqësues i “[[Djelmnia e Shalës|Djelmnis së Shalës]]”, Mehmet Shpendi do ta nënshkruante edhe Memorandumin e Greçës. Emrit të Mehmet Shpendit i shtohet shkëlqimi edhe më tepër në luftimet e Kryengritjes së përgjithshme Kombëtare të vitit [[1912]], duke i bërë jehonë historisë së çlirimit sidomos në Gushtin e atij viti, kur në krye të luftëtarëve Dukagjinas, pas luftimeve historike përkrah [[Bajram Curri]]t e Zeqir Halilit do të hynin bashkë dhe ballëhapur, si heronj Kombëtar në [[Shkupi]]n e çliruar.

;''Takimi te Ura e [[Shala e Shkodrës|Shalës]] dhe ngritja e Flamurit në [[Abat]];''
Në aktivitetet e pareshtura Kombëtare të Mehmet Shpendit, n’drit edhe në takimin me të gjitha fiset e Dukagjinit, organizuar me 28 Maj të vitit 1911, në vëndin e quajtur, te Ura e Shalës, ku nga pjesëmarrësit e kuvendit, do të vëndosej që i gjithë Dukagjini si dhe mbarë Malësia e madhe, të ngrihej në kryengritje të armatosur kundër  pushtuesit Turk dhe Malazez. 

Aktiviteti kryengritës i Mehmet Shpendit ishte i pranishëm në çdo cep të Atdheut, kudo që luftohej dhe përgjatë të gjitha përpjekjeve kombëtare, deri në [[Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë|Shpalljen e Pavarësisë së trojeve Shqiptare]] më 1912. Madje i entuziazmuar për Rilindjen e Kombit Shqiptar, kur nga të gjitha ato luftëra dhe beteja të ashpra Shqipëria do të shpallet Shtet më veti. Ai me të marrë vesh lajmin e gëzuem për Shpalljen e Pvarësisë së Shqipëris dhe ngritjen e Flamirit Kombëtar nga [[Ismail Qemali]] në Vlorë, me datë [[28 Nëntor]] [[1912]]-të, së bashku me shumë trima Shaljan dhe Dukagjinas, me krenari do të ngrinte Flamurin Kombëtar edhe në trevën e tij, duke zgjedhur si vëndin më të përshtatshëm për këtë ngjarje të madhe historike, vet logun e Kuvëndit të burrave të Shalës në Abat, ata i banë malet të ushtojnë prej kushtrimit dhe gëzimit; &quot;Duel Shqipnia më Veti, i shpëtuem dore Turkut të [[Stamboll]]ës.&quot;&lt;ref&gt;''Revista Hylli i Dritës, Shkodër 1942, nr. 5 faqe. 252''&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Mehmet Shpëndi.jpg|parapamje|majtas|Monumenti i Heroit të Popullit Mehmet Shpendi, në Shkodër.]]
;''Vrasja me tradhti e Mehmet Shpendit;''
Fatkeqësisht me gjithë kontributin e tij dhe përpjekjet e pareshtura kombëtare që ndër vite u zhvilluan, gëzimi për Pavarësinë e Shqipërisë dhe çlirimin e Shqiptarve, si për të gjithë popullin tonë ashtu edhe për heroin Mehmet Shpendi nuk do ishte i plotë as jetë gjatë.

Siç është e njohur nga historia, pas përzënies së [[Ushtria Osmane|forcave Turke]] me luftën e Shqiptarve nga trojet tona, shtetet hegjemoniste fqinje sipas orekseve të tyre të sëmura, pa vonuar do të mësynin dhe copëtonin Shqipërinë nga të gjitha anët. Kurse në vitin 1915, [[Forcat e Armatosura të Malit të Zi|ushtria pushtuese Malazeze]], përveç tjerash do të niste sulmin edhe për pushtimin e Dukagjinit të Mehmet Shpendit. Ndaj, ata duke ditë trimëritë e Shaljanve dhe aftësitë luftarake të prijësit heroik të asaj treve si Mehmet Shpendi, gjenerali Malazez Radomir Veshoviq, do ta ftonte udhëheqësin e Shalës në një bisedë “dypalëshe”, kinse (sikur) për lidhjen e një marrëveshje armëpushimi me Shqiptarët, siç do ti thoshin atij.

Dhe pasi i kishte shëtitur rreth e rrotull gjatë gjithë ditës, gjoja se udhëtonin për bisedime te [[Nikolla I i Malit të Zi|Krajl Nikolla]], Veshoviqi shfrytëzoi mos prezencën e Mehmet Shpendit, për futjen e 1,500 ushtarëve Malazez në trojet shqiptare nga [[Ura e Mesit]] ku ishin përqendruar që më parë, duke kaluar fshehurazi qafën e Boshit dhe vëndosur në Dakaj të Nënmavriqit të Shalës.

Por me gjithë mungesën e Mehmet Shpendit, Shaljanët trima të vëndosur për të dhënë jetën e tyne për vatan, do ti prisnin në mënyrë të merituar [[mysafir]]ët e paftuar atje, me ç’rast pas një beteje të shkurtër, ushtarët Malazez do të mundeshin dhe dorëzoheshin pa kushte që të gjithë. Më 5 korrik të vitit 1915, sipas traditave luftarake të kohës, pas çarmatosjes të palës së mundur në fushëbetejë, ushtarët e kapur Malazez si rob lufte, do të kalonin nën pushkët e kryqëzuara të luftëtarëve Dukagjinas tek Ura e Shalës, të cilët Shaljanët pastaj do ti përcillnin deri në qafë të Pejës, për tu lënë të lirë të ktheheshin në [[Mbretëria e Malit të Zi|Mal të Zi]].

Por me të marrë vesh këtë lajm gjenerali Veshoviq, do të lidhte në pabesi Mehmet Shpendin dhe do të dërgonte një brigadë tjetër ushtarësh Malazez në vëndin e quajtur Plan. Madje, aty do të vinte edhe vet Veshoviqi, ku në mënyrën më të ulët dhe cinike do të sillte të lidhur për laku të gjithë delegacionin e marrë pëng Shaljan me në krye Mehmet Shpendin. Ditën e [[15 Korrik]]ut të vitit [[1915]] në afërsi të vëndit të quajtun N’dërkisa afër Qereshit të Planit, shovinistët Malazez, të udhëhequr nga armiku i përbetuar i Shqiptarve Radomir Veshoviq, përkundër &quot;besës&quot; që i kishte dhënë Mehmet Shpendit dhe delegacionit Shqiptar, ai do të urdhëronte masakrimin e Mehmet Shpendit, [[Marash Delia|Marash Delisë]], Çun Nikës dhe të gjithë ata që i shoqëronin. Gjithashtu në fushë të betejës, dhe konkretisht në vëndin e quajtur rrasat e qafës së Boshit Gimaj, vritet edhe lutëtari trim [[Vat Gjeloshi]] nga [[Abat]]i, dhe pas kësaj agresorët barbarë vijuen veprimet e tyre mizore luftarake, duke vra e pre mbi 72 burra, gra, pleq dhe fëmijë të tjerë, të Planit dhe të [[Dukagjini]]t duke mos bërë asnjë përjashtim.

Strategu popullor dhe Udhëheqësi i shquar i “[[Djelmnia e Shalës|Djelmnis së Shalës]]” Mehmet Shpendi, përpara se ti mbyllte sytë, ka lanë nji amanet, dërgue fisit të Shalës dhe tanë Dukagjinit;

;''“Tokë e qiell dorzan ju paça lanë, besë anmikut kurr mosë me i n’zanë”.''
[[Amanet]] të cilin me dëshirë do ta kishte lanë edhe [[Çerçiz Topulli]], vrarë po ashtu me urdhër të Gjeneral Veshoviqt, i cili pas masakrimit të mbi 2,000 [[Shqiptarët në Kosovë|Shqiptarve të Kosovës]] dhe rrethit të Shkodrës, më 15 korrik të vitit 1915, kishte zgjedhë fushën e famshme të Shtoijt ku dikur Shaljant legjendar kishin lidhë besën me “Shoqi-Shoijn”. Numri i të vrarëve të figurave më madhore të popullit tonë në prita dhe tradhti, do ti shtoheshin edhe tre heronj Kombëtar, nga tri kënde të veçanta dhe anë të ndryshme të trojeve tona etnike si; Çerçiz Topulli nga Jugu, Mehmet Shpendi nga Dukagjini në Veri dhe [[Isa Boletini]] nga Veri-lindja e Atdheut, humbjen e të cilëve jo vetëm se do ta përjetonin rënd, por do e ndjenin gjatë të gjithë Shqiptarët pa përjashtim.

== Burime informacioni ==
* ''1. Lahuta e Malsisë &quot;Mehmet Shpendi”, faqe 460-versioni Anglisht. 2005 I.B. Taurus &amp; Co.Ltd, New  York”).''
*'' 2. Risto Siliqi “Pasqyra e ditëve të përgjakshme” Trieste, 31 Korrik, 1912.''
* ''3. Pal Doçi, “Mehmet Shpendi i pari i djelmënisë së Shalës” ,Tiranë, 1966.''
* ''4. Akademik Mark Krasniqi “Gjurmë e Gjurmime” 1979, [[Prishtinë]].''
*'' 5. Shqipëria.com, Kryengritja e Kosovës e vitit 1910.''
* ''6. Shqipëria.com, Kryengritja e Përgjithshme e vitit 1912.''
* ''7. Libri “Krijuesit e Historisë” Prishtinë, viti 2012.''
* ''9. Prël Milani dhe Lazër Kodra &quot;Studime”.''

== Lidhje të jashtme ==
* http://www.shoqatadukagjini.com
* [http://www.youtube.com/watch?v=YNnfii0Pp5c Mehmet Shpendi nderi i Kombit]
* [http://www.youtube.com/watch?v=Sm2Vf3T0gWI Grupi Treva - Këngë për Mehmet Shpendin]
* [http://www.youtube.com/watch?v=_rrWFKL7YMg Afërdita Demaku - Mehmet Shpendit]

== Referime ==
{{reflist}}

{{hero i Popullit}}

[[Kategoria:Hero i Popullit]]
[[Kategoria:Kryengritës shqiptarë të Perandorisë Osmane]]
[[Kategoria:Prijës popullorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Dukagjini]]
[[Kategoria:Vdekje 1915]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]]</text>
      <sha1>r3kek76396l2rtyea1wxrl927jrqavr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001354</id>
      <parentid>3001210</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14934" sha1="h1zz7rweugyi9nvt1f83gtytcn1lvdy" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Sokol Shpendi
| image              = Mehmet Shpendi.jpg
| caption            =
| birth_date         = 1851
| birth_place        = [[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], [[Vilajeti i Shkodrës]], [[Perandoria Osmane]]
| death_date         = 15 korrik 1915
| death_place        = [[Ndërkiza]], [[Principata e Shqipërisë]]
| death_cause        = I vrarë nga Radomir Vesovid
| nationality        = {{flagicon|Albania}} Shqiptar
| occupation         = Luftëtar, bajraktar
| known_for          = [[Kryengritja shqiptare e vitit 1911]], [[Beteja e Deçiqit]]
| movement           = [[Rilindja Kombëtare Shqiptare]]
| children           =
| awards             = [[File:Titulli &quot;Hero i Popullit&quot;.svg|17px]] [[Hero i Popullit]]
| signature          =
}}
'''Sokol Shpendi''' i njohur përgjithësisht si '''Mehmet Shpendi''' ([[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], 1851 - Ndërkiza, [[15 korrik]], [[1915]]) ka qenë ndër krerët e [[Shala|Shalës]] në dekadat e fundme të [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]], bashkëthemeloi dhe udhëhoqi [[Djelmnia e Shalës|Djelmninë e Shalës]] dhe pjesëmarrës aktiv në [[Kryengritja e Malësorëve|Kryengritjen e vitit 1911]]. U pushkatua nga trupat [[Mali i Zi|malazeze]] gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].

== Jetëshkrimi ==
U lind më 1851 në Pecaj të [[Shala e Shkodrës|Shalës]], në trevën e [[Dukagjini]]t të Shkodrës, i vllaznisë së parë të Pecnikës, i njohur me ëmrin Sokol Shpendi i biri i Shpend Sadrisë. Prej kësaj vëllazërie kishte qenë edhe njëri prej [[Shtatë Shaljant|Shtatë Shaljanëve]].

Shpendi u shqua së pari më 1883, kur në Çezme të [[Kopliku]]t, mbajti qëndrim kundër Komisionit të Xhibalit. Më 1890 u formua “Djelmnia e Shalës”, organizim të cilin [[Franc Nopça|Baron Nopça]] e përshkroi si opozitën e parë shqiptare në gjirin e shoqërinë [[Malësor]]e.

Pas shpalljes së periudhës së dytë kushtetuese të Perandorisë Osmane më 1908 dhe masave për çarmatosje nga qeveritarët [[Xhonturqit|xhonturq]], Shpendi mori pjesë në qëndresën që banorët e maleve të veriut i mbajtën fushatës të mbledhjes së armëve, në atë që u quajt beteja e Qafës së Agrit. 
:''…Turgut pasha ish çuditë,''
:''Se ç’do gur i dukej pritë,''
:''Prej çudie ai mori frikë,''
:''K’theu ushtrinë e u nis me ikë...''

Këtu po shkëpusim këngën popullore origjinale, që i kushtohet Mehmet Shpendit, dhe kësaj ngjarje të madhe historike;

&lt;poem&gt;
Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin,
Mehmet Shpendi e rrok' manxerrin,
Eni trima te tanë të vdesim,
Hyp mbi shkrep e pisket si zana,
Mbushet bjeshka me djelm azgana,
Veç për luftë i ka lind nana,
    Mehmet Shpendi me Djelmni,
    I kan n'zan pritat varg e vijë,
    Dridhet Pasha në atë Krajli,
Mbi taborre të Tërgut Pashës,
Trimi i Shqipes fort Vikat,
Mbushni hutat me barot t'thatë,
Malet tona mbi shkamb e gur,
Shalë e Shosh, Nikaj-Mërtur,
Trojet tona si l'shojmë kurrë.
&lt;/poem&gt;

Mehmet Shpendi ishte bashkëpunëtorë i ngushtë dhe bashkëluftëtar i pandashëm i [[Isa Boletini]]t, me të cilin ai dhe [[Dedë Gjo Luli]] jo vetëm luftonin por nënshkruanin memorandumet e njohura, me kërkesat më të bujshme Historike dhe Kombëtare drejtuar Fuqive të Mëdha [[Evropa|Evropiane]].
Heroi Mehmet Shpendi bashkë me Dedë Gjo Lulin, shkëlqyen me trimëritë e treguar qysh në betejën e Rrzhanicës kundër forcave Malazeze të komanduara nga [[Mark Milani]], duke e thyer atë me turp, në sulmin pushtues që kishte nisur në krye të ushtrisë Malazeze, kundër trojeve tona Kombëtare në atë pjesë të Atdheut.

;''Memorandum pas Memorandumi;''
Përpjekjet e Mehmet Shpendit për çlirimin e vëndit, kudo që ai ndodhej, nuk pushuan asnjëherë. Në fillim të vitit 1911, ende pa dalë mirë pranvera, ai do të shkonte në Shkodër për tu bashkuar me patriotët Isa Buletini, Dedë Gjo Luli, Hasan Bushati, Zenel Shabani i Kastratit, Haxhi Muja i [[Tuzi]]t dhe disa prijësa të tjerë të njohur të krahinave Shqiptare, ata do të takoheshin në [[Cetina|Cetinë]] të Malit Zi, të cilët më 23 Mars të ati viti, do të nënshkruanin së bashku një memorandum pesë pikësh drejtuar fuqive të mëdha Evropiane, përmes të cilit do të kërkonin;

&lt;blockquote&gt;&lt;small&gt;
:''1. Të garantohej paprekshmëria e trojeve Shqiptare.''
:''2. Gjuha Shqipe të jetë gjuhë zyrtare dhe të mësohet në shkollat e të katër vilajeteve të tyre.''
:''3. Nëpunësit të jenë vëndas dhe të pranohet Kombi Shqiptar.''
:''4. Tatimet vëndore të përdoren në vënd për rregullimin e jetës së popullit aty.''
:''5. Ushtarët shqiptarë të shërbejnë vetëm në vilajetet e Shqipërisë.''&lt;ref&gt;''Gazeta “Drita” më 27 prill, viti 1911.''&lt;/ref&gt;
&lt;/small&gt;&lt;/blockquote&gt;

Duke pasur parasysh përpjekjet e tij të pareshtura patriotike, Mehmet Shpendin edhe Akademiku [[Mark Krasniqi]] me të drejtë do ta cilësonte si njërin nga Heronjtë e Plejadës së Patriotëve më të mëdhenj të Kombit Shqiptar.&lt;ref&gt;''Akademik Mark Krasniqi “Gjurmë e Gjurmime” Prishtinë, viti 1979.''&lt;/ref&gt;

Trimat e [[Rrethi i Malësisë së Madhe|Malësis]] me në krye Dedë Gjo Lulin u bënë tok' me Dukagjinasit me në krye Mehmet Shpendin. Mehmet Shpendi ishte shokë i ngushtë armësh me Dedë Gjo Lulin, te dy udhëheqës kreshnik të Malësis së Veriut, nga ku këtu po shkëpusim nji pjesë të nji kange kushtuar këtyre trimave legjendar;

:''...Shif i herë at' me flokë të bardhë,''
:''Ai po thojnë asht Dedë Gjo' Luli,''
:''Qi ma i fort nuk bahet burri,''
:''Shifë atë që tash kuvëndi,''
:''Ai pra asht vet' Mehmet Shpendi,''
:''N'daç trim boll, në daç dai,''
:''Mos me ju gjetë shoqi n'Malci...''

Me 6 prill 1911, kryengritësit e Malësisë se madhe valëvisin flamurin në Deçiq. Në luftën për ngritjen e Flamurit morën pjese edhe luftëtarë nga Dukagjini, në të cilën u vra Bush Delija i Palajve të Shoshit.

:''...Vigana tue i dhanë Shqipnis,''
:''Po an'e mban,''
:''Bini, bre burra, bini k’saj Turkie,''
:''Dirgu, moj djelmni, e bjer në tiran,''
:''Me nji Gurakuq, me nji Ded Gjo’ Lul,''
:''Me nji Mehmet Shpend e me nji Prel Tul,''
:''Me ne jan Lek't, që u shkrinë për Shqipni! ...''

Me 5 deri 10 Qershor të vitit [[1911]]-të, [[Porta e Lartë|qeveria Turke]] shpalli amnisti për luftëtarët e lirisë, duke parë rrezikun e përhapjes së kryengritjes së Përgjithshme, Ministri i jashtëm i [[Turqia|Turqisë]], kërkon dhe merr takim me udhëheqësit popullor të kryengritjes, Dedë Gjo Luli dhe Mehmet Shpendi, të cilët ata i thonë;
''“Sado që ti je ministër i [[Sulltani]]t, ne e kemi për turp me bisedue me ju. Vetëm arma e [[baruti]], do të jenë përgjigja e jonë …”.''

Më 23 Qershor të vitit 1911 si përfaqësues i “[[Djelmnia e Shalës|Djelmnis së Shalës]]”, Mehmet Shpendi do ta nënshkruante edhe Memorandumin e Greçës. Emrit të Mehmet Shpendit i shtohet shkëlqimi edhe më tepër në luftimet e Kryengritjes së përgjithshme Kombëtare të vitit [[1912]], duke i bërë jehonë historisë së çlirimit sidomos në Gushtin e atij viti, kur në krye të luftëtarëve Dukagjinas, pas luftimeve historike përkrah [[Bajram Curri]]t e Zeqir Halilit do të hynin bashkë dhe ballëhapur, si heronj Kombëtar në [[Shkupi]]n e çliruar.

;''Takimi te Ura e [[Shala e Shkodrës|Shalës]] dhe ngritja e Flamurit në [[Abat]];''
Në aktivitetet e pareshtura Kombëtare të Mehmet Shpendit, n’drit edhe në takimin me të gjitha fiset e Dukagjinit, organizuar me 28 Maj të vitit 1911, në vëndin e quajtur, te Ura e Shalës, ku nga pjesëmarrësit e kuvendit, do të vëndosej që i gjithë Dukagjini si dhe mbarë Malësia e madhe, të ngrihej në kryengritje të armatosur kundër  pushtuesit Turk dhe Malazez. 

Aktiviteti kryengritës i Mehmet Shpendit ishte i pranishëm në çdo cep të Atdheut, kudo që luftohej dhe përgjatë të gjitha përpjekjeve kombëtare, deri në [[Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë|Shpalljen e Pavarësisë së trojeve Shqiptare]] më 1912. Madje i entuziazmuar për Rilindjen e Kombit Shqiptar, kur nga të gjitha ato luftëra dhe beteja të ashpra Shqipëria do të shpallet Shtet më veti. Ai me të marrë vesh lajmin e gëzuem për Shpalljen e Pvarësisë së Shqipëris dhe ngritjen e Flamirit Kombëtar nga [[Ismail Qemali]] në Vlorë, me datë [[28 Nëntor]] [[1912]]-të, së bashku me shumë trima Shaljan dhe Dukagjinas, me krenari do të ngrinte Flamurin Kombëtar edhe në trevën e tij, duke zgjedhur si vëndin më të përshtatshëm për këtë ngjarje të madhe historike, vet logun e Kuvëndit të burrave të Shalës në Abat, ata i banë malet të ushtojnë prej kushtrimit dhe gëzimit; &quot;Duel Shqipnia më Veti, i shpëtuem dore Turkut të [[Stamboll]]ës.&quot;&lt;ref&gt;''Revista Hylli i Dritës, Shkodër 1942, nr. 5 faqe. 252''&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Mehmet Shpëndi.jpg|parapamje|majtas|Monumenti i Heroit të Popullit Mehmet Shpendi, në Shkodër.]]
;''Vrasja me tradhti e Mehmet Shpendit;''
Fatkeqësisht me gjithë kontributin e tij dhe përpjekjet e pareshtura kombëtare që ndër vite u zhvilluan, gëzimi për Pavarësinë e Shqipërisë dhe çlirimin e Shqiptarve, si për të gjithë popullin tonë ashtu edhe për heroin Mehmet Shpendi nuk do ishte i plotë as jetë gjatë.

Siç është e njohur nga historia, pas përzënies së [[Ushtria Osmane|forcave Turke]] me luftën e Shqiptarve nga trojet tona, shtetet hegjemoniste fqinje sipas orekseve të tyre të sëmura, pa vonuar do të mësynin dhe copëtonin Shqipërinë nga të gjitha anët. Kurse në vitin 1915, [[Forcat e Armatosura të Malit të Zi|ushtria pushtuese Malazeze]], përveç tjerash do të niste sulmin edhe për pushtimin e Dukagjinit të Mehmet Shpendit. Ndaj, ata duke ditë trimëritë e Shaljanve dhe aftësitë luftarake të prijësit heroik të asaj treve si Mehmet Shpendi, gjenerali Malazez Radomir Veshoviq, do ta ftonte udhëheqësin e Shalës në një bisedë “dypalëshe”, kinse (sikur) për lidhjen e një marrëveshje armëpushimi me Shqiptarët, siç do ti thoshin atij.

Dhe pasi i kishte shëtitur rreth e rrotull gjatë gjithë ditës, gjoja se udhëtonin për bisedime te [[Nikolla I i Malit të Zi|Krajl Nikolla]], Veshoviqi shfrytëzoi mos prezencën e Mehmet Shpendit, për futjen e 1,500 ushtarëve Malazez në trojet shqiptare nga [[Ura e Mesit]] ku ishin përqendruar që më parë, duke kaluar fshehurazi qafën e Boshit dhe vëndosur në Dakaj të Nënmavriqit të Shalës.

Por me gjithë mungesën e Mehmet Shpendit, Shaljanët trima të vëndosur për të dhënë jetën e tyne për vatan, do ti prisnin në mënyrë të merituar [[mysafir]]ët e paftuar atje, me ç’rast pas një beteje të shkurtër, ushtarët Malazez do të mundeshin dhe dorëzoheshin pa kushte që të gjithë. Më 5 korrik të vitit 1915, sipas traditave luftarake të kohës, pas çarmatosjes të palës së mundur në fushëbetejë, ushtarët e kapur Malazez si rob lufte, do të kalonin nën pushkët e kryqëzuara të luftëtarëve Dukagjinas tek Ura e Shalës, të cilët Shaljanët pastaj do ti përcillnin deri në qafë të Pejës, për tu lënë të lirë të ktheheshin në [[Mbretëria e Malit të Zi|Mal të Zi]].

Por me të marrë vesh këtë lajm gjenerali Veshoviq, do të lidhte në pabesi Mehmet Shpendin dhe do të dërgonte një brigadë tjetër ushtarësh Malazez në vëndin e quajtur Plan. Madje, aty do të vinte edhe vet Veshoviqi, ku në mënyrën më të ulët dhe cinike do të sillte të lidhur për laku të gjithë delegacionin e marrë pëng Shaljan me në krye Mehmet Shpendin. Ditën e [[15 Korrik]]ut të vitit [[1915]] në afërsi të vëndit të quajtun N’dërkisa afër Qereshit të Planit, shovinistët Malazez, të udhëhequr nga armiku i përbetuar i Shqiptarve Radomir Veshoviq, përkundër &quot;besës&quot; që i kishte dhënë Mehmet Shpendit dhe delegacionit Shqiptar, ai do të urdhëronte masakrimin e Mehmet Shpendit, [[Marash Delia|Marash Delisë]], Çun Nikës dhe të gjithë ata që i shoqëronin. Gjithashtu në fushë të betejës, dhe konkretisht në vëndin e quajtur rrasat e qafës së Boshit Gimaj, vritet edhe lutëtari trim [[Vat Gjeloshi]] nga [[Abat]]i, dhe pas kësaj agresorët barbarë vijuen veprimet e tyre mizore luftarake, duke vra e pre mbi 72 burra, gra, pleq dhe fëmijë të tjerë, të Planit dhe të [[Dukagjini]]t duke mos bërë asnjë përjashtim.

Strategu popullor dhe Udhëheqësi i shquar i “[[Djelmnia e Shalës|Djelmnis së Shalës]]” Mehmet Shpendi, përpara se ti mbyllte sytë, ka lanë nji amanet, dërgue fisit të Shalës dhe tanë Dukagjinit;

;''“Tokë e qiell dorzan ju paça lanë, besë anmikut kurr mosë me i n’zanë”.''
[[Amanet]] të cilin me dëshirë do ta kishte lanë edhe [[Çerçiz Topulli]], vrarë po ashtu me urdhër të Gjeneral Veshoviqt, i cili pas masakrimit të mbi 2,000 [[Shqiptarët në Kosovë|Shqiptarve të Kosovës]] dhe rrethit të Shkodrës, më 15 korrik të vitit 1915, kishte zgjedhë fushën e famshme të Shtoijt ku dikur Shaljant legjendar kishin lidhë besën me “Shoqi-Shoijn”. Numri i të vrarëve të figurave më madhore të popullit tonë në prita dhe tradhti, do ti shtoheshin edhe tre heronj Kombëtar, nga tri kënde të veçanta dhe anë të ndryshme të trojeve tona etnike si; Çerçiz Topulli nga Jugu, Mehmet Shpendi nga Dukagjini në Veri dhe [[Isa Boletini]] nga Veri-lindja e Atdheut, humbjen e të cilëve jo vetëm se do ta përjetonin rënd, por do e ndjenin gjatë të gjithë Shqiptarët pa përjashtim.

== Burime informacioni ==
* ''1. Lahuta e Malsisë &quot;Mehmet Shpendi”, faqe 460-versioni Anglisht. 2005 I.B. Taurus &amp; Co.Ltd, New  York”).''
*'' 2. Risto Siliqi “Pasqyra e ditëve të përgjakshme” Trieste, 31 Korrik, 1912.''
* ''3. Pal Doçi, “Mehmet Shpendi i pari i djelmënisë së Shalës” ,Tiranë, 1966.''
* ''4. Akademik Mark Krasniqi “Gjurmë e Gjurmime” 1979, [[Prishtinë]].''
*'' 5. Shqipëria.com, Kryengritja e Kosovës e vitit 1910.''
* ''6. Shqipëria.com, Kryengritja e Përgjithshme e vitit 1912.''
* ''7. Libri “Krijuesit e Historisë” Prishtinë, viti 2012.''
* ''9. Prël Milani dhe Lazër Kodra &quot;Studime”.''

== Lidhje të jashtme ==
* http://www.shoqatadukagjini.com
* [http://www.youtube.com/watch?v=YNnfii0Pp5c Mehmet Shpendi nderi i Kombit]
* [http://www.youtube.com/watch?v=Sm2Vf3T0gWI Grupi Treva - Këngë për Mehmet Shpendin]
* [http://www.youtube.com/watch?v=_rrWFKL7YMg Afërdita Demaku - Mehmet Shpendit]

== Referime ==
{{reflist}}

{{hero i Popullit}}

[[Kategoria:Hero i Popullit]]
[[Kategoria:Kryengritës shqiptarë të Perandorisë Osmane]]
[[Kategoria:Prijës popullorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Dukagjini]]
[[Kategoria:Vdekje 1915]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]]</text>
      <sha1>h1zz7rweugyi9nvt1f83gtytcn1lvdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>American Gangster</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63294</id>
    <revision>
      <id>3001058</id>
      <parentid>2357171</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2484" sha1="55661m69gd1ssx94xsj176pvgapmqbl" xml:space="preserve">{{Movie-Box
| image=[[Skeda:AmericanGang.jpg]]
| name=American Gangster &lt;br /&gt; ''Gangsteri Amerikan''
| native_name=American Gangster
| country=[[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|ShBA]]
| released=[[2007]]
| runtime=176 min 
| language=[[Gjuha angleze|Anglish]]
| studio=[[Universal Studios|Universal Pictures]]
|GENRE=	[[Krimi]] &amp; [[Dramë]] &amp; [[Triller]]
|MOSH = {{?}}
|FRKV=[[2 nëntor]] [[2007]]
| budget=$100 million
| gross=$265,495,454
| director=[[Ridley Scott]]
| writer=[[Steven Zaillian]]
| producer=[[Ridley Scott]] [[Brian Grazer]] [[James Whitaker]]
| music=[[Marc Streitenfeld]]
| cinematography=[[Harris Savides]]
| editing=[[Pietro Scalia]]
| starring=
* [[Denzel Washington]] - '''Frank Lucas'''
* [[Russell Crowe]] - '''Det. Richie Roberts'''
* [[Chiwetel Ejiofor]] - '''Huey Lucas'''
* [[Josh Brolin]] - '''Detective Trupo'''
* [[Ruby Dee]] - '''Mama Lucas'''
|Ç=
|}}
'''American Gangster''' ështe një [[filmi|film]] [[Amerika]]n i cili është shkruar nga [[Steven Zaillian]] dhe regjisor [[Ridley Scott]].

Rolet kryesore të filmit janë Frank Lucas (i interpretuar nga [[Denzel Washington]]) dhe Richie Roberts ([[Russell Crowe]]).

Frank Lucas prezenton jetën e vërtet të Harlem i cili kontrabandon Heroin në Shtetet E Bashkuara në shërbim të Aeroplanit që kthehej nga Lufta në Vietnam.

Russell Crowe prezenton Richie Roberts,detektiv i cili përpiqet rrëzoj Frank Lucasin.

Incizimi është bërë në disa vende të New Yorkit.American Gangster është realizu në Shba dhe Kanada më 2 nëntor 2007.

== Rolët ==

* [[Denzel Washington]] - [[Frank Lucas]] ^^([[Shqiptimi|Lexo:]] Frenk Llukas^)
* [[Russell Crowe]] - Det. Richie Roberts 
* [[John Ortiz]] - Det. Rivera 
* [[Lymari Nadal]] - Eva 
* [[Chiwetel Ejiofor]] - Huey Lucas 
* [[Josh Brolin]] - Det. Trupo 
* [[Ted Levine]] - Capt. Lou Toback 
* [[RZA]] - Moses Jones 
* [[Malcom Goodwin]] - Jimmy Zee 
* [[Ruby Dee]] - Mama Lucas 
* [[Armand Assante]] - Dominic Cattano 
* [[Cuba Gooding Jr.]] - Nicky Barnes 
* [[Carla Gugino]] - Laurie Roberts 
* [[Idris Elba]] - Tango 
* [[Jon Polito]] - Rossi 
* [[Roger Bart]] - U.S. Attorney 
* [[Clarence Williams III]] - Bumpy Johnson 
* [[T.I.]] - Steve Lucas 
* [[Common]] - Turner Lucas 
* [[Delron Mims]] - vëllau i vogël i Frenkut

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb titull|id=0765429|titulli=American Gangster}}

[[Kategoria:Filma]]
[[Kategoria:Filma 2007]]
[[Kategoria:Filma amerikanë]]
[[Kategoria:Filma anglisht]]


{{film-cung}}</text>
      <sha1>55661m69gd1ssx94xsj176pvgapmqbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Distrikti i Brçkos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63832</id>
    <revision>
      <id>3001063</id>
      <parentid>2783084</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15371" sha1="scrvsjynm5tvs9cvzwpkkkp2dq44bzv" xml:space="preserve">[[Skeda:Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg|parapamje|right|100px| Stema e Federates së Bosnje-Hercegovinës.]]
[[Skeda:Brcko District in Bosnia and Herzegovina.svg|parapamje|right|250px| Pozita gjeografike. ]]
[[Skeda:Brcko02.png|parapamje|250px|right]]
[[Skeda:Brcko 1995 2000.svg|parapamje|Kufijtë përpara formimit të Komunës së Brckos]]
'''Komuna e Brçkos''' ({{lang-bs}}: Brčko distrikt BiH) është komunë në Bosnje dhe Hercegovinë ,e cila formalisht është nën drejtimin e dy kombeve por faktikisht ka shkallë të lartë të autonomisë dhe organet e veta drejtuese. Qendra administrative e komunës është qyteti [[Brçko]]. Komuna e Brçkos zyrtarisht është vendosur më 8 mars të vitit 2000.
Kjo komunë është shpallur në tërë teritorin e komunës së Brçkos që ka pasur nga periudha e paraluftës,territor qe sipas marrveshjes së [[Dejtoni]]t 48% i takon [[Republika Serbe|Republikës Serbe]] (duke llogaritë edhe vet qytetin e Brçkos) ndërsa 52% federatës së [[B dhe H]].

Para luftës komuna e Brçkos ka pasur 87.332 banorë (sipas regj. të vitit 1991), 45% boshnjak, 25% kroat, 21% serb, 6% jugosllav dhe 3% të tjerë.Siapas ish kryetarit të komunës Brank Dmajanit , popullsia e sotme përbëhet nga 40% serb, 39% boshnjak dhe 20% kroat. Distrikti i Brçkos përfshinë një territor prej 493 km2 dhe ka rreth 80.000 banorë. Ndërsa qyteti i Brçkos ka 38.479 banorë.

Rrethi ka një sipërfaqe prej 208 km² me një popullsi totale prej rreth 87,332 banorë (vlerësimi 2007). Kryeqyteti i saj është qyteti i [[Brčko]], me rreth 31,500 banorë (sipas censusit 2007).


== Histori ==
''Rrethi i Brçkos'' u krijua pas një procesi arbitrazhi të kryer nga Përfaqësuesi i Lartë i [[OKB]] për Bosnje dhe Hercegovinën. Në Marrëveshjen e Paqes të Dejtonit, megjithatë, procesi mund të arbitronte vetëm mosmarrëveshjen mbi vijën kufitare ndërmjet entiteteve (kufirit). Rrethi i Brçkos u formua nga i gjithë territori i ish-komunës Brčko, nga të cilat 48% (përfshirë qytetin e Brčko) ishte në Republika Srpska, ndërsa 52% ishte në Federatën e Bosnjë dhe Hercegovinës. Pas luftës, [[Bashkimi Evropian]] mbajti një prani diplomatike për të ruajtur paqen në zonë.

Në vitin 2006, sipas Urdhrit të Misionit Monitorues të OKB-së, i gjithë &quot;legjislacioni i entitetit në rrethin e Brçkos dhe vijën kufitare&quot; u shfuqizua. Rezoluta e dhënë nga mbikëqyrësja e Brčko, Susan Johnson, heq të gjitha ligjet për entitetet federale të Bosnjë-Hercegovinës në Distrikt, dhe gjithashtu heq vijën kufitare. Vendimi i bën ligjet e Distriktit dhe ligjet e Shtetit të Bosnjë-Hercegovinës (përfshirë ligjet e Republikës Socialiste të Bosnje-Hercegovinës) parime ligjore bazë brenda Qarkut.

Brčko ishte i vetmi element i Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit që nuk u finalizua. Marrëveshja e arbitrazhit u finalizua në prill 1996, duke rezultuar në një ''&quot;qark&quot;'' siç u përmend më lart, që do të administrohej nga përfaqësia ndërkombëtare, në personin e një ambasadori të caktuar nga një mision i [[Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|OSBE]].

Përfaqësuesi i parë i OSBE-së për rrethin e Brçkos mbërriti në qershor 1996. Përpara kësaj date, [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE)]] kishte një zyrë përfaqësuese modeste, të drejtuar fillimisht nga Randolph Hampton. Ndërkohë, përpara se qarku i Bërçkos të përfaqësohej siç parashikohej nga marrëveshjet pas arbitrare, u mbajtën zgjedhjet lokale dhe u siguruan paketa ndihme humanitare, me bashkëpunimin e agjencive [[USAID]] dhe [[:en: Drejtoria e Përgjithshme e ECHO. Mbrojtja Civile Evropiane dhe Operacionet e Ndihmës Humanitare. Distrikti njihej si qendër e programeve të ndryshme ndërkombëtare për rindërtimin e Bosnje-Hercegovinës, të gjitha të drejtuara kryesisht nga qeveritë e huaja, veçanërisht nga Shtetet e Bashkuara.

Zona fillimisht u administrua nga komuniteti ndërkombëtar. Qarku i Brçkos u krijua zyrtarisht më 8 mars 2000, pasi ishte e qartë se të dy entitetet nuk mund të vendosnin se cila zonë duhet t'i caktohej secilës palë. Qeveria përbëhet nga pjesë të barabarta të tri grupeve etnike. Krahas administratës së tij, rajoni ka legjislacionin e vet të postës, taksave dhe policisë.

Deri në gusht të vitit 2012, zyrtarët e zgjedhur vendorë ndihmoheshin nga një mbikëqyrës ndërkombëtar. Mbikëqyrësi kishte kompetenca të gjera, duke përfshirë kompetencën për të shpallur vendime detyruese. Ai ishte përgjegjës për lehtësimin e kthimit të refugjatëve, promovimin e një qeverie demokratike dhe multietnike dhe riaktivizimin e ekonomisë. OSBE dhe EUFOR mbajtën praninë e tyre në distrikt pas pezullimit të mbikëqyrjes dhe delegacioni i Bashkimit Evropian ngriti një seminar në Brçko. Mandati i Përfaqësuesit të Lartë mbetet i pandryshuar.

==Aktet nënligjore në Federatë==
Distrikti Brčko, edhe pse teorikisht administrohet nga të dy entitetet e federuara boshnjake, është në praktikë një ent i tretë i [[Republikës së Bosnjë-Hercegovinës]], që ka të njëjtat të drejta si Republika Serbe e Bosnjës dhe Federata e Bosnjë-Hercegovinës.

Brčko është nën administrimin e drejtpërdrejtë të Federatës, por rrethi konsiderohet si territor i lirë, domethënë nën administrimin e të dy enteve të federuara, ose edhe si territor i përbashkët mes tyre, në formën e [[bashkëpronësisë (e drejta ndërkombëtare)| bashkëpronësi]] .

==Kufijtë==
Brčko kufizohet në jug dhe veriperëndim me [[Federata e Bosnjë dhe Hercegovinës]], në lindje dhe perëndim me [[Republika e Serbisë|Republika Serbe e Bosnjës]], në veri me [[Republika e Kroacisë]] dhe në verilindje me [[Republikën e Serbisë]].

== Popullsia ==
;1971
: Popullsia ishte 74&amp;nbsp;771 banorë, e shpërndarë si më poshtë:

* [[boshnjak]] - 30&amp;nbsp;181 (40.36%)
* [[Kroati i Bosnjës|Kroatët]] - 24&amp;nbsp;925 (33.33%)
* [[Serbët e Bosnjës|Serbët]] - 1086 (1.45%)
* [[jugosllave]] 5 %
* Të tjerët - 870 (1.18%)

;1991
: Komuna e Bërçkos para luftës kishte 87&amp;nbsp;332 banorë, duke përfshirë:

* [[boshnjakët]] - 45 %
* [[Kroatët e Bosnjës|Kroatët]] - 25 %
* [[Serbët e Bosnjës|Serbët]] - 21 %
* [[jugosllave]] 6 %
* Të tjerët - 3%

;1997
: Popullsia e territorit të rrethit është 33 623 banorë, duke përfshirë:

* [[boshnjak]] - 10&amp;nbsp;569 (31.39%)
* [[Kroatët e Bosnjës|Kroatët]] - 2650 (7.81%)
* [[Serbët e Bosnjës|Serbët]] - 18&amp;nbsp;193 (52.09%)
* [[jugosllave]] 5 %
* Të tjera - 0.4%

Nuk ka pasur një regjistrim zyrtar që nga viti 1991, kështu që disa nga të dhënat e raportuara këtu janë vetëm vlerësime.

;2006
: Popullsia e rrethit u vlerësua në 78&amp;nbsp;863 persona, e shpërndarë si më poshtë:

* [[boshnjak]] - 32&amp;nbsp;332 (43,95%)
* [[Kroatët e Bosnjës|Kroatët]] - 7919 (11.50%)
* [[Serbët e Bosnjës|Serbët]] - 38&amp;nbsp;618 (46.55%)

Regjistrimi i vitit 1961
&lt;gallery&gt;
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1961.gif|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1961
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1961_2.png|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1961
File:Brcko_-_Udeo_Muslimana_po_naseljima_1961.png|Përqindja e boshnjakëve në Brçko sipas vendbanimeve 1961
File:Brcko_-_Udeo_Hrvata_po_naseljima_1961.png|Përqindja e kroatëve në Brçko sipas vendbanimeve 1961
File:Brcko_-_Udeo_Srba_po_naseljima_1961.png|Përqindja e serbëve në Brçko sipas vendbanimeve 1961
&lt;/gallery&gt;

Regjistrimi i vitit 1971
&lt;gallery&gt;
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1971.gif|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1971
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1971_2.png|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1971
File:Brcko_-_Udeo_Muslimana_po_naseljima_1971.png|Përqindja e boshnjakëve në Brçko sipas vendbanimeve 1971
File:Brcko_-_Udeo_Hrvata_po_naseljima_1971.png|Përqindja e kroatëve në Brçko sipas vendbanimeve 1971
File:Brcko_-_Udeo_Srba_po_naseljima_1971.png|Përqindja e serbëve në Brçko sipas vendbanimeve 1971
&lt;/gallery&gt;

Regjistrimi i vitit 1981
&lt;gallery&gt;
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1981.gif|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1981
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1981_2.png|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1981
File:Brcko_-_Udeo_Muslimana_po_naseljima_1981.png|Përqindja e boshnjakëve në Brçko sipas vendbanimeve 1981
File:Brcko_-_Udeo_Hrvata_po_naseljima_1981.png|Përqindja e kroatëve në Brçko sipas vendbanimeve 1981
File:Brcko_-_Udeo_Srba_po_naseljima_1981.png|Përqindja e serbëve në Brçko sipas vendbanimeve 1981
&lt;/gallery&gt;

Regjistrimi i vitit 1991
&lt;gallery&gt;
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1991.gif|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1991
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1991_2.png|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 1991
File:Brcko_-_Udeo_Muslimana_po_naseljima_1991.png|Përqindja e boshnjakëve në Brçko sipas vendbanimeve 1991
File:Brcko_-_Udeo_Hrvata_po_naseljima_1991.png|Përqindja e kroatëve në Brçko sipas vendbanimeve 1991
File:Brcko_-_Udeo_Srba_po_naseljima_1991.png|Përqindja e serbëve në Brçko sipas vendbanimeve 1991
&lt;/gallery&gt;

; Regjistrimi 2013
&lt;gallery&gt;
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_2013_1.gif|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 2013
File:Brcko_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_2013_2.gif|Struktura etnike Brcko sipas vendbanimeve 2013
File:Brcko_-_Udeo_Bosnjaka_po_naseljima_2013.gif|Përqindja e boshnjakëve në Brçko sipas vendbanimeve 2013
File:Brcko_-_Udeo_Hrvata_po_naseljima_2013.gif|Përqindja e kroatëve në Brçko sipas vendbanimeve 2013
File:Brcko_-_Udeo_Srba_po_naseljima_2013.gif|Përqindja e serbëve në Brçko sipas vendbanimeve 2013
&lt;/gallery&gt;

== Vendndodhjet ==
Rrethi i Brçkos ka 59 lokalitete:
{{div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
* [[Kursim (Brčko)|Kurrim]]
* [[Boće (Brčko)|Boće]]
* [[Boderista]]
* [[Brcko]]
* [[Brezik (Brčko)|Brezik]]
* [[Brezovo Polje (Brčko)|Brezovo Polje]]
* [[Vula e Brezovo Polje]]
* [[Brka (Brcko)|Brka]]
* [[Brod (Brcko)|Brod]]
* [[Bukovac (Brcko)|Bukovac]]
* [[Bukvik Donji]]
* [[Bukvik Gornji]]
* [[Buzekara]]
* [[Cerik (Brcko)|Cerik]]
* [[Čađavac (Brčko)|Çađavac]]
* [[Cande]]
* [[Čoseta]]
* [[Donji Rahiq]]
* [[Donji Zovik (Brcko)|Donji Zovik]]
* [[Dubrave (Brcko)|Dubrave]]
* [[Dubravice Donje]]
* [[Dubravice Gornje]]
* [[Gajevi (Brčko)|Gajevi]]
* [[Gorice (Brcko)|Gorice]]
* [[Gornji Rahiq]]
* [[Gornji Zovik (Brčko)|Gornji Zovik]]
* [[Grbavica (Brčko)|Grbavica]]
* [[Gredice (Brčko)|Gredice]]
*[[Islamoc]]
* [[Krbeta]]
* [[Krepshiq]]
* [[Laništa]]
* [[Lukavac (Brčko)|Lukavac]]
* [[Maoça (Brčko)|Maoça]]
* [[Markovic Polje]]
* [[Ograđenovc]]
* [[Omerbegovača]]
* [[Palanka (Brcko)|Palanka]]
* [[Oktapod popullor]]
* [[Potoçari]]
* [[Rašljani]]
* [[Ražljevo]]
* [[Repino Brdo]]
* [[Sandici]]
* [[Skakava Donja]]
* [[Skakava Gornja]]
* [[Slijepčevići]]
* [[Stanovi (Brcko)|Stanovi]]
* [[Šatorovici (Brčko)|Šatorovici]]
* [[Shtrepci]]
* [[Trnjaci (Brčko)|Trnjaci]]
* [[Ulice]]
* [[Ulović]]
* [[Vitanovići Donji]]
* [[Vitanovići Gornji]]
* [[Vuçilovac]]
* [[Vujiçiqi]]
* [[Vukšić Donji]]
* [[Vuksic Gornji]]
{{div col end}}

== Qeveria dhe Politika ==
Kuvendi i rrethit të Brçkos ka 29 ulëse. Vendet ndahen si më poshtë për secilën palë:

* 6 vende të [[Partia Demokratike e Serbisë]]
* 5 vende nga [[Partia Social Demokrate e Bosnjës dhe Hercegovinës|Partia Social Demokrate]]
* 4 vende nga [[Partia e Veprimit Demokratik të Bosnjës dhe Hercegovinës|Partia e Veprimit Demokratik]]
* 3 vende në [[Bashkimi Demokratik Kroat i Bosnjë dhe Hercegovinës|Bashkimi Demokratik Kroat]]
* 3 vende nga [[Partia për Bosnjë dhe Hercegovinën]]
* 2 vende në [[Aleanca e Social Demokratëve të Pavarur të Bosnjës dhe Hercegovinës|Aleanca e Social Demokratëve të Pavarur]]
* 2 vende nga [[Partia Fshatare Kroate e Bosnjë dhe Hercegovinës|Partia Fshatare Kroate]]
* 2 vende nga [[Partia Socialiste e Republika Srpska]]
* 1 vend nga [[Partia Demokratike e Bosnjës dhe Hercegovinës|Partia Demokratike]]
* 1 vend vakant kandidat i pavarur

Sipas përkatësisë etnike:
* 13 [[mysliman boshnjak|boshnjak]]
* 11 [[Serbët e Bosnjës|Serbët]]
* 5 [[boshnjak-kroat|kroat]]

== Mbikëqyrësit ==
Një &quot;mbikëqyrës ndërkombëtar&quot; u emërua për rrethin e Brçkos. Ai gjithashtu shërben si Zëvendës [[Përfaqësuesi i Lartë për Bosnje dhe Hercegovinën|Përfaqësuesi i Lartë]]. Ky pozicion u pezullua në vitin 2012. “Mbikëqyrësit” e mëposhtëm ushtronin këtë detyrë:
# {{flamur|SHBA}} [[Robert William Farrand]],[[7 mars]] [[1997]] - [[2 qershor]] [[2000]]
# {{flamur|SHBA}} [[Gary L. Matthews]], [[2 qershor]] [[2000]] - [[14 mars]] [[2001]]
# {{flamur|GER}} [[Gerhard Sontheim]], [[14 mars]] [[2001]] - [[20 prill]] [[2001]] (i përkohshëm)
# {{flamuri|SHBA}} [[Henry Lee Clarke]], [[20 prill]] [[2001]] - [[1 tetor]] [[2003]]
# {{flamur|GER}} [[Gerhard Sontheim]], [[1 tetor]] [[2003]] - [[16 janar]] [[2004]] (i përkohshëm)
# {{flamur|SHBA}} [[Susan Rockwell Johnson]], [[16 janar]] [[2004]] - [[1 tetor]] [[2006]]
# {{flamuri|SHBA}} [[Raffi Gregorian]], [[1 tetor]] [[2006]] - [[2 gusht]] [[2010]]
# {{flamur|GER}} [[Gerhard Sontheim]], [[2 gusht]] [[2010]] - [[22 shtator]] [[2010]] (i përkohshëm)
# {{flamur|SHBA}} [[Roderick Moore]], [[22 shtator]] [[2010]] - ?

== Kryetarët e komunave ==
Në pushtet në qark ishin kryetarët e mëposhtëm:
# [[Miodrag Pajić]] (Serbisht) [[1993]] - [[13 nëntor]] [[1997]]
# [[Borko Reljić]] (Serbisht) [[13 nëntor]] [[1997]] - [[15 prill]] [[1999]]
# [[Sinisa Kisić]] (Serbisht) [[15 prill]] [[1999]] - [[12 nëntor]] [[2003]]
# [[Ivan Krndelj]] (Kroatisht) [[12 nëntor]] [[2003]] - [[3 dhjetor]] [[2003]]
# [[Branko Damjanac]] (Serbisht) [[3 dhjetor]] [[2003]] - [[8 dhjetor]] [[2004]]
# [[Mirsad Djapo]] (boshnjak) [[8 dhjetor]] [[2004]] - [[12 shkurt]] [[2009]]
# [[Dragan Pajić]] (Serbisht) [[12 shkurt]] [[2009]] - ?

== Njerëz të jashtëzakonshëm ==
* [[Edo Maaika]]&amp;nbsp;—reperi
* [[Mladen Petrich]]&amp;nbsp; është një futbollist ndërkombëtar kroat
* [[Vesna Pisarovych]]&amp;nbsp; është një këngëtare e muzikës pop
* [[Lepa Brena]]&amp;nbsp; është këngëtar
* [[Edvin Kanka Čudić]]&amp;nbsp; është një mbrojtëse e të drejtave të njeriut nga Bosnja
* [[Anil Dervišević]]&amp;nbsp;— Pronar i klubit të volejbollit &quot;Denver-Area&quot;, trajner i ekipit të volejbollit për femra të Bosnje dhe Hercegovinës
* [[Jenana Sheganovich]]&amp;nbsp; është pianiste
* [[Anton Maglika]]&amp;nbsp; është një futbollist kroat
* [[Jasmin Imamovich]]&amp;nbsp; është politikan
* [[Natasha Voynovich]]&amp;nbsp; është një modele serbe
* [[Mato Tadic]]&amp;nbsp; është gjyqtar
* [[Brankica Mykhailovych]]&amp;nbsp; është një volejbollist serb, kampion bote dhe evropian, fitues i medaljes së argjendtë në [[Lojërat Olimpike Verore 2016| Lojërat Olimpike Verore 2016]]
* [[Ines Jankovic]]&amp;nbsp; është një stiliste serbe
* [[Nikola Kovach]]&amp;nbsp; është një lojtar profesionist [[Counter-Strike: Global Offensive]]

==shih edhe ==
* [[Bërçka]]
* [[Bosnja dhe Hercegovina]]

== Lidhje të Jashtme ==
* http://www.brcko.co.ba/

{{BA-gjeo-cung}}
[[Kategoria:Bosnjë dhe Hercegovinë]]</text>
      <sha1>scrvsjynm5tvs9cvzwpkkkp2dq44bzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ragip Halilaj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65849</id>
    <revision>
      <id>3001022</id>
      <parentid>2854917</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12704" sha1="irfbziwl0bxyq3rf8d70mnh0n1yjot3" xml:space="preserve">{{Leter Tabela Fillim}}
{{Leter figura|Ragip11.JPG}}
{{Leter portreti|Ragip Halilaj}}
{{Leter titulli|}}
{{Leter emri|Ragip}}
{{Leter mbiemri|Halilaj}}
{{Leter ditëlindje|[[2 maj]] [[1967]]}}
{{Leter vendlindje|[[Terdefc]], [[Gllogoci|Gllogoc]]}}
{{Leter ditëvdekje|[[30 maj]] [[1999]]}}
{{Leter vendvdekje|[[Arllati|Arllat]], [[Gllogoci|Gllogoc]]}}
&lt;!--{{Leter shtetësie|}}--&gt;
{{Leter nacionaliteti|shqiptare}}
{{Leter Tabela Fund}}

'''Ragip Halilaj''' u lind më [[2 maj]] [[1967]] në fshatin e shumë dëshmorëve dhe martirëve të lirisë, në Grykas (ish-Terdefc) të Drenasit, në një familje me tradita atdhetare, ku në vazhdimësi kultivohej dashuria për Atdheun dhe urrejtja për armikun. Fshati Grykas është i njohur për qëndresën heroike kundër çdo pushtuesi, e sidomos pushtuesve jugosllavë. Për këtë më së miri flet fakti se Grykasin kolonizatorët sllavë e dogjën katër herë: së pari më 1924 kur po luftonin për krah çetave kacake të Azem e Shotë Galicës, pastaj më [[1945]], kur po Grykasi po luftonte përkrah komandantit të Kryengritjes së Drenicës, Shaban Polluzhës, dhe së fundit në shtator [[1998]] dhe prill [[1999]] Grykasi u bë shkrumb e hi nga hordhitë barbare të kolonizatorëve serbë.

== Fëmijëria dhe Shkolla ==
[[Skeda:Image021.jpg|thumb|250px|Ragip Halilaj në Shkollën e Mesme]] 
Babë Hasani dhe nënë Ziza (e bija e Hasan Saraçit nga Bivolaku) lindën shtatë fëmijë: Sabitin, Xhavitin, Sherijen, '''Ragipin''', Razën, Mërgimin, dhe Haliden. Te '''Ragipi''' që në moshë të vogël dalloheshin tiparet e një fëmije inteligjent, të shkathët dhe të guximshëm. Ishte i shoqërueshëm dhe gojëmbël. Fytyra e tij serioze, sytë e tij plot dritë, lëvizjet, entuziazmi, humori i tij i hollë të linin përshtypjen se përpara kishte një njeri të pjekur në moshë. Dinte aq mirë të futej thellë në zemrën e shokëve, për këtë edhe ishte bërë i dashur dhe i respektuar nga të gjithë. Edhe në shkollën fillore u dallua ndër nxënësit më shembullorë. Shkollën fillore e mbaroi me sukses të shkëlqyeshëm (dy klasat e para i mbaroi në Abri ndërsa klasat tjerat në Drenas). Tri vitet e shkollës Teknike i mbaroi në Drenas, në drejtimin elektroteknik. Por në vitin e katërt të shkollës së mesme kolaboracionistët e përjashtojnë nga shkolla si të &quot;Papërshtatshëm&quot;, që atë herë donte ti thoshte se je armik i shtetit Jugosllav. Mirëpo '''Ragipi''' ilegalisht rregulloi formalitetet administrative dhe i vazhdoi mësimet në paralelet e ndara në Bardh të Madh (ish-Bellaqefc) dhe e përfundoi me sukses edhe vitin e katërt të gjimnazit, më [[1986]].

Por përkundër dëshirës për të t'i vazhduar studimet, pushteti i atëhershëm fashist nuk ia lëshon karakteristikat pozitive dhe kështu pengohet regjistrimi i tij në Fakultetin Teknik të Prishtinës. '''Policia serbe e kishte arrestuar Ragipin dhe shokët e tij dhe i kishte keqtrajtuar''', por kjo vetëm sa e kishte forcuar bindjen e tij se këtij pushteti fashist i duhet vetëm një gjuhë, e kjo është gjuha e grykave të pushkëve për liri. '''Ragip Halilaj ka një veprimtari të spikatur atdhetare'''. '''Ai qysh sa ishte nxënës i klasës së shtatë të shkollës fillore, bashkë me Ilir Hamzën shprëndante trakte e shkruante parulla - &quot;Kosova Republikë&quot; - etj'''. Organet e policisë e zbulojnë veprimtarinë ilegale të këtij pionieri militant dhe '''shumë herë ia bastisin shtëpinë, dhe në çantën e Ragipit, në mesin e librave dhe fletoreve, gjejnë portretin e heroit [[Mic Sokoli]] dhe e kërcënojnë Ragipin e mitur ta griste, por ky ua përplasi policisë serbe në fytyrë këto fjalë''' : '''&quot;Jo vetëm unë, por as ju nuk guxoni ta prekni heroin e kombit !&quot;''' Kjo sjellje kaq kategorike e kishte tërbuar pushtetin fashistë dhe drejtoria e shkollës ia thejnë notën e sjelljes. '''Këto presione dhe shantazhe vetëm sa ia forcuan edhe më shumë atdhedashurinë. Në çdo [[28 nëntor]] ai vishej me rroba kuq e zi. Më [[2 prill]] [[1981]], si nxënës i klasës shtatë, Ragipi merr pjesë në demonstratat mbarëpopullore në Drenas, ku bashkë me shokët e tij theu foton e Marshallit Tito, që ishte e vendosur nga pushtit fashistë. Ragip Halilaj, për aktivitetin e tij politik arrestohet në Stacionin policor të Drenasit, ku maltretohët rëndë nga disa shqipfolës.'''

Shërbimi Ushtarak dhe Mërgimi =
Në ndërkohë e marrin në shërbimin ushtarak në Kazemrën e Mostarit, mu aty ku ishte vrarë Nazmi Abdullah Muja nga Dodona (ish-Gradica) më [[25 maj 1982]], me akuzën e inskenuar se ai me shokët e tij paskan formuar organizatën ilagale - [[RINIA REVOLUCIONARE E KOSOVESË]]. Pasi e mbaron shërbimin ushtarak në atë burg-armatë fashiste, '''Ragipi merr rrugën e mërgimit në Gjermani'''. Më [[1990]] kthehet nga Gjermania dhe merr pjesë në manifestimin e madh të faljes së gjaqeve dhe ngatërresave më 1 maj te Verrat e Llukës në [[Deçani|Deqan]]. Në Gjermani kthehet me bindjen se ky popull i robëruar duhet të organizohet edhe më shumë që energjia e tij të drejtohet vetëm kundër okupatorit kolonizatorë serbo-maqedono-malazez. Më [[1996]] '''Ragipi''' e braktis Gjermaninë dhe kthehet në gjirin e familjes. Më [[1992]] ai ishte martuar me Lumturije Ymerin me të cilën kishin lindur dy fëmijë: '''Drinin dhe Drenisin'''.

== Në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës - UÇK ==
Me daljen e Ushtrisë Çlirimtare në skenën e historisë, sidomos pas epopesë legjendare të Prekazit më 5, 6 dhe 7 mars [[1998]], dhe rënies heroike në fushën e nderit të 59 Jasharëve, '''Ragipi bashkë me vëllanë, Sabitin, rrokën armët e lirisë dhe u mobilizuan në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së'''. '''Në muajin maj 1998, bashkë me Rasim Kiçinën i prijnë grupit të 100 luftëtarëve të rinj nga [[Drenica]]''' për në Shqipëri për të bërë stërvitje ushtarake dhe për t'u furnizuar me armë dhe municion. Për një muaj ditë ata 100 rekrutë liridashës bëjnë ushtrime intensive në Bajram Curr. Gjatë kthimit në Kosovë grupi bie në pritën armike në zonën e Padeshit. '''Luftimet nuk u ndalën për pesë ditë me radhë, dhe falë shkathtësive të Ragipit dhe Rasimit dhe intervenimit të rrufeshëm të heroit [[Bekim Berisha]] - Abeja, Bedri Shalës edhe disa trimave nga Shqipëria''', luftëtarët tanë arritën të çajnë darën e rrethimit, por me 7 ushtarë të vrarë dhe 33 të plagosur. Për shkak të rraskapitjes së gjatë luftimeve, pa bukë e pa ujë, '''Ragipi''' detyrohet të qëndrojë edhe 10 ditë për shërim në spitalin e Bajram Currit.

'''Më 7 gusht [[1998]] Ragip Halilaj bashkë me Hysni Thaçin dhe Rafet Ramën''' kalojnë malet e Pashtrikut bashkë me 25 luftëtarë të lirisë të ngarkuar me armatim dhe municion dhe vendosen në pikën '''&quot;Guri&quot;''' në Abri të Epërme. '''Komanda UÇK-së ia beson Ragipit detyrën e shefit për mirëmbajtjen e armatimit dhe mjeteve tjera teknike të Brigadës 111 &quot;[[Adem Jashari]]&quot;, Njësia Speciale Komando.'''

Më 2 shtator 1998 forcat armike ndërmarri një ofensivë të madhe. Njësia komando zhvillon luftime të ashpra në fshatin Rezallë. Për dy ditë me radhë në këto përleshje armikut i shkaktohet dëme të mëdha. Në ndërkohë formohet edhe njësia për intervenime të shpejta '''&quot;Tigrat e Zi&quot;''' me komandant Jahir Demakun. Njësiti elit u formua në fshatin Abri, te vendi i quajtur - Lugi i Kronit. Ky njësit bënte sulme të vazhdueshme mbi forcat armike, dhe dy herë e detyroi armikun të tërhiqej nga Rezalla, Likoci e Makërmali.

Më 22 shtator [[1998]] armiku ndërmori ofensivën më të madhe që nga fillimi i luftës, sepse në të njëjtën kohë sulmohej nga të gjitha anët nga katër brigadat e Zonës Operative të Drenicës: Brigada 111, Brigada 112, Brigada 113 dhe Brigada 114. Luftëtarët e njësitit komando të Brigadës 111 &quot;[[Adem Jashari]]&quot; pozicionohen në relacionin Tërstenik-Reziztencë-Abri. Për katër ditë me radhë forcat armike u gozhduan në vend. Me gjithë përpjekjet e pareshtura armiku nuk arriti të depërtonte brenda vijës së pozicioneve të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së. Me një aksion të rrufeshëm të njësitit special, aty te Zabeli i Baderlakut në Abri, armiku iu shkaktuan humbje të mëdha. Dhe për t'u hakmarrë për shkak të këtyre humbjeve, forcat armike ndërmarrin më 26 shtator 1998 në Abri një fushatë ndëshkimore mbi popullatën civile, me ç'rast u masakruan 23 anëtarët e familjes së Ymer Deliut.

Njësia elite tani kishte pozicione në pikat strategjike në Abri, Rezistencë, në Grykas dhe në Rezallë. Vendqëndrimet e njësisë elite ishin bazat në Abri, në shtëpinë e Jahir Demakut, në Grykas ne shtëpinë e Sinan Halilaj (axhës së '''Ragip Halilaj''' i vrarë më 28.3.1999), në Rezistencë dhe në shtëpinë e Rasim Kiçines, ku u vendos edhe komanda e tërë Zonës Operative të Drenicës. '''Këtu ishin komandanti i Zonës, Sylejman Selimi &quot;Sulltani&quot;, Ragip Halilaj &quot;Baci&quot;, Rasim Kiçina &quot;Qeli&quot;, Jahir Demaku, Ferid Berisha &quot;[[Shkupi]]&quot;.'''

[[Skeda:Image014.jpg|thumb|left|Ragip Halilaj në UÇK]]
Më 10 nëntor 1998 Shtabi i Përgjithshëm i jep urdhër që të gjitha pikat strategjike dhe postblloqet ushtarko-policore të sulmoheshin me një sulm rrufe dhe të përnjëhershëm. Njësiti përbëhej prej 30 vetash ndahet në pasë pika strategjike dhe sulmi kryhet në të njëjtën orë mbi këto pozicione:

'''1. Mbi stacionin e trenit në Drenas, ku ishin pozicionuar forcat policore;'''

'''2. Mbi stacionin e policisë në Drenas;'''

'''3. Mbi Postën e qytetit Drenas;'''

'''4. Mbi hotelin &quot;[[Drenica]]&quot; dhe'''

'''5. Mbi shtëpinë e Xhafer Qorrit, një polic i Serbisë dhe kolaboracionist me damkë.'''

'''Në orën 18 e 55 u bë sulmi i rrufeshëm mbi të gjitha pikat e postblloqeve armike me të gjitha llojet e armëve'''. Armiku pati humbje të mëdha, por edhe shthurje totale dhe panik. Me këtë sulm të rrufeshëm e të përnjëhershëm u dëmtuan të gjitha dezinformatat që i kishte plasuar armiku përmes mediumeve informative se UÇK-ja është likuiduar edhe ka marrë fund lufta çlirimtare. Në fillim të janarit [[1999]] Ragip Halilaj bashkë me Bejtë Rexhepin dhe Besim Malen &quot;Murrizin&quot; e sulmojnë postbllokun policor në Drenas dhe një objektiv afër Postës së Drenasit. Sulmi u krye rreth orës 23 dhe ishe shumë i suksesshëm.

Me 10 maj 1999 fillon ofensiva e madhe e armikut me sulme nga të gjitha anët, ku Komanda e UÇK-s detyrohet të tërhiqet me një pjesë të popullatës civile në drejtim të Berishës. Më 16 maj 1999 njësia elite marrin vendim të tërhiqen për shkak të mungesës së municioneve dhe shpërndahen në të gjithë zonën për të vepruar nëpër grupe më të vogla guerile. Një pjesë e njësitit shkon në Berishë, ndërkaq pjesa tjetër në përbërje - Jahir Demaku, '''Ragip Halilaj''', Rasim Kiçina, Skënder Halilaj, me urdhër të komandës së Zonës u nisën në Prekaz. Pasi kalojnë rrethin e hekurt armik arrijnë të bëjnë kontrollimin e grupeve të njësisë komando në Qyqavicë. Një natë pushojnë në Prekaz dhe të nesërën e përcjellin deri në Berishë komandantin e ZOD Sami Lushtakun. Në Berishë qëndrojnë 5 ditë dhe sërish nisen për në [[Prekaz]], më 26 maj 1999. Gjatë këtij rrugëtimi përmes Kizhnarekës e Vukofcit e kishin minuar rrugën ku mund të kalonin autokolonat armike. Nga [[Prekazi]] më 27 maj u nisën drejt Llaushës, Ticës, Plluzhinës dhe Abrisë së Ulët ku bënë kontrollimin e njësiteve komando. Në Abri të Epërme qëndrojnë dy ditë.

== Rrënja heroike ==
Më 29 maj [[1999]] njësiti gueril del në Pikën Zero, në Kosmaq, dhe bëjnë vëzhgimin paraprak të terrenit. Natën e 30 majit [[1999]], ne orën 19, njësiti u nis në drejtimi të Berishës në këtë përbërje - Jahir Demaku, '''Ragip Halilaj''', Rasim Kiçina, Ymer Xhemajli, Arben Xhemajli dhe Sokol Krasniqi (i cili ishte edhe udhërrëfyes i grupit). Aty rreth orës 21, afër rrugës magjistrale Prishtinë-Pejë, në lagjen e Bujupëve të Arllatit, njësiti bie në pritën e forcave armike. '''Për 30 minuta Ragipi bashkë me shokët e tij luftuan ballë për ballë me armikun, duke rënë heroikisht bashkë me shokun e luftës të nderit e të pushkës Rasim Kiçinen, duke rën për të mos vdekur kurrë'''. Dhe në emër të Liris bënë sakrificën sublime, vunë jetën e tyre në altarin e shenjtë të Atdheut.

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1967]]
[[Kategoria:Vdekje 1999]]</text>
      <sha1>irfbziwl0bxyq3rf8d70mnh0n1yjot3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shëmriza</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66333</id>
    <revision>
      <id>3001132</id>
      <parentid>2330885</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12993" sha1="gf5s6i0dj90tw06g6x2incmothadskq" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = '''Shëmrizë'''
| native_name = Σεμερίζα
| settlement_type             = Fshat 
| image_flag                  = &lt;!--Pa ''Skeda:'' në fillim--&gt; 
| flag_link               = 
| image_seal                    = &lt;!--Pa ''Skeda:'' në fillim--&gt; 
| seal_link                 = 
| seal_size                  = 
| image_skyline                           = &lt;!--Pa ''Skeda:'' në fillim--&gt; 
| image_caption             =

&lt;!--Administrimi territorial--&gt;
|Rajoni                          = Epiri
|Qarku                           = i Çamërisë
|Komuna                          = e Gumenicës
|Bashkia                         =
|Kryetari i Komunës              =
|Kryetari i Bashkisë             =
|Partia udhëheqëse               =

&lt;!--Sipërfaqja dhe Demografia --&gt;
|Sipërfaqja                      =
| population_total                       = 
| population_total_viti                  =
|Dendësia                        =

&lt;!-- Të dhëna dhe statistika --&gt;
| population_demonym                        = Shëmrizjot
|Krahina                         =
|Famullia                        =
|Shënjtori                       =   
|Lartësia                        = 561 
|Zona Kohore                     = 
|Ora Verore                      = 
| postal_code                     = 
|Prefiksi                        = 
| registration_plate             = 
| website                        = 
|E-Posta                         =

&lt;!--Harta--&gt; 
| image_map                           = Greqia &lt;!--Parametri ''Greqia'' të mos ndërrohet--&gt; 
| image_map_fizike                    = Yes 
| image_map                      =
| image_map_shënimi              = 
| map_caption                =  
| image_map_gjerësi                   = 
  |CoordAddon                    =
&lt;!--Koordinatat Mënyra #1--&gt; 
| gjer_g=39  | gjer_m=29  | gjer_s=37  | gjer_dr =N
| gjat_g=20  | gjat_m=24  | gjat_s=35  | gjat_dr =E 
&lt;!--Koordinatat Mënyra #2--&gt;  	
|gjerësi                         =  
|gjatësi                         =  
}}
'''Shëmrizë''' ([[greqisht]]: ''Σεμερίζα/Semeríza'' ose ''Σενμερίξα/Senmeríza'') është fshat në [[Qarku Çamëria|qarkun i Çamërisë]], [[Greqia|Greqi]].

== Gjeografia ==
Nga veriu Shëmrizë kufizohet me [[Vratila|Vratilën]], nga jugu me [[Kolishtati|Kolishtatin]], nga lindja me [[Skupica (Sul)|Skupicën]] e [[Njihori (Sul)|Njihorin]] dhe nga perëndimin me [[Dramësi|Dramësin]]. Fshati Shëmrizë e merr emrin nga shënjtori Shën Mëria dhe pas kohës së gjatë, emri i fshatit është shkurtuar prej formës ''Shën Mëria'' në ''Shëmrizë''.&lt;ref&gt;Albert Riska (2013). “[http://www.academia.edu/3845803/The_Christian_Saints_in_the_Micro_toponymy_of_Albania The Christian Saints in the (Micro)toponymy of Albania]”. ''Anglisticum Journal (IJLLIS)''. '''2'''. (3): 168, 171.&quot;Saint Mary, Shën Mëría, the mother of Jesus Christ. Shën Mëria [ʃən məria] (Saint Mary) is one of the most widespread cults in our country and this becomes obvious if you notice the large number of churches dedicated to her (Elsie, 2000).It appears as a toponym all over Albanian territory: in Kukës, in Lezha, Gramsh, Elbasan,Librazhd, Pogradec etc. It also appears several times in Çamëri (Haxhihasani, 1975)..... Even proper names of the Saints, which have become part of toponyms, appear with developed forms. In the most part they were introduced into Albanian from Latin, and comparing the Albanian and the Latin forms makes it clear that they have been subjected to important phonetic developments, as with other borrowings from the Latin language. So, just to create an idea, we could just analyse these toponyms: Shëmrizë has  –  mri- as root morpheme: (Shë – mri – zë),which is the developed form of the name Maria.&quot;&lt;/ref&gt;

'''Toponimet të fshatit Shëmrizë:'''(Para Luftës së Dytë Botërore)&lt;ref&gt;Fatos Mero Rrapaj (1995). ''Fjalori Onomastik i Epirit''. Eurorilindja. f. 219-222; 390-392. 
'''Treguan:''' 
1) Hasan Bilali (Hasani), dtl. 1924, vjeç 50, bari, autodidakt, nga Shëmriza, refugjat i 44-ës. sot banon në Durrës. bledhur 1970 dhe me 13.5.1973.
2) Hujsejn Isuf Huso. 75 vjeç, bari analfabet, nga Shëmriza, refugjat i 44-ës. sot banon në Durrës.
3) Refit Tahir Ademi, vjeç 65, bari, analfabet, nga Shëmriza, refugjat i 44-ës, sot banon në Rogozhinë.
Durrës. me 13.5.1973.&lt;/ref&gt; 
  
*'''Ar’ e Glatë''' - arë e ullinj, në V.
*'''Ar’ e Gumës''' - vend gropë e pyll me skafa, në V.
*'''Ar’ e Korbit''' - arë, në V.
*'''Ar’ e Muharremit''' – arë, në V.
*'''Ar’ e Mullirit''' – arë, në V.
*'''Ar’ e Vakëfit''' – arë, në V.
*'''Arat’ Muhtarenje''' ('''Arat e Muftarenje''') – ara, në V.
*'''Bir’ e Arës Kroit''' - birë e madhe, në P.
*'''Birthi''' - kodër që është e rrafshët në krye dhe që ka ara e pemë frutore, në L.
*'''Bokrrimat''' ('''Bokërrimat''') – bokërrima, në V.
*'''Bregu i Gjinit''' – breg, në P.
*'''Bregu i Birthit''' – breg, në JL.
*'''Bregu i Lëmit''' - breg, në L.
*'''Bregu i Vreshtave''' – breg, në L.
*'''Bretaréja''' – arë, në J.
*'''Bunë/a''' - baçë me ullinj, në L.
*'''Burim i Gurëve''' - burim me ujë të ftohtë, në VP.
*'''Burim i Vulistrave''' – burim, në L. 
*'''Cjepurri''' – arë, në L.
*'''Çep i Klizës Gravës''' – arë, në V.
*'''Çezm e Rripave''' – arë, në P. 
*'''Çubari – arë, në V.''' 
*'''Dërgura''' – vend guror dhe bira, në V.
*'''Drras’ e Çarë''' - dërrasë guri e madhe e çarë në mes, në J.
*'''Drras’ e Kolishtatit''' - pyll me një sterrë brenda tij, në L.
*'''Drras’ e Lushit''' – shesh, në L.
*'''Drras’ e Sipërme''' - hajsomér, vend i shtruar me gurë, në L.
*'''Dhahna''' - faqe kodre me ullinj, në L.
*'''Faq’ e Badhrave''' ('''Faqe e Badhrrave''') - faqe mali me lisa, në V.
*'''Faq’ e Gjerë''' ('''Faqa e Gjërë''') - faqe mali, në L. 
*'''Faq’ e Mirthit''' ('''Faqa e Mirthit''') - faqe mali, në JL.
*'''Folej’ e Pulbardhës''' – shkëmb ku kishte ndërtuar folenë pulbardha, në L.
*'''Folej’ e Stravatoit''' - shkëmb, në L. 
*'''Fundi i Bokërrimave''' – bokërrima pranë një përroi, në V.
*'''Golnica''' - mal i madh me lisa, në VL.
*'''Gonica''' - faqe mali me lisa, në VL.
*'''Gorric’ e Migladhesë''' - faqe mali, në V.
*'''Gorric’ e Petiladhit''' - gorricë e madhe në mal, në V.
*'''Grav’ e Madhe''' - shpellë, në VL.
*'''Grav’ e Shëmrizës''' – shpellë, në VP.
*'''Grav’ e Vogël''' – shpellë, në VL.
*'''Gropa''' - vend gropë me ullinj, në L.
*'''Gropçago''' - vend shkëmbor me pyll, në L.
*'''Gur’ i Mjalcës''' - shkëmb ku ka qenë një bletë, në V.
*'''Gur’ i Stan Vellës''' – pllajë, në V.
*'''Hjeja e Gravës''' - faqe mali, në L.
*'''Hjésa e Pillit''' - faqe mali, në L.
*'''Hosi''' - brinjë, në J.
*'''Kalaj’ e Birthit''' - gërmadhë kalaje në një kodër, në JL.
*'''Kallogjeri''' - gërmadhë manastiri në një rrëzë mali, në L.
*'''Klish’ e Bezës''' - gërmadhë kishe në fund të majës së Rovit, në JL. Kjo kishë ka qenë e Ledhezës, njij vendbanimi të vjetër që sot ekzistojnë gërmadhat, në L.
*'''Kllap’ e Likovunit''' - faqe mali shkëmbore, në L.
*'''Kokomaro/e/a''' - pyll me përrall, në V.
*'''Kopro/ua''' – pyll me përrall e ullinj, në L.
*'''Krevatina''' ('''Kravatina''') - arë, në V.
*'''Kroi i Bezës''' - krua, ara e ullishte, në V.
*'''Kroi i Birbilit''' - krua, në J.
*'''Kroi i Kallogjerit''' - krua, në L.
*'''Kroi (i) Rrapait''' - krua, në J.
*'''Kroi (i) Shëmrizës''' - krua, në JL.
*'''Kroi (i) Thatë''' - krua, në V.
*'''Kroi (i) Xhamisë''' - krua, në J.
*'''Kroi (i) Zonjës''' - krua, në J.
*'''Ledheza''' - mure të rrëzuara të njij vendbanimi të lashtë në JP. Flitet se aty ka lerë Pirrua, mbreti i Epirit, por më tepër thuhet se ka lerë në fshatin Ledhezë të Gumenicës.
*'''Lëm’ i Gurtë''' - lëmë, në V.
*'''Lëm’ i Gjërë''' - lëmë i gurtë, në V.
*'''Lëm i Kallogjerit''' - lëmë, në L.
*'''Lëm i Maksutit''' - lëmë, në P.
*'''Lëm’ i Muharremit''' - lëmë, në qëndër.
*'''Lëm i Xhamisë''' - lëmë, në J.
*'''Lisat e Golnicës''' – pyll me lisa në mal, në VP.
*'''Lis i Arës Vogël''' - arë me një lis pranë në mal, në VL.
*'''Lis i Lekës''' - arë kur dikur pranë saj ka qenë një lis, në V.
*'''Lis i Xhamisë''' - lis, në J.
*'''Lulet e Beesë''' - ara, në V.
*'''Mal’ i Kupucës''' - majë mali, në J.
*'''Mal’ i Rovit''' - majë mali, në J. Në fund të kësaj maje ndodhet kisha e Bezës.
*'''Mjaltëza''' - shkëmb ku dikur ka ndënjur një bletë, në P.
*'''Monet e Vlemenjet (Monet e Vlamenjet)''' - mone bagëtish, në J.
*'''Monet e Xhixho Gjonit''' - mone të vjetra bagëtish të një farë Gjoni që s’mahet mënd, në J.
*'''Palomullithi''' - dikur ka qenë një mulli i vjetër, sot arë, në V.
*'''Prrejt e Lamenje''' - përroje, në L.
*'''Prroi Bunave''' - përrua, në L. Ky përrua lidhet me këtë gojëdhënë: “Në kohë të veliçanëve (venecianëve) erdhën kusarët ka Njihuari për të vjedhë bagëti ne Prroi Bunave. I thotë djali babës: Ja shih baba, ki mëndjen e shi mos vinë kusarët e na marrën bagëtinë e të më zgjuaç. Dhe atë natë erdhën kusarët, po baba nuku e zgjoi djalin se mos i vritej dhe tha me vetëhe “më mirë të më marrin dhitë se sa të më vrritet djali” Po djali u zgjua kaha qëntë që lehën dhe i tha të jatit: Çi soj nuku më zgjove çeç?, dhe mori dufejnë e me bët mori kusarët prapa. Si që pa një kusar që i feksi pallacka, e qëlloi dhe e la nglatur bë dhe, edhe një tjetër e Ia plasur si të parin dhe ati u vu sinuari me fshatin e Njihuarit. (Refit Ademi).

Tregojnë se në kohën e venecianëvet disa kusarë nga Njihori erdhën për të vjedhur bagëti të Përroi i Bunave. Një natë djali i një bariu që kish bagetitë aty i thotë të jatit: “Ki mëndjen baba, se mos vinë kusarët të na marrën bagëtinë dhe të më zgjuash. Dhe rastësisht atë natë erdhën kusarët, por i ati nuk e zgjoi të birin se mos i vritej dhe tha me vete “Më mirë të më marrin dhitë se sa të më vritet djali”. Por djalin e zgjuan qentë që lehën dhe ky i thotë të jatit: Si baba ti nuk më zgjove? Dhe mori armët dhe ndoqi kusarët nga prapa. Kur pa një nga kusarët që po i ndriçonte pallaska në errësirë, e qëllon duke e lënë të vdekur në tokë. Edhe një tjetër e goditi dhe e Ia të vdekur dhe aty u vu kufiri i Shëmrizës me fshatin Njihorit. (Hasan Bilal Hasani).
*'''Prroi (i) Cjepurit''' - përrua, në JL.
*'''Prroi (i) Druve''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Hosit''' - përrua që mban ujë dimër e verë, në J.
*'''Prroi (i) Malit''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Qafës''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Rodhit''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Shtogut''' - përrua i thellë, në L.
*'''Qaf’ e Petiladhit''' - qafë e veshur me përrall e mërete, në L.
*'''Qaf’ e Prerë''' - qafë, në L.
*'''Qaf’ e Thanës''' - qafë, në L.
*'''Radhejt''' - varg shkëmbor, në L.
*'''Radhoi Xarrë''' – brez shkëmbor, në L.
*'''Rova''' - ara e pyje, në P.
*'''Rraha''' - përrua, në L.
*'''Rrahet''' - rrahë, në V.
*'''Rrahu i Golnicës''' - pyll, në VP.
*'''Rrap i Kroit''' - rrap shekullor, në P.
*'''Rrap i Shëmrizës''' - rrap i madh në qendër të Shëmrizës. Aty vinin për të veruar qytetarë nga Gumenica.
*'''Rrap i Xhamisë''' - rrap pranë xhamisë, në J.
*'''Spitharet e Arës Madhe''' - spitharë, në L.
*'''Shadaneja''' - ara e ullinj, në L.
*'''Shesh i Bardhë''' - shesh, në V.
*'''Shesh i Butë''' – shesh, në V.
*'''Shesh i Math''' – shesh, në V.
*'''Shkallët e Petiladhit''' - rrugë malore, në V.
*'''Shtrung’ e Arës Madhe''' – shtrungë e gurtë, në V.
*'''Shtrung’ e Bregut''' - shtrungë e gurtë, në V.
*'''Shtrung’ e Arës Vogël''' - shtrungë e gurtë, në VL.
*'''Ullit e Kiçit''' – ullinj, në L.
*'''Varr i Pillit''' – arë, varr i vjetër, në L.
*'''Verdhëza''' – arë, në L.
*'''Verret''' - varret e fshatit, në L.
*'''Vështi''' – vësht me ullinj, në L.
*'''Vulistra''' – burim, në V.
*'''Xarra''' - faqe mali me pyll, në L.
*'''Xhamia e Shëmrizës''' - xhami e fshatit, në qender.

== Demografia ==

'''Familjet në fshatin Shëmrizë:'''(Para Luftës së Dytë Botërore)&lt;ref&gt;Rrapaj. ''Fjalori Onomastik i Epirit''. 1995. f. 219.&lt;/ref&gt;

Agaçenj, Brahiménj, Deménj, Hasanatë, Hoxharénj, Kaçalarë, Laménj, Maksuténj, Meçatë, Meçoratë (fis’ i shuar), Muftarénj, Osmanénj, Sejdillarë, Tahirénj.
&lt;!-- == Ekonomia == --&gt;
&lt;!-- == Kultura == --&gt;
&lt;!-- == Historia == --&gt;
&lt;!-- == Shih edhe == --&gt;
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/GR/58/Semeriza.html vendndodhja]

== Burimet ==
{{reflist}}


{{Qarku Çamëria}}

[[Kategoria:Çamëri]]
[[Kategoria:Fshatra në Greqi]]</text>
      <sha1>gf5s6i0dj90tw06g6x2incmothadskq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001302</id>
      <parentid>3001132</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12992" sha1="a2v5t45a8qswr4bq0sf8o9fyfdtq44k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = '''Shëmrizë'''
| native_name = Σεμερίζα
| settlement_type             = Fshat 
| image_flag                  = &lt;!--Pa ''Skeda:'' në fillim--&gt; 
| flag_link               = 
| image_seal                    = &lt;!--Pa ''Skeda:'' në fillim--&gt; 
| seal_link                 = 
| seal_size                  = 
| image_skyline                           = &lt;!--Pa ''Skeda:'' në fillim--&gt; 
| image_caption             =

&lt;!--Administrimi territorial--&gt;
|Rajoni                          = Epiri
|Qarku                           = i Çamërisë
|Komuna                          = e Gumenicës
|Bashkia                         =
|Kryetari i Komunës              =
|Kryetari i Bashkisë             =
|Partia udhëheqëse               =

&lt;!--Sipërfaqja dhe Demografia --&gt;
|Sipërfaqja                      =
| population_total                       = 
| population_total_viti                  =
|Dendësia                        =

&lt;!-- Të dhëna dhe statistika --&gt;
| population_demonym                        = Shëmrizjot
|Krahina                         =
|Famullia                        =
|Shënjtori                       =   
|Lartësia                        = 561 
|Zona Kohore                     = 
|Ora Verore                      = 
| postal_code                     = 
|Prefiksi                        = 
| registration_plate             = 
| website                        = 
|E-Posta                         =

&lt;!--Harta--&gt; 
| image_map                           = Greqia &lt;!--Parametri ''Greqia'' të mos ndërrohet--&gt; 
| image_map_fizike                    = Yes 
| image_map                      =
| image_map_shënimi              = 
| map_caption                =  
| image_map_gjerësi                   = 
  |CoordAddon                    =
&lt;!--Koordinatat Mënyra #1--&gt; 
| gjer_g=39  | gjer_m=29  | gjer_s=37  | gjer_dr =N
| gjat_g=20  | gjat_m=24  | gjat_s=35  | gjat_dr =E 
&lt;!--Koordinatat Mënyra #2--&gt;  	
|gjerësi                         =  
|gjatësi                         =  
}}
'''Shëmrizë''' ([[greqisht]]: ''Σεμερίζα/Semeríza'' ose ''Σενμερίξα/Senmeríza'') është fshat në [[Qarku Çamëria|qarkun i Çamërisë]], [[Greqia|Greqi]].

== Gjeografia ==
Nga veriu Shëmrizë kufizohet me [[Vratila|Vratilën]], nga jugu me [[Kolishtati|Kolishtatin]], nga lindja me [[Skupica (Sul)|Skupicën]] e [[Njihori (Sul)|Njihorin]] dhe nga perëndimin me [[Dramësi|Dramësin]]. Fshati Shëmrizë e merr emrin nga shënjtori Shën Mëria dhe pas kohës së gjatë, emri i fshatit është shkurtuar prej formës ''Shën Mëria'' në ''Shëmrizë''.&lt;ref&gt;Albert Riska (2013). “[http://www.academia.edu/3845803/The_Christian_Saints_in_the_Micro_toponymy_of_Albania The Christian Saints in the (Micro)toponymy of Albania]”. ''Anglisticum Journal (IJLLIS)''. '''2'''. (3): 168, 171.&quot;Saint Mary, Shën Mëría, the mother of Jesus Christ. Shën Mëria [ʃən məria] (Saint Mary) is one of the most widespread cults in our country and this becomes obvious if you notice the large number of churches dedicated to her (Elsie, 2000).It appears as a toponym all over Albanian territory: in Kukës, in Lezha, Gramsh, Elbasan,Librazhd, Pogradec etc. It also appears several times in Çamëri (Haxhihasani, 1975)..... Even proper names of the Saints, which have become part of toponyms, appear with developed forms. In the most part they were introduced into Albanian from Latin, and comparing the Albanian and the Latin forms makes it clear that they have been subjected to important phonetic developments, as with other borrowings from the Latin language. So, just to create an idea, we could just analyse these toponyms: Shëmrizë has  –  mri- as root morpheme: (Shë – mri – zë),which is the developed form of the name Maria.&quot;&lt;/ref&gt;

'''Toponimet të fshatit Shëmrizë:'''(Para Luftës së Dytë Botërore)&lt;ref&gt;Fatos Mero Rrapaj (1995). ''Fjalori Onomastik i Epirit''. Eurorilindja. f. 219-222; 390-392. 
'''Treguan:''' 
1) Hasan Bilali (Hasani), dtl. 1924, vjeç 50, bari, autodidakt, nga Shëmriza, refugjat i 44-ës. sot banon në Durrës. bledhur 1970 dhe me 13.5.1973.
2) Hujsejn Isuf Huso. 75 vjeç, bari analfabet, nga Shëmriza, refugjat i 44-ës. sot banon në Durrës.
3) Refit Tahir Ademi, vjeç 65, bari, analfabet, nga Shëmriza, refugjat i 44-ës, sot banon në Rogozhinë.
Durrës. me 13.5.1973.&lt;/ref&gt; 
  
*'''Ar’ e Glatë''' - arë e ullinj, në V.
*'''Ar’ e Gumës''' - vend gropë e pyll me skafa, në V.
*'''Ar’ e Korbit''' - arë, në V.
*'''Ar’ e Muharremit''' – arë, në V.
*'''Ar’ e Mullirit''' – arë, në V.
*'''Ar’ e Vakëfit''' – arë, në V.
*'''Arat’ Muhtarenje''' ('''Arat e Muftarenje''') – ara, në V.
*'''Bir’ e Arës Kroit''' - birë e madhe, në P.
*'''Birthi''' - kodër që është e rrafshët në krye dhe që ka ara e pemë frutore, në L.
*'''Bokrrimat''' ('''Bokërrimat''') – bokërrima, në V.
*'''Bregu i Gjinit''' – breg, në P.
*'''Bregu i Birthit''' – breg, në JL.
*'''Bregu i Lëmit''' - breg, në L.
*'''Bregu i Vreshtave''' – breg, në L.
*'''Bretaréja''' – arë, në J.
*'''Bunë/a''' - baçë me ullinj, në L.
*'''Burim i Gurëve''' - burim me ujë të ftohtë, në VP.
*'''Burim i Vulistrave''' – burim, në L. 
*'''Cjepurri''' – arë, në L.
*'''Çep i Klizës Gravës''' – arë, në V.
*'''Çezm e Rripave''' – arë, në P. 
*'''Çubari''' – arë, në V.
*'''Dërgura''' – vend guror dhe bira, në V.
*'''Drras’ e Çarë''' - dërrasë guri e madhe e çarë në mes, në J.
*'''Drras’ e Kolishtatit''' - pyll me një sterrë brenda tij, në L.
*'''Drras’ e Lushit''' – shesh, në L.
*'''Drras’ e Sipërme''' - hajsomér, vend i shtruar me gurë, në L.
*'''Dhahna''' - faqe kodre me ullinj, në L.
*'''Faq’ e Badhrave''' ('''Faqe e Badhrrave''') - faqe mali me lisa, në V.
*'''Faq’ e Gjerë''' ('''Faqa e Gjërë''') - faqe mali, në L. 
*'''Faq’ e Mirthit''' ('''Faqa e Mirthit''') - faqe mali, në JL.
*'''Folej’ e Pulbardhës''' – shkëmb ku kishte ndërtuar folenë pulbardha, në L.
*'''Folej’ e Stravatoit''' - shkëmb, në L. 
*'''Fundi i Bokërrimave''' – bokërrima pranë një përroi, në V.
*'''Golnica''' - mal i madh me lisa, në VL.
*'''Gonica''' - faqe mali me lisa, në VL.
*'''Gorric’ e Migladhesë''' - faqe mali, në V.
*'''Gorric’ e Petiladhit''' - gorricë e madhe në mal, në V.
*'''Grav’ e Madhe''' - shpellë, në VL.
*'''Grav’ e Shëmrizës''' – shpellë, në VP.
*'''Grav’ e Vogël''' – shpellë, në VL.
*'''Gropa''' - vend gropë me ullinj, në L.
*'''Gropçago''' - vend shkëmbor me pyll, në L.
*'''Gur’ i Mjalcës''' - shkëmb ku ka qenë një bletë, në V.
*'''Gur’ i Stan Vellës''' – pllajë, në V.
*'''Hjeja e Gravës''' - faqe mali, në L.
*'''Hjésa e Pillit''' - faqe mali, në L.
*'''Hosi''' - brinjë, në J.
*'''Kalaj’ e Birthit''' - gërmadhë kalaje në një kodër, në JL.
*'''Kallogjeri''' - gërmadhë manastiri në një rrëzë mali, në L.
*'''Klish’ e Bezës''' - gërmadhë kishe në fund të majës së Rovit, në JL. Kjo kishë ka qenë e Ledhezës, njij vendbanimi të vjetër që sot ekzistojnë gërmadhat, në L.
*'''Kllap’ e Likovunit''' - faqe mali shkëmbore, në L.
*'''Kokomaro/e/a''' - pyll me përrall, në V.
*'''Kopro/ua''' – pyll me përrall e ullinj, në L.
*'''Krevatina''' ('''Kravatina''') - arë, në V.
*'''Kroi i Bezës''' - krua, ara e ullishte, në V.
*'''Kroi i Birbilit''' - krua, në J.
*'''Kroi i Kallogjerit''' - krua, në L.
*'''Kroi (i) Rrapait''' - krua, në J.
*'''Kroi (i) Shëmrizës''' - krua, në JL.
*'''Kroi (i) Thatë''' - krua, në V.
*'''Kroi (i) Xhamisë''' - krua, në J.
*'''Kroi (i) Zonjës''' - krua, në J.
*'''Ledheza''' - mure të rrëzuara të njij vendbanimi të lashtë në JP. Flitet se aty ka lerë Pirrua, mbreti i Epirit, por më tepër thuhet se ka lerë në fshatin Ledhezë të Gumenicës.
*'''Lëm’ i Gurtë''' - lëmë, në V.
*'''Lëm’ i Gjërë''' - lëmë i gurtë, në V.
*'''Lëm i Kallogjerit''' - lëmë, në L.
*'''Lëm i Maksutit''' - lëmë, në P.
*'''Lëm’ i Muharremit''' - lëmë, në qëndër.
*'''Lëm i Xhamisë''' - lëmë, në J.
*'''Lisat e Golnicës''' – pyll me lisa në mal, në VP.
*'''Lis i Arës Vogël''' - arë me një lis pranë në mal, në VL.
*'''Lis i Lekës''' - arë kur dikur pranë saj ka qenë një lis, në V.
*'''Lis i Xhamisë''' - lis, në J.
*'''Lulet e Beesë''' - ara, në V.
*'''Mal’ i Kupucës''' - majë mali, në J.
*'''Mal’ i Rovit''' - majë mali, në J. Në fund të kësaj maje ndodhet kisha e Bezës.
*'''Mjaltëza''' - shkëmb ku dikur ka ndënjur një bletë, në P.
*'''Monet e Vlemenjet (Monet e Vlamenjet)''' - mone bagëtish, në J.
*'''Monet e Xhixho Gjonit''' - mone të vjetra bagëtish të një farë Gjoni që s’mahet mënd, në J.
*'''Palomullithi''' - dikur ka qenë një mulli i vjetër, sot arë, në V.
*'''Prrejt e Lamenje''' - përroje, në L.
*'''Prroi Bunave''' - përrua, në L. Ky përrua lidhet me këtë gojëdhënë: “Në kohë të veliçanëve (venecianëve) erdhën kusarët ka Njihuari për të vjedhë bagëti ne Prroi Bunave. I thotë djali babës: Ja shih baba, ki mëndjen e shi mos vinë kusarët e na marrën bagëtinë e të më zgjuaç. Dhe atë natë erdhën kusarët, po baba nuku e zgjoi djalin se mos i vritej dhe tha me vetëhe “më mirë të më marrin dhitë se sa të më vrritet djali” Po djali u zgjua kaha qëntë që lehën dhe i tha të jatit: Çi soj nuku më zgjove çeç?, dhe mori dufejnë e me bët mori kusarët prapa. Si që pa një kusar që i feksi pallacka, e qëlloi dhe e la nglatur bë dhe, edhe një tjetër e Ia plasur si të parin dhe ati u vu sinuari me fshatin e Njihuarit. (Refit Ademi).

Tregojnë se në kohën e venecianëvet disa kusarë nga Njihori erdhën për të vjedhur bagëti të Përroi i Bunave. Një natë djali i një bariu që kish bagetitë aty i thotë të jatit: “Ki mëndjen baba, se mos vinë kusarët të na marrën bagëtinë dhe të më zgjuash. Dhe rastësisht atë natë erdhën kusarët, por i ati nuk e zgjoi të birin se mos i vritej dhe tha me vete “Më mirë të më marrin dhitë se sa të më vritet djali”. Por djalin e zgjuan qentë që lehën dhe ky i thotë të jatit: Si baba ti nuk më zgjove? Dhe mori armët dhe ndoqi kusarët nga prapa. Kur pa një nga kusarët që po i ndriçonte pallaska në errësirë, e qëllon duke e lënë të vdekur në tokë. Edhe një tjetër e goditi dhe e Ia të vdekur dhe aty u vu kufiri i Shëmrizës me fshatin Njihorit. (Hasan Bilal Hasani).
*'''Prroi (i) Cjepurit''' - përrua, në JL.
*'''Prroi (i) Druve''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Hosit''' - përrua që mban ujë dimër e verë, në J.
*'''Prroi (i) Malit''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Qafës''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Rodhit''' - përrua, në L.
*'''Prroi (i) Shtogut''' - përrua i thellë, në L.
*'''Qaf’ e Petiladhit''' - qafë e veshur me përrall e mërete, në L.
*'''Qaf’ e Prerë''' - qafë, në L.
*'''Qaf’ e Thanës''' - qafë, në L.
*'''Radhejt''' - varg shkëmbor, në L.
*'''Radhoi Xarrë''' – brez shkëmbor, në L.
*'''Rova''' - ara e pyje, në P.
*'''Rraha''' - përrua, në L.
*'''Rrahet''' - rrahë, në V.
*'''Rrahu i Golnicës''' - pyll, në VP.
*'''Rrap i Kroit''' - rrap shekullor, në P.
*'''Rrap i Shëmrizës''' - rrap i madh në qendër të Shëmrizës. Aty vinin për të veruar qytetarë nga Gumenica.
*'''Rrap i Xhamisë''' - rrap pranë xhamisë, në J.
*'''Spitharet e Arës Madhe''' - spitharë, në L.
*'''Shadaneja''' - ara e ullinj, në L.
*'''Shesh i Bardhë''' - shesh, në V.
*'''Shesh i Butë''' – shesh, në V.
*'''Shesh i Math''' – shesh, në V.
*'''Shkallët e Petiladhit''' - rrugë malore, në V.
*'''Shtrung’ e Arës Madhe''' – shtrungë e gurtë, në V.
*'''Shtrung’ e Bregut''' - shtrungë e gurtë, në V.
*'''Shtrung’ e Arës Vogël''' - shtrungë e gurtë, në VL.
*'''Ullit e Kiçit''' – ullinj, në L.
*'''Varr i Pillit''' – arë, varr i vjetër, në L.
*'''Verdhëza''' – arë, në L.
*'''Verret''' - varret e fshatit, në L.
*'''Vështi''' – vësht me ullinj, në L.
*'''Vulistra''' – burim, në V.
*'''Xarra''' - faqe mali me pyll, në L.
*'''Xhamia e Shëmrizës''' - xhami e fshatit, në qender.

== Demografia ==

'''Familjet në fshatin Shëmrizë:'''(Para Luftës së Dytë Botërore)&lt;ref&gt;Rrapaj. ''Fjalori Onomastik i Epirit''. 1995. f. 219.&lt;/ref&gt;

Agaçenj, Brahiménj, Deménj, Hasanatë, Hoxharénj, Kaçalarë, Laménj, Maksuténj, Meçatë, Meçoratë (fis’ i shuar), Muftarénj, Osmanénj, Sejdillarë, Tahirénj.
&lt;!-- == Ekonomia == --&gt;
&lt;!-- == Kultura == --&gt;
&lt;!-- == Historia == --&gt;
&lt;!-- == Shih edhe == --&gt;
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/GR/58/Semeriza.html vendndodhja]

== Burimet ==
{{reflist}}


{{Qarku Çamëria}}

[[Kategoria:Çamëri]]
[[Kategoria:Fshatra në Greqi]]</text>
      <sha1>a2v5t45a8qswr4bq0sf8o9fyfdtq44k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Julie Christie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66565</id>
    <revision>
      <id>3001056</id>
      <parentid>2272030</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="loa4fgtiy3hy85gf7u7c5e609dxtcwk" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Julie  Christie 
| image = [[Skeda:Julie Christie in Doctor Zhivago 3.jpg|220px]]
| title = në &quot;Doctor Zhivago&quot; më 1965
| emri i vërtetë = 
| birth_date = [[4 prill]] [[1941]]
| birth_place = [[Acamy]], [[Indi]] 
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = 
| nationality = [[Angleze]]
| website = 
}}

'''Julie Frances Christie''' është aktore angleze, e lindur me [[4 prill]] [[1941]] n Асаму ([[Indi]]).

== Filmografia ==
*''Crooks Anonymous'' [[1962]] 
*''Billy Liar'' [[1963]]
*''Darling'' ([[1965]]) 
*[[Doctor Zhivago]] [[1965]] 
*''Fahrenheit 451'' ([[1966]]) 
*''Far from the Madding Crowd'' [[1967]]
*''McCabe &amp; Mrs. Miller'' [[1971]]
*''Shampoo'' [[1975]]
*''The Return of the Soldier'' [[1982]]
*''[[Hamlet]]'' ([[1996]]
*''Dragonheart'' [[1996]]
*''I'm with Lucy'' [[2002]]
*''[[Troja (film)|Troja]] (''Troy'' [[2004]])''


== Teatër ==
* Cries From The Heart (2007) színész

'''Royal Court Theatre'''
* Old Times (1995, 2007) színész

'''Wyndham’s Theatre'''
* Suzanna Andler (1997)

'''Chichester''' 
* Uncle Vanya (1973) színész

'''Broadway'''
* The Comedy of Errors (1964) színész
* Frinton Repertory of Essex (1957) színész

== Referimet ==
{{reflist}}

== Lidhjet e jashtme ==
{{commons}}
*{{imdb emri|id=0001046|emri=Julie Christie}}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1941]]</text>
      <sha1>loa4fgtiy3hy85gf7u7c5e609dxtcwk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001345</id>
      <parentid>3001056</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="1h062ftej25uqfyp75ajwak3r9c1kuh" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Julie  Christie 
| image = [[Skeda:Julie Christie in Doctor Zhivago 3.jpg|220px]]
| title = në &quot;Doctor Zhivago&quot; më 1965
| emri i vërtetë = 
| birth_date = [[4 prill]] [[1941]]
| birth_place = [[Acamy]], [[Indi]] 
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = 
| nationality = [[Angleze]]
| website = 
}}

'''Julie Frances Christie''' është aktore angleze, e lindur me [[4 prill]] [[1941]] n Асаму ([[Indi]]).

== Filmografia ==
*''Crooks Anonymous'' [[1962]] 
*''Billy Liar'' [[1963]]
*''Darling'' ([[1965]]) 
*[[Doctor Zhivago]] [[1965]] 
*''Fahrenheit 451'' ([[1966]]) 
*''Far from the Madding Crowd'' [[1967]]
*''McCabe &amp; Mrs. Miller'' [[1971]]
*''Shampoo'' [[1975]]
*''The Return of the Soldier'' [[1982]]
*''[[Hamlet]]'' ([[1996]]
*''Dragonheart'' [[1996]]
*''I'm with Lucy'' [[2002]]
*''[[Troja (film)|Troja]]'' (''Troy'', [[2004]])


== Teatër ==
* Cries From The Heart (2007) színész

'''Royal Court Theatre'''
* Old Times (1995, 2007) színész

'''Wyndham’s Theatre'''
* Suzanna Andler (1997)

'''Chichester''' 
* Uncle Vanya (1973) színész

'''Broadway'''
* The Comedy of Errors (1964) színész
* Frinton Repertory of Essex (1957) színész

== Referimet ==
{{reflist}}

== Lidhjet e jashtme ==
{{commons}}
*{{imdb emri|id=0001046|emri=Julie Christie}}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1941]]</text>
      <sha1>1h062ftej25uqfyp75ajwak3r9c1kuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gerda Antti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67945</id>
    <revision>
      <id>3001082</id>
      <parentid>2055787</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="898" sha1="3sdp12w298dc1rzqicw1pxssbnyuh6m" xml:space="preserve">'''Gerda Antti''',  lindi më [[20 gusht]] të vitit [[1929]] në [[Övertorneå]], [[Suedi]], është shkrimtare suedeze.

== Veprat ==
* ''Här och nu'' (1961)
* ''Kväll efter kväll'' (1965)
* ''Inte värre än vanligt'' (1977)
* ''Christer von Rosen'' 1979
* ''Ett ögonblick i sänder'' (1980), roman
* ''Jag reder mig nog ''(1983), roman
* ''Det ljuva livet'' (1983), 
* ''Hjärndöd?'' (1985)
* ''Det är mycket med det jordiska ''(1987), roman
* ''Fjärrvärme ''(1991), roman
* ''Varav hjärtat är fullt'' (1993), roman
* ''Bara lite roligt'' (1994), roman.
* ''Dessa dagliga dagar'' (1996)
* ''Romanerna om Ulla'' (1997)
* ''Romanerna om Astrid'' (1997)
* ''Livet skriver kapitel'' (2001), roman
* ''[[Ungjävlar]]'' (2005)
* ''Min man David'' (2008), roman ISBN 91-0-012158-4

{{biografi-cung}}

{{DEFAULTSORT:Antti, Gerda}}
[[Kategoria:Shkrimtarë suedezë]]
[[Kategoria:Lindje 1929]]</text>
      <sha1>3sdp12w298dc1rzqicw1pxssbnyuh6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klonimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68019</id>
    <revision>
      <id>3001114</id>
      <parentid>2068151</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49137" sha1="t8shl5ltu5l5vnl02gsfupehbewmjx8" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
{{pa referenca}}


&lt;!--
 *Lidhur me këtë-Informacion te përgjithshëm mbi klonimin ; klonimi nga gazetat ; etika e klonimit ; legjislacioni ; problemet mbi klonimin ; kafshët e klonuara ; klonimi për organet ; dhe te tjera.  
--&gt;
'''Klonim''' quhet përdorimi i teknikave artificiale që nuk i përkasin riprodhimit gjinor me anë të të cilave nga një person unik do të rriten një grup i qelizave të gjalla.

== Përmbledhje ==
Mundësia për klonimin e njeriut, doli kur shkencëtaret skoceze në Institutin Roslin krijuan delen e shumëpërfolur &quot;Dolli&quot; (gjini 385, 810-13, 1997), që rriti interesin dhe shqetësimin në gjithë botën për shkak të komplikimeve të saj shkencore dhe etike. Bema, e përcaktuar nga revista Shkenca si revolucioni i 1997-es, gjithashtu solli pasiguri mbi kuptimin e ”klonimit”—një term mbrojtës i përdorur tradicionalisht nga shkencëtaret për të përshkruar proceset e ndryshme për dyfishimin e materialit biologjik.

== Ç'është klonimi ? A ka tipe të ndryshme klonimi ? ==
Kur mediat raportojnë lidhur me klonimin në lajmë, ata zakonisht flasin vetëm për një tip te quajtur klonimi riprodhues. Megjithatë ka lloje te ndryshme klonimi, dhe teknologjia për klonimin mund te përdoret dhe për qëllime te tjera përvec prodhimit te binjakut gjenetik te nje organizmi tjetër. Një kuptim baze mbi tipet e ndryshme te klonimit është rruga për te mare një qëndrim te informuar për dëftesat publike ekzistuese dhe per te mare vendimet personale me te mira te mundshme. Me poshtë do te diskutojmë për tre tipe teknologjish për klonimin : (1) teknologjia e rekombinimit të ADNse ose klonimi i ADNse, (2) klonimi riprodhues, (3) klonimi terapeutik.

=== Teknologjia e rekombinimit të ADNse ose klonimi i gjeneve ===
Termat “teknologjia e ADNse rekombinante”, ”klonimi i ADNse”, “klonimi molecular” dhe “klonimi i gjeneve” të gjitha i referohen te njëjtit proces : transferimi i një fragmenti te ADNse qe na intereson nga një organizëm ne një element gjenetik vetereplikues siç është një plasmid bakterial. ADNja qe na interesonte me pas mund te shumohet në një qelizë te huaj. Kjo teknologji ka ekzistuar që në vitet [[1970]], dhe është kthyer ne një praktike të zakonshme në laboratorët e biologjisë molekulare në ditët e sotme. Shkencëtaret e plasmideve qe studiojnë një gjen ne veçanti shpesh përdorin plazmidet bakteriale për të gjeneruar shumimin e kopjeve te të njëjtit gjen. Plazmidet janë molekula ADNje kromozomike ekstra, rrethore, te dallueshme nga genomi bacterial normal. Plazmidet dhe tipe të tjerë vektorësh klonimi u përdoren nga eksplorueset e Projektit Te Genomit Human për te kopjuar gjenet dhe pjese te tjera te kromozomeve për te gjeneruar material identik te mjaftueshëm për studime te mëtejshme.

Te “klonosh një gjen”, një fragment ANDje që përmban gjenin që na intereson izolohet nga ADNja kromozomike duke përdorur enzimat e restriksionit dhe pastaj bashkohet me një plasmid që është prere me te njëjtat enzima restriksioni. Kur fragmenti i ADNse kromozomike bashkohet me vektorin e tij te klonimit në laborator, quhet një ”molekule ADNje rekombinante”. ADNja rekombinante me pas mund te riprodhohet bashke me ADNne e qelizës ku është vendosur. 

Plazmidet mund te mbajnë deri ne 20.000 bp te ADNse te huaj. Përvec plazmideve bakteriale, vektorë të tjerë mund të mëren viruset, kromozome artificiale bakteriesh (KAB), kromozome artificiale majaje (KAM). Kozmidet janë vektorë klonimi të ndërtuar artificialisht që mbajnë deri në 45 kb AND të huaj dhe mund të paketohen në fage lambda per infektim ne qelizat e E. Kolit. KABte shfrytezojne faktorin e fertilitetit F+ (plazmidin) të gjendur tek E. Koli për të mbajtur 100 deri ne 300 kb AND te shtuar. Nje KAM është një kromozom funksional me prejardhje nga majaja qe mund te mbaje deri ne 1MB AND te huaj. Bakteriet përdoren me shpesh si molekulat ”mikpritese” për molekulat e ADNse rekombinante, por gjithashtu përdoren qelizat e majasë dhe ato humane.

=== Klonimi Riprodhues ===
Delja e shumëpërfolur vdiq në moshën 6 vjeçare. Dolli, gjitari i pare qe u klonua nga AND e rritur, iu dha fund nga një injeksion letal në [[14 Nëntor]] [[2003]]. Para se te vdiste, Dolli vuante nga kanceri i mushkërive dhe artriti. Megjithëse zakonisht delet Fin Dorset jetojnë mesatarisht nga 11 deri ne 12 vjeç, ekzaminimet e pas vdekjes te Dollit nxorën se veç kancerit dhe artriti ajo ishte normale ne aspektet e tjera. Delja pa emër nga e cila u klonua Dolli kishte vdekur disa vjet me pare para krijimit te saj. Dolli qe mamaja e gjashte qingjave, te cilët u ushqyen sipas mënyrës të vjetër.

Klonimi riprodhues është një teknologji që përdoret për të gjeneruar një kafshe që ka të njëjtën bërthame ADNje si një tjetër kafshe qe ka jetuar me pare ose që akoma ekziston. Dolli u krijua nga teknologjia e klonimit riprodhues. Ne një proces te quajtur ”transferimi i bërthamës somatike” (TIBS), shkencëtaret transferoje material gjenetik nga bërthama e një qelizë të rritur donatore në një vezë bërthama e të cilës, e si rrjedhim dhe materiali i saj gjenetik, janë hequr. Veza e rindërtuar qe përmban AND nga një qelize donatore duhet te trajtuar me kimikate ose me rryme elektrike në mënyre qe te stimulohet ndarja e qelizës. Kur embrioni i klonuar arrin në një fazë të përshtatshme, transferohet ne uterusin e një femre ku ajo vazhdon te zhvillohet deri ne lindje.

Dolli apo dhe çdo kafshe tjetër e krijuar duke përdorur teknologjinë e transferimit te bërthamës, nuk është në të vërtete një klon identik i kafshës donatore. Vetëm ADNja kromozomike apo bërthamore është identike me atë të donatorit. Një pjesë e materialit gjenetik te klonit vjen nga mitokondria në citoplazmen e vezës ku kemi vendosur bërthamën somatike. Mitokondrite, të cilat janë organela qe i shërbejnë si burime energjie qelizës, përmbajnë segmentet e vet te shkurtër te ADNse. Mutacione te mundshme ne ADNne mitokondriale besohet se luajnë një rol të rëndësishëm ne procesin e zhvillimit.

Suksesi i Dollit është më të vërtete mbresëlënës sepse provoi që materiali gjenetik nga një qelize e specializuar e rritur, mund të riprogramohej për të gjeneruar nje organizëm të tere të ri. Para këtij demonstrimi shkencëtaret besonin se kur një qelize behej e specializuar si veshka, zemra, kocka apo ndonjë tjetër lloj qelize, ndryshimi qe i përhershëm dhe gjene te tjera te panevojshme ne qelize do te bëheshin inaktive. Disa shkencëtare besojnë se gabime ose pakompletimi ne procesin e riprogramimit shkaktojnë frekuenca te larta vdekshmërie, deformime, dhe paaftësi te vërejtura midis kloneve te kafshëve.

=== Klonimi terapeutik ===
Klonimi terapeutik, gjithashtu i quajtur “klonimi i embrionit”, është prodhimi i embrioneve humane për përdorim ne kërkime. Qëllimi i këtij procesi nuk është të krijohen qenie humane te klonuara, por te mblidhen qeliza burimore qe mund te përdoren për studime mbi zhvillimin e qenieve njerëzore dhe për te trajtuar sëmundje të ndryshme. Qelizat burimore janë të rëndësishme për kërkimet biomjekësore sepse ato mund të përdoren për të gjeneruar efektivisht çdo lloj tipi te qelizave te specializuara në trupin e njeriut. Qelizat burimore ekstraktohen (shtrydhen) nga qeliza pasi ajo i është nënshtruar procesit te ndarjes për pesë ditë. Veza ne këtë faze quhet blastocist. Procesi i ekstraktimit shkatërron embrionin, qe ngre një varietet shqetësimesh etike. Shumë eksplorues shpresojnë qe një ditë qelizat burimore të mund të përdoren si qeliza zevendesuese per te trajtuar sëmundjet e zemrës, Alzhemeirin, kancerin dhe sëmundje te tjera.

Në Nëntor të [[2001]], shkencëtare nga Teknologji Të Avancuara Të Qelizës (TAQ), një kompani bioteknologjie në Masashuta, deklaruan se kishin klonuar embrionin e parë human me qëllimin për të avancuar kërkimet terapeutike. Për të bërë këtë, ata morën veze nga vezoret e femrës dhe pastaj ia u hoqën materialin gjenetik me një gjilpëre 2/10.000 të incit të gjera. Një qelizë lëkurë u vendos në vezën që i hoqëm bërthamën për të shërbyer si një bërthamë e re. Veza filloi të ndahej pasi u stimulua nga një kimikat i quajtur jonomicinë. Suksesi i rezultateve qe i limituar. Megjithëse ky proces u fillua me tete veze, vetëm tre u ndanë dhe vetëm një që e afte të ndahej në gjashtë qeliza para se të ndalonte.

Teknologjia e ADNse rekombinante është e rëndësishme për të mësuar rreth teknologjive të tjera të lidhura me të, siç është terapia e gjenit, inxhinieria gjenetike e]]&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt; organizmit, dhe sekuencimi i genomeve. Terapia e gjeneve mund të përdoret për të trajtuar kushte të caktuara gjenetike duke përdorur vektorët virusale që mbajnë kopje të korrigjuara të gjeneve&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;Vendosni këtu tekstin pa formatim&lt;/nowiki&gt; me gabime në qelizën e organizmit ku e vendosim. Gjene nga organizma të ndryshme që përmirësojnë shijen, dhe vlerat ushqimore apo që mundësojnë rezistencën ndaj disa tipeve të caktuara sëmundjesh mund të përdorën për të organizuar gjenetikisht ushqimin. Me sekuencimin e genomit, fragmente të ADNse kromozomike duhet të vendosen në vektorë të ndryshëm klonimi për të gjeneruar fragmente te një madhësie të përshtatshme për sekuencim.

Në qoftë së shkallët e ulëta të suksesit mund të përmirësohen (Dolli që vetëm një sukses nga 276 prova), klonimi riprodhues mund të përdoret për të zhvilluar mënyra eficente për ti dhëne përparësi riprodhimit të kafshëve me cilësi të veçanta. Për shembull, kafshe që prodhojnë droga (ilaçe) ose kafshë që kanë shërbyer gjenetikisht për studimin e sëmundjeve humane mund të prodhoheshin në masë.

Klonimi riprodhues mund të përdoret gjithashtu për të ripopulluar kafshë në rrezik zhdukjeje ose kafshë që është vështirë të riprodhohen. Në [[2001]], lindi kloni i parë i një kafshë të rrezikuar, një ka i egër ose buall. Ai vdiq katër orë pas lindjes nga një infeksion. Në 2001, shkencëtarët në [[Itali]] njoftuan për klonimin e suksesshëm te një bebeje të shëndetshme dhie të egër që është në rrezik zhdukjeje. Dija e egër e klonuar jeton në një qendër të jetës së egër në [[Sardenja]]. Specie të tjera të rrezikuara janë antilopa bongo afrikane, tigri smartan, dhe panda gjigande. Klonimi i kafshëve ne zdukje parandalon një sfide të madhe të shkencëtareve sepse veza dhe zëvendësuesi që nevojiten për të krijuar embrionin e klonuar do të ishin nga specie të ndryshme nga kloni.

Teknologjia e klonimit terapeutik një ditë mund të përdorët për prodhimin e një organi të terë human nga një qelizë e vetme, ose të prodhojnë qeliza të shëndetshme që mund të zëvendësojnë qelizat e dëmtuara në sëmundjet degjenezuese siç është Alzheimer apo Parkinson. Megjithatë duhet akoma shumë punë para se klonomi terapeutik të bëhet një mundësi reale për trajtimin e çrregullimeve.
'''&lt;nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;Vendosni këtu tekstin pa formatim&lt;/nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;'''

== Çfarë lloj kafshësh janë klonuar ? ==

Shkencëtaret kanë klonuar kafshe për vite më radhë. Në [[1952]], u klonua kafsha e parë, një tedpol. Para krijimit të Dollit, gjitari i parë i klonuar nga qeliza e një kafshë të rritur, klonet krijoheshin nga qelizat embrionike. Që nga klonimi i Dollit, shkencëtaret kanë klonuar një numër kafshësh të medhaja dhe të vogla, përfshirë këtu dhe delen, dhi, lopë, mi, derr, mace, lepuj dhe një buall. Të gjithë këta klone janë krijuar duke përdorur teknologjinë e transferimit të bërthamës.

Qindra kafshe të klonuara ekzistojnë sot, por numri i specieve të ndryshme është i limituar. Përpjekjet për të klonuar kafshë të tilla si majmunët, pulat, kuajt dhe qentë kanë qenë të pasuksesshme. Disa specie mund të jenë më rezistente ndaj bërthamës të transferuar nga qeliza somatike se të tjerat. Procesi i heqjes të bërthamës nga qeliza vezë dhe zëvendësimi i saj me bërthamën e qelizës donatore është traumatik, dhe para se klonimet të bëhen me sukses duhet që të bëhen përmirësime në teknologjinë e klonimit.

== A mund të klonohen organet për përdorim në transplantet ? ==

Shkencëtaret shpresojnë që një dite klonimi teraupetik të mund të përdoret për të gjeneruar inde dhe organe për transplante. Për të bërë këtë, ADNja do të ekstraktohej nga personi në nevoje dhe do të vendosej në një veze që do ia kemi hequr bërthamën. Pasi veza që përmban ADNne e pacientit fillon të ndahet, qelizat burimore embrionike që mund të transformohen në çdo lloj indi do të kultivoheshin. Qelizat burimore do të përdoreshin për të gjeneruar një organ apo ind që është një lidhje gjenetike me recipientin. Në teori, organi i klonuar mund të transplantohet tek pacienti pa pasur rrezik për kundërshtimin e organit. Në qoftes e organet do të mund të gjeneroheshin nga embrionet e klonuar humane, nevoja për dhurim organesh do të reduktohej shumë.

Duhet të kalohen shumë sfida para se transplanted me &quot;klonim organesh&quot; të bëhen realitet. Do të duhet të zhvillohen teknologji me efektive për të krijuar embrionin human, për të kultivuar qelizat burimore, dhe për të krijuar organe nga qelizat burimore. Në [[2001]], shkencëtaret me kompaninë e bioteknologjisë Teknologjia e Avancuar e Qelizës (TAQ) raportuan se kishin klonuar embrionin e pare human, megjithatë, embrioni i vetëm që i kish mbijetuar procesit të klonimit ndaloi zhvillimin pasi u nda në gjashte qeliza. Në Shkurt të [[2002]], shkencëtare me të njëjtën kompani bioteknologjie raportuan se kishin transplantuar me sukses organet e veshkës tek lopa. Skuadra e kërkimeve krijoi një embrion të klonuar të lopës duke i hequr materialin gjenetik një veze dhe duke i injektuar asaj ADNne nga qelizat e lëkurës të veshit të lopës donatore. Meqenëse dihet pak rreth manipulimit të qelizave burimore embrionike nga lopa, shkencëtaret e lanë embrionin e klonuar të zhvillohej në kushte artificiale. Shkencëtaret kanë kultivuar qeliza fetusale nga klonet dhe e kanë transplantuar atë në lopën donatore. Në tre muaj vëzhgimi nuk u vere asnjë shenje e kundërshtimit imunitar në recipientin ku u krye transplantimi.

Një aplikim tjetër i fuqishëm i klonimit në transplantimin e organeve është krijimi i derrkuceve gjenetikisht të modifikuar nga të cilët mund të kultivohen organe të përshtatshme për njeriun. Transplanti i organeve dhe indeve nga kafshët tek njerëzit quhet ksenotransplantizem.

Pse derrkucet ? Primatët do të ishin me të afërt gjenetikisht me humanet, por ata janë me të vështire për t’u klonuar dhe kanë një shkalle shumë me të vogël riprodhimi. Nga llojet e kafshëve që janë klonuar me sukses, indet dhe organet e derrit janë me të ngjashëm me ato të njeriut. Për të krijur një derr, shkencëtaret duhet të çaktivizojnë gjenet që e bëjnë sistemin imunitar të njeriut të kundërshtoje një organ të implantuar deri. Gjenet vendosen në qeliza individuale, të cilat me pas përdoren për të krijuar klone nga të cilët do të kultivohen organet. Në [[2002]], një kompani bioteknologjie britaneze raportoi se ishte e para që prodhoi klonim double-knockout derave që jane inxhinieruar gjenetikisht për të mos i patur të dy kopiet e gjeneve të përfshira në kundërshtimin e transplanteve. Nevojitën me tepër kërkime për të studiuar transplantin e organeve nga derrat e klonuar në kafshët e tjera.

== Cilat janë rreziqet e klonimit ? ==

Klonimi riprodhues është i shtrenjte dhe shumë joeficent. Me shumë se 90 % e përpiekjeve për klonimin dështojnë në prodhimin pasardhësve të gjallë. Do të duheshin me shumë se 100 procedura për transferimin bërthamor për të prodhuar një klon të gjalle. Duke pare shkallen e ulet të suksesit, kafshët e klonuara tentojnë të kenë më shumë komplikime mes stemin imunitar dhe shkalle me të larta infeksioni, rritja e tumorit, e çrregullime të tjera. Studimet japoneze kanë treguar se minjtë e klonuar kanë shëndet të keq dhe ngordhin shpejt. Rreth një e trea e kavieve të klonuara të lindura të gjalla kanë ngordhur shumë shpejt, dhe shumë nga ata ishin të mëdhenj jashtë normales. Shume kafshe të klonuara nuk kanë jetuar mjaftueshëm për të mare të dhëna të sakta për ecurinë e kloneve. Te qenit të shëndetshëm në një moshe të re fatkeqësisht nuk është një faktor i mjaftueshëm për të përcaktuar një jete të gjatë. Vdekja e kloneve njihet si misterioze. Për shembull : delja e pare e klonuar nga Australia që energjike ditën që ngordhi, dhe rezultate e autopsisë dështuan në përcaktimin e shkakut të ngordhjes të sa.

Në [[2002]], kërkuesit në Institutin Whitehead për Kërkime Biomjekësore në Cambrige, Massachusetts, raportuan se genomet e miut të klonuar janë me rrezik. Duke analizuar më shumë se 10.000 qeliza të melcise dhe të placentas të miut të klonuar, ata zbuluan se rreth 4 % e gjeneve funksionojnë në mënyre anormale. Parregullsitë nuk vijnë si rezultat i mutacioneve në gjenet por nga ndryshimet në aktivizimin normal ose në shprehjen e disa gjeneve.

Probleme gjithashtu mund të krijohen nga programimi i gabimeve në materialin gjenetik nga një qelize donatore. Kur një embrion krijohet nga bashkimi i një spermatozoidi dhe një veze, embrioni merr kopje të të shumtevet të gjeneve nga të dy prindërit. Një proces që quhet “fiksimi” kimikisht shënjon ADNne nga nëna dhe nga babai në mënyre që të meret vetëm një kopje e një lloj gjeni (ose gjeni amësor ose ai atësor). Defektet në fiksimin gjenetik të ADNse nga një qelize e vetme donatore mund të çoje në zhvillimin e disa çrregullimeve në embrionin e klonuar.

== A duhet të klonohen njerëzit ? ==

Mjekët nga Shoqata Mjekësore Amerikanë dhe shkencëtare nga Shoqata Amerikane për Avancimin e Shkencës kanë botuar deklarata formale publike duke kundërshtuar klonimin riprodhues human. Kongresi i Shteteve të Bashkuara e ka konsideruar miratimin e legjislacionit për ndalimin e klonimit të njerëzve.

Lidhur me joefikasitetin e klonimit të kafshëve (vetëm një ose dy pasardhës të gjelle për ç'do 100 eksperimente) dhe mungesat në kuptimin e plote të klonimit riprodhues, shumë shkencëtare dhe mjekë këmbëngulin shumë fort se do të që joetike të provohej të klonohej njeriu. Jo vetëm që shumica e përpiekjeve për klonimin e gjitarëve dështojnë, por rreth 30 % e kloneve të lindur të gjalle janë të prekur me sindromën e “pasardhësve me përmasa të medha” dhe kushte të tjera dobesuese. Një numër i madh i kafshëve të klonuara kanë ngordhur parakohë nga infeksionet dhe komplikimet e tjera. Te njëjtat probleme duhet të priten në klonimin e njerëzve. Për me tëpër, shkencëtaret nuk e dine si do të ndikonte klonimi në zhvillimin mendor. Ndërsa intelekti dhe gjendja shpirtërore mund të mos jene aq të rëndësishme për një lope ose për një mi, ato janë vendimtare për zhvillimin e humaneve të shëndetshëm. Me kaq shumë të panjohura për klonimin riprodhues, përpjekia për të klonuar njeriun për momentin konsiderohet fuqishëm e rrezikshme dhe e papërgjegjshme nga ana etike. Derrat e klonuar rritin shpresat për transplant. 

Kërkim në gazeta : të krijosh një dele të klonuar të quajtur Dolli
Deborah Barnes, Ph.D.

Dështimi për të kaluar legjislacionin e klonimit, 1997-2003
Dështimi për të kaluar legjislacionin e klonimit, 1997-1998

1997-1998 Masat kundër klonimit
2001-2003 Masat kundër klonimit

Derrat e pare &quot;double-knockout&quot;

Korrespondenti i shkencës në çështjen pretendon të ketë kapërcyer në çështjen për krijimin e organeve për transplant nga deri në njeriu.

Terapeutistet e PPL, me baze afër Edinburgut në Skotlande, thotë se ka krijuar të ashtuquajturit derrat double-knockout, të përpunuar gjenetikisht për të mos i patur të dyja kopjet e një gjeni që shkakton refuzimin.

Shkencëtaret kanë dhëne reagime të ndryshme lidhur me këtë çështje.

Disa eksperte thonë se ky është nja avancim i gënjeshtërt, ndërsa të tjerë thonë se ky është një hap i vogël përgjatë një rruge shumë të gjatë.

PPLja është kritikuar gjithashtu për publikimin e lajmit në shtyp, në vend që të publikonte të dhënat e tij në një gazete shkencore ku meritat e kërkimeve të saj do të mund të gjykoheshin me me saktësi.

Double-knockout

Për shumë vjet shkencëtaret për ti përmirësuar gjenetikisht derrat në mënyre që ata të mund të rritnin organe të përshtatshme për transplant në njerëzit-procedura e njohur si ksenotransplantizmi.
 
Disa njerëz kalojnë vite me dializa
Për momentin ka një numër shumë të vogël organesh nga donatore humane, gjë e cila mund të zgjidhej duke pasur një furnizim të sigurt nga derrat.

Shume njerëz të cilëve iu nevojitet një transplant veshke iu duhet të kalojnë vite të tera me dialize në pritje që një organ i përshtatshëm të vihet në disponim për ta.

Ndonëse sistemi imunitar human refuzon menjëherë inde nga derrat e çfarëdoshëm, sepse derrat prodhojnë një lloj sheqeri të veçante të quajtur alfa 1,3 galaktoze, që i jep imunitet objektivit të qelizave.

Celesi për të parandaluar këtë refuzim është të hiqet nga ADNja e derrave një gjen vendimtar i cili i cili krijon një gjen që e transformon këtë gjen në sipërfaqe të qelizës.

Po këtë vit me përpara dy firma bioteknologjie, PPL dhe rivali i tij amerikan Bioterapeutika e Kredhur, njoftuan krijimin e derrave që iu mungonte njëra kopje e gjeneve.

Tani PPLja ka shkuar një hap me përpara duke prodhuar dera që iu mungojnë të dyja kopjet.

Pranime të përziera

David Ajares i PPLse tha në një përcaktim &quot;Ky avancim na sjell me afër premtimit e një zgjidhjeje të fuqishme për problemin e mungesës të organeve dhe qelizave për transplant.&quot;

Disa shkencëtare ranë dakord me të. Profesorë Sheila MacLean nga Universiteti i Glasgou tha &quot;është dukshëm një hap i madh përpara dhe në qofte se do të aplikohej gjerësisht do të ulte me siguri problemet lidhur me ksenotransplentizmin.&quot;

Ndonese Chris Rudge, Drejtori Mjekesor i Transplanteve në Mbretërinë e Bashkuar, pjese e Shërbimit Nacional të Shëndetit në Britani, ishte e matur.

“Megjithëse ky është një zhvillim shumë interesant ka akoma shumë pune për tu bërë para se të zbulohet nëse kjo do të rezultojë me sukses tek njerëzit” tha ai.

“Ka shqetësime shumë të vërteta lidhur me rreziqet për transferimin e infeksioneve nga deri tek njeriu.”

Frika se viruset e derrit mund të hyjnë në në popullatën humane është një nga arsyet pse transplanti eksperimental i organeve të derrit në njeriu është i ndaluar në shumë shtete.

Ndajnë shqetësimin

Profesori Patrik Beitson, i cili kryeson punën në grup të Shoqërisë Rojal për kafshët gjenetikisht të modifikuara, kritikoi ashpër vendimin e PPLse për të publikuar në shtyp kërkimet e tij në vend që ndiqte rrugën tradicionale të publikimit të punës të tyre në gazetën shkencore.

“Komuniteti i shkencëtareve do të jete skeptik për këtë zbulim derisa puna ti nënshtrohet rishikimeve të tjera nga kërkues të tjerë të kësaj fushe” tha ai.

“Kjo deklaratë, e cila padyshem do t’rite çmimin e aksionit të kompanisë, mund të konsiderohet e parakohshme para se shkencëtare të tjerë të kenë pasur shansin për të parepretendimet.”

Komenti i profesor Beitson lidhur me çmimin e aksionit të PPLse ishte vetëm pjesërisht i sakte. Nga paditja e se enjtes, disa ore pasi doli lajmi, aksionet në Londër u rriten me 0.5 e një peni 7.25 pens.

Duke bërë paralelizmin e një orientimi të përgjithshëm në sektorin e bioteknologjisë, çmimi i PPLse ka rene ndjeshëm që nga viti 1996.

Kërkim në gazeta : Krijimi i një deleje të klonuar të quajtur Dolli
Deborah Barnes, Ph.D.

Kush do ta kishte menduar se një dele skoceze e quajtur Dolli do të shkaktonte një trazire ndërkombëtare ? Por ja që që ndodhi, dhe e gjithë kjo për shkak të fillesave të saj joortodokse. Dolli nuk është një dele e zakonshme, e krijuar nga çiftimi i një deleje me një dash. Ajo është një klon, një kopje gjenetike e “mamasë” se saj donatore, një dele gjashte vjeçare. Dhe ky fakt, bashke me një njoftim tjetër që shkencëtaret në Oregon kanë klonuar majmune nga qelizat embrionike, ka krijuar debate midis kërkuesve, eticieneve, dhe politikaneve në të gjithë botën.

Faqia e pare e gazetës Natyra me njoftimin e lindjes se Dollit. 
 
Polemika etike mbi çdo eksperiment në të ardhmen për klonimin e qenieve njerëzore—qe akoma NUK ka ndodhur—do të zëre faqet e para të gazetave për muaj me radhe. Para se të hyjmë në këto debate, është e rëndësishme të dimë se cperfshin procesi i klonimit dhe pse Dolli është kaq e veçante. Është gjithashtu e rëndësishme të kuotojme disa nga pyetjet celes që solli Dolli.

== Ç’është kloni ==
Emri &quot;klon&quot; dhe folja “të klonosh” nuk përdoren me përputhshmeri. Në biologji, një klon është një qelize ose një organizëm që është gjenetikisht identik me një qelizë ose organizëm tjetër. Shumë organizma të thjeshtë siç janë bakteriet riprodhojnë veten e tyre duke kopjuar materialin e tyre gjenetik ose duke e ndare atë pergjysem. Dy bakteriet që vijnë si rezultat i kësaj formë riprodhimi aseksual janë gjenetikisht identike ; ato janë klone të njëra tjetrës. Në kontrast me këtë, gjatë procesit të riprodhimit seksual, bërthama e një qelizë sperme, e cila përmban ADNne e babait, shkriet me bërthamën e qelizës vezë, që përmban ADNne e nënës. Pasardhësit do të përmbajnë material gjenetik nga të dy prindërit dhe nuk janë identike me ta. 

Folja “të klonosh” i referohet procesit të krijimit të qelizave të klonuara ose organizmave. Procesi ndryshon, në varësi të llojit të qelizave të përdorura në procesin e klonimit dhe të rezultatit të dëshiruar. Zakonisht kur shkencëtaret klonojnë një kafshe, ata marin bërthamën e një qelize —-- që përmban kromozome të përbëra nga ADNja dhe proteina --— dhe e vendosim në një qelize veze të cilës i kemi hequr bërthamën. Qeliza veze më pas ndahet për të prodhuar një embrion që zhvillohet në një kafshe, në qofte se procedurat shkojnë siç janë planifikuar.

== Procedurat laboratorike për klonimin e majmunëve Rhesus ==
Embrione të quajtur blastocite krijoheshin duke përdorur teknika standarde të fertilizimit invitro. Pasi vezët e fertilizuara ndaheshin disa herë për të formuar blastocitët, ato ndaheshin në qeliza embrionike individuale. Gjatë një procesi të quajtur transferimi bërthamor, bërthama e çdo qelize embrionike shkrihej me një oocyte nga një majmun tjetër pasi qelizës vezë i ishte hequr bërthama. Qeliza e shkrire zhvillohej në një kulturë për të formuar një blastocist dhe transferohet në një majmun mama zëvendësues, e cila do e lindte. Te dy majmunët Rhesus të prodhuar nga kjo metodë ishin klone të qelizave embrionike (të prodhuara nga qeliza të fertilizuara) ; ata nuk ishin kopje të asnjërit nga prindërit majmunë. 

Në eksperimentet e mëparshme të klonimit me macen dhe miun, Kromozomet donatore vinin nga nga embrione shumë të mëdhenj ose, në rastin e bretkosave të klonuara, nga tedpolet e reja. Embrionet shumë primitive tek gjitarët janë quajtur blastocite, që prodhohen psi një qelize e fertilizuar ndahet disa herë, por para se të fillojë të zhvillohet ndonjë ind i specializuar. Kohet e fundit dy majmune Rhesus u prodhuan nga qelizat embrionike në blastocitet me një metodë të quajtur transferimi bërthamor.

== Si u krijua Dolli ==
Dolli është ndryshe. Ajo u gjenerua nga një qelize e pjekur e specializuar jo nga një qelize embrionike e paspecializuar. 

Për të krijuar Dollin, Ian Wilmut i institutit Roslin në Edinburg të Skotlandës, dhe koleget e tij përdoren një qelizë të mare nga gjiri i një deleje gjashte vjeçare në fazën e fundit të shtatzanise. Kërkuesit shkrinë qelizën e specializuar të gjirit me një qelizë vezë që ishte gati për t’u fertilizuar, por e mare nga një dele tjetër. Shkencëtaret e kishin hequr më parë bërthamën e qelizës vezë, dhe përdoren rryme elektrike për të bërë bashkimin e saj me qelizën e gjirit. Celesi i suksesit të Dollit qëndronte tek bërja e qelizës se gjirit “të qetë”. 
Në mënyre që qeliza e gjirit të mos sillej më si e tillë dhe të mund të riprogramohej për t’u bërë një embrion. 
Embrioni i përftuar --- i cili u be Dolli --- përmbante të gjithë kromozomet nga qeliza donatore e gjirit dhe asnjë nga qeliza veze ku u vendos. Kështu Dolli është një kopje gjenetike e përpikte—një klon-e “mamasë” të qelizës së saj donatore. Wilmut dhe koleget e tij i publikuan zbulimet e tyre në një gazete shkencore në [[27 Shkurt]] të [[1997]]. 

=== Pse kërkuesit krijuan Dollin ===
Wilmut dhe bashkëpunëtoret e tij krijuan Dollin sepse ata po përpiqen të gjejnë mënyra për të prodhuar bagëti që përmbajnë tipare gjenetike të veçanta. Dy kompani bioteknologjie themeluan kërkimet. Njëra e quajtur Terapeuticienet PPL, po përpiq për të gjetur mënyra për të prodhuar kafshe që përmbajnë një lloj proteine në qumështin e tyre. Teoria është që nëse kërkuesit do të mundin të zhvillojnë kafshë me karakteristika të dëshirueshme, ata mund t’I klonojnë ato më pas për të prodhuar kope të tera që përmbajnë të njëjtat tipare.

=== Pse është Dolli kaq e veçante ===
Ndërsa disa njerëz shqetësohen për të klonuar njeriun, shumë shkencëtare lavdërojnë Dollin. Ekzistenca e saj kontradikton një ide që kish qëndruar për një kohe të gjatë rreth zhvillimit embrionik, dhe shkencëtaret i gëzohen rezultatet të kërkimeve që thyen një teori të vjetër. Megjithatë është e rëndësishme të kujtojmë se kërkuesit në Skoci u përpoqën 277 herë për të krijuar një dele të klonuar, dhe ata ia arritën qëllimit vetëm një herë. Ata akoma po përpiqen të përsosin teknikat e përdorura për të klonuar Dollin.

Dolli është e veçante sepse ajo kundërshton përcaktimin se qelizat nga një kafshe e rritur janë shumë të specializuara për të gjeneruar një organizëm të ri. Kërkuesit për një kohë të gjatë kanë menduar se gjatë zhvillimit embrionik, qelizat bëhen të specializuara sepse disa nga gjenet e tyre çaktivizohen dhe të tjerë aktivizohen. Para Dollit, shkencëtaret mendonin se shumë gjene në qelizat e rritura çaktivizoheshin përgjithnjë. Ata besonin se vetëm gjenet në vezën e fertilizuar, embrioni, ose kafshe shumë të vogla janë të plotfuqishme—plot fuqi, plotësisht të aktivizuara, dhe të afta për të gjeneruar një organizëm të ri. Por me sa duket Dolli e hodhi poshtë këtë.

“Dolli është mbresëlënëse sepse ajo u klonua nga një qelizë e rritur, somatike” thotë Alan Wolffe i laboratorit të embriologjisë në Institutin Internacional të Shëndetit të Fëmijëve dhe të Zhvillimit të njerëzve në Bethesda. Një qelizë somatike është një qelizë trupore që përmban numrin e plotë të kromozomeve për atë lloj—54 për delën dhe 46 për njeriun. Qelizat somatike, të tilla si qelizat muskulare, qelizat nervore, dhe qelizat e lëkurës zakonisht janë të specializuara për të kryer një funksion të caktuar.

Përvec entuziazmit për Dollin, jo të gjithë shkencëtaret janë të bindur se ajo u gjenerua nga një qelizë e rritur që ishte plotësisht e specializuar apo e diferencuar. Disa shkencëtare mendojnë se Dolli mund të jetë rezultat i një qelizë gjiri që përmbante disa nga karakteristikat e qelizave embrionike. Skeptiket theksojnë se disa nga qelizat në gjirin e një deleje shtatzane (siç ishte “nëna” gjenetike e Dollit) nuk janë plotësisht të diferencuara.

Përvec disa pyetjeve penguese rreth vetive të qelizës që u përdor për të gjeneruar Dollin, ajo mbetet një fenomen ndërkombëtare. Dolli provoi se është e mundur të klonohet një kafshe e shëndetshme nga bërthama e një qelizë të rritur.

Dështimi Për Te Kaluar Legjislacionin Federal Të Klonimit.

Nuk ka statuse federale në Shtetet e Bashkuara kundër klonimit. Kongresi dështoi për të kaluar legjislacionin në sesionin e 1997-98. Në [[2001]] Dhoma e Përfaqësuesve kaloi një faturë për të ndaluar të dy, dhe klonimin riprodhues dhe klonimin për kërkime, të cilën presidenti Bush tha se do ta firmose. Senati e parashtroi legjislacionin por nuk u mor asnjëherë ndonjë votë.

Dështimi Për Te Kaluar Legjislacionin Federal Të Klonimit, 1997-1998

Në Shkurt të 1997, një muaj pasi Instituti Roslin në Skoci deklaroi se ata kishin klonuar nja dele, Presidenti Klinton nxori një urdhër ekzekutiv ku ndalohej përdorimi i fondeve federale për klonimin e njeriut. Ky kusht është akoma në funksion por nuk ka ndikim në kërkimet të financuara privatisht kështu që është më tepër simbolik.

Në Shkurt të 1998es u prezantua një faturë për ndalimin e klonimit human nga Senatoret Demokratike Feinstein dhe Kenedi. Një faturë konkurruese, e cila do të kishte ndaluar klonimin riprodhues tek njeriu dhe krijimin e embrioneve klonare, u prezantua nga Grupi i Senatoreve Republikane, i Pari dhe Lotti. Fatura demokratike u mbështet nga industria e bioteknologjisë dhe nga komuniteti i kërkimeve biomjekesore, dhe fatura Republikanë nga grupet e anti-abortit dhe nga konservativet fetare. Asnjë nga anëtaret e tjerë nuk luajtën një rol të dukshëm në ushtrimin e presionit.

Një javë më vonë pas paraqitjes të saj fatura e “Bond-First-Lott” u bllokua nga një votë 42 me 54 duke dështuar në dhënien fund të debatit. Të gjitha 42 votat për t’I dhëne fund debatit vinin nga Republikanet e anti-abortit. Si rrjedhim nuk u bene përpjekje për të siguruar kalimin e faturës Demokratë.

Dështimi Për Te Kaluar Legjislacionin Federal Të Klonimit, 2001-2003.

Në Dhjetor 2000 dhe Janar 2001, dy skuadra të ndara shkencëtaresh njoftuan se se kishin ndërmend të fillonin të provonin të klononin qeniet njerëzore, duke i bërë ligjvënësit të përpiqeshin dhe njëherë për sigurimin e një ndalesë për klonimin human. Faturat u paraqiten në Dhome dhe Senat në Prill [[2001]].

Ashtu si në [[1998]], faturat e mbështetura nga kryesia Republikane do t’i ndalonte dhe klonimin riprodhues human dhe atë për kërkime, ndërsa faturat e mbështetura nga udhëheqja Demokratike do të ndalonte vetëm klonimin riprodhues.

Në Dhomën e Përfaqësuesve, dy faturat kryesore konkurruese ishin HR 2505 dhe HR 2172. Fatura 2505, &quot;Akti i Ndalimit Të Klonimit Të Njeriut i 2001&quot; u prezantua nga Përfaqësuesi David Weldon (R-FL). Ajo fliste për për ndalimin e përhershëm të krijimit të embrioneve klonare dhe të përdorimit të tyre për formimin e plote të klonit human. Fatura 2172, &quot;Akti i Ndalimit të Klonimit i 2001&quot; u prezantua nga Përfaqësuesi James Greenwood (R-PA. Kjo faturë fliste për një pezullim 10 vjeçar për prodhimin e qenieve humane të klonuara i ndjekur nga një “perëndim” automatik. Ajo gjithashtu kërkonte që çdokush që synonte të prodhonte embrione humane të klonuar për qellim kërkimesh duhet të informonte qeverinë federale, dhe të premtonin se nuk do ti përdornin ato për të prodhuar klone humane plotësisht të formuar. 

Në [[31 Gusht]], Dhoma e Përfaqësuesve e kaloi faturën e Weldonit me një vote prej 265 kundër 162 votave. Ata që votuan për faturën e Weldonit ishin 200 nga 201 përfaqësues të Dhomës të Republikaneve, plus 63 nga 210 përfaqësues të Dhomës të Demokrateve, plus 2 të pavarura. Demokratet që votuan për faturën e Weldonit vinin pothuajse të gjithë nga zonat konservative jugore dhe perëndimore ose nga zonat demokratike të veriut dhe të lindjes. Sidoqoftë, 12 liberale të Dhomët të Demokrateve votuan për faturën e Weldonit. 

Në Prill të 2001 Senatori konservativ Sam Brownback (R-KS) prezantoi një faturë plotësuese të faturës të Weldonit (S. 790. Në 2002, legjislacioni u parashtrua dhe asnjëherë nuk u mor ndonjë votë. 

E njëjta gjë ndodhi dhe në fillim të sesionit Kongresional pasardhës. Në [[27 Shkurt]] të [[2003]], Dhoma aprovoi një ndalim të klonimit riprodhues dhe atij për kërkime me 241 vota kundër 155 votash, e sponsorizuar nga Rep. Weldon. Një faturë konkurruese që ishte vetëm për ndalimin e klonimit riprodhues, e prezantuar nga Republikanet Greenwood dhe Peter Deutsch (D-FIa.), dështoi me 174 vota pro kundër 231 votash. Fatura të njëvlefshme u paraqiten në Senat por nuk u votuan më.

== Analizë ==
Pse Shtetet e Bashkuara, ashtu si shumë shtete të tjera, akoma nuk ka qenë e suksesshme për të venë në zbatim legjislacionin për ndalimin e klonimit riprodhues ? 
Nevoja për një ligj të tillë është veçanërisht shumë e madhe në SHBA për shkak të mungesës të ndonjë sistemi efektiv për të licencuar laboratorët private të kërkimeve, klinikat e fertilitetit, apo për veprime të tjera komerciale duke përfshire këtu dhe embrionet dhe gametët humane. Administrata e Ushqimit dhe Drogave në SHBA (AUD) ka kërkuar ligj mbi klonimin e njeriut, por është nën mandate të ligjit për të konsideruar veten sigurinë dhe efikasitetin dhe jo për tu mare me dekrete sociale, politike dhe morale. 

Ndoshta dy ndryshimet me të dukshme midis SHBA dhe shteteve të tjera janë përçarja e presidentit në këtë shtet midis abortit, dhe fuqisë të lobit të saj bioteknologjik. Këta dy faktorë ishin vendimmarrës në mosmarrjen parasysh të përpjekjeve Kongresionale për kalimin e legjislacionit kundër klonimit në 1997-98, dhe bllokuan valën e dyte të
Te këtyre përpjekjeve në 2001 deri në 2003.

== Masat kundër klonimit në 1997-1998 ==
Kur Senati po merte në konsiderate legjislacionin kundër klonimit në 1998, industria e bioteknologjisë loboi fuqishëm kundër faturës Republikane që do të kishte ndaluar të dy, dhe klonimin riprodhues dhe klonimin për kërkime, duke dhëne argumentin se kjo do të limitonte kërkimet mjekësore. Ndërsa industria e biteknologjisë mbështeste zyrtarisht fature Feinstein-Kenedi, duke e nxjerr jashtë ligjit vetëm klonimin riprodhues, ajo nuk beri asnjë përpjekje për të siguruar kalimin e saj pasi fatura e Republikaneve u mund në Senat.

Pengesa e dytë e madhe për kalimin e legjislacionit për klonimin në 1998 ishte ngatërrimi i saj me me politikën e abortit. Avokatet kundër zgjedhies, të kundërshtuar në çfarëdo forme mbi kërkimet për embrionin apo në manipulim, mbështetnin faturën më të kuptueshme Republikane. Avokatet pro zgjedhies, të hezituar për të pyetur për meritat e klonimit për kërkime nga frika se kjo mund të përmirësonte statusin moral të embrioneve, mbështetnin faturën Feinstein-Kenedi. 

Për të mposhtur këto pozita të polarizuara do të duhej një motivim, energji dhe udhëheqje e stërmadhe. Fatkeqësisht shumë pak Senatoreve iu duk urgjente nevoja për të vene në veprim legjislacionin. Ndërkohë që historia e Dollit tërhoqi vëmendjen e gjithë botës, shumë shkencëtare dhe përfaqësues të bioteknologjisë argumentuan se asnjë shkencëtar serioz nuk kishte propozuar të klononte njeriun, dhe një përpjekje e tillë nuk duhej dhe nuk mund të ndodhte për një kohë të gjatë. Senatori Kenedi luajti një rol kyç në mbrojtjen dhe lëvdimin e këtij pozicioni tek anëtaret e tjerë të Senatit gjatë debatit bazë : 
“Çdokush duhet ta ketë të qartë se nesër nuk do të jetë absolutisht farë nevoja për të vepruar për parandalimin e klonimit të një qenieje njerëzore. Asnjë shkencëtar me reputacion nuk do të donte të klononte qeniet njerëzore. Shkencërisht, kjo akoma nuk mund të ndodhe.” (Regjistrimet Kongresionale, 10 Shkurt, 1998, faqe S561). 

Gjatë debatit të shkurtër bazë të Senatit në 1998, deklarata ishte formuar si një si një proces mjekësor bërthamor kundër të drejtave të embrionit. Shumë pak komente i adresoheshin implikimeve më të mëdha etike dhe sociale të klonimit për kërkime, potencialit të tij eugjenikë, apo rrugët e gjera të kërkimeve alternative. Ashtu siç pritej, vota finale për faturën Republikane u rezua duke dominuar pro zgjedhjeja kundër rreshtave të anti ndërprerjes, më gjithsej 42 vota në favor të saj të dhëna nga Republikanet kundër ndërprerjes.

== Masat kundër klonimit 2001-2003 ==
Në vitin [[2001]], pak njerëz diskutonin se klonimi i njeriut ishte një perspektive e largët. Nga të dyja palët që pranuar nevoja për ndalimin e klonimit riprodhues, megjithëse disa legjislacione e limitonin shqetësimin e tyre në manifestimin e rreziqeve fizike që klonimi do të pasqyronte dhe tek fëmijët e klonuar dhe tek femrat që do të pretendonin të ngeleshin shtatzëna me ata.
Karakteristika më e madhe e debateve Kongresionale në [[2001]]-[[2003]] mbi klonimin ishte përsëri politikat përçarëse klonimit për kërkime. 

Kalimi i faturës të Weldon në Dhome në Gusht të 2001 me një vote prej 265 kundër 162 votash që më i forte sec pritej. Dymbëdhjetë Demokrate pro zgjedhjes votuan për faturën e Wildon. Ndonëse, vota ishte polarizuar se shumti në një mënyre tjetër përgjatë rreshtave pro-zgjedhjes/pro-jetës.

Nje situate e ngjashme filloi të formohej në Senat.

A similar situation took shape in the Senate. Sam Brownback (R-KS), a conservative abortion opponent, introduced a Weldon companion bill (S. 790) that would ban both reproductive and research cloning. Pro-choice Democratic Senator Mary Landrieu (LA) joined him as a co-sponsor, but most of the bill's support came from anti-choice Republicans.

Fatura kryesore konkurruese (S. 1758), e cila do të ndalonte klonimin riprodhues por aprovonte qarte klonimin për kërkime, u prezantua nga Senatoret Dianne Feinstein dhe Edward Kennedy. Shume Republikane kundër zgjedhies, duke përfshire këtu dhe Orrin Hatch, thane se do të votonin për të, por gjithashtu ajo u meshtet në mase nga Demokratet pro zgjedhjes. 

Nga fundi i Marsit, të dyja faturat dolën të ishin disa vota më pak nga maxhoranca. Në Qershor të dyja palët ofruan kompromise. Senatoret Spekter dhe Harkin menduan për inkorpporimin e rregullave dhe kontrollet shtese në faturat e tyre, të cilat në formën e tyre fillestare i garantonin kërkuesve në bioteknologji pothuajse një liri të pakufizuar. Senatoret Brownback dhe Landrieu testuan mbështetjen për një pezullim të përkohshëm në vend të një ndalimi të përhershëm për të cilin ato flisnin në fillim. 
Megjithatë nuk kishte kompromis të mjaftueshëm për të thyer ngecjen që ekzistonte dhe kështu Senati vendosi ta tërhiqte votën e tij.

== Fytyra e vërtetë e klonimit ==
Si do të dukej bota nëse shkencëtare renegate këmbëngulin në eksperimentet e tyre për të klonuar njeriun ? Ekspertet thonë se nuk do të ishte e bukur-dhe që shtrirja e klonimit human mund të mos zgjatë për shumë kohe. Raelianet, një grup fetar që beson se alienët krijuan jetën në tokë, pushtuan faqet kryesore të medias me deklaratën e tyre një dite pas krishtlindjeve se ata i kishin sjelle në jete klonin e pare human. Kjo mbetet e paprovuar, dhe shumë eksperte e konsiderojnë atë një gënjeshtër.

Por pasi qetësohet atmosfera e pas karnavaleve, dalin të tjera deklarata se klonet po vijnë në jetë në tokë. Kjo ditë mund të jetë shumë e afërt.

“Është plotësisht e pakontrollueshme që grupe të ndryshme do të përpiqen të klonojnë qeniet njerëzore. Por ata do të krijojnë shumë bebe të vdekura dhe shumë që do të vdesin gjatë rrugës” thotë bioeticieni Tomas Murrai.

Te humbura në deklaratat reklamuese për klonimin human janë dëgjuar fakte shkencore që tregojnë se klonimi i kafshëve është plot me rreziqe dhe para dhe pas lindjes. Shkencëtaret janë në gjendje të klonojnë delet, macet, derrat, buajt dhe minjtë, por jo pa gabime shumë domethënëse që zakonisht shfaqen në përmasa mbi normale të fetusit, defekte placentale, të mushkërive, të veshkave dhe probleme kardiovaskulare, anomali të trurit, mosfunksionim të sistemit imunitar dhe vënia e shumte e peshës pas lindjes.

Përpjekjet për të klonuar primatët kanë treguar të jenë dhe me të vështira dhe mund të jenë të pamundura me metodat e tanishme, thonë shkencëtaret. Një shqetësim të veçante përbejnë embrionet që duken si normale dhe të shëndetshëm por që në nivelin gjenetik janë një &quot;galeri horroresh&quot; thotë Tanja Dominko, e cila kryesoi kërkimet për klonimin e primatëve, në Beaverton. 

Teknologjia e Avancuar e Qelizës në Worcester, është grupi i vetëm shkencor që ka njoftuar për krijimin e embrioneve humane për qëllime kerkimesh. Drejtori mjekësor i ACTse Robert Lanza thotë që shpreson që një ditë të krijoje kurën për sëmundje të tilla si Alzheimer duke e bazuar në qeliza të kultivuara nga embrionet e klonuar. Por ky grup ka zbuluar se klonimi i embrioneve humane nuk është kaq i thjeshte. Vetëm një ka arritur ndarjen deri në shtatë qeliza dhe që kishte anomali gjenetike shumë domethënëse.

Lanza thotë se teknikat po përmirësohen për qëllime të kërkimeve mjekësore por jo mjaftueshëm sa për të krijuar një bebe të shëndetshme.

&quot;Defektet shkatërruese në lindje&quot;

Në qofte se në maternitete do të fillojnë të shfaqen bebe të klonuara, shkencëtaret parashikojnë që ata do të lidhen me respiratorët sepse zemrat dhe mushkrite e tyre do të jenë të deformuara. Gjithashtu të porsalindurve të cilët kanë dëmtim të trurit dhe nuk mund të thithin iu nevojiten gypat ushqyes. Te tjerë mund të kenë deformime fizike shumë të theksuara. Edhe ata të lindur me një pamje normale ka shumë mundësi që të shfaqin epilepsi, autizëm apo anomaly në sjellje.

“Te gjitha të dhënat mbi klonimin e kafshëve tregojnë shkalle të larta të humbjes të fetusit, abort dhe vdekje që në bark, dhe shumë kafshe të klonuara kanë defekte shkatërruese që në lindje” thotë Gerald Schaten.

“Kur njerëzit punojnë me kafshët e fermës apo me minjtë e laboratorit dhe lind një pasardhës që vuan, veterineret mund t’i bëjnë ata të ngordhin pa dhimbje. Po njerëzit të cilët po përpiq të klonojnë njeriun, a do të bëjnë të njëjtën gjë me një bebe që vuan ?”

Dy specialiste fertiliteti, Severino Antinori nga [[Roma]] dhe Panos Zavos nga Lexington, kanë njoftuar për përpjekje individuale për të klonuar njerëzit. Antinori bëri të ditur në Mars se në Janar do të lindte një klon. Zavos duhej të kishte filluar përpjekjet e tij vjeshtën e kaluar. Antinori, Zavos dhe Boisselier nga Klonaid, kompania Raeliane që thotë se ka sjellë në jetë dy bebe të klonuara, kenë dale se tepërmi nëpër programet televizive, dhe disa kritike, kanë kërkuar legjitimitet duke i ftuar ata të dëshmojnë para Kongresit dhe Akademike kombëtare të shkencave.

Akkoma asnjë nga këta njerëz nuk ka siguruar prova për aftësime për të krijuar në të vërtete një klon human të shëndetshëm, thotë Murrai. Kur u pyeten se si ia bënë për të shmangur deformimet që janë hasur në kafshët e klonuara, të tre ata përsërisin se shkencëtaret të cilët klonojnë kafshët nuk dinë se c’bëjnë.

“Nëse procesi kryet në mënyrën që behet klonimi i kafshëve, po, ka rrezik” Zavos tha për &quot;USA TODAY&quot; në Gusht kur ai prezantoi një çift anonim që tha se ata kishin në plan të kishin një bebe të klonuar. &quot;Ne kemi shkencën e fetusit amësor, dhe në do të monitorojmë shtatzënitë më shumë kujdes.&quot;

Shumë nga defektet e lindura të hasura në kafshët e klonuara janë të ngjashme me deformimet fizike të të sëmurëve mendore dhe me prapambetje mendore të gjetura në çrregullime të rralla gjenetike të shkaktuare nga një fenomen i njohur si fiksimi gjenetik, thotë Artur Baudet, profesor gjenetikë në Kolegjin Baylor të Mjekësisë në Hjuston.

Këto çrregullime lindin kur gjenet e nënës dhe të babait nuk kalojnë në zhvillimin embrionik natyrshëm.</text>
      <sha1>t8shl5ltu5l5vnl02gsfupehbewmjx8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001324</id>
      <parentid>3001114</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim strukturor (infobox/etiketa) pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49062" sha1="eg8tczv390awb9oqrlxr3rspc5jobv1" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
{{pa referenca}}


&lt;!--
 *Lidhur me këtë-Informacion te përgjithshëm mbi klonimin ; klonimi nga gazetat ; etika e klonimit ; legjislacioni ; problemet mbi klonimin ; kafshët e klonuara ; klonimi për organet ; dhe te tjera.  
--&gt;
'''Klonim''' quhet përdorimi i teknikave artificiale që nuk i përkasin riprodhimit gjinor me anë të të cilave nga një person unik do të rriten një grup i qelizave të gjalla.

== Përmbledhje ==
Mundësia për klonimin e njeriut, doli kur shkencëtaret skoceze në Institutin Roslin krijuan delen e shumëpërfolur &quot;Dolli&quot; (gjini 385, 810-13, 1997), që rriti interesin dhe shqetësimin në gjithë botën për shkak të komplikimeve të saj shkencore dhe etike. Bema, e përcaktuar nga revista Shkenca si revolucioni i 1997-es, gjithashtu solli pasiguri mbi kuptimin e ”klonimit”—një term mbrojtës i përdorur tradicionalisht nga shkencëtaret për të përshkruar proceset e ndryshme për dyfishimin e materialit biologjik.

== Ç'është klonimi ? A ka tipe të ndryshme klonimi ? ==
Kur mediat raportojnë lidhur me klonimin në lajmë, ata zakonisht flasin vetëm për një tip te quajtur klonimi riprodhues. Megjithatë ka lloje te ndryshme klonimi, dhe teknologjia për klonimin mund te përdoret dhe për qëllime te tjera përvec prodhimit te binjakut gjenetik te nje organizmi tjetër. Një kuptim baze mbi tipet e ndryshme te klonimit është rruga për te mare një qëndrim te informuar për dëftesat publike ekzistuese dhe per te mare vendimet personale me te mira te mundshme. Me poshtë do te diskutojmë për tre tipe teknologjish për klonimin : (1) teknologjia e rekombinimit të ADNse ose klonimi i ADNse, (2) klonimi riprodhues, (3) klonimi terapeutik.

=== Teknologjia e rekombinimit të ADNse ose klonimi i gjeneve ===
Termat “teknologjia e ADNse rekombinante”, ”klonimi i ADNse”, “klonimi molecular” dhe “klonimi i gjeneve” të gjitha i referohen te njëjtit proces : transferimi i një fragmenti te ADNse qe na intereson nga një organizëm ne një element gjenetik vetereplikues siç është një plasmid bakterial. ADNja qe na interesonte me pas mund te shumohet në një qelizë te huaj. Kjo teknologji ka ekzistuar që në vitet [[1970]], dhe është kthyer ne një praktike të zakonshme në laboratorët e biologjisë molekulare në ditët e sotme. Shkencëtaret e plasmideve qe studiojnë një gjen ne veçanti shpesh përdorin plazmidet bakteriale për të gjeneruar shumimin e kopjeve te të njëjtit gjen. Plazmidet janë molekula ADNje kromozomike ekstra, rrethore, te dallueshme nga genomi bacterial normal. Plazmidet dhe tipe të tjerë vektorësh klonimi u përdoren nga eksplorueset e Projektit Te Genomit Human për te kopjuar gjenet dhe pjese te tjera te kromozomeve për te gjeneruar material identik te mjaftueshëm për studime te mëtejshme.

Te “klonosh një gjen”, një fragment ANDje që përmban gjenin që na intereson izolohet nga ADNja kromozomike duke përdorur enzimat e restriksionit dhe pastaj bashkohet me një plasmid që është prere me te njëjtat enzima restriksioni. Kur fragmenti i ADNse kromozomike bashkohet me vektorin e tij te klonimit në laborator, quhet një ”molekule ADNje rekombinante”. ADNja rekombinante me pas mund te riprodhohet bashke me ADNne e qelizës ku është vendosur. 

Plazmidet mund te mbajnë deri ne 20.000 bp te ADNse te huaj. Përvec plazmideve bakteriale, vektorë të tjerë mund të mëren viruset, kromozome artificiale bakteriesh (KAB), kromozome artificiale majaje (KAM). Kozmidet janë vektorë klonimi të ndërtuar artificialisht që mbajnë deri në 45 kb AND të huaj dhe mund të paketohen në fage lambda per infektim ne qelizat e E. Kolit. KABte shfrytezojne faktorin e fertilitetit F+ (plazmidin) të gjendur tek E. Koli për të mbajtur 100 deri ne 300 kb AND te shtuar. Nje KAM është një kromozom funksional me prejardhje nga majaja qe mund te mbaje deri ne 1MB AND te huaj. Bakteriet përdoren me shpesh si molekulat ”mikpritese” për molekulat e ADNse rekombinante, por gjithashtu përdoren qelizat e majasë dhe ato humane.

=== Klonimi Riprodhues ===
Delja e shumëpërfolur vdiq në moshën 6 vjeçare. Dolli, gjitari i pare qe u klonua nga AND e rritur, iu dha fund nga një injeksion letal në [[14 Nëntor]] [[2003]]. Para se te vdiste, Dolli vuante nga kanceri i mushkërive dhe artriti. Megjithëse zakonisht delet Fin Dorset jetojnë mesatarisht nga 11 deri ne 12 vjeç, ekzaminimet e pas vdekjes te Dollit nxorën se veç kancerit dhe artriti ajo ishte normale ne aspektet e tjera. Delja pa emër nga e cila u klonua Dolli kishte vdekur disa vjet me pare para krijimit te saj. Dolli qe mamaja e gjashte qingjave, te cilët u ushqyen sipas mënyrës të vjetër.

Klonimi riprodhues është një teknologji që përdoret për të gjeneruar një kafshe që ka të njëjtën bërthame ADNje si një tjetër kafshe qe ka jetuar me pare ose që akoma ekziston. Dolli u krijua nga teknologjia e klonimit riprodhues. Ne një proces te quajtur ”transferimi i bërthamës somatike” (TIBS), shkencëtaret transferoje material gjenetik nga bërthama e një qelizë të rritur donatore në një vezë bërthama e të cilës, e si rrjedhim dhe materiali i saj gjenetik, janë hequr. Veza e rindërtuar qe përmban AND nga një qelize donatore duhet te trajtuar me kimikate ose me rryme elektrike në mënyre qe te stimulohet ndarja e qelizës. Kur embrioni i klonuar arrin në një fazë të përshtatshme, transferohet ne uterusin e një femre ku ajo vazhdon te zhvillohet deri ne lindje.

Dolli apo dhe çdo kafshe tjetër e krijuar duke përdorur teknologjinë e transferimit te bërthamës, nuk është në të vërtete një klon identik i kafshës donatore. Vetëm ADNja kromozomike apo bërthamore është identike me atë të donatorit. Një pjesë e materialit gjenetik te klonit vjen nga mitokondria në citoplazmen e vezës ku kemi vendosur bërthamën somatike. Mitokondrite, të cilat janë organela qe i shërbejnë si burime energjie qelizës, përmbajnë segmentet e vet te shkurtër te ADNse. Mutacione te mundshme ne ADNne mitokondriale besohet se luajnë një rol të rëndësishëm ne procesin e zhvillimit.

Suksesi i Dollit është më të vërtete mbresëlënës sepse provoi që materiali gjenetik nga një qelize e specializuar e rritur, mund të riprogramohej për të gjeneruar nje organizëm të tere të ri. Para këtij demonstrimi shkencëtaret besonin se kur një qelize behej e specializuar si veshka, zemra, kocka apo ndonjë tjetër lloj qelize, ndryshimi qe i përhershëm dhe gjene te tjera te panevojshme ne qelize do te bëheshin inaktive. Disa shkencëtare besojnë se gabime ose pakompletimi ne procesin e riprogramimit shkaktojnë frekuenca te larta vdekshmërie, deformime, dhe paaftësi te vërejtura midis kloneve te kafshëve.

=== Klonimi terapeutik ===
Klonimi terapeutik, gjithashtu i quajtur “klonimi i embrionit”, është prodhimi i embrioneve humane për përdorim ne kërkime. Qëllimi i këtij procesi nuk është të krijohen qenie humane te klonuara, por te mblidhen qeliza burimore qe mund te përdoren për studime mbi zhvillimin e qenieve njerëzore dhe për te trajtuar sëmundje të ndryshme. Qelizat burimore janë të rëndësishme për kërkimet biomjekësore sepse ato mund të përdoren për të gjeneruar efektivisht çdo lloj tipi te qelizave te specializuara në trupin e njeriut. Qelizat burimore ekstraktohen (shtrydhen) nga qeliza pasi ajo i është nënshtruar procesit te ndarjes për pesë ditë. Veza ne këtë faze quhet blastocist. Procesi i ekstraktimit shkatërron embrionin, qe ngre një varietet shqetësimesh etike. Shumë eksplorues shpresojnë qe një ditë qelizat burimore të mund të përdoren si qeliza zevendesuese per te trajtuar sëmundjet e zemrës, Alzhemeirin, kancerin dhe sëmundje te tjera.

Në Nëntor të [[2001]], shkencëtare nga Teknologji Të Avancuara Të Qelizës (TAQ), një kompani bioteknologjie në Masashuta, deklaruan se kishin klonuar embrionin e parë human me qëllimin për të avancuar kërkimet terapeutike. Për të bërë këtë, ata morën veze nga vezoret e femrës dhe pastaj ia u hoqën materialin gjenetik me një gjilpëre 2/10.000 të incit të gjera. Një qelizë lëkurë u vendos në vezën që i hoqëm bërthamën për të shërbyer si një bërthamë e re. Veza filloi të ndahej pasi u stimulua nga një kimikat i quajtur jonomicinë. Suksesi i rezultateve qe i limituar. Megjithëse ky proces u fillua me tete veze, vetëm tre u ndanë dhe vetëm një që e afte të ndahej në gjashtë qeliza para se të ndalonte.

Teknologjia e ADNse rekombinante është e rëndësishme për të mësuar rreth teknologjive të tjera të lidhura me të, siç është terapia e gjenit, inxhinieria gjenetike e]]&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt; organizmit, dhe sekuencimi i genomeve. Terapia e gjeneve mund të përdoret për të trajtuar kushte të caktuara gjenetike duke përdorur vektorët virusale që mbajnë kopje të korrigjuara të gjeneve&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;Vendosni këtu tekstin pa formatim&lt;/nowiki&gt; me gabime në qelizën e organizmit ku e vendosim. Gjene nga organizma të ndryshme që përmirësojnë shijen, dhe vlerat ushqimore apo që mundësojnë rezistencën ndaj disa tipeve të caktuara sëmundjesh mund të përdorën për të organizuar gjenetikisht ushqimin. Me sekuencimin e genomit, fragmente të ADNse kromozomike duhet të vendosen në vektorë të ndryshëm klonimi për të gjeneruar fragmente te një madhësie të përshtatshme për sekuencim.

Në qoftë së shkallët e ulëta të suksesit mund të përmirësohen (Dolli që vetëm një sukses nga 276 prova), klonimi riprodhues mund të përdoret për të zhvilluar mënyra eficente për ti dhëne përparësi riprodhimit të kafshëve me cilësi të veçanta. Për shembull, kafshe që prodhojnë droga (ilaçe) ose kafshë që kanë shërbyer gjenetikisht për studimin e sëmundjeve humane mund të prodhoheshin në masë.

Klonimi riprodhues mund të përdoret gjithashtu për të ripopulluar kafshë në rrezik zhdukjeje ose kafshë që është vështirë të riprodhohen. Në [[2001]], lindi kloni i parë i një kafshë të rrezikuar, një ka i egër ose buall. Ai vdiq katër orë pas lindjes nga një infeksion. Në 2001, shkencëtarët në [[Itali]] njoftuan për klonimin e suksesshëm te një bebeje të shëndetshme dhie të egër që është në rrezik zhdukjeje. Dija e egër e klonuar jeton në një qendër të jetës së egër në [[Sardenja]]. Specie të tjera të rrezikuara janë antilopa bongo afrikane, tigri smartan, dhe panda gjigande. Klonimi i kafshëve ne zdukje parandalon një sfide të madhe të shkencëtareve sepse veza dhe zëvendësuesi që nevojiten për të krijuar embrionin e klonuar do të ishin nga specie të ndryshme nga kloni.

Teknologjia e klonimit terapeutik një ditë mund të përdorët për prodhimin e një organi të terë human nga një qelizë e vetme, ose të prodhojnë qeliza të shëndetshme që mund të zëvendësojnë qelizat e dëmtuara në sëmundjet degjenezuese siç është Alzheimer apo Parkinson. Megjithatë duhet akoma shumë punë para se klonomi terapeutik të bëhet një mundësi reale për trajtimin e çrregullimeve.

== Çfarë lloj kafshësh janë klonuar ? ==

Shkencëtaret kanë klonuar kafshe për vite më radhë. Në [[1952]], u klonua kafsha e parë, një tedpol. Para krijimit të Dollit, gjitari i parë i klonuar nga qeliza e një kafshë të rritur, klonet krijoheshin nga qelizat embrionike. Që nga klonimi i Dollit, shkencëtaret kanë klonuar një numër kafshësh të medhaja dhe të vogla, përfshirë këtu dhe delen, dhi, lopë, mi, derr, mace, lepuj dhe një buall. Të gjithë këta klone janë krijuar duke përdorur teknologjinë e transferimit të bërthamës.

Qindra kafshe të klonuara ekzistojnë sot, por numri i specieve të ndryshme është i limituar. Përpjekjet për të klonuar kafshë të tilla si majmunët, pulat, kuajt dhe qentë kanë qenë të pasuksesshme. Disa specie mund të jenë më rezistente ndaj bërthamës të transferuar nga qeliza somatike se të tjerat. Procesi i heqjes të bërthamës nga qeliza vezë dhe zëvendësimi i saj me bërthamën e qelizës donatore është traumatik, dhe para se klonimet të bëhen me sukses duhet që të bëhen përmirësime në teknologjinë e klonimit.

== A mund të klonohen organet për përdorim në transplantet ? ==

Shkencëtaret shpresojnë që një dite klonimi teraupetik të mund të përdoret për të gjeneruar inde dhe organe për transplante. Për të bërë këtë, ADNja do të ekstraktohej nga personi në nevoje dhe do të vendosej në një veze që do ia kemi hequr bërthamën. Pasi veza që përmban ADNne e pacientit fillon të ndahet, qelizat burimore embrionike që mund të transformohen në çdo lloj indi do të kultivoheshin. Qelizat burimore do të përdoreshin për të gjeneruar një organ apo ind që është një lidhje gjenetike me recipientin. Në teori, organi i klonuar mund të transplantohet tek pacienti pa pasur rrezik për kundërshtimin e organit. Në qoftes e organet do të mund të gjeneroheshin nga embrionet e klonuar humane, nevoja për dhurim organesh do të reduktohej shumë.

Duhet të kalohen shumë sfida para se transplanted me &quot;klonim organesh&quot; të bëhen realitet. Do të duhet të zhvillohen teknologji me efektive për të krijuar embrionin human, për të kultivuar qelizat burimore, dhe për të krijuar organe nga qelizat burimore. Në [[2001]], shkencëtaret me kompaninë e bioteknologjisë Teknologjia e Avancuar e Qelizës (TAQ) raportuan se kishin klonuar embrionin e pare human, megjithatë, embrioni i vetëm që i kish mbijetuar procesit të klonimit ndaloi zhvillimin pasi u nda në gjashte qeliza. Në Shkurt të [[2002]], shkencëtare me të njëjtën kompani bioteknologjie raportuan se kishin transplantuar me sukses organet e veshkës tek lopa. Skuadra e kërkimeve krijoi një embrion të klonuar të lopës duke i hequr materialin gjenetik një veze dhe duke i injektuar asaj ADNne nga qelizat e lëkurës të veshit të lopës donatore. Meqenëse dihet pak rreth manipulimit të qelizave burimore embrionike nga lopa, shkencëtaret e lanë embrionin e klonuar të zhvillohej në kushte artificiale. Shkencëtaret kanë kultivuar qeliza fetusale nga klonet dhe e kanë transplantuar atë në lopën donatore. Në tre muaj vëzhgimi nuk u vere asnjë shenje e kundërshtimit imunitar në recipientin ku u krye transplantimi.

Një aplikim tjetër i fuqishëm i klonimit në transplantimin e organeve është krijimi i derrkuceve gjenetikisht të modifikuar nga të cilët mund të kultivohen organe të përshtatshme për njeriun. Transplanti i organeve dhe indeve nga kafshët tek njerëzit quhet ksenotransplantizem.

Pse derrkucet ? Primatët do të ishin me të afërt gjenetikisht me humanet, por ata janë me të vështire për t’u klonuar dhe kanë një shkalle shumë me të vogël riprodhimi. Nga llojet e kafshëve që janë klonuar me sukses, indet dhe organet e derrit janë me të ngjashëm me ato të njeriut. Për të krijur një derr, shkencëtaret duhet të çaktivizojnë gjenet që e bëjnë sistemin imunitar të njeriut të kundërshtoje një organ të implantuar deri. Gjenet vendosen në qeliza individuale, të cilat me pas përdoren për të krijuar klone nga të cilët do të kultivohen organet. Në [[2002]], një kompani bioteknologjie britaneze raportoi se ishte e para që prodhoi klonim double-knockout derave që jane inxhinieruar gjenetikisht për të mos i patur të dy kopiet e gjeneve të përfshira në kundërshtimin e transplanteve. Nevojitën me tepër kërkime për të studiuar transplantin e organeve nga derrat e klonuar në kafshët e tjera.

== Cilat janë rreziqet e klonimit ? ==

Klonimi riprodhues është i shtrenjte dhe shumë joeficent. Me shumë se 90 % e përpiekjeve për klonimin dështojnë në prodhimin pasardhësve të gjallë. Do të duheshin me shumë se 100 procedura për transferimin bërthamor për të prodhuar një klon të gjalle. Duke pare shkallen e ulet të suksesit, kafshët e klonuara tentojnë të kenë më shumë komplikime mes stemin imunitar dhe shkalle me të larta infeksioni, rritja e tumorit, e çrregullime të tjera. Studimet japoneze kanë treguar se minjtë e klonuar kanë shëndet të keq dhe ngordhin shpejt. Rreth një e trea e kavieve të klonuara të lindura të gjalla kanë ngordhur shumë shpejt, dhe shumë nga ata ishin të mëdhenj jashtë normales. Shume kafshe të klonuara nuk kanë jetuar mjaftueshëm për të mare të dhëna të sakta për ecurinë e kloneve. Te qenit të shëndetshëm në një moshe të re fatkeqësisht nuk është një faktor i mjaftueshëm për të përcaktuar një jete të gjatë. Vdekja e kloneve njihet si misterioze. Për shembull : delja e pare e klonuar nga Australia që energjike ditën që ngordhi, dhe rezultate e autopsisë dështuan në përcaktimin e shkakut të ngordhjes të sa.

Në [[2002]], kërkuesit në Institutin Whitehead për Kërkime Biomjekësore në Cambrige, Massachusetts, raportuan se genomet e miut të klonuar janë me rrezik. Duke analizuar më shumë se 10.000 qeliza të melcise dhe të placentas të miut të klonuar, ata zbuluan se rreth 4 % e gjeneve funksionojnë në mënyre anormale. Parregullsitë nuk vijnë si rezultat i mutacioneve në gjenet por nga ndryshimet në aktivizimin normal ose në shprehjen e disa gjeneve.

Probleme gjithashtu mund të krijohen nga programimi i gabimeve në materialin gjenetik nga një qelize donatore. Kur një embrion krijohet nga bashkimi i një spermatozoidi dhe një veze, embrioni merr kopje të të shumtevet të gjeneve nga të dy prindërit. Një proces që quhet “fiksimi” kimikisht shënjon ADNne nga nëna dhe nga babai në mënyre që të meret vetëm një kopje e një lloj gjeni (ose gjeni amësor ose ai atësor). Defektet në fiksimin gjenetik të ADNse nga një qelize e vetme donatore mund të çoje në zhvillimin e disa çrregullimeve në embrionin e klonuar.

== A duhet të klonohen njerëzit ? ==

Mjekët nga Shoqata Mjekësore Amerikanë dhe shkencëtare nga Shoqata Amerikane për Avancimin e Shkencës kanë botuar deklarata formale publike duke kundërshtuar klonimin riprodhues human. Kongresi i Shteteve të Bashkuara e ka konsideruar miratimin e legjislacionit për ndalimin e klonimit të njerëzve.

Lidhur me joefikasitetin e klonimit të kafshëve (vetëm një ose dy pasardhës të gjelle për ç'do 100 eksperimente) dhe mungesat në kuptimin e plote të klonimit riprodhues, shumë shkencëtare dhe mjekë këmbëngulin shumë fort se do të që joetike të provohej të klonohej njeriu. Jo vetëm që shumica e përpiekjeve për klonimin e gjitarëve dështojnë, por rreth 30 % e kloneve të lindur të gjalle janë të prekur me sindromën e “pasardhësve me përmasa të medha” dhe kushte të tjera dobesuese. Një numër i madh i kafshëve të klonuara kanë ngordhur parakohë nga infeksionet dhe komplikimet e tjera. Te njëjtat probleme duhet të priten në klonimin e njerëzve. Për me tëpër, shkencëtaret nuk e dine si do të ndikonte klonimi në zhvillimin mendor. Ndërsa intelekti dhe gjendja shpirtërore mund të mos jene aq të rëndësishme për një lope ose për një mi, ato janë vendimtare për zhvillimin e humaneve të shëndetshëm. Me kaq shumë të panjohura për klonimin riprodhues, përpjekia për të klonuar njeriun për momentin konsiderohet fuqishëm e rrezikshme dhe e papërgjegjshme nga ana etike. Derrat e klonuar rritin shpresat për transplant. 

Kërkim në gazeta : të krijosh një dele të klonuar të quajtur Dolli
Deborah Barnes, Ph.D.

Dështimi për të kaluar legjislacionin e klonimit, 1997-2003
Dështimi për të kaluar legjislacionin e klonimit, 1997-1998

1997-1998 Masat kundër klonimit
2001-2003 Masat kundër klonimit

Derrat e pare &quot;double-knockout&quot;

Korrespondenti i shkencës në çështjen pretendon të ketë kapërcyer në çështjen për krijimin e organeve për transplant nga deri në njeriu.

Terapeutistet e PPL, me baze afër Edinburgut në Skotlande, thotë se ka krijuar të ashtuquajturit derrat double-knockout, të përpunuar gjenetikisht për të mos i patur të dyja kopjet e një gjeni që shkakton refuzimin.

Shkencëtaret kanë dhëne reagime të ndryshme lidhur me këtë çështje.

Disa eksperte thonë se ky është nja avancim i gënjeshtërt, ndërsa të tjerë thonë se ky është një hap i vogël përgjatë një rruge shumë të gjatë.

PPLja është kritikuar gjithashtu për publikimin e lajmit në shtyp, në vend që të publikonte të dhënat e tij në një gazete shkencore ku meritat e kërkimeve të saj do të mund të gjykoheshin me me saktësi.

Double-knockout

Për shumë vjet shkencëtaret për ti përmirësuar gjenetikisht derrat në mënyre që ata të mund të rritnin organe të përshtatshme për transplant në njerëzit-procedura e njohur si ksenotransplantizmi.
 
Disa njerëz kalojnë vite me dializa
Për momentin ka një numër shumë të vogël organesh nga donatore humane, gjë e cila mund të zgjidhej duke pasur një furnizim të sigurt nga derrat.

Shume njerëz të cilëve iu nevojitet një transplant veshke iu duhet të kalojnë vite të tera me dialize në pritje që një organ i përshtatshëm të vihet në disponim për ta.

Ndonëse sistemi imunitar human refuzon menjëherë inde nga derrat e çfarëdoshëm, sepse derrat prodhojnë një lloj sheqeri të veçante të quajtur alfa 1,3 galaktoze, që i jep imunitet objektivit të qelizave.

Celesi për të parandaluar këtë refuzim është të hiqet nga ADNja e derrave një gjen vendimtar i cili i cili krijon një gjen që e transformon këtë gjen në sipërfaqe të qelizës.

Po këtë vit me përpara dy firma bioteknologjie, PPL dhe rivali i tij amerikan Bioterapeutika e Kredhur, njoftuan krijimin e derrave që iu mungonte njëra kopje e gjeneve.

Tani PPLja ka shkuar një hap me përpara duke prodhuar dera që iu mungojnë të dyja kopjet.

Pranime të përziera

David Ajares i PPLse tha në një përcaktim &quot;Ky avancim na sjell me afër premtimit e një zgjidhjeje të fuqishme për problemin e mungesës të organeve dhe qelizave për transplant.&quot;

Disa shkencëtare ranë dakord me të. Profesorë Sheila MacLean nga Universiteti i Glasgou tha &quot;është dukshëm një hap i madh përpara dhe në qofte se do të aplikohej gjerësisht do të ulte me siguri problemet lidhur me ksenotransplentizmin.&quot;

Ndonese Chris Rudge, Drejtori Mjekesor i Transplanteve në Mbretërinë e Bashkuar, pjese e Shërbimit Nacional të Shëndetit në Britani, ishte e matur.

“Megjithëse ky është një zhvillim shumë interesant ka akoma shumë pune për tu bërë para se të zbulohet nëse kjo do të rezultojë me sukses tek njerëzit” tha ai.

“Ka shqetësime shumë të vërteta lidhur me rreziqet për transferimin e infeksioneve nga deri tek njeriu.”

Frika se viruset e derrit mund të hyjnë në në popullatën humane është një nga arsyet pse transplanti eksperimental i organeve të derrit në njeriu është i ndaluar në shumë shtete.

Ndajnë shqetësimin

Profesori Patrik Beitson, i cili kryeson punën në grup të Shoqërisë Rojal për kafshët gjenetikisht të modifikuara, kritikoi ashpër vendimin e PPLse për të publikuar në shtyp kërkimet e tij në vend që ndiqte rrugën tradicionale të publikimit të punës të tyre në gazetën shkencore.

“Komuniteti i shkencëtareve do të jete skeptik për këtë zbulim derisa puna ti nënshtrohet rishikimeve të tjera nga kërkues të tjerë të kësaj fushe” tha ai.

“Kjo deklaratë, e cila padyshem do t’rite çmimin e aksionit të kompanisë, mund të konsiderohet e parakohshme para se shkencëtare të tjerë të kenë pasur shansin për të parepretendimet.”

Komenti i profesor Beitson lidhur me çmimin e aksionit të PPLse ishte vetëm pjesërisht i sakte. Nga paditja e se enjtes, disa ore pasi doli lajmi, aksionet në Londër u rriten me 0.5 e një peni 7.25 pens.

Duke bërë paralelizmin e një orientimi të përgjithshëm në sektorin e bioteknologjisë, çmimi i PPLse ka rene ndjeshëm që nga viti 1996.

Kërkim në gazeta : Krijimi i një deleje të klonuar të quajtur Dolli
Deborah Barnes, Ph.D.

Kush do ta kishte menduar se një dele skoceze e quajtur Dolli do të shkaktonte një trazire ndërkombëtare ? Por ja që që ndodhi, dhe e gjithë kjo për shkak të fillesave të saj joortodokse. Dolli nuk është një dele e zakonshme, e krijuar nga çiftimi i një deleje me një dash. Ajo është një klon, një kopje gjenetike e “mamasë” se saj donatore, një dele gjashte vjeçare. Dhe ky fakt, bashke me një njoftim tjetër që shkencëtaret në Oregon kanë klonuar majmune nga qelizat embrionike, ka krijuar debate midis kërkuesve, eticieneve, dhe politikaneve në të gjithë botën.

Faqia e pare e gazetës Natyra me njoftimin e lindjes se Dollit. 
 
Polemika etike mbi çdo eksperiment në të ardhmen për klonimin e qenieve njerëzore—qe akoma NUK ka ndodhur—do të zëre faqet e para të gazetave për muaj me radhe. Para se të hyjmë në këto debate, është e rëndësishme të dimë se cperfshin procesi i klonimit dhe pse Dolli është kaq e veçante. Është gjithashtu e rëndësishme të kuotojme disa nga pyetjet celes që solli Dolli.

== Ç’është kloni ==
Emri &quot;klon&quot; dhe folja “të klonosh” nuk përdoren me përputhshmeri. Në biologji, një klon është një qelize ose një organizëm që është gjenetikisht identik me një qelizë ose organizëm tjetër. Shumë organizma të thjeshtë siç janë bakteriet riprodhojnë veten e tyre duke kopjuar materialin e tyre gjenetik ose duke e ndare atë pergjysem. Dy bakteriet që vijnë si rezultat i kësaj formë riprodhimi aseksual janë gjenetikisht identike ; ato janë klone të njëra tjetrës. Në kontrast me këtë, gjatë procesit të riprodhimit seksual, bërthama e një qelizë sperme, e cila përmban ADNne e babait, shkriet me bërthamën e qelizës vezë, që përmban ADNne e nënës. Pasardhësit do të përmbajnë material gjenetik nga të dy prindërit dhe nuk janë identike me ta. 

Folja “të klonosh” i referohet procesit të krijimit të qelizave të klonuara ose organizmave. Procesi ndryshon, në varësi të llojit të qelizave të përdorura në procesin e klonimit dhe të rezultatit të dëshiruar. Zakonisht kur shkencëtaret klonojnë një kafshe, ata marin bërthamën e një qelize —-- që përmban kromozome të përbëra nga ADNja dhe proteina --— dhe e vendosim në një qelize veze të cilës i kemi hequr bërthamën. Qeliza veze më pas ndahet për të prodhuar një embrion që zhvillohet në një kafshe, në qofte se procedurat shkojnë siç janë planifikuar.

== Procedurat laboratorike për klonimin e majmunëve Rhesus ==
Embrione të quajtur blastocite krijoheshin duke përdorur teknika standarde të fertilizimit invitro. Pasi vezët e fertilizuara ndaheshin disa herë për të formuar blastocitët, ato ndaheshin në qeliza embrionike individuale. Gjatë një procesi të quajtur transferimi bërthamor, bërthama e çdo qelize embrionike shkrihej me një oocyte nga një majmun tjetër pasi qelizës vezë i ishte hequr bërthama. Qeliza e shkrire zhvillohej në një kulturë për të formuar një blastocist dhe transferohet në një majmun mama zëvendësues, e cila do e lindte. Te dy majmunët Rhesus të prodhuar nga kjo metodë ishin klone të qelizave embrionike (të prodhuara nga qeliza të fertilizuara) ; ata nuk ishin kopje të asnjërit nga prindërit majmunë. 

Në eksperimentet e mëparshme të klonimit me macen dhe miun, Kromozomet donatore vinin nga nga embrione shumë të mëdhenj ose, në rastin e bretkosave të klonuara, nga tedpolet e reja. Embrionet shumë primitive tek gjitarët janë quajtur blastocite, që prodhohen psi një qelize e fertilizuar ndahet disa herë, por para se të fillojë të zhvillohet ndonjë ind i specializuar. Kohet e fundit dy majmune Rhesus u prodhuan nga qelizat embrionike në blastocitet me një metodë të quajtur transferimi bërthamor.

== Si u krijua Dolli ==
Dolli është ndryshe. Ajo u gjenerua nga një qelize e pjekur e specializuar jo nga një qelize embrionike e paspecializuar. 

Për të krijuar Dollin, Ian Wilmut i institutit Roslin në Edinburg të Skotlandës, dhe koleget e tij përdoren një qelizë të mare nga gjiri i një deleje gjashte vjeçare në fazën e fundit të shtatzanise. Kërkuesit shkrinë qelizën e specializuar të gjirit me një qelizë vezë që ishte gati për t’u fertilizuar, por e mare nga një dele tjetër. Shkencëtaret e kishin hequr më parë bërthamën e qelizës vezë, dhe përdoren rryme elektrike për të bërë bashkimin e saj me qelizën e gjirit. Celesi i suksesit të Dollit qëndronte tek bërja e qelizës se gjirit “të qetë”. 
Në mënyre që qeliza e gjirit të mos sillej më si e tillë dhe të mund të riprogramohej për t’u bërë një embrion. 
Embrioni i përftuar --- i cili u be Dolli --- përmbante të gjithë kromozomet nga qeliza donatore e gjirit dhe asnjë nga qeliza veze ku u vendos. Kështu Dolli është një kopje gjenetike e përpikte—një klon-e “mamasë” të qelizës së saj donatore. Wilmut dhe koleget e tij i publikuan zbulimet e tyre në një gazete shkencore në [[27 Shkurt]] të [[1997]]. 

=== Pse kërkuesit krijuan Dollin ===
Wilmut dhe bashkëpunëtoret e tij krijuan Dollin sepse ata po përpiqen të gjejnë mënyra për të prodhuar bagëti që përmbajnë tipare gjenetike të veçanta. Dy kompani bioteknologjie themeluan kërkimet. Njëra e quajtur Terapeuticienet PPL, po përpiq për të gjetur mënyra për të prodhuar kafshe që përmbajnë një lloj proteine në qumështin e tyre. Teoria është që nëse kërkuesit do të mundin të zhvillojnë kafshë me karakteristika të dëshirueshme, ata mund t’I klonojnë ato më pas për të prodhuar kope të tera që përmbajnë të njëjtat tipare.

=== Pse është Dolli kaq e veçante ===
Ndërsa disa njerëz shqetësohen për të klonuar njeriun, shumë shkencëtare lavdërojnë Dollin. Ekzistenca e saj kontradikton një ide që kish qëndruar për një kohe të gjatë rreth zhvillimit embrionik, dhe shkencëtaret i gëzohen rezultatet të kërkimeve që thyen një teori të vjetër. Megjithatë është e rëndësishme të kujtojmë se kërkuesit në Skoci u përpoqën 277 herë për të krijuar një dele të klonuar, dhe ata ia arritën qëllimit vetëm një herë. Ata akoma po përpiqen të përsosin teknikat e përdorura për të klonuar Dollin.

Dolli është e veçante sepse ajo kundërshton përcaktimin se qelizat nga një kafshe e rritur janë shumë të specializuara për të gjeneruar një organizëm të ri. Kërkuesit për një kohë të gjatë kanë menduar se gjatë zhvillimit embrionik, qelizat bëhen të specializuara sepse disa nga gjenet e tyre çaktivizohen dhe të tjerë aktivizohen. Para Dollit, shkencëtaret mendonin se shumë gjene në qelizat e rritura çaktivizoheshin përgjithnjë. Ata besonin se vetëm gjenet në vezën e fertilizuar, embrioni, ose kafshe shumë të vogla janë të plotfuqishme—plot fuqi, plotësisht të aktivizuara, dhe të afta për të gjeneruar një organizëm të ri. Por me sa duket Dolli e hodhi poshtë këtë.

“Dolli është mbresëlënëse sepse ajo u klonua nga një qelizë e rritur, somatike” thotë Alan Wolffe i laboratorit të embriologjisë në Institutin Internacional të Shëndetit të Fëmijëve dhe të Zhvillimit të njerëzve në Bethesda. Një qelizë somatike është një qelizë trupore që përmban numrin e plotë të kromozomeve për atë lloj—54 për delën dhe 46 për njeriun. Qelizat somatike, të tilla si qelizat muskulare, qelizat nervore, dhe qelizat e lëkurës zakonisht janë të specializuara për të kryer një funksion të caktuar.

Përvec entuziazmit për Dollin, jo të gjithë shkencëtaret janë të bindur se ajo u gjenerua nga një qelizë e rritur që ishte plotësisht e specializuar apo e diferencuar. Disa shkencëtare mendojnë se Dolli mund të jetë rezultat i një qelizë gjiri që përmbante disa nga karakteristikat e qelizave embrionike. Skeptiket theksojnë se disa nga qelizat në gjirin e një deleje shtatzane (siç ishte “nëna” gjenetike e Dollit) nuk janë plotësisht të diferencuara.

Përvec disa pyetjeve penguese rreth vetive të qelizës që u përdor për të gjeneruar Dollin, ajo mbetet një fenomen ndërkombëtare. Dolli provoi se është e mundur të klonohet një kafshe e shëndetshme nga bërthama e një qelizë të rritur.

Dështimi Për Te Kaluar Legjislacionin Federal Të Klonimit.

Nuk ka statuse federale në Shtetet e Bashkuara kundër klonimit. Kongresi dështoi për të kaluar legjislacionin në sesionin e 1997-98. Në [[2001]] Dhoma e Përfaqësuesve kaloi një faturë për të ndaluar të dy, dhe klonimin riprodhues dhe klonimin për kërkime, të cilën presidenti Bush tha se do ta firmose. Senati e parashtroi legjislacionin por nuk u mor asnjëherë ndonjë votë.

Dështimi Për Te Kaluar Legjislacionin Federal Të Klonimit, 1997-1998

Në Shkurt të 1997, një muaj pasi Instituti Roslin në Skoci deklaroi se ata kishin klonuar nja dele, Presidenti Klinton nxori një urdhër ekzekutiv ku ndalohej përdorimi i fondeve federale për klonimin e njeriut. Ky kusht është akoma në funksion por nuk ka ndikim në kërkimet të financuara privatisht kështu që është më tepër simbolik.

Në Shkurt të 1998es u prezantua një faturë për ndalimin e klonimit human nga Senatoret Demokratike Feinstein dhe Kenedi. Një faturë konkurruese, e cila do të kishte ndaluar klonimin riprodhues tek njeriu dhe krijimin e embrioneve klonare, u prezantua nga Grupi i Senatoreve Republikane, i Pari dhe Lotti. Fatura demokratike u mbështet nga industria e bioteknologjisë dhe nga komuniteti i kërkimeve biomjekesore, dhe fatura Republikanë nga grupet e anti-abortit dhe nga konservativet fetare. Asnjë nga anëtaret e tjerë nuk luajtën një rol të dukshëm në ushtrimin e presionit.

Një javë më vonë pas paraqitjes të saj fatura e “Bond-First-Lott” u bllokua nga një votë 42 me 54 duke dështuar në dhënien fund të debatit. Të gjitha 42 votat për t’I dhëne fund debatit vinin nga Republikanet e anti-abortit. Si rrjedhim nuk u bene përpjekje për të siguruar kalimin e faturës Demokratë.

Dështimi Për Te Kaluar Legjislacionin Federal Të Klonimit, 2001-2003.

Në Dhjetor 2000 dhe Janar 2001, dy skuadra të ndara shkencëtaresh njoftuan se se kishin ndërmend të fillonin të provonin të klononin qeniet njerëzore, duke i bërë ligjvënësit të përpiqeshin dhe njëherë për sigurimin e një ndalesë për klonimin human. Faturat u paraqiten në Dhome dhe Senat në Prill [[2001]].

Ashtu si në [[1998]], faturat e mbështetura nga kryesia Republikane do t’i ndalonte dhe klonimin riprodhues human dhe atë për kërkime, ndërsa faturat e mbështetura nga udhëheqja Demokratike do të ndalonte vetëm klonimin riprodhues.

Në Dhomën e Përfaqësuesve, dy faturat kryesore konkurruese ishin HR 2505 dhe HR 2172. Fatura 2505, &quot;Akti i Ndalimit Të Klonimit Të Njeriut i 2001&quot; u prezantua nga Përfaqësuesi David Weldon (R-FL). Ajo fliste për për ndalimin e përhershëm të krijimit të embrioneve klonare dhe të përdorimit të tyre për formimin e plote të klonit human. Fatura 2172, &quot;Akti i Ndalimit të Klonimit i 2001&quot; u prezantua nga Përfaqësuesi James Greenwood (R-PA. Kjo faturë fliste për një pezullim 10 vjeçar për prodhimin e qenieve humane të klonuara i ndjekur nga një “perëndim” automatik. Ajo gjithashtu kërkonte që çdokush që synonte të prodhonte embrione humane të klonuar për qellim kërkimesh duhet të informonte qeverinë federale, dhe të premtonin se nuk do ti përdornin ato për të prodhuar klone humane plotësisht të formuar. 

Në [[31 Gusht]], Dhoma e Përfaqësuesve e kaloi faturën e Weldonit me një vote prej 265 kundër 162 votave. Ata që votuan për faturën e Weldonit ishin 200 nga 201 përfaqësues të Dhomës të Republikaneve, plus 63 nga 210 përfaqësues të Dhomës të Demokrateve, plus 2 të pavarura. Demokratet që votuan për faturën e Weldonit vinin pothuajse të gjithë nga zonat konservative jugore dhe perëndimore ose nga zonat demokratike të veriut dhe të lindjes. Sidoqoftë, 12 liberale të Dhomët të Demokrateve votuan për faturën e Weldonit. 

Në Prill të 2001 Senatori konservativ Sam Brownback (R-KS) prezantoi një faturë plotësuese të faturës të Weldonit (S. 790. Në 2002, legjislacioni u parashtrua dhe asnjëherë nuk u mor ndonjë votë. 

E njëjta gjë ndodhi dhe në fillim të sesionit Kongresional pasardhës. Në [[27 Shkurt]] të [[2003]], Dhoma aprovoi një ndalim të klonimit riprodhues dhe atij për kërkime me 241 vota kundër 155 votash, e sponsorizuar nga Rep. Weldon. Një faturë konkurruese që ishte vetëm për ndalimin e klonimit riprodhues, e prezantuar nga Republikanet Greenwood dhe Peter Deutsch (D-FIa.), dështoi me 174 vota pro kundër 231 votash. Fatura të njëvlefshme u paraqiten në Senat por nuk u votuan më.

== Analizë ==
Pse Shtetet e Bashkuara, ashtu si shumë shtete të tjera, akoma nuk ka qenë e suksesshme për të venë në zbatim legjislacionin për ndalimin e klonimit riprodhues ? 
Nevoja për një ligj të tillë është veçanërisht shumë e madhe në SHBA për shkak të mungesës të ndonjë sistemi efektiv për të licencuar laboratorët private të kërkimeve, klinikat e fertilitetit, apo për veprime të tjera komerciale duke përfshire këtu dhe embrionet dhe gametët humane. Administrata e Ushqimit dhe Drogave në SHBA (AUD) ka kërkuar ligj mbi klonimin e njeriut, por është nën mandate të ligjit për të konsideruar veten sigurinë dhe efikasitetin dhe jo për tu mare me dekrete sociale, politike dhe morale. 

Ndoshta dy ndryshimet me të dukshme midis SHBA dhe shteteve të tjera janë përçarja e presidentit në këtë shtet midis abortit, dhe fuqisë të lobit të saj bioteknologjik. Këta dy faktorë ishin vendimmarrës në mosmarrjen parasysh të përpjekjeve Kongresionale për kalimin e legjislacionit kundër klonimit në 1997-98, dhe bllokuan valën e dyte të
Te këtyre përpjekjeve në 2001 deri në 2003.

== Masat kundër klonimit në 1997-1998 ==
Kur Senati po merte në konsiderate legjislacionin kundër klonimit në 1998, industria e bioteknologjisë loboi fuqishëm kundër faturës Republikane që do të kishte ndaluar të dy, dhe klonimin riprodhues dhe klonimin për kërkime, duke dhëne argumentin se kjo do të limitonte kërkimet mjekësore. Ndërsa industria e biteknologjisë mbështeste zyrtarisht fature Feinstein-Kenedi, duke e nxjerr jashtë ligjit vetëm klonimin riprodhues, ajo nuk beri asnjë përpjekje për të siguruar kalimin e saj pasi fatura e Republikaneve u mund në Senat.

Pengesa e dytë e madhe për kalimin e legjislacionit për klonimin në 1998 ishte ngatërrimi i saj me me politikën e abortit. Avokatet kundër zgjedhies, të kundërshtuar në çfarëdo forme mbi kërkimet për embrionin apo në manipulim, mbështetnin faturën më të kuptueshme Republikane. Avokatet pro zgjedhies, të hezituar për të pyetur për meritat e klonimit për kërkime nga frika se kjo mund të përmirësonte statusin moral të embrioneve, mbështetnin faturën Feinstein-Kenedi. 

Për të mposhtur këto pozita të polarizuara do të duhej një motivim, energji dhe udhëheqje e stërmadhe. Fatkeqësisht shumë pak Senatoreve iu duk urgjente nevoja për të vene në veprim legjislacionin. Ndërkohë që historia e Dollit tërhoqi vëmendjen e gjithë botës, shumë shkencëtare dhe përfaqësues të bioteknologjisë argumentuan se asnjë shkencëtar serioz nuk kishte propozuar të klononte njeriun, dhe një përpjekje e tillë nuk duhej dhe nuk mund të ndodhte për një kohë të gjatë. Senatori Kenedi luajti një rol kyç në mbrojtjen dhe lëvdimin e këtij pozicioni tek anëtaret e tjerë të Senatit gjatë debatit bazë : 
“Çdokush duhet ta ketë të qartë se nesër nuk do të jetë absolutisht farë nevoja për të vepruar për parandalimin e klonimit të një qenieje njerëzore. Asnjë shkencëtar me reputacion nuk do të donte të klononte qeniet njerëzore. Shkencërisht, kjo akoma nuk mund të ndodhe.” (Regjistrimet Kongresionale, 10 Shkurt, 1998, faqe S561). 

Gjatë debatit të shkurtër bazë të Senatit në 1998, deklarata ishte formuar si një si një proces mjekësor bërthamor kundër të drejtave të embrionit. Shumë pak komente i adresoheshin implikimeve më të mëdha etike dhe sociale të klonimit për kërkime, potencialit të tij eugjenikë, apo rrugët e gjera të kërkimeve alternative. Ashtu siç pritej, vota finale për faturën Republikane u rezua duke dominuar pro zgjedhjeja kundër rreshtave të anti ndërprerjes, më gjithsej 42 vota në favor të saj të dhëna nga Republikanet kundër ndërprerjes.

== Masat kundër klonimit 2001-2003 ==
Në vitin [[2001]], pak njerëz diskutonin se klonimi i njeriut ishte një perspektive e largët. Nga të dyja palët që pranuar nevoja për ndalimin e klonimit riprodhues, megjithëse disa legjislacione e limitonin shqetësimin e tyre në manifestimin e rreziqeve fizike që klonimi do të pasqyronte dhe tek fëmijët e klonuar dhe tek femrat që do të pretendonin të ngeleshin shtatzëna me ata.
Karakteristika më e madhe e debateve Kongresionale në [[2001]]-[[2003]] mbi klonimin ishte përsëri politikat përçarëse klonimit për kërkime. 

Kalimi i faturës të Weldon në Dhome në Gusht të 2001 me një vote prej 265 kundër 162 votash që më i forte sec pritej. Dymbëdhjetë Demokrate pro zgjedhjes votuan për faturën e Wildon. Ndonëse, vota ishte polarizuar se shumti në një mënyre tjetër përgjatë rreshtave pro-zgjedhjes/pro-jetës.

Nje situate e ngjashme filloi të formohej në Senat.

A similar situation took shape in the Senate. Sam Brownback (R-KS), a conservative abortion opponent, introduced a Weldon companion bill (S. 790) that would ban both reproductive and research cloning. Pro-choice Democratic Senator Mary Landrieu (LA) joined him as a co-sponsor, but most of the bill's support came from anti-choice Republicans.

Fatura kryesore konkurruese (S. 1758), e cila do të ndalonte klonimin riprodhues por aprovonte qarte klonimin për kërkime, u prezantua nga Senatoret Dianne Feinstein dhe Edward Kennedy. Shume Republikane kundër zgjedhies, duke përfshire këtu dhe Orrin Hatch, thane se do të votonin për të, por gjithashtu ajo u meshtet në mase nga Demokratet pro zgjedhjes. 

Nga fundi i Marsit, të dyja faturat dolën të ishin disa vota më pak nga maxhoranca. Në Qershor të dyja palët ofruan kompromise. Senatoret Spekter dhe Harkin menduan për inkorpporimin e rregullave dhe kontrollet shtese në faturat e tyre, të cilat në formën e tyre fillestare i garantonin kërkuesve në bioteknologji pothuajse një liri të pakufizuar. Senatoret Brownback dhe Landrieu testuan mbështetjen për një pezullim të përkohshëm në vend të një ndalimi të përhershëm për të cilin ato flisnin në fillim. 
Megjithatë nuk kishte kompromis të mjaftueshëm për të thyer ngecjen që ekzistonte dhe kështu Senati vendosi ta tërhiqte votën e tij.

== Fytyra e vërtetë e klonimit ==
Si do të dukej bota nëse shkencëtare renegate këmbëngulin në eksperimentet e tyre për të klonuar njeriun ? Ekspertet thonë se nuk do të ishte e bukur-dhe që shtrirja e klonimit human mund të mos zgjatë për shumë kohe. Raelianet, një grup fetar që beson se alienët krijuan jetën në tokë, pushtuan faqet kryesore të medias me deklaratën e tyre një dite pas krishtlindjeve se ata i kishin sjelle në jete klonin e pare human. Kjo mbetet e paprovuar, dhe shumë eksperte e konsiderojnë atë një gënjeshtër.

Por pasi qetësohet atmosfera e pas karnavaleve, dalin të tjera deklarata se klonet po vijnë në jetë në tokë. Kjo ditë mund të jetë shumë e afërt.

“Është plotësisht e pakontrollueshme që grupe të ndryshme do të përpiqen të klonojnë qeniet njerëzore. Por ata do të krijojnë shumë bebe të vdekura dhe shumë që do të vdesin gjatë rrugës” thotë bioeticieni Tomas Murrai.

Te humbura në deklaratat reklamuese për klonimin human janë dëgjuar fakte shkencore që tregojnë se klonimi i kafshëve është plot me rreziqe dhe para dhe pas lindjes. Shkencëtaret janë në gjendje të klonojnë delet, macet, derrat, buajt dhe minjtë, por jo pa gabime shumë domethënëse që zakonisht shfaqen në përmasa mbi normale të fetusit, defekte placentale, të mushkërive, të veshkave dhe probleme kardiovaskulare, anomali të trurit, mosfunksionim të sistemit imunitar dhe vënia e shumte e peshës pas lindjes.

Përpjekjet për të klonuar primatët kanë treguar të jenë dhe me të vështira dhe mund të jenë të pamundura me metodat e tanishme, thonë shkencëtaret. Një shqetësim të veçante përbejnë embrionet që duken si normale dhe të shëndetshëm por që në nivelin gjenetik janë një &quot;galeri horroresh&quot; thotë Tanja Dominko, e cila kryesoi kërkimet për klonimin e primatëve, në Beaverton. 

Teknologjia e Avancuar e Qelizës në Worcester, është grupi i vetëm shkencor që ka njoftuar për krijimin e embrioneve humane për qëllime kerkimesh. Drejtori mjekësor i ACTse Robert Lanza thotë që shpreson që një ditë të krijoje kurën për sëmundje të tilla si Alzheimer duke e bazuar në qeliza të kultivuara nga embrionet e klonuar. Por ky grup ka zbuluar se klonimi i embrioneve humane nuk është kaq i thjeshte. Vetëm një ka arritur ndarjen deri në shtatë qeliza dhe që kishte anomali gjenetike shumë domethënëse.

Lanza thotë se teknikat po përmirësohen për qëllime të kërkimeve mjekësore por jo mjaftueshëm sa për të krijuar një bebe të shëndetshme.

&quot;Defektet shkatërruese në lindje&quot;

Në qofte se në maternitete do të fillojnë të shfaqen bebe të klonuara, shkencëtaret parashikojnë që ata do të lidhen me respiratorët sepse zemrat dhe mushkrite e tyre do të jenë të deformuara. Gjithashtu të porsalindurve të cilët kanë dëmtim të trurit dhe nuk mund të thithin iu nevojiten gypat ushqyes. Te tjerë mund të kenë deformime fizike shumë të theksuara. Edhe ata të lindur me një pamje normale ka shumë mundësi që të shfaqin epilepsi, autizëm apo anomaly në sjellje.

“Te gjitha të dhënat mbi klonimin e kafshëve tregojnë shkalle të larta të humbjes të fetusit, abort dhe vdekje që në bark, dhe shumë kafshe të klonuara kanë defekte shkatërruese që në lindje” thotë Gerald Schaten.

“Kur njerëzit punojnë me kafshët e fermës apo me minjtë e laboratorit dhe lind një pasardhës që vuan, veterineret mund t’i bëjnë ata të ngordhin pa dhimbje. Po njerëzit të cilët po përpiq të klonojnë njeriun, a do të bëjnë të njëjtën gjë me një bebe që vuan ?”

Dy specialiste fertiliteti, Severino Antinori nga [[Roma]] dhe Panos Zavos nga Lexington, kanë njoftuar për përpjekje individuale për të klonuar njerëzit. Antinori bëri të ditur në Mars se në Janar do të lindte një klon. Zavos duhej të kishte filluar përpjekjet e tij vjeshtën e kaluar. Antinori, Zavos dhe Boisselier nga Klonaid, kompania Raeliane që thotë se ka sjellë në jetë dy bebe të klonuara, kenë dale se tepërmi nëpër programet televizive, dhe disa kritike, kanë kërkuar legjitimitet duke i ftuar ata të dëshmojnë para Kongresit dhe Akademike kombëtare të shkencave.

Akkoma asnjë nga këta njerëz nuk ka siguruar prova për aftësime për të krijuar në të vërtete një klon human të shëndetshëm, thotë Murrai. Kur u pyeten se si ia bënë për të shmangur deformimet që janë hasur në kafshët e klonuara, të tre ata përsërisin se shkencëtaret të cilët klonojnë kafshët nuk dinë se c’bëjnë.

“Nëse procesi kryet në mënyrën që behet klonimi i kafshëve, po, ka rrezik” Zavos tha për &quot;USA TODAY&quot; në Gusht kur ai prezantoi një çift anonim që tha se ata kishin në plan të kishin një bebe të klonuar. &quot;Ne kemi shkencën e fetusit amësor, dhe në do të monitorojmë shtatzënitë më shumë kujdes.&quot;

Shumë nga defektet e lindura të hasura në kafshët e klonuara janë të ngjashme me deformimet fizike të të sëmurëve mendore dhe me prapambetje mendore të gjetura në çrregullime të rralla gjenetike të shkaktuare nga një fenomen i njohur si fiksimi gjenetik, thotë Artur Baudet, profesor gjenetikë në Kolegjin Baylor të Mjekësisë në Hjuston.

Këto çrregullime lindin kur gjenet e nënës dhe të babait nuk kalojnë në zhvillimin embrionik natyrshëm.</text>
      <sha1>eg8tczv390awb9oqrlxr3rspc5jobv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Faye Dunaway</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68442</id>
    <revision>
      <id>3001123</id>
      <parentid>2679994</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4253" sha1="lfw2x7r2lvjiuwabtlgd26k70i8unea" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{Infobox person
| name = Faye Dunaway
|foto = [[Skeda:Faye_Dunaway_-_Festiwal_Gwiazd_in_Gdańsk.jpg|220px]]
| title = Faye Dunaway.
| emri i vërtetë = 
| birth_date = {{ditëlindja dhe mosha|14|1|1941}}
| birth_place = [[Bacom]] [[Florida]], [[SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = [[Peter Wolf]] (1974–1979)&lt;br&gt;[[Terry O'Neill (photographer)|Terry O'Neill]] (1983–1987)
| nationality = amerikane
| website = 
}}

'''Dorothy Faye Dunaway''' lindi më [[14 janar]] [[1941]] në [[Bacom, Florida|Bascom]]. Është një [[aktore]], [[regjisore]], [[skenariste]] dhe [[producente e filmit]] [[SHBA|amerikane]].
Për satirën  &quot;[[Network]]&quot; më [[1976]] e fitoi ajo [[Golden Globe|Globin e artë]] dhe çmimin [[Oscar]], ndërsa për filmin kriminalistik &quot;[[Bonnie dhe Clyde]]&quot; më [[1967]] çmimin [[BAFTA]].

== Filmografia ==
* [[1967]] ''[[The Happening]]''
* [[1967]] ''Hurry Sundown''
* [[1967]]  [[Bonnie and Clyde]]
* [[1968]]  ''Amanti''
* [[1968]] ''The Thomas Crown Affair''
* [[1969]] ''The Arrangement''
* [[1969]] ''[[The Extraordinary Seaman]]''
* [[1970]] ''Little Big Man''
* [[1970]] ''Puzzle of a Downfall Child''
* [[1971]] ''[[Doc]]''
* [[1971]] ''[[Hogan's Goat]]''
* [[1971]] ''La Maison sous les arbres''
* [[1972]] ''[[The Woman I Love]]''
* [[1973]] ''The Three Musketeers'')
* [[1973]] ''Oklahoma Crude''
* [[1974]] ''The Four Musketeers''
* [[1974]] ''After the Fall''
* [[1974]] [[Chinatown (film)|Chinatown]]
* [[1974]] ''The Towering Inferno''
* [[1975]] ''Three Days of the Condor''
* [[1976]] ''Network''
* [[1976]] ''Voyage of the Damned''
* [[1976]] ''The Disappearance of Aimee''
* [[1978]] ''Eyes of Laura mars'' 
* [[1979]] ''[[Arthur Miller on Home Ground]]''
* [[1979]] ''The Champ''
* [[1980]] ''The First Deadly Sin''
* [[1981]] [[Evita Peron (film)|Evita Peron]]
* [[1981]] [[Mommie Dearest]]
* [[1982]] ''[[The Country Girl]]''
* [[1983]] ''[[The Wicked Lady]]''
* [[1984]] ''Ellis Island'')
* [[1984]] [[Supergirl]]
* [[1984]] ''[[Ordeal by Innocence]]''
* [[1985]] ''[[Thirteen at Dinner]]''
* [[1985]] ''Christopher Columbus''
* [[1986]] ''[[Raspberry Ripple]]''
* [[1987]] ''Barfly''
* [[1987]] [[Casanova (film 1987)|Casanova]]
* [[1988]] ''[[Burning Secret]]''
* [[1988]] ''La Partita''
* [[1988]] ''[[Midnight Crossing]]''
* [[1989]] ''[[Wait Until Spring, Bandini]]''
* [[1989]] ''[[Cold Sassy Tree]]''
* [[1989]] ''In una notte di chiaro di luna''
* [[1990]] The Handmaid's Tale
* [[1990]] ''The Two Jakes''
* [[1990]] ''[[Silhouette (film)|Silhouette]]''
* [[1991]] ''Scorchers''
* [[1992]] ''[[Lahav Hatzui]]''
* [[1993]] ''[[The Temp]]''
* [[1993]] ''[[Columbo: It's All In the Game]]''
* [[1993]] [[Arizona Dream]]
* [[1993]] ''[[It Had to Be You]]''
* [[1995]] ''Unzipped''
* [[1995]] ''Drunks''
* [[1995]] ''A Family Divided''
* [[1995]] [[Don Juan DeMarco]]
* [[1996]] ''The People Next Door''
* [[1996]] ''Dunston Checks In''
* [[1996]] ''En brazos de la mujer madura''
* [[1996]] ''Albino Alligator''
* [[1996]] ''The Chamber''
* [[1997]] ''[[The Twilight of the Golds]]''
* [[1997]] ''Rebecca''
* [[1998]] ''[[A Will of Their Own]]''
* [[1998]] [[Fanny Hill]]
* [[1998]] [[Gia]]
* [[1999]] ''The Thomas Crown Affair''
* [[1999]] ''The Messenger: The Story of Joan of Arc''
* [[1999]] ''[[Love Lies Bleeding]]''
* [[2000]] ''The Yards''
* [[2000]] ''Running Mates''
* [[2000]] ''[[Stanley's Gig]]''
* [[2001]] ''[[Yellow Bird]]''
* [[2002]] ''The Rules of Attraction''
* [[2002]] ''The Biographer'')
* [[2002]] ''[[Mid-Century]]''
* [[2002]] ''[[Changing Hearts]]''
* [[2003]] ''[[Blind Horizon]]''
* [[2004]] ''[[El Padrino]]''
* [[2004]] ''[[Jennifer's Shadow]]''
* [[2004]] ''[[Last Goodbye]]''
* [[2004]] ''[[Back When We Were Grownups]]''
* [[2004]] ''[[Anonymous Rex]]''
* [[2005]] ''[[Chronicle Of The Raven]]''
* [[2005]] ''[[Ghosts Never Sleep]]''
* [[2006]] ''[[The Gene Generation]]''
* [[2006]] [[Love Hollywood]]

== Lidhjet e jashtme ==
* {{imdb emri|id=0001159|emri=Faye Dunaway}}

{{Commons|Faye Dunaway}}

{{Authority control}}
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1941]]
[[Kategoria:Aktorë fitues të Academy Award]]</text>
      <sha1>lfw2x7r2lvjiuwabtlgd26k70i8unea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Olivia de Havilland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68886</id>
    <revision>
      <id>3001142</id>
      <parentid>2408120</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5410" sha1="ak6v3gmbc4sdz6keccyn8hbz3434nwg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Olivia de Havilland
|foto = [[Skeda:Santa Fe Trail 3.jpg|250px]]
| title = Olivia de Havilland, 1940.
| emri i vërtetë = 
| birth_date = [[1 korrik]] [[1916]]
| birth_place = [[Tokjo|Tokio]], [[Japonia|Japoni]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = 
| nationality = amerikane
| website = 
}}

'''Olivia de Havilland''', aktore amerikane e lindur më [[1 korrik]] [[1916]] në [[Tokjo|Tokio]] të [[Japonia|Japonisë]].

== Biografia ==
Karierën e filloi kohë pas kohe si statiste. Role të rëndësishme fitoi më 1935, ku aktroi me sukses të plotë. Është laureate e dyfishtë e Çmimit [[Academy Award|Oscar]].

Më [[1939]] paraqitet në filmin më të famshëm të të gjitha kohrave [[Gone with the Wind|''Iku bashkë me erën'']] përkrah [[Clark Gable]] dhe [[Vivien Leigh]], ndërsa më [[1970]] është partnere e [[Bekim Fehmiu]]t, në filmin amerikan [[The Adventurers|''Aventurierët'']].

. 
== Filmografia ==

* ''[[Alibi Ike]]'' (1935)
* ''The Irish in Us'' (1935)
* ''[[A Midsummer Night's Dream (1935 film)]]'' (1935)
* ''[[Captain Blood (film)|Captain Blood]]'' (1935)
* ''A Dream Comes True'' (1935 - short subject)
* ''[[Anthony Adverse]]'' (1936)
* ''[[The Charge of the Light Brigade (1936 film)|The Charge of the Light Brigade]]'' (1936)
* ''The Making of a Great Motion Picture'' (1936 - short subject)
* ''Call It a Day'' (1937)
* ''It's Love I'm After'' (1937)
* ''The Great Garrick'' (1937)
* ''Gold Is Where You Find It'' (1938)
* ''[[The Adventures of Robin Hood (film)|The Adventures of Robin Hood]]'' (1938)
* ''Four's a Crowd'' (1938)
* ''Hard to Get'' (1938)
* ''A Day at Santa Anita'' (1939 - short subject)
* ''Wings of the Navy'' (1939)
* ''[[Dodge City (1939 movie)|Dodge City]]'' (1939)
* ''[[The Private Lives of Elizabeth and Essex]]'' (1939)
* ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' (1939)
* ''Raffles'' (1940)
* ''My Love Came Back'' (1940)
* ''[[Santa Fe Trail (film)|Santa Fe Trail]]'' (1940)
* ''[[The Strawberry Blonde]]'' (1941)
* ''[[Hold Back the Dawn]]'' (1941)
* ''[[They Died with Their Boots On]]'' (1941)
* ''The Male Animal'' (1942)
* ''In This Our Life'' (1942)
* ''[[Show Business at War]]'' (1943 - short subject)
* ''Princess O'Rourke'' (1943)
* ''[[Thank Your Lucky Stars (1943 film)]]'' (1943)
* ''Government Girl'' (1943)
* ''[[To Each His Own (movie)|To Each His Own]]'' (1946)
* ''Devotion'' (1946)
* ''The Well-Groomed Bride'' (1946)
* ''[[The Dark Mirror (1946 film)]]'' (1946)
* ''[[The Snake Pit]]'' (1948)
* ''[[The Heiress]] (1949)''
* ''[[My Cousin Rachel (movie)|My Cousin Rachel]]'' (1952)
* ''That Lady'' (1955)
* ''[[Not as a Stranger]]'' (1955)
* ''The Ambassador's Daughter'' (1956)
* ''The Proud Rebel'' (1958)
* ''[[Libel (film)|Libel]]'' (1959)
* ''[[The Light in the Piazza (novel)|The Light in the Piazza]]'' (1962)
* ''Lady in a Cage'' (1964)
* ''[[Hush... Hush, Sweet Charlotte]]'' (1964)
* ''[[The Adventurers (film)|The Adventurers]]'' (1970)
* ''[[Pope Joan#Art and Film|Pope Joan]]'' (1972)
* ''[[Airport '77]]'' (1977)
* ''[[The Swarm (film)|The Swarm]]'' (1978)
* ''The Fifth Musketeer'' (1979)

== Çmimet dhe nominimet ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
! Viti || Çmimi || Kategoria || Filmi || Rezultati
|-
| [[1939 in film|1939]] || [[Academy Award]] || Best Supporting Actress || ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' || |e nominuar
|-
| [[1941 in film|1941]] || [[Academy Award]] || Best Actress || ''[[Hold Back the Dawn]]'' || |e nominuar
|-
| [[1946 in film|1946]] || [[Academy Award]] || Best Actress || ''[[To Each His Own]]'' || |fituese
|-
|rowspan=&quot;5&quot; | [[1948 in film|1948]] || [[Academy Award]] || Best Actress ||rowspan=&quot;5&quot; | ''[[The Snake Pit]]'' || |e nominuar
|-
| [[Italian National Syndicate of Film Journalists]] || Best Actress in a Foreign Film || |fituese
|-
| [[NBR Award]] || Best Actress || |fituese
|-
| [[NYFCC Award]] || Best Actress || |fituese
|-
| [[Volpi Cup]] || Best Actress || |fituese
|-
|rowspan=&quot;3&quot; | [[1949 in film|1949]] || [[Academy Award]] || Best Actress ||rowspan=&quot;3&quot; | ''[[The Heiress]]'' || |fituese
|-
| [[Golden Globe|Golden Globe Award]] || Best Actress - Motion Picture Drama || |fituese
|-
| [[NYFCC Award]] || Best Actress || |fituese
|-
| [[1950 in film|1950]] || [[Golden Apple Award]] || Least Cooperative Actress ||  || |fituese
|-
| [[1952 in film|1952]] || [[Golden Globe|Golden Globe Award]] || Best Actress - Motion Picture Drama || ''[[My Cousin Rachel (film)|My Cousin Rachel]]'' || |e nominuar
|-
|rowspan=&quot;2&quot; | [[1986 in film|1986]] || [[Emmy Award]] || Outstanding Supporting Actress in a Miniseries or a Special ||rowspan=&quot;2&quot; | ''[[Anastasia: The Mystery of Anna]]'' || |e nominuar
|-
| [[Golden Globe|Golden Globe Award]] || Best Performance by an Actress in a Supporting Role in a Series, Mini-Series or Motion Picture Made for TV || |fituese
|-
|}

Më 2008, de Havilland u laurua nga [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]]-të me [[National Medal of Arts]].

{{Commons}}

== Lidhjet e jashtme ==
* {{imdb emri|id=0000014|emri=Olivia de Havilland}}
* 1995 [https://web.archive.org/web/20041120092552/http://www.sag.org/history/dehaviland.html interview]

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1916]]
[[Kategoria:Aktorë fitues të Academy Award]]</text>
      <sha1>ak6v3gmbc4sdz6keccyn8hbz3434nwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001312</id>
      <parentid>3001142</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5410" sha1="mt646r8zdd1ms1nydyfh7koepb7qt1v" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Olivia de Havilland
|foto = [[Skeda:Santa Fe Trail 3.jpg|250px]]
| title = Olivia de Havilland, 1940.
| emri i vërtetë = 
| birth_date = [[1 korrik]] [[1916]]
| birth_place = [[Tokjo|Tokio]], [[Japonia|Japoni]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = 
| nationality = amerikane
| website = 
}}

'''Olivia de Havilland''', aktore amerikane e lindur më [[1 korrik]] [[1916]] në [[Tokjo|Tokio]] të [[Japonia|Japonisë]].

== Biografia ==
Karierën e filloi kohë pas kohe si statiste. Role të rëndësishme fitoi më 1935, ku aktroi me sukses të plotë. Është laureate e dyfishtë e Çmimit [[Academy Award|Oscar]].

Më [[1939]] paraqitet në filmin më të famshëm të të gjitha kohrave [[Gone with the Wind|''Iku bashkë me erën'']] përkrah [[Clark Gable]] dhe [[Vivien Leigh]], ndërsa më [[1970]] është partnere e [[Bekim Fehmiu]]t, në filmin amerikan [[The Adventurers|''Aventurierët'']].

. 
== Filmografia ==

* ''[[Alibi Ike]]'' (1935)
* ''The Irish in Us'' (1935)
* ''[[A Midsummer Night's Dream (1935 film)]]'' (1935)
* ''[[Captain Blood (film)|Captain Blood]]'' (1935)
* ''A Dream Comes True'' (1935 - short subject)
* ''[[Anthony Adverse]]'' (1936)
* ''[[The Charge of the Light Brigade (1936 film)|The Charge of the Light Brigade]]'' (1936)
* ''The Making of a Great Motion Picture'' (1936 - short subject)
* ''Call It a Day'' (1937)
* ''It's Love I'm After'' (1937)
* ''The Great Garrick'' (1937)
* ''Gold Is Where You Find It'' (1938)
* ''[[The Adventures of Robin Hood (film)|The Adventures of Robin Hood]]'' (1938)
* ''Four's a Crowd'' (1938)
* ''Hard to Get'' (1938)
* ''A Day at Santa Anita'' (1939 - short subject)
* ''Wings of the Navy'' (1939)
* ''[[Dodge City (1939 movie)|Dodge City]]'' (1939)
* ''[[The Private Lives of Elizabeth and Essex]]'' (1939)
* ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' (1939)
* ''Raffles'' (1940)
* ''My Love Came Back'' (1940)
* ''[[Santa Fe Trail (film)|Santa Fe Trail]]'' (1940)
* ''[[The Strawberry Blonde]]'' (1941)
* ''[[Hold Back the Dawn]]'' (1941)
* ''[[They Died with Their Boots On]]'' (1941)
* ''The Male Animal'' (1942)
* ''In This Our Life'' (1942)
* ''[[Show Business at War]]'' (1943 - short subject)
* ''Princess O'Rourke'' (1943)
* ''[[Thank Your Lucky Stars (1943 film)]]'' (1943)
* ''Government Girl'' (1943)
* ''[[To Each His Own (movie)|To Each His Own]]'' (1946)
* ''Devotion'' (1946)
* ''The Well-Groomed Bride'' (1946)
* ''[[The Dark Mirror (1946 film)]]'' (1946)
* ''[[The Snake Pit]]'' (1948)
* ''[[The Heiress]]'' (1949)
* ''[[My Cousin Rachel (movie)|My Cousin Rachel]]'' (1952)
* ''That Lady'' (1955)
* ''[[Not as a Stranger]]'' (1955)
* ''The Ambassador's Daughter'' (1956)
* ''The Proud Rebel'' (1958)
* ''[[Libel (film)|Libel]]'' (1959)
* ''[[The Light in the Piazza (novel)|The Light in the Piazza]]'' (1962)
* ''Lady in a Cage'' (1964)
* ''[[Hush... Hush, Sweet Charlotte]]'' (1964)
* ''[[The Adventurers (film)|The Adventurers]]'' (1970)
* ''[[Pope Joan#Art and Film|Pope Joan]]'' (1972)
* ''[[Airport '77]]'' (1977)
* ''[[The Swarm (film)|The Swarm]]'' (1978)
* ''The Fifth Musketeer'' (1979)

== Çmimet dhe nominimet ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
! Viti || Çmimi || Kategoria || Filmi || Rezultati
|-
| [[1939 in film|1939]] || [[Academy Award]] || Best Supporting Actress || ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' || |e nominuar
|-
| [[1941 in film|1941]] || [[Academy Award]] || Best Actress || ''[[Hold Back the Dawn]]'' || |e nominuar
|-
| [[1946 in film|1946]] || [[Academy Award]] || Best Actress || ''[[To Each His Own]]'' || |fituese
|-
|rowspan=&quot;5&quot; | [[1948 in film|1948]] || [[Academy Award]] || Best Actress ||rowspan=&quot;5&quot; | ''[[The Snake Pit]]'' || |e nominuar
|-
| [[Italian National Syndicate of Film Journalists]] || Best Actress in a Foreign Film || |fituese
|-
| [[NBR Award]] || Best Actress || |fituese
|-
| [[NYFCC Award]] || Best Actress || |fituese
|-
| [[Volpi Cup]] || Best Actress || |fituese
|-
|rowspan=&quot;3&quot; | [[1949 in film|1949]] || [[Academy Award]] || Best Actress ||rowspan=&quot;3&quot; | ''[[The Heiress]]'' || |fituese
|-
| [[Golden Globe|Golden Globe Award]] || Best Actress - Motion Picture Drama || |fituese
|-
| [[NYFCC Award]] || Best Actress || |fituese
|-
| [[1950 in film|1950]] || [[Golden Apple Award]] || Least Cooperative Actress ||  || |fituese
|-
| [[1952 in film|1952]] || [[Golden Globe|Golden Globe Award]] || Best Actress - Motion Picture Drama || ''[[My Cousin Rachel (film)|My Cousin Rachel]]'' || |e nominuar
|-
|rowspan=&quot;2&quot; | [[1986 in film|1986]] || [[Emmy Award]] || Outstanding Supporting Actress in a Miniseries or a Special ||rowspan=&quot;2&quot; | ''[[Anastasia: The Mystery of Anna]]'' || |e nominuar
|-
| [[Golden Globe|Golden Globe Award]] || Best Performance by an Actress in a Supporting Role in a Series, Mini-Series or Motion Picture Made for TV || |fituese
|-
|}

Më 2008, de Havilland u laurua nga [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]]-të me [[National Medal of Arts]].

{{Commons}}

== Lidhjet e jashtme ==
* {{imdb emri|id=0000014|emri=Olivia de Havilland}}
* 1995 [https://web.archive.org/web/20041120092552/http://www.sag.org/history/dehaviland.html interview]

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1916]]
[[Kategoria:Aktorë fitues të Academy Award]]</text>
      <sha1>mt646r8zdd1ms1nydyfh7koepb7qt1v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flutura</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68976</id>
    <revision>
      <id>3001148</id>
      <parentid>2848161</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13500" sha1="aue5ilxh6fv237h6m4nhmrh7a0ve8se" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Flutura
| image = Cairns birdwing - melbourne zoo.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = [[Cairns Birdwing]], Flutura më e madhe në [[Australi]] ([[Melbourne Zoo]]).
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Lepidoptera]]
| unranked_familia = '''Rhopalocera'''
| subdivision_ranks=Subgroups
| subdivision =
* Superfamily [[Hedyloidea]]:
** [[Hedylidae]]
* Superfamily [[Hesperioidea]]:
** [[Hesperiidae]]
* Superfamily [[Papilionoidea]]:
** [[Swallowtail Butterfly|Papilionidae]]
** [[Pieridae]]
** [[Brush-footed butterfly|Nymphalidae]]
** [[Lycaenidae]]
** [[Riodinidae]]
}}
'''Flutura''' është insekt i rendit [[lepidoptera]]. Flutur, është emërtim i përgjithshëm për disa lloje kandrash fluturuese, me katër krahë të mbuluar me luspa të imëta si pluhur, me ngjyra të ndryshme, me feçkë e brirthë për të thithur dhe për të ndier, disa prej të cilave dëmtojnë bimët.

=== Shtimi ===
Një flutur shumohet me vezë. Kur një flutur femër çiftezohet i lëshon vezët mbi një pemë dhe ngordh. Prej vezës del një qënie që quhet vemje.

=== Larvat ===
Fluturat e fillojnë jetën si larva '''(vemje të spërdredhura të cilat lindin nga vezët)'''. Larvat hanë shumë gjethe dhe kur arrijnë madhësinë e duhur, ngjiten pas degëve. Ato formojnë guaska të forta të quajtura '''krizalida.''' Brenda krizalidës, larva shndërrohet në flutur. Kur flutura formohet plotësisht, ajo del nga krizalida.

== Morfologjia e jashtme ==

== Polimorfizmi ==

=== Mimikri ===

=== Polifenizmi sezonal ===

== Sjelljet ==

Shumica e tyre jane të mira me njerëzit prandaj dhe njerëzit me to.

=== Nita ===

== Mbrojtja ==
Kur nuk është mbrojtur nga kafshët e tjera kthehet në formën e kokës së një gjarpri dhe shkon në një degë. Në këtë mënyrë dega është trupi i gjarprit ndërsa flutura është koka. Kafshët e tjera frikësohen nga flutura vetëm në atë menyrë.

== Lloje të njohura jane ==
Në botë jetojnë nga 15,000 deri më 20,000 lloje të ndryshme fluturash. Disa nga llojet më të njohura janë:

* [[Swallowtail butterfly|Swallowtails]] and [[Birdwing]]s, Familja '''Papilionidae'''
** [[Swallowtail butterfly|Common Yellow Swallowtail]], ''Papilio machaon''
** [[Spicebush Swallowtail]], ''Papilio troilus''
** [[Papilio demoleus|Lime Butterfly]], ''Papilio demoleus''
** [[Birdwing|''Ornithoptera'']] genus (Birdwings; the largest butterflies)
* [[Pieridae|Whites]] or Yellows, Family '''Pieridae'''
** [[Small White]], ''Pieris rapae''
** [[Green-veined White]], ''Pieris napi''
** [[Delias eucharis|Common Jezebel]], ''Delias eucharis''
* [[Lycaenidae|Blues and Coppers]] or Gossamer-Winged Butterflies, Familja '''Lycaenidae'''
** [[Xerces Blue]], ''Glaucopsyche xerces''
** [[Karner Blue]], ''Lycaeides melissa samuelis'' 
** [[Talicada nyseus|Red Pierrot]], ''Talicada nyseus''
* [[Metalmark butterfly|Metalmark butterflies]], Familja '''Riodinidae'''
** Lange's [[Riodinidae|Metalmark Butterfly]]
** [[Abisara echerius|Plum Judy]], ''Abisara echerius''
* [[Brush-footed butterfly|Brush-footed butterflies]], Familja '''Nymphalidae'''
** [[Vanessa cardui|Painted Lady]], or Cosmopolite, ''Vanessa cardui''
** [[Monarch butterfly]], ''Danaus plexippus''
** [[Morpho (flutur)|''Morpho'']] genus
** [[Speckled Wood]], ''Pararge aegeria''

== Në kulturë ==
=== Art ===

=== Simbolika ===

== Foto galeria ==
'''Familja [[Papilionidae]]'''
&lt;gallery mode=packed&gt;
Figura:Green Swallotail (Papilio palinurus) - Relic38.jpg|Emerald Swallowtail (''[[Papilio palinurus]]''), Metro Toronto Zoo
Figura:Iphiclides podalirius.jpg|'''[[Scarce Swallowtail]]''', &lt;br /&gt; ''Iphiclides podalirius''.
Figura:Black and blue butterfly KL.jpg|'''[[Birdwing|Palawan Birdwing]]''',&lt;br /&gt; ''Troides trojana''.
Figura:Blue_mormon.jpg|'''Blue Mormon''',&lt;br /&gt; ''[[Papilio polymnestor]]''.
Figura:TS002_Pachliopta_hector.jpg|'''Crimson Rose''',&lt;br /&gt;''[[Pachliopta hector]]''.
Figura:Pipevineswallowtail.jpg|'''Pipevine Swallowtail''',&lt;br /&gt;''[[Battus philenor]]''.
Figura:Nagerhole_mime.jpg|'''Common Mime''',&lt;br /&gt;''[[Chilasa clytia]]''.
Figura:Blue mormon Upper.jpg|'''Blue Mormon''',&lt;br /&gt; ''[[Papilio polymnestor]]''.
&lt;/gallery&gt;

'''Familja [[Pieridae]]'''
&lt;gallery mode=packed&gt;
Figura:Rapsweissling_Pieris_napi.jpg|'''[[Green-veined White]]''', &lt;br /&gt; ''Pieris napi''.
Figura:AnthocharisCardamines 2002Z.jpg|'''The Orange Tip''', &lt;br /&gt;''[[Anthocharis cardamines]]''.
Figura:VV001 Delias eucharis Enhanced.JPG|'''Common Jezebel''',&lt;br /&gt; ''[[Delias eucharis]]''.
Figura:Gonepteryx rhamni1.jpg|'''Common [[Brimstone (butterfly)|Brimstone]]''',&lt;br /&gt; ''Gonepteryx rhamni''.
&lt;/gallery&gt;

'''Familja [[Riodinidae]]'''
&lt;gallery mode=packed&gt;
Figura:RN007 Zemeros flegyas.jpg|'''Punchinello''',&lt;br /&gt; ''[[Zemeros flegyas]]''
Figura:RN008 Abisara neophron.jpg|'''Tailed Judy''',&lt;br /&gt;''[[Abisara neophron]]''
&lt;/gallery&gt;

'''Familja [[Nymphalidae]]'''
&lt;gallery mode=packed&gt;
Figura:Xvisionxmonarch.jpg|[[Monarch Butterfly]],&lt;br /&gt; ''Danaus plexippus''
Figura:Polyura_athamas.jpg|'''Common Nawab''',&lt;br /&gt; ''[[Polyura athamas]]'',&lt;br /&gt; a charaxine Nymphalid&lt;br /&gt; from India.
Figura:Butterfly Morpho rhetenor helena (M) KL.jpg|''[[Morpho rhetenor helena]]'' a morphine from&lt;br /&gt; South America.
Figura:Julia-heliconian-butterfly.jpg|Julia Heliconian, &lt;br /&gt;''[[Dryas julia]]''.
Figura:butterfly_panama.jpg|[[Sara Longwing]],&lt;br /&gt; ''Heliconius sara''&lt;br /&gt; a heliconine nymphalid.
Figura:Glasswing butterfly Panama.jpg|[[Glasswing butterfly]], &lt;br /&gt;''Greta oto''.
Figura:Buberel butterfly.jpg|[[Lorquin's Admiral]],&lt;br /&gt; ''Limenitis lorquini''&lt;br /&gt; a limenitidine nymphalid.
Figura:Cethosia_cyane.jpg|[[Cethosia cyane|Leopard Lacewing]], &lt;br /&gt; ''Cethosia cyane'' of&lt;br /&gt; subfamily ''Cyrestinae''.
Paon-du-jour MHNT CUT 2013 3 14 Cahors Dos.jpg|[[Inachis io|Peacock Butterfly]], &lt;br /&gt; ''Inachis io''.
Figura:Issoria lathonia.jpg[[Queen of Spain Fritillary]], &lt;br /&gt; ''Issoria lathonia''.
Figura:C-Falter Polygonia C-album.jpg|[[Comma Butterfly]], &lt;br /&gt; ''Polygonia c-album''.
Figura:Rosita Patch 1.jpg|[[Crimson Patch]],&lt;br /&gt; ''Chlosyne janais''.
&lt;/gallery&gt;

'''Familja [[Lycaenidae]]'''
&lt;gallery mode=packed&gt;
Figura:RN016 Talicada nyseus.jpg|'''Red Pierrot''',&lt;br /&gt;''[[Talicada nyseus]]''.
Figura:Chrysophanus.phlaeas.2163.jpg|'''[[Small Copper]]''',&lt;br /&gt;''Lycaena phlaeas''.
Figura:Rathinda amor.jpg|'''Monkey Puzzle''',&lt;br /&gt;''[[Rathinda amor]]''.
Figura:Banded Blue Pierrot.JPG|'''Banded Blue Pierrot''',&lt;br /&gt;''[[Discolampa ethion]]''.
&lt;/gallery&gt;

'''Familja [[Hesperiidae]]'''
&lt;gallery mode=packed&gt;
Figura:Fiery skipper pair2.jpg|'''Fiery Skipper''' &lt;br /&gt; ''[[Hylephila phyleus]]''
&lt;/gallery&gt;

== Shih edhe ==
* [[Flutura e natës]]
* [[Lista e fluturave]]

== Referimet ==
{{ref}}

== Literaturë tjetër ==
* Boggs, C., Watt, W., Ehrlich, P. 2003. Butterflies: Evolution and Ecology Taking Flight. University of Chicago Press, Chicago, USA. - {{en}}
* Heppner, J. B. 1998. Classification of Lepidoptera. ''Holarctic Lepidoptera'', Suppl. 1. - {{en}}
* Pyle, R. M. 1992. Handbook for Butterfly Watchers. Houghton Mifflin. First published, 1984. ISBN 0-395-61629-8 - {{en}}
* Nemos, F. ca. 1895. Europas bekannteste Schmetterlinge. Beschreibung der wichtigsten Arten und Anleitung zur Kenntnis und zum Sammeln der Schmetterlinge und Raupen Oestergaard Verlag, Berlin, [http://hdl.handle.net/10013/epic.28790.d001 (pdf 77MB)] - {{en}}

== Literaturë me lista fluturash ==
[[Skeda:Lepidoptera 001.jpg|thumb|right|250px|Flutur e kaltër ose likaenide.]]- {{en}}
* ''Butterflies of North America'', Jim P. Brock and Kenn Kaufman (2003)- {{en}}
* ''Butterflies through Binoculars: The East'', Jeffrey Glassberg (1999)- {{en}}
* ''Butterflies through Binoculars: The West'', Jeffrey Glassberg (2001)- {{en}}
* ''A Field Guide to Eastern Butterflies'', Paul Opler (1994)- {{en}}
* ''A Field Guide to Western Butterflies'', Paul Opler (1999)- {{en}}
* ''Peterson First Guide to Butterflies and Moths'', Paul Opler (1994)- {{en}}
* ''Las Mariposas de Machu Picchu'' by Gerardo Lamas (2003)- {{en}}
* ''The Millennium Atlas of Butterflies in Britain and Ireland'' by Jim Asher (Editor), et al.- {{en}}
* ''Pocket Guide to the Butterflies of Great Britain and Ireland'' by Richard Lewington- {{en}}
* ''Butterflies of Britain and Europe'' (Collins Wildlife Trust Guides) by Michael Chinery- {{en}}
* ''Butterflies of Europe'' by Tom Tolman and Richard Lewington (2001)- {{en}}
* ''Butterflies of Europe New Field Guide and Key'' by Tristan Lafranchis (2004)- {{en}}
* ''Field Guide to Butterlies of South Africa'' by Steve Woodhall (2005)- {{en}}
* ''Butterflies of Sikkim Himalaya and their Natural History'' by Meena Haribal (1994).- {{en}}
* ''Butterflies of Peninsular India'' by Krushnamegh Kunte, Universities Press (2005).- {{en}}
* ''Butterflies of the Indian Region'' by Col M. A. Wynter-Blyth, Bombay Natural History Society, Mumbai, India (1957).- {{en}}
* ''A Guide to Common Butterflies of Singapore'' by Steven Neo Say Hian (Singapore Science Centre)- {{en}}
* ''Butterflies of West Malaysia and Singapore'' by W.A.Fleming. (Longman Malaysia)- {{en}}
* ''The Butterflies of the Malay Peninsula'' by A.S. Corbet and H. M. Pendlebury. (The Malayan Nature Society)- {{en}}

== Lidhje të jashtme ==
=== Lidhje të përgjithëshme ===
* [http://tolweb.org/Papilionoidea/12027 Papilionoidea on the Tree of Life Web project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211041619/http://tolweb.org/Papilionoidea/12027 |date=11 dhjetor 2008 }}- {{en}}
*[https://web.archive.org/web/20081205010108/http://creatures.ifas.ufl.edu/main/search_common.htm#bfly Butterflies] on the [[University of Florida|UF]] / [[Institute of Food and Agricultural Sciences|IFAS]] Featured Creatures Web site- {{en}}

=== Lista regjionale fluturash ===
* [https://web.archive.org/web/20121022085513/http://www.pinocchio.it/eng/butterflyhouse/ Collodi Butterfly House] Tuscany- {{en}}
* [http://www.butterfliesandmoths.org/ Butterflies and Moths of North America]- {{en}}
* [http://www.naba.org North American Butterfly Association (NABA)]- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20070622044831/http://www.leps.nl/ Butterflies and Moths in the Netherlands]- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20090220203940/http://www.wwfpak.org/nap/dnap_wildlife_wildfauna_mammals_insect.php Insect and butterfly diversity of Pakistan]- {{en}}
* [http://www.naturemagics.com/butterfly.shtm Butterflies of Southern India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218084346/http://www.naturemagics.com/butterfly.shtm |date=18 dhjetor 2008 }}- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20091126062805/http://srilankaninsects.net/Butterflies/MainPage/ButterfliesMain.htm Butterflies of Sri Lanka]- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20071019085449/http://www.geocities.com/RainForest/Vines/2382/sgchecklist.htm Butterflies of Singapore]- {{en}}
* [http://www.nature-of-oz.com/israelsspecieslist1.htm Israel Insect World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022024829/https://www.nature-of-oz.com/israelsspecieslist1.htm |date=22 tetor 2022 }}- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20071019085449/http://www.geocities.com/RainForest/Vines/2382/sgchecklist.htm Singapore Butterfly Checklist]- {{en}}
* [http://www.butterfly.org.tw Butterfly Conservation Society of Taiwan]- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20081227083547/http://www.ctv.es/USERS/tarrier/tarrier_M/index.htm Butterflies of Morocco]- {{en}}
* [http://yutaka.it-n.jp/ Butterflies of Indo-China] Chiefly Thailand, Laos and Vietnam.- {{en}}
* [http://www.flmnh.ufl.edu/butterflies/neotropica/sulawesi/checklist.html Butterflies of Southeastern Sulawesi]- {{en}}
* [http://www.malaeng.com/blog/?page_id=1293 Butterflies of Thailand]- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20081231153209/http://www.mariposasmexicanas.com/ Butterflies of Mexico]- {{en}}

=== Foto/Filma ===
* [http://bugguide.net/node/view/81/bgimage BugGuide.net Many images of North American butterflies, many licensed via Creative Commons]- {{en}}
* [https://web.archive.org/web/20090112105750/http://marlonstein.com/fotos/album/Insetos/Borboletas/ Butterfly of Brazil]- {{en}}
* [http://cirrusimage.com/butterfly_photos.htm Reference quality large format photographs, common butterflies of North America]- {{en}}
* [http://harperkay.homestead.com/ButterfliesAndMothsIndex.html Gallery of Florida Butterflies and Moths]- {{en}}
* [http://www.floridanaturepictures.com/butterflies/butter.html Butterfly Picture Gallery]- {{en}}
* [http://socalbutterflies.com Photographs of most of the Butterflies in Southern California]- {{en}}
* [http://www.butterfliesoffrance.com/ Butterflies of France]- {{en}}
* [http://tolweb.org/movies/Papilionoidea/12027 Butterfly Movies (Tree of Life)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120193118/http://tolweb.org/movies/Papilionoidea/12027 |date=20 janar 2009 }}- {{en}}
* [http://www.massbutterflies.org/construct-group-page.asp?gr=All 1000+ photos of Massachusetts butterflies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240301112144/https://massbutterflies.org/construct-group-page.asp?gr=All |date=1 mars 2024 }}- {{en}}
* [http://www.nature-pictures.org/en/Butterfly-photos/ European butterfly pictures - common names and wildlife photography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207033323/http://www.nature-pictures.org/en/Butterfly-photos/ |date=7 shkurt 2009 }}- {{en}}

[[Kategoria:Insekte]]</text>
      <sha1>aue5ilxh6fv237h6m4nhmrh7a0ve8se</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lola Pagnani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69556</id>
    <revision>
      <id>3001124</id>
      <parentid>2272040</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4070" sha1="jltscg233a03pvc8yqqmyxi60m3bo10" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Lola Pagnani
| image = 
| title = 
| emri i vërtetë = Anna Lola Pagnani Stravos
| birth_date = {{ditëlindja dhe mosha|3|4|1972}} 
| birth_place = {{flagicon|Italy}} [[Romë]], [[Itali]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| height = 1.72 m
| pseudonimi = Lola Pagnani Stravos &lt;br&gt; Anna Lola Pagnani
| nationality = Italiane
| website = [http://www.lolapagnani.com lolapagnani.com]
}}


'''Anna Lola Pagnani Stavros''' e njohur si '''Lola Pagnani''' lindi më [[3 prill]] të vitit [[1972]], në [[Romë]], [[Italia|Itali]]) është aktore italiane.

== Biografia ==

Anna Lola Pagnani Stavros lindi në Romë të Italisë (3 prill, 1972), është e bija e shkrimtarit dhe skenaristit [[Enzo Pagnani]]. Në moshën 17 vjeçare diplomoi në drejtimin e vallzimit bashkëkohorë në [[Paris]] dhe ishte vallëzuesja e parë e kompanisë [[Momix]] për turneun botërorë. Me sukses bashkëpunoi në realizimin e kinematografisë në [[Circe du Soleil]] në [[Montréal]]. Ishte vallëzuesja e parë në [[Shtëpia e Operës|Shtëpinë e Operës]] në [[Mynih]] me regji nga [[Lina Wertmuller]] dhe udhëheqje nga [[Giuseppe Sinopoli]]. Pastaj diplomoi në  degën e vallëzimit bashkëkohorë në [[Alvin Ailey American Dance Theater]] në [[New York City|Nju Jork]], më vonë studjoi aktrimin në [[HB Studios]], gjithashtu në  Nju Jork. 

Pas këtyre studimeve ktheu në Itali filloi bashkëpunimin me kinematë dhe teatrot e njohura italiane si [[Ettore Scola]], [[Giulio Base]] e Lina Wertmuller. Gjithashtu luajti edhe për [[Spike Lee]], [[John Turturro]] e [[Abel Ferrara]]. Ajo gjithashtu për dy vite ishte pjesë edhe e ''[[Maurizio Costanzo]] Shou''{{fakt}}. U ftua për bashkëpunim edhe nga [[Enrico Montesano]], [[Marco Columbro]], [[Barbara De Rossi]], [[Blas Roca Rey]], [[Enrico Brignano]], [[Nino Manfredi]], [[Vittorio Gassman]] dhe [[Shelley Winters]], i cili e mori nën mbykqyrje për studim në [[Los Angeles]]  në studion e aktorëve ku studioi sëbashku me  [[Teddey Sherman]].

Punoi në [[Rai International]] në disa programe në New York dhe ishte udhëheqëse e emisionit ''PoP Italia''. 

Së fundi vendosi të realizonte një dokumentarë me producentin dhe regjisorin amerikan [[Melissa Balin]], e inspiruar nga fakti personal si viktimë e komplotit [[camorra]]. Projekti u emërua [[Women Seeking Justice]] ''([[lexo:]] Vomën Siiking Xhastës, [[sq.]]: Gruaja Kërkon Drejtësi)'' dhe do të përfshijë ngjarje të padrejtësive nga e gjithë bota.  

Flet rrjedhshëm italishten, frëngjishten, spanjishten dhe anglishten.

== Filmografia ==

=== Kinemà ===

* [[Trafitti da un raggio di sole]] ([[1995]]) -  &quot;Fabiola&quot;
* [[Polvere di Napoli]] ([[1996]]) -  &quot;Rosita&quot;
* [[Ninfa plebea]] ([[1996]]) - &quot;Lucia&quot;
* [[Ferdinando e Carolina]] ([[1999]]) -  &quot;Sara Goudar&quot;
* [[La bomba (film 1999)|La bomba]] ([[1999]]) -  &quot;Daisy&quot;
* [[Il pranzo della domenica]] ([[2002]])
* [[Gente di Roma]] ([[2003]])
* [[Women Seeking Justice]]  ([[2007]])

=== Televizion ===

* ''[[Pazza famiglia]]'' ([[1995]])
* ''[[Commissario Raimondi]]'' ([[1998]]) - &quot;Esmeralda&quot;
* ''[[Anni 50]]'' ([[1998]])
* ''[[La squadra (serie televisiva)|La squadra]] ([[2000]])''
* ''[[Un posto al sole (serie televisiva)|Un posto al sole]]'' ([[2001]]) -  &quot;Roberta Cantone&quot;
* ''[[Francesca e Nunziata]]'' ([[2001]])
* ''[[Un ciclone in famiglia 2]]'' ([[2005]]) 
* ''[[Carabinieri (serie televisiva)|Carabinieri 5]]'' ([[2005]]) 
* ''[[Capri (serie televisiva)|Capri]]'' ([[2006]]) -  &quot;Maria Rosaria&quot;
* ''[[Donne sbagliate]]'' ([[2006]])

=== Teatër ===

* [[Carmen (opera)|Carmen]] ([[1987]])
* [[Vergine Regina]] ([[1996]])
* [[Anatra all'arancia]] ([[1997]])


== Lidhje të jashtme ==

{{Imdb emri|id=0656514|emri=Lola Pagnani}}
*[https://web.archive.org/web/20080724091659/http://www.lolapagnani.com/ Lola Pagnani faqja zyrtare]
*[https://web.archive.org/web/20081205074349/http://www.studiomorea.it/ Studio Morea-Lo Cascio, Agjenci nga Lola Pagnani]

[[Kategoria:Aktorë italianë]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>jltscg233a03pvc8yqqmyxi60m3bo10</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001303</id>
      <parentid>3001124</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4070" sha1="av0a9beivasmiurwiporegt52nid2n4" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Lola Pagnani
| image = 
| title = 
| emri i vërtetë = Anna Lola Pagnani Stravos
| birth_date = {{ditëlindja dhe mosha|3|4|1972}} 
| birth_place = {{flagicon|Italy}} [[Romë]], [[Itali]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| height = 1.72 m
| pseudonimi = Lola Pagnani Stravos &lt;br&gt; Anna Lola Pagnani
| nationality = Italiane
| website = [http://www.lolapagnani.com lolapagnani.com]
}}


'''Anna Lola Pagnani Stavros''' e njohur si '''Lola Pagnani''' lindi më [[3 prill]] të vitit [[1972]], në [[Romë]], [[Italia|Itali]]) është aktore italiane.

== Biografia ==

Anna Lola Pagnani Stavros lindi në Romë të Italisë (3 prill, 1972), është e bija e shkrimtarit dhe skenaristit [[Enzo Pagnani]]. Në moshën 17 vjeçare diplomoi në drejtimin e vallzimit bashkëkohorë në [[Paris]] dhe ishte vallëzuesja e parë e kompanisë [[Momix]] për turneun botërorë. Me sukses bashkëpunoi në realizimin e kinematografisë në [[Circe du Soleil]] në [[Montréal]]. Ishte vallëzuesja e parë në [[Shtëpia e Operës|Shtëpinë e Operës]] në [[Mynih]] me regji nga [[Lina Wertmuller]] dhe udhëheqje nga [[Giuseppe Sinopoli]]. Pastaj diplomoi në  degën e vallëzimit bashkëkohorë në [[Alvin Ailey American Dance Theater]] në [[New York City|Nju Jork]], më vonë studjoi aktrimin në [[HB Studios]], gjithashtu në  Nju Jork. 

Pas këtyre studimeve ktheu në Itali filloi bashkëpunimin me kinematë dhe teatrot e njohura italiane si [[Ettore Scola]], [[Giulio Base]] e Lina Wertmuller. Gjithashtu luajti edhe për [[Spike Lee]], [[John Turturro]] e [[Abel Ferrara]]. Ajo gjithashtu për dy vite ishte pjesë edhe e ''[[Maurizio Costanzo]] Shou''{{fakt}}. U ftua për bashkëpunim edhe nga [[Enrico Montesano]], [[Marco Columbro]], [[Barbara De Rossi]], [[Blas Roca Rey]], [[Enrico Brignano]], [[Nino Manfredi]], [[Vittorio Gassman]] dhe [[Shelley Winters]], i cili e mori nën mbykqyrje për studim në [[Los Angeles]]  në studion e aktorëve ku studioi sëbashku me  [[Teddey Sherman]].

Punoi në [[Rai International]] në disa programe në New York dhe ishte udhëheqëse e emisionit ''PoP Italia''. 

Së fundi vendosi të realizonte një dokumentarë me producentin dhe regjisorin amerikan [[Melissa Balin]], e inspiruar nga fakti personal si viktimë e komplotit [[camorra]]. Projekti u emërua [[Women Seeking Justice]] ''([[lexo:]] Vomën Siiking Xhastës, [[sq.]]: Gruaja Kërkon Drejtësi)'' dhe do të përfshijë ngjarje të padrejtësive nga e gjithë bota.  

Flet rrjedhshëm italishten, frëngjishten, spanjishten dhe anglishten.

== Filmografia ==

=== Kinemà ===

* [[Trafitti da un raggio di sole]] ([[1995]]) -  &quot;Fabiola&quot;
* [[Polvere di Napoli]] ([[1996]]) -  &quot;Rosita&quot;
* [[Ninfa plebea]] ([[1996]]) - &quot;Lucia&quot;
* [[Ferdinando e Carolina]] ([[1999]]) -  &quot;Sara Goudar&quot;
* [[La bomba (film 1999)|La bomba]] ([[1999]]) -  &quot;Daisy&quot;
* [[Il pranzo della domenica]] ([[2002]])
* [[Gente di Roma]] ([[2003]])
* [[Women Seeking Justice]]  ([[2007]])

=== Televizion ===

* ''[[Pazza famiglia]]'' ([[1995]])
* ''[[Commissario Raimondi]]'' ([[1998]]) - &quot;Esmeralda&quot;
* ''[[Anni 50]]'' ([[1998]])
* ''[[La squadra (serie televisiva)|La squadra]]'' ([[2000]])
* ''[[Un posto al sole (serie televisiva)|Un posto al sole]]'' ([[2001]]) -  &quot;Roberta Cantone&quot;
* ''[[Francesca e Nunziata]]'' ([[2001]])
* ''[[Un ciclone in famiglia 2]]'' ([[2005]]) 
* ''[[Carabinieri (serie televisiva)|Carabinieri 5]]'' ([[2005]]) 
* ''[[Capri (serie televisiva)|Capri]]'' ([[2006]]) -  &quot;Maria Rosaria&quot;
* ''[[Donne sbagliate]]'' ([[2006]])

=== Teatër ===

* [[Carmen (opera)|Carmen]] ([[1987]])
* [[Vergine Regina]] ([[1996]])
* [[Anatra all'arancia]] ([[1997]])


== Lidhje të jashtme ==

{{Imdb emri|id=0656514|emri=Lola Pagnani}}
*[https://web.archive.org/web/20080724091659/http://www.lolapagnani.com/ Lola Pagnani faqja zyrtare]
*[https://web.archive.org/web/20081205074349/http://www.studiomorea.it/ Studio Morea-Lo Cascio, Agjenci nga Lola Pagnani]

[[Kategoria:Aktorë italianë]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>av0a9beivasmiurwiporegt52nid2n4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zhulati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69799</id>
    <revision>
      <id>3001264</id>
      <parentid>2309337</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:26:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4225" sha1="honb1xf5ntun6mjoki9myn01fq4nj0d" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
{{Infobox settlement
 | name                = Zhulati
 | name (Rasa dhanore) = Zhulatit
 | image_skyline              = 
 | Shteti              = Shqipëria
 | Rrethi              = Rrethi i Gjirokastrës
 | Komuna              = Komuna Cepo
 | postal_code         = 
 | Sipërfaqja          = 
 | population_total           = 
 | Regj. i popullsisë  = 
 | Dend. e popullsisë  = 
 | website       = 
 &lt;!--- Koordinatat ----&gt; 
 | Gjerësia            = 
 | Gjatësia            = 
 | Lartësia            = 
}}
'''Zhulati''' është fshat në jug të Shqipërisë në pjesën perëndimore të aksit Tepelenë-Gjirokastër, shtrihet në gjerësi gejografike 40°07'11&quot; veri dhe gjatësi 19°59'20&quot; lindje. Adrimistativisht nga Zhulati varen edhe [[Fushë-Bardhë]] dhe 
[[Fushë-Vërria]] Ky fshat është shquar për një qëndrim të shquar patriotik shqiptar. 

== Historia ==
Kronikat e vjetra për fshatin Zhulat dikur e përmendin atë me emrin Julius, diku Zhul, diku ndryshe. Sundimtarët bizantinë e më vonë venedikasit, jo aq shumë për vetë Zhulatin, por më shumë për pronat e banorëve të Zhulatit përgjatë bregdetit Jonian, fushat e luginës së Rrëzomës, e në gjithë pellgun e begatë të Delvinës. 
Historiani turk, [[Evlia Çelebi]], shkruan se Zhulati ndodhet në një zonë të thellë malore, ka 200 shtëpi të vendosura pranë një fortifikimi natyror tepër mbrojtës. Shpatet e maleve dhe kodrave përreth tij ishin të mbuluara me vreshta. &quot;Banorët e tij merren me shkëmbime të produkteve të zejtarisë me qytete të tjera brenda dhe jashtë krahinës... Kështjellën e Zhulatit e ka themeluar mbreti i Spanjës, kur këta banorë ishin aleatë të tij. Më vonë, me dredhi e shtiu në dorë Duka i Venedikut e më pas në shekullin e Bajazitit të shenjtë, e zaptoi Qedik Ahmet Pasha... Ajo ngrihet drejt qiellit në mënyrë madhështore... Kështjellë e pashembullt në bukuri, të cilës mund t‘i përngjasë ajo e Kordusit ose ajo e Benefshes në Peloponez&quot;
Kështu që nuk ishin të paktë të krishterët shqiptarë që braktisnin fenë e tyre dhe përqafonin islamin, në mënyrë që të mundësonin përfshirjen e tyre në shërbime të ndryshme me karakter ushtarak. Rasti i mbrojtësve shqiptarë të kështjellës së Zhulatit (fshat në rrethin e Gjirokastrës), të cilët ndërruan fenë pasi vetëm kështu mund të mbeteshin në shërbimin e lartpërmendur, është fakt tepër domethënës për atë çka u theksua më sipër.&lt;ref&gt;[http://www.zemrashqiptare.net/article/Historia/354/]&lt;/ref&gt;

== Gjeografia ==
== Ekonomia ==
== Etnografi Entologji ==
Për [[Petro Zhulati]]n nga ky fshat këndojnë, duke e vene theksin që ka luftuar kundër bizantinëve megjithëse ata ishin në kulmin e fuqisë së tyrë.
:''Lum, o bir, [[Petro Zhulati]]''
:Kal i kuq sa gjysëm shpati
:Me Bizant të zu inati
:Ç’i bëre gjithë ata trima
:Me kuaj si vetëtima
:Jataganët vringëllimai?''

Kostumi popullor është ai i përdorur në atë zone.

Tek rrapi në [[Taronina|Taroninë]]
Që është pranë Zhulatit 
Seç e mblodhi miqësinë 
Të lidhin ligat e fatit 
Gjithë krahinat i ftuan 
Delegatët të dërgojnë 
Kishin për të biseduar 
Nga të gjitha anët rrodhën…..

== Personalitete ==
* [[Papa Zhuli]] -e drejta zakonore e Labërisë, ndonëse ka origjinë që nga lashtësia, gojëdhëna popullore ia atribuon Kanunin Papa Zhulit nga Zhulati, shek.XI, i cili, flitet se ka qenë prift edhe si prijës i Kurveleshit i njohur nga normanët gjatë pushtimit të tyre (1081). Figura e Papa Zhulit i takon kohës së Bizantit, çka dëshmon se gjurmët e Kanunit të Labërisë gjenden qysh atëherë dhe kanë vepruar në praktikë krahas monokanonit bizantin. Për këtë legjendë ka shkruar edhe Eqrem Vlora (Shejzat 1957) pavarësisht se ende nuk janë gjetur dokumente të shkruara. 
* [[Petro Zhulati]]

== Kulturë ==
Mbi fshat qendrojne rrënojat e nje kalaje nga fillimet e shekulllt te tretë para eres sone. '''Vatra e Kulturës në Zhulat''' zhvillon edhe tani veprimtari kulturore.

== Shih edhe ==
https://www.youtube.com/watch?v=Nd5lpLTkIGo&amp;ab_channel=AulonaFolk
{{Komuna Cepo}}


[[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]]</text>
      <sha1>honb1xf5ntun6mjoki9myn01fq4nj0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001265</id>
      <parentid>3001264</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4223" sha1="iuzo0n3gft04yay25culsocg2krwri0" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
{{Infobox settlement
 | name                = Zhulati
 | name (Rasa dhanore) = Zhulatit
 | image_skyline              = 
 | Shteti              = Shqipëria
 | Rrethi              = Rrethi i Gjirokastrës
 | Komuna              = Komuna Cepo
 | postal_code         = 
 | Sipërfaqja          = 
 | population_total           = 
 | Regj. i popullsisë  = 
 | Dend. e popullsisë  = 
 | website       = 
 &lt;!--- Koordinatat ----&gt; 
 | Gjerësia            = 
 | Gjatësia            = 
 | Lartësia            = 
}}
'''Zhulati''' është fshat në jug të Shqipërisë në pjesën perëndimore të aksit Tepelenë-Gjirokastër, shtrihet në gjerësi gejografike 40°07'11&quot; veri dhe gjatësi 19°59'20&quot; lindje. Adrimistativisht nga Zhulati varen edhe [[Fushë-Bardhë]] dhe 
[[Fushë-Vërria]] Ky fshat është shquar për një qëndrim të shquar patriotik shqiptar. 

== Historia ==
Kronikat e vjetra për fshatin Zhulat dikur e përmendin atë me emrin Julius, diku Zhul, diku ndryshe. Sundimtarët bizantinë e më vonë venedikasit, jo aq shumë për vetë Zhulatin, por më shumë për pronat e banorëve të Zhulatit përgjatë bregdetit Jonian, fushat e luginës së Rrëzomës, e në gjithë pellgun e begatë të Delvinës. 
Historiani turk, [[Evlia Çelebi]], shkruan se Zhulati ndodhet në një zonë të thellë malore, ka 200 shtëpi të vendosura pranë një fortifikimi natyror tepër mbrojtës. Shpatet e maleve dhe kodrave përreth tij ishin të mbuluara me vreshta. &quot;Banorët e tij merren me shkëmbime të produkteve të zejtarisë me qytete të tjera brenda dhe jashtë krahinës... Kështjellën e Zhulatit e ka themeluar mbreti i Spanjës, kur këta banorë ishin aleatë të tij. Më vonë, me dredhi e shtiu në dorë Duka i Venedikut e më pas në shekullin e Bajazitit të shenjtë, e zaptoi Qedik Ahmet Pasha... Ajo ngrihet drejt qiellit në mënyrë madhështore... Kështjellë e pashembullt në bukuri, të cilës mund t‘i përngjasë ajo e Kordusit ose ajo e Benefshes në Peloponez&quot;
Kështu që nuk ishin të paktë të krishterët shqiptarë që braktisnin fenë e tyre dhe përqafonin islamin, në mënyrë që të mundësonin përfshirjen e tyre në shërbime të ndryshme me karakter ushtarak. Rasti i mbrojtësve shqiptarë të kështjellës së Zhulatit (fshat në rrethin e Gjirokastrës), të cilët ndërruan fenë pasi vetëm kështu mund të mbeteshin në shërbimin e lartpërmendur, është fakt tepër domethënës për atë çka u theksua më sipër.&lt;ref&gt;[http://www.zemrashqiptare.net/article/Historia/354/]&lt;/ref&gt;

== Gjeografia ==
== Ekonomia ==
== Etnografi Entologji ==
Për [[Petro Zhulati]]n nga ky fshat këndojnë, duke e vene theksin që ka luftuar kundër bizantinëve megjithëse ata ishin në kulmin e fuqisë së tyrë.
:''Lum, o bir, [[Petro Zhulati]]''
:Kal i kuq sa gjysëm shpati
:Me Bizant të zu inati
:Ç’i bëre gjithë ata trima
:Me kuaj si vetëtima
:Jataganët vringëllimai?

Kostumi popullor është ai i përdorur në atë zone.

Tek rrapi në [[Taronina|Taroninë]]
Që është pranë Zhulatit 
Seç e mblodhi miqësinë 
Të lidhin ligat e fatit 
Gjithë krahinat i ftuan 
Delegatët të dërgojnë 
Kishin për të biseduar 
Nga të gjitha anët rrodhën…..

== Personalitete ==
* [[Papa Zhuli]] -e drejta zakonore e Labërisë, ndonëse ka origjinë që nga lashtësia, gojëdhëna popullore ia atribuon Kanunin Papa Zhulit nga Zhulati, shek.XI, i cili, flitet se ka qenë prift edhe si prijës i Kurveleshit i njohur nga normanët gjatë pushtimit të tyre (1081). Figura e Papa Zhulit i takon kohës së Bizantit, çka dëshmon se gjurmët e Kanunit të Labërisë gjenden qysh atëherë dhe kanë vepruar në praktikë krahas monokanonit bizantin. Për këtë legjendë ka shkruar edhe Eqrem Vlora (Shejzat 1957) pavarësisht se ende nuk janë gjetur dokumente të shkruara. 
* [[Petro Zhulati]]

== Kulturë ==
Mbi fshat qendrojne rrënojat e nje kalaje nga fillimet e shekulllt te tretë para eres sone. '''Vatra e Kulturës në Zhulat''' zhvillon edhe tani veprimtari kulturore.

== Shih edhe ==
https://www.youtube.com/watch?v=Nd5lpLTkIGo&amp;ab_channel=AulonaFolk
{{Komuna Cepo}}


[[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]]</text>
      <sha1>iuzo0n3gft04yay25culsocg2krwri0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001353</id>
      <parentid>3001265</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4228" sha1="dh0ocdw5bvkuh5wec1mxuatb0sohyva" xml:space="preserve">{{për përmirësim}}
{{Infobox settlement
 | name                = Zhulati
 | name (Rasa dhanore) = Zhulatit
 | image_skyline              = 
 | Shteti              = Shqipëria
 | Rrethi              = Rrethi i Gjirokastrës
 | Komuna              = Komuna Cepo
 | postal_code         = 
 | Sipërfaqja          = 
 | population_total           = 
 | Regj. i popullsisë  = 
 | Dend. e popullsisë  = 
 | website       = 
 &lt;!--- Koordinatat ----&gt; 
 | Gjerësia            = 
 | Gjatësia            = 
 | Lartësia            = 
}}
'''Zhulati''' është fshat në jug të Shqipërisë në pjesën perëndimore të aksit Tepelenë-Gjirokastër, shtrihet në gjerësi gejografike 40°07'11&quot; veri dhe gjatësi 19°59'20&quot; lindje. Adrimistativisht nga Zhulati varen edhe [[Fushë-Bardhë]] dhe 
[[Fushë-Vërria]] Ky fshat është shquar për një qëndrim të shquar patriotik shqiptar. 

== Historia ==
Kronikat e vjetra për fshatin Zhulat dikur e përmendin atë me emrin Julius, diku Zhul, diku ndryshe. Sundimtarët bizantinë e më vonë venedikasit, jo aq shumë për vetë Zhulatin, por më shumë për pronat e banorëve të Zhulatit përgjatë bregdetit Jonian, fushat e luginës së Rrëzomës, e në gjithë pellgun e begatë të Delvinës. 
Historiani turk, [[Evlia Çelebi]], shkruan se Zhulati ndodhet në një zonë të thellë malore, ka 200 shtëpi të vendosura pranë një fortifikimi natyror tepër mbrojtës. Shpatet e maleve dhe kodrave përreth tij ishin të mbuluara me vreshta. &quot;Banorët e tij merren me shkëmbime të produkteve të zejtarisë me qytete të tjera brenda dhe jashtë krahinës... Kështjellën e Zhulatit e ka themeluar mbreti i Spanjës, kur këta banorë ishin aleatë të tij. Më vonë, me dredhi e shtiu në dorë Duka i Venedikut e më pas në shekullin e Bajazitit të shenjtë, e zaptoi Qedik Ahmet Pasha... Ajo ngrihet drejt qiellit në mënyrë madhështore... Kështjellë e pashembullt në bukuri, të cilës mund t‘i përngjasë ajo e Kordusit ose ajo e Benefshes në Peloponez&quot;
Kështu që nuk ishin të paktë të krishterët shqiptarë që braktisnin fenë e tyre dhe përqafonin islamin, në mënyrë që të mundësonin përfshirjen e tyre në shërbime të ndryshme me karakter ushtarak. Rasti i mbrojtësve shqiptarë të kështjellës së Zhulatit (fshat në rrethin e Gjirokastrës), të cilët ndërruan fenë pasi vetëm kështu mund të mbeteshin në shërbimin e lartpërmendur, është fakt tepër domethënës për atë çka u theksua më sipër.&lt;ref&gt;[http://www.zemrashqiptare.net/article/Historia/354/]&lt;/ref&gt;

== Gjeografia ==
== Ekonomia ==
== Etnografi Entologji ==
Për [[Petro Zhulati]]n nga ky fshat këndojnë, duke e vene theksin që ka luftuar kundër bizantinëve megjithëse ata ishin në kulmin e fuqisë së tyrë.
&lt;poem&gt;
Lum, o bir, [[Petro Zhulati]]
Kal i kuq sa gjysëm shpati
Me Bizant të zu inati
Ç’i bëre gjithë ata trima
Me kuaj si vetëtima
Jataganët vringëllimai?
&lt;/poem&gt;

Kostumi popullor është ai i përdorur në atë zone.

Tek rrapi në [[Taronina|Taroninë]]
Që është pranë Zhulatit 
Seç e mblodhi miqësinë 
Të lidhin ligat e fatit 
Gjithë krahinat i ftuan 
Delegatët të dërgojnë 
Kishin për të biseduar 
Nga të gjitha anët rrodhën…..

== Personalitete ==
* [[Papa Zhuli]] -e drejta zakonore e Labërisë, ndonëse ka origjinë që nga lashtësia, gojëdhëna popullore ia atribuon Kanunin Papa Zhulit nga Zhulati, shek.XI, i cili, flitet se ka qenë prift edhe si prijës i Kurveleshit i njohur nga normanët gjatë pushtimit të tyre (1081). Figura e Papa Zhulit i takon kohës së Bizantit, çka dëshmon se gjurmët e Kanunit të Labërisë gjenden qysh atëherë dhe kanë vepruar në praktikë krahas monokanonit bizantin. Për këtë legjendë ka shkruar edhe Eqrem Vlora (Shejzat 1957) pavarësisht se ende nuk janë gjetur dokumente të shkruara. 
* [[Petro Zhulati]]

== Kulturë ==
Mbi fshat qendrojne rrënojat e nje kalaje nga fillimet e shekulllt te tretë para eres sone. '''Vatra e Kulturës në Zhulat''' zhvillon edhe tani veprimtari kulturore.

== Shih edhe ==
https://www.youtube.com/watch?v=Nd5lpLTkIGo&amp;ab_channel=AulonaFolk
{{Komuna Cepo}}


[[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]]</text>
      <sha1>dh0ocdw5bvkuh5wec1mxuatb0sohyva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Trans-humanca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70434</id>
    <revision>
      <id>3001241</id>
      <parentid>2056122</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1358" sha1="g7hgt2v05fytyjdbk09lkbyc6z8zsoe" xml:space="preserve">'''Trans humanca''' ([[Gjuha franceze|fr]]: ''transhumer'', lat. ''trans'' dhe ''humus'' 'prodhuse') është një form e ekonomisë së kullotave të largëta, një ekonomi kullotash me ndryshim stinor të zonave të kullotave.

== Koncepti ==
Trans humanca është një ekonomi blegtorale bredharake, në të cilën bagëtia nuk futet në stallë ose futet vetëm në sezone të caktuara. Trans humanca nuk mund të barazohet me [[nomadët]].

== Historia ==
Është e dokumentuar që nga kohët e lashta  dhe në shekullin 19 rrudhet së tepërmi.

== Shih edhe  ==
* [[Vercors]], një rajon tipik
* [[Agropastoralismus]], [[Nomadismus]]

== Literatura ==
*[[Bernhard Hänsel]]: ''Die Steppe und der südosteuropäische Subkontinent. Nomadeneinfälle und Transhumanz.'' In: ''Civilisation Grèque et Cultures Antiques Péripheriques - Hommage à P. Alexandrescu.'' Bukarest 2000, 31-43.
* [[Hans Haid]]: ''Wege der Schafe'' m. DVD-Video, Tyrolia, Juni 2008, ISBN 978-3-7022-2901-6

== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.kalkmagerrasen.de/kalk/schaefer_info/themen/sch_geschichte.htm Histori e blektrise se deleve ne Gjermanisne jugperendimore]
*[https://web.archive.org/web/20090616134052/http://www.art.admin.ch/dokumentation/00438/00958/index.html?lang=de KULTURE BELKTORALE ALPINE NE EUROPE] &lt;small&gt;(pdf, 97 kB)&lt;/small&gt;

[[Kategoria:Ekonomi blegtorale]]</text>
      <sha1>g7hgt2v05fytyjdbk09lkbyc6z8zsoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chelsea F.C.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70485</id>
    <revision>
      <id>3001178</id>
      <parentid>2986743</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46867" sha1="55bvlnm3urrperjh6xkshonu63ct0cz" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| frame color = #02118e
| writing color = #FFFFFF
| header color = #02118e
| clubname = Chelsea
| image = Azzurro e Bianco con Leone, Staffa.svg
| image_size = 
| fullname = Chelsea Football Club
| nickname = The Blues, The Pensioners&lt;ref&gt;{{cite web|title=Chelsea's first cup final – a century ago|url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2015/04/chelsea_s-first-cup-final--a-century-ago.html|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|date=23 prill 2015|accessdate=25 korrik 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160826204919/http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2015/04/chelsea_s-first-cup-final--a-century-ago.html|archivedate=26 gusht 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| short name = CFC, CHE
| founded = {{Start date and age|df=yes|1905|3|10}}&lt;ref name=&quot;teamhistory&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.chelseafc.com/page/TeamHistory/0,,10268,00.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110527214035/http://www.chelseafc.com/page/TeamHistory/0%2C%2C10268%2C00.html|archivedate=27 maj 2011|title=Team History – Introduction|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|accessdate=11 maj 2011|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
| ground = [[Stamford Bridge]]
| capacity = 40,853&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.premierleague.com/publications|title=Premier League Handbook 2018–19|publisher=Premier League|language=en|date=30 korrik 2018|accessdate=3 janar 2019|archive-date=25 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121225233556/https://www.premierleague.com/publications|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| coordinates = {{Coord|51|28|54|N|0|11|28|W}}
| chairman = {{Flagicon|USA}} [[Todd Boehly]]
| owner = {{Flagicon|USA}} [[BlueCo]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Group Tax Strategy|url=https://www.chelseafc.com/en/group-tax-strategy|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|access-date=4 prill 2023|archive-date=5 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405010643/https://www.chelseafc.com/en/group-tax-strategy|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| mgrtitle = Trajneri
| manager = {{Flagicon|Italy}} [[Enzo Maresca]]
| league = [[Premier League]]
| season = [[Premier League 2024–25|2024–25]]
| position = Premier League, 4të
| clubcolors = [[Skeda:600px Blu con strisce verticali Bianco-Oro.svg|20px]]
| website = http://www.chelseafc.com/
| pattern_la1 = _chelsea2425h
| pattern_b1 = _chelsea2425h
| pattern_ra1 = _chelsea2425h
| pattern_sh1 = _chelsea2425h
| pattern_so1 = _chelsea2425h
| leftarm1 = 0040D0
| body1 = 0040D0
| rightarm1 = 0040D0
| shorts1 = 0040D0
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _chelsea2425a
| pattern_b2 = _chelsea2425a
| pattern_ra2 = _chelsea2425a
| pattern_sh2 = _chelsea2425a
| pattern_so2 = 
| leftarm2 = FEEEEE
| body2 = FEEEEE
| rightarm2 = FEEEEE
| shorts2 = FEEEEE
| socks2 = FEEEEE
| pattern_la3 = _chelsea2425t
| pattern_b3 = _chelsea2425t
| pattern_ra3 = _chelsea2425t
| pattern_sh3 = _chelsea2425t
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 181818
| body3 = 181818
| rightarm3 = 181818
| shorts3 = 181818
| socks3 = 181818
}}

'''Chelsea Football Club''' ([[Gjuha shqipe|Shqip]]: ''Klubi i Futbollit Çelsi'') është një klub futbollistik anglez me seli në [[Fulham]], [[Londra|Londër]]. Krijuar në vitin 1905, klubi luan në [[Premier League|Premier Ligë]] dhe ka shpenzuar shumicën e historisë së tyre në nivelin më të lartë të futbollit anglez. Ata i luajn ndeshjet në shtëpi te stadiumi [[Stamford Bridge]], i cili ka 41,837 vende.&lt;ref name=&quot;capacity&quot;/&gt; Ata kanë luajtur te ky stadiumi që nga dita kur është krijuar.

Chelsea pati suksesin e parë në histori në vitin [[Sezoni 1954–55 i Chelsea F.C.|1955]], ku klubi fitoi kampionatin e vendit, dhe ka fituar trofe të tjera vendor gjatë viteve 1960', 1970', 1990' dhe 2000'. Klubi ka shijuar shumë sukses në dy dekadat e fundit, duke fituar 15 trofe që nga viti 1997.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trophy Cabinet|language=en|work=Uebsajti zyrtar i Çelsit F.C.|url=http://www.chelseafc.com/page/HistoryTrophiesIndex/0,,10268,00.html|url-status=dead|accessdate=20 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120512163342/http://www.chelseafc.com/page/HistoryTrophiesIndex/0%2C%2C10268%2C00.html|archive-date=12 maj 2012}}&lt;/ref&gt; Brënda Anglisë, Çelsi ka fituar katër tituj lige, shtatë [[Kupa FA]], katër [[Football League Cup|Kupa Ligash]] dhe katër [[FA Community Shield]], kurse në [[UEFA|Europë]] klubi ka fituar dy [[UEFA Kupa e Kupës së Fituesve]], një [[UEFA Super Kupa|UEFA Super kupë]], një [[UEFA Liga e Europës|Ligë Europe]] dhe një [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligë Kampionesh]]. Çelsi është i vetmi [[Futbolli në Londër|klub londinez]] që ka fituar Ligën e Kampioneve,&lt;ref name=&quot;Chelsea win breaks London duck&quot;&gt;{{cite news|date=20 maj 2012|title=Chelsea win breaks London duck|language=en|work=Union of European Football Associations|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1798274.html#chelseas+capital+gains|accessdate=20 maj 2012}}&lt;/ref&gt; dhe një nga katër klubet, dhe i vetmi klubi britanik që ka fituar të tre turnamentet e [[UEFA|UEFA-s]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Chelsea wins Europa on Ivanovic header|language=en|work=ESPNFC|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1449255/ivanovic-goal-wins-europa-league-chelsea?cc=5901|accessdate=16 maj 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Chelsea join illustrious trio|language=en|work=Uefa.com|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=1947872.html|accessdate=17 maj 2013}}&lt;/ref&gt;

Ngjyrat e zakonshme të klubit për fanellën e parë janë blu me shirita të bardha. Stema e klubit është ndryshuar në disa raste për ta modernizuar sa më shumë stemën. Në stemën momentale, paraqitet një luan në këmbë që mban një shkop.&lt;ref name=&quot;new crest&quot;&gt;{{cite news|date=12 nëntor 2004|title=Chelsea centenary crest unveiled|language=en|work=BBC Sport|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/4008257.stm|accessdate=2 janar 2007}}&lt;/ref&gt; Klubi ka shikueshmërinë e pestë më të lartë të të gjitha kohërave në futbollin anglez.&lt;ref name=&quot;attendance&quot;&gt;{{cite news|date=22 maj 2011|title=All Time League Attendance Records|language=en|url=http://nufc.com/2011-12html/attendance-all-time.html|url-status=dead|accessdate=8 nëntor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111003541/http://nufc.com/2011-12html/attendance-all-time.html|archivedate=11 janar 2012}}&lt;/ref&gt; Në sezonin 2012–13, mesatarja e shikueshmërisë së tyre ishte 41,462, e gjashta më e lartë në Premier Ligë.&lt;ref name=&quot;12/13 attendances&quot;&gt;{{cite news|title=Home attendance|language=en|work=Soccerstats.com|url=http://www.soccerstats.com/attendance.asp?league=england|url-status=dead|accessdate=19 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528193012/http://www.soccerstats.com/attendance.asp?league=england|archive-date=28 maj 2017}}&lt;/ref&gt; Që nga korriku i 2003, Çelsi ka qënë në pronësi të bilionerit rus [[Roman Abramovich]].&lt;ref name=&quot;takeover&quot;&gt;{{cite news|date=2 korrik 2003|title=Russian businessman buys Chelsea|language=en|work=BBC Sport|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3036838.stm|accessdate=11 shkurt 2007}}&lt;/ref&gt; Në prill 2013, ata janë renditur nga ''[[Forbes|Revista Forbes]]'' si klubi i shtatë më i vlefshëm i botës, me vlerë 588 milionë [[Paund sterlina|£]], duke pasur rritje 18% nga viti i kaluar.&lt;ref name=&quot;Forbes List&quot;&gt;{{cite news|last=Schwartz|first=Peter J.|date=18 prill 2012|title=Manchester United Again The World's Most Valuable Soccer Team|language=en|work=Forbes Magazine|url=http://www.forbes.com/sites/mikeozanian/2012/04/18/manchester-united-again-the-worlds-most-valuable-soccer-team/|accessdate=5 maj 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC - Forbes&quot;&gt;{{cite news|date=19 prill 2012|title=Manchester United still the world's richest football club – Forbes|language=en|work=BBC News|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17769654|accessdate=5 maj 2012}}&lt;/ref&gt;

==Historia==
{{Main|Historia e Chelsea F.C.}}
===1905–1951: Themelimi dhe dakadat e para===
[[Skeda:Chelsea Team 1905.jpg|thumb|261x261px|Skuadra e pare e Çelsit ne shtator 1905.]]
Në vitin 1904, [[Gus Mears]] bleu stadiumin atletik [[Stamford Bridge (stadiumi)|Stamford Bridge]] me qëllim për ta kthyer në stadium futbolli. Një ofertë për t'a dhënë me qera te [[Fulham F.C.|Fulhami]] u hodh poshtë, kështu që Mears mendoi që stadiumi të ishte shtëpia e klubit të tij. Duke pasur një skuadër me emër Fulham në komunë, klubit i'u ofrua një mundësi për të ndryshuar emrin; u konsideruar emra të ndryshëm si ''Kensington FC'', ''Stamford Bridge FC'' dhe ''London FC''. Çelsi u krijua më 10 mars 1905 në pabin &quot;The Rising Sun&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.chelseafc.com/news-article/article/860972|title=HISTORY - CENTENARY|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|date=30 shtator 2004|accessdate=23 prill 2014}}&lt;/ref&gt; Prezantimi i klubit u bë në [[Fulham Road]]. Pak pas kësaj, ata u bënë pjesë e ligës angleze.

Klubi u promovua në divizionin e parë në sezonin e dytë të tyre, si dhe i shpenzuar vitet e para duke luajtur midis divizionit të parë dhe të dytë. Në vitin 1915, Çelsi arriti [[Finalja e FA Cup 1915|finalen e Kupës FA]], por u mposht nga [[Sheffield United F.C.|Sheffield United]] në [[Old Trafford]]. Pesë vite më pas, ata u e mbyllën kampionatin në vendin e tretë, duke arritur rezultatin më të mirë në histori.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.chelseafc.com/news-article/article/1800262|title=Team History – 1905–29|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|accessdate=23 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718071312/http://www.chelseafc.com/page/TeamHistory/0,,10268~1800262,00.html|archive-date=18 korrik 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Çelsi krijoi një repucation për blerje të lojtarëve të mëdhenj,&lt;ref name=&quot;glanville&quot;&gt;{{cite news|date=10 janar 2004|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article992039.ece|title=Little sign of change for Chelsea and their impossible dreams|publisher=The Times|language=en|accessdate=15 mars 2009|author=[[Brian Glanville]]|archive-date=26 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926102458/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article992039.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; duke fituar shumë tifozë.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.chelseafc.com/page/TeamHistory/0,,10268~910883,00.html|title=Between the Wars – Big Names and Big Crowds|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|accessdate=7 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120720222638/http://www.chelseafc.com/page/TeamHistory/0%2C%2C10268~910883%2C00.html|archive-date=20 korrik 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht kësaj, klubit i mungoi suksesi në vitet në vijim.&lt;ref name=&quot;glanville&quot;/&gt;

===1953–1983: Modernizimi dhe kampionati i parë===
Ish sulmuesi i [[Arsenal F.C.|Arsenalit]] dhe [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]], [[Ted Drake]], u bë trajneri i klubit në vitin 1952 për të modernizuar klubin. Ai ndërroi stemën e klubit, përmirësoi sistemin e të rinjëve, regjimin e stërvitjes, si dhe solli në ekip lojtarë të rinjë. Nën drejtimin e tij, Çelsi fitoi kampionatin në [[Sezoni 1954–55 i Chelsea F.C.|sezonin 1954–55]]. Në sezonin e ardhshëm, [[UEFA]] krijoi kompeticionin e parë evropian të quajtur [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]]; Çelsi u tërhoq nga pjesmarrja në këtë kompeticion pas kundërshtimeve nga Liga e Futbollit dhe Federata Angleze.&lt;ref&gt;{{cite news|date=27 prill 2005|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/sport/football/europe/article2327902.ece|title=The great Chelsea surrender|publisher=The Times|language=en|accessdate=29 dhjetor 2006|author=Brian Glanville}}&lt;/ref&gt; Klubi dështoi të fitonte trofe në vitet në vijim, duke shkarkuar Drake në vitin 1961; ai u zëvëndësua nga [[Tommy Docherty]].

Docherty krijoi një grup të ri me lojtarë të talentuar duke i marrë ata nga akademia e klubit. Pas mbërritjes së tij, Çelsi fitoi të garonte për trofe. Ata ishin në garë për fitimin e kampionatit, kupës kombëtare dhe kupës së ligës në sezonin 1964–65, por triumfuan vetëm në kupën e ligës.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Rick Glanvill|title=Chelsea FC: The Official Biography – The Definitive Story of the First 100 Years|url=https://archive.org/details/chelseafcofficia0000unse|publisher=Headline Book Publishing Ltd|language=en|year=2006|isbn=978-0-7553-1466-9|page=[https://archive.org/details/chelseafcofficia0000unse/page/196 196]}}&lt;/ref&gt; Pas emërimit të [[Dave Sexton]] si trajneri i ri i ekipit, Çelsi fitoi [[Finalja e Kupës FA 1970|Kupën FA në vitin 1970]], duke mposhtur me rezultatin 2–1 [[Leeds United A.F.C.|Leeds United]] në finale. Klubi gjithashtu fitoi trofeun e parë evropian në histori, [[UEFA Kupa e Kupës së Fituesve|UEFA Kupën e Fituesve të Kupës]], duke triumfuar kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në finale.

Në fund të viteve 1970' dhe në fillim të viteve 1980', Çelsi kaloi një periudhë të trazuar. Një rindërtim ambicioz i stadiumit Stamford Bridge kërcënoi stabilitetin financiar të klubit,&lt;ref&gt;{{cite news|author=Glanvill|year=2006|title=Chelsea FC: The Official Biography|url=https://archive.org/details/chelseafcofficia0000glan|language=en|pages=[https://archive.org/details/chelseafcofficia0000glan/page/84 84]–87}}&lt;/ref&gt; duke sjellur largimin e disa lojtarëve kryesor të ekipit, gjë që solli rënjen nga kategoria. Probleme të tjera erdhën edhe nga tifozët huligan të klubit, gjë që dëmtoi imazhin e tyre gjatë kësaj kohe.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Glanvill|year=2006|title=Chelsea FC: The Official Biography|url=https://archive.org/details/chelseafcofficia0000glan|language=en|pages=[https://archive.org/details/chelseafcofficia0000glan/page/142 143]–157}}&lt;/ref&gt;

===1984–2003: Rizhvillimi dhe krriza financiare===
===2003–2022: Epoka Abramovich===
===2023–vazhdon: Epoka BlueCo===

== Rekordet ==
[[Skeda:Lampard playing.jpg|parapamje|130px|Lojtarë aktual i Chelseat, [[Frank Lampard]] paraqitje më së shumti dhe gola te shenuar]]
Lëjtari me më shumë paraqitje si lojtarë i Chelsi't është ish kapiteni  [[Ron Harris (footballer)|Ron Harris]], i cili i pari  bëri 795 paraqitje për klubin mes viteve 1961 dhe 1980. Ky rekord nuk duket që do të thehet në një periudhë të afertë.Lëjtari aktual me më së shumti paraqitje  është  Frank Lampard me 545 lojë. Rekordi për paraqitje si  portier ruhet nga Harris, [[Peter Bonetti]], që bëri 729 paraqitje (1959–79).

[[Bobby Tambling]] është golashënuesi më i mirë i Chelseat me 202 gola ne 370 loje (1959–70). Tete lojtar tjer kane me shum se  100 gola per Chelsin: [[George Hilsdon]] (1906–12), [[George Mills (footballer)|George Mills]] (1929–39), [[Roy Bentley]] (1948–56), [[Jimmy Greaves]] (1957–61), [[Peter Osgood]] (1964–74 and 1978–79), [[Kerry Dixon]] (1983–92), Frank Lampard (2001–) and [[Didier Drogba]] (2004–). Me 193 gola,Dixon është i vetmi që ju afrua rekordit të Tamblingit.Greaves mbanë rekordin si golashënuesi më i mirë mbrenda nje sezoni (43 gola gjatë 1960–61). Lampard është golashënuesi më i mirë aktual i Chelsit me 183 gola.

Fitorja më e thellë e Chelsit  është 13–0,kundër  [[Jeunesse Hautcharage]] në [[UEFA Cup Winners' Cup|Cup Winners' Cup]] më 1971. Në premier ligë fitorja më e thellë është 8-0 kundër [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]] në 2010-tën.

Si humbje më e thellë qe Chelsi nje është  8–1 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]] më 1953. Zyrtarisht, pjesmarrje më të madhe të tifozëve në Stanford Bridge është 82,905 në [[Football League First Division|First Division]] ndeshja kundër Arsenal me 12 tetorë 1935.Megjithatë, ndeshja miqësore kundër [[FC Dynamo Moscow|Dynamo Moscow]] u vlersua të ketë  100,000 tifozë me 13 Nentorë 1945. Renovimet e Stamford Bridge gjatë viteve të 90-ta do të thoët se ky rekord do të  ndryshohet në një të ardhme të afërt. Kapaciteti aktual i Stamford Bridge është 41,837.

Chelsi mbanë rekordin Anglez për mbledhjen e pikëve mbrenda një sezoni (gjithësej 95 pikë), një ashtu edhe gola më pakë të  pranuar mbrenda një sezoni  (gjithësej 15 gola),si dhe numri i lojve të fituar në  Premier League në një sezonë (gjithesej 29 lojë).

Chelsi mbanë rekordin si i pa mposhtur në shtëpi që zgjati 86 ndeshje nga 20 mars 2004 deri 26 tetorë 2008. Ata thyen këtë rekord me 12 gusht 2007, prej  63 lojë i pa mposhtur i vënë nga Liverpool mes viteve 1978-1980. Chelsi shënoj 11 fitore të njëpasnjëshme  në ligë si musafir mes 5 prill 2008 dhe 6 tetor 2008,gjë që  nuk e ka bere dikushë më herët.

Pas perfundimit të sezonit 2007-08,Chelsi u rëndit i pari ne sistemin e UEFA-s.Chelsi u bë ekipi i parë në histori të Ligës Premier  që shënoi 100 gola në sezon,po ashtu edhe blerja e Fernando Torresit  prej £50 milion  në janar të 2011-tës theu rekord si transferi më i shtrejtë ndonjëher mbrenda Premier Ligës.

Chelsea, së bashku me Arsenalin, ishin klubi i parë për të luajtur me numrat këmishë, më 25 gusht 1928 në ndeshjen e tyre kundër [[Swansea Town]]. Ata ishin ekipi i parë anglez për të udhëtuar me aeroplan në një ndeshje në familje larg, kur ata vizituan [[Newcastle]] [[United]] më 19 prill 1957 dhe anën e parë të Divizionit të Parë për të luajtur ndeshjen në një të dielën, kur ata u përballën me [[Stoke City]] më 27 janar e vitit 1974. Më 26 dhjetor 1999, Chelsea u bë pala parë britanik për të caktuar një fillimi krejtësisht të huaj [[line-up]] (Nuk ka lojtar britanik apo irlandez), në një ndeshje të Premier League kundër [[Southampton]]. Më 19 maj 2007, ata u bënë ekipi i parë për të fituar FA Cup në stadiumin [[Wembley]] të ri, duke qenë edhe e fundit për të fituar atë nëe vjetër Wembley.At në fund të sezonit 2007-08, Chelsea u bë klubi më i lartë renditur nën sistemin e [[koeficientit pesë-vjeçare UEFA-s]], klubi i parë anglez për ta bërë këtë në shekullin e 21. Në ditën e fundit të sezonit 2009-10, Chelsea u bë ekipi i parë në historinë e Premier Ligës për të shënuar të paktën 100 gola në një sezon të vetëm. Në vitin 2012, Chelsea u bë i pari klub bazuar Londër për të fituar '''[[UEFA Champions League]]''', pasi mundi Bayern Munich në [[Finalet e Ligës së Kampionëve|finale]]. Të fituar [[2012-13 UEFA Europa League]], Chelsea u bë klubi i parë anglez për [[të fituar të gjitha katër trofe evropiane]].

== Stadiumi ==
[[Skeda:Stamford Bridge.jpg|thumb|251x251px|Stamford Bridge]]
Chelsea kanë pasur vetëm ndonjëherë një terren në shtëpi, Stamford Bridge, ku ata kanë luajtur që nga themelimi. Ajo u hap zyrtarisht më 28 prill 1877 dhe për 28 vitet e para të ekzistencës së saj ajo është përdorur pothuajse ekskluzivisht nga Atletikës Klubin e Londrës si një arenë për takime atletikë dhe aspak për futboll. Në vitin 1904 toka ishte fituar nga biznesmeni Gus Mears dhe vëllai i tij Joseph, i cili kishte blerë edhe tokën afër (më parë një kopsht i madh të tregut) me qëllim të skenë futbollit përputhet me tani 12.5 acre (51,000 m²) faqen. Stamford Bridge është projektuar për familjen Mears nga arkitekti shënuar futbollit Archibald LEITCH, i cili kishte projektuar edhe Ibrox, Celtic Park dhe Hampden Park. Shumica e klubeve të futbollit u themelua së pari, dhe pastaj të kërkonin baza në të cilat për të luajtur, por Chelsea u themelua për Stamford Bridge.

Duke filluar me një dizajn të hapur tas -si dhe një tarracë e mbuluar, Stamford Bridge kishte një kapacitet fillestar prej rreth 100.000. Në fillim të viteve 1930 e pa ndërtimin e një tarracë në pjesën jugore të tokës me një çati që mbuluar rreth një e pesta e stendës. Ai përfundimisht u bë i njohur si &quot;derdhur&quot; End, shtëpi e mbështetëseve më besnike dhe vokal e Chelsea, në veçanti gjatë viteve 1960, 70 dhe 80. Origjina e saktë të emrit janë të paqarta, por fakti që kulmi dukej si një çati të derdhur hekuri valëzuar luajtur një pjesë.

Në fillim të viteve 1970 pronarët e klubit njoftoi një modernizimin e Stamford Bridge me planet për një stadium të gjitha- vendësh shtet- e -artit- 50.000.  Puna filloi në Lindjen Qëndroni në vitin 1972, por projekti u rrethuar me probleme dhe ishte kurrë përfunduar, kostoja solli klubit afër falimentimit, duke kulminuar në Freehold duke u shitur për zhvilluesit e pronës. Pas një beteje të gjatë ligjore, kjo nuk ishte deri në mes të viteve 1990 se e ardhmja e Chelsea në stadium ishte e siguruar dhe të punës rinovim rifilloi.  në veri, perëndim dhe jugore Pjesët e tokës u shndërrua në stenda të gjitha- vendësh dhe lëvizi më pranë në fushë, një proces i përfunduar deri 2001.

Kur Stamford Bridge u redeveloped në epokën Ken Bates shumë karakteristika të tjera janë shtuar për të kompleksit duke përfshirë dy hotele, apartamente, bare, restorante, Chelsea Megastore, dhe një tërheqje interaktive vizitor quajtur Chelsea Bota e Sportit. Qëllimi ishte që këto vende do të sigurojë të ardhura shtesë për të mbështetur anën e futbollit e biznesit, por ata ishin më pak të suksesshme se shpresonte dhe para marrjes së pushtetit nga Abramovich në vitin 2003 borxhi marrë për financimin e tyre ishte një barrë e madhe në klub. Menjëherë pas ardhjes në pushtet të një vendimi është marrë për të hequr dorë &quot; Chelsea Fshati &quot; markë dhe rifokusuar në Chelsea si një klub futbolli. Megjithatë, stadiumi është nganjëherë referuar ende si pjesë e &quot; Chelsea Fshati &quot; apo &quot; The Village &quot;.
[[File:Chelsea-ilkmac.jpg|thumb|283x283px|Chelsea vs. West Bromwich Albion ne Stamford Bridge ne 23 shtator 1905.Chelsea fitoi ndeshjen 1-0]]
Ura STAMFORD Freehold, nga fusha, e turnstiles dhe Chelsea të drejtat emërtimin janë në pronësi tani nga Chelsea Pitch Pronarët, një organizatë jo-fitimprurëse në të cilin tifozët janë aksionerët. CPO u krijua për të siguruarstadium do të mund kurrë të shiten për zhvilluesit. Si kusht për përdorimin e emrit Chelsea FC, ​​klubi duhet të luajë ekipin e saj të parë ndeshjet në Stamford Bridge, që do të thotë se në qoftë se klubi lëviz në një stadium të ri, ata mund të duhet të ndryshojnë emrin e tyre. erren trajnimi Chelsea është vendosur në Cobham, Surrey. Chelsea u transferua në Cobham në vitin 2004. Tokë e tyre e mëparshme trajnimi në Harlington është marrë përsipër nga QPR në vitin 2005. Objektet e reja të trajnimit në Cobham ishin plotësuar në vitin 2007.

Stamford Bridge është përdorur për një shumëllojshmëri të ngjarjeve të tjera sportive që nga viti 1905. Ai priti finalen e Kupës FA 1920-1922,  e ka mbajtur dhjetë FA Cup gjysmë-finale (më së fundi në vitin 1978), dhjetë FA Kupa e bamirësisë ndeshjet (e fundit në vitin 1970), dhe tre ndeshjet England ndërkombëtare,e fundit në 1932. ishte gjithashtu vendi i një jozyrtar Fitorja International në vitin 1946.

Në tetor 1905 ai organizoi një bashkim ndeshje regbi në mes të gjitha Blacks dhe Middlesex, dhe në vitin 1914 priti një ndeshje bejsbolli midis turne New York Giants dhe White Sox Chicago.  Ajo ishte vendi i një ndeshje boksi mes kampionia e botës flyweight Jimmy Wilde dhe Joe Conn në vitin 1918.udhë duke u përdorur për udhë poshtër gara në mes 1928 dhe 1932, gara zagar 1933-1968, dhe gara e makinave xhuxh në vitin 1948. në vitin 1980, Stamford Bridge priti ndeshjen e parë ndërkombëtare ndriçuar kriket në Britani të Madhe, në mes Essex dhe West Indies.Kjo ishte edhe stadiumi shtëpi e ekipit London Monarchs amerikan Futbollit për sezonin e vitit 1997. 
[[File:West Stand Champions.jpg|thumb|230x230px|Pamje nga pozita perendimore e Stamford Bridge gjatë një loje ne Champions League 2008]]
Pronësia aktuale klubit kanë deklaruar se një stadium më të mëdha është e nevojshme në mënyrë që Chelsea për të qëndruar konkurrues me klube rivale të cilët kanë stadium në mënyrë të konsiderueshme më të mëdha, të tilla si Arsenal dhe Manchester United.Për shkak të vendndodhjes së saj përgjatë rrugës kryesore dhe dy hekurudhore linjat, tifozët mund të hyjë vetëm në tokë nëpërmjet daljet Fulham Road, gjë që vendos kufizime në zgjerimin për shkak të rregulloreve të shëndetit dhe sigurisë.  klubi kanë pohuar vazhdimisht dëshirën e tyre për të mbajtur Chelsea në shtëpinë e tyre aktuale, por Chelsea janë ende lidhur me një lëvizje në vende të ndryshme të afërta, duke përfshirë Qendrën e Gjykatës Earls Ekspozita, Battersea Power Station dhe Chelsea kazermave. Më 3 tetor 2011, Chelsea bëri një propozim për të aksionarëve CPO për të blerë Freehold të tokës në të cilën Stamford Bridge ulet, duke deklaruar se &quot; blerja mbrapa Freehold heq një pengesë të mundshme duhet një vend i përshtatshëm të jetë në dispozicion në të ardhmen &quot;  Propozimi u hodhën poshtë nga aksionarët CPO.Në maj 2012 klubi u përpoqën formale për blerjen e Battersea Power Station, me synimin për të zhvilluar vendin në një stadium 60.000 vendësh,  por humbi një konsorciumi Malajzisë

=== Renditja sipas paraqitjëve ===
* ''Kjo është lista e lojtarëve me më shumë paraqitje në klub.''
{| class=&quot;wikitable &quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;width: 3em;&quot;|#!!style=&quot;width: 19em;&quot;|Lojtari!!style=&quot;width: 12em;&quot;|Periudha!!style=&quot;width: 8em;&quot;|Liga&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;!!style=&quot;width:8em;&quot;|[[FA Cup]]!!style=&quot;width: 8em;&quot;|[[Football League Cup|League Cup]]!!style=&quot;width: 8em;&quot;|[[UEFA|Europa]]!!style=&quot;width: 8em;&quot;|Tjera&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;!!style=&quot;width: 9em;&quot;|Total
|-
|1||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ron Harris]]||[[1961]] – [[1980]]||655||64||48||27||1||'''795'''
|-
|2||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Peter Bonetti]]||[[1959]] – [[1979]]||600||57||45||26||1||'''729'''
|-
|3|| style=&quot;text-align:left;&quot; | '''[[John Terry]]'''||1998 – Prezent||461||53||33||120||6||'''672'''
|-
|4|| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Frank Lampard]]||2001 – 2014 ||429||58||34||117||10||'''648'''
|-
|5|| style=&quot;text-align:left;&quot; | John Hollins||[[1963]]-[[1975|75]] &amp; [[1983]]-[[1984|84]] ||465||51||48||27||1||'''592'''
|-
|6|| style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Petr Čech]]||2004 – 2015||333||33||17||103||8||'''486'''
|-
|7|| style=&quot;text-align:left;&quot; | Dennis Wise||1990–2001||332||38||30||38||7||'''445'''
|-
|8|| style=&quot;text-align:left;&quot; | Steve Clark||1987–1998||330||36||26||12||17||'''421'''
|-
|9|| style=&quot;text-align:left;&quot; | Kerry Dixon||1983–1992||335||20||41||0||24||'''420'''
|-
|10|| style=&quot;text-align:left;&quot; | Eddie McCreadie||1962–1974||331||41||22||16||0||'''410'''
|}

* &lt;small&gt;&lt;sup&gt;'''(1)'''&lt;/sup&gt; Përfshinë [[Football League First Division|First Division]],  [[Football League Second Division|Second Division]]  dhe [[Premier League]].&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;&lt;sup&gt;'''(2)'''&lt;/sup&gt; Përfshinë [[Community Shield]], Play-offs [[Football League Second Division|Second Division]]  Te gjithë Anëtarët e Kupas.&lt;/small&gt;

=== Top-10 Gola-shënuesit ===

* ''Kjo është lista e top 10 gola-shënuesve në histori të klubit.
* ''Shifratë e korigjuara deri në 23 tetor 2015''

{| class=&quot;wikitable &quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!style=&quot;width: 3em;&quot;|#!!style=&quot;width: 19em;&quot;|Lojtari!!style=&quot;width: 12em;&quot;|Periudha!!style=&quot;width: 8em;&quot;|Liga&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;!!style=&quot;width: 8em;&quot;|[[FA Cup]]!!style=&quot;width: 8em;&quot;|[[Football League Cup|League Cup]]!!style=&quot;width: 8em;&quot;|[[UEFA|Europa]]!!style=&quot;width: 8em;&quot;|Tjera&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;!!style=&quot;width: 9em;&quot;|Total
|-
|1|| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{flamuri|Anglia}}[[Frank Lampard]]||2001 – 2014||147||26||12||25||1||'''211'''''
|-
|2||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[Bobby Tambling]]||1959 – 1970 ||164||25||10||3||0||'''202'''''
|-
|3||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[Kerry Dixon]]||[[1983]] – [[1992]]||147||8||25||0||13||'''193'''
|-
|4||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|Côte d'Ivoire}} '''[[Didier Drogba]]'''||[[2004]] – 2012 &amp; 2014-2015||104||12||10||36||2||'''164'''
|-
|5||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[Roy Bentley]]||[[1948]] – [[1956]]||128||21||0||0||1||'''150'''
|-
|6||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[Peter Osgood]]||[[1964]]-[[1974|74]] &amp; [[1978]]-[[1979|79]]||105||19||10||16||0||'''150'''
|-
|7||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[Jimmy Greaves]]||[[1957]] – [[1961]]||124||3||2||3||0||'''132'''
|-
|8||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[George Mills]]||[[1929]] – [[1943]]||118||7||0||0||0||'''125'''
|-
|9||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[George Hilsdon]]||[[1906]] – [[1912]]||98||10||0||0||0||'''108'''
|-
|10||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flamuri|Anglia}} [[Barry Bridges]]||[[1958]] – [[1966]]||80||9||3||1||0||'''93'''
|}

* &lt;small&gt;&lt;sup&gt;'''(1)'''&lt;/sup&gt; Përfshinë [[Football League First Division|First Division]],  [[Football League Second Division|Second Division]]  dhe [[Premier League]].&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;&lt;sup&gt;'''(2)'''&lt;/sup&gt; Përfshinë [[Community Shield]], Play-offs [[Football League Second Division|Second Division]] y Te gjithë Anëtarët e Kupas.&lt;/small&gt;

==Lojtarët==
===Skuadra aktuale===
{{Updated|31 gusht 2024}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=First Team Squad List|url=http://www.chelseafc.com/first-team|publisher=Chelsea F.C.|website=chelseafc.com|language=en|accessdate=11 gusht 2016}}&lt;/ref&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=ESP|pos=GK|name=[[Robert Sánchez]]}}
{{Fs player|no=2|nat=FRA|pos=DF|name=[[Axel Disasi]]}}
{{Fs player|no=3|nat=ESP|pos=DF|name=[[Marc Cucurella]]}}
{{Fs player|no=4|nat=ENG|pos=DF|name=[[Tosin Adarabioyo]]}}
{{Fs player|no=5|nat=FRA|pos=DF|name=[[Benoît Badiashile]]}}
{{Fs player|no=6|nat=ENG|pos=DF|name=[[Levi Colwill]]}}
{{Fs player|no=7|nat=POR|pos=FW|name=[[Pedro Neto]]}}
{{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=MF|name=[[Enzo Fernández]]|other=[[Kapiteni (futboll)|ẓëv-kapiten]]}}
{{Fs player|no=10|nat=UKR|pos=FW|name=[[Mykhailo Mudryk]]}}
{{Fs player|no=11|nat=ENG|pos=FW|name=[[Noni Madueke]]}}
{{Fs player|no=12|nat=DEN|pos=GK|name=[[Filip Jörgensen]]}}
{{Fs player|no=13|nat=ENG|pos=GK|name=[[Marcus Bettinelli]]}}
{{Fs player|no=14|nat=POR|pos=MF|name=[[João Félix]]}}
{{Fs player|no=15|nat=SEN|pos=FW|name=[[Nicolas Jackson]]}}
{{Fs player|no=17|nat=ENG|pos=MF|name=[[Carney Chukwuemeka]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=FW|name=[[Christopher Nkunku]]}}
{{Fs player|no=19|nat=ENG|pos=FW|name=[[Jadon Sancho]]|other=në huazim [[Manchester United F.C.|Manchester United]]}}
{{Fs player|no=20|nat=ENG|pos=MF|name=[[Cole Palmer]]}}
{{Fs player|no=21|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ben Chilwell]]}}
{{fs player|no=22|nat=ENG|pos=MF|name=[[Kiernan Dewsbury-Hall]]}}
{{Fs player|no=24|nat=ENG|pos=DF|name=[[Reece James (footballer, born 1999)|Reece James]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}}
{{Fs player|no=25|nat=ECU|pos=MF|name=[[Moisés Caicedo]]}}
{{Fs player|no=27|nat=FRA|pos=DF|name=[[Malo Gusto]]}}
{{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=DF|name=[[Wesley Fofana (futbollist)|Wesley Fofana]]}}
{{Fs player|no=31|nat=ITA|pos=MF|name=[[Cesare Casadei]]}}
{{Fs player|no=37|nat=ENG|pos=MF|name=[[Omari Kellyman]]}}
{{Fs player|no=38|nat=ESP|pos=FW|name=[[Marc Guiu]]}}
{{Fs player|no=40|nat=POR|pos=DF|name=[[Renato Veiga]]}}
{{Fs player|no=45|nat=BEL|pos=MF|name=[[Roméo Lavia]]}}
{{Fs player|no=47|nat=FIN|pos=GK|name=[[Lucas Bergström]]}}
{{Fs end}}

=== Të huazuar ===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=ESP|pos=GK|name=[[Kepa Arrizabalaga]]|other=te [[Real Madrid CF|Real Madrid]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=WAL|pos=GK|name=[[Eddie Beach]]|other=te [[Gateshead F.C.|Gateshead]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=GK|name=Kai Crampton|other=te [[Concord Rangers F.C.|Concord Rangers]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=GK|name=[[Jamie Cumming]]|other=te [[Oxford United F.C.|Oxford United]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=USA|pos=GK|name=[[Gabriel Slonina]]|other=te [[K.A.S. Eupen|Eupen]] deri më 31 maj 2024}}
{{fs player|no=|nat=ENG|pos=DF|name=[[Bashir Humphreys]]|other=te [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=NED|pos=DF|name=[[Ian Maatsen]]|other=te [[Borussia Dortmund]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=MF|name=[[Tino Anjorin]]|other=te [[Portsmouth F C|Portsmouth]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=MF|name=[[Lewis Hall (futbollist)|Lewis Hall]]|other=te [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=JAM|pos=MF|name=[[Omari Hutchinson]]|other=te [[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=MF|name=[[Dion Rankine]]|other=te [[Exeter City F.C.|Exeter City]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=BRA|pos=MF|name=[[Andrey Santos]]|other=te [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourg]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=MF|name=[[Harvey Vale]]|other=te [[Bristol Rovers F.C.|Bristol Rovers]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=MF|name=[[Charlie Webster (footballer)|Charlie Webster]]|other=te [[SC Heerenveen|Heerenveen]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=MAR|pos=MF|name=[[Hakim Ziyech]]|other=te [[Galatasaray S.K. (futboll)|Galatasaray]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ALB|pos=FW|name=[[Armando Broja]]|other=te [[Fulham F.C.|Fulham]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=FW|name=[[Mason Burstow]]|other=te [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=CIV|pos=FW|name=[[David Datro Fofana]]|other=te [[Burnley F.C.|Burnley]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=BRA|pos=FW|name=[[Ângelo Gabriel]]|other=te [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourg]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=BEL|pos=FW|name=[[Romelu Lukaku]]|other=te [[AS Roma|Roma]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs player|no=|nat=ENG|pos=FW|name=[[Alex Matos]]|other=te [[Huddersfield Town A.F.C.|Huddersfield Town]] deri më 31 maj 2024}}
{{Fs end}}

===Lojtari i vitit===
&lt;ref&gt;{{cite news|title=Player of the Year|language=en|work=Chelsea F.C.|url=http://www.chelseafc.com/player-of-the-year|accessdate=13 shtator 2013}}&lt;/ref&gt;
[[Skeda:Frank Lampard v PSG 2014.jpg|175px|thumb|Frank Lampard është emëruar Lojtari i Vitit i Çelsin për numrin rekord të tre herëve.]]
{|
|-
|valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Fituesi
|-
|1967||{{flagicon|England}} [[Peter Bonetti]]
|-
|1968||{{flagicon|Scotland}} [[Charlie Cooke (footballer)|Charlie Cooke]]
|-
|1969||{{flagicon|England}} [[David Webb (footballer)|David Webb]]
|-
|1970||{{flagicon|England}} [[John Hollins]]
|-
|1971||{{flagicon|England}} [[John Hollins]]
|-
|1972||{{flagicon|England}} [[David Webb (footballer)|David Webb]]
|-
|1973||{{flagicon|England}} [[Peter Osgood]]
|-
|1974||{{flagicon|England}} [[Gary Locke (English footballer)|Gary Locke]]
|-
|1975||{{flagicon|Scotland}} [[Charlie Cooke (footballer)|Charlie Cooke]]
|-
|1976||{{flagicon|England}} [[Ray Wilkins]]
|-
|1977||{{flagicon|England}} [[Ray Wilkins]]
|-
|1978||{{flagicon|England}} [[Micky Droy]]
|-
|1979||{{flagicon|England}} [[Tommy Langley]]
|-
|}
|width=&quot;1&quot;|&amp;nbsp;
|valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year
! Winner
|-
|1980||{{flagicon|England}} [[Clive Walker]]
|-
|1981||{{flagicon|Yugoslavia}} [[Petar Borota]]
|-
|1982||{{flagicon|England}} [[Mike Fillery]]
|-
|1983||{{flagicon|Wales}} [[Joey Jones]]
|-
|1984||{{flagicon|Scotland}} [[Pat Nevin]]
|-
|1985||{{flagicon|Scotland}} [[David Speedie]]
|-
|1986||{{flagicon|Wales}} [[Eddie Niedzwiecki]]
|-
|1987||{{flagicon|Scotland}} [[Pat Nevin]]
|-
|1988||{{flagicon|England}} [[Tony Dorigo]]
|-
|1989||{{flagicon|England}} [[Graham Roberts (footballer)|Graham Roberts]]
|-
|1990||{{flagicon|Netherlands}} [[Ken Monkou]]
|-
|1991||{{flagicon|Ireland}} [[Andy Townsend]]
|-
|}
|width=&quot;1&quot;|&amp;nbsp;
|valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year
! Winner
|-
|1992||{{flagicon|England}} [[Paul Elliott (footballer)|Paul Elliott]]
|-
|1993||{{flagicon|Jamaica}} [[Frank Sinclair]]
|-
|1994||{{flagicon|Scotland}} [[Steve Clarke]]
|-
|1995||{{flagicon|Norway}} [[Erland Johnsen]]
|-
|1996||{{flagicon|Netherlands}} [[Ruud Gullit]]
|-
|1997||{{flagicon|Wales}} [[Mark Hughes]]
|-
|1998||{{flagicon|England}} [[Dennis Wise]]
|-
|1999||{{flagicon|Italy}} [[Gianfranco Zola]]
|-
|2000||{{flagicon|England}} [[Dennis Wise]]
|-
|2001||{{flagicon|England}} [[John Terry]]
|-
|2002||{{flagicon|Italy}} [[Carlo Cudicini]]
|-
|2003||{{flagicon|Italy}} [[Gianfranco Zola]]
|}
|width=&quot;1&quot;|&amp;nbsp;
|valign=&quot;top&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year
! Winner
|-
|2004||{{flagicon|England}} [[Frank Lampard]]
|-
|2005||{{flagicon|England}} [[Frank Lampard]]
|-
|2006||{{flagicon|England}} [[John Terry]]
|-
|2007||{{flagicon|Ghana}} [[Michael Essien]]
|-
|2008||{{flagicon|England}} [[Joe Cole]]
|-
|2009||{{flagicon|England}} [[Frank Lampard]]
|-
|2010||{{flagicon|Ivory Coast}} [[Didier Drogba]]
|-
|2011||{{flagicon|Czech Republic}} [[Petr Čech]]
|-
|2012||{{flagicon|Spain}} [[Juan Mata]]
|-
|2013||{{flagicon|Spain}} [[Juan Mata]]
|-
|2014||{{flagicon|Belgium}} [[Eden Hazard]]
|-
|2015||{{flagicon|Belgium}} [[Eden Hazard]]
|-
|}
|}

=== Kontribuan në kombëtaret ===

== Manaxherët më të suksesshëm ==
Manaxherët e mëposhtëm fituan të paktën një trofe,kur ishin në krye të Chelseas:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Emri
!Periudha
!Trofetë
|-
|{{flagicon|England}} [[Ted Drake]]
|1952–1961
|[[Football League First Division|First Division Championship]], [[FA Community Shield|Charity Shield]]
|-
|{{flagicon|Scotland}} [[Tommy Docherty]]
|1962–1967
|[[Football League Cup|League Cup]]
|-
|{{flagicon|England}} [[Dave Sexton]]
|1967–1974
|[[FA Cup]], [[UEFA Cup Winners' Cup]]
|-
|{{flagicon|England}} [[John Neal (footballer)|John Neal]]
|1981–1985
|[[Football League Second Division|Second Division Championship]]
|-
|{{flagicon|England}} [[John Hollins]]
|1985–1988
|[[Full Members Cup]]
|-
|{{flagicon|England}} [[Bobby Campbell (footballer born 1937)|Bobby Campbell]]
|1988–1991
|[[Football League Second Division|Second Division Championship]], [[Full Members Cup]]
|-
|{{flagicon|Netherlands}} [[Ruud Gullit]]
|1996–1998
|[[FA Cup]]
|-
|{{flagicon|Italy}} [[Gianluca Vialli]]
|1998–2000
|[[FA Cup]], [[Football League Cup|League Cup]], [[FA Community Shield|Charity Shield]], [[UEFA Cup Winners' Cup]], [[UEFA Super Cup]]
|-
|{{flagicon|Portugal}} [[José Mourinho]]
|2004–2007&lt;br/&gt;2013-
|2 [[Premier League]]s, 2 [[Football League Cup|League Cups]], [[FA Cup]], [[FA Community Shield|Community Shield]]
|-
|{{Flagicon|Netherlands}} [[Guus Hiddink]]
|2009
|[[FA Cup]]
|-
|{{flagicon|Italy}} [[Carlo Ancelotti]]
|2009–2011
|[[Premier League]], [[FA Cup]], [[FA Community Shield|Community Shield]]
|-
|{{flagicon|Italy}} [[Roberto Di Matteo]]
|2012
|[[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Champions League]], [[FA Cup]]
|-
|{{flagicon|Spain}} [[Rafael Benítez]]
|2012-2013
|[[UEFA Europa League]]
|}

== Stafi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Pozicioni
!Stafi
|-
|Manaxheri|| {{flagicon|POR}} [[José Mourinho]]
|-
|Asistent menaxheri|| {{flagicon|ENG}} [[Steve Holland (footballer)|Steve Holland]]
|-
|Ndihmës trajneri i ekipit të parë||{{flagicon|POR}} [[Rui Faria]]
|-
|Ndihmës trajneri i ekipit të parë||{{flagicon|POR}} [[Silvino Louro]]
|-
|Ndihmës trajneri i ekipit të parë||{{flagicon|POR}} [[Jose Morais]]
|-
|Drejtori Teknik||{{flagicon|Nigeria}} [[Michael Emenalo]]
|-
|Trajneri i portierve||{{flagicon|FRA}} Christophe Lollichon
|-
|Trajneri i fitnesit te ekipi te pare||{{flagicon|ENG}} Chris Jones
|-
|Skaut i lartë i opozitës||{{flagicon|ENG}} [[Mick McGiven]]
|-
|Direktori mjeksor||{{flagicon|ESP}} Paco Biosca
|-
|Doktore mjekësore||{{flagicon|Gibraltar}} [[Eva Carneiro]]
|-
|Menaxheri i ekipit rezerve||{{flagicon|ENG}} [[Dermot Drummy]]
|-
|Menaxheri i ekipit te te rinjeve||{{flagicon|ENG}} [[Adrian Viveash]]
|-
|Menaxheri i Akademise||{{flagicon|ENG}} Neil Bath
|-
| colspan=&quot;2&quot; | '''Burimi''': &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20120805061748/http://www.chelseafc.com/page/TheManagementIndex/0,,10268,00.html '''&lt;small&gt;Chelsea F.C.&lt;/small&gt;''']&lt;/span&gt;
|}

== Udhëheqësit e Klubit ==
[[Skeda:Roman Abramovich 2.jpg|parapamje|150px|Pronarë i Chelsea [[Roman Abramovich]]]]
'''Chelsea Ltd.'''
:''Pronarë'': [[Roman Abramovich]]

'''Chelsea F.C. plc'''
:''President'': [[Bruce Buck]]
:''Drejtorë'': [[Ron Gourlay]] dhe Eugene Tenenbaum

'''Bordi Ekzekutiv'''
:''Shefë Executiv'': [[Ron Gourlay]]
:''Drejtor i financave dhe operacioneve'' : Chris Alexander
:''Secretar Klubi'' : David Barnard
:''Sekretar I Kompanis'' : Alan Shaw

'''Bordi i Klubit Futbollistik Chelsea :'''&lt;br /&gt;Bruce Buck, Eugene Tenenbaum, [[Ron Gourlay]], David Barnard, Mike Forde.

'''President Shëndeti:'''&lt;br /&gt;[[Richard Attenborough|Lord Attenborough]]

== Sukseset ==
===Brenda Anglisë===
*'''[[Football League First Division|First Division]]/[[Premier League]]
*''Kampion (4):'' [[1954–55 Football League#First Division|1954–55]], [[2004–05 FA Premier League|2004–05]], [[2005–06 FA Premier League|2005–06]], [[2009–10 Premier League|2009–10]],[[2014-15]]
:*Vendi i dytë'' (4):'' [[2003–04 FA Premier League|2003–04]], [[2006–07 FA Premier League|2006–07]], [[2007–08 Premier League|2007–08]], [[2010-11 Premier League|2010–11]]

*'''[[List of winners of English Football League Championship and predecessors|Second Division]]'''
*''Kampion (2):'' [[1983–84 Football League#Second Division|1983–84]], [[1988–89 Football League#Second Division|1988–89]]
:*Vendi i dytë'' (5):'' [[1906–07 Football League#Second Division|1906–07]], [[1911–12 Football League#Second Division|1911–12]], [[1929–30 Football League#Second Division|1929–30]], [[1962–63 Football League#Second Division|1962–63]], [[1976–77 Football League#Second Division 2|1976–77]]

*'''[[FA Cup]]'''
*''Kampion (6):'' [[1970 FA Cup Final|1969–70]], [[1997 FA Cup Final|1996–97]], [[2000 FA Cup Final|1999–00]], [[2007 FA Cup Final|2006–07]], [[2009 FA Cup Final|2008–09]], [[2010 FA Cup Final|2009–10]]
:*Finalist'' (4):'' [[1915 FA Cup Final|1914–15]], [[1967 FA Cup Final|1966–67]], [[1994 FA Cup Final|1993–94]], [[2002 FA Cup Final|2001–02]]

*'''[[Football League Cup]]'''
*''Kampion (4):'' [[1965 Football League Cup Final|1964–65]], [[1998 Football League Cup Final|1997–98]], [[2005 Football League Cup Final|2004–05]], [[2007 Football League Cup Final|2006–07]],[[2014-15]]
:*Finalist'' (2):'' [[1972 Football League Cup Final|1971–72]], [[2008 Football League Cup Final|2007–08]]

*'''[[FA Community Shield]]'''
*''Winners (4):'' [[1955 FA Charity Shield|1955]], [[2000 FA Charity Shield|2000]], [[2005 FA Community Shield|2005]], [[2009 FA Community Shield|2009]]
:*Finalist'' (5):'' [[1970 FA Charity Shield|1970]], [[1997 FA Charity Shield|1997]], [[2006 FA Community Shield|2006]], [[2007 FA Community Shield|2007]], [[2010 FA Community Shield|2010]]

*'''[[Full Members Cup]]'''
:*''Kampion (2):'' [[1986 Full Members Cup Final|1985–86]], [[1990 Full Members Cup Final|1989–90]]

=== Europiane ===
*'''[[UEFA Champions League]]'''
*''Kampion (1):''  [[2012 UEFA Champions League Final|2011–12]]
:*Finalist'' (1):''  [[2008 UEFA Champions League Final|2007–08]]

*'''[[UEFA Europa League]]'''
:*''Kampion (1):''  [[2012–13 UEFA Liga e Europës|2012–13]]

*'''[[UEFA Cup Winners' Cup]]'''
:*''Kampion (2):'' [[1971 European Cup Winners' Cup Final|1970–71]], [[1998 UEFA Cup Winners' Cup Final|1997–98]]

*'''[[UEFA Super Cup]]'''
:*''Kampion (1):'' [[1998 UEFA Super Cup|1998]]

* [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Conference League]]
** ''Kampion (1):'' [[UEFA Liga e Konferencave 2024–25|2024–25]]

== Referime ==
* {{Cite book|author=Batty, Clive|title=Kings of the King's Road: The Great Chelsea Team of the 60s and 70s|publisher=Vision Sports Publishing Ltd|year=2004|isbn=0-9546428-1-3|language=en}}
* {{Cite book|author=Batty, Clive|title=A Serious Case of the Blues: Chelsea in the 80s|url=https://archive.org/details/seriouscaseofblu0000cliv|publisher=Vision Sports Publishing Ltd|year=2005|isbn=1-905326-02-5|language=en}}
* {{Cite book|author=Glanvill, Rick|title=Chelsea FC: The Official Biography – The Definitive Story of the First 100 Years|url=https://archive.org/details/chelseafcofficia0000unse|publisher=Headline Book Publishing Ltd|year=2006|isbn=0-7553-1466-2|language=en}}
* {{Cite book|author=Hadgraft, Rob|title=Chelsea: Champions of England 1954–55|publisher=Desert Island Books Limited|year=2004|isbn=1-874287-77-5|language=en}}
* {{Cite book|author=Harris, Harry|title=Chelsea's Century|url=https://archive.org/details/chelseascentury0000harr|publisher=Blake Publishing|year=2005|isbn=1-84454-110-X|language=en}}
* {{Cite book|author=Ingledew, John|title=And Now Are You Going to Believe Us: Twenty-five Years Behind the Scenes at Chelsea FC|publisher=John Blake Publishing Ltd|year=2006|isbn=1-84454-247-5|language=en}}
* {{Cite book|author=Matthews, Tony|title=Who's Who of Chelsea|url=https://archive.org/details/whoswhoofchelsea0000matt|publisher=Mainstream Publishing|year=2005|isbn=1-84596-010-6|language=en}}
* {{Cite book|author=Mears, Brian|title=Chelsea: A 100-year History|publisher=Mainstream Sport|year=2004|isbn=1-84018-823-5|language=en}}
* {{Cite book|author=Mears, Brian|title=Chelsea: Football Under the Blue Flag|url=https://archive.org/details/chelseamainstrea0000bria|publisher=Mainstream Sport|year=2002|isbn=1-84018-658-5|language=en}}

== Referime ==
{{Reflist|2}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category}}
* [http://www.chelseafc.com/ Uebfaqja zyrtare] 
* [http://www.premierleague.com/page/chelsea-fc Chelsea F.C.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507213424/http://www.premierleague.com/en-gb/clubs/profile.overview.html/chelsea |date=7 maj 2012 }} te Premier League
* [http://www.facebook.com/ChelseaFC Faqja zyrtare ne Facebook]
* [http://www.twitter.com/chelseafc Faqja zyrtare ne twiter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120409215454/http://twitter.com/ChelseaFC |date=9 prill 2012 }}
* [http://www.premierleague.com/page/chelsea-fc Chelsea F.C.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507213424/http://www.premierleague.com/en-gb/clubs/profile.overview.html/chelsea |date=7 maj 2012 }} FA Premier League
{{Fituesit e FIFA Kupës së Botës për Klube}}
{{English Premier League}}
[[Kategoria:Chelsea F.C.]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Angli]]
[[Kategoria:Klube në Premier League]]
[[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Londër]]</text>
      <sha1>55bvlnm3urrperjh6xkshonu63ct0cz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gianluca Ramazzotti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70760</id>
    <revision>
      <id>3001084</id>
      <parentid>2894954</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:22:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3343" sha1="bh46fy16ddlevogjby2ycnkngnvzb19" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{Infobox person
| name = Gianluca Ramazzotti
| image = [[Skeda:Gianluca Ramazzotti 08.jpg|220px]]
| title = 
| emri i vërtetë = Gianluca Ramazzotti
| birth_date = {{ditëlindja dhe mosha|22|8|1970}} 
| birth_place = {{flagicon|Italy}} [[Romë]], [[Itali]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| height = 1.70 m
| pseudonimi = 
| nationality = Italiane
| website = [http://italymedia.it/ramazzotti/home.htm Amëza Zyrtare]
}}

'''Gianluca Ramazzotti''', ([[22 gusht]] [[1970]], [[Romë]], [[Itali]]), është [[dublimi]] dhe aktor teatral e televiziv italian.  
  
== Biografia ==
Ai ndoqi akademinë e Teatrit të Kalabrisë, duke pasuar dhe me kurse tjera në Teatrin e [[Varshava|Varshavës]] dhe në Paris në [[Theatre du Soleil]]. Iu bashkangjit kompanisë ''[[Bagaglino]]'', udhëhequr nga [[Pier Francesco Pingitore]], duke marrë pjesë edhe në emisione dhe  seriale fiktive të realizuar nga kompania.

Përveç përvojës te Bagaglino ai luajti edhe në serialet ''[[Vivere]]'' dhe ''Un posto al sole'' dhe në filmin televiziv ''Il Papa Buono'' të realizuar nga [[Ricky Tognazzi]].

Punon edhe si radio udhëheqës dhe dublues në &lt;ref&gt;Cfr. [http://www.antoniogenna.net/doppiaggio/radio/matahari.htm Antoniogenna.it] / [http://www.antoniogenna.net/doppiaggio/radio/diabolik.htm 2]&lt;/ref&gt;.

Si aktor teatral rolin më të njohur që ka interpretuar është ''Bojetto'' në komedinë muzikale ''[[Rugantino]]''.

Flet rrjedhshëm frëngjishten, anglishten dhe spanjishten.

== Filmografia ==

=== Teatër ===
*''I Promessi Sposi un musical'' 
*''Intrichi d’amore'' 
*''La scuola delle mogli'' 
*''Soldati a Inglostadt'' 
*''Ifigenia in Aulide'' 
*''A qualcuno piace caldo'' 
*''La notte'' 
*''Il gatto che scoprì l’America'' 
*''La farina del diavolo'' 
*''Scanzonatissimo Gran Casinò'' 
*''Babbo Natale è uno Stronzo…'' 
*''Dark! Tornerò prima di mezzanotte'' 
*''[[Il Vantone]]'' 
*''Lei'' 
*''I tre processi'' 
*''E Ballando Ballando'' 
*''[[Decameron|Il Decamerone]]'' 
*''Il re muore'' 
*''[[Rugantino]]'' 
*''Se devi dire una bugia dilla grossa'' 
*''[[Cyrano]]'' 
*''Boeing-Boeing'' 
*''Romolo &amp; Remolo'' 
*''La Donna in nero''
*''Destinatario Sconosciuto''  
*''Il giro del mondo in 80 risate'' 
*''Sempre meglio che lavorare''
*''[[Il Mago di Oz]]''  
*''Un pezzo di pazzo'' 
*''Prime donne alle primarie'' 
*''Uomini all’80%'' 
*''Va tutto storto!'' 
*''E io pago!'' 
*''Complici'' 
*''Gabbia di matti'' 
*''Destinatario sconosciuto''
*''Va tutto storto''

=== Televizion ===
*''[[Vivere]]'' 
*'' [[Un posto al sole]]''
*''Anni 60'' 
*''[[Distretto di polizia]]'' 
*''Giornalisti'' 
*''[[La squadra]]'' 
*''[[Tequila e Bonetti]]'' 
*''[[Il Papa buono]]'' 
*''Miconsenta '' 
*''Con le unghie e con i denti'' 
*''Barbecue'' 
*''[[Passaparola (shou)|Passaparola]]'' 
*''[[Domani è un'altra truffa]]''  
*''[[Torte in faccia]]''   
*''[[Punto e a capo]]'' (mysafir)
*''[[E io pago!]]'' 
*''Edizione Straordinaria''
*''Seven Show 2007''
*''Vita da paparazzo''
*''Gabbia di Matti''

== Referimet ==
&lt;references/&gt;

== Lidhje të jashtme ==
*[http://italymedia.it/ramazzotti/home.htm Amëza Zyrtare] - {{it}}
{{Imdb emri|id=1018772|emri=Gianluca Ramazzotti}}

[[Kategoria:Lindje 1970]]
[[Kategoria:Aktorë italianë]]
[[Kategoria:Dublues italianë]]</text>
      <sha1>bh46fy16ddlevogjby2ycnkngnvzb19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksandër Stipçeviq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71850</id>
    <revision>
      <id>3001156</id>
      <parentid>2928263</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3360" sha1="6i52icmrwfz1ltqfpnjyjfb8qmth57y" xml:space="preserve">[[File:Aleksandar Stipčević.jpg|thumb|Aleksandar Stipčević]]
'''Aleksandër Shandri Stipçeviq''' ka qenë [[Ilirologjia|ilirolog]],&lt;ref&gt;Aleksandar Stipčević: [http://books.google.com/books?id=lG8VAQAAIAAJ The art of the Illyrians. Edizioni del Milione, 1963]&lt;/ref&gt; historian, arkeolog dhe studiues arbëresho-kroat.

== Jetëshkrimi ==
Aleksandër Stipeviç lindi më 10 tetor 1930 në [[Arbanasi|Arbënesh]] të Zarës në Kroaci  . Është njëri nga ata bij të arbëreshëve të rrethit të Shkodrës, të cilët treqind vjet më parë u shpërngulën në rrethin e Zarës. Ka studiuar arkeologjinë dhe ka drejtuar një varg institucionesh e projektesh që lidhen me bibliotekat, historinë e librit, botimet enciklopedike etj., deri në Akademinë e Shkencave në Zagreb. Në vitet 1970-1973 ligjëroi lëndën, ''&quot;Hyrje në arkeologji&quot;'' në [[Fakulteti Filozofik i Universitetit të Prishtinës|Fakultetin Filozofik]] të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ashak.org/anetaret/aleksandar-stipcevic/|title=Aleksandar Stipçeviq|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|lang=sq|access-date=25 janar 2024}}&lt;/ref&gt; ndërsa në Universitetin e Zagrebit historinë e librit dhe të bibliotekave.

Që nga viti 1987 është profesor ordinar në Fakultetin Filozofik të [[Universiteti i Zagrebit|Universitetit të Zagrebi]]t, ku mban kursin e historisë së librit, sociologjisë së librit dhe bibliografisë. Është autor i një numri të madh veprash për ilirët dhe historinë e librit: Historia e ilirëve, Arti i ilirëve, Simbolet e kultit te Ilirët, Bibliografi për ilirët, Historia e librit, Censura në biblioteka, Interpretime albanologjike etj. Më shumë se dyzetë vjet emri i tij identifikohet me rezultatet më të reja të studimeve ilire.
Aleksandër Shandri Stipçeviq vdiq më 31.08.2015.

== Vepra ==
* ''Gli Iliri'' (&quot;Illyrians&quot;; 1966)
* ''Arte degli Illiri'' (&quot;The Illyrian Art&quot;; 1963)
* ''[[Bibliographia Illyrica]]'' (1967 - 1987)
* ''Iliri: povijest, život, kultura'' (1974)
* ''[[Ilirët, historia, jeta, kultura, simbolet e kultit]]''
* ''Bibliografija antičke arheologije u Jugoslaviji'' (I–II, 1977)
* ''Kultni simboli kod Ilira'' (&quot;The Illyrian Cult Symbols&quot;; 1981)
* ''Povijest knjige'' (&quot;The History of Books&quot;; 1985, 2006)
* ''Cenzura u knjižnicama'' (&quot;Censorship and Libraries&quot;; 1992)
* ''O savršenom cenzoru'' (1994)
* ''Sudbina knjige'' (2000)
* ''Socijalna povijest knjige u Hrvata'' (I–II, 2004–05)
* ''Tradicijska kultura zadarskih Arbanasa (Historia tradicionale e arbëreshëve të Zarës'' - 2011)

== Shih edhe ==
* [[Zara]]
* [[Ilirologjia]]
* [[Dalmacia]]

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20080930200605/http://users.bigpond.net.au/perovicgenealogy/Arbanasi%20History%20in%20Zadar-%20nav.html Historia e Arbrshëve të Zarës (angl.)]
{{Authority control}}

[[Kategoria:Arbëreshë në Kroaci]]
[[Kategoria:Lindje 1930]]
[[Kategoria:Vdekje 2015]]
[[Kategoria:Ilirologë]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Zagrebit]]
[[Kategoria:Njerëz nga Zara]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Zagrebit]]
[[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]]


{{biografi-cung}}</text>
      <sha1>6i52icmrwfz1ltqfpnjyjfb8qmth57y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gjuha arbëreshe (Itali)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72738</id>
    <revision>
      <id>3001164</id>
      <parentid>2913892</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17509" sha1="e5ir1b9ummhn67r338e6c2cpx5cyiv6" xml:space="preserve">{{pa referenca}}
'''Arbërishtja''' (Italisht: ''arberesco'', ''lingua albanese d'Italia'', ''italo-albanese'') është gjuha që flitet nga [[Arbëreshët]], një komunitet që shkoi në Italinë si refugjatë në kohën e Skënderbeut, e tani ruajnë gjuhën e vjetër që flitej në atë kohë në historinë e Arbërisë. Nuk është e saktë për të thënë se gjuha arbëreshe është një dialekt i gjuhës shqipe; në të vërtet gjuha standarde shqipe e sotme ka një origjinë të përbashkët me gjuhën arbëreshe.
[[Skeda:Arbëresh-Familie (Mongrassano).jpg|parapamje|Familje Arbëreshe]]
== Klasifikimi ==
Arbërishtja është gjuha që zhvillohet nga gjuhën me të njëjtin emër që flisin të parët e toskëvet në jugun i Shqipërisë, dialekti toskë ka evoluar nga kësaj gjuhë të vjetër arbëreshe. Flitet në jug të [[Itali]]së në rajonet e [[Kalabria|Kalabrisë]], Molise, [[Apulia]], [[Bazilikata]], [[Kampanja]], [[Abruci]] dhe në [[Sicilia|Sicili]]. Të gjitha dialektet janë të lidhura ngushtë me njëri-tjetrin, por nuk janë plotësisht të kuptueshme reciprokisht.

Gjuha Arbëreshe përmban shumë forma të vjetra mesjetare shqiptare nga para pushtimit otoman të [[Shqipëri]]së në [[Shekulli XV|shekullin e 15]]. Ajo gjithashtu ruan disa elemente të [[Gjuha greke|gjuhës greke]], duke përfshirë fjalorin dhe shqiptimin. Ajo gjithashtu ka ruajtur disa karakteristika konservatore që janë humbur në rrjedhë e Toskë shqiptare. Për shembull, ajo ka ruajtur disa rrokje-fillestar bashkëtingëllore grupe të cilat janë në standard shqiptar bërë më të thjeshtë (cf. Arbërisht ''gluhë'' ['glu.xə] më shqiptar ''gjuhë'' ['ɟu.hə]). Ajo duket shumë më e vjetër se standard shqiptar, por është për të shkruar është duke përdorur të njëjtin [[Alfabeti shqip|alfabet shqiptar]] si standard. Arbërishtja edhe ruan disa elemente të [[Gjuha siciliane|gjuhës siciliane]] ose gjuhës kalabriane që kanë harruar tani sicilianët.

[[Arbërisht]] ishte zakonisht i quajtur &quot;Albanese&quot; (shqip në [[Gjuha italiane|gjuhën italiane]]) në Itali deri në vitet [[1990]]. Deri kohët e fundit, kishte vetëm Arbërisht folësit nocione shumë të papërcaktuar rreth asaj se si të lidhura me ose pa lidhje me gjuhën e tyre ishte në gjuhën shqipe. Deri në vitin [[1980]] Arbërisht ishte vetëm një gjuhë e folur, me përjashtim të saj shkrim e përdorur në [[Kisha Katolike Bizantine]], dhe nuk kishte asnjë Arbëreshë njerëz praktike lidhja me standard të gjuhës shqipe që përdoret në Shqipëri, si ata nuk e përdorni këtë formular me shkrim apo në media. Kur një numër i madh i emigrantëve nga Shqipëria ka filluar të hyjnë në Itali në vitet 1990 dhe hyri në kontakt me komunitetet lokale Arbëreshë, ngjashmëritë dhe dallimet qenë për herë të parë e bëri të njohur.

Që nga vitet [[1980]], disa përpjekje janë organizuar për të ruajtur trashëgiminë kulturore dhe gjuhësore të gjuhës.

Arbërisht ka qenë nën një rënie të ngadalshme në dekadat e fundit, por tani është duke përjetuar një ringjallje në shumë fshatra në Itali. Figura të tilla si [[Zef Skiroi|Zef Skirò Di Maxho]] dhe [[Gaetano Gerbino|Tanin Xherbino]] kanë bërë shumë punë të librave shkollore dhe mjeteve të tjera të të mësuarit të gjuhës në gjuhë të prodhuar dy libra &quot;Udha e Mbarë&quot; dhe &quot;Udhëtimi&quot;, të dyja përdoren në shkolla në fshatin [[Piana degli Albanesi]].
[[Skeda:Albanian-dialects.svg|thumb|400px|right|Albanian dialects]]
[[Skeda:Arberisht-dialects.svg|thumb|400px|right|Evolution of Arberisht dialects from Tosk]]

== Zhvendosje kuptimesh ==
Ndërsa marrëdhëniet midis [[Arbërisht]] dhe [[Shqip]] është ngushtë, të dy nuk janë sot 100 % njësoj ka edhe [[miq te]], për shembull :

{|class=wikitable
|-
!Arbërisht!!Do të thotë
|-
|''shërbenj''|| ''punoj''
|-
|''pënonj''||çanj
|-
|''u nëng''||''unë nuk'' 
|-
|kopíl||''djalë i ri'' jo ''djalë i paligjshëm''
|-
|''brekë''||  ''pantallona'' 
|-
|'' brumë''|| ''makarona''
|-
| ''zienj'' || ''gatuaj ushqim''
|-
| ''ushqim'' ||  ''ushqim për kafshët''
|-
|''të ngrënit''||''ushqim për njerëzit''
|-
|shkonj
|kaloj
|-
|shkomë
|më jep
|}

== Tipare karakterizuese ==
Arbërishtja ruan disa karakteristika të cilat e karakterizojnë atë ne krahasim me [[shqip]]en, e folur në Shqipëri.

=== Shqiptimi ===
;Ë

Shkronja &quot;Ë&quot; është e theksuar si ose një [[Schwa]] [ə] ose si [ʊ̜]. Pra fjala &quot;Arbëresh&quot; është e theksuar ose [ɑɾbəɾ'ɛʃ] ose [ɑɾbʊ̜ɾ'ɛʃ] në varësi të folme.

;Gj

Shkronja &quot;Gj&quot; është e theksuar si [ɡ ʲ] sesa [ɟ] i [[Shqip]]. Prandaj, fjala &quot;gjithë&quot; është e theksuar [ɡ ʲ iθ] sesa [ɟiθ].

;Gj te GL

Në disa fjalë, shkronja &quot;Gj&quot; në një fjalë në Shqip zëvendësohet me &quot;GL&quot; në Arbërisht; p. sh. &quot;glet&quot; nuk &quot;gjet&quot; (ai / ajo duket si ...).

;H

Shkronja &quot;H&quot; është e theksuar si [x] shëndosha në [[Gjuha greke|gjuhën greke]]: χαρά [xara], &quot;gëzim,hare.&quot; Si e tillë, e shqiptar fjalën &quot;Ha&quot; është theksuar: [xɑ], nuk [hɑ] pasi kjo është në [[shqip]].
	
;HJ

Arbërisht ka një tingull të theksuar [x ʲ]. Prandaj, fjala &quot;Hjedh&quot; (hedh) është e theksuar [x ʲ ɛð]. Kombinimi HJ është i pranishëm në disa fjalë Shqip, por nuk është trajtuar si një letër të veçantë të shkrimit pasi kjo është në Arbërisht.

;J te NJ

Në kohën e tashme Arbërisht [[tregues]] për &quot;mua&quot; (dmth. unë punojë) shënohet me fjalën duke i dhënë fund në &quot;NJ&quot;, ndërsa në [[Shqip]] normalisht kjo shënohet nga &quot;J&quot;. Pra, &quot;të bëj&quot; është &quot;shkó'''nj'' '&quot; në Arbërisht dhe &quot;shkoj&quot; në shqip. Mbaresa arbëreshe gjendet edhe në disa dialekte konservatore të Shqipërisë së jugut.

;Ll

Shkronja &quot;ll&quot; është e theksuar si [ɣ] tingëllojë si në greqisht: γάλα [ɣala] &quot;qumësht.&quot; Si e tillë, shqiptare fjala &quot;Llah&quot; (për të ngrënë deri në ngopje) është theksuar: [ɣɑx], nuk [ɫɑh] si në [[Shqip]].
	
;Q

Shkronja &quot;Q&quot; është e theksuar si &quot;kj&quot; [k ʲ] jo [[Shqip]] shqiptim [c]. Fjala &quot;Qiell&quot; është e theksuar [k ʲ iɛɣ] sesa [ciɛɫ]. Si në çamërisht.

;Q te KL

Në disa fjalë, shkronja &quot;Q&quot; në një fjalë në shqip zëvendësohet me &quot;KL&quot; në Arbërisht; p.sh. &quot;klumësh&quot; nuk &quot;qumësht&quot;.
	
;Y te I

Në Arbërisht y-ja shqiptare është zëvendësuar nga i. Për shembull &quot;ty&quot; është e theksuar &quot;ti&quot;, &quot;hyni&quot; është e theksuar &quot;hini&quot;

=== Theksi ===
Theksi në Arbërisht është zakonisht në rrokjen e [[parafundit]], si në [[Gjuha italiane|italisht]] dhe shqip. Megjithatë, Arbëreshet priren të tingëllojnë disi sardenjas kur flasin shqip apo edhe italisht. Ata i shqiptojnë fjalët me një theks të veçantë që u lejon atyre të dallohen në mesin e shqiptarëve nga Shqipëria dhe të tjera të italianëve.

=== Fjalori ===
Arbërisht ka shumë fjalë të vjetra të cilat i kanë zhdukur qysh nga [[shqip]]ja e vjetër ose kujtohen nga të moshuarit ose gjenden në tekstet e vjetra. Disa fjalë të tilla hasen edhe në dialektet e shqipes.

Disa nga këto fjalë mund të kenë origjinë [[Gjuha greke|greke]], ose të paktën të ndajnë të njëjtat [[Etimologjia|etimologji]] përkatëse si fjalët greke.
	
Shembull:
* '''haristís''' [xaɾisti i] (falënderoj) vjen nga greqishtja &quot;εὐχαριστῶ&quot; [e̞f ˌ xaristo̞] dhe ka kuptimin e &quot;Faleminderit.&quot;
* '''parkalés''' [paɾkalɛ i] (lyp) vjen nga greqishtja &quot;παρακαλώ&quot; [ˌ pa rakalo̞] dhe do të thotë &quot;ju lutem.&quot;
* '''hórë''' [xɔ'ɾə] (fshat) vjen nga greqishtja &quot;χωρα&quot; dhe do të thotë &quot;tokë&quot;, &quot;fshat kryesor&quot;. Por shih edhe [[Hore-Vranisht]]
* '''amáhj''' [ama'x ʲ] vjen nga greqishtja &quot;μάχη&quot; [ma'xi] do të thotë &quot;betejë&quot; ose &quot;luftë&quot;.
Ndër fjalët e përdorura nga arbëreshët është edhe fjala &quot;godhë&quot; që do të thotë turmë, grup.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://www.unibesa.it/images/GaetanoGerbinoFjaloriarbrisht-italishtihorssArbreshvet.pdf Fjalori arbërisht-italisht i Horës së Arbëreshërvet], Gaetano Gerbino, Palermo 2007&lt;/ref&gt; Fjalë që nuk është në fjalorin e sotëm të gjuhës shqipe. Fjalë tjetër që vjen nga gjuha e arbëreshëve është &quot;kamarja&quot; që do të thotë rrjet.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kjo fjalë përdoret edhe nga Ismail Kadare në romanin e tij Kamarja e Turpit.

== Emri ==
Emri rrjedh nga Arbërishte etnike emrin &quot;Albanoi&quot;, i cili nga ana e tij, vjen nga vendi emrin &quot;Arbëria&quot; (greqisht: Άρβανα), i cili në moshë e mesme të referuara në një rajon, në atë që është sot [[Shqipëria|Shqipëri]] (Babiniotis 1998). Ekuivalentet e saj amtare (Arbërorë'',''Arbëreshë dhe të tjerët) që dikur ishin të vetë-klasifikimin e shqiptarëve në përgjithësi. Të dy &quot;Arbëria&quot; dhe &quot;Albania/Albanese&quot; shkojnë prapë në emër të mëtejshme që nga forma antikitetit.

== Klasifikimi ==
Italo-Arbërisht është zbritur nga [[Arvanitët|Arvanitika]], e cila është e nën-madhi dialekt e [[Arbërisht]], pjesë e dialektit [[Toskë]] të grupit shqiptar&lt;ref&gt;[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90072 Ethnologue], [http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf Joseph (1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114317/http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf |date=5 mars 2009 }}&lt;/ref&gt;. Nuk mund te percaktohet koha kur eshte folur per here te pare Greqi nga njerëzit të cilët zgjidhen nga ajo që është sot jugore [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe [[Epiri|Epir]], dhe pastaj është marrë në Itali nga atje. Italo-Arbërisht ka ruajtur disa fjalë të njëjta me fjalët greke '''dhrom''' &quot;rrugë&quot;, nga δρόμος ; ''' ne''' &quot;po&quot;, nga ναι, në fshatin e [[Greqia|Greci]]. Italo-[[Arbërisht]] dhe greko-[[Arbërisht]] kanë një bazë fjalorin reciprokisht i kuptueshëm, i pakuptueshëm e elementeve të të dy dialektet rrjedhin nga përdorimi i italian ose grek forma moderne në mungesë të amtare ato.

Arbërisht e cila është e folur është mjaft i larmishëm brenda në nën-dialekte, dhe nuk më tej drejt standardizimit të përbashkët (të folur ose me shkrim) standard Arbërisht ka ndodhur. Në të njëjtën kohë, Arbërisht folësit standard nuk përdorin standarde shqipe si gjuhën e tyre ose, pasi ato janë në përgjithësi nuk di shkrim e këndim në ortografi standarde shqipe, dhe nuk janë raportuar të përdorin në gjuhën e folur në mediat shqiptare standard. Në këtë kuptim, atëherë, nuk është funksional Arbërisht varur standard shqiptar si një ''[[dachsprache]]'' (&quot;gjuhë çati&quot;), në mënyrën se si dialekte të gjuhës kombëtare brenda vendit, zakonisht janë të njëjta.

== Sistemi i shkruar ==
Gjuha e shkruar nuk është zakonisht jashtë kishës dhe disa familjeve me arsim të lartë, por zyrtarët janë tani duke përdorur standardin [[Alfabeti shqip|Alfabetin shqip]], e cila përdoret në rrugë shenjat në fshatra, si dhe mësohen në shkolla.

== Mostrat e gjuhës ==
==== Përemrat ====
{|
|-
|    ||Përemrat vetorë|| || ||Përemrat pronorë
|-
| 1 Sg. || U ||''unë''|||| jími || ''imi''
|-
| 2 Sg. || ti || ''ti''|| ||jyti || ''yti''
|-
| 3 Sg.m. || ai ||''ai''|| ||i / e tíj ||''i/e tij''
|-
| 3 Sg.f. || ajó || ''ajo''|| ||i / e sáj || ''i/e saj''
|-
| 1 Pl. || na ||''ne''|||| jyni || ''yni''
|-
| 2 Pl. || ju || ''ju''|||| juaj || ''juaj''
|-
| 3 Pl.m. || ata ||''ata'' (m.) |||| atyre ||''i tyre'' (m.)
|-
| 3 Pl.f. || ató ||''ato'' (f.) |||| atyre ||''e tyre'' (f.)
|}

=== Disa fjale ===
'''Falem''' = Përshendetie

'''Çë bun''' ? = Çfarë ke ?

'''Si rri''' ? = Si je ?

'''U jam ndutu mirë, naní ngë jam e bunj gjë''' = unë jam shumë i mirë, unë nuk jam duke bërë asgjë tani.

'''E haristis, e zotërote jini mirë''' ? = Ju falënderoj, dhe a jeni mirë ?

'''O, mëdhe' mirë jam''' = Po, unë jam i mirë gjithashtu.

'''Flet arbërisht''' ? = A flet arbërisht ?

'''Ka vjen/ka je''' ? = Nga jeni ?

'''Vinj ka Palermë''' = Unë jam nga Palermo

'''Zotërote ë arbëresh''' ? = A jeni Arbëresh ?

'''Jam gjimpsë gjimpsë, mëma jime ë arbëreshe ma tata jim ë lëtìrë''' = Unë jam gjysma gjysma, nëna ime është Arbëresh por babai im është italian.

'''Ahierna zotërote ë mëdhe' arbëresh, ki' të kish vetëm njëskaj gjak''' ! = Prandaj jeni Arbëreshë gjithashtu, mjafton vetëm të ketë një pak gjak !

'''Të parkales''' = të lutem

'''Gëzonem të i njoh''' = E kënaqur që u njohëm

'''Mirë menatë''' = Mirë mëngjes

'''Shihemi njíze''' = Shihemi së shpejti

'''Si i thonë''' ? = Si e keni emrin ?

'''Mua më thonë Marieja''' = Quhem Mëria

'''Ëj / Ëg = Po (çdo katund)'''

'''O / ëj''' = Po ('''Piana degli Albanesi''')

'''Ara''' = Po ('''Santa Cristina Gela''')

'''Ora / ëj''' = Po ('''Contessa Entellina''')

=== Shërbesa e Kurorës ===
Zoti (&quot;zoti do të thotë &quot;prifti&quot;) : Gjergj, do ti të marrëshë për grua Marieja çë ke këtú te ana, si urdhuron Klisha Shejte, e të qëndrosh lidhur me atë në të mirën si edhé në të ligën gjithë ditët e gjellës tënde?

Dhëndërri : O, e dua !

Zoti : Bekuar kloft Perëndia jínë ka herë, naní e për gjithëmonë e për jetë të jetëvet.

Populli : Amín.

Zoti : Në paqe parkalesjëm t'ën Zonë.

Populli : Lipisí, o i Madh'yn'Zot (Madh'yn'Zot do të thotë &quot;Zoti&quot;)

Bekimi të unazavet

Zoti : Me këtë unazë shërbëtori i Perëndis Gjergj lidhet me shërbëtorën e Perëndis Lina në embër të Atit, të Birit e të Shpirtit Shejt.

Zoti jepë krinjët e këndon Msalmin 127 : Të limë atá çë i trëmben t'ynë Zoti e çë jecjën te udhët e Tij.

Lëvdi tij, o i madh'yn'Zot, lëvdi tij. Dhóksa si, o Theós imón, dhóksa si Glory to you, our God, glory to you.

Se ti do të hashë bukën e shërbëtyrës s'duarvet tote. Lumë ti e fatbardhë do të jeshë. Jotë shoqe do të jet si dhri me pemë te muret e shpis tënde. Bijët tatë si degë ullinjësh rrethë triesës tënde. Shi këstú do të jet bekuar njeriu çë ka trëmbësirën e Perëndisë.

== Shënime ==
&lt;div size=&quot;small&quot;&gt;
&lt;!--This article uses the Cite.php citation mechanism. If you would like more information on how to add footnotes to this article, please see http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --&gt;
&lt;references /&gt;
&lt;/div&gt;

== Referime ==
* Babiniotis, Georgios (1985): ''Συνοπτική Ιστορία της ελληνικής γλώσσας με εισαγωγή στην ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία.'' [&quot;A concise history of the Greek language, with an introduction to historical-comparative linguistics''] Athens: Ellinika Grammata.
* Babiniotis, Georgios (1998), ''Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας'' [&quot;Dictionary of Modern Greek&quot;]. Athens: Kentro Lexikologias.
* Breu, Walter (1990): &quot;Sprachliche Minderheiten in Italien und Griechenland.&quot; [&quot;Linguistic minorities in Italy and Greece&quot;]. In: B. Spillner (ed.), ''Interkulturelle Kommunikation.'' Frankfurt: Lang. 169-170.
* GHM (=Greek Helsinki Monitor) (1995): &quot;Report: The Arvanites&quot;. [http://www.greekhelsinki.gr/english/reports/arvanites.html Online report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161003100942/http://www.greekhelsinki.gr/english/reports/arvanites.html |date=3 tetor 2016 }}
* Gordon, Raymond G. (ed.) (2005): ''Ethnologue: Languages of the world.'' 15th edition. Dallas: SIL International. [http://www.ethnologue.com Online database]
* Hammarström, Harald (2005): Review of ''Ethnologue: Languages of the World, 15th Edition''. ''LINGUIST List'' 16.2637 (5 Sept 2005). [http://www.ling.ed.ac.uk/linguist/issues/16/16-2637.html Online article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516044116/http://www.ling.ed.ac.uk/linguist/issues/16/16-2637.html |date=16 maj 2008 }}
Vol. II. Livadia: Exandas, 1999 [http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114317/http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf |date=5 mars 2009 }}.
* ''Η Καινή Διαθήκη στα Αρβανίτικα: Διάτα ε Ρε'' ['The New Testament in Arvanitika']. Athens: Ekdoseis Gerou. No date. 
* Kloss, Heinz (1967): &quot;Abstand-languages and Ausbau-languages&quot;. ''Anthropological linguistics'' 9.
* Salminen, Tapani (1993-1999): ''Unesco Red Book on Endangered Languages: Europe.'' [http://www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_report.html#Arvanitika]. 
* Strauss, Dietrich (1978): &quot;Scots is not alone: Further comparative considerations&quot;. ''Actes du 2&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; Colloque de Language et de Litterature Ecossaises,'' Strasbourg 1978. 80-97.
* Thomason, Sarah G. (2001): ''Language contact: An introduction.'' Washington: Georgetown University Press. [https://web.archive.org/web/20070927143936/http://wwwhomes.uni-bielefeld.de/sgramley/LgCont-LgDeath(Thomason9).pdf Online chapter]
* Trudgill, Peter (2004): &quot;Glocalisation [sic] and the Ausbau sociolinguistics of modern Europe&quot;. In: A. Duszak, U. Okulska (eds.), ''Speaking from the margin: Global English from a European perspective''. Frankfurt: Peter Lang. [https://web.archive.org/web/20060313102742/http://www.york.ac.uk/depts/lang/Jack_Chambers/globalisation.pdf Online article]

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aae Ethnologue]

[[Kategoria:Gjuhë në Itali]]
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
[[Kategoria:Nëndialekt]]
[[Kategoria:Dialekte të gjuhës shqipe]]
[[fr:Arbëresh#Langue]]</text>
      <sha1>e5ir1b9ummhn67r338e6c2cpx5cyiv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001368</id>
      <parentid>3001164</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17509" sha1="4o99gxt030padbmno3ydt8googai35w" xml:space="preserve">{{pa referenca}}
'''Arbërishtja''' (Italisht: ''arberesco'', ''lingua albanese d'Italia'', ''italo-albanese'') është gjuha që flitet nga [[Arbëreshët]], një komunitet që shkoi në Italinë si refugjatë në kohën e Skënderbeut, e tani ruajnë gjuhën e vjetër që flitej në atë kohë në historinë e Arbërisë. Nuk është e saktë për të thënë se gjuha arbëreshe është një dialekt i gjuhës shqipe; në të vërtet gjuha standarde shqipe e sotme ka një origjinë të përbashkët me gjuhën arbëreshe.
[[Skeda:Arbëresh-Familie (Mongrassano).jpg|parapamje|Familje Arbëreshe]]
== Klasifikimi ==
Arbërishtja është gjuha që zhvillohet nga gjuhën me të njëjtin emër që flisin të parët e toskëvet në jugun i Shqipërisë, dialekti toskë ka evoluar nga kësaj gjuhë të vjetër arbëreshe. Flitet në jug të [[Itali]]së në rajonet e [[Kalabria|Kalabrisë]], Molise, [[Apulia]], [[Bazilikata]], [[Kampanja]], [[Abruci]] dhe në [[Sicilia|Sicili]]. Të gjitha dialektet janë të lidhura ngushtë me njëri-tjetrin, por nuk janë plotësisht të kuptueshme reciprokisht.

Gjuha Arbëreshe përmban shumë forma të vjetra mesjetare shqiptare nga para pushtimit otoman të [[Shqipëri]]së në [[Shekulli XV|shekullin e 15]]. Ajo gjithashtu ruan disa elemente të [[Gjuha greke|gjuhës greke]], duke përfshirë fjalorin dhe shqiptimin. Ajo gjithashtu ka ruajtur disa karakteristika konservatore që janë humbur në rrjedhë e Toskë shqiptare. Për shembull, ajo ka ruajtur disa rrokje-fillestar bashkëtingëllore grupe të cilat janë në standard shqiptar bërë më të thjeshtë (cf. Arbërisht ''gluhë'' ['glu.xə] më shqiptar ''gjuhë'' ['ɟu.hə]). Ajo duket shumë më e vjetër se standard shqiptar, por është për të shkruar është duke përdorur të njëjtin [[Alfabeti shqip|alfabet shqiptar]] si standard. Arbërishtja edhe ruan disa elemente të [[Gjuha siciliane|gjuhës siciliane]] ose gjuhës kalabriane që kanë harruar tani sicilianët.

[[Arbërisht]] ishte zakonisht i quajtur &quot;Albanese&quot; (shqip në [[Gjuha italiane|gjuhën italiane]]) në Itali deri në vitet [[1990]]. Deri kohët e fundit, kishte vetëm Arbërisht folësit nocione shumë të papërcaktuar rreth asaj se si të lidhura me ose pa lidhje me gjuhën e tyre ishte në gjuhën shqipe. Deri në vitin [[1980]] Arbërisht ishte vetëm një gjuhë e folur, me përjashtim të saj shkrim e përdorur në [[Kisha Katolike Bizantine]], dhe nuk kishte asnjë Arbëreshë njerëz praktike lidhja me standard të gjuhës shqipe që përdoret në Shqipëri, si ata nuk e përdorni këtë formular me shkrim apo në media. Kur një numër i madh i emigrantëve nga Shqipëria ka filluar të hyjnë në Itali në vitet 1990 dhe hyri në kontakt me komunitetet lokale Arbëreshë, ngjashmëritë dhe dallimet qenë për herë të parë e bëri të njohur.

Që nga vitet [[1980]], disa përpjekje janë organizuar për të ruajtur trashëgiminë kulturore dhe gjuhësore të gjuhës.

Arbërisht ka qenë nën një rënie të ngadalshme në dekadat e fundit, por tani është duke përjetuar një ringjallje në shumë fshatra në Itali. Figura të tilla si [[Zef Skiroi|Zef Skirò Di Maxho]] dhe [[Gaetano Gerbino|Tanin Xherbino]] kanë bërë shumë punë të librave shkollore dhe mjeteve të tjera të të mësuarit të gjuhës në gjuhë të prodhuar dy libra &quot;Udha e Mbarë&quot; dhe &quot;Udhëtimi&quot;, të dyja përdoren në shkolla në fshatin [[Piana degli Albanesi]].
[[Skeda:Albanian-dialects.svg|thumb|400px|right|Albanian dialects]]
[[Skeda:Arberisht-dialects.svg|thumb|400px|right|Evolution of Arberisht dialects from Tosk]]

== Zhvendosje kuptimesh ==
Ndërsa marrëdhëniet midis [[Arbërisht]] dhe [[Shqip]] është ngushtë, të dy nuk janë sot 100 % njësoj ka edhe [[miq te]], për shembull :

{|class=wikitable
|-
!Arbërisht!!Do të thotë
|-
|''shërbenj''|| ''punoj''
|-
|''pënonj''||çanj
|-
|''u nëng''||''unë nuk'' 
|-
|kopíl||''djalë i ri'' jo ''djalë i paligjshëm''
|-
|''brekë''||  ''pantallona'' 
|-
|'' brumë''|| ''makarona''
|-
| ''zienj'' || ''gatuaj ushqim''
|-
| ''ushqim'' ||  ''ushqim për kafshët''
|-
|''të ngrënit''||''ushqim për njerëzit''
|-
|shkonj
|kaloj
|-
|shkomë
|më jep
|}

== Tipare karakterizuese ==
Arbërishtja ruan disa karakteristika të cilat e karakterizojnë atë ne krahasim me [[shqip]]en, e folur në Shqipëri.

=== Shqiptimi ===
;Ë

Shkronja &quot;Ë&quot; është e theksuar si ose një [[Schwa]] [ə] ose si [ʊ̜]. Pra fjala &quot;Arbëresh&quot; është e theksuar ose [ɑɾbəɾ'ɛʃ] ose [ɑɾbʊ̜ɾ'ɛʃ] në varësi të folme.

;Gj

Shkronja &quot;Gj&quot; është e theksuar si [ɡ ʲ] sesa [ɟ] i [[Shqip]]. Prandaj, fjala &quot;gjithë&quot; është e theksuar [ɡ ʲ iθ] sesa [ɟiθ].

;Gj te GL

Në disa fjalë, shkronja &quot;Gj&quot; në një fjalë në Shqip zëvendësohet me &quot;GL&quot; në Arbërisht; p. sh. &quot;glet&quot; nuk &quot;gjet&quot; (ai / ajo duket si ...).

;H

Shkronja &quot;H&quot; është e theksuar si [x] shëndosha në [[Gjuha greke|gjuhën greke]]: χαρά [xara], &quot;gëzim,hare.&quot; Si e tillë, e shqiptar fjalën &quot;Ha&quot; është theksuar: [xɑ], nuk [hɑ] pasi kjo është në [[shqip]].
	
;HJ

Arbërisht ka një tingull të theksuar [x ʲ]. Prandaj, fjala &quot;Hjedh&quot; (hedh) është e theksuar [x ʲ ɛð]. Kombinimi HJ është i pranishëm në disa fjalë Shqip, por nuk është trajtuar si një letër të veçantë të shkrimit pasi kjo është në Arbërisht.

;J te NJ

Në kohën e tashme Arbërisht [[tregues]] për &quot;mua&quot; (dmth. unë punojë) shënohet me fjalën duke i dhënë fund në &quot;NJ&quot;, ndërsa në [[Shqip]] normalisht kjo shënohet nga &quot;J&quot;. Pra, &quot;të bëj&quot; është &quot;shkó'''nj'' '&quot; në Arbërisht dhe &quot;shkoj&quot; në shqip. Mbaresa arbëreshe gjendet edhe në disa dialekte konservatore të Shqipërisë së jugut.

;Ll

Shkronja &quot;ll&quot; është e theksuar si [ɣ] tingëllojë si në greqisht: γάλα [ɣala] &quot;qumësht.&quot; Si e tillë, shqiptare fjala &quot;Llah&quot; (për të ngrënë deri në ngopje) është theksuar: [ɣɑx], nuk [ɫɑh] si në [[Shqip]].
	
;Q

Shkronja &quot;Q&quot; është e theksuar si &quot;kj&quot; [k ʲ] jo [[Shqip]] shqiptim [c]. Fjala &quot;Qiell&quot; është e theksuar [k ʲ iɛɣ] sesa [ciɛɫ]. Si në çamërisht.

;Q te KL

Në disa fjalë, shkronja &quot;Q&quot; në një fjalë në shqip zëvendësohet me &quot;KL&quot; në Arbërisht; p.sh. &quot;klumësh&quot; nuk &quot;qumësht&quot;.
	
;Y te I

Në Arbërisht y-ja shqiptare është zëvendësuar nga i. Për shembull &quot;ty&quot; është e theksuar &quot;ti&quot;, &quot;hyni&quot; është e theksuar &quot;hini&quot;

=== Theksi ===
Theksi në Arbërisht është zakonisht në rrokjen e [[parafundit]], si në [[Gjuha italiane|italisht]] dhe shqip. Megjithatë, Arbëreshet priren të tingëllojnë disi sardenjas kur flasin shqip apo edhe italisht. Ata i shqiptojnë fjalët me një theks të veçantë që u lejon atyre të dallohen në mesin e shqiptarëve nga Shqipëria dhe të tjera të italianëve.

=== Fjalori ===
Arbërisht ka shumë fjalë të vjetra të cilat i kanë zhdukur qysh nga [[shqip]]ja e vjetër ose kujtohen nga të moshuarit ose gjenden në tekstet e vjetra. Disa fjalë të tilla hasen edhe në dialektet e shqipes.

Disa nga këto fjalë mund të kenë origjinë [[Gjuha greke|greke]], ose të paktën të ndajnë të njëjtat [[Etimologjia|etimologji]] përkatëse si fjalët greke.
	
Shembull:
* '''haristís''' [xaɾisti i] (falënderoj) vjen nga greqishtja &quot;εὐχαριστῶ&quot; [e̞f ˌ xaristo̞] dhe ka kuptimin e &quot;Faleminderit.&quot;
* '''parkalés''' [paɾkalɛ i] (lyp) vjen nga greqishtja &quot;παρακαλώ&quot; [ˌ pa rakalo̞] dhe do të thotë &quot;ju lutem.&quot;
* '''hórë''' [xɔ'ɾə] (fshat) vjen nga greqishtja &quot;χωρα&quot; dhe do të thotë &quot;tokë&quot;, &quot;fshat kryesor&quot;. Por shih edhe [[Hore-Vranisht]]
* '''amáhj''' [ama'x ʲ] vjen nga greqishtja &quot;μάχη&quot; [ma'xi] do të thotë &quot;betejë&quot; ose &quot;luftë&quot;.
Ndër fjalët e përdorura nga arbëreshët është edhe fjala &quot;godhë&quot; që do të thotë turmë, grup.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://www.unibesa.it/images/GaetanoGerbinoFjaloriarbrisht-italishtihorssArbreshvet.pdf Fjalori arbërisht-italisht i Horës së Arbëreshërvet], Gaetano Gerbino, Palermo 2007&lt;/ref&gt; Fjalë që nuk është në fjalorin e sotëm të gjuhës shqipe. Fjalë tjetër që vjen nga gjuha e arbëreshëve është &quot;kamarja&quot; që do të thotë rrjet.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Kjo fjalë përdoret edhe nga Ismail Kadare në romanin e tij Kamarja e Turpit.

== Emri ==
Emri rrjedh nga Arbërishte etnike emrin &quot;Albanoi&quot;, i cili nga ana e tij, vjen nga vendi emrin &quot;Arbëria&quot; (greqisht: Άρβανα), i cili në moshë e mesme të referuara në një rajon, në atë që është sot [[Shqipëria|Shqipëri]] (Babiniotis 1998). Ekuivalentet e saj amtare (Arbërorë'',''Arbëreshë dhe të tjerët) që dikur ishin të vetë-klasifikimin e shqiptarëve në përgjithësi. Të dy &quot;Arbëria&quot; dhe &quot;Albania/Albanese&quot; shkojnë prapë në emër të mëtejshme që nga forma antikitetit.

== Klasifikimi ==
Italo-Arbërisht është zbritur nga [[Arvanitët|Arvanitika]], e cila është e nën-madhi dialekt e [[Arbërisht]], pjesë e dialektit [[Toskë]] të grupit shqiptar&lt;ref&gt;[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90072 Ethnologue], [http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf Joseph (1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114317/http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf |date=5 mars 2009 }}&lt;/ref&gt;. Nuk mund te percaktohet koha kur eshte folur per here te pare Greqi nga njerëzit të cilët zgjidhen nga ajo që është sot jugore [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe [[Epiri|Epir]], dhe pastaj është marrë në Itali nga atje. Italo-Arbërisht ka ruajtur disa fjalë të njëjta me fjalët greke '''dhrom''' &quot;rrugë&quot;, nga δρόμος ; ''' ne''' &quot;po&quot;, nga ναι, në fshatin e [[Greqia|Greci]]. Italo-[[Arbërisht]] dhe greko-[[Arbërisht]] kanë një bazë fjalorin reciprokisht i kuptueshëm, i pakuptueshëm e elementeve të të dy dialektet rrjedhin nga përdorimi i italian ose grek forma moderne në mungesë të amtare ato.

Arbërisht e cila është e folur është mjaft i larmishëm brenda në nën-dialekte, dhe nuk më tej drejt standardizimit të përbashkët (të folur ose me shkrim) standard Arbërisht ka ndodhur. Në të njëjtën kohë, Arbërisht folësit standard nuk përdorin standarde shqipe si gjuhën e tyre ose, pasi ato janë në përgjithësi nuk di shkrim e këndim në ortografi standarde shqipe, dhe nuk janë raportuar të përdorin në gjuhën e folur në mediat shqiptare standard. Në këtë kuptim, atëherë, nuk është funksional Arbërisht varur standard shqiptar si një ''[[dachsprache]]'' (&quot;gjuhë çati&quot;), në mënyrën se si dialekte të gjuhës kombëtare brenda vendit, zakonisht janë të njëjta.

== Sistemi i shkruar ==
Gjuha e shkruar nuk është zakonisht jashtë kishës dhe disa familjeve me arsim të lartë, por zyrtarët janë tani duke përdorur standardin [[Alfabeti shqip|Alfabetin shqip]], e cila përdoret në rrugë shenjat në fshatra, si dhe mësohen në shkolla.

== Mostrat e gjuhës ==
==== Përemrat ====
{|
|-
|    ||Përemrat vetorë|| || ||Përemrat pronorë
|-
| 1 Sg. || U ||''unë''|||| jími || ''imi''
|-
| 2 Sg. || ti || ''ti''|| ||jyti || ''yti''
|-
| 3 Sg.m. || ai ||''ai''|| ||i / e tíj ||''i/e tij''
|-
| 3 Sg.f. || ajó || ''ajo''|| ||i / e sáj || ''i/e saj''
|-
| 1 Pl. || na ||''ne''|||| jyni || ''yni''
|-
| 2 Pl. || ju || ''ju''|||| juaj || ''juaj''
|-
| 3 Pl.m. || ata ||''ata'' (m.) |||| atyre ||''i tyre'' (m.)
|-
| 3 Pl.f. || ató ||''ato'' (f.) |||| atyre ||''e tyre'' (f.)
|}

=== Disa fjale ===
'''Falem''' = Përshendetie

'''Çë bun''' ? = Çfarë ke ?

'''Si rri''' ? = Si je ?

'''U jam ndutu mirë, naní ngë jam e bunj gjë''' = unë jam shumë i mirë, unë nuk jam duke bërë asgjë tani.

'''E haristis, e zotërote jini mirë''' ? = Ju falënderoj, dhe a jeni mirë ?

'''O, mëdhe' mirë jam''' = Po, unë jam i mirë gjithashtu.

'''Flet arbërisht''' ? = A flet arbërisht ?

'''Ka vjen/ka je''' ? = Nga jeni ?

'''Vinj ka Palermë''' = Unë jam nga Palermo

'''Zotërote ë arbëresh''' ? = A jeni Arbëresh ?

'''Jam gjimpsë gjimpsë, mëma jime ë arbëreshe ma tata jim ë lëtìrë''' = Unë jam gjysma gjysma, nëna ime është Arbëresh por babai im është italian.

'''Ahierna zotërote ë mëdhe' arbëresh, ki' të kish vetëm njëskaj gjak''' ! = Prandaj jeni Arbëreshë gjithashtu, mjafton vetëm të ketë një pak gjak !

'''Të parkales''' = të lutem

'''Gëzonem të i njoh''' = E kënaqur që u njohëm

'''Mirë menatë''' = Mirë mëngjes

'''Shihemi njíze''' = Shihemi së shpejti

'''Si i thonë''' ? = Si e keni emrin ?

'''Mua më thonë Marieja''' = Quhem Mëria

'''Ëj / Ëg''' = Po (çdo katund)

'''O / ëj''' = Po ('''Piana degli Albanesi''')

'''Ara''' = Po ('''Santa Cristina Gela''')

'''Ora / ëj''' = Po ('''Contessa Entellina''')

=== Shërbesa e Kurorës ===
Zoti (&quot;zoti do të thotë &quot;prifti&quot;) : Gjergj, do ti të marrëshë për grua Marieja çë ke këtú te ana, si urdhuron Klisha Shejte, e të qëndrosh lidhur me atë në të mirën si edhé në të ligën gjithë ditët e gjellës tënde?

Dhëndërri : O, e dua !

Zoti : Bekuar kloft Perëndia jínë ka herë, naní e për gjithëmonë e për jetë të jetëvet.

Populli : Amín.

Zoti : Në paqe parkalesjëm t'ën Zonë.

Populli : Lipisí, o i Madh'yn'Zot (Madh'yn'Zot do të thotë &quot;Zoti&quot;)

Bekimi të unazavet

Zoti : Me këtë unazë shërbëtori i Perëndis Gjergj lidhet me shërbëtorën e Perëndis Lina në embër të Atit, të Birit e të Shpirtit Shejt.

Zoti jepë krinjët e këndon Msalmin 127 : Të limë atá çë i trëmben t'ynë Zoti e çë jecjën te udhët e Tij.

Lëvdi tij, o i madh'yn'Zot, lëvdi tij. Dhóksa si, o Theós imón, dhóksa si Glory to you, our God, glory to you.

Se ti do të hashë bukën e shërbëtyrës s'duarvet tote. Lumë ti e fatbardhë do të jeshë. Jotë shoqe do të jet si dhri me pemë te muret e shpis tënde. Bijët tatë si degë ullinjësh rrethë triesës tënde. Shi këstú do të jet bekuar njeriu çë ka trëmbësirën e Perëndisë.

== Shënime ==
&lt;div size=&quot;small&quot;&gt;
&lt;!--This article uses the Cite.php citation mechanism. If you would like more information on how to add footnotes to this article, please see http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --&gt;
&lt;references /&gt;
&lt;/div&gt;

== Referime ==
* Babiniotis, Georgios (1985): ''Συνοπτική Ιστορία της ελληνικής γλώσσας με εισαγωγή στην ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία.'' [&quot;A concise history of the Greek language, with an introduction to historical-comparative linguistics''] Athens: Ellinika Grammata.
* Babiniotis, Georgios (1998), ''Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας'' [&quot;Dictionary of Modern Greek&quot;]. Athens: Kentro Lexikologias.
* Breu, Walter (1990): &quot;Sprachliche Minderheiten in Italien und Griechenland.&quot; [&quot;Linguistic minorities in Italy and Greece&quot;]. In: B. Spillner (ed.), ''Interkulturelle Kommunikation.'' Frankfurt: Lang. 169-170.
* GHM (=Greek Helsinki Monitor) (1995): &quot;Report: The Arvanites&quot;. [http://www.greekhelsinki.gr/english/reports/arvanites.html Online report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161003100942/http://www.greekhelsinki.gr/english/reports/arvanites.html |date=3 tetor 2016 }}
* Gordon, Raymond G. (ed.) (2005): ''Ethnologue: Languages of the world.'' 15th edition. Dallas: SIL International. [http://www.ethnologue.com Online database]
* Hammarström, Harald (2005): Review of ''Ethnologue: Languages of the World, 15th Edition''. ''LINGUIST List'' 16.2637 (5 Sept 2005). [http://www.ling.ed.ac.uk/linguist/issues/16/16-2637.html Online article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516044116/http://www.ling.ed.ac.uk/linguist/issues/16/16-2637.html |date=16 maj 2008 }}
Vol. II. Livadia: Exandas, 1999 [http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305114317/http://www.ling.ohio-state.edu/~bjoseph/publications/1999comp.pdf |date=5 mars 2009 }}.
* ''Η Καινή Διαθήκη στα Αρβανίτικα: Διάτα ε Ρε'' ['The New Testament in Arvanitika']. Athens: Ekdoseis Gerou. No date. 
* Kloss, Heinz (1967): &quot;Abstand-languages and Ausbau-languages&quot;. ''Anthropological linguistics'' 9.
* Salminen, Tapani (1993-1999): ''Unesco Red Book on Endangered Languages: Europe.'' [http://www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_report.html#Arvanitika]. 
* Strauss, Dietrich (1978): &quot;Scots is not alone: Further comparative considerations&quot;. ''Actes du 2&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; Colloque de Language et de Litterature Ecossaises,'' Strasbourg 1978. 80-97.
* Thomason, Sarah G. (2001): ''Language contact: An introduction.'' Washington: Georgetown University Press. [https://web.archive.org/web/20070927143936/http://wwwhomes.uni-bielefeld.de/sgramley/LgCont-LgDeath(Thomason9).pdf Online chapter]
* Trudgill, Peter (2004): &quot;Glocalisation [sic] and the Ausbau sociolinguistics of modern Europe&quot;. In: A. Duszak, U. Okulska (eds.), ''Speaking from the margin: Global English from a European perspective''. Frankfurt: Peter Lang. [https://web.archive.org/web/20060313102742/http://www.york.ac.uk/depts/lang/Jack_Chambers/globalisation.pdf Online article]

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=aae Ethnologue]

[[Kategoria:Gjuhë në Itali]]
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
[[Kategoria:Nëndialekt]]
[[Kategoria:Dialekte të gjuhës shqipe]]
[[fr:Arbëresh#Langue]]</text>
      <sha1>4o99gxt030padbmno3ydt8googai35w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rexhep Mala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73002</id>
    <revision>
      <id>3001015</id>
      <parentid>2943430</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8793" sha1="nptaaygpgo6ifju8ayvtg9llq5tml2d" xml:space="preserve">[[Skeda:Permendorja Rexhep Malaj dhe Nuhi Berisha.jpg|parapamje]]

== Prolog ==

''Zemra e cila këndonte në zë edhe në brendinë e saj nuk mundi kush me ia ndalur dëshirën për të kënduar...Edhe në qeli kur isha, rrëfente Rexhep Mala ''&quot;nuk kishte ditë që nuk këndoja edhe pse ishte rreptësisht e ndaluar, posa ndëgjonin zërin gardianët e burgut , vinin dhe më ndërprisnin por nuk mungonin as ndëshkimet nga gjakpirësit e ndytë, ata posa u largonin unë sërish filloja me zë të ultë e dalëngadalë më buronte një energji dhe e ngrisja zërin aq lartë , kujt’ i këndoja vall..?, popullit tim, heronjëve , dëshmorëve të rënë për Liri, qëndresës heroike të vëllezërve e motrave të mia shqiptarë&quot;. 
Nga rënia Rexhep Malës e [[Nuhi Berisha|Nuhi Berishës]]- gjatë përleshjes me forcat policore serbe, në Kodrën e Trimave në [[Prishtinë]], natën ndërmjet 11 e 12 janarit të vitit 1984, ranë heroikisht Rexhep Mala e Nuhi Berisha. Me prejardhje nga Komuna e [[Gjilani]]t, të lindur në [[Kamenicë]], si studentë, me iniciativën e Rexhep Malës dhe të bashkëveprimtarëve të tjerë formohet '''Komiteti i Studentëve në kuadër të Grupit Revolucionar'', i cili do t'i shërbejë Lëvizjes çlirimtare të shqiptarëve si bërthamë e parë për lëvizën e pranverës studentore të vitit 1981.
Rexhep Mala dhe Nuhi Berisha provuan të vihen në themelet e një organizimi të lëvizjes çlirimtare, që vepronte në vazhdimësi, kurse në vitin 1973 filluan veprimtarinë e tyre në botimin e gazetës \&quot;[[Zëri i Kosovës (gazetë)|Zëri i Kosovës]]\&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://xlpress.tv/?page=1%2C4%2C12937%7Cnga|title=rënia Rexhep Malës e Nuhi Berishës|url-status=dead|access-date=24 shtator 2019|archive-date=6 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306223206/http://xlpress.tv/?page=1%2C4%2C12937%7Cnga}}&lt;/ref&gt;
Ata kishin vizion të qartë për të ardhmen e Kosovës dhe guximin e duhur për të vepruar kundër regjimit të atëhershëm.
Rexhepi e Nuhiu vlerësohen si dy nga figurat qendrore të rezistencës dhe përpjekjeve të popullit shqiptarë të Kosovës për liri e pavarësi, dhe janë çmuar për trimërinë, sakrificën e lartë dhe aftësitë organizative.
[[Skeda:rexha.jpg|thumb|Rexhep Mala]]

== Biografi ==

* Rexhep Mala, atdhetar, simbol i qëndresës kombtare shqiptare, hero i kombit nga [[Hogoshti]], [[Komuna e Dardanës]] lindi me [[29 mars]] [[1951]] nga e ëma Fahrije dhe i ati Mehmeti familje me kushte mesatare ekonomike por me një traditë shumë të pasur atdhedashëse e patriotike. Shkollën fillore dhe tetëvjeçaren në tërësi Rexhep Mala e kreu në Hogosht, më pastaj meqë i ati Mehmeti shpërngulet në Gjilan, Rexhep Mala e vazhdoi gjimnazin në [[Gjilan]].
* Si nxënës i vitit të III-të ishte ndër organizatorët e parë në organizimin ''e demonstratave të 1968-tës''.
* Në vitin shkollor 1969/1970 Rexhep Malajn e përjashtojnë nga shkolla me çrast Ai gjimnazin e vazhdoi në Preshevë ku edhe e kreu me sukses.
* Në vitin shkollor 1970/71 me knaqësi të veçantë ushtroi detyrën si mësimdhënës në fshatin Marec të Prishtinës, mirëpo i etur për dituri dhe për të studiuar, ndërpreu punën dhe u regjistrua në fakultetin Ekonomik në Prishtinë, me plot sukses kryen vitin e parë të studimeve, ishte edhe në ilegalitet dhe pas një ndërprerjeje kaloi në Shqipëri nga edhe kthehet shumë shpejt me bindjen se duhet vepruar nga afër, rrugetimi, shkuarja-ardhja e tij në Shqipëri i kushton me burg që ndëshkohet nga Gjykata për kundërvajtje e Gjilanit, e burgosën plot 28 ditë, del nga burgu për të kaluar një kohë jasht shtetit të jugosllavisë ''(Francë, Gjermani, Itali dhe në Zvicër)'' të cilin Rexhep Mala s’e njohu kurr si shtet.

== Denimi me 9-të vite burg ==

* Rexhepi kudo që ishte, kado që shkonte dhe me këdo që ishte në shoqëri, kishte vetëm idealin e tij për një Kosovë të lirë dhe të pavarur por ishte në përndjekje nga barbarët hap pas hapi, me çrast si pjesëtar i Levizjes Nacional Çlirimtare ( [[LNÇ]] ) pikërisht ne vitin 1974 së bashku me [[Adem Demaçi]] -n ([[Grupi i Adem Demaçit]]) e shumë anëtarë të tjerë arrestohet dhe pas 9 muaj hetimesh denohet me 9 vite burgim të rëndë.''
* Në dosjet e SPB-së të Kosovës cekët kjartë se Rexhep Mala ishte ndër të burgosurit më të pathyer i cili më së gjati kishte mbajtur grevë urie, megjithëkëtë Ai arrin që edhe pse në kushte të vështira të shkruaj ditarin nga burgu [[“Kujtime nga Burgu”]] ku paraqet jetën shumë të vështirë dhe torturat më çnjrëzore mesjetare të UDB-së që kishin përdorur e ushtruar kundër tij.


* Ndonëse ishte i papërkulur me qëndrimet e tij prej atdhetari, Rexhën e shetisin nëpër shumë burgje të ish jugosllavisë fashiste si në [[Prishtinë]], [[Mitrovicë]], Zenicë, Shtip, Idrizovë, [[Prizren]], Foçë e në Mostar.
* Më 23 maj 1983 pas 8 vitesh vuajtje e malltretimesh lirohet nga dyert plot egërsi dhe vuajtje të pashlyera ngase pjesën më të madhe të denimit e kishte kaluar i vetëm nëpër qeli të burgjeve të sipërpërmendura të cilat nuk arritën dot ta thyejnë apo të detyrojnë të jetë i urtë për pushtetin komunist që nuk e njohu kurrë në jetën e tij.
[[Skeda:Permendorja Nuhi Berisha Dhe Regjep Mala.JPG|thumb|Lapidari: N.Berisha dhe R.Mala Gjilan]]
== Flaka e janarit 1984 ==

* Doli nga ato dyer të ndyta dhe e gjen atdheun, Kosovën po aty ku e kishte lënë më parë, pas 8 vitesh Rexhep Mala nuk kishte dëshmi se diçka kishte ndërruar, jo… sërish të robëruar me çrast atë jetë me atë robëri Rexha s’e deshti kurrë dhe me plot energji futet sërish në rrugën drejt realizimit të synimeve dhe idealit të tij, gjen shokun e idealit [[Nuhi Berisha]] dhe futen prap në ilegalitet. Ndonëse në çdo hap i përcjellur, UDB-ja u bie në gjurmë por trimat lidhën besa-besën për t’mos u ra në dorë të gjallë gjelatëve. Në lagjen e trimave të Prishtinës , në një luftë të pabarabartë por me këngë dhe refale armësh me 11/[[12 janar]] [[1984]] ranë heroikisht për t’mos vdekur kurrë.
* Rexhep Mala e [[Nuhi Berisha]] shquhen ndër figurat më të ndritura të qëndresës dhe sakrificës sonë kombëtare. Sot për veprën patriotike të Rexhep Malës me plot krenari flasin bashkëpunëtorët, bashkëluftëtarët, bashkëfshatarët dhe mbarë Kosova ndonëse emrin e Rexhep Malës e shohim në çdo flamur me shqiponjën dykrenare, e hasim në shumë rrugë të cilat me nderë e krenari mbajnë emrin e tij , e hasim në shumë sheshe e vatra edukativo-arsimore, kazerma e qytetit në Gjilan me krenari mban emrin e bërthamës së UÇK Rexhep Mala e Nuhi Berisha.

[[Skeda:RexhaNuhiu.jpg|thumb|Rexhepi dhe Nuhiu]]

* Më 11 janar të vitit 2008 në Bibliotekën Kombëtare Universitare në [[Prishtinë]] u promovua monografia '''“Rexhep Mala - Anteu i Lëvizjes Ilegale”''' , e autorit Selatin Novosella.

== Ditar Burgu - Rexhep Mala ==
* [[Kujtime nga Burgu]]

== Burimi i të dhënave ==
* &lt;small&gt;&quot;Dëshmorët nuk vdesin kurrë&quot; 2004 nga autori Ramadan S. Latifaj

==Lidhje të jashtme==
* [https://www.botasot.info/kosova/264285/rexhep-malaj-dhe-nuhi-berisha/| Rexhep Mala]{{Lidhje e vdekur}}
*[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_19588/Nijazi-Ramadani:-Kadri-Zeka.html  K.Zeka&amp; N.Berisha&amp; R.Mala]
*[http://www.albaniapress.com/lajme/20970/Ata-ia-falen-jeten-atdheut-qe-atdheu-te-mos-kete-mortje-kurre-.html ''Rrugëtimi i një vigani'', ai e botoi edhe një monografi, vepra këto që cila i kushtohen pikërisht heroit Rexhep Mala. Monografia quhet: '''Rexhep Mala, zjarr lufte që nuk shuhet'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150308121040/http://www.albaniapress.com/lajme/20970/Ata-ia-falen-jeten-atdheut-qe-atdheu-te-mos-kete-mortje-kurre-.html |date=8 mars 2015 }}
*[http://hogoshti.blogspot.com/2011/06/rexhep-mala-e-nuhi-berisha-deshmoret.html  Nuhi Berisha&amp; Rexhep Mala]
*[http://pashtriku.beepworld.de/files/akademia-flaka/sami-krasniqi-rexhep-mala-dhe-nuhi-berisha-4.2.12.htm|Berisha]{{Lidhje e thyer}}
**http://indeksonline.net/?FaqeID=2&amp;LajmID=81368
*http://www.trepca.net/2004/04/040430_km_ne_vend_reagimit.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130318192326/http://www.trepca.net/2004/04/040430_km_ne_vend_reagimit.htm |date=18 mars 2013 }}
*[https://web.archive.org/web/20131207190212/http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4314:rexhep-malaj-udheheqesi-legjendar-i-kosoves&amp;catid=35:histori&amp;Itemid=7  Zeri i Kosoves]

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Heronj]]
[[Kategoria:Dëshmorë]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]]</text>
      <sha1>nptaaygpgo6ifju8ayvtg9llq5tml2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001038</id>
      <parentid>3001015</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8791" sha1="68vxsolh9w08g0ex0f8jjoum3xaa9wj" xml:space="preserve">[[Skeda:Permendorja Rexhep Malaj dhe Nuhi Berisha.jpg|parapamje]]

== Prolog ==

''Zemra e cila këndonte në zë edhe në brendinë e saj nuk mundi kush me ia ndalur dëshirën për të kënduar...Edhe në qeli kur isha, rrëfente Rexhep Mala ''&quot;nuk kishte ditë që nuk këndoja edhe pse ishte rreptësisht e ndaluar, posa ndëgjonin zërin gardianët e burgut , vinin dhe më ndërprisnin por nuk mungonin as ndëshkimet nga gjakpirësit e ndytë, ata posa u largonin unë sërish filloja me zë të ultë e dalëngadalë më buronte një energji dhe e ngrisja zërin aq lartë , kujt’ i këndoja vall..?, popullit tim, heronjëve , dëshmorëve të rënë për Liri, qëndresës heroike të vëllezërve e motrave të mia shqiptarë&quot;. 
Nga rënia Rexhep Malës e [[Nuhi Berisha|Nuhi Berishës]]- gjatë përleshjes me forcat policore serbe, në Kodrën e Trimave në [[Prishtinë]], natën ndërmjet 11 e 12 janarit të vitit 1984, ranë heroikisht Rexhep Mala e Nuhi Berisha. Me prejardhje nga Komuna e [[Gjilani]]t, të lindur në [[Kamenicë]], si studentë, me iniciativën e Rexhep Malës dhe të bashkëveprimtarëve të tjerë formohet '''Komiteti i Studentëve në kuadër të Grupit Revolucionar'', i cili do t'i shërbejë Lëvizjes çlirimtare të shqiptarëve si bërthamë e parë për lëvizën e pranverës studentore të vitit 1981.
Rexhep Mala dhe Nuhi Berisha provuan të vihen në themelet e një organizimi të lëvizjes çlirimtare, që vepronte në vazhdimësi, kurse në vitin 1973 filluan veprimtarinë e tyre në botimin e gazetës \&quot;[[Zëri i Kosovës (gazetë)|Zëri i Kosovës]]\&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://xlpress.tv/?page=1%2C4%2C12937%7Cnga|title=rënia Rexhep Malës e Nuhi Berishës|url-status=dead|access-date=24 shtator 2019|archive-date=6 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306223206/http://xlpress.tv/?page=1%2C4%2C12937%7Cnga}}&lt;/ref&gt;
Ata kishin vizion të qartë për të ardhmen e Kosovës dhe guximin e duhur për të vepruar kundër regjimit të atëhershëm.
Rexhepi e Nuhiu vlerësohen si dy nga figurat qendrore të rezistencës dhe përpjekjeve të popullit shqiptarë të Kosovës për liri e pavarësi, dhe janë çmuar për trimërinë, sakrificën e lartë dhe aftësitë organizative.
[[Skeda:rexha.jpg|thumb|Rexhep Mala]]

== Biografi ==

* Rexhep Mala, atdhetar, simbol i qëndresës kombtare shqiptare, hero i kombit nga [[Hogoshti]], [[Komuna e Dardanës]] lindi me [[29 mars]] [[1951]] nga e ëma Fahrije dhe i ati Mehmeti familje me kushte mesatare ekonomike por me një traditë shumë të pasur atdhedashëse e patriotike. Shkollën fillore dhe tetëvjeçaren në tërësi Rexhep Mala e kreu në Hogosht, më pastaj meqë i ati Mehmeti shpërngulet në Gjilan, Rexhep Mala e vazhdoi gjimnazin në [[Gjilan]].
* Si nxënës i vitit të III-të ishte ndër organizatorët e parë në organizimin ''e demonstratave të 1968-tës''.
* Në vitin shkollor 1969/1970 Rexhep Malajn e përjashtojnë nga shkolla me çrast Ai gjimnazin e vazhdoi në Preshevë ku edhe e kreu me sukses.
* Në vitin shkollor 1970/71 me knaqësi të veçantë ushtroi detyrën si mësimdhënës në fshatin Marec të Prishtinës, mirëpo i etur për dituri dhe për të studiuar, ndërpreu punën dhe u regjistrua në fakultetin Ekonomik në Prishtinë, me plot sukses kryen vitin e parë të studimeve, ishte edhe në ilegalitet dhe pas një ndërprerjeje kaloi në Shqipëri nga edhe kthehet shumë shpejt me bindjen se duhet vepruar nga afër, rrugetimi, shkuarja-ardhja e tij në Shqipëri i kushton me burg që ndëshkohet nga Gjykata për kundërvajtje e Gjilanit, e burgosën plot 28 ditë, del nga burgu për të kaluar një kohë jasht shtetit të jugosllavisë ''(Francë, Gjermani, Itali dhe në Zvicër)'' të cilin Rexhep Mala s’e njohu kurr si shtet.

== Denimi me 9-të vite burg ==

* Rexhepi kudo që ishte, kado që shkonte dhe me këdo që ishte në shoqëri, kishte vetëm idealin e tij për një Kosovë të lirë dhe të pavarur por ishte në përndjekje nga barbarët hap pas hapi, me çrast si pjesëtar i Levizjes Nacional Çlirimtare ( [[LNÇ]] ) pikërisht ne vitin 1974 së bashku me [[Adem Demaçi]] -n ([[Grupi i Adem Demaçit]]) e shumë anëtarë të tjerë arrestohet dhe pas 9 muaj hetimesh denohet me 9 vite burgim të rëndë.
* Në dosjet e SPB-së të Kosovës cekët kjartë se Rexhep Mala ishte ndër të burgosurit më të pathyer i cili më së gjati kishte mbajtur grevë urie, megjithëkëtë Ai arrin që edhe pse në kushte të vështira të shkruaj ditarin nga burgu [[“Kujtime nga Burgu”]] ku paraqet jetën shumë të vështirë dhe torturat më çnjrëzore mesjetare të UDB-së që kishin përdorur e ushtruar kundër tij.


* Ndonëse ishte i papërkulur me qëndrimet e tij prej atdhetari, Rexhën e shetisin nëpër shumë burgje të ish jugosllavisë fashiste si në [[Prishtinë]], [[Mitrovicë]], Zenicë, Shtip, Idrizovë, [[Prizren]], Foçë e në Mostar.
* Më 23 maj 1983 pas 8 vitesh vuajtje e malltretimesh lirohet nga dyert plot egërsi dhe vuajtje të pashlyera ngase pjesën më të madhe të denimit e kishte kaluar i vetëm nëpër qeli të burgjeve të sipërpërmendura të cilat nuk arritën dot ta thyejnë apo të detyrojnë të jetë i urtë për pushtetin komunist që nuk e njohu kurrë në jetën e tij.
[[Skeda:Permendorja Nuhi Berisha Dhe Regjep Mala.JPG|thumb|Lapidari: N.Berisha dhe R.Mala Gjilan]]
== Flaka e janarit 1984 ==

* Doli nga ato dyer të ndyta dhe e gjen atdheun, Kosovën po aty ku e kishte lënë më parë, pas 8 vitesh Rexhep Mala nuk kishte dëshmi se diçka kishte ndërruar, jo… sërish të robëruar me çrast atë jetë me atë robëri Rexha s’e deshti kurrë dhe me plot energji futet sërish në rrugën drejt realizimit të synimeve dhe idealit të tij, gjen shokun e idealit [[Nuhi Berisha]] dhe futen prap në ilegalitet. Ndonëse në çdo hap i përcjellur, UDB-ja u bie në gjurmë por trimat lidhën besa-besën për t’mos u ra në dorë të gjallë gjelatëve. Në lagjen e trimave të Prishtinës , në një luftë të pabarabartë por me këngë dhe refale armësh me 11/[[12 janar]] [[1984]] ranë heroikisht për t’mos vdekur kurrë.
* Rexhep Mala e [[Nuhi Berisha]] shquhen ndër figurat më të ndritura të qëndresës dhe sakrificës sonë kombëtare. Sot për veprën patriotike të Rexhep Malës me plot krenari flasin bashkëpunëtorët, bashkëluftëtarët, bashkëfshatarët dhe mbarë Kosova ndonëse emrin e Rexhep Malës e shohim në çdo flamur me shqiponjën dykrenare, e hasim në shumë rrugë të cilat me nderë e krenari mbajnë emrin e tij , e hasim në shumë sheshe e vatra edukativo-arsimore, kazerma e qytetit në Gjilan me krenari mban emrin e bërthamës së UÇK Rexhep Mala e Nuhi Berisha.

[[Skeda:RexhaNuhiu.jpg|thumb|Rexhepi dhe Nuhiu]]

* Më 11 janar të vitit 2008 në Bibliotekën Kombëtare Universitare në [[Prishtinë]] u promovua monografia '''“Rexhep Mala - Anteu i Lëvizjes Ilegale”''' , e autorit Selatin Novosella.

== Ditar Burgu - Rexhep Mala ==
* [[Kujtime nga Burgu]]

== Burimi i të dhënave ==
* &lt;small&gt;&quot;Dëshmorët nuk vdesin kurrë&quot; 2004 nga autori Ramadan S. Latifaj

==Lidhje të jashtme==
* [https://www.botasot.info/kosova/264285/rexhep-malaj-dhe-nuhi-berisha/| Rexhep Mala]{{Lidhje e vdekur}}
*[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_19588/Nijazi-Ramadani:-Kadri-Zeka.html  K.Zeka&amp; N.Berisha&amp; R.Mala]
*[http://www.albaniapress.com/lajme/20970/Ata-ia-falen-jeten-atdheut-qe-atdheu-te-mos-kete-mortje-kurre-.html ''Rrugëtimi i një vigani'', ai e botoi edhe një monografi, vepra këto që cila i kushtohen pikërisht heroit Rexhep Mala. Monografia quhet: '''Rexhep Mala, zjarr lufte që nuk shuhet'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150308121040/http://www.albaniapress.com/lajme/20970/Ata-ia-falen-jeten-atdheut-qe-atdheu-te-mos-kete-mortje-kurre-.html |date=8 mars 2015 }}
*[http://hogoshti.blogspot.com/2011/06/rexhep-mala-e-nuhi-berisha-deshmoret.html  Nuhi Berisha&amp; Rexhep Mala]
*[http://pashtriku.beepworld.de/files/akademia-flaka/sami-krasniqi-rexhep-mala-dhe-nuhi-berisha-4.2.12.htm|Berisha]{{Lidhje e thyer}}
**http://indeksonline.net/?FaqeID=2&amp;LajmID=81368
*http://www.trepca.net/2004/04/040430_km_ne_vend_reagimit.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130318192326/http://www.trepca.net/2004/04/040430_km_ne_vend_reagimit.htm |date=18 mars 2013 }}
*[https://web.archive.org/web/20131207190212/http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4314:rexhep-malaj-udheheqesi-legjendar-i-kosoves&amp;catid=35:histori&amp;Itemid=7  Zeri i Kosoves]

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Heronj]]
[[Kategoria:Dëshmorë]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]]</text>
      <sha1>68vxsolh9w08g0ex0f8jjoum3xaa9wj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrew Sega</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73596</id>
    <revision>
      <id>3001122</id>
      <parentid>2715743</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6048" sha1="n5olbdx0atgx6s38hdyy6fldpccum19" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = Andrew Sega
| alias = Necros, Sorcen, The Alpha Conspiracy
| image = [[Skeda:Andrew1.jpg|230px]]
| titulli = 
| birth_name = Andrew Gregory Sega
| birth_date = {{Ditëlindja dhe mosha|20|5|1975}}
| death_date = 
| years_active = {{M|1993}} - prezent
| origin = [[Austin]], [[Texas]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]]
| instrument = [[Sintisajzeri|Sintisajzer]], [[Kompjuteri personal|PC]], [[Kitara|kitarë]]
| genre = [[Electronica]], [[synthpop|electropop]], [[electronic rock]], [[IDM]]
| occupation = [[Kompozitori|Kompozitor]], [[muzikanti|muzikant]], [[Programeri|programer]]
| label = [[DreamWorx Productions]], [[Diffusion Records]]
| associated_acts = [[Iris]], [[Stromkern]], [[Psychic Monks]], [[Straylight Productions]], [[Five Musicians]], [[Hellven]], [[Kosmic Free Music Foundation]], [[Low Technicians]], [[CTRL]]
| website = [http://alphaconspiracy.com/ The Alpha Conspiracy]
}}
'''Andrew Gregory Sega''' (i lindur më [[20 maj]] [[1975]]), gjithashtu i njohur me [[pseudonimi]]n '''Necros''', është muzikant [[shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] më së shumti i njohur për pjesëmarrje në [[demoskena|demoskenë]] dhe si kompozitor i [[Video loja|video lojërave]]. Ai momentalisht është anëtar i bendit [[Iris]], live anëtar i [[Stromkern]], si dhe ka kompaninë e tij distributive të quajtur [[Diffusion Records]].

Sega gjithashtu është themeluesi i projektit '''The Alpha Conspiracy'''.

== Biografia ==
Sega filloi të kompozonte muzikë [[MOD]] në vitin 1993 për demo grupin [[Psychic Monks]]. Në mesin e viteve 1990 ai kompozoi muzikë për shumë grupe, dhe bëri [[Disku muzikor|disqe muzikore]], si ''Epidemic'' (1994) bashkë me tracker muzikantët tjerë si [[Jonne Valtonen|Purple Motion]] dhe [[Peter Hajba|Skaven]].

Më vonë, Sega ndihmoi formimin e tracker grupit legjendarë [[Five Musicians]], i cili përmbante figura të tjera të shquara, si [[Jeroen Tel]], [[Dan Gardopée|Basehead]], dhe [[Hunz]]. Ai gjithashtu programoi dhe/apo kompozoi muzikë për disa produksione të demoskenave, si demot për NAID ''Eden'' (1995) dhe ''Babylon'' (1996).

Më vonë në karrierën e tij, Sega filloi të kompozonte muzikë për video lojëra, duke filluar me tituj më pak të njohur si ''[[In Pursuit of Greed]]'', ''[[Iron Seed]]'' dhe ''[[Xixit]]'', pastaj për serinë ''[[Crusader]]'' të kompanisë [[Origin Systems]], ku punoi si inxhinier i software-it dhe si kompozitor. Sega themeloi kompaninë prodhuese të video lojërave [[Straylight Productions]], e cila kontriboi me muzikë në lojërat ''[[Unreal]]'' dhe ''[[Unreal Tournament]]''. Më vonë ai iu bashkangjit kompanisë [[Digital Anvil]] (tani pjesë e [[Microsoft Game Studios]]), dhe punoi si programer dhe kompozitor në lojën ''[[Freelancer]]''. Në vitin 2006 ai themeloi kompaninë e tij private të video lojërave, [[Diffusion Games]].

Në vitin 2001, Sega themeloi [[IDM]]-pop projektin The Alpha Conspiracy, dhe lansoi dy albume, ''Cipher'' (2001) and ''Aura'' (2004), si dhe një EP me [[Low Technicians]], ''Forward Rewinding'' (2002). Ai gjithashtu themeloi kompaninë e pavarur distributive [[Diffusion Records]], nëpërmes së cilës ai lansoi albumin e parë të The Alpha Conspiracy. Gradualisht, Diffusion Records u shndërrua në kompani të mirëfilltë muzikore, duke lansuar albume të artistëve si Iris, [[CTRL (bend)|CTRL]], [[Low Technicians]], dhe [[Kilowatts and Vanek]].

Sega u njoftua me [[Iris]] në vitin 2001. Ai filloi të punonte në disa këngë provë me [[Reagan Jones]] para se të bëhej anëtarë zyrtarë i bendit.

Ai është gjithashtu live anëtar i [[industrial hip hop]] bendit [[Stromkern]].

== Video lojërat ==
Andrew Sega ka kompozuar muzikë për këto video lojëra:

* 2007 - ''[[Aqua Teen Hunger Force: Zombie Ninja Pro-Am]]''
* 2007 - ''[[Enigma (video game)|Enigma]]''
* 2003 - ''[[Freelancer (video game)|Freelancer]]''
* 2001 - ''[[Conquest: Frontier Wars]]''
* 1999 - ''[[Unreal Tournament]]''
* 1998 - ''[[Unreal]]''
* 1997 - ''[[Wing Commander: Prophecy]]''
* 1996 - ''[[Crusader: No Regret]]''
* 1995 - ''[[Crusader: No Remorse]]''
* 1995 - ''[[In Pursuit of Greed]]''
* 1995 - ''[[Xixit]]''
* 1994 - ''[[Iron Seed]]''

== Diskografia ==
=== Si The Alpha Conspiracy ===
* 2001 - ''[[Cipher]]''
* 2001 - ''[[Forward Rewinding]]'' (EP me [[Low Technicians]])
* 2004 - ''[[Aura (album)|Aura]]''

=== Me Iris ===
* 2003 - ''[[Awakening]]''
* 2003 - ''[[Reconnect]]''
* 2005 - ''[[Wrath]]''
* 2005 - ''[[Disconnet 2.0]]''
* 2008 - ''[[Hydra]]''
* 2010 - ''[[Blacklight]]''
* 2014 - ''[[Radiant]]''
* 2019 - ''[[Six]]''

== Lidhje të jashtme ==

* [http://alphaconspiracy.com/ Websajti zyrtar i The Alpha Conspiracy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110207165919/http://alphaconspiracy.com/ |date=7 shkurt 2011 }}
* [http://www.mobygames.com/developer/sheet/view/developerId=840/ Andrew Sega] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050101164833/http://www.mobygames.com/developer/sheet/view/developerId=840/ |date=1 janar 2005 }} në [[MobyGames]]
* [http://www.ocremix.org/artist/365/andrew-sega Andrew Sega] në [[OverClocked ReMix]]
* [https://web.archive.org/web/20040729120521/http://necros.gibdon.com/ Andrew Sega Webshrine with Musicexamples]
* [https://web.archive.org/web/20050825103412/http://www.diffusionrecords.com/ Diffusion Records]
* [http://www.irismusic.com/ Websajti zyrtar i Iris] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214233313/http://irismusic.com/ |date=14 shkurt 2009 }}

[[Kategoria:Lindje 1975]]
[[Kategoria:Muzikantë elektronikë]]
[[Kategoria:Kompozitorë amerikanë]]
[[Kategoria:Kompozitorë të video lojërave]]
[[Kategoria:Pjesëmarrës demoskene]]
[[Kategoria:Muzikantë amerikanë]]
[[Kategoria:Tracker muzikantë]]
[[Kategoria:Producentë muzike]]
[[Kategoria:Sintisajzeristë]]
[[Kategoria:Kitaristë amerikanë]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Autodidaktë]]
[[Kategoria:Shkencëtarë kompjuterësh]]
[[Kategoria:Ateistë]]</text>
      <sha1>n5olbdx0atgx6s38hdyy6fldpccum19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Familja (revistë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73723</id>
    <revision>
      <id>3001247</id>
      <parentid>2943450</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2939" sha1="nzcv9gx9hhnol1t0cgnxgqpucwzv2f1" xml:space="preserve">{{pp}}
Revista “Familja” ka karakter social-kulturor dhe edukativ dhe drejtohet nga një staf  i përkushtuar dhe profesional.
Kjo revistë del çdo dy muaj dhe pasqyron realitetin shqiptar në fusha të ndryshme të jetës.
 
'''Objektivat:'''
Të ngrejë zërin për ngjarje të ndryshme, që nuk duhet të kalohen në heshtje nga shoqëria.

Nëpërmjet temave të ndryshme sociale të trajtuara të nxitë debatin, ku me anë të mendimit të personaliteteve të fushave të ndryshme jetësore të mundohet të japë rrugët për zgjidhjen e problemeve të ndryshme.

Të jetë një tribunë e muslimanëve për të ngritur e zërin për çështje që i shqetësojnë.

Të trajtojë probleme të ndryshme, që kanë të bëjnë me edukimin e fëmijëve, marrëdhëniet prind – fëmijë, sjelljen e tyre në komunitet. Rrugët dhe mënyrat e edukimit të fëmijëve sipas Islamit dhe sipas arritjeve më të fundit në fushën e pedagogjisë, të edukimit, sociologjisë dhe psikologjisë.

Të pasqyrojë jetën e personaliteteve të ndryshme, shqiptarë e të huaj, që kanë dhënë ndihmën e tyre në shërbim të arsimit, shkencës, kulturës, artit, që kanë shërbyer si shembull për shoqërinë.

Revista kërkon të “Familja” të jetë sa më afër lexuesit me shkrimete tematikave të ndryshme dhe me informacionet e ndryshme që sjell.

Të jetë një pasqyrë e realitetit, duke pasqyruar problemet e ndryshme sociale.

Të krijojë një lidhje midis lexuesit dhe lajmit.

Të nxitë ndienjën e leximit dhe të dashurisë për fjalën.

Të afrojë sa më shumë bashkëpunëtorë rreth vetes, pa dallim moshe, krahine apo gjinie.

'''Revista “Familja” është zëri i Shqipërisë në diasporë'''
'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.revista-familja.com/revista.html|title=Revista&lt;!-- Roboti_gjeneroi_titull --&gt;|accessdate=24 dhjetor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130103134356/http://www.revista-familja.com/revista.html|archivedate=3 janar 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Bashkëpunëtorët e revitës “Familja” janë aktivë, afër lajmit dhe ngjarjeve. Tashmë ata nuk janë vetëm nga Shqipëria, por edhe jashtë saj: Francë, Itali, Zvicër, Austri, Turqi, Maqedoni, Kosovë etj. Me punën e saj revista “Familja” ka arritur të ndërgjegjësojë lexuesin se, të gjithë kemi të drejtë të themi mendimin tonë, të gjithë duhet të ngremë zërin për problemet që na shqetësojnë. Vlen për t’u përmendur fakti që revista “Familja” shpërndahet në të gjitha trevat shqiptare, si dhe në diasporë. Midis shqiptarëve, që jetojnë e punojnë në vende të ndryshme të Evropës, është vendosur një urë lidhëse.

Revista “Familja” është një organ i Shoqatës Kulturore “Gruaja”, e cila mbikëqyr daljen e rregullt të revistës në treg.

== Lidhje të jashtme ==
http://www.revista-familja.com/

[[Kategoria:Revista shqip]]
[[Kategoria:Revista]]</text>
      <sha1>nzcv9gx9hhnol1t0cgnxgqpucwzv2f1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Knepper</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74811</id>
    <revision>
      <id>3001086</id>
      <parentid>2943488</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4546" sha1="9b3l0kjqywgczpqqju62v1h58ipg4iw" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name =Robert Knepper 
| image = [[Skeda:RobertKnepperApr09.jpg|thumb|250px]]
| title = Robert Knepper 
| emri i vërtetë = Robert Lyle Knepper 
| birth_date = [[korrik]] [[8]], [[1959]]  
| birth_place = ( [[Fremont]] [[Ohio]] ) , [[SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = Tori Knepper
| nationality = Amerikan
| website = 
}}

'''Robert Lyle Knepper''' (lindur [[korrik]] [[8]], [[1959]]) është  aktor  [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] . Ai u shfaq në film'' [[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' si ''Yuri'' , shefi i (''Shërbimit të Sigurimit Federal të Federatës Ruse ('''FSB''') '' ).

== Biografia ==

== Jeta  e hershme ==

== Kariera ==

== [[Filmografi]] ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Viti !! Titulli !! Roli !! Notes
|-
| 1986 || ''[[That's Life! (film)|That's Life!]]'' || Steve Larwin ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1987 || ''[[Tour of Duty]]'' || Racist Soldier || TV episode - Burn, Baby, Burn
|-
| ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' || Wyatt Miller || TV episode - [[Haven (Star Trek: The Next Generation)|Haven]]
|-
| ''[[Wild Thing (film)|Wild Thing]]''|| Wild Thing ||
|-
| 1988 || ''[[D.O.A. (1988 film)|D.O.A.]]'' || Nicholas Lang ||
|-
| 1989 || ''[[Renegades (1989 film)|Renegades]]'' || Marino ||
|-
| 1990 || ''[[Young Guns II]] || Deputy Carlyle ||
|-
| 1991 || ''[[Session Man]]'' || ||
|-
| 1992 || ''[[Red Shoe Diaries]] || Nick Willard || TV episode - You Have the Right to Remain Silent
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1998 || ''[[You Are Here (1998 film)|You Are Here]]'' ||  ||
|-
|''[[The Stringer]]'' || John ||
|-
|''[[ER (TV series)|ER]]'' || Keith Reynolds || TV episode - My Brother's Keeper
|-
| 1999 || ''[[Star Trek: Voyager]]'' || Gaul || TV episode - [[Dragon’s Teeth (Star Trek: Voyager)|Dragons Teeth]]
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 1999 || ''Kidnapped in Paradise (Movie)'' || Renard || Plays the leader of modern day pirates
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2000 || ''[[Harsh Realm]]'' || mad priest || TV episode - [[Camera Obscura (Harsh Realm)|Camera Obscura]]
|-
| ''[[Seven Days (TV series)|Seven Days]]'' || Major Gene Hastings || TV episode - Space Station Down
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2001 || ''[[Law &amp; Order: Criminal Intent]]'' || Dr. Peter Kelmer || TV episode - [[The Good Doctor (Law &amp; Order: Criminal Intent episode)|The Good Doctor]]
|-
| ''[[Thieves (TV series)|Thieves]]'' || Special Agent Shue || TV series
|-
| 2002 - 2003 || ''[[Presidio Med]]'' || Sean || TV series (recurring role)
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2004 || ''[[Species III]]'' || Dr. Abbot
|-
| ''[[CSI: Miami]]'' || Freddy Coleman || TV episode - [[Addiction (CSI episode)|Addiction]]
|-
| 2005-2009 || ''[[Prison Break]]''|| [[Theodore &quot;T-Bag&quot; Bagwell]] || TV series
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2005 || ''[[Good Night, and Good Luck]]'' || Don Surine ||
|-
| ''[[Hostage (film)|Hostage]]'' || Will Bechler ||
|-
| ''[[Carnivàle]]'' || Tommy Dolan || TV series (recurring role)
|-
| 2007 || ''[[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' || Yuri Marklov ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2008 || ''[[Transporter 3]]'' || Johnson || 
|-
| ''[[The Birds (film)#The Birds (2009 film)|The Birds]]''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|title=The Denver Post - T-Bag's so glad to be bad&lt;!-- Bot generated title --&gt;|access-date=17 prill 2009|archive-date=21 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221110415/http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || Len || Rumored
|-
| ''[[The Day the Earth Stood Still (2008 film)|The Day the Earth Stood Still]]'' ||Colonel||
|}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0460694|emri=Robert Knepper}}
* [http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm Robert Knepper's biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402064944/http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm |date=2 prill 2009 }} në faqen zyrtare të ''Prison Break's''
* [http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html Intervista e Robert Knepper ] në ''CynbytheSea''
* [https://web.archive.org/web/20080221175727/http://www.robertknepperfans.com/ Robert Knepper Fans] - faqja e fansave të Robert Knepper
* [https://web.archive.org/web/20090326232922/http://robknepper.bb-fr.com/portal.htm Robert Knepper Forum] - Diskutim rreth Robert Knepper
* [https://web.archive.org/web/20180805232253/http://robert-knepper.com/ The Robert Knepper Fanlisting] - Nëse je fans zgjidhe dhe dëgjoje

[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]</text>
      <sha1>9b3l0kjqywgczpqqju62v1h58ipg4iw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001276</id>
      <parentid>3001086</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4548" sha1="0itfet61mux825yu88t4tntjo6j1rjt" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name =Robert Knepper 
| image = [[Skeda:RobertKnepperApr09.jpg|thumb|250px]]
| title = Robert Knepper 
| emri i vërtetë = Robert Lyle Knepper 
| birth_date = [[korrik]] [[8]], [[1959]]  
| birth_place = ( [[Fremont]] [[Ohio]] ) , [[SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = Tori Knepper
| nationality = Amerikan
| website = 
}}

'''Robert Lyle Knepper''' (lindur [[korrik]] [[8]], [[1959]]) është  aktor  [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] . Ai u shfaq në film'' [[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' si ''Yuri'' , shefi i (''Shërbimit të Sigurimit Federal të Federatës Ruse ('''FSB''') '' ).

== Biografia ==

== Jeta  e hershme ==

== Kariera ==

== [[Filmografi]] ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Viti !! Titulli !! Roli !! Notes
|-
| 1986 || ''[[That's Life! (film)|That's Life!]]'' || Steve Larwin ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1987 || ''[[Tour of Duty]]'' || Racist Soldier || TV episode - Burn, Baby, Burn
|-
| ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' || Wyatt Miller || TV episode - [[Haven (Star Trek: The Next Generation)|Haven]]
|-
| ''[[Wild Thing (film)|Wild Thing]]''|| Wild Thing ||
|-
| 1988 || ''[[D.O.A. (1988 film)|D.O.A.]]'' || Nicholas Lang ||
|-
| 1989 || ''[[Renegades (1989 film)|Renegades]]'' || Marino ||
|-
| 1990 || ''[[Young Guns II]]'' || Deputy Carlyle ||
|-
| 1991 || ''[[Session Man]]'' || ||
|-
| 1992 || ''[[Red Shoe Diaries]] || Nick Willard || TV episode - You Have the Right to Remain Silent
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1998 || ''[[You Are Here (1998 film)|You Are Here]]'' ||  ||
|-
|''[[The Stringer]]'' || John ||
|-
|''[[ER (TV series)|ER]]'' || Keith Reynolds || TV episode - My Brother's Keeper
|-
| 1999 || ''[[Star Trek: Voyager]]'' || Gaul || TV episode - [[Dragon’s Teeth (Star Trek: Voyager)|Dragons Teeth]]
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 1999 || ''Kidnapped in Paradise (Movie)'' || Renard || Plays the leader of modern day pirates
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2000 || ''[[Harsh Realm]]'' || mad priest || TV episode - [[Camera Obscura (Harsh Realm)|Camera Obscura]]
|-
| ''[[Seven Days (TV series)|Seven Days]]'' || Major Gene Hastings || TV episode - Space Station Down
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2001 || ''[[Law &amp; Order: Criminal Intent]]'' || Dr. Peter Kelmer || TV episode - [[The Good Doctor (Law &amp; Order: Criminal Intent episode)|The Good Doctor]]
|-
| ''[[Thieves (TV series)|Thieves]]'' || Special Agent Shue || TV series
|-
| 2002 - 2003 || ''[[Presidio Med]]'' || Sean || TV series (recurring role)
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2004 || ''[[Species III]]'' || Dr. Abbot
|-
| ''[[CSI: Miami]]'' || Freddy Coleman || TV episode - [[Addiction (CSI episode)|Addiction]]
|-
| 2005-2009 || ''[[Prison Break]]''|| [[Theodore &quot;T-Bag&quot; Bagwell]] || TV series
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2005 || ''[[Good Night, and Good Luck]]'' || Don Surine ||
|-
| ''[[Hostage (film)|Hostage]]'' || Will Bechler ||
|-
| ''[[Carnivàle]]'' || Tommy Dolan || TV series (recurring role)
|-
| 2007 || ''[[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' || Yuri Marklov ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2008 || ''[[Transporter 3]]'' || Johnson || 
|-
| ''[[The Birds (film)#The Birds (2009 film)|The Birds]]''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|title=The Denver Post - T-Bag's so glad to be bad&lt;!-- Bot generated title --&gt;|access-date=17 prill 2009|archive-date=21 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221110415/http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || Len || Rumored
|-
| ''[[The Day the Earth Stood Still (2008 film)|The Day the Earth Stood Still]]'' ||Colonel||
|}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0460694|emri=Robert Knepper}}
* [http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm Robert Knepper's biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402064944/http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm |date=2 prill 2009 }} në faqen zyrtare të ''Prison Break's''
* [http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html Intervista e Robert Knepper ] në ''CynbytheSea''
* [https://web.archive.org/web/20080221175727/http://www.robertknepperfans.com/ Robert Knepper Fans] - faqja e fansave të Robert Knepper
* [https://web.archive.org/web/20090326232922/http://robknepper.bb-fr.com/portal.htm Robert Knepper Forum] - Diskutim rreth Robert Knepper
* [https://web.archive.org/web/20180805232253/http://robert-knepper.com/ The Robert Knepper Fanlisting] - Nëse je fans zgjidhe dhe dëgjoje

[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]</text>
      <sha1>0itfet61mux825yu88t4tntjo6j1rjt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001277</id>
      <parentid>3001276</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4550" sha1="lrogvliexr39bns8vxnfkouuyceum66" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name =Robert Knepper 
| image = [[Skeda:RobertKnepperApr09.jpg|thumb|250px]]
| title = Robert Knepper 
| emri i vërtetë = Robert Lyle Knepper 
| birth_date = [[korrik]] [[8]], [[1959]]  
| birth_place = ( [[Fremont]] [[Ohio]] ) , [[SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = Tori Knepper
| nationality = Amerikan
| website = 
}}

'''Robert Lyle Knepper''' (lindur [[korrik]] [[8]], [[1959]]) është  aktor  [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] . Ai u shfaq në film'' [[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' si ''Yuri'' , shefi i (''Shërbimit të Sigurimit Federal të Federatës Ruse ('''FSB''') '' ).

== Biografia ==

== Jeta  e hershme ==

== Kariera ==

== [[Filmografi]] ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Viti !! Titulli !! Roli !! Notes
|-
| 1986 || ''[[That's Life! (film)|That's Life!]]'' || Steve Larwin ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1987 || ''[[Tour of Duty]]'' || Racist Soldier || TV episode - Burn, Baby, Burn
|-
| ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' || Wyatt Miller || TV episode - [[Haven (Star Trek: The Next Generation)|Haven]]
|-
| ''[[Wild Thing (film)|Wild Thing]]''|| Wild Thing ||
|-
| 1988 || ''[[D.O.A. (1988 film)|D.O.A.]]'' || Nicholas Lang ||
|-
| 1989 || ''[[Renegades (1989 film)|Renegades]]'' || Marino ||
|-
| 1990 || ''[[Young Guns II]]'' || Deputy Carlyle ||
|-
| 1991 || ''[[Session Man]]'' || ||
|-
| 1992 || ''[[Red Shoe Diaries]]'' || Nick Willard || TV episode - You Have the Right to Remain Silent
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1998 || ''[[You Are Here (1998 film)|You Are Here]]'' ||  ||
|-
|''[[The Stringer]]'' || John ||
|-
|''[[ER (TV series)|ER]]'' || Keith Reynolds || TV episode - My Brother's Keeper
|-
| 1999 || ''[[Star Trek: Voyager]]'' || Gaul || TV episode - [[Dragon’s Teeth (Star Trek: Voyager)|Dragons Teeth]]
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 1999 || ''Kidnapped in Paradise (Movie)'' || Renard || Plays the leader of modern day pirates
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2000 || ''[[Harsh Realm]]'' || mad priest || TV episode - [[Camera Obscura (Harsh Realm)|Camera Obscura]]
|-
| ''[[Seven Days (TV series)|Seven Days]]'' || Major Gene Hastings || TV episode - Space Station Down
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2001 || ''[[Law &amp; Order: Criminal Intent]]'' || Dr. Peter Kelmer || TV episode - [[The Good Doctor (Law &amp; Order: Criminal Intent episode)|The Good Doctor]]
|-
| ''[[Thieves (TV series)|Thieves]]'' || Special Agent Shue || TV series
|-
| 2002 - 2003 || ''[[Presidio Med]]'' || Sean || TV series (recurring role)
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2004 || ''[[Species III]]'' || Dr. Abbot
|-
| ''[[CSI: Miami]]'' || Freddy Coleman || TV episode - [[Addiction (CSI episode)|Addiction]]
|-
| 2005-2009 || ''[[Prison Break]]''|| [[Theodore &quot;T-Bag&quot; Bagwell]] || TV series
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2005 || ''[[Good Night, and Good Luck]]'' || Don Surine ||
|-
| ''[[Hostage (film)|Hostage]]'' || Will Bechler ||
|-
| ''[[Carnivàle]]'' || Tommy Dolan || TV series (recurring role)
|-
| 2007 || ''[[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' || Yuri Marklov ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2008 || ''[[Transporter 3]]'' || Johnson || 
|-
| ''[[The Birds (film)#The Birds (2009 film)|The Birds]]''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|title=The Denver Post - T-Bag's so glad to be bad&lt;!-- Bot generated title --&gt;|access-date=17 prill 2009|archive-date=21 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221110415/http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || Len || Rumored
|-
| ''[[The Day the Earth Stood Still (2008 film)|The Day the Earth Stood Still]]'' ||Colonel||
|}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0460694|emri=Robert Knepper}}
* [http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm Robert Knepper's biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402064944/http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm |date=2 prill 2009 }} në faqen zyrtare të ''Prison Break's''
* [http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html Intervista e Robert Knepper ] në ''CynbytheSea''
* [https://web.archive.org/web/20080221175727/http://www.robertknepperfans.com/ Robert Knepper Fans] - faqja e fansave të Robert Knepper
* [https://web.archive.org/web/20090326232922/http://robknepper.bb-fr.com/portal.htm Robert Knepper Forum] - Diskutim rreth Robert Knepper
* [https://web.archive.org/web/20180805232253/http://robert-knepper.com/ The Robert Knepper Fanlisting] - Nëse je fans zgjidhe dhe dëgjoje

[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]</text>
      <sha1>lrogvliexr39bns8vxnfkouuyceum66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Filtrimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75111</id>
    <revision>
      <id>3001290</id>
      <parentid>2703949</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8771" sha1="lw6r9cq4ud6bkt3jiointymxdo9xz91" xml:space="preserve">{{pa referenca|29 prill 2009}}
{{per permiresim|29 prill 2009}}
{{or|29 prill 2009}}

[[Skeda:Filtration diagram.svg|thumb|right|200px|Diagram i një filtrimi të thjesht, ku filtri bllokon disa substanca por lejon të tjerat të kalojnë.]]
'''Filtrimi''' është ''nje reaksion kimik''  me të cilin substanca e ngurtë plotësisht ndahet nga lëngu me kalimin e  nëpërmjet disa materialeve poroze ose fibroze të quajtura filtera.Fluidi mund të jetë tretje ose gaz.Mirëpo, në kuptimin më të ngushtë me anë të filtrimit nënkuptojmë ndarjen e fazës së ngurtë nga faza e lëngët. Filtrimi , pra  shërben  për të pastruar lëngjet nga trupat e tjere  dhe nga papastërtitë e ndryshme , për ti kthjelluar ose për ti qartësuar.Si produkt i fundit fitohet tretja e pastër ose plotësisht e pastër, ndërsa në mediumin filtrues mbetet faza e ngurtë e fundrrinës. Kjo arrihet me lëshimin e tretjes nëpër letër filtruese të caktuar qoftë nëpërmjet të hinkave speciale për filtrim, ose me lëshimin e tretjes nëpërmjet të tamponave të azbestit, filtra nitrocelulozë etj.

Dallojmë dy tipe të filtrimit: filtrimi nëpër pogaçe, i cili përdoret te përqendrimet relative të fluideve me 1% vëllim më tepër të  fazes së ngurtë, kur është qëllimi që mbi mediumin filtrues të formohet kulaqi-pogaçja e cila paraqet mediumin plotësues për filtrim.

Filtrimi nëpërmjet mjedisit filtrues, i cili përdoret te fluidet me përqendrime të vogla të fazes së ngurtë nën 0.1% vëllim. Poret e mjedisit filtrues zihen para se të formohet pogaçja. Mjedisi filtrues i tillë duhet të ndërrohet shpesh në mënyrë që të vazhdohet filtrimi.

Në procesin e filtrimit ndikojnë këta faktorë:

* shtypja ( e rritjen e shtypjes vjen deri te rritja e kalimit te lëngut)
* sipërfaqja (me rritjen e sipërfaqes rritet kalimi i lëngut)
* viskoziteti (kalimi është ne kundërshtim proporcionalisht me viskozitetin)
* trashësia (rezistenca e pogaçes është ne funksion me trashësine e pogaçes)
* madhësia e grimcave (madhësia e grimcave ndikon në rrjedhjen nëpër pogaçë rezistuese specifike)
 
                  
== Llojët e Filtërave ==
                        
              
=== Letërfiltrues ===
Si lëterfiltrues më së shpeshti përdoret Whatman, i cili është  mjaft indiferent, por që nuk është  mjaft i fortë . Ka edhe filtrues specialë, siç janë  p.sh. ata të trajtuar me acid sulfurik, çka rritë mundësinë e rezistencës ndaj acideve dhe alkalieve.

=== Filtrat Seitëz ===
Këta filtra shfrytëzohen për filtrimin e sasive më të mëdha. Mjedisi filtrues është i përbërë nga celuloza dhe azbesti me trashësi rreth 4&amp;nbsp;mm.

=== Mjedisi filtrues prej qelqit të imtësuar ===
Ky mjedis është i punuar prej qelqit special ose kuarcit të imtësuar deri në madhësi të caktuar. Nga ky pluhur punohet mjedisi filtrues në formë të pllakës, në temperaturë prej afro 1200&amp;nbsp;°C.

=== Filtrat  pëlhurorë ===
Ky lloj  i filtrave është i punuar nga penjtë natyral, sintetikë ose nga metali. Këtu bëjnë pjesë pëlhurat e pambukut, najlonit ose pjesëve të tjera plastike.

Filtrat e pambukut janë më të përshtatshem për shkak se lehtë sterilizohen ne  autoklavë.

== Pajisjet për filtrim ==
Për filtrim përdoren disa lloje të  aparaturës. Ato  ndahen në aparate të diskontinuara dhe te kontinuara.

=== Aparatet e diskontinuara (me ndërprerje) ===

Në këtë grup të aparateve bëjnë pjesë :
*Aparatet për filtrim gravitacional, siç janë filtrat me rërë, ku si kullim posedojnë rërën e pastruar dhe te situar. Mund të jënë të tipit të hapur dhe të mbyllur, dhe përdoren më së shpeshti për filtrimin e ujit.

*Aparatet per filtrimne vakum, siç jane :
#filtrat Nuç në formë cilindrike me diametër 200-900 mm dhe të përbëra nga pllakat e preforuara, të tërhequra ose pllaka vrimoze të keramikës apo porcelanit . Mund të punojnë  si filtra vakum ose filtra me shtypje që janë më të shpejtë. Përdoren për filtrimin e suspenzioneve të trasha.
#filtrate me gypa vrimore, ku gypat e tyre janë të ndërtuara nga keramikat poroze, tkanina filtruese etj., të cilët janë të futur në suspenzion. Filtrat kalojnë nëpër muret vrimore të gypit. Mund të punojnë si filtra vakum ose filtra me shtypje të suspenzionit që janë më të shpejtë.
#filtrat me pllaka, të cilat janë të punuara nga pllakat filtruese me mure vrimore dhe që punojnë analog si filtrat gyporë vrimorë. Pllakat mund të jenë me kënd të rrafshët, katrore ose forme rrethore (Kelly, Moor dhe Sweetland)

*Filtrat që punojnë me shtypje të rritur (filtërpresat): Mekanizmi i punës së këtyre  filtrave që në një hapsirë të vogël arrin sipërfaqe të madhe filtruese deri në 200 m².Kjo arrihet me anë të elementeve filtruese, siç janë pllakat dhe krahët të cilët janë të punuar me  madhësi të ndryshme, me prerje katrore ose rrethore. Numri i këtyre pllakave është prej 4 – 100 copë.

Ekzistojnë dy lloje filtërpresash:
#filtërpresat kamere, të cilat përbëhen prej nyjeve në formë pllake.Çdo nyje posedon ventilin ku del filtrati,
#filtërpresat kraharore që janë aparate për filtrim më modern në krahasim me ato kamere. Te këto nyjet janë të ndryshme dhe ka tri tipa. Nyjet 1 , 3 janë të rrudhura, ndërsa 2 është e zbrazët. Trashësia e pogaçes është më e madhe se te  ato  kamere. Pëlhura filtruese është e përbërë prej pambukut, azbestit, metalit etj.''              
 
*Pajisjet filtruese me punë të vazhdueshme: Grupin e këtyre pajisjeve e përbëjnë aparatet, të cilat janë më të ndërlikuara se të mëparshmet dhe mund të punojnë me shtypje të ndryshme, me vakum ose më shtypje të rritur. Shfrytëzohen për filtrimin e preparateve me antibiotikë dhe materiale të tjera farmaceutike. Në këtë grup bëjnë pjesë filtrate rrotullues të cilët janë të disa tipeve. Më i. vjetri dhe më i njohuri është filtri tambur, i cili përbëhet prej tamburit horizontal i  pajisur me pjesët filtruese dhe rrotullohet në koritë në të cilën ndodhet suspenzioni.

*Filtrimi  në barnatore: Filtrimi me sasi të vogla në të shumtën e rasteve bëhet me anë të hinkës, e cila mund të jetë nga metali, plastika etj. Si letërfiltruese më së shpeshti përdoret e tipit Whatman, e cila është mjaft indiferente, por që nuk është mjaft e fortë.

Letërfiltri është letër prej celuloze të pastër e shtypur dhe përpunuar në mënyrë të posaçme me fibrat që lejojnë kalimin e shpejtë të lëngut. Lefërfiltri duhet të jetë krejt i bardhë, nuk duhet të lirojë substanca të tretshme në ujin e destiluar, metale alkalino-tokësore me acide të holluara dhe nuk duhet të ngjyroset me tretësirën e acidit salicilik etj. Letërfiltri që përdoret në barnatore ka diametrin e poreve prej 3.5 – 70 mikrona, kurse ai që përdoret për analizë 1 – 1.5 mikrona. Letërfiltri vendoset mbi hinkë.
                                             
==Principi i punës==
Para se të fillojë filtrimi, përgatitet hinka me madhësi të përshtatshme për filtrim dhe në bazë të saj prehet letra filtruese. Duhet të kemi kujdes kur presim letrën filtruese për arsye se nuk duhet t’i kalojë muret e hinkës. Pastaj, së pari laget letra filtruese me tretjen, të cilën dëshirojmë ta filtrojmë, ndërsa tretjet e thjeshta edhe me ujë të 

Në qoftë se filtrimin duhet ta shpejtojmë, atëherë letra filtruese duhet dredhur në formë palash, në mënyrë që të mos ngjitet në muret e hinkës. Në këtë mënyrë arrihet sipërfaqja më e madhe e letrës filtruese. Te sasitë më të mëdha shpejtësia e filtrimit arrihet duke përdorur vakum pompën.

Acidet dhe bazat filtrohen në filtra të azbestit për shkak se shkatërrojnë celulozën. Për filtrime kimike shfrytëzohet letërfiltruese speciale, e cila me djegje nuk lë hi. Në qoftë se filtrohet substance avulluese, atëherë hinka me tretës patjetër mbulohet në mënyrë që të zvoglohet avullimi. Te tretjet, të cilat në temperature të dhomës ngurtësohen, filtrimi duhet të bëhet me filtra që posedojnë dy mure, në mënyrë që në mes të mureve të qarkullojë uji i ngrohtë për të mos lejuar ngurtësimin e tretjes.

Për filtrim shfrytëzohen aparate të ndryshme, ndërsa filtrimi bëhet nëpërmjet filterave të ndryshëm, si: letërfiltruese,leshit të qelqit,qelqit të sintetizuar,azbestit,pambukut,leshit plastik etj. Aparatet për filtrim mund të punojnë në principin e diskontinuar dhe të kontinuar. 

==Referime==
{{reflist}}

[[Kategoria:Kimi]]
[[Kategoria:Teknologji]]


{{kimi-cung}}
{{tek-cung}}</text>
      <sha1>lw6r9cq4ud6bkt3jiointymxdo9xz91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001291</id>
      <parentid>3001290</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8769" sha1="qomilv02tht5uujyl9tyg8uk7tkdgs1" xml:space="preserve">{{pa referenca|29 prill 2009}}
{{per permiresim|29 prill 2009}}
{{or|29 prill 2009}}

[[Skeda:Filtration diagram.svg|thumb|right|200px|Diagram i një filtrimi të thjesht, ku filtri bllokon disa substanca por lejon të tjerat të kalojnë.]]
'''Filtrimi''' është ''nje reaksion kimik''  me të cilin substanca e ngurtë plotësisht ndahet nga lëngu me kalimin e  nëpërmjet disa materialeve poroze ose fibroze të quajtura filtera.Fluidi mund të jetë tretje ose gaz.Mirëpo, në kuptimin më të ngushtë me anë të filtrimit nënkuptojmë ndarjen e fazës së ngurtë nga faza e lëngët. Filtrimi , pra  shërben  për të pastruar lëngjet nga trupat e tjere  dhe nga papastërtitë e ndryshme , për ti kthjelluar ose për ti qartësuar.Si produkt i fundit fitohet tretja e pastër ose plotësisht e pastër, ndërsa në mediumin filtrues mbetet faza e ngurtë e fundrrinës. Kjo arrihet me lëshimin e tretjes nëpër letër filtruese të caktuar qoftë nëpërmjet të hinkave speciale për filtrim, ose me lëshimin e tretjes nëpërmjet të tamponave të azbestit, filtra nitrocelulozë etj.

Dallojmë dy tipe të filtrimit: filtrimi nëpër pogaçe, i cili përdoret te përqendrimet relative të fluideve me 1% vëllim më tepër të  fazes së ngurtë, kur është qëllimi që mbi mediumin filtrues të formohet kulaqi-pogaçja e cila paraqet mediumin plotësues për filtrim.

Filtrimi nëpërmjet mjedisit filtrues, i cili përdoret te fluidet me përqendrime të vogla të fazes së ngurtë nën 0.1% vëllim. Poret e mjedisit filtrues zihen para se të formohet pogaçja. Mjedisi filtrues i tillë duhet të ndërrohet shpesh në mënyrë që të vazhdohet filtrimi.

Në procesin e filtrimit ndikojnë këta faktorë:

* shtypja ( e rritjen e shtypjes vjen deri te rritja e kalimit te lëngut)
* sipërfaqja (me rritjen e sipërfaqes rritet kalimi i lëngut)
* viskoziteti (kalimi është ne kundërshtim proporcionalisht me viskozitetin)
* trashësia (rezistenca e pogaçes është ne funksion me trashësine e pogaçes)
* madhësia e grimcave (madhësia e grimcave ndikon në rrjedhjen nëpër pogaçë rezistuese specifike)
 
                  
== Llojët e Filtërave ==
                        
              
=== Letërfiltrues ===
Si lëterfiltrues më së shpeshti përdoret Whatman, i cili është  mjaft indiferent, por që nuk është  mjaft i fortë . Ka edhe filtrues specialë, siç janë  p.sh. ata të trajtuar me acid sulfurik, çka rritë mundësinë e rezistencës ndaj acideve dhe alkalieve.

=== Filtrat Seitëz ===
Këta filtra shfrytëzohen për filtrimin e sasive më të mëdha. Mjedisi filtrues është i përbërë nga celuloza dhe azbesti me trashësi rreth 4&amp;nbsp;mm.

=== Mjedisi filtrues prej qelqit të imtësuar ===
Ky mjedis është i punuar prej qelqit special ose kuarcit të imtësuar deri në madhësi të caktuar. Nga ky pluhur punohet mjedisi filtrues në formë të pllakës, në temperaturë prej afro 1200&amp;nbsp;°C.

=== Filtrat  pëlhurorë ===
Ky lloj  i filtrave është i punuar nga penjtë natyral, sintetikë ose nga metali. Këtu bëjnë pjesë pëlhurat e pambukut, najlonit ose pjesëve të tjera plastike.

Filtrat e pambukut janë më të përshtatshem për shkak se lehtë sterilizohen ne  autoklavë.

== Pajisjet për filtrim ==
Për filtrim përdoren disa lloje të  aparaturës. Ato  ndahen në aparate të diskontinuara dhe te kontinuara.

=== Aparatet e diskontinuara (me ndërprerje) ===

Në këtë grup të aparateve bëjnë pjesë :
*Aparatet për filtrim gravitacional, siç janë filtrat me rërë, ku si kullim posedojnë rërën e pastruar dhe te situar. Mund të jënë të tipit të hapur dhe të mbyllur, dhe përdoren më së shpeshti për filtrimin e ujit.

*Aparatet per filtrimne vakum, siç jane :
#filtrat Nuç në formë cilindrike me diametër 200-900 mm dhe të përbëra nga pllakat e preforuara, të tërhequra ose pllaka vrimoze të keramikës apo porcelanit . Mund të punojnë  si filtra vakum ose filtra me shtypje që janë më të shpejtë. Përdoren për filtrimin e suspenzioneve të trasha.
#filtrate me gypa vrimore, ku gypat e tyre janë të ndërtuara nga keramikat poroze, tkanina filtruese etj., të cilët janë të futur në suspenzion. Filtrat kalojnë nëpër muret vrimore të gypit. Mund të punojnë si filtra vakum ose filtra me shtypje të suspenzionit që janë më të shpejtë.
#filtrat me pllaka, të cilat janë të punuara nga pllakat filtruese me mure vrimore dhe që punojnë analog si filtrat gyporë vrimorë. Pllakat mund të jenë me kënd të rrafshët, katrore ose forme rrethore (Kelly, Moor dhe Sweetland)

*Filtrat që punojnë me shtypje të rritur (filtërpresat): Mekanizmi i punës së këtyre  filtrave që në një hapsirë të vogël arrin sipërfaqe të madhe filtruese deri në 200 m².Kjo arrihet me anë të elementeve filtruese, siç janë pllakat dhe krahët të cilët janë të punuar me  madhësi të ndryshme, me prerje katrore ose rrethore. Numri i këtyre pllakave është prej 4 – 100 copë.

Ekzistojnë dy lloje filtërpresash:
#filtërpresat kamere, të cilat përbëhen prej nyjeve në formë pllake.Çdo nyje posedon ventilin ku del filtrati,
#filtërpresat kraharore që janë aparate për filtrim më modern në krahasim me ato kamere. Te këto nyjet janë të ndryshme dhe ka tri tipa. Nyjet 1 , 3 janë të rrudhura, ndërsa 2 është e zbrazët. Trashësia e pogaçes është më e madhe se te  ato  kamere. Pëlhura filtruese është e përbërë prej pambukut, azbestit, metalit etj.              
 
*Pajisjet filtruese me punë të vazhdueshme: Grupin e këtyre pajisjeve e përbëjnë aparatet, të cilat janë më të ndërlikuara se të mëparshmet dhe mund të punojnë me shtypje të ndryshme, me vakum ose më shtypje të rritur. Shfrytëzohen për filtrimin e preparateve me antibiotikë dhe materiale të tjera farmaceutike. Në këtë grup bëjnë pjesë filtrate rrotullues të cilët janë të disa tipeve. Më i. vjetri dhe më i njohuri është filtri tambur, i cili përbëhet prej tamburit horizontal i  pajisur me pjesët filtruese dhe rrotullohet në koritë në të cilën ndodhet suspenzioni.

*Filtrimi  në barnatore: Filtrimi me sasi të vogla në të shumtën e rasteve bëhet me anë të hinkës, e cila mund të jetë nga metali, plastika etj. Si letërfiltruese më së shpeshti përdoret e tipit Whatman, e cila është mjaft indiferente, por që nuk është mjaft e fortë.

Letërfiltri është letër prej celuloze të pastër e shtypur dhe përpunuar në mënyrë të posaçme me fibrat që lejojnë kalimin e shpejtë të lëngut. Lefërfiltri duhet të jetë krejt i bardhë, nuk duhet të lirojë substanca të tretshme në ujin e destiluar, metale alkalino-tokësore me acide të holluara dhe nuk duhet të ngjyroset me tretësirën e acidit salicilik etj. Letërfiltri që përdoret në barnatore ka diametrin e poreve prej 3.5 – 70 mikrona, kurse ai që përdoret për analizë 1 – 1.5 mikrona. Letërfiltri vendoset mbi hinkë.
                                             
==Principi i punës==
Para se të fillojë filtrimi, përgatitet hinka me madhësi të përshtatshme për filtrim dhe në bazë të saj prehet letra filtruese. Duhet të kemi kujdes kur presim letrën filtruese për arsye se nuk duhet t’i kalojë muret e hinkës. Pastaj, së pari laget letra filtruese me tretjen, të cilën dëshirojmë ta filtrojmë, ndërsa tretjet e thjeshta edhe me ujë të 

Në qoftë se filtrimin duhet ta shpejtojmë, atëherë letra filtruese duhet dredhur në formë palash, në mënyrë që të mos ngjitet në muret e hinkës. Në këtë mënyrë arrihet sipërfaqja më e madhe e letrës filtruese. Te sasitë më të mëdha shpejtësia e filtrimit arrihet duke përdorur vakum pompën.

Acidet dhe bazat filtrohen në filtra të azbestit për shkak se shkatërrojnë celulozën. Për filtrime kimike shfrytëzohet letërfiltruese speciale, e cila me djegje nuk lë hi. Në qoftë se filtrohet substance avulluese, atëherë hinka me tretës patjetër mbulohet në mënyrë që të zvoglohet avullimi. Te tretjet, të cilat në temperature të dhomës ngurtësohen, filtrimi duhet të bëhet me filtra që posedojnë dy mure, në mënyrë që në mes të mureve të qarkullojë uji i ngrohtë për të mos lejuar ngurtësimin e tretjes.

Për filtrim shfrytëzohen aparate të ndryshme, ndërsa filtrimi bëhet nëpërmjet filterave të ndryshëm, si: letërfiltruese,leshit të qelqit,qelqit të sintetizuar,azbestit,pambukut,leshit plastik etj. Aparatet për filtrim mund të punojnë në principin e diskontinuar dhe të kontinuar. 

==Referime==
{{reflist}}

[[Kategoria:Kimi]]
[[Kategoria:Teknologji]]


{{kimi-cung}}
{{tek-cung}}</text>
      <sha1>qomilv02tht5uujyl9tyg8uk7tkdgs1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>David Charvet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75234</id>
    <revision>
      <id>3001112</id>
      <parentid>1712521</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2111" sha1="naegq5a6a8gore1casux73lnv31x61i" xml:space="preserve">'''David Charvet''' (lindur si '''David Franck Guez''' me [[15 maj]] [[1972]]) është një aktor dhe këngëtar francez. 
[[Skeda:David-charvet-in-his-baywatch-days.jpg|parapamje|right|250px]]
== Biografia ==
Charvet ka lindur në [[Lyon]], [[Francë]]. Babai i Charvet është biznesmeni Pali Guez cifut nga [[Tunizia]]. Nëna e tij, Christiane Charvet është franceze. Ai, vëllai dhe motra e tij u rritën duke fol frëngjisht. Ai fitoi një kartë-jeshile për SHBA nga lotaria e bër në fillim të viteve '90.

Deri kohët e fundit ai ka jetuar në Francë e tij amtare. Tek ne njihet me rolin e Matt Brody në serialin [[Baywatch]] nga viti 1992 për tre sezone deri me [[1995]]. Ai u largua në vitin [[1999]] për t'u përqendruar në karrierën e tij muzikore.

Në vitin [[2006]], ai u kthye për të vepruar në një film i drejtuar nga [[Roger Christian]] i quajtur ''[[Prisoners of the Sun]]'', i cili duhet për të dalë në [[2009]].

David u fejua me [[Brooke Burke]] në 2006. Ata kanë dy fëmijë së bashku : një vajzë, Heaven Rain, lindur [[8 janar]] [[2007]], dhe kanë një djalë, Shaya Bravo lindur [[5 mars]] [[2008]]. Ata aktualisht jetojnë në [[California]].

== Filmography ==
* ''[[Baywatch]]'' (1992-1996)
* ''[[Seduced and Betrayed]]'' ([[1995]]) 
* ''[[Derby]]'' (1995)
* ''[[Angel Flight Down]]'' ([[1996]])
* ''[[Melrose Place]]'' (1996-1998)
* ''[[Meet Prince Charming]]'' ([[1999]])
* ''[[Green Flash]] ([[2009 in film|2008]])''
* ''[[Prisoners of the Sun]]'' ([[2009]])
* ''[[Green Flash (film)|Green Flash]]'' ([[2009]])

== Muzika ==
Ka realizuar tre albume për dhjet vjet dhe po punon për te katrin.

== Diskografia ==
=== Albume ===
* ''David Charvet'' (1997)
* ''Leap of Faith'' (2002)
* ''Se laisser quelque chose'' (2004)

=== Single ===
* &quot;Should I Leave&quot; (1997)
* &quot;Regarde-toi&quot; (1997)
* &quot;Jusqu'au bout&quot; (Leap of faith) (2002)
* &quot;Apprendre à aimer&quot; (Teach me how to love) (2002)
* &quot;Take you there&quot; (2003)
* &quot;Je te dédie&quot; (2004)
* &quot;Sometimes it rains&quot; (2006)

[[Kategoria:Aktorë francezë]]
[[Kategoria:Këngëtarë francezë]]
[[Kategoria:Lindje 1972]]</text>
      <sha1>naegq5a6a8gore1casux73lnv31x61i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikitravel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75343</id>
    <revision>
      <id>3001048</id>
      <parentid>2943511</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3202" sha1="dqhezcv16wquvl1ot6wo7wbh9d0rmwc" xml:space="preserve">[[Skeda:Wikitravel.png|right|200px|Wikitravel logo]]

== Shume e rendesishme ==
'''''Nga fillimi i 2009 u shtrua edhe kerkesa per ta bere ne gjuhen shqipe.

'''Deri me sot jane vetem tre perdorues qe jane te gatshem ta celin ne gjuhen shqipe.'''

Dhe kerkohet edhe nje. Bashkohu ketu

== Wikitravel ==
Wikitravel është një projekt interneti që synon të jetë si një [[libër udhëtimi]] për të gjithë botën.

Wikitravel duhet tu përshtatet nevojave të udhëtareve dhe pushuesve, që të kenë mundësinë për mënyrën sa më të shpejte të udhëtimit.

Për të bërë të mundur që secili të ndihmoje Wikitravel është ndërtuar [[Wiki]] dhe përdor persoftware [[MediaWiki]]. Projekti është frymëzuar nga [[Wikipedia]], por nuk është një projekt motër dhe nuk mbahet nga [[Fondacioni Wikimedia]].

Wikitravel filloi në korrik [[2003]] në gjuhën angleze, një version në gjuhën gjermane pasoi më [[7 tetor]] [[2004]].

== Në gjuhet e tjera ==
Në prill [[2007]] ekzistonin pesëmbëdhjete variante gjuhësore, faktikisht në gjuhet (duke zbritur sipas madhësisë) [[anglisht]], italisht, gjermanisht, japonisht, frëngjisht, portugeze, spanjisht, suedisht, holandisht, katalanisht, rumanisht, esperanto, hungarisht, polonisht, finlandisht dhe hindi.

Në [[23 mars]] [[2007]], Wikitravel ka 28099 artikuj në gjithë gjuhët.[http://wikitravel.org/shared/Multilingual_statistics]

Si te Wikimedia projektet përdoret edhe te Wikitravel licenca Copyleft &quot;[[Creative Commons]] Attribution-ShareAlike&quot;, kjo lejon që të kopjohen përmbajtja e faqeve.

Më [[20 prill]] [[2006]] u njoftua shitja e domenes ''wikitravel.org'' tek ndërmarrja ''Internet Brands''&lt;ref&gt;[http://www.corporate-ir.net/ireye/ir_site.zhtml?ticker=27587&amp;script=410&amp;layout=-6&amp;item_id=845378 corporate-ir.net]&lt;/ref&gt;.

Që nga [[1 prill]] [[2008]] Wikitravel financohet përmes [[Google AdWords|Google-Rreklama]].

Më [[1 maj]] [[2007]] Wikitravel fitoi [[Webby Award]] në kategorinë &quot;udhëtime&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.webbyawards.com/webbys/current.php#webby_entry_travel|title=Webby Nominees&lt;!-- Roboti gjeneroi titull për referencën --&gt;|access-date=26 qershor 2009|archive-date=8 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110408222105/http://www.webbyawards.com/webbys/current.php#webby_entry_travel|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Në [[2007]] nisi ''Wikitravel Extra'' (ende në Beta-Test). Këtu mundën përdoruesit e Wikitravel të shkruajnë blog dhe të diskutojnë mbi pervojet e veta të udhëtimeve që kanë bërë.

== Ne shqip ==
'''Nga fillimi i 2009 u shtrua edhe kerkesa per ta bere ne gjuhen shqipe. Deri me sot jane vetem dy perdorues qe jane te gatshem ta celin ne gjuhen shqipe. Dhe kerkohet dhe nje i trete.'''

== Referime ==
{{ref}}

== Lidhje të jashtme ==
* [http://wikitravel.org/ Wikitravel Oficial site]
* [[wikivoyage:de:Hauptseite|Wikivoyage në gjuhën gjermane]]
* [[wikivoyage:|Wikivoyage në gjuhën angleze]]
* [http://www.faz.net/s/RubB4457BA9094E4B44BD26DF6DCF5A5F00/Doc~E9ECAC000C280471AA7A05E210FF3A79A~ATpl~Ecommon~Scontent.html Raporti kritik në Frankfurter Allgemeinen Zeitung]

[[Kategoria:Wikiprojekt]]
[[Kategoria:Letërsi udhëtimi]]</text>
      <sha1>dqhezcv16wquvl1ot6wo7wbh9d0rmwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurt Russell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75971</id>
    <revision>
      <id>3001125</id>
      <parentid>2272056</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6215" sha1="gpfjqfacpkpyvmr9jytufqpzzakzq8r" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Kurt Russell
|foto = [[Skeda:Kurt Russell 1.jpg |220px]]
| title = Russell në premierën e filmit ''[[Grindhouse (film)|Grindhouse]]'' në [[Austin, Texas]], mars 2007 
| emri i vërtetë = Kurt Vogel Russell 
| birth_date =  [[17 mars]] [[1951]] 
| birth_place = [[Springfield]]&lt;br /&gt;[[Massachusetts]], [[United States|SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = [[Season Hubley]] (1979 - 1983), [[Goldie Hawn]] (1983 - prezent)
| nationality = amerikan
| website = 
}}


'''Kurt Vogel Russell''' (Springfield, [[17 mars]] [[1951]]) ështe një aktor amerikan.


== Biografia ==
Bir i aktorit të serive televizive amerikane Bing Russell, ka alternuar karrierën e tij kinematografike me atë  sportive.  Në vitin [[1960]] firmos një kontratë me [[Disney]] qe e lidh me shtëpinë kinematografike për dhjet vjet, gjatë te cilave interpreton shumë filma për fëmije.

Pasi mbylli kontratën me Disney, implikohet në fushën e [[baseball]]it, deri kur pëson një dhembje ne shpatull, dhimbje që e detyroi të mbyll karrierën e tij në baseball.  Pas dëmtimit i kushtohet aktrimit merr pjese në disa telefilma te ndryshëm, për tu kujtuar është filmi &quot;Elvisi, Mbreti i Rokut&quot; i drejtuar nga [[John Carpenter]].  Nga ky bashkëpunim lind një miqësi e cila do ta drejtoj aktorin te marrë pjese në filmin e famshëm &quot;1997 : ikje nga [[New York]]u&quot;, film i cili e bën të njohur në mbare botën.

Bashkëpunimi me këtë regjisor vijoi me filmat e famshëm si &quot;[[The Thing]]&quot; dhe &quot;[[Big truble on China town]]&quot; duke i alternuar rolet dramatike dhe komike në mënyrë brilante.

== Jeta personale ==
Ne fillimet e viteve 80' lidhet me aktoren e famshme [[Goldie Hawn]], nga kjo lidhje lindi djali i tyre Wyatt.

== Russell - Tarantino ==
Në vitin [[2007]] bashkëpunon me regjisorin e famshëm [[Quentin Tarantino]] i cili e fton të aktrojë në filmin e tij &quot;[[Grindhouse]]&quot;.  Në këtë film Russell interpreton rrolin e një psikopati i cili bredh Amerikën me makinën e tij vrasëse, me këtë rol Russell i kthehet personazhit te filmit &quot;Ikje nga New York&quot;.

== Filmografia ==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#B0C4DE&quot; align=&quot;center&quot;
! Viti
! Filmi
! Roli
! Vërejtje
|-
|1962
|''[[Nick Barlow: My Biggest Headache]]''
|Nick Barlow
|
|-
|1963
|''[[It Happened at the World's Fair]]''
|Boy who kicks Mike
|
|-
|1964
|''[[Guns of Diablo]]''
|Jamie McPheeters
|
|-
|1966
|''[[Follow Me, Boys!]]''
|Whitey
|
|-
|rowspan=2|1968
|''[[The One and Only, Genuine, Original Family Band]]''
|Sidney Bower
|
|-
|''[[The Horse in the Gray Flannel Suit]]''
|Ronnie Gardner
|
|-
|rowspan=2|1969
|''[[Guns in the Heather]]''
|Rich
|
|-
|''[[The Computer Wore Tennis Shoes]]''
|Dexter Riley
|
|-
|rowspan=2|1971
|''[[The Barefoot Executive]]''
|Steven Post
|
|-
|''[[Fools' Parade]]''
|Johnny Jesus
|
|-
|1972
|''[[Now You See Him, Now You Don't]]''
|Dexter Riley
|
|-
|rowspan=2|1973
|''[[Charley and the Angel]]''
|Ray Ferris
|
|-
|''[[Superdad]]''
|Bart
|
|-
|rowspan=2|1975
|''[[The Strongest Man in the World]]''
|Dexter Riley
|
|-
|''[[The Deadly Tower]]''
|[[Charles Whitman]]
|Made For TV Movie
|-
|1979
|''[[Elvis (1979 film)|Elvis]]''
|Elvis Presley
|I nominuar për - [[Emmy Award]]
|-
|1980
|''[[Used Cars]]''
|Rudolph &quot;Rudy&quot; Russo
|
|-
|rowspan=2|1981
|''[[Escape from New York]]''
|Snake Plissken
|
|-
|''[[The Fox and the Hound]]''
|Adult Copper
|voice
|-
|1982
|''[[The Thing (film)|The Thing]]''
|R.J. MacReady
|
|-
|1983
|''[[Silkwood]]''
|Drew Stephens
|I nominuar për - [[Golden Globe]]
|-
|rowspan=2|1984
|''[[Swing Shift (film)|Swing Shift]]''
|Mike &quot;Lucky&quot; Lockhart
|
|-
|''[[Terror in the Aisles]]''
|
|archival footage
|-
|1985
|''[[The Mean Season]]''
|Malcolm Anderson
|
|-
|rowspan=2|1986
|''[[Big Trouble in Little China]]''
|Jack Burton
|
|-
|''[[The Best of Times (film)|The Best of Times]]''
|Reno Hightower
|
|-
|1987
|''[[Overboard (1987 film)|Overboard]]''
|Dean Proffitt
|
|-
|1988
|''[[Tequila Sunrise (film)|Tequila Sunrise]]''
|Det. Lt. Nicholas 'Nick' Frescia
|
|-
|rowspan=2|1989
|''[[Winter People]]''
|Wayland Jackson
|
|-
|''[[Tango &amp; Cash]]''
|Gabriel &quot;Gabe&quot; Cash
|
|-
|1991
|''[[Backdraft (film)|Backdraft]]''
|Stephen 'Bull' McCaffrey / Dennis McCaffrey
|
|-
|rowspan=2|1992
|''[[Unlawful Entry (film)|Unlawful Entry]]''
|Michael Carr
|
|-
|''[[Captain Ron]]''
|Captain Ron
|
|-
|1993
|''[[Tombstone (film)|Tombstone]]'' 
|[[Wyatt Earp]]
|
|-
|rowspan=2|1994
|''[[Stargate (film)|Stargate]]''
|Col. [[Jonathan O'Neill|Jonathan &quot;Jack&quot; O'Neil]]
|
|-
|''[[Forrest Gump]]''
|voice of Elvis
|
|-
|rowspan=2|1996
|''[[Executive Decision]]''
|Dr. Phil David Grant
|
|-
|''[[Escape from LA]]''
|Snake Plissken
|also co-writer
|-
|1997
|''[[Breakdown (film)|Breakdown]]''
|Jeffrey &quot;Jeff&quot; Taylor
|
|-
|1998
|''[[Soldier (film)|Soldier]]''
|Todd
|
|-
|rowspan=2|2001
|''[[3000 Miles To Graceland]]''
|Michael Zane
|
|-
|''[[Vanilla Sky]]''
|McCabe
|
|-
|2002
|''[[Interstate 60]]''
|Capt. Ives
|
|-
|2003
|''[[Dark Blue]]''
|Eldon Perry
|
|-
|2004
|''[[Miracle (film)|Miracle]]''
|[[Herb Brooks]]
|
|-
|rowspan=2|2005
|''[[Sky High (2005 film)|Sky High]]''
|Steve Stronghold / The Commander
|
|-
|''[[Dreamer (2005 film)|Dreamer]]''
|Ben Crane
|
|-
|2006
|''[[Poseidon (film)|Poseidon]]''
|Robert Ramsey
|
|-
|rowspan=2|2007
|''[[Grindhouse (film)|Grindhouse]]''
|Stuntman Mike McKay
|segment &quot;[[Death Proof]]&quot;
|-
|''[[Cutlass (film)|Cutlass]]''
|Dad
|
|-
|2008
|''[[The Lost Eagles]]''
|John Holloway
|
|-
|2011
|''[[Touchback]]''
|Coach Hand
|
|-
|2013
|''[[The Art of the Steal]]''
|Crunch Calhoun
|
|-
|rowspan=3|2015
|''[[Fast &amp; Furious 7]]''
|Frank Petty / Mr. Nobody
|
|-
|''[[The Hateful Eight]]''
|John &quot;The Hangman&quot; Ruth
|
|-
|''[[Bone Tomahawk]]''
|Sheriff Franklin Hunt
|
|}

== Referime ==


== External links ==
{{Commons|Kurt Russell}}
*{{imdb emri|id=0000621|emri=Kurt Russell}}


&lt;!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --&gt;

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1951]]</text>
      <sha1>gpfjqfacpkpyvmr9jytufqpzzakzq8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Club Brugge K.V.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76385</id>
    <revision>
      <id>3001166</id>
      <parentid>2848935</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:50:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6361" sha1="nw4s48q88m6mkh0oc0esgl32ujz8os2" xml:space="preserve">{{ infobox football club|
  header color = #0173FF |
  writing color = #000000 |
  clubname = Club Brugge |
  image    = 600px Azzurro e Nero con corona.png|
  clubcolors    = [[File:600px Azzurro e Nero con corona.png|20px]]|
  fullname = Club Brugge &lt;br /&gt;Koninklijke Voetbalvereniging |
  nickname = ''Blauw-Zwart'' (Blu-Zezë), ''Club'', ''FCB'' |
  founded  = 1891 |
  ground   = [[Jan Breydel Stadium]],&lt;br /&gt;[[Bruges]] |
  capacity = 29,042 |
  chairman = {{flamuri|Belgjika}} [[Pol Jonckheere]] |
  manager  = {{flamuri|Holanda}} [[Adrie Koster]] |
  league   = [[Belgian Pro League]] |
  season   = 2024/25 |
  position = 2. |
| pattern_la1 = _brugge1920h
| pattern_b1  = _brugge1920h
| pattern_ra1 = _brugge1920h
| pattern_sh1 = _brugge1920h
| pattern_so1  = _brugge1920h
| leftarm1    = 0071EE
| body1       = 0071EE
| rightarm1   = 000000
| shorts1     = 000000
| socks1      = 000000
| pattern_b2  = _brugge1920a
| pattern_la2 = _brugge1920a
| pattern_ra2 = _brugge1920a
| pattern_sh2 = _brugge1920a
| pattern_so2 = _brugge1920a
| leftarm2    = 800000
| body2       = 800000
| rightarm2   = 800000
| shorts2     = 800000
| socks2      = 800000
|pattern_la3 = _brugge1920t
 |pattern_b3  = _brugge1920t
 |pattern_ra3 = _brugge1920t
 |pattern_sh3 = _brugge1920t
 |pattern_so3 = _brugge1920t
 |leftarm3    = 57ffff
 |body3       = 57ffff
 |rightarm3   = 57ffff
 |shorts3     = 000000
 |socks3      = C6E2E1
}}
'''Club Brugge K.V.''' është një klub i futbollit belg nga qyteti Bruggea. Eshtë themeluar në 1891. dhe është një nga klubet më të famshëm belg. Stadiumin e tij është Jan Breydel, me një kapacitet prej 29 997 vende.

Rivalë kryesore janë Anderlecht, Bruksel (Anderlecht), Standard de vasal dhe qytetit rivalin e Cerc që ndan të stadiumit. Club Brugge është i vetmi klub që ka luajtur në finalet e Kupës kampionëve Evropian, dhe ka luajtur në garat përfundimtare të kupës së UEFA-s në vitin 1976.

== Historia ==

*'''1890: Brugsche Football Club'''
Klubi u krijua nga studentën e vjetër të shkollës katolike Broeders Xaverianen dhe nga shkolla asnjëanse Koninklijk Atheneum.
*'''13 nëntor 1891: Klubi u rikrijua'''
Klubi u rikrijua. Kjo ka qënë data zyrtare e krijimit të klubit.
*'''1892: Bordi zyrtar'''
Një bordë zyrtar u vendos për herë të parë në klub.
*'''1894: Football Club Brugeois '''
Klubi u krijua nga 16 anëtarët e vjetër të Brugsche FC.
*'''1895: Vlaamsche Football Club de Bruges '''
Klubi u krijua në qytet.
*'''1895/1896: 1895/1896: the UBSSA set up in 1895. and they went to the UBSSA and took part of the first Belgian national league.'''
*'''1896: Duke lënë UBSSA'''
Financiarisht ishte e vështirë për FC Brugeois kështu që pas një viti ata e lanë UBSSA.
*'''1897: Bashkimi'''
FC Brugeois u bashkua me Brugsche FC por ata vazhduan me emrin e ri Football Club Brugeois.
*'''1902: Bashkimi i ri '''
Vlaamsche FC u bashkua me FC Brugeois.
*'''1912: De Klokke'''
Ata lëvizën në stadiumin e ri të quajtur &quot;De Klokke&quot;.
*'''1913/1914: Finalja e parë e kupës'''
FC Brugeois arritën për herë të parë në finalen e [[Kupës së Belgjikës]] por ata u mposhtën 2–1 nga [[Union SG]].
*'''1920: Për herë të parë kampion të ligës'''
Klubi u bë herë të parë kampion i [[Belgian Pro League|divizionit të parë]].
*'''1926: Royal Football Club Brugeois '''
The club get number 3 as their [[Matricule|matricule number]] and in the same year they get the royal title.
*'''1928: Rënja e parë'''
Klubi ra për herë të parë në [[Divizioni i Dytë Belg|divizionin e dytë]].
*'''1930: Status i ri'''
Presidenti Albert Dyserynck e ndryshoi statusin e klubit si një shoqëri jo-fitimprurëse.
*'''1931: Albert Dyserynckstadion'''
Kur presidenti Albert Dyserynck vdiq papritur ata ndryshuan emrin e stadiumit duke e bërë Albert Dyserynckstadion.
*'''1959: Arritja në divizionin e parë'''
RFC Brugeois u ngjitën në [[Belgian Pro League|divizionin e parë]] dhe kur nuk ranë që nga ajo kohë.
*'''1968: First time cup winners'''
Ata fituan [[Kupa e Belgjikës|Kupën e Belgjikës]] për herë të paë kundër [[Beerschot AC]] (1–1, 7–6 pas penalltive).
*'''1972: Club Brugge Koninklijke Voetbalvereniging '''
Klubi ndryshoi emrin duke e bërë Club Brugge KV
*'''1975: [[Jan Breydel Stadium|Olympiastadion]]'''
Ata lanë stadiumin Albert Dyserynckstadion duke shkuar te [[Jan Breydel Stadium|Olympiastadion]] (momentalish me emrin [[Stadiumi Jan Breydel|Jan Breydelstadion]]).
*'''1976: Pozicioni më i lartë në [[UEFA Europa League|Kupën UEFA]]'''
Nën drejtimin e trajnerit austriak [[Ernst Happel]], Club Brugge arriti në finalet e Kupës UEFA dhe humbën kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]] (3–2 dhe 1–1).
*'''1978: E vetmja skuadër [[Belgjika|belge]] në finale të [[UEFA Champions League|Kupës Europiane]]'''
Ende nën drejtimin e [[Ernst Happel]], klubi u ndesh kundër anglezëve të [[Liverpool F.C.|Liverpool]] sërisht në finalen e Kupës Europiane. Këtë herë ishte finalja e [[UEFA Champions League|Kupës së Kampionëve Europiane]]. Ata sërisht humbën (1–0). Club Brugge është i vetmi klub belg që ka arritur dy herë në finale të atij kompedicioni të rëndësishëm.
*'''1992: Goli i parë i shënuar në [[UEFA Champions League|Champions League]]'''
[[Daniel Amokachi]] është shënuesi i parë për skuadrën belge në [[UEFA Champions League|Champions League]]. Ai shënoi kundër [[PFC CSKA|CSKA Moskva]].
*'''1998: [[Jan Breydel Stadium|Jan Breydelstadion]]'''
[[Stadiumi Jan Breydel|Olympiastadion]] u nevojitë që të zgjerohej për organizimin e Euro 2000. Ata gjithashtu e ndryshuan emrin duke e bërë [[Stadiumi Jan Breydel|Jan Breydelstadion]].
*'''2006: CLUBtv'''
Club Brugge u bë klubi i parë belg që krijon kanalin e parë.

== Sukseset ==
Kupën e kampionëve 
Finalist: 1978.
 
Kupen e UEFA-s 
Finalist në vitin 1976.

 
* Kampion shteti: 1920., 1973., 1976., 1977., 1978., 1980., 1988., 1990., 1992., 1996., 1998., 2003., 2005.
* Kupën Belge: 1968., 1970., 1977., 1986., 1991., 1995., 1996., 2002., 2004., 2007.
* Finalist: 1914., 1979., 1983., 1994., 1998., 2005.
* Superkup Belgjikë : 1980., 1986., 1988., 1990., 1991., 1992., 1994., 1996., 1998., 2002., 2003., 2004., 2005. 
Finalist: 1995., 2007.

[[Kategoria:Klube futbolli në Belgjikë‎]]
[[Kategoria:Klube futbolli]]</text>
      <sha1>nw4s48q88m6mkh0oc0esgl32ujz8os2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001381</id>
      <parentid>3001166</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6359" sha1="c66j0jbuwcgam7joqfb4cef45y9clcp" xml:space="preserve">{{ infobox football club|
  header color = #0173FF |
  writing color = #000000 |
  clubname = Club Brugge |
  image    = 600px Azzurro e Nero con corona.png|
  clubcolors    = [[File:600px Azzurro e Nero con corona.png|20px]]|
  fullname = Club Brugge &lt;br /&gt;Koninklijke Voetbalvereniging |
  nickname = ''Blauw-Zwart'' (Blu-Zezë), ''Club'', ''FCB'' |
  founded  = 1891 |
  ground   = [[Jan Breydel Stadium]],&lt;br /&gt;[[Bruges]] |
  capacity = 29,042 |
  chairman = {{flamuri|Belgjika}} [[Pol Jonckheere]] |
  manager  = {{flamuri|Holanda}} [[Adrie Koster]] |
  league   = [[Belgian Pro League]] |
  season   = 2024/25 |
  position = 2. |
| pattern_la1 = _brugge1920h
| pattern_b1  = _brugge1920h
| pattern_ra1 = _brugge1920h
| pattern_sh1 = _brugge1920h
| pattern_so1  = _brugge1920h
| leftarm1    = 0071EE
| body1       = 0071EE
| rightarm1   = 000000
| shorts1     = 000000
| socks1      = 000000
| pattern_b2  = _brugge1920a
| pattern_la2 = _brugge1920a
| pattern_ra2 = _brugge1920a
| pattern_sh2 = _brugge1920a
| pattern_so2 = _brugge1920a
| leftarm2    = 800000
| body2       = 800000
| rightarm2   = 800000
| shorts2     = 800000
| socks2      = 800000
|pattern_la3 = _brugge1920t
 |pattern_b3  = _brugge1920t
 |pattern_ra3 = _brugge1920t
 |pattern_sh3 = _brugge1920t
 |pattern_so3 = _brugge1920t
 |leftarm3    = 57ffff
 |body3       = 57ffff
 |rightarm3   = 57ffff
 |shorts3     = 000000
 |socks3      = C6E2E1
}}
'''Club Brugge K.V.''' është një klub i futbollit belg nga qyteti Bruggea. Eshtë themeluar në 1891. dhe është një nga klubet më të famshëm belg. Stadiumin e tij është Jan Breydel, me një kapacitet prej 29 997 vende.

Rivalë kryesore janë Anderlecht, Bruksel (Anderlecht), Standard de vasal dhe qytetit rivalin e Cerc që ndan të stadiumit. Club Brugge është i vetmi klub që ka luajtur në finalet e Kupës kampionëve Evropian, dhe ka luajtur në garat përfundimtare të kupës së UEFA-s në vitin 1976.

== Historia ==

*'''1890: Brugsche Football Club'''
Klubi u krijua nga studentën e vjetër të shkollës katolike Broeders Xaverianen dhe nga shkolla asnjëanse Koninklijk Atheneum.
*'''13 nëntor 1891: Klubi u rikrijua'''
Klubi u rikrijua. Kjo ka qënë data zyrtare e krijimit të klubit.
*'''1892: Bordi zyrtar'''
Një bordë zyrtar u vendos për herë të parë në klub.
*'''1894: Football Club Brugeois '''
Klubi u krijua nga 16 anëtarët e vjetër të Brugsche FC.
*'''1895: Vlaamsche Football Club de Bruges '''
Klubi u krijua në qytet.
*'''1895/1896: Hyrja në UBSSA'''
Klubi iu bashkua UBSSA-së në vitin 1895 dhe mori pjesë në kampionatin e parë kombëtar belg.
*'''1896: Duke lënë UBSSA'''
Financiarisht ishte e vështirë për FC Brugeois kështu që pas një viti ata e lanë UBSSA.
*'''1897: Bashkimi'''
FC Brugeois u bashkua me Brugsche FC por ata vazhduan me emrin e ri Football Club Brugeois.
*'''1902: Bashkimi i ri '''
Vlaamsche FC u bashkua me FC Brugeois.
*'''1912: De Klokke'''
Ata lëvizën në stadiumin e ri të quajtur &quot;De Klokke&quot;.
*'''1913/1914: Finalja e parë e kupës'''
FC Brugeois arritën për herë të parë në finalen e [[Kupës së Belgjikës]] por ata u mposhtën 2–1 nga [[Union SG]].
*'''1920: Për herë të parë kampion të ligës'''
Klubi u bë herë të parë kampion i [[Belgian Pro League|divizionit të parë]].
*'''1926: Royal Football Club Brugeois '''
The club get number 3 as their [[Matricule|matricule number]] and in the same year they get the royal title.
*'''1928: Rënja e parë'''
Klubi ra për herë të parë në [[Divizioni i Dytë Belg|divizionin e dytë]].
*'''1930: Status i ri'''
Presidenti Albert Dyserynck e ndryshoi statusin e klubit si një shoqëri jo-fitimprurëse.
*'''1931: Albert Dyserynckstadion'''
Kur presidenti Albert Dyserynck vdiq papritur ata ndryshuan emrin e stadiumit duke e bërë Albert Dyserynckstadion.
*'''1959: Arritja në divizionin e parë'''
RFC Brugeois u ngjitën në [[Belgian Pro League|divizionin e parë]] dhe kur nuk ranë që nga ajo kohë.
*'''1968: First time cup winners'''
Ata fituan [[Kupa e Belgjikës|Kupën e Belgjikës]] për herë të paë kundër [[Beerschot AC]] (1–1, 7–6 pas penalltive).
*'''1972: Club Brugge Koninklijke Voetbalvereniging '''
Klubi ndryshoi emrin duke e bërë Club Brugge KV
*'''1975: [[Jan Breydel Stadium|Olympiastadion]]'''
Ata lanë stadiumin Albert Dyserynckstadion duke shkuar te [[Jan Breydel Stadium|Olympiastadion]] (momentalish me emrin [[Stadiumi Jan Breydel|Jan Breydelstadion]]).
*'''1976: Pozicioni më i lartë në [[UEFA Europa League|Kupën UEFA]]'''
Nën drejtimin e trajnerit austriak [[Ernst Happel]], Club Brugge arriti në finalet e Kupës UEFA dhe humbën kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]] (3–2 dhe 1–1).
*'''1978: E vetmja skuadër [[Belgjika|belge]] në finale të [[UEFA Champions League|Kupës Europiane]]'''
Ende nën drejtimin e [[Ernst Happel]], klubi u ndesh kundër anglezëve të [[Liverpool F.C.|Liverpool]] sërisht në finalen e Kupës Europiane. Këtë herë ishte finalja e [[UEFA Champions League|Kupës së Kampionëve Europiane]]. Ata sërisht humbën (1–0). Club Brugge është i vetmi klub belg që ka arritur dy herë në finale të atij kompedicioni të rëndësishëm.
*'''1992: Goli i parë i shënuar në [[UEFA Champions League|Champions League]]'''
[[Daniel Amokachi]] është shënuesi i parë për skuadrën belge në [[UEFA Champions League|Champions League]]. Ai shënoi kundër [[PFC CSKA|CSKA Moskva]].
*'''1998: [[Jan Breydel Stadium|Jan Breydelstadion]]'''
[[Stadiumi Jan Breydel|Olympiastadion]] u nevojitë që të zgjerohej për organizimin e Euro 2000. Ata gjithashtu e ndryshuan emrin duke e bërë [[Stadiumi Jan Breydel|Jan Breydelstadion]].
*'''2006: CLUBtv'''
Club Brugge u bë klubi i parë belg që krijon kanalin e parë.

== Sukseset ==
Kupën e kampionëve 
Finalist: 1978.
 
Kupen e UEFA-s 
Finalist në vitin 1976.

 
* Kampion shteti: 1920., 1973., 1976., 1977., 1978., 1980., 1988., 1990., 1992., 1996., 1998., 2003., 2005.
* Kupën Belge: 1968., 1970., 1977., 1986., 1991., 1995., 1996., 2002., 2004., 2007.
* Finalist: 1914., 1979., 1983., 1994., 1998., 2005.
* Superkup Belgjikë : 1980., 1986., 1988., 1990., 1991., 1992., 1994., 1996., 1998., 2002., 2003., 2004., 2005. 
Finalist: 1995., 2007.

[[Kategoria:Klube futbolli në Belgjikë‎]]
[[Kategoria:Klube futbolli]]</text>
      <sha1>c66j0jbuwcgam7joqfb4cef45y9clcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Malkovich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76660</id>
    <revision>
      <id>3001126</id>
      <parentid>2272059</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11077" sha1="9mdbk6g1l1oj85tofpy5zeploscm624" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = John  Malkovich
| image = [[Skeda:JohnMalkovich2005Locarno.jpg|250px]]
| title = John  Malkovich , gusht 2005
| emri i vërtetë = John Gavin Malkovich
| birth_date = [[9 dhjetor]] [[1953]]
| birth_place = [[Christopher]] ,[[Illinois]], [[United States|U.S.]]
| death_date =
| death_place =
| role të shquar =
| rroga =
| filma të shquar =
| height =
| pseudonimi =
| bashkëshort = [[Glenne Headly]] (1982-1988) &lt;br /&gt; Nicoletta Peyran (1989-present)
| nationality = amerikan
| website =
}}

'''John Gavin Malkovich''' (lindur 9 dhjetor, [[1953]]) është një [[aktor]] [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] , [[Producent filmi|prodhuesi filmi]] dhe [[Regjizor|regjizor filmi]].

Gjatë 25 viteve të fundit, Malkovich u shfaqën në më shumë se 70 filma. Filmet e tij përfshijnë : ''[[Death of a Salesman (1985 film)|Death of a Salesman]]'',''[[Dangerous Liaisons]]'', ''[[In the Line of Fire]]'', ''[[Con Air]]'', ''[[The Man in the Iron Mask (1998 film)|The Man in the Iron Mask]]'', ''[[Of Mice and Men (1992 film)|Of Mice And Men]]'', ''[[Rounders (film)|Rounders]]'', ''[[Changeling (film)|Changeling]]'', ''[[Eragon]]'', ''[[Being John Malkovich]]'', dhe ''[[Burn After Reading]]''.

== Jeta dhe karriera ==

[[Skeda:John Malkovich.jpg|left|thumb|150px|'''John Malkovich''']]'''John Malkovich''', ([[sqt.]] '''''Xhon Malkoviç'''''), lindi në një qytet të vogël të [[Illinois]]it nga nënë [[skocezët|skoceze]] dhe baba [[kroatët|kroat]]. [[Familja]] e tij njihet si një nga familjet që i dhanë jetë [[Lëvizja Ambjentalise|Lëvizjes Ambientalise]] të [[Illinois]]it. Ajo ishte dhe botuesja e [[gazetë|të përditëshmes]] &quot;''Benton Evening News''&quot; si dhe e [[revista|revistës]] ''&quot;Outdoor Illinois&quot;'' 
Në vitet e fëminisë, për shkak të [[mbipesha|mbipeshës]] së tij, '''Malkovich''' nuk merr pjesë pothuajse asnjëherë në aktivitet dhe çfaqjet shkollore. Megjithatë, kur ishte vetëm 7 vjeç, mbetet i mahnitur nga çfaqja ''Our Town'' e [[shkrimtarë amerikanë|shkrimtarit amerikan]] '''''[[Thornton Wilder]]''''' (''[[1897]]''-''[[1975]]'').
Më vonë, në vitet e [[gjimnazi]]t, merret intensivisht me  [[sport]],  hyn në skuadrën e [[Futbolli amerikan|futbollit amerikan]] të shkollës; dhe me [[muzikë]], luan në [[tub]] dhe [[kitarë]] në [[orkestra|orkestrën]] e shkollës. Bie në peshë shumë shpejt.

Duke ndjekur traditën familjare, '''Malkovich''', vazhdon studimet universitare për [[Shkenca të Ambjentit]]  në  ''[[Eastern Illinois University]]'' edhe pse në të vëtetë tashmë [[recitimi]] dhe [[teatri]] janë bërë pasioni i tij. Pér këtë, më vonë transferohet në  ''[[Illinois State University]]'' dhe ndjek shkollën e [[recitimi]]t. Këtu interpreton për herë të parë në ''The Lover'' të [[dramaturg]]ut  '''''[[Harold Pinter]]'''''  (''[[1930]]'' - ''[[2008]]'').

Në vitin [[1976]] braktis studimet dhe transferohet në [[Chicago]] ku së bashku me '''''[[Gary Sinise]]'''''  dhe të tjerë  krijojnë  ''[[Steppenwolf Theatre Company]]'' që për një kohë të shkurtër bëhet kompania teatrale më në zë e zonës. Merr pjesë në më shumë se pesëdhjetë çfaqje të saj në nje periudhë prej pesë vjetësh.

Në vitin [[1983]] transferohet rishtazi, këtë herë në [[New York]], ku merr pjesë një vit më vonë përkrah '''''[[Dustin Hoffman]]'''''-it në çfaqjen '' &quot;[[Death of a Salesman]]&quot;''   (&quot;Vdekja e Tregtarit Udhëtar&quot;)  të  '''''[[Arthur Miller]]'''''it. I jepet çmimi ''[[Emmy Award]]'' për të njëjtin [[rol]] kur shfaqja transformot në [[film televiziv]].

Roli i tij  i parë në [[kinema]]  është më [[1984]]  në filmin e '''''[[Robert Benton]]''''',  ''&quot;[[Places in the Heart]]&quot;'''  (&quot;Stinët e zemrës&quot;), rol për të cilin u emërua dhe për ''[[Oskar]]'' si ''&quot;[[aktori joprotagonist më i mirë]]&quot;'', për t'u ndjekur menjëherë më pas nga  &quot;''[[The Killing Fields]]''&quot; të '''''[[Roland Joffé]]'''''.
Më [[1988]] është pastaj protagonist përkrah '''''[[Glenn Close]]''''' dhe '''''[[Michelle Pfeiffer]] ''''' në një  film të '''''[[Stephen Frears]] ''''',  '''&quot;[[Dangerous Liaisons]]&quot;'''  (&quot;Marrëdhënie të rrezikshme&quot;). Marrëdhënia që lind gjatë xhirimeve të këtij filmi midis tij dhe '''''[[Michelle Pfeiffer]]'''''-it solli edhe ndarjen e tij nga gruaja e parë ''Glenne Headly''

Më [[1990]] merr pjesë si [[asistent-regjizor]] në  ''&quot;[[Il tè nel deserto]]&quot;'' (&quot;Çaj në shkretëtirë&quot;) të '''''[[Bernardo Bertolucci]]'''''-it ku njihet dhe  më vone edhe martohet  me  [[studiues]]en e [[kultura]]ve të [[Orienti]]t  ''Nicoletta Peyran'' nga e cila ka dy fëmijë.

Më [[1994]] do të jetë përsëri kandidat për ''[[Oskar]]'', gjithmonë si ''&quot;[[aktori joprotagonist më i mirë]]&quot;'', për filmin  ''&quot;[[In the Line of Fire]]&quot;'' (&quot;Në qendër të shënjestrës&quot;) ([[1993]]), të '''''[[Wolfgang Petersen]]''''' ketë rradhë përkrah  me  '''''[[Clint Eastwood]]'''''.

Më [[2008]], po me '''''[[Clint Eastwood]]''''' por ketë radhë si [[regjisor]],  është një prif në  ''[[Changeling (film)|Changeling]]''

== [[Filmografia]] ==
=== [[Aktor]] ===
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-style=&quot;background:#B0C4DE;&quot;
! viti
! Filmi
! Roli
! shënime
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1984 || ''[[Places in the Heart]]'' || Mr. Will || Nominated — [[Academy Award for Best Supporting Actor]] 
|-
| ''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'' || [[Al Rockoff]] || 
|-
| ''[[True West (play)|True West]]'' || Lee ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1985 || ''[[Death of a Salesman (1985 film)|Death of a Salesman]]'' || Biff Loman || (Made for Television) 
|-
| ''[[Eleni (film)|Eleni]]'' || Nick Gage ||
|-
| 1986 || ''[[Rocket to the Moon]]'' || Ben Stark || (Made for Television)
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1987 || ''[[The Glass Menagerie]]'' || Tom Wingfield||
|-
| ''[[Making Mr. Right]]'' || Dr. Jeff Peters/Ulysses ||
|-
| ''[[Empire of the Sun (film)|Empire of the Sun]]'' || Basie ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1988 || ''[[Miles from Home]]'' || Barry Maxwell ||
|-
| ''[[Dangerous Liaisons]]'' || Vicomte Sébastien de Valmont || 
|-
| 1990 || ''[[The Sheltering Sky (film)|The Sheltering Sky]]'' || Port Moresby || 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1991 || ''[[Old Times (film)|Old Times]]''  || Deeley || (Made for Television) 
|-
|''[[The Object of Beauty]]''  || Jake || 
|-
|''[[Queens Logic]]'' || Elliot ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1992 || ''[[Shadows and Fog]]'' || Clown || 
|-
| ''[[Of Mice and Men (1992 film)|Of Mice and Men]]'' || Lennie Small  ||  
|-
| ''[[Jennifer Eight]]'' || Agent St. Anne ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1993 || ''[[In the Line of Fire]]'' || Mitch Leary || [[Academy Award]] nomination
|-
| ''[[Alive (1993 film)|Alive]]'' || Old Carlitos|| 
|-
| 1994 || ''[[Heart of Darkness (1994 film)|Heart of Darkness]]'' || [[Kurtz (Heart of Darkness)|Kurtz]] || (Made for Television)  
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1995 || ''[[O Convento]]'' || Michael || (voice only)
|-
| ''[[Beyond the Clouds (1995 film)|Beyond the Clouds]]'' || The director||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1996 || ''[[Mary Reilly (film)|Mary Reilly]]''  || Dr. Henry Jekyll/Mr. Edward Hyde ||  
|-
| ''[[The Portrait of a Lady (film)|The Portrait of a Lady]]'' || Gilbert Osmond ||
|-
| ''[[The Ogre (film)|The Ogre]]'' || Abel Tiffauges ||
|-
| 1997 || ''[[Con Air]]'' || Cyrus 'The Virus' Grissom ||
|- 
|rowspan=&quot;2&quot;| 1998 || ''[[The Man in the Iron Mask (1998 film)|The Man in the Iron Mask]]'' || [[Athos (fictional character)|Athos]] || 
|-
| ''[[Rounders (film)|Rounders]]'' || Teddy KGB ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1999 || ''[[Being John Malkovich]]''|| John Horatio Malkovich ||
|-
| ''[[The Messenger: The Story of Joan of Arc]]'' || [[Charles VII of France|Charles VII]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2000 || ''[[Shadow of the Vampire]]'' || [[F.W. Murnau]] ||
|-
| ''[[Les Misérables (miniseries)|Les Misérables]]'' (miniseries) || [[Javert]] ||
|-
| 2001 || ''[[Knockaround Guys]]'' || Teddy Deserve ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2002 ||''[[The Dancer Upstairs (film)|The Dancer Upstairs]]'' || Abimael Guzman || Also director 
|-
| ''Napoleon (mini \TVseries)'' || |[[Charles Talleyrand]] ||
|-
|-
|| ''[[Ripley's Game (film)|Ripley's Game]]'' || [[Tom Ripley]] ||  
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2003 || ''[[Johnny English]]'' || Pascal Sauvage || 
|-
| ''[[Um Filme Falado]]'' || Captain John Walesa ||
|-
| ''[[Adaptation.]]'' || Himself ||
|-
| 2004 || ''[[The Libertine (2005 film)|The Libertine]]'' || [[Charles II of England|Charles II]] ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2005 || ''[[The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (film)|The Hitchhiker's Guide to the Galaxy]]'' || [[Humma Kavula]] || 
|-
| ''[[Colour Me Kubrick]]'' || Alan Conway ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2006 || ''[[Art School Confidential (film)|Art School Confidential]]'' || Professor Sandiford  ||   
|-
| ''[[Eragon (film)|Eragon]]'' || [[Galbatorix]] || 
|-
| ''Klimt'' || [[Gustav Klimt]] || 
|-
| ''The Call'' || Priest || short film
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2007 || ''Drunkboat'' || Mort ||
|-
| ''[[In Transit (film)|In Transit]]'' || Pavlov || 
|-
| ''[[Beowulf (2007 film)|Beowulf]]'' || [[Unferth]] ||
|-
| ''[[Polis is This: Charles Olson and the Persistence of Place]]'' || Himself || Independent Documentary
|-
|rowspan=&quot;7&quot;| 2008 || ''[[The Mutant Chronicles]]'' || Constantine || Independent film
|-
| ''[[Gardens of the Night]]'' || Michael ||
|-
| ''[[Burn After Reading]]'' || Osborne Cox || 
|-
| ''[[Changeling (film)|Changeling]]'' || Reverend Briegleb || 
|-
| ''[[The Great Buck Howard]]'' || Buck Howard || 
|-
| ''[[Disgrace]]'' || David Lurie || 
|-
| ''[[Afterwards]]'' || Dr. Joseph Kay || 
|-
| 2010 || ''[[Jonah Hex (film)|Jonah Hex]]'' || [[Quentin Turnbull]] ||
|}

=== Drejtues ===
* ''[[Johnny Loves Bobby (film)|Johnny Loves Bobby]]'' (1989)
* ''Strap-Hanging'' (1999)
* ''[[The Dancer Upstairs (film)|The Dancer Upstairs]]'' (2002)
* ''[[Blazing Satchels (film)|Blazing Satchels]]'' (2008)

=== Prodhues ===
* ''[[The Accidental Tourist (film)|The Accidental Tourist]]'' (1988) (executive producer) 
* ''[[Ghost World (film)|Ghost World]]'' (2001)
* ''[[The Dancer Upstairs (film)|The Dancer Upstairs]]'' (2002)
* ''[[The Libertine (2005 film)|The Libertine]]'' (2004)
* ''[[Kill the Poor (film)|Kill the Poor]]'' (2006)
* ''[[Art School Confidential (film)|Art School Confidential]]'' (2006)
* ''[[Juno (film)|Juno]]'' (2007)

== Referimet ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons|John Malkovich}}
* {{imdb emri|id=518|emri=John Malkovich}}
* [http://www.independent.co.uk/extras/sunday-review/regulars/how-we-met-john-malkovich--bella-freud-789145.html How We Met: John Malkovich &amp; Bella Freud] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201065606/http://www.independent.co.uk/extras/sunday-review/regulars/how-we-met-john-malkovich--bella-freud-789145.html |date=1 December 2008 }} - brief 2008 interview in [[The Independent]]

[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Regjisorë amerikanë]]
[[Kategoria:Producentë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1953]]</text>
      <sha1>9mdbk6g1l1oj85tofpy5zeploscm624</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Asim Luzha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76729</id>
    <revision>
      <id>3001252</id>
      <parentid>2852987</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="th6uncz1dc1r7p8shhgmfudmgcq6aw6" xml:space="preserve">[[Skeda:Asim Lluzha.JPG|thumb|200px|'''Mulla Asim Efendi Luzha''']]
'''Mulla Asim Efendi Luzha''' lindi në [[Gjakova|Gjakovë]], në vitin [[1890]] dhe vdiq ne vitin [[1945]] rrjedh nga një familje e njohur qytetare, intelektuale, fetare dhe atdhetare.  

== Biografia ==
Është djali i dijetarit të madh, Myderriz Murteza Efendi Luzhës, që në popull njihet me titujt e nderuem : Haxhi Myderrizi, që do të thotë se ishte Haxhi dhe Myderriz. Kjo për atë kohë, ore mik, është sikur sot me kenë akademik !

Mulla Asim Efendi Luzha mësimet fillestare i kreu në Gjakovë, i vazhdoi në Shkup, kurse i përfundoi në Gjakovë, në Medresën e Madhe.

Tërë jetën, ky burrë dijetar e trim, shërbeu me përkushtim. Shërbeu me nderë, në dimër e verë, ishte hoxhë, predikues, mësues.

Në fillim e caktuen të shërbej në katunde të Gjakovës, në Cërmjan, në Skivjan, ku shërbeu me përkushtim, me devotshmëri, aq sa ende ka pleqë që e përmendin me respekt, me dashuri.

Kur u kthye në vendlindje, në Gjakovë, meqë kishte fitue përvojë e emëruen imam në Xhaminë e &quot;Islam Begut&quot;, e cila ndodhej në qendër të Gjakovës, ku shërbeu deri në fund të jetës së tij, që përfundoi tragjikisht, por kështu lartësohet njeriu shpirtërisht.

Mulla Asim Efendi Luzha, përveç shërbimit si hoxhë, predikues, mësues, një kohë, për rrethanat e kohës, ishte domosdoshmëri, kur shumica kishte frikë, ai është marrë edhe me politikë.

Në vitin 1938 u zgjedh deputet i popullit në Drenicë, pra ka përfaqësuar interesat e Drenicës në Beograd, në Kuvendin e Mbretërisë së Jugosllavisë, gjatë viteve 1938-1941, derisa Mbretëria Jugosllave u shkatërrue, meqë, sikur dihet, nga Gjermania e Hitlerit ajo mbretëri, që ishte varr'i popujve, për shqiptarët në veçanti, u pushtue, u coptue.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, në vitet 1941-1944, për shqiptarët e Kosovës, që kryesisht u bashkuen me Shqipni, edhe pse ishin nën Itali, nën Gjermani, gëzuen pakëz liri.

Kjo nuk zgjati shumë, sepse menjëherë, pas luftës, filloi një tjetër zullum. Zullumi filloi në Drenicë, me fillimin e vitit 1945, kudo vrasje, pushkatime, masakrime nga forcat armike, nga brigadat partizane-çetnike.

Duke e vërejtur zemërimin e madh të popullit të Drenicës, në krye me Shaban Polluzhën, forcat partizane-çetnike, përmes Fadil Hoxhës, kërkuen bisedime.  

Bisedimet filluen, me Ymer Pulën e Ismet Shaqirin por sa filluen ato dështuen !  Atëherë, sërish, kërkuen bisedime, që ishin vetëm kurtha, mashtrime. E kërkuan me telegram urgjent nga Prishtina ish-deputetin e Drenicës, Mulla Asim Efendi Luzhën, i cili ishte hoxhë në Xhaminë e &quot;Islam Begut&quot; në Gjakovë.

Mulla Asim Efendi Luzhën, para se të nisej për në Prishtinë, disa hoxhallarë gjakovarë, që ishin anti-komunistë, atdhetarë, si Hafiz Ymer Guta e Hasan Efendi Dashi e këshilluen Asim Efendinë të mos shkoi në Prishtinë, por ai, meqë e donte Drenicën, nuk i ndëgjoi dhe u nisë, shkoi.

Kur arriti në Prishtinë, në Shtabin Operativ, i thanë se bisedimet me përfaqësuesit e Drenicës do të mbahen në katundin Tërstenik. Mulla Asim Efendi Luzha, i shoqëruar nga dy partizanë arrinë në katundin Tërstenik.

Ishte dimër, ora 21, me 30 janar 1945, ushtari që e shoqëronte, kinse e mbronte, duke u ngjitur shkallëve në kullë i futi hoxhës bombën e aktivizuar në xhep dhe vetë iku, ndërsa bomba ekplodoi dhe jeta e hoxhës përfundoi !  Ka edhe versionet të tjera, por përfundimi është se hoxha u vra, në gjak u la, nga Drenica për së gjalli nuk u nda !  

Mulla Asim Efendi Luzha u varros në Tërstenik, por pas një kohe e zhvarrosin dhe e dërgojnë në Gjakovë, ku varroset me nderime afër Urës së Tabakëve, në varrezat e Tyrbes së Tahir Efendisë.  

Populli i Drenicës e ka përjetësuar Hoxhën, Asim Efendi Luzhën, siç thotë edhe kjo këngë popullore : 

 ''Asim Luzha ni hoxhë azgan,'' 
 Pej Prishtine nisë koka konë, 
 Drekën gjysë e paska lanë, 
 Ni besë të Zotit e paska dhan, 
 Për Drenicë me u ba kurban. 
 O fort mërzitet Shaban Polluzha 
 Sod na u vra edhe Asim Luzha, 
 Sa t'jenë jeta me jetue, 
 Kurrë Drenica s'ka me t'harrue, 
 S'e harron kët deputet 
 Ja dha votat për shumë vjet.''

Këto vargje të këngë popullore me titull: &quot;Çka po thotë Asim Luzha&quot; tregojnë me besnikëri, se hoxha gjakovar, Mulla Asim Efendi Luzha, u ba kurban, u ba fli, për Drenicë, për Kosovë, për Shqipni.

[[Kategoria:Personalitete islame shqiptare]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1890]]
[[Kategoria:Vdekje 1945]]</text>
      <sha1>th6uncz1dc1r7p8shhgmfudmgcq6aw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001253</id>
      <parentid>3001252</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4695" sha1="440rwc0scmwnjmo6fvrwuv5b7otn44k" xml:space="preserve">[[Skeda:Asim Lluzha.JPG|thumb|200px|'''Mulla Asim Efendi Luzha''']]
'''Mulla Asim Efendi Luzha''' lindi në [[Gjakova|Gjakovë]], në vitin [[1890]] dhe vdiq ne vitin [[1945]] rrjedh nga një familje e njohur qytetare, intelektuale, fetare dhe atdhetare.  

== Biografia ==
Është djali i dijetarit të madh, Myderriz Murteza Efendi Luzhës, që në popull njihet me titujt e nderuem : Haxhi Myderrizi, që do të thotë se ishte Haxhi dhe Myderriz. Kjo për atë kohë, ore mik, është sikur sot me kenë akademik !

Mulla Asim Efendi Luzha mësimet fillestare i kreu në Gjakovë, i vazhdoi në Shkup, kurse i përfundoi në Gjakovë, në Medresën e Madhe.

Tërë jetën, ky burrë dijetar e trim, shërbeu me përkushtim. Shërbeu me nderë, në dimër e verë, ishte hoxhë, predikues, mësues.

Në fillim e caktuen të shërbej në katunde të Gjakovës, në Cërmjan, në Skivjan, ku shërbeu me përkushtim, me devotshmëri, aq sa ende ka pleqë që e përmendin me respekt, me dashuri.

Kur u kthye në vendlindje, në Gjakovë, meqë kishte fitue përvojë e emëruen imam në Xhaminë e &quot;Islam Begut&quot;, e cila ndodhej në qendër të Gjakovës, ku shërbeu deri në fund të jetës së tij, që përfundoi tragjikisht, por kështu lartësohet njeriu shpirtërisht.

Mulla Asim Efendi Luzha, përveç shërbimit si hoxhë, predikues, mësues, një kohë, për rrethanat e kohës, ishte domosdoshmëri, kur shumica kishte frikë, ai është marrë edhe me politikë.

Në vitin 1938 u zgjedh deputet i popullit në Drenicë, pra ka përfaqësuar interesat e Drenicës në Beograd, në Kuvendin e Mbretërisë së Jugosllavisë, gjatë viteve 1938-1941, derisa Mbretëria Jugosllave u shkatërrue, meqë, sikur dihet, nga Gjermania e Hitlerit ajo mbretëri, që ishte varr'i popujve, për shqiptarët në veçanti, u pushtue, u coptue.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, në vitet 1941-1944, për shqiptarët e Kosovës, që kryesisht u bashkuen me Shqipni, edhe pse ishin nën Itali, nën Gjermani, gëzuen pakëz liri.

Kjo nuk zgjati shumë, sepse menjëherë, pas luftës, filloi një tjetër zullum. Zullumi filloi në Drenicë, me fillimin e vitit 1945, kudo vrasje, pushkatime, masakrime nga forcat armike, nga brigadat partizane-çetnike.

Duke e vërejtur zemërimin e madh të popullit të Drenicës, në krye me Shaban Polluzhën, forcat partizane-çetnike, përmes Fadil Hoxhës, kërkuen bisedime.  

Bisedimet filluen, me Ymer Pulën e Ismet Shaqirin por sa filluen ato dështuen !  Atëherë, sërish, kërkuen bisedime, që ishin vetëm kurtha, mashtrime. E kërkuan me telegram urgjent nga Prishtina ish-deputetin e Drenicës, Mulla Asim Efendi Luzhën, i cili ishte hoxhë në Xhaminë e &quot;Islam Begut&quot; në Gjakovë.

Mulla Asim Efendi Luzhën, para se të nisej për në Prishtinë, disa hoxhallarë gjakovarë, që ishin anti-komunistë, atdhetarë, si Hafiz Ymer Guta e Hasan Efendi Dashi e këshilluen Asim Efendinë të mos shkoi në Prishtinë, por ai, meqë e donte Drenicën, nuk i ndëgjoi dhe u nisë, shkoi.

Kur arriti në Prishtinë, në Shtabin Operativ, i thanë se bisedimet me përfaqësuesit e Drenicës do të mbahen në katundin Tërstenik. Mulla Asim Efendi Luzha, i shoqëruar nga dy partizanë arrinë në katundin Tërstenik.

Ishte dimër, ora 21, me 30 janar 1945, ushtari që e shoqëronte, kinse e mbronte, duke u ngjitur shkallëve në kullë i futi hoxhës bombën e aktivizuar në xhep dhe vetë iku, ndërsa bomba ekplodoi dhe jeta e hoxhës përfundoi !  Ka edhe versionet të tjera, por përfundimi është se hoxha u vra, në gjak u la, nga Drenica për së gjalli nuk u nda !  

Mulla Asim Efendi Luzha u varros në Tërstenik, por pas një kohe e zhvarrosin dhe e dërgojnë në Gjakovë, ku varroset me nderime afër Urës së Tabakëve, në varrezat e Tyrbes së Tahir Efendisë.  

Populli i Drenicës e ka përjetësuar Hoxhën, Asim Efendi Luzhën, siç thotë edhe kjo këngë popullore : 

 ''Asim Luzha ni hoxhë azgan,'' 
 Pej Prishtine nisë koka konë, 
 Drekën gjysë e paska lanë, 
 Ni besë të Zotit e paska dhan, 
 Për Drenicë me u ba kurban. 
 O fort mërzitet Shaban Polluzha 
 Sod na u vra edhe Asim Luzha, 
 Sa t'jenë jeta me jetue, 
 Kurrë Drenica s'ka me t'harrue, 
 S'e harron kët deputet 
 Ja dha votat për shumë vjet.

Këto vargje të këngë popullore me titull: &quot;Çka po thotë Asim Luzha&quot; tregojnë me besnikëri, se hoxha gjakovar, Mulla Asim Efendi Luzha, u ba kurban, u ba fli, për Drenicë, për Kosovë, për Shqipni.

[[Kategoria:Personalitete islame shqiptare]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1890]]
[[Kategoria:Vdekje 1945]]</text>
      <sha1>440rwc0scmwnjmo6fvrwuv5b7otn44k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001350</id>
      <parentid>3001253</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4685" sha1="gnzqocuowqnfqvmefvzmszytnk0w43z" xml:space="preserve">[[Skeda:Asim Lluzha.JPG|thumb|200px|'''Mulla Asim Efendi Luzha''']]
'''Mulla Asim Efendi Luzha''' lindi në [[Gjakova|Gjakovë]], në vitin [[1890]] dhe vdiq ne vitin [[1945]] rrjedh nga një familje e njohur qytetare, intelektuale, fetare dhe atdhetare.  

== Biografia ==
Është djali i dijetarit të madh, Myderriz Murteza Efendi Luzhës, që në popull njihet me titujt e nderuem : Haxhi Myderrizi, që do të thotë se ishte Haxhi dhe Myderriz. Kjo për atë kohë, ore mik, është sikur sot me kenë akademik !

Mulla Asim Efendi Luzha mësimet fillestare i kreu në Gjakovë, i vazhdoi në Shkup, kurse i përfundoi në Gjakovë, në Medresën e Madhe.

Tërë jetën, ky burrë dijetar e trim, shërbeu me përkushtim. Shërbeu me nderë, në dimër e verë, ishte hoxhë, predikues, mësues.

Në fillim e caktuen të shërbej në katunde të Gjakovës, në Cërmjan, në Skivjan, ku shërbeu me përkushtim, me devotshmëri, aq sa ende ka pleqë që e përmendin me respekt, me dashuri.

Kur u kthye në vendlindje, në Gjakovë, meqë kishte fitue përvojë e emëruen imam në Xhaminë e &quot;Islam Begut&quot;, e cila ndodhej në qendër të Gjakovës, ku shërbeu deri në fund të jetës së tij, që përfundoi tragjikisht, por kështu lartësohet njeriu shpirtërisht.

Mulla Asim Efendi Luzha, përveç shërbimit si hoxhë, predikues, mësues, një kohë, për rrethanat e kohës, ishte domosdoshmëri, kur shumica kishte frikë, ai është marrë edhe me politikë.

Në vitin 1938 u zgjedh deputet i popullit në Drenicë, pra ka përfaqësuar interesat e Drenicës në Beograd, në Kuvendin e Mbretërisë së Jugosllavisë, gjatë viteve 1938-1941, derisa Mbretëria Jugosllave u shkatërrue, meqë, sikur dihet, nga Gjermania e Hitlerit ajo mbretëri, që ishte varr'i popujve, për shqiptarët në veçanti, u pushtue, u coptue.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, në vitet 1941-1944, për shqiptarët e Kosovës, që kryesisht u bashkuen me Shqipni, edhe pse ishin nën Itali, nën Gjermani, gëzuen pakëz liri.

Kjo nuk zgjati shumë, sepse menjëherë, pas luftës, filloi një tjetër zullum. Zullumi filloi në Drenicë, me fillimin e vitit 1945, kudo vrasje, pushkatime, masakrime nga forcat armike, nga brigadat partizane-çetnike.

Duke e vërejtur zemërimin e madh të popullit të Drenicës, në krye me Shaban Polluzhën, forcat partizane-çetnike, përmes Fadil Hoxhës, kërkuen bisedime.  

Bisedimet filluen, me Ymer Pulën e Ismet Shaqirin por sa filluen ato dështuen !  Atëherë, sërish, kërkuen bisedime, që ishin vetëm kurtha, mashtrime. E kërkuan me telegram urgjent nga Prishtina ish-deputetin e Drenicës, Mulla Asim Efendi Luzhën, i cili ishte hoxhë në Xhaminë e &quot;Islam Begut&quot; në Gjakovë.

Mulla Asim Efendi Luzhën, para se të nisej për në Prishtinë, disa hoxhallarë gjakovarë, që ishin anti-komunistë, atdhetarë, si Hafiz Ymer Guta e Hasan Efendi Dashi e këshilluen Asim Efendinë të mos shkoi në Prishtinë, por ai, meqë e donte Drenicën, nuk i ndëgjoi dhe u nisë, shkoi.

Kur arriti në Prishtinë, në Shtabin Operativ, i thanë se bisedimet me përfaqësuesit e Drenicës do të mbahen në katundin Tërstenik. Mulla Asim Efendi Luzha, i shoqëruar nga dy partizanë arrinë në katundin Tërstenik.

Ishte dimër, ora 21, me 30 janar 1945, ushtari që e shoqëronte, kinse e mbronte, duke u ngjitur shkallëve në kullë i futi hoxhës bombën e aktivizuar në xhep dhe vetë iku, ndërsa bomba ekplodoi dhe jeta e hoxhës përfundoi !  Ka edhe versionet të tjera, por përfundimi është se hoxha u vra, në gjak u la, nga Drenica për së gjalli nuk u nda !  

Mulla Asim Efendi Luzha u varros në Tërstenik, por pas një kohe e zhvarrosin dhe e dërgojnë në Gjakovë, ku varroset me nderime afër Urës së Tabakëve, në varrezat e Tyrbes së Tahir Efendisë.  

Populli i Drenicës e ka përjetësuar Hoxhën, Asim Efendi Luzhën, siç thotë edhe kjo këngë popullore : 

&lt;poem&gt;
Asim Luzha ni hoxhë azgan,
Pej Prishtine nisë koka konë,
Drekën gjysë e paska lanë,
Ni besë të Zotit e paska dhan,
Për Drenicë me u ba kurban.
O fort mërzitet Shaban Polluzha
Sod na u vra edhe Asim Luzha,
Sa t'jenë jeta me jetue,
Kurrë Drenica s'ka me t'harrue,
S'e harron kët deputet
Ja dha votat për shumë vjet.
&lt;/poem&gt;

Këto vargje të këngë popullore me titull: &quot;Çka po thotë Asim Luzha&quot; tregojnë me besnikëri, se hoxha gjakovar, Mulla Asim Efendi Luzha, u ba kurban, u ba fli, për Drenicë, për Kosovë, për Shqipni.

[[Kategoria:Personalitete islame shqiptare]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1890]]
[[Kategoria:Vdekje 1945]]</text>
      <sha1>gnzqocuowqnfqvmefvzmszytnk0w43z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nilo Borxhia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77118</id>
    <revision>
      <id>3001121</id>
      <parentid>2851052</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3777" sha1="ajr45mwk3ivjqoruhrawshf2fxu2xb5" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{Leter Tabela Fillim}}
{{Letër portreti| At Nili Borshia}}
{{Leter emri| Nilo}}
{{Leter mbiemri| Borgia}}
{{Leter ditëlindje| [[1 mars]] [[1870]]}} 
{{Leter vendlindje| [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Sicilia|Sicili]], [[Itali]]}}
{{Leter ditëvdekje| [[3 mars]], [[1942]]}} 
{{Leter vendvdekje| [[Grotaferratë]], [[Itali]]}} 
{{Leter nacionaliteti| Shqiptar}} 
{{Leter profesioni| Teolog, Bibliofil, Dijetar, Filologu, Shkrimtar, Atdhetar}} 
{{Leter Tabela Fund}}
[[Skeda:Copertina Nilo Borgia, I monaci Basiliani d'italia in Albania.jpg|thumb|200px|Nilo Borgia, Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri. Shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII]]
'''Nilo Borxhia''', ose ''' At Nili Borshia''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: '''Padre Nilo Borgia''', [[Hora e Arbëreshëvet]] [[1 mars]] [[1870]] - [[Grotaferratë]] [[3 mars]] [[1942]]), dijetar [[Arbëreshët|arbëresh]] dhe murg basilian i [[Kisha Bizantine Arbëreshe|ritit bizantin]], ishte një bibliofil, filologu, shkrimtar dhe teolog [[Shqiptarët|shqiptar]] në diasporë, i cili u largua shumë shkrime për kulturën shqiptare-bizantine në Itali. Misionar në [[Shqiperi]], veçanërisht në jug, në qytetin e [[Himara|Himarës]], themeluar asamblenë e murgjit arbëreshë i ritit lindor në Atdhe. Në vitin [[1921]] ai themeloi Institutin fetar e &quot;bijat e Shën Makrinës&quot;, duke pasur si qëllim të saj shkollimin dhe arsimimin e vajzave të reja të kolonive shqiptare në Itali.

== Jetëshkrim ==
Dorëshkrimi i Gramatikës e parë e shqipes, që i përket vitit 1710, ruhet në Bibliotekën e Manastirit të Grotaferratës, afër Romës. Informacionin e parë ër këtë gramatikë e pati dhënë studiuesi arbëresh Nilo Borxhia, 83 vjet më parë, duke botuar në revistën “Diturija”(1927, nr.12) të [[Lumo Skëndo]]s një shkrim me titull “Një gramatik’ e voglë e gjuhës shqipe, më 1710″. Artikulli është i shkurtër. Autori njofton se dorëshkrimi hyri në këtë bibliotekë në vitin 1923. 

=== Vlera te vecanta ===
Nje deshmi te patjetersueshme te gjuhetarit gjenial shqiptar [[Eqrem Çabej]], i cili thote se kishte takuar ne Itali dijetarin arbëresh Nilo Borxhia ne [[1940]], i cili i kishte thene se kishte
zbuluar ne arkivat e [[Vatikani]]t nje doreshkrim te plote ne [[Gjuha shqipe|gjuhen shqipe]] me te vjeter se sa libri i famshem i [[Gjon Buzuku]]t i vitit [[1555]].

=== Punimet kryesore ===
*'' Liturgjia Komentari i Shën Gjermani dhe versioni latin i Anastasius bibliotekar'', botimi i dytë, Grotaferratë 1912.
*'' Nëse Fryma e Shenjtë pranoj emrin εἰκών'' (imazh), ibid. 1915.
*'' Jezusi në jetën eukaristike'', Grotaferratë 1917.
*'' Ωρολόγιον &quot;Dita&quot; e Kishave të ritit bizantin, Romë 1929.''
*'' Kalimi Ungjilli në gjuhën shqipe'' të shekullit XIV, Grotaferratë 1930.
*'' Fragmente lashtë eukaristike''. Poezi e shenjtë popullore bizantine, ibid. 1932.
*'' [[Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri, shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII]]'', Romë 1935-1942, ribotuar në Shqipëri në 2014.

== Shiko edhe këtë ==
*[[Arbëreshët]]
*[[Kisha Bizantine Arbëreshe]]
*[[Hora e Arbëreshëvet]]
*[[Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri, shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII|Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri]]

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20130120040936/http://www.gazetarrenjet.net/gr/files/tetor_2007.pdf Rrënjët - Gazeta e Pavarur Italo-Shqiptare, pjesë për At Nili Borshia]

{{DEFAULTSORT:Borxhia, Nilo}}
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
[[Kategoria:Lindje 1870]]
[[Kategoria:Vdekje 1942]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Hora e Arbëreshëvet]]</text>
      <sha1>ajr45mwk3ivjqoruhrawshf2fxu2xb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001363</id>
      <parentid>3001121</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3777" sha1="kmvqbzxsu9xevpp6zacoxvp3bf1qruc" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{Leter Tabela Fillim}}
{{Letër portreti| At Nili Borshia}}
{{Leter emri| Nilo}}
{{Leter mbiemri| Borgia}}
{{Leter ditëlindje| [[1 mars]] [[1870]]}} 
{{Leter vendlindje| [[Hora e Arbëreshëvet]], [[Sicilia|Sicili]], [[Itali]]}}
{{Leter ditëvdekje| [[3 mars]], [[1942]]}} 
{{Leter vendvdekje| [[Grotaferratë]], [[Itali]]}} 
{{Leter nacionaliteti| Shqiptar}} 
{{Leter profesioni| Teolog, Bibliofil, Dijetar, Filologu, Shkrimtar, Atdhetar}} 
{{Leter Tabela Fund}}
[[Skeda:Copertina Nilo Borgia, I monaci Basiliani d'italia in Albania.jpg|thumb|200px|Nilo Borgia, Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri. Shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII]]
'''Nilo Borxhia''', ose ''' At Nili Borshia''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: '''Padre Nilo Borgia''', [[Hora e Arbëreshëvet]] [[1 mars]] [[1870]] - [[Grotaferratë]] [[3 mars]] [[1942]]), dijetar [[Arbëreshët|arbëresh]] dhe murg basilian i [[Kisha Bizantine Arbëreshe|ritit bizantin]], ishte një bibliofil, filologu, shkrimtar dhe teolog [[Shqiptarët|shqiptar]] në diasporë, i cili u largua shumë shkrime për kulturën shqiptare-bizantine në Itali. Misionar në [[Shqiperi]], veçanërisht në jug, në qytetin e [[Himara|Himarës]], themeluar asamblenë e murgjit arbëreshë i ritit lindor në Atdhe. Në vitin [[1921]] ai themeloi Institutin fetar e &quot;bijat e Shën Makrinës&quot;, duke pasur si qëllim të saj shkollimin dhe arsimimin e vajzave të reja të kolonive shqiptare në Itali.

== Jetëshkrim ==
Dorëshkrimi i Gramatikës e parë e shqipes, që i përket vitit 1710, ruhet në Bibliotekën e Manastirit të Grotaferratës, afër Romës. Informacionin e parë ër këtë gramatikë e pati dhënë studiuesi arbëresh Nilo Borxhia, 83 vjet më parë, duke botuar në revistën “Diturija”(1927, nr.12) të [[Lumo Skëndo]]s një shkrim me titull “Një gramatik’ e voglë e gjuhës shqipe, më 1710″. Artikulli është i shkurtër. Autori njofton se dorëshkrimi hyri në këtë bibliotekë në vitin 1923. 

=== Vlera te vecanta ===
Nje deshmi te patjetersueshme te gjuhetarit gjenial shqiptar [[Eqrem Çabej]], i cili thote se kishte takuar ne Itali dijetarin arbëresh Nilo Borxhia ne [[1940]], i cili i kishte thene se kishte
zbuluar ne arkivat e [[Vatikani]]t nje doreshkrim te plote ne [[Gjuha shqipe|gjuhen shqipe]] me te vjeter se sa libri i famshem i [[Gjon Buzuku]]t i vitit [[1555]].

=== Punimet kryesore ===
*'' Liturgjia Komentari i Shën Gjermani dhe versioni latin i Anastasius bibliotekar'', botimi i dytë, Grotaferratë 1912.
*'' Nëse Fryma e Shenjtë pranoj emrin εἰκών'' (imazh), ibid. 1915.
*'' Jezusi në jetën eukaristike'', Grotaferratë 1917.
* ''Ωρολόγιον &quot;Dita&quot;'' e Kishave të ritit bizantin, Romë 1929.
*'' Kalimi Ungjilli në gjuhën shqipe'' të shekullit XIV, Grotaferratë 1930.
*'' Fragmente lashtë eukaristike''. Poezi e shenjtë popullore bizantine, ibid. 1932.
*'' [[Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri, shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII]]'', Romë 1935-1942, ribotuar në Shqipëri në 2014.

== Shiko edhe këtë ==
*[[Arbëreshët]]
*[[Kisha Bizantine Arbëreshe]]
*[[Hora e Arbëreshëvet]]
*[[Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri, shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII|Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri]]

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20130120040936/http://www.gazetarrenjet.net/gr/files/tetor_2007.pdf Rrënjët - Gazeta e Pavarur Italo-Shqiptare, pjesë për At Nili Borshia]

{{DEFAULTSORT:Borxhia, Nilo}}
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
[[Kategoria:Lindje 1870]]
[[Kategoria:Vdekje 1942]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Hora e Arbëreshëvet]]</text>
      <sha1>kmvqbzxsu9xevpp6zacoxvp3bf1qruc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laura Mennell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77482</id>
    <revision>
      <id>3001107</id>
      <parentid>1715668</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1664" sha1="qfkoim5st4h2h2u7ycq90cj88kd3qxl" xml:space="preserve">[[Skeda:Laura_Mennell2.jpg|thumb|Laura Mennell‎]]

'''Laura Mennell''' lindi më [[18 prill]] [[1980]] në British Columbia, [[Kanadaja|Kanada]].  Me profesion është aktore.  Ajo u zbulua më 1997 nga një kërkues talentesh gjatë një prej sfilatave të saj si modele.  Është më shumë e njohur për rolet e saj në [[Watchmen (film)]] dhe [[Montana Sky]].

== Filmat ku ka luajtur ==
*''[[Watchmen (film)]]'' si [[Janey Slater]]
*''[[Driven to Kill]]'' me [[Steven Seagal]] (2009)
*''[[Ruslan]]''
*''[[Sight Unseen]]''
*''[[Montana Sky]]'' 
*''[[Elegy (film)|Elegy]]''
*''[[Trick 'r Treat]]''
*''[[The Last Trimester (film)|The Last Trimester]]''
*''[[The Visitor (2007 film)|The Visitor]]''
*''[[Flight 93 (TV film)|Flight 93]]''
*''[[Personal Effects (film)|Personal Effects]]''
*''[[Hell's Gate 11:11]]''
*''[[Alarium]]''
*''[[Mince Meat Pie (film)|Mince Meat Pie]]''
*''[[White Grease Paint]]''
*''[[Scorn (film)|Scorn]]''
*''[[Thir13en Ghosts]]''
*''[[I've Been Waiting for You (film)|I've Been Waiting for You]]''

===Televizion===
*''[[Fallen]]'' 
*''[[Andromeda (TV series)|Andromeda]]'' 
*''[[Blood Ties (TV series)|Blood Ties]]'' (2007)
*''[[Cold Squad]]'' 
*''[[Dead Like Me]]'' 
*''[[Eureka]]''  
*''[[Flash Gordon (2007 TV series)|Flash Gordon]]''
*''[[Millennium (TV series)|Millennium]]''  
*''[[Smallville]]'' 
*''[[Special Unit 2]]''  
*''[[Stargate Atlantis]]''  
*''[[Stargate SG-1]]''  
*''[[The 4400]]'' 
*''[[The L Word]]'' 
*''[[UC: Undercover]]'' 
*''[[Sanctuary (web series)|Sanctuary]]''
*''[[Fallen (ABC Family Miniseries)|Fallen]]''

[[Kategoria:Aktorë kanadezë]]
[[Kategoria:Lindje 1980]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]</text>
      <sha1>qfkoim5st4h2h2u7ycq90cj88kd3qxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Javier Zanetti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77935</id>
    <revision>
      <id>3000955</id>
      <parentid>2981848</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T16:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sadsadas</username>
        <id>51943</id>
      </contributor>
      <comment>/* Trofe */</comment>
      <origin>3000955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143583" sha1="kbewnu1w521hjt8kqn840k8w33hc0f3" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name        = Javier Zanetti
| image       = Javier Zanetti FC Internazionale 3.jpg
| image_size  = 250px
| caption     = Zanetti në një konferencë për shtyp.
| fullname    = Javier Adelmar Zanetti
| height      = {{convert|1.78|m|ftin|abbr=on}}
| birth_date  = {{birth date and age|10|8|1973|df=y}}
| birth_place = [[Buenos Aires]], [[Argentina|Argjentinë]]
| position    = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] / [[Mesfushori (futboll)|Mesfushor]]
| currentclub = 
| clubnumber  = 
| youthyears1 = 1982–1989
| youthclubs1 = [[Club Atlético Independiente|Independiente]]
| youthyears2 = 1991–1992
| youthclubs2 = [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]]
| years1      = 1991–1992 | clubs1 = [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] | caps1 = 33  | goals1 = 1
| years2      = 1992–1995 | clubs2 = [[Club Atlético Banfield|Banfield]]           | caps2 = 66  | goals2 = 4
| years3      = 1995–2014 | clubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps3 = 615 | goals3 = 12
| totalcaps   = 714 
| totalgoals  = 17
| nationalyears1 = 1996
| nationalteam1  = [[Kombëtarja argjentinase nën-23 e futbollit|Argjentina U23]]
| nationalcaps1  = 12 
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 1994–2011
| nationalteam2  = [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]]
| nationalcaps2  = 143 
| nationalgoals2 = 4
| pcupdate = 
| ntupdate = 
}}
'''Javier Adelmar Zanetti''' (lindur më [[10 gusht]] [[1973]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist [[Argjentina|argjentinas]] i cili ka luajtur si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor]] dhe [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]].

Zanetti e nisi karrierën e tij si profesionist në Argjentinë, fillimisht duke luajtur me [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] dhe më pas me [[Club Atlético Banfield|Banfield]]. Në verën e vitit 1995, Zanetti u transferua në Itali te [[F.C. Internazionale Milano|Interi]], klub ku do të qëndronte për 19 sezonet e ardhshme. Ai u tërhoq nga futbolli në maj 2014 në përfundim të sezonit 2013–14.&lt;ref name=&quot;Zanetti tërhiqet&quot;/&gt;

Me 1,114 ndeshje zyrtare të luajtura, Zanetti është lojtari i shtatë në renditjen e të gjitha kohërave për ndeshjet e luajtura. Ai është lojtari i huaj me më shumë ndeshje në [[Serie A]] (615), si dhe i katërti i të gjitha kohërave, pas [[Paolo Maldini]]t, [[Gianluigi Buffon]]it dhe [[Francesco Totti]]t. Ai është lojtari që ka luajtura në historinë e Interit (858), dhe ka fituar 16 trofe; pesë ''[[Scudetto]]'', katër [[Coppa Italia|Kupa Italiane]], katër [[Supercoppa Italiana|Superkupa Italie]], një [[UEFA Liga e Evropës|Kupë UEFA]], një [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligë Kampionesh]] dhe një [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupë Bote për Klube]].&lt;ref name=&quot;Trofe&quot;/&gt; Në Ligën e Kampioneve, ai është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] (82).&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;

Zanetti luajti 143 ndeshje me [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|kombëtaren argjentinase]],&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;/&gt; një shifër që e bënë atë lojtarin e dytë me më shumë ndeshje në historinë e kombëtares. Në periudhën 2007–2018, ai ishte lojtari i cili mbante rekordin e më shumë ndeshjeve. Ai ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] ([[1998 FIFA Kupa e Botës|1998]] &amp; [[2002 FIFA Kupa e Botës|2002]]), pesë edicione të [[Copa América]]s ([[Copa América 1995|1995]], [[Copa América 1999|1999]], [[Copa América 2004|2004]], [[Copa América 2007|2007]] &amp; [[Copa América 2011|2011]]), dhe një edicion të [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupës së Konfederatave]] ([[2005 FIFA Kupa e Konfederatave|2005]]). Ai arriti finalen e Copa Américas në vitet 2004 dhe 2007 dhe Kupës së Konfederatave në vitin 2005, duke qënë në anën e ekipit humbës në të tre rastet.

I njohur për shkathtësinë e tij, Zanetti luante pa problem në të dyja krahët, si në mbrojtje ashtu edhe në mesfushë. Pas tërheqjes nga futbolli, klubi tërhoqi fanellën e tij me numrin 4, dhe e emëroi atë zëvëndës-president.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/|title=Interi terheq fanellen e Zanettit|publisher=Info Albania|language=sq|date=26 prill 2015|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231213157/http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-interi-pensionon-numrin-e-zanettit/|title=Zyrtare: Interi pensionon numrin e Zanettit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=30 prill 2015|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zëvëndës-president&quot;/&gt; Ai u emërua ambasador i organizatës joqeveritare [[SOS Fshatrat e fëmijëve]] në projektin e saj në Argjentinë nga [[FIFA]], kurse në vitin 2005, ai u nderua me çmimin ''Ambrogino d'Oro'' nga qyteti i [[Milano]]s për iniciativat e tij sociale. Zanetti është gjithashtu ambasdor global i [[Lojërat olimpike verore|Lojërave olimpike]].&lt;ref name=&quot;Havier Zaneti&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/|title=Nga stërvitjet 2 orë përpara dasmës te refuzimi i Realit|publisher=Gazeta e Sportit|language=sq|date=3 mars 2015|accessdate=3 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150305115051/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/|archive-date=5 mars 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Jeta e hershme==
Javier Adelmar Zanetti lindi në [[Buenos Aires]] të [[Argjentina|Argjentinës]] nga prindër me origjinë [[Italia|italiane]]. Ai u rrit në zonën e portit në rrethin Dock Sud, një nga zonat më famëkeqe të qytetit. Babai i tij Rodolfo Zanetti ishte murator kurse mamaja e tij Violeta Bonnazola ishte pastruese. Ai nisi të luajë futboll në një bga fushat e qytetit të tij, të cilën e mirëmbante në kohën e tij të lirë. Kur Zanetti ishte adoleshent, ai shkoi në provë te akademia e të rinjëve e klubit lokal të qytetit [[Club Atlético Independiente|Independiente]], por ai u refuzua dhe j'u tha se i mungonte fiziku për të luajtur futboll. Pas kësaj, ai u përqëndrua te shkolla, ndihmonte babain në punën e tij si murator dhe kryente punë të ndryshme si shpërndarës qumështi ose ndihmës në dyqanin e një të afërmi të tij.&lt;ref name=&quot;Bandini&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/football/blog/2014/may/07/javier-zanetti-internazionale-argentina-retires|title=Not a hair out of place as Javier Zanetti hangs up his boots at Internazionale|trans-title=As një fije floku jashtë vendit me Javier Zanettin që var këpucët te Interi|publisher=The Guardian|language=en|author=Paolo Bandini|date=7 maj 2014|accessdate=20 maj 2014}}&lt;/ref&gt;

==Karriera me klube==
===Tallares RE===

Zanetti e filloi karreirën e tij si profesionist më 22 gusht 1992 me skuadrën e Tallares gjatë ndeshjes së javës së tretë së divizionit të dytë kundër [[Atlético Central Córdoba]], ku ai hyri në minuten e 80të duke zëvëndësuar [[Migel Angel Fretes]] në fitoren 2–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/10-veces-zanetti-nid1372337|title=1000 veces Zanetti|trans-title=1000 herë Zanetti|publisher=Lanacion|language=es|date=11 maj 2011|accessdate=1 janar 2020}}&lt;/ref&gt; Ai debutoi si titullar me 12 shtator në barazimin e Tallares 0–0 kundër [[Ituzaingó]] në fushën e kësaj të fundit. Ai shënoi golin e tij të parë me Tallares më 20 mars 1993 në ndeshjen kundër [[Arsenal de Sarandí]] që përfundoi 1–1. Në sezonin e vetëm që Zanetti luajti me Tallares numëronte gjithsej 33 paraqitje. Pas kësaj, ai u transferua te skuadra e divizionit të parë [[Club Atlético Banfield|Banfield]].

===Banfield===

Në verën e 1993, Zanetti u transferua në ligën më të lartë në [[Argjentina|Argjentinë]] te skuadra e [[Club Atlético Banfield|Banfield]] për 160,000 [[Dollari|$]]. Të dy trajnerët [[Oscar Lopez]] dhe [[Oscar Cavallero]] i vendosën atij fanellën me numrin 4. Ai  filloi karrierën e tij me skuadrën e re kundër [[River Plate]] më 12 shtator 1993, ndeshja përfundoi 0–0.

Zanetti e mbylli sezonin e tij të parë me Banfield duke luajtur 37 ndeshje ku shënoi edhe një gol. Golin e tij, Zanetti e shënoi më 29 shtator në barazimin 1–1 të Banfield kundër [[Newell's Old Boys]]. Ai u thirr nga [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] pas paraqitjeve të mira me fanellën e Banfield. Zanetti pati një sezon të dytë impresionues duke luajtur 29 ndeshje dhe shënuar tre gola. Goli i parë erdhi më 23 tetor 1994 në fitoren 3–0 të Banfield kundër Independiente, goli i dytë erdhi më 29 nëntor në barazimin 1–1 midis Banfield dhe [[Deportivo Textil Mandiyú]] dhe goli i tretë erdhi më 2 prill 1995 në fitoren 4–1 të Banfield kundër [[Argentinos Juniors]].

===Internazionale===
[[Skeda:Javier Zanetti - Inter Mailand (1).jpg|thumb|right|170px|Zanetti gjatë një seance stërvitore në 2009.]]
Si pjesë e klubit për 19 vite me 858 paraqitje në të gjitha kompeticionet, ai është aktualisht lojtari që ka qëndruar më gjatë në klub si dhe lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit – duke kaluar italianin [[Giuseppe Bergomi]] (758).

Gjatë qëndrimit të tij te Interi, ai fitoi 16 trofe, ku 15 prej tyre si kapiten: [[UEFA Liga e Europës|Kupën UEFA]] në [[1997–98 UEFA Cup|1998]], [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] në 2005, 2006, 2010 dhe 2011, [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]n në 2005, 2006, 2008 dhe 2010, ''[[Scudetto]]n'' në [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]] dhe [[2009–10 Serie A|2009–10]] dhe [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve 2009–10]].&lt;ref name=&quot;Trofe&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/javier-zanetti/erfolge/spieler/1161|title=Javier Zanetti|publisher=Transfermarkt|language=en|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Zanetti qëndroi plot 12 vite pa u përjashtuar me karton të kuq nga një ndeshje. Hera e parë që ai doli jashtë me karton të kuq ishte më 17 shkurt 1999 në një ndeshje të Kupës së Italisë kundër [[Parma F.C.|Parmës]], por ai e prishi rekordin e tij në një ndeshje të [[Serie A]] kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 3 dhjetor 2011.&lt;ref name=&quot;Karton i kuq&quot;&gt;{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html|title=Javier Zanetti’s first red card in 548 Serie A matches|trans-title=Kartoni i kuq i parë i Javier Zanettit në 548 ndeshje të Serie A|publisher=Yahoo.com|language=en|date=5 dhjetor 2011|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226173609/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Këto kanë qënë të dy rastet e vetme kur ai ka marrë karton të kuq gjatë gjithë karrierës së tij te Inter.

Te Interi, Zanetti ka pasur 19 trajnerë të ndryshëm ([[Lista e trajnerëve të F.C. Internazionale Milano|lista]]), duke u bërë lojtari i parë që ka luajtur nën udhëheqjen më shumë trajnerëve. Ai gjithmon ka deklaruar se e ardhmja e tij është te ''Zikaltrit'', duke shprehur dëshirën për t'u tërhequr nga futbolli si lojtar i Interit. Ai gjithashtu shfaqi dëshirën për të pasur një rol drejtuesi te Interi pas tërheqjes. &quot;Interi do të thotë shumë për mua&quot;, ka thënë Zanetti.

{{cquote|Ishte skuadra e parë që më hapi dyert e futbollit evropian. Isha shumë i ri kur erdha këtu dhe nuk e mendoja se klubi do të kishte kaq shumë besim te një djal 20 vjeç. Unë gjithmonë do të jem mirënjohës për këtë. Për disa arsye unë jam ndjerë gjithmonë si në shtëpi dhe kjo është arsyeja pse unë nuk kam menduar për të lënë Interin.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.uefa.com/magazine/news/kind=4/newsid=479017.html|title=No place like home|trans-title=Asnjë vend si shtëpia|publisher=UEFA|language=en|date=17 nëntor 2006|accessdate=13 mars 2014}}&lt;/ref&gt;}}

====1995–1998: Debutimi dhe trofeu i parë====
Zanetti mbërriti në [[Milano]] me kërkesën e presidentit [[Massimo Moratti]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional|title=Javier Zanetti: The model professional|trans-title=Javier Zanetti: Profesionisti model|publisher=Goal.com|language=en|author=Brendon Netto|date=12 maj 2014|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231214548/https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; i cili sëbashku me djalin e tij e kishte parë atë në një video kasetë duke luajtur për [[Kombëtarja argjentinase nën-23 e futbollit|Argjentinën]] në Lojërat olimpike.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2008/03/08/da-angelillo-ibra-cento-anni-dell-inter.html|title=Da Angelillo a Ibra i cento anni dell'Inter|trans-title=Nga Angelillo te Ibra 100 vitet e Interit|publisher=la Repubblica|language=it|author=Gianni Mura|date=8 mars 2008|pp=1-13}}&lt;/ref&gt; Qëllimi fillestar i presidentit ishte Ariel Ortega, për të cilin kishte dërguar vëzhguesin [[Antonio Angelillo]] për t'a parë në Kupën Mandela me Argjentinën, ku edhe Zanetti po merrte pjesë, por lojtari e zhgenjeu atë, duke bërë që ai të kthente syte te Zanetti.&lt;ref name=&quot;Transfermimi&quot;&gt;{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1869119-the-other-javier-zanetti-the-forgotten-story-of-sebastian-rambert|title=The Other Javier Zanetti: The Forgotten Story of Sebastian Rambert|trans-title=Javier Zanetti tjetër: Historia e harruar e Sebastian Rambert|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Alex Dimond|date=29 nëntor 2013|accessdate=2 janar 2020}}&lt;/ref&gt; Transferimi i tij u zyrtarizua më 28 korrik 1995, duke bërë që patrioti i tij [[Diego Maradona]] t'a quante &quot;blerjen e vitit&quot;. Ai u prezantua sëbashku me argjentinasin tjetër [[Sebastián Rambert]], i cili ndryshe nga Zanetti pati një karrierë të shkurtër te ''Zikaltrit''.&lt;ref name=&quot;Transfermimi&quot;/&gt;

Ai debutoi më 27 gusht 1995 në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Vicenza Calcio|Vicenzas]] në [[Serie A]] falë golit të debutuesit tjetër [[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-inter-vicenza-calcio/|title=Inter 1:0 Vicenza Calcio|publisher=World Football|language=en|date=27 gusht 1995|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 12 shtator, Zanetti bëri debutimin e tij në kompeticionet evropiane, duke luajtur kundër [[FC Lugano|Luganos]] në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0675_01_1995_0248_0025_16235865/|title=Carlos c'è sempre, ma l'Inter no|trans-title=Carlos është përherë, por Interi jo|publisher=La Stampa|language=it|author=Franco Badolato|date=13 shtator 1995|pp=25}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë erdhi më 3 dhjetor në një tjetër fitore në shtëpi, kësaj here kundër [[U.S. Cremonese|Cremoneses]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-inter-us-cremonese/|title=Inter 2:0 US Cremonese|publisher=World Football|language=en|date=3 dhjetor 1995|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti i shënoi këtij ekipi edhe në ndeshjen e kthimit, ku Inter fitoi 4–2 më 6 prill 1996.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-us-cremonese-inter/|title=US Cremonese 2:4 Inter|publisher=World Football|language=en|date=6 prill 1996|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në përfundim të sezonit të tij të parë, Zanetti u nderua nga klubi me çmimi Pirata d'Oro, i cili i jepej lojtarit më të mirë të sezonit.&lt;ref name=&quot;Pirata d'Oro&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2012/04/23/inter-club-a-lucio-il-pirata-doro.html|title=Inter Club: a Lucio il &quot;Pirata d'Oro&quot;|trans-title=Inter Club: te Lucio &quot;Pirata d'Oro&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 prill 2012|accessdate=2 dhjetor 2019|archive-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320190641/https://www.inter.it/it/news/57683|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Zanetti fitoi vendin e titullarit plotësisht në sezonin e ardhshëm, duke ndihmuar Interin të arrinte vendin e tretë në kampionat. Ekipi gjithashtu arriti në [[Finalja e Kupës UEFA 1997|finalen e Kupës UEFA]], por u mposht me penallti nga [[FC Schalke 04|Schalke 04]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bundesligafanatic.com/20130313/schalke-beat-inter-milan-in-the-1997-uefa-cup-final/|title=Schalke Beat Inter Milan in the 1997 UEFA Cup Final|trans-title=Schalke mposht Interin në finalen e Kupës UEFA 1997|publisher=Bundesliga Fanatic|language=en|author=Cristian Nyari|date=13 mars 2013|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; në ndeshjen e kthimit në [[San Siro]], ai u zëvëndësua dy minuta para përfundimit të ndeshjes nga trajneri [[Roy Hodgson]]. I acaruar nga vendimi i trajnerit, argjentinasi debatoi me trajnerin dhe të dy u ndanë nga pjesa tjetër e ekipit para se debati të kalonte në përballje fizike.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://calcio.fanpage.it/video-inter-schalke-04-1997-quando-zanetti-si-arrabbio-con-hodgson/|title=Video: Inter-Schalke 04, 1997: quando Zanetti si arrabbiò con Hodgson|trans-title=Video: Inter-Schalke 04, 1997: kur Zanetti u acarua me Hodgsonin|website=calcio.fanpage.it|language=it|author=Alessio Pediglieri|date=20 mars 2011|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në fund, kjo mosmarrëveshje u zgjidh.&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë&quot;/&gt;

Në sezonin e ardhshëm, me mbërritjen e [[Luigi Simoni]]t në stol dhe [[Luis Nazário de Lima|Ronaldos]] në fushë,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/dicembre/20/Zanetti_manda_baci_Friuli_ga_0_9712206996.shtml|title=Zanetti manda baci al Friuli|trans-title=Zanetti i dërgon puthje Friulit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 dhjetor 1997|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Inter garoi me [[Juventus F.C.|Juventusin]] për kampionatin. Dueli, që u karakterizua me shumë debate dhe polemika, u fitua nga Juventusi mes polemikave.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/the-gentleman-ultra/2017/feb/05/juventus-inter-penalty-ronaldo-del-piero|title=Juventus v Inter: how two penalty calls in one minute inflamed a rivalry|trans-title=Juventus - Inter: si dy penallti në një minutë ndezi një rivalitet|publisher=The Guardian|language=en|author=Mark Neale|date=5 shkurt 2017|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998|title=The great and the controversial: Serie a 1997-1998|trans-title=E madhja dhe polemizuesja: Serie A 1997-1998|publisher=In bed with Maradona|language=en|author=Emmet Gates|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226182052/http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht vendit të dytë në kampionat, Interi arriti sukses në Evropë, duke fituar [[1997–98 Kupa UEFA|Kupën UEFA]]; në finale ata mposhtën [[S.S. Lazio|Lazion]] 3–0, me Zanettin i cili shënoi golin e dytë të ndeshjes me një gjuajtje nga gjashtë zone.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=391723.html|title=1997/98: Zamorano leads Inter success|trans-title=1997/98: Zamorano udhëheq suksesin e Interit|publisher=[[UEFA]]|language=en|date=1 qershor 1998|accessdate=2 qershor 2014}}&lt;/ref&gt;

====1998–2001: Tre vite të vështira====
Në sezonin 1998–99, Inter u konsiderua një nga pretendentët për titull, kjo edhe falë përforcimit të ekipit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1998/08/31/bergomi-sveglia-inter.html|title=Bergomi sveglia l' Inter|trans-title=Bergomi zgjon Interin|publisher=La Reppublica|language=it|date=31 gusht 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht mbështjetjes së Zanettit – i cili më 28 tetor 1998 u bë [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] për herë të parë në një ndeshje të kupës ndaj [[A.S.D. Castel di Sangro Calcio|Castel di Sangro]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/coppa-italia-1998-1999-achtelfinale-inter-castel-di-sangro/|title=Inter 1:0 Castel di Sangro|publisher=World Football|language=en|date=28 tetor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; – ''Zikaltrit'' zhvilluan një sezon anonim, duke mos arritur objektivat, gjë që solli edhe largimin e Simonit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//1998/novembre/26/faccia_bella_dell_Inter_ga_0_9811269529.shtml|title=La faccia bella dell' Inter|trans-title=Fytyra e bukur e Interit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Trajneri i shkarkua pas një fitore ndaj [[U.S. Salernitana 1919|Salernitanës]], ku Zanetti kontriboi me një gol një minutat shtesë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/novembre/30/Inter_non_fischia_mai_fine_ga_0_9811309869.shtml|title=L' Inter non fischia mai la fine|trans-title=Interi kurr nuk fërshëllen fundin|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Paraqitjet e ekipit bënë që Interi të rrezikonte dhe rënjen nga kategoria; përveç rezultateve negative në kampionat, ekipi u eliminua nga Kupa e Italisë nga [[Parma F.C.|Parma]] (Zanetti u përjashtua me karton të kuq në ndeshjen e parë) dhe nga Liga e Kampioneve nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1998/matches/round=1212/match=56075/|title=Manchester United 2–0 Internazionale|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1998/matches/round=1212/match=56076/index.html|title=Internazionale 1–1 Manchester United|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Interi e mbylli kampionatin në vendin e tetë, duke humbur mundësinë të kualifikohej në kompeticionet evropiane; një mundësi e fundit ishte ndeshja play-off ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]] për t'u kualifikuar në Kupën UEFA, por ekipi u mposht. Gjatë këtij sezoni, Zanetti arriti të luajë ndeshjen e tij të 100të në Serie A, në distafën 3–2 në shtëpi ndaj [[A.S. Bari|Barit]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1998-1999-inter-as-bari/|title=Inter 2:3 AS Bari|publisher=World Football|language=en|date=1 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Nga viti 1999 e deri në 2001, ekipi u drejtua nga [[Marcello Lippi]] dhe më pas nga [[Marco Tardelli]], por rezultatet nuk u përmirsuan. Interi arriti respektivisht vendin e katërt dhe të pestë në kampionat, kurse në maj 2000, humbi finalen e kupës ndaj [[S.S. Lazio|Lazios]]. Sezoni 2000–01 shënoi edhe distafën më të rëndë të Interit në [[Derby della Madonnina]], duke u mposhtur 6–0 nga [[A.C. Milan|Milani]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html|title=AC Milan hammered Inter: 6-0|trans-title=AC Milan shkatërroi Interin: 6-0|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=11 maj 2001|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=27 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227161135/https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Gjatë kësaj kohe, Zanetti shërbeu si kapiten i ekipit, duke marrë shiritin nga Ronaldo, i cili gjatë kësaj kohe ishte jashtë fushave për shkak të një dëmtimi të rëndë.&lt;ref name=&quot;Kapiten&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/5173|title=Ronaldo e la fascia da capitano: &quot;Giusto che la porti Zanetti&quot; e in serata il sì di Cuper|trans-title=Ronaldo dhe shiriti i kapitenit: &quot;Vetëm sill Zanettin&quot; dhe në mbrëmje po-ja e Cuperit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=3 nëntor 2001|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=20 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720074822/https://www.inter.it/it/news/5173|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

====2001–2004: Shiriti i kapitenit====
Vera e vitit 2001 pa vendosjen e trajnerit [[Héctor Cúper]] në krye të ekipit, me presidentin Moratti i cili kërkonte të rikthente ekipin te suksesi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/07/23/cuper-lasciate-stare-herrera-punto-sul-gruppo.html|title=Cuper, lasciate stare Herrera Punto sul gruppo e Ronaldo|trans-title=Cuper, lëre Herreriën vetëm, mbi grupin dhe Ronaldon|publisher=la Repubblica|language=it|date=23 korrik 2001|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Gjatë kësaj kohe, Zanetti u bë zyrtarisht kapiten i ekipit, pasi kishte mbajtur shiritin për rreth dy vite për shkak të dëmtimit të Ronaldos.&lt;ref name=&quot;Kapiten&quot;/&gt; Në sezonin 2001–02, ''Zikaltrit'' ishin kryesues për pjesën më të madhe të kampionatit, kurse në Kupën UEFA u eliminuan në gjysëm-finale nga [[Feyenoord]]i. ''[[Scudetto]]'', edhe pse ishte vetëm një formalitet, u humb në ditën e fundit të sezonit, kur ekipi u mposht 4–2 nga Lazio në [[Stadio Olimpico]], duke bërë që të parakaloheshin nga [[Juventus F.C.|Juventusi]] dhe [[A.S. Roma|Roma]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/|title=The drama and emotion of the epic 2001/02 Serie A title race|trans-title=Drama dhe emocioni i garës epike për titullin në Serie A 2001/02|publisher=These Football Times|language=en|author=Colin Millar|date=10 tetor 2019|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=29 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129014536/https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në atë sezon, Zanetti u nderua me çmimin [[Pallone d'Argento]], i dhuruar nga Bashkimi i Shtypit Sportiv Italian për &quot;lojtarin më të drejtë dhe për talentin e futbollit, korrektësinë sportive, moralin e mirë dhe bujarinë ndaj të dobëtit&quot;.&lt;ref name=&quot;Pallone d'Argento&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php|title=Calcio: J. Zanetti il più sportivo, a lui il pallone d'argento|trans-title=Futboll: J. Zanetti më sportivi, topi i argjendë është i tiji|publisher=Adnkronos.com|language=it|date=23 prill 2002|accessdate=2 shkurt 2014|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115133405/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai zhvilloi ndeshjen e tij të 200të në Serie A më 21 tetor 2001 në humbjen 4–2 në [[San Siro]] ndaj Milanit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-2001-2002-inter-ac-milan/|title=Inter 2:4 AC Milan|publisher=World Football|language=en|date=21 tetor 2001|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Në gusht 2003, Zanetti rinovoi kontratën e tij me klubin deri në qershor 2007.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/9865/inter-captain-javier-zanetti-turns-30|title=Inter captain Javier Zanetti turns 30|trans-title=Kapiteni i Interit Javier Zanetti mbush 30 vjeç|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 gusht 2003|accessdate=8 mars 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220417/https://www.inter.it/en/news/2003/08/9/inter-captain-javier-zanetti-turns-30.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/9806/j-zanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007|title=J. Zanetti: &quot;I've renewed my contract with Inter until 2007.&quot;|trans-title=J. Zanetti: &quot;Kam rinovuar kontratën time me Interin deri në vitin 2007.&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=6 gusht 2003|accessdate=8 mars 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220424/https://www.inter.it/en/news/2003/08/6/jzanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sezoni 2003–04 ishte një tjetër zhgënjim për Interin, që arriti vetëm një vend të katërt në kampionat, kurse në kompeticionet evropiane zhvilloi paraqitje zhgënjyese.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2004/d/sezioni/sport/calcio/uefa/intermars/intermars/intermars.html|title=Anche l'Inter fuori dall'Europa A San Siro vince il Marsiglia|trans-title=Edhe Interi jashtë Evrope Në San Siro fiton Marseja|publisher=la Repubblica|language=it|location=Milano|date=14 prill 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në verën e vitit 2004, [[Roberto Mancini]] – shpesh një kundërshtar i Zanettit gjatë kohës së tij si futbollist te Lazio – zëvëndësoi [[Alberto Zaccheroni]]n si trajner;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html|title=Mancini is new Inter coach|trans-title=Mancini është trajneri i ri Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=7 korrik 2004|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=2 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002020455/https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ky i fundit, kishte zëvëndësuar Cúperin në tetor 2003.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/primi_piani/calcio/2004/pp_1.0.464530507.shtml|title=Zanetti, iniezione di fiducia|trans-title=Zanetti, injektim besimi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=7 gusht 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

====2004–2008: Dominimi në Itali dhe lëvizja në mesfushë====
[[Skeda:Inter Coppa Italia cropped.jpg|parapamje|majtas|250px|Zanetti duke ngritur trofeun e Kupës së Italisë në sezonin 2005–06.]]
Sezoni 2004–05 shënoi rikthimin e Interit te suksesi, duke triumfuar në [[Finalja e Coppa Italia 2005|Kupën e Italisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadra/Inter/primo%20piano/2005/06-giugno/15inter-roma.shtml|title=L'Inter vince la coppa Italia|trans-title=Interi fiton Kupën e Italisë|publisher=La Gazetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=15 qershor 2005|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Për argjentinasin ky ishte trofeu i dytë me klubin, pas Kupës UEFA 1998, si dhe i pari si kapiten i ekipit. Më 10 nëntor 2004, Zanetti luajti ndeshjen e tij të 300të në Serie A në barazimin 2–2 të Interit në shtëpi ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html|title=Javier Zanetti verso la 300/A in Serie A|trans-title=Javier Zanetti drejtë ndeshjes së 300të në Serie A|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2004|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228011619/https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-2004-2005-inter-bologna-fc/|title=Inter 2:2 Bologna|publisher=World Football|language=en|date=10 nëntor 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në gusht 2005, ata fituan [[Supercoppa Italiana 2005|Superkupën e Italisë]] ndaj ekipit rival Juventus,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2005/08_Agosto/20/supercoppajuvint.shtml|title=Supercoppa, trionfo Inter|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=20 gusht 2005|access-date=23 prill 2018}}&lt;/ref&gt; një sukses i cili u ndoq në fund të sezonit me fitimin e një tjetër kupe. Pas skandalit të ''[[Seria A skandali i vitit 2006|Calciopolit]]'', Interit j'u dhurua edhe ''Scudetto'', kurse Juventusi u rrëzua nga kategoria.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/calciopoli-2006-match-fixing-scandal-juventus-relegated|title=Calciopoli 2006: The match-fixing scandal that got Juventus relegated|trans-title=Calciopoli 2006: Skandali i trukimit të ndeshjeve që rrëzoi Juventusin|publisher=Sport Skeeda|language=en|author=Rangan Basu|date=30 tetor 2015|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Pas mbërritjes së brazilianit [[Maicon Sisenando|Maicon]] para fillimit të sezonit 2006–07, Zanetti u zhvendos nga mbrojtës në krahun e djathtë në mesfushë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=632651.html|title=Zanetti: Inter's heart and soul|trans-title=Zanetti: Zemra dhe shpirti i Interit|publisher=UEFA|language=en|author=Roy Nemer|date=10 dhjetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228012414/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D632651.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 27 shtator 2006, në ndeshjen e fazës së grupeve ndaj [[FC Bayern München|Bayern München]], Zanetti regjistroi paraqitjen e tij të 500të me Interin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mundoalbiceleste.com/2006/09/27/zanetti-playing-his-500th-match-for-inter/|title=ZANETTI playing his 500th match for Inter|trans-title=Zanetti luan ndeshjen e tij të 500të për Interin|publisher=Mundo Albiceleste|language=en|author=Roy Nemer|date=27 shtator 2006|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në nëntor, ai i dha fund zbrastisë pesë-vjeçare pa gol duke shënuar në fitoren 2–0 në shtëpi ndaj [[Ascoli Calcio 1898 F.C.|Ascolit]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2006-11-06/inter-and-palermo-march-on/1302858|title=Inter and Palermo march on|publisher=Australian Broadcasting Corporation|language=en|date=5 nëntor 2006|access-date=8 mars 2024}}&lt;/ref&gt; si dhe luajti ndeshjen e 100të në kompeticionet e [[UEFA]]-s, kundër [[Sporting CP]]. Interi dominoi në kampionatin e atij sezoni, duke siguruar titullin pesë javë para përfundimit me 97 pikë në renditje.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html|title=Inter's historic 2006/07 Serie A season|trans-title=Sezoni historik 2006/07 i Interit në Serie A|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=28 maj 2007|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=18 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018210442/https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ata lanë në vendin e dytë Romën 22 pikë mbrapa; ekipi i kryeqytetit do të ishte rivalja kryesore për titull edhe në sezonin e ardhshëm. 

Inter fitoi edhe kampionatin e sezonit 2007–08, duke lënë sërisht mbrapa Romën.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|title=Inter's blushes spared as Ibrahimovic earns his redemption|publisher=The Guardian|language=en|author=Nicky Bandini|date=19 maj 2008|access-date=18 maj 2014|archive-date=18 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518174411/http://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht suksesit në Itali, Interi vazhdoi të dhuronte performanca negative në kompeticionet evropiane, që kulmoi me eliminimin nga Liga e Kampioneve nga ekipi anglez [[Liverpool F.C.|Liverpool]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=655043.html|title=Torres strikes as Liverpool see off Inter|trans-title=Torres shënon, Liverpool fshin Interin|publisher=UEFA|language=en|date=11 mars 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; kjo gjë që solli edhe shkarkimin e Mancinit si trajneri i ekipit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/uk-soccer-italy-mancini/inter-milan-sack-coach-mancini-idUKL2986290420080529|title=Inter Milan sack coach Mancini|trans-title=Interi shkarkon trajnerin Mancini|publisher=Reuters|language=en|author=Mark Meadows|date=29 maj 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

====2008–2011: Vitet e arta me Mourinhon, ''Tripleta'' dhe Kupa e Botës për Klube====
[[Skeda:Club América v Inter Milan - 2009 - Javier Zanetti (cropped).jpg|parapamje|majtas|200px|Zanetti gjatë një ndeshje para-sezonale në vitin 2009.]]
Mancini u zëvëndësua në stol nga portugezi [[José Mourinho]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2008/06/2/jose-mourinho-joins-inter.html|title=José Mourinho joins Inter|trans-title=José Mourinho i bashkohet Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=19 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130219224720/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=29399&amp;L=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; i cili që në ndeshjen e parë të tij si trajner fitoi trofe, [[Supercoppa Italiana 2008|Superkupën e Italisë 2008]] ndaj Romës. Zanetti luajti rol të rëndësishëm në këtë ndeshje, duke shënuar penalltinë e fundit të ekipit të tij në fitoren me penallti në San Siro; koha e rregullt dhe shtesa ishin mbyllur në barazim pa gola.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2008/08/sezioni/sport/calcio/supercoppa-2008/inter-roma-supercoppa/inter-roma-supercoppa.html|title=Totti sbaglia, Zanetti fa centro la Supercoppa va ai nerazzurri|trans-title=Totti shpërdoron Zanetti shënon dhe Superkupa shkon te zikaltrit|publisher=la Repubblica|language=it|date=24 gusht 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 24 shtator 2008, Zanetti festoi një tjetër arritje, ku në fitoren 1–0 ndaj ekipit të sapongjitur [[U.S. Lecce|Lecce]], ai regjistroi ndeshjen e 600të për Interin në të gjitha kompeticionet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html|title=Inter and Zanetti: 600 times together|trans-title=Inter dhe Zanetti: 600 herë sëbashku|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=24 shtator 2008|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228000232/https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 15 mars 2009, Zanetti u bë lojtari i dytë me më shumë ndeshje për Interin, duke barazuar 634 ndeshjet e [[Giacinto Facchetti]]t në fitoren ndaj Fiorentinës,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html|title=9 March 2010: Happy Birthday Inter|trans-title=9 mars 2010: Gëzuar ditëlindjen Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=8 mars 2010|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228233523/https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; e më pas duke e kaluar një javë më vonë në fitoren 3–0 ndaj Regginës. Ai e shpenzoi sezonin 2008–09 duke luajtur mes mbrojtjes dhe mesfushës, me Interin që fitoi kampionatin e katërt rresht.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php|title=Ancora Inter: 17° scudetto per i nerazzurri|trans-title=Sërisht Interi: Scudetto e 17të për zikaltrit|publisher=Il Calcio|language=it|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=6 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706155957/https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilpallonaro.com/linter-vince-il-17-scudetto/|title=L’Inter vince il 17 scudetto|trans-title=Inter fiton Scudetton e 17të|publisher=Il Pallonaro|language=it|date=17 maj 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, në Ligën e Kampioneve ''Zikaltrit'' vazhduan të zhgënjenin, duke u eliminuar sërisht në raundin e 16-tave, këtë herë nga Manchester United.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2020/matches/round=15277/match=302796/postmatch/report/|title=Holders United head through to quarter-finals|trans-title=Manchester United shkon drejtë çerek-finaleve|publisher=UEFA|language=en|author=Simon Hart|date=11 mars 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2010 - 1.png|parapamje|djathtas|Zanetti luajti çdo ndeshje nga 90 minuta të plota në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|sezonin 2009–10 Të UEFA Ligës së Kampioneve]] (këtu duke luajtur në ndeshjen e dytë të raundit të 16-tave ndaj [[PFC CSKA Moska|CSKA Moskës]] më 6 prill 2010).]]
Sezoni 2009–10 nisi në mënyrë të mrekullueshme për Interin dhe Zanettin, veçanërisht pas fitores 4–0 ndaj Milanit në ''Derby della Madonnina''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html|title=Milan, che batosta: l'Inter vince 4-0 il derby|trans-title=Milan, çfarë mposhtje: Inter fiton derbin 4–0|publisher=Sky Sport Italia|language=it|date=29 gusht 2009|accessdate=2 prill 2010|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228172602/https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen ndaj Genoas më 17 tetor, ai nisi aksionin e kundërsulmit që solli golin e dytë të Interit pasi i mori topin një lojtari kundërshtar; ndeshja përfundoi me fitoren e ekipit 5–0 në transfertë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html|title=Serie A: Five-star Inter stun Genoa|trans-title=Serie A: Interi me pesë yje shtang Genoan|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=17 tetor 2009|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228173739/https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=903973.html|title=Time is right for Mourinho's Inter|trans-title=Koha e duhur për Interin e Mourinhos|publisher=UEFA|language=en|date=20 tetor 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Vetëm një javë më pas, ai barazoi rekordin e Giacinto Facchettit për numrin e ndeshjeve në Serie A nga një lojtar i Interit, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 476 në fitoren 2–1 ndaj [[Calcio Catania|Catanias]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2009/10/24/1581969/inter-2-1-catania-nerazzurri-go-top-after-comfortable|title=Inter 2-1 Catania: Nerazzurri Go Top After Comfortable Victory|trans-title=Inter 2-1 Catania: Zikaltrit shkojnë në krye pas fitores komode|publisher=Goal.com|language=en|author=Danilo Pochini|date=24 tetor 2009|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=910835.html|title=Zanetti hits second in Inter annals|trans-title=Zanetti arrin i dyti në rekordet e Interit|publisher=UEFA|language=en|author=Roberta Radaelli|date=26 tetor 2009|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai e theu këtë rekord më 29 tetor në triumfin 5–3 në shtëpi ndaj [[U.S. Città di Palermo|Palermos]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html|title=Serie A: Inter 5–3 Palermo|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 tetor 2009|accessdate=19 dhjetor 2019|archive-date=19 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219191304/https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 7 mars 2010, në humbjen 2–1 në transfertë ndaj Romës,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html|title=Serie A: Roma 2–1 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=27 mars 2010|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228202357/https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti u ndëshkua me karton të verdhë, i katërti sezonal, duke bërë që të humbiste ndeshjen e rradhës ndaj Bolonjës më 3 prill; kjo gjë i dha fund rekordit të tij me 137 ndeshje rresht në luajtura në Serie A dhe 167 ndeshje të luajtura në të gjitha kompeticionet, rekord i cili nisi në tetor 2006.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1487401.html|title=Dream comes true for stalwart Zanetti|trans-title=Ëndërrat bëhen realitet për Zanettin besnik|publisher=UEFA|language=en|author=Paolo Menicucci|date=17 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://steemit.com/actifit/@dexpartacus/actifit-dexpartacus-20190924t173707058z|title=Football Genius: Javier Zanetti|trans-title=Gjeniu i futbollit: Javier Zanetti|publisher=Steemit.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 5 maj, Interi mposhti Romën në finalen e Kupës së Italisë, kurse [[2009–10 Serie A|''Scudetto'']] u fitua më 16 maj pas fitores 1–0 në transfertë ndaj [[A.C. Siena|Sienës]]; goli i vetëm i ndeshjes u shënua nga [[Diego Milito]], i cili u asistua nga Zanetti pas një inkursioni personal nga kapiteni.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html|title=Serie A: Siena 0-1 Inter, campioni d'Italia!!!!!|trans-title=Serie A: Siena 0–1 Inter, kampionë të Italisë!!!!!|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228201040/https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Inter u bë ekipi i dytë në historinë e futbollit italian që fiton [[Serie A]] pesë herë rresht.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/may/16/inter-milan-win-serie-a|title=Internazionale take fifth successive Serie A title with win at Siena|trans-title=Internazionale merr titullin e pestë rresht të Serie A në Siena|publisher=The Guardian|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 22 maj, Interi arriti suksesin e shumëpritur Evropian duke fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] për herë të parë pas 45 vitesh. Në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|finale]], ekipi mposhti Bayern München me rezultatin 2–0, me Zanettin i cili luajti ndeshjen e tij të 700të për klubin në të gjitha kompeticionet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.timeslive.co.za/sport/soccer/2010-05-21-zanetti-to-play-700th-match-for-inter/|title=Zanetti to play 700th match for Inter|trans-title=Zanetti do të luajë ndeshjen e 700të për Interin|publisher=Sunday Times|language=en|date=21 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Me suksesin në të tre frontet, Interi arriti një ''[[Tripleta (futboll)|Tripletë]]'' historike, duke u bërë klubi i parë italian që e arrin këtë gjë, kurse Zanetti kapiteni i parë i një klubi italian.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490968.html|title=Inter join exclusive treble club|trans-title=Interi i bashkohet klubit eksluziv të tripletës|publisher=UEFA|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=7 qershor 2017}}&lt;/ref&gt;

Pas mbylljes së sezonit historik 2009–10, José Mourinho u largua nga drejtimi i skuadrës, duke u zëvëndësuar nga spanjolli [[Rafael Benítez]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.inter.it/aas/news/reader?N=34021&amp;L=en|title=Rafael Benitez, welcome to Inter!|date=10 qershor 2010|access-date=13 qershor 2010|website=inter.it|publisher=FC Internazionale Milano|language=en|archive-date=13 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613000540/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=34021&amp;L=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti firmosi një kontratë të re dy-vjeçare para fillimit të sezonit 2010–11.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1511744.html|title=Zanetti and Milito sign new Inter contracts|trans-title=Zanetti dhe Milito firmosin kontrata të reja me Interin|publisher=UEFA|language=en|date=9 gusht 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në gusht, ''Zikaltrit'' fituan Superkupën e Italisë për herë të pestë në histori, duke mposhtur Romën në San Siro,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/news/newsid=1516658.html|title=Two-goal Eto'o fires Inter to more glory|trans-title=Eto'o me dy gola e dërgon Interin për më shumë lavi|publisher=UEFA|language=en|date=21 gusht 2010|accessdate=1 maj 2018}}&lt;/ref&gt; por humbën mundësinë të fitonin [[UEFA Super Kupa 2010|Superkupën Evropiane]], duke pësuar disfatë nga [[Atlético Madrid]] në [[Monako]]. Më 20 tetor, në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], Zanetti shënoi golin e parë të ekipit të tij në një fitore 4–3 në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9102192.stm|title=Inter Milan 4–3 Tottenham|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=20 tetor 2010|accessdate=2 janar 2020}}&lt;/ref&gt; Në moshën 37 vjeç dhe 72 ditë, ai u bë golashënuesi më i vjetër i kompeticionit; që nga ajo ditë, rekordi i tij është kaluar nga [[Filippo Inzaghi]], [[Ryan Giggs]] dhe [[Francesco Totti]].&lt;ref name=&quot;UEFA&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2156729.html|title=Totti proud to be oldest Champions League scorer|trans-title=Totti krenar që është golashënuesi më i vjetër i Ligës së Kampioneve|publisher=UEFA|language=en|date=1 tetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në dhjetor, Interi fitoi edhe [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2010|Kupën e Botës për Klube]], duke mposhtur në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|finale]] [[TP Mazembe]]n me rezultatin 3–0;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2010/12/19/sports/soccer/19soccer.html|title=Seventh Best in Italy, Inter Is World’s No. 1|trans-title=E shtata më e mira në Itali, Interi është numri 1 i botës|publisher=The New York Times|language=en|date=18 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti kontriboi me një gol në fitoren 3–0 në gjysëm-finale ndaj [[Seongnam Ilhwa Chunma]], duke shënuar me të majtën pas një kombinimi në hyrje të zonës me Militon.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/dec/15/seongnam-ilhwa-internazionale-club-world-cup|title=Internazionale ease past Seongnam Ilhwa to reach Club World Cup final|trans-title=Inter kalon me lehtësi Seongnam Ilhwa për të arritur finalen e Kupës së Botës për Klube|publisher=The Guardian|language=en|date=16 dhjetor 2010|accessdate=30 mars 2020}}&lt;/ref&gt; Interi e mbylli vitin 2010 me pesë trofe, duke realizuar ''The Quintuple''.

Pavarësisht fitimit të Superkupës dhe Kupës së Botës për Klube, Interi nuk pati vazhdimësi në kampionat, duke qënë disa pikë larg Milanit të vendit të parë. Kjo gjë solli edhe shkarkimin e trajnerit më 23 dhjetor, vetëm pesë ditë pas triumfit në Kupën e Botës për Klube.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9302348.stm|title=Inter Milan sack manager Rafael Benitez|trans-title=Inter shkarkon trajnerin Rafael Benitez|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai u zëvëndësua nga [[Leonardo Araújo|Leonardo]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/sport/leonardo-is-the-new-inter-coach/cid/456424|title=Leonardo is the new Inter coach|trans-title=Leonardo është trajneri i ri i Interit|publisher=Telegraph India|language=en|date=25 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; i cili në ndeshjen e parë në stol udhëhoqi Interin në fitoren 4–1 ndaj Bolonjës më 15 janar;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html|title=Inter v Bologna: 4-1, from Stankovic to Eto'o|trans-title=Inter v Bologna: 4-1, nga Stankovic te Eto'o|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213001/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; në këtë ndeshje, Zanetti zhvilloi ndeshjen e 519 në Serie A, duke barazuar [[Giuseppe Bergomi]]n si lojtari i Interit me më shumë ndeshje në Serie A.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html|title=Zanetti: &quot;I love this black-and-blue jersey&quot;|trans-title=Zanetti: &quot;E dua këtë fanellë zikaltër&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228212958/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html|title=Moratti: &quot;Zanetti is a great athlete and human being&quot;|trans-title=Moratti: &quot;Zanetti është një atlet dhe një qënje njerëzore i mirë&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213003/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html|title=Cordoba: &quot;Zanetti, the pride of Inter&quot;|trans-title=Cordoba: &quot;Zanetti, krenaria e Interit&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=16 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213000/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai e theu rekordin vetëm katër ditë më vonë në fitoren 3–2 ndaj [[A.C. Cesena|Cesenës]] në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/inter-vs-cesena/228876|title=Inter edge five-goal thriller|trans-title=Interi fiton ngushtë ndeshjen horror me pesë gola|publisher=Sky Sports|language=en|date=19 janar 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html|title=Inter 3-2 Cesena: Eto'o, Milito, Chivu|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=19 janar 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228231041/https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në maj 2011, Zanetti arriti një tjetër rekord, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 1,100 si futbollist profesionist në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Kupës së Italisë kundër Romës. Kjo gjë e bëri atë futbollistin e katërt profesionist në histori që e arrin këtë shifër. Inter arriti të fitonte Kupën e Italisë, duke mposhtur në finale Palermon 3–1; ky ishte trofeu i fundit i Zanettit si lojtar i Interit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html|title=Coppa Italia final: Inter 3-1 Palermo|trans-title=Finalja e Kupës së Italisë: Inter 3-1 Palermo|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 maj 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228231557/https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, në kampionat, Inter dorëzoi titullin e Serie A për herë të parë pas gjashtë vitesh.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Milan/07-05-2011/milan-voglia-festa-801104652615.shtml|title=MILAN CAMPIONE D'ITALIA A Roma vince il 18° scudetto|trans-title=Milani kampione e Italisë Në Romë fiton Scudetton e 18të|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Romë|date=7 maj 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

====2011–2014: Vitet e fundit dhe tërheqja====
[[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2011 - 2.png|parapamje|majtas|Zanetti para një ndeshje të Ligës së Kampioneve ndaj [[PFC CSKA Moscka|CSKA Moskës]] në vitin 2011.]]
Në sezonin 2011–12, Interi pësoi një rënje masive. [[Gian Piero Gasperini]] u vendos trajneri i ri i ekipit, por ai pati një nisje negative duke humbur [[Supercoppa Italiana 2011|Superkupën e Italisë]] ndaj Milanit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/08/06/italian.super.cup.milan/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025093715/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/08/06/italian.super.cup.milan/|url-status=dead|archive-date=25 tetor 2012|title=Milan edge out Inter in Italian Super Cup|date=6 gusht 2011|publisher=CNN|language=en|access-date=8 gusht 2011}}&lt;/ref&gt; Më 17 shtator 2011, në barazimin pa gola në San Siro ndaj Romës, Zanetti luajti ndeshjen e tij të 756të me ''Zikaltrit'', duke barazuar Bergomin si lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://football-italia.net/zanetti-inter-deserved-victory/|title=Zanetti: ‘Inter deserved victory’|publisher=Football Italia|language=en|date=18 shtator 2011|access-date=4 qershor 2025}}&lt;/ref&gt; Vetëm pesë ditë më pas, Gasperini u shkarkua pas humbjes 3–1 ndaj ekipit të sapongjitur [[Novara Calcio|Novara]].&lt;ref name=&quot;Gasperini&quot;&gt;{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html|title=Struggling Inter let Gasperini go|trans-title=Interi në vështirësi lejon Gasperinin që të iki|publisher=UEFA|language=en|date=21 shtator 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230041355/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në këtë ndeshje, Zanetti zhvilloi paraqitjen e tij të 757të me Interin, duke u bërë lojtari me më shumë ndeshje i klubit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html|title=Novara 3-1 Inter: Cambiasso not enough|trans-title=Novara 3-1 Inter: Cambiasso nuk mjafton|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=20 shtator 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229003316/https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html|title=Photos: Zanetti 757, numbers, records and trophies|trans-title=Foto: Zanetti 757, numrat, rekordet deh trofetë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229003907/https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në tre javët e para të kampionatit, Inter kishte marrë vetëm një pikë, duke regjistruar nisjen më të keqe në 28 vitet e fundit.&lt;ref name=&quot;Gasperini&quot;/&gt; Gasperini u zëvëndësua nga [[Claudio Ranieri]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/sep/22/claudio-ranieri-two-year-internazionale|title=Claudio Ranieri confirmed as new Internazionale coach|trans-title=Claudio Ranieri konfirmohet si trajneri i ri i Interit|publisher=The Guardian|language=en|date=22 shtator 2011|accessdate=22 shtator 2011}}&lt;/ref&gt; i cili fitoi ndeshjen e tij debutuese ndaj Bolonjës 3–1 si dhe mposhti CSKA Moskën 3–2 në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve së Ligës së Kampioneve; kjo ishte ndeshja e 78të e Zanettit si kapiten në Ligën e Kampioneve, duke kaluar rekordin e [[Paolo Maldini]]t (77). Në ndeshjen e rradhës në Ligën e Kampioneve, Zanetti arriti ndeshjen e tij të 100të në këtë kompeticion (përfshirë edhe ndeshjet kualifikuese) me Interin që mposhti [[Lille OSC|Lille]] në [[Francë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2011/ottobre/18/Inter_Zanetti_fanno_100_Champions_ga_10_1110186630.shtml|title=L' Inter e Zanetti fanno 100 in Champions|trans-title=Inter dhe Zanetti bëjnë 100 në Ligën e Kampioneve|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Matteo Dalla Vite|date=18 tetor 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; 

Më 3 dhjetor, në humbjen 1–0 ndaj [[Udinese Calcio|Udineses]] në shtëpi, Zanetti mori kartonin e kuq të dytë dhe të fundit në karrierë me Interin; kartonin e kuq të parë e kishte marrë në shkurt 1999.&lt;ref name=&quot;Karton i kuq&quot;/&gt; Interi vazhoi me performancat negative edhe në pjesën e dytë të sezonit, duke e mbyllur kampionatin në vendin e gjashtë. Ky pozicion do të thoshte se Interi nuk do të luante në Ligën e Kampioneve për herë të parë që nga sezoni 2001–02. Ata u eliminuan në Kupën e Italisë nga [[S.S.C. Napoli|Napoli]] dhe në Ligën e Kampioneve nga Marseja me rregullin e golit jashtë fushe.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2012/03/13/2965377/inter-2-1-marseille-agg-2-2-brandao-stuns-san-siro-in-injury|title=Inter 2-1 Marseille (Agg 2-2): Brandao stuns San Siro in injury time to send French side through to last eight in dramatic fashion|trans-title=Inter 2-1 Marseille (rp 2-2): Brandao shtang San Siron në kohën shtesë për të dërguar në mënyrë dramatike ekipin francez në tetë më të mirat|publisher=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner|date=13 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; 

Duke qënë se nuk u kualifikuan dot në Ligën e Kampioneve, Interi e nisi sezonin 2012–13 në raundet kualifikuese të Ligës së Evropës. Në këtë fazë eliminatore, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 800të me ''Zikaltrit'' në të gjitha kompeticionet në fitoren në transfertë ndaj [[FC Vaslui|Vaslui]]t më 23 gusht; në këto 800 ndeshje, ai kishte luajtur 570 në Serie A, 66 në Kupën e Italisë, 151 në kompeticionet evropiane dhe 13 në kompedicione të tjera.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html|title=2012 Special: Zanetti, 800 games and counting|trans-title=2012 Speciale: Zanetti, 800 ndeshje dhe vazhdon|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=26 dhjetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229191441/https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Përpara fillimit të ndeshjes, ish shoku i skuadrës [[Iván Córdoba]], i cili ishte tërhequr nga futbolli në përfundim të sezonit të kaluar, i dhuroi atij një fanellë me numrin 800, kurse gjatë ndeshjes, Zanetti mbajti shirtin e kapitenit që lexonte &quot;Inter-Javier Zanetti, 800 histori dashurie sëbashku&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html|title=Vaslui v Inter: 800 games for Captain Zanetti|trans-title=Vaslui v Inter: 800 ndeshje për kapiten Zanettin|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 gusht 2012|accessdate=12 qershor 2014|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145631/https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Interi arriti me sukses të kualifikohej për në fazën e grupeve, kurse në kampionat ishte në vendin e dytë deri në nëntor, duke fituar shtatë ndeshje rresht, përfshirë edhe [[Derby della Madonnina|derbet]] ndaj [[A.C. Milan|Milanit]] dhe [[Juventus F.C.|Juventust]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/19849106|title=Serie A: AC Milan 0-1 Inter Milan|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=7 tetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; në të parën, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 45të, duke parakaluar Bergomin si lojtari Interit me më shumë ndeshje në derbi.&lt;ref name=&quot;45 derbi&quot;&gt;{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html|title=Milan-Inter: è sempre un derby dai grandi numeri|trans-title=Milan-Inter: është gjithnjë një derbi me numra të mëdhenjë|publisher=Zonal Marking|language=en|date=4 nëntor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145942/https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ai gjithashtu bë lojtari i dytë me më shumë ndeshje në derbi, duke u renditur mbrapa Paolo Maldinit me 57 ndeshje.&lt;ref name=&quot;45 derbi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcinter1908.it/in-evidenza/derby-samuel-10-su-10-zanetti/|title=Derby: Samuel, 10 su 10. Zanetti…|trans-title=Derbi: Samuel, 10 nga 10. Zanetti…|website=fcinter1908.it|language=it|date=8 tetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në të dytën, Interi fitoi 3–1 ndaj Juventusit në [[Torino F.C.|Torino]], ku Zanetti ishte një nga më të mirët e ekipit të tij.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/|title=Juventus 1-3 Inter: unbeaten run ends at 49|trans-title=Juventus 1-3 Inter: ecuria pa humbje ndalet në 49|publisher=Zonal Marking|language=en|date=4 nëntor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145637/http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Interi i shkaktoi Juventusit humbjen e parë në shtëpi pas 49 ndeshjesh dhe të parën në stadiumin e ri, kurse Zanetti luajti derbin e tij të 38të.

[[Skeda:Zanetti 2012.jpg|parapamje|djathtas|Zanetti duke luajtur në ndeshjen miqësore para-sezonale ndaj Koper më 15 korrik 2012.]]
Me vazhdimin e sezonit, Interi pësoi një rënje drasktike dhe e mbylli kampionatin në vendin e nëntë me vetëm 54 pikë, duke humbur mundësinë për të luajtur në kompeticionet evropiane sezonin e ardhshëm.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2013/5/30/4376716/serie-a-2012-13-season-review-inter-milan|title=Serie A 2012-13 season review: Injury crisis destroyed Inter Milan's season|trans-title=Rishikimi i sezonit 2012-13 të Serie A: Si krriza e dëmtimeve shkatërroi sezonin e Interit|publisher=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner|date=13 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ky ishte edhe rezultati më negativ i klubit që nga sezoni 1993–94. Ekipi u godit edhe nga dëmtimet e shumta gjatë sezonit, përfshirë edhe ato afatgjate të [[Diego Milito]]s dhe Zanettit;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=1920508.html|title=Milito out for the season after Inter injury|trans-title=Milito mbyll sezonin pas dëmtimit me Interin|publisher=UEFA|language=en|date=15 shkurt 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/10/italian-football/2013/04/28/3938591/inter-rocked-by-serious-zanetti-injury?noBetaRedirect=1|title=Inter rocked by serious Zanetti injury|trans-title=Interi tronditet nga dëmtimi serioz i Zanettit|publisher=Goal.com|language=en|author=Mark Doyle|date=28 prill 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; kapiteni pësoi një dëmtim të rëndë në thembrën e akilit në transfertën ndaj Palermos më 28 prill 2013; dëmtimi që pësoi kërkonte operacion. Përpara se të pësonte dëmtimin, ai arriti të vendoste disa rekorde, duke nisur me ndeshjen ndaj [[A.C. Siena|Sienës]] më 3 shkurt, ku ai luajti ndeshjen e tij të 592të në Serie A dhe barazoi rekordin e portierit [[Gianluca Pagliuca]], të cilën më pas e theu në fitoren 3–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievos]]. Më 10 mars, në humbjen 1–0 në shtëpi ndaj Bolonjës, ai u bë lojtari i dytë në histori që arrin 600 ndeshje në Serie A, pas Paolo Maldinit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.football-italia.net/31700/zanetti-my-600th-inter-game|title=Zanetti: 'My 600th Inter game'|trans-title=Zanetti: 'Ndeshja ime e 600të me Interin'|publisher=Football Italia|language=en|date=10 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në muajin e ardhshëm, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 1,100 si profesionist në fitoren 1–0 ndaj [[Parma F.C.|Parmës]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2013/04/22/3922659/infinito-javier-zanetti-per-capitan-inter-sono-1100-le|title=Infinito Javier Zanetti, per capitan Inter sono 1100 le presenze ufficiali in carriera: &quot;Ieri vittoria fondamentale&quot;|trans-title=Javier Zanetti i pafund, për kapitenin e Interit janë 1100 paraqitje zyrtare në karrierën e tij: &quot;Dje fitorja ishte themelore&quot;|publisher=Goal.com|language=it|date=22 prill 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Rezultatet negative të Interit gjatë këtij sezoni sollën e shkarkimin e trajnerit [[Andrea Stramaccioni]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin|title=Vendimi/ Interi shkarkon Stramaçionin|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=25 maj 2013|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220430/https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; i cili u zëvëndësua nga [[Walter Mazzarri]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/22663597|title=Walter Mazzarri: Inter Milan appoint former Napoli coach|trans-title=Walter Mazzarri: Inter punëson ish trajnerin e Napolit|publisher=BBC Sport|language=en|date=24 maj 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Më 12 qershor 2013, presidenti i klubit [[Massimo Moratti]] konfirmoi se klubi kishte rinovuar kontratën me Zanettin edhe për një sezon.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258|title=Javier Zanetti extends contracts with Inter|trans-title=Javier Zanetti rinovon kontratën me Interin|publisher=Astro Awani|language=en|date=13 qershor 2013|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229185422/http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti i shpenzoi muajt e verës në Argjentinë duke u rikuperuar nga dëmtimi i pësuar, duke bërë që për herë të parë pas 19 vitesh, ekipi të niste stërvitjen e parë të sezonit pa prezencën e tij. Ai humbi edhe turin në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], por njoftoi se do të rikthej në ekipin e parë në nëntor 2014. Ai ishte në stol në ndeshjen ndaj [[Udinese Calcio|Udineses]] më 3 nëntor,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html|title=Serie A, Udinese v Inter line ups|trans-title=Serie A, Udinese v Inter formacionet|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=3 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230155216/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ku Inter fitoi 3–0 në [[Stadio Friuli]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html|title=Serie A, Udinese 0-3 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=3 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230155215/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Gjashtë ditë më pas, në fitoren 2–0 në shtëpi ndaj [[A.S. Livorno Calcio|Livornos]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html|title=Serie A, Inter 2-0 Livorno|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163011/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti luajti ndeshjen e tij të parë pas rreth shtatë muajsh, duke u aktivizuar në minutat e fundit të takimit;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html|title=Zanetti: &quot;Dedicated to Massimo Moratti&quot;|trans-title=Zanetti: &quot;I dedikuar ndaj Massimo Morattit&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163008/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; në minutën e 90të, ai nisi aksionin e golit të dytë të Interit të shënuar nga mbrojtësi [[Yuto Nagatomo]], i cili e festoi golin e tij duke kryer përshëndetjen tradicionale japoneze me Zanettin, një festim të cilën e ka kryer edhe herë të tjera me kapitenin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html|title=Nagatomo dedicates goal to Zanetti and Cordoba|trans-title=Nagatomo i dedikon golin Zanettit dhe Cordobës|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163307/https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht rikthimit, Zanetti nuk u pa si titullar nga trajneri Mazzarri, i cili preferonte në krah brazilianin [[Jonathan Moreira|Jonathan]].

Më 29 prill 2014, presidenti i ri [[Erick Thohir]] njoftoi se Zanetti do të tërhiqej nga futbolli në përfundim të sezonit 2013–14 dhe se do të merrte një rol drejtuesi në klub.&lt;ref name=&quot;Zanetti tërhiqet&quot;&gt;{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2055608-javier-zanetti-retires-as-a-winner-and-a-gentleman-with-inter-milan|title=Javier Zanetti Retires as a Winner and a Gentleman with Inter Milan|trans-title=Javier Zanetti tërhiqet si fitues dhe zotëri me Interin|publisher=Bleacher Report|language=en|date=8 maj 2014|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/blog/name/93/post/1852177/headline|title=Retirement finally comes for ageless Zanetti|trans-title=Vjen më në fund tërheqja për gjithmonë të riun Zanetti|publisher=ESPN FC|language=en|author=David Wilson|date=29 prill 2014|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zëvëndës-president&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/|title=Zanetti do të jetë zv/president i Interit|publisher=Gazeta Express|language=sq|date=11 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229192142/https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.football-italia.net/48518/zanetti-join-inter-management|title=Zanetti to join 'Inter management'|trans-title=Zanetti do t'i bashkohet &quot;Menaxhimit të Interit&quot;|publisher=Football Italia|language=en|date=29 prill 2014|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 6 maj, ishte vetë Zanetti që lajmëroi se do të tërhiqej nga futbolli në fund të sezonit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/zaneti-erdhi-koha-ti-var-kepucet/|title=Zaneti: Koha erdhi që unë t’i “var këpucët”|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=8 maj 2014|accessdate=9 maj 2014}}&lt;/ref&gt; Ndeshja e tij e fundit në [[San Siro]] ishte fitorja 4–1 kundër [[S.S. Lazio|Lazios]] më 10 maj, një fitore që konfirmoi rikthimin e ''Zikaltërve'' në kompeticionet evropiane pas një sezoni.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html|title=Zanetti: &quot;An emotional evening but we're focused on Lazio&quot;|trans-title=Zanetti: &quot;Një mbrëmje emocionuese por jemi të përqëndruar te Lazio&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227061551/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html|title=Serie A, Inter 4-1 Lazio|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229190725/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai hyri në fushë në minutën e 52të në vend të Jonathan dhe majti një shirit të veçantë në krahë ku ishin shkruajtur të gjitha emrat e lojtarëve më të cilët ai kishte luajtur gjatë karrierës së tij te Interi. Ai u tërhoq pas ndeshjes së fundit të sezonit, të cilën e nisi si titullar në qëndër të mbrojtjes në humbjen 2–1 në transfertë ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievos]] më 18 maj.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html|title=Serie A, Chievo 2-1 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=18 maj 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229192338/https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera ndërkombëtare==
===1994–1998: Debutimi dhe Kupa e Botës 1998===
[[Skeda:Javier Zanetti - Argentina.jpg|parapamje|majtas|Zanetti duke luajtur me Argjentinën.]]
Pas dështimit në [[FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës]] që u zhvillua në [[1994 FIFA Kupa e Botës|1994]] në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shba]], [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] duhej rindertuar plotësisht. Shumë lojtarë të vjetër u larguan dhe shumë të rinjë u thirrën për herë të parë, ku mes tyre ishte edhe Zanetti, i cili në nëntor 1994, pas disa paraqitjeve te mira me Banfield, u thirr për herë të parë në moshën 21 vjeç nga trajneri i asajkohe [[Daniel Passarella]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2018/12/12/javier-zanetti-il-capitano/|title=The life and legacy of Inter and Argentina legend Javier Zanetti, a footballer like no other|trans-title=Jeta dhe trashëgimia e legjendës së Interit dhe Argjentinës Javier Zanetti, një futbollist si asnjë tjetër|publisher=These Football Times|language=en|date=12 dhjetor 2018|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti luajti ndeshjen e parë me kombëtaren në fitoren 3–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]]; ai e nisi ndeshjen si titullar në mesfushë dhe luajti 90 minuta të plota.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.11v11.com/matches/chile-v-argentina-16-november-1994-245391/|title=Chile v Argentina, 16 November 1994|trans-title=Kili v Argjentina, 16 nëntor 1994|website=11v11.com|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në janar 1995, ai ishte një nga 20 lojtarët e thirrur nga Passarella për [[Kupa e Mbretit Fahd 1995|Kupën e Mbretit Fahd 1995]] (turnamenti, emri i së cilit ishte në nder të mbretit të Arabisë Saudite Fahd, u riemërua më pas si [[FIFA Kupa e Konfederatave]] nga [[FIFA]]).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/confederations-cup-1995-in-saudi-arabien/2/|title=Argentina » Squad Confederations Cup 1995 Saudi Arabia|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Konfederatave Arabia Saudite 1995|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai luajti në dy ndeshje në fazën e grupeve si dhe në finale, ku Argjentina u mposht nga [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|title=Saudi Arabia 1995: Denmark come in from the cold|trans-title=Arabia Saudite 1995: Danimarka vjen nga i ftohti|publisher=FIFA|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230150928/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 22 qershor 1995, Zanetti shënoi golin e parë me kombëtaren në miqësoren ndaj [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]] e cila u mbyll me fitoren e Argjentinës 6–0.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1043529-argentine-slovaquie|title=Argentine 6–0 Slovakia|trans-title=Argjentina 6–0 Sllovakia|publisher=Football Database|language=en|date=22 qershor 1995|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/1995/06/22/world/friendlies/argentina/slovakia/634519/|title=Argentine vs. Slovakia 6 – 0|trans-title=Argjentina vs. Sllovakia 6 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=22 qershor 1995|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Kjo ndeshje më pas u hoq nga lista e ndeshjeve zyrtare nga [[Federata Argjentinase e Futbollit]].&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;/&gt; Vetëm dy javë më pas, Zanetti mori pjesë edhe në turnamentin [[Copa América 1995]] të zhvilluar në Uruguaji.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/copa-america-1995-in-uruguay/2/|title=Argentina » Squad Copa América 1995 Uruguay|trans-title=Argjentina » Ekipi i Copa Américas Uruguaji 1995|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai bëri debutimin e tij më 8 korrik në fitoren 2–1 ndaj [[Kombëtarja boliviane e futbollit|Bolivisë]], kurse tre ditë më pas luajti në fitoren 4–0 ndaj Kilit. Zanetti u la pushim në ndeshjen e tretë ndaj [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]], të cilët mposhtën Argjentinën në mënyrë surprizë 3–0, duke fituar edhe grupin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/may/27/copa-america-usa-argentina-1995|title=The day USA beat Argentina in Copa América: 'Simeone threatened to kill us'|trans-title=Dita kur Shba-ja mposhti Argjentinën në Copa América: 'Simeone na kërcënoi se do të na vriste'|publisher=The Guardian|language=en|author=Kristan Heneage|date=27 maj 2016|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Argjentina u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me penallti; Zanetti luajti në të gjithë ndeshjen.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.11v11.com/matches/brazil-v-argentina-17-july-1995-245928/|title=Brazil v Argentina, 16 November 1994|trans-title=Brazili v Argjentina, 17 korrik 1995|website=11v11.com|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Pas kësaj, Zanetti luajti rregullisht në mesfushë gjatë fushatës kualifikuese të Kupës së Botës 1998. Argjentina siguroi kualifikimin duke fituar grupin me 30 pikë nga 16 ndeshje.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/intldetails/1996sa.html|title=1996 matches|trans-title=Ndeshjet e vitit 1996|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/intldetails/1997sa.html|title=1997 matches|trans-title=Ndeshjet e vitit 1997|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në maj 1998, në moshën 24 vjeç, ai u thirr nga trajneri Passarella në Kupën e Botës 1998, e cila ishte edicioni i tij i parë në karrierë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thesoccerworldcups.com/rosters/1998_argentina_players.php|title=Argentina Players in the 1998 Soccer World Cup|trans-title=Lojtarët e Argjentinës në Kupën e Botës 1998|publisher=The Soccer World Cups|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 14 qershor, Zanetti luajti ndeshjen e tij të parë në Kupën e Botës në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1037274-argentine-japon|title=Argentina 1-0 Japan|trans-title=Argjentina 1-0 Japonia|publisher=Football Database|language=en|date=14 qershor 1998|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Argjentina i fitoi të tre ndeshjet e grupit pa pësuar gol dhe u kualifikua në fazën me eliminim direkt si fituese e grupit. Në ndeshjen e raundit të 16-tave, ekipi u përball kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]], në një ndeshje ku Zanetti shënoi golin e tij të parë në një Kupë Bote; goli i Zanettit erdhi në minutën e parë shtesë të pjesës së parë si pjesë e një skeme të një goditje të lirë afër zonës kundërshtare, ku ekzekutuesi [[Juan Sebastián Verón]] me pasimin e tij e nxorri Zanettin në një pozicion të lirë, me mesfushorin i cili shënoi me një të majtë të fuqishme.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/|title=Zanetti's goal that saved a life|trans-title=Goli i Zanettit që shpëtoi një jetë|publisher=Colgadosporel Futbol|language=en|author=Alberto Llopis|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=21 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221080923/http://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whoateallthepies.tv/videos/189917/the-great-world-cup-goals-8-javier-zanetti-argentina-vs-england-1998-video.html|title=The Great World Cup Goals, #8: Javier Zanetti (Argentina) vs England 1998 (Video)|trans-title=Golat e mëdhenjë të Kupës së Botës, 8#: Javier Zanetti (Argjentina) vs Anglia (Video)|publisher=Who Ate All The Pies|language=en|author=Chris Wright|date=13 maj 2014|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në një intervistë për FourFourTwo në korrik 2017, i pyetur rreth këtij goli, Zanetti deklaroi se ekipi e kishte praktikuar këtë skemë për katër vite rresht dhe se ai fillimisht nuk ishte lojtari i përzgjedhur për të gjuajtur, por [[Ariel Ortega]].&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/javier-zanetti-one-one-free-kick-against-england-wed-practised-it-four-years|title=The big interview: Javier Zanetti – &quot;The free-kick against England? We'd practised it for four years!&quot;|trans-title=Intervista e madhe: Javier Zanetti – &quot;Goditja e lirë ndaj Anglisë? E praktikuam për katër vite!&quot;|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Martin Mazur|date=12 korrik 2017|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/zanetti-free-kick-against-england-i-wasnt-originally-supposed-shoot|title=Zanetti: That free-kick against England? I wasn’t originally supposed to shoot!|trans-title=Zanetti: Ajo goditje e lirë ndaj Anglisë? Unë nuk supozohej të gjuaja!|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Chris Wright|date=1 qershor 2014|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 2–2, duke bërë që ndeshja të kalonte në gjuajtjet e penalltive, ku Argjentina fitoi 4–3 dhe u kualifikua në çerek-finale.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html|title=World Cup 1998; Argentina 2 England 2, Argentina win 4-3 on pens: match report|trans-title=Kupa e Botës 1998: Argjentina 2 Anglia 2, Argjentina fiton 4-3 me penallti: raporti i ndeshjes|publisher=The Teleraph|language=en|author=Henry Winter|date=1 korrik 1998|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019123538/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Argjentina më pas u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holanda]] me rezultatin 2–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1025/match=8784/index.html|title=Netherlands 2-1 Argentina|trans-title=Holanda 2-1 Argjentina|publisher=FIFA|language=en|date=4 korrik 1998|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226061738/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D1025/match%3D8784/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===1999–2002: Copa América 1999 dhe Kupa e Botës 2002===
[[Skeda:Roberto Ayala y Javier Zanetti - 07FEB2007 - Francia - presidencia-govar.jpg|parapamje|djathtas|Zanetti (djathtas) dhe [[Roberto Ayala]] më 7 shkurt 2007; Zanetti u bë kapiten i ekipit pas tërheqjes së Ayalës nga futbolli ndërkombëtar në korrik 2007.]]
Në verën e vitit 1999, Zanetti luajti në [[Copa América 1999]], duke marrë një ftesë nga [[Marcelo Bielsa]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/copa-america-1999-in-paraguay/2/|title=Argentina » Squad Copa América 1999 Paraguay|trans-title=Argjentina » Ekipi i Copa Américas Paraguaji 1999|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në këtë turnamenti, ai mori kartonin e kuq të parë dhe të fundit në karrierën e tij ndërkombëtare; ajo erdhi më 4 korrik në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve, ku Argjentina pësoi disfatë 3–0 nga [[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbia]]. Kjo ndeshje është e famshme edhe për dhënjen e pesë penalltive nga gjyqtari Wilson de Souza, ku katër u humbën, përfshirë tre nga shoku i skuadrës së Zanettit, [[Martín Palermo]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/martin-palermo-three-missed-penalties-argentina-colombia-1999-copa-america|title=The imperfect hat-trick: Martin Palermo’s three missed penalties – and so much more – 20 years on|trans-title=Hat-tricku joperfekt: Tre penalltitë e humbura të Martin Palermos – shumë më tepër – 20 vite më pas|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Ewan Flynn|date=4 korrik 2019|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai humbi ndeshjen e fundit të fazës së grupeve dhe u rikthye për ndeshjen çerek-finale, ku Argjentina sërisht u përball me Brazilin; ashtu si katër vite më parë, ''La Albiceleste'' u mposhtën 2–1 dhe u eliminuan nga turnamenti,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1037233-bresil-argentine|title=Brazil 2-1 Argentina|trans-title=Brazili 2-1 Argjentina|publisher=Football Database|language=en|date=11 korrik 1999|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1999/07/13/tornato-il-vero-ronaldo-una-notte.html?ref=search|title=E' tornato il vero Ronaldo Una notte meravigliosa|trans-title=Është rikthyer Ronaldo i vërtet Një mbrëmje magjike|publisher=la Repubblica|language=it|date=13 korrik 1999|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; me Brazilin që në fund u shpall kampion.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/|title=Copa América, storia di un mito – Paraguay 1999|trans-title=Copa América, historia e një miti – Paraguaji 1999|publisher=Calcio Sudamericano|language=it|date=7 qershor 2011|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230213002/https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Nga viti 2000 e deri në 2001, Zanetti luajti rregullisht në kualifikueset e [[2002 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2002]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tables/2002wcq-sam.html|title=World Cup 2002 Qualifying - South America|trans-title=Kualifikueset e Kupës së Botës 2002 - Amerika e Jugut|publisher=RSSSF|language=en|author=Frank Ballesteros|date=22 korrik 2001|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, ai humbi katër ndeshje në periudhën gusht-nëntor 2000 për shkak të një dëmtimi në muskulin e majtë aduktor. Në maj 2002, ai ishte në listën e të grumbulluarve të trajnerit Bielsa për turnamentin që do të zhvillohej në Japoni dhe Korenë e Jugut.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html|title=Official World Cup squad for Zanetti's Argentina side|trans-title=Ekipi zyrtar i Argjentinës në Kupën e Botës për Zanettin|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=24 maj 2002|accessdate=2 janar 2020|archive-date=2 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102205232/https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/wm-2002-in-japan-suedkorea/2/|title=Argentina » Squad World Cup 2002 Japan/South Korea|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Botës Japoni/Kpre e Jugut 2002|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti luajti si titullar në të tre ndeshjet e grupit. Argjentina, edhe pse e fitoi ndeshjen hapëse, u eliminua nga turnamenti pasi dështoi të fitonte dy të tjerat.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2002/jun/13/worldcupfootball2002.sport19|title=Svensson cuts off escape route|trans-title=Svensson prish rrugën e arratisjes|publisher=The Guardian|language=en|author=Tim Collings|date=13 qershor 2002|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

===2003–2006: Ndeshja e 100të dhe e para si kapiten===
Më 8 qershor 2003, gjatë ndeshjes miqësore ndaj Japonisë për [[Kupa Kirin|Kupën Kirin]], Zanetti veshi shiritin e kapitenit për herë të parë si lojtar i Argjentinës. Ekipi fitoi ndeshjen me rezultatin 4–1, me Zanettin i cili shënoi golin e dytë në minutën e 45të.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html|title=Javier Zanetti festeggia con un gol la prima partita da capitano della nazionale Argentina|trans-title=Javier Zanetti feston me një gol ndeshjen si kapiten me kombëtaren argjentinase|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=8 qershor 2003|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231022512/https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në vitin e ardhshëm, ai luajti në [[Copa América 2004]] që u mbajt në [[Peruja|Peru]]. Ekipi, i cili përbëheshe nga shumë lojtarë me përvojë, arriti deri në finale ku u mposht nga Brazili 4–2 me penallti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/|title=On this day: Brazil defeated Argentina in the 2004 Copa America Final|trans-title=Në këtë ditë: Brazili mposhti Argjentinën në finalen e Copa Americas 2004|publisher=Ronaldo|language=en|date=25 korrik 2019|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231022516/https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pas mbarimit të turnamentit [[José Pékerman]] u bë trajneri i ekipit. Me të nën drejtim, Zanetti luajti vetëm shtatë ndeshje në kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]], por arriti të shënojë në fitoren 4–2 ndaj [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]] në tetor 2004. Në qershor 2005, ai ishte një nga 23 lojtarët që luajtën në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2005|Kupën e Konfederatave 2005]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/confederations-cup-2005-in-deutschland/2/|title=Argentina » Squad Confederations Cup 2005 Germany|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Konfederatave Gjermani 2005|publisher=World Football|language=en|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen gjysëm-finale ndaj [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]] më 26 qershor, Zanetti zhvilloi paraqitjen e tij të 100të me kombëtaren, duke u zgjedhur lojtari më i mirë,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2005/m=6/news=centurion-zanetti-celebrates-style-27258.html|title=Centurion Zanetti celebrates in style|trans-title=Centurioni Zanetti feston me stil|publisher=FIFA|language=en|date=26 qershor 2005|accessdate=7 qershor 2014|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231030618/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y%3D2005/m%3D6/news%3Dcenturion-zanetti-celebrates-style-27258.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; me Argjentinën që fitoi 4–3 dhe avancoi në finale. Në finale, ekipi u mposht 4–1 sërisht nga Brazili, duke humbur një tjetër finale.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/4630169.stm|title=Brazil trounce Argentina in final|trans-title=Brazili zhdëp Argjentinën në finale|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 qershor 2005|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Në maj 2006, Zanetti u la jashtë listës përfundimtare të Kupës së Botës 2006 nga trajneri Pékerman, i cili në vënd të tij preferoi [[Lionel Scaloni]]n, i cili morri një ftesë surprizë, duke shkaktuar polemika të shumta në Argjentinë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11860/2376719/world-cup-snub-for-zanetti|title=World Cup snub for Zanetti|trans-title=Snobim në Kupën e Botës për Zanettin|publisher=Sky Sports|language=en|date=15 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/worldcup/2006/argentina-drop-zanetti_sto885996/story.shtml|title=Argentina drop Zanetti|trans-title=Argjentina heq Zanettin|publisher=Eurosport|work=Reuters|language=en|date=15 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rediff.com/sports/2006/may/16fwlead01.htm|title=Argentina leave out Zanetti|trans-title=Argjentina lë jashtë Zanettit|publisher=Rediff|work=Reuters|language=en|date=16 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

===2007–2011: Lojtari me më shumë ndeshje i Argjentinës===
[[Skeda:Javier Zanetti – Portugal vs. Argentina, 9th February 2011 (1).jpg|parapamje|majtas|Zanetti duke luajtur në një ndeshje miqësore ndaj [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]] më 9 shkurt 2011.]]
Me trajnerin e ri [[Alfio Basile]], Zanetti u thirr për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]] më 7 shkurt 2007. Ai zhvilloi një paraqitje pozitive duke asistuar golin vetëm të ndeshjes të shënuar nga sulmuesi [[Javier Saviola]] që i dha Argjentinës fitoren e parë nën drejtimin e Basiles.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/int-friendlies/2006-2007/saviola-sinks-les-bleus_sto1079917/story.shtml|title=Saviola sinks Les Bleus|trans-title=Saviola zhyt blutë|publisher=Yahoo|language=en|date=7 shkurt 2007|accessdate=6 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Në të njëjtin vit, Zanetti ishte zëvëndës-kapiteni i skuadrës së Argjentinës në [[Copa América 2007]], ku ai do të luante në edicionin e katërt të tij pas edicioneve [[Copa América 1995|1995]], [[Copa América 1999|1999]] dhe [[Copa América 2004|2004]].

Në 2007, Zanetti u nderua me çmimin ''National Giuseppe Prisco''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=6364&amp;Itemid=251|title=&quot;Premio Prisco: i vincitori della V edizione&quot;|trans-title=Çmimi Prisco: fituesit e edicionit të 5të|publisher=Tutto Abrizzp|language=en|accessdate=7 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018152004/http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=6364&amp;Itemid=251|archive-date=18 tetor 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pas tërheqjes së mbrojtësit [[Roberto Ayala]], Zanetti u bë kapiteni i ri i ekipit. Në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës më 17 nëntor 2007, ai u bë lojtari me më shumë ndeshje në historinë e kombëtares argjentinase.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=622052.html|title=No stopping record-breaker Zanetti|trans-title=Ska ndalesë për rekord thyesin Zanetti|publisher=UEFA|language=en|date=19 nëntor 2007|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Zanetti vazhdoi titullar nën drejtimin e trajnerit të ri [[Diego Maradona]], edhe pse mefsushori [[Javier Mascherano]] mori shiritin e kapitenit pas kërkesës së Maradonës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/79989-javier-mascherano-to-captain-argentina-diego-maradonas-inaugural-mistake|title=Javier Mascherano to Captain Argentina: Diego Maradona's Inaugural Mistake?|trans-title=Javier Mascherano do të jetë kapiten i Argjentinës: Gabimi përurues i Diego Maradonës|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Amin Malik|date=10 nëntor 2008|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht se fitoi Tripletën me Interin në sezonin 2009–10, Zanetti dhe shoku i tij [[Esteban Cambiasso]] nuk u përfshinë nga Maradona për të luajtur në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/world-cup-2010-argentina-squad-maradona-announces-final-23/blt17380b6c52e709d9|title=World Cup 2010: Argentina Squad - Maradona Announces Final 23-Man Roster|publisher=Goal.com|author=Rupert Fryer|language=en|date=19 maj 2010|access-date=16 qershor 2024}}&lt;/ref&gt; Kjo zgjedhje u kritikua ashpër nga ekspertët e futbollit si nga Amerika e Jugut dhe Evropa. Në vend të tij u thirr 30 vjeçari [[Ariel Garcé]], i cili ishte thirrur vetëm dy herë kombëtare në pesë vitet e fundit,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.football-lineups.com/footballer/5011/|title=Ariel Garce matches|trans-title=Ndeshjet e Ariel Graces|publisher=FootballLineups.com|language=en|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; duke sjellur një përzgjidhje shokuese; megjithatë, Grace nuk luajti asnjë ndeshje gjatë Kupës së Botës. Vendi i Zanettit në formacionin titullar u mor nga [[Jonás Gutiérrez]], i cili e kishte kaluar sezonin e shkuar duke luajtur si anësor te [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] në divizionin e dytë anglez.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1863/world-cup-2010/2010/06/14/1976105/world-cup-2010-jonas-gutierrez-i-feel-comfortable-at-right|title=Jonás Gutiérrez: I feel comfortable at right|trans-title=Jonás Gutiérrez: Ndihem komod në të djathtë|publisher=Goal.com|language=en|date=14 qershor 2010|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt;

Më 20 gusht 2010, trajneri i ri i kombëtares [[Sergio Batista]] e rithirri Zanettin për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që u luajt më 7 shtator 2010 në Stadiumin Monumental të River Plates, ku ai dhe legjenda tjetër [[Gabriel Batistuta]] u nderuan nga Federata Argjentinase e Futbollit për kontributin e tyre në ekipin kombëtar mes të 48,000 tifozëve që i dhanë atyre një duartrokitje në këmbë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html|title=Argentina: Batistuta and Zanetti, winning at home for their respective records|trans-title=Argjentina: Batistuta dhe Zanetti, duke fituar në shtëpi për rekordet e tyre respektive|publisher=Goaledor.com|language=en|accessdate=7 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711102809/http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html|archive-date=11 korrik 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai u thirr sërisht në kombëtare për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në tetor 2010 por u tërhoq në minutën e fundit për shkak të një dëmtimi të lehtë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html|title=Pupi no, ¿y Milito?|trans-title=Pupi jo, dhe Milito?|publisher=Ole.com|language=es|accessdate=7 qershor 2014|archive-date=23 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140923191015/http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Ai ishte një pjestar i skuadrës së Argjentinës në [[Copa América 2011]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html|title=Copa America: Argentina squad preview|trans-title=Copa America: Shikimi i skuadrës së Argjentinës|publisher=The Independent|language=en|author1=Tim Sturtridge|author2=Alejandro Pérez|date=19 qershor 2011|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=27 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427194623/https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; duke luajtur si titullar në të katërta ndeshjet e skuadrës, që u eliminua në çerek-finale nga Uruguaji me penallti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/news/3710/copa-america/2011/07/17/2578644/javier-zanetti-argentina-played-better-than-uruguay-in-copa|title=Javier Zanetti: Argentina played better than Uruguay in Copa America defeat|trans-title=Javier Zanetti: Argjentina luajti më mirë se Uruguaji në humbjen në Copa America|publisher=Goal.com|language=en|author=Salvatore Landolina|date=17 korrik 2011|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

==Profili i lojtarit==
[[Skeda:Zanetti vs Russia 2009 - 1.png|parapamje|Zanetti duke kryer një ndërhyrje në një ndeshje miqësore ndërkombëtare kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] në vitin 2009.]]
{{Quote box|width=33%|align=left|quote=U përballa me Zanettin për herë të parë në çerek-finalet e Ligës së Kampioneve në vitin 1999, ai ishte mbrojtës i djathtë kurse unë isha në të majtë. Ai la mbresa me cilësitë e tij, shpejtësinë, fuqinë, inteligjencën dhe ekspertizën. Luajta kundër tij edhe dy herë të tjera dhe ai ishte kundërshtari im më i vështirë, një lojtar i plotësuar.|source=— [[Ryan Giggs]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11667/7629866/giggs-zanetti-the-toughest|title=Giggs – Zanetti the toughest|trans-title=Giggs – Zanetti më i forti|publisher=Sky Sports|language=en|author=Simone Bargellini|date=27 mars 2012|accessdate=21 prill 2016}}&lt;/ref&gt;}}

Zanetti fitoi pseudonimin ''El Tractor'' për rezistencën dhe vrapimet energjitike lartë dhe poshtë si ndihmë të mbrojtjes ashtu edhe të sulmit. Ai ishte i njohur në mesin e shokëve të tij të skuadrës për vazhdimësimë dhe regjimin e stërvitjes, të cilat ai i ka dhënë meritat si faktorët kryesorë të karrierës së tij të gjatë.&lt;ref name=&quot;Bandini&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Profiles&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/257739/inter-milan-squad-profiles|title=Inter Milan – Squad Profiles|trans-title=Inter – Profilet e Skuadrës|publisher=ESPN FC|language=en|date=11 shkurt 2003|accessdate=2 shkurt 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2616842/Javier-Zanetti-calls-time-iconic-20-year-Inter-career-Panini-stickers-aged-day.html|title=Javier Zanetti calls time on iconic 20-year Inter career... but as these Panini stickers show, he hasn't aged a day!|trans-title=Javier Zanetti i jep fund karrierën ikonike 20-vjeçare me Interin... por këto ngjitëse të Paninit tregojnë, se ai nuk është plakur asnjë ditë!|publisher=Daily Mail|language=en|date=30 prill 2014|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Gjatë sezoneve të tij të fundit, ai luajti si titullar në mbi 30 ndeshje pavarësisht se ishte në fund të të 30-tave. Si kapiten për klubin e tij dhe kombëtaren, ai ishte shumë i respektuar nga tifozët e tij dhe ata kundërshtarë për lidershipin e tij, qetësinë dhe sjelljen brënda dhe jashtë fushe; në karrierën e tij 22-vjeçare, ai mori vetëm tre kartonë të kuq.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2014/05/06/4799424/the-legend-with-no-enemies-is-javier-zanetti-the-most|title=The legend with no enemies: Is Javier Zanetti the most respected footballer ever|trans-title=Legjenda pa armiq: A është Javier Zanetti lojtari më i respektuar ndonjëher|publisher=Goal.com|language=en|author=Carlo Garganese|date=6 maj 2014|accessdate=10 maj 2014}}&lt;/ref&gt;

Zanetti ishte një lojtar i shpejtë, i fuqishëm dhe në formë në kulmin e tij, me aftësi fizike të jashtëzakonshme, kontroll topi të shkëlqyer, driblim, aftësi teknike dhe nxitim.&lt;ref name=&quot;tuttomercatoweb.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/inter-normal-man-elogio-a-capitan-zanetti-192426|title=Inter: Normal-man, elogio a capitan Zanetti|trans-title=Interi: Njeriu-normal, përgëzime për kapiten Zanettin|publisher=TuttoMercatoWeb.com|language=it|accessdate=21 tetor 2014}}&lt;/ref&gt; Në aspektin mbrojtës, ai shkëlqente në leximin e lojës, rikuperimin e topit dhe markimin e kundërshtarit, por ishte edhe i aftë në shpërndarjen e topit te shokët e ekipit, kjo falë rrezes së pasimit dhe vizionit.&lt;ref name=&quot;archiviostorico.corriere.it&quot;&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/1996/novembre/04/Javier_raggio_laser_che_scardina_co_0_9611048907.shtml|title=Javier, un raggio laser che scardina le difese|trans-title=Javier, një rreze lazer që shkatërron mbrojtjet|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=4 nëntor 1996|accessdate=21 tetor 2014}}&lt;/ref&gt; Një lojtar që luante me të dyja këmbët, ai ishte i aftë për të përparuar në pozicione më të avancuara për të krosuar për shokët e ekipit. Ai gjithashtu zotëronte një gjuajte të saktë nga distanca. Gjatë viteve të fundit te Interi, ai formoi një partneritet të fuqishëm me brazilianin Maicon, gjithashtu mbrojtës, duke ndihmuar klubin të fitojë disa tituj.&lt;ref name=&quot;tuttomercatoweb.com&quot;/&gt;

Zanetti e nisi karrierën si [[Mbrojtësi (futboll)|anësor ofensiv i djathtë]],&lt;ref name=&quot;archiviostorico.corriere.it&quot;/&gt; por më pas u zhvendos në mesfushë, ku ai u bë një lojtar taktikisht inteligjent dhe i shkathtët, i cili ishte i aftë të mbulonte shumë pozicione në mesfushë dhe mbrojtje. Ai përdoreshe kryesisht si mesfushor i gjerë ose si mbrojtës në të dyja krahët, por ndonjëherë edhe në qëndër.&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/|title=Gentleman First, Then Champion – A Memoir To Javier Zanetti|trans-title=Zotëri së pari, pastaj Kampion - Një Kujtim për Javier Zanettin|publisher=EADF|language=en|author=Sushruta Nandy|date=14 tetor 2019|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101010618/https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu ka luajtur si mesfushor mbrojtës ose qëndor,&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;/&gt; dhe në disa raste ka pasur edhe rol të lirë në fushë, e njohur ndryshe si ''sweeper''.&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;/&gt; Në raste të rralla, Zanetti ka luajtur në pozicione më të avancuara.&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Profiles&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;tuttomercatoweb.com&quot;/&gt; Zanetti është vlerësuar për vendosmërinë, vazhdimësinë, intensitetin e punës, disiplinën, cilësi të cilat ai j'a atribuoi angazhimit të tij në seancat stërvitore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587|title=Javier Zanetti: &quot;Il mio segreto? La costanza&quot;|trans-title=Javier Zanetti: &quot;Sekreti im? Qëndrueshmëria|publisher=F.C. Inter 1908|language=it|accessdate=21 tetor 2014|archive-date=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021082102/http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fcinternews.it/news/cassano-su-zanetti-in-campo-fino-a-60-anni-lui-95126|title=Cassano su Zanetti: &quot;In campo fino a 60 anni! Lui...&quot;|trans-title=Cassano për Zanettin: &quot;Në fushë deri 60 vjeç! Ai...|publisher=F.C. Inter News|language=it|accessdate=21 tetor 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sportpaper.it/calcio/inter/paula-zanetti-javier-ha-ancora-voglia-di-giocare-linter-e-la-nostra-famiglia/|title=Paula Zanetti: &quot;Javier ha ancora voglia di giocare. L'Inter è la nostra famiglia&quot;|trans-title=Paula Zanetti: &quot;Javier ka ende dëshirë për të luajtur. Interi është familja jonë&quot;|publisher=sportpapaer.it|language=it|accessdate=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225220002/http://www.sportpaper.it/calcio/inter/paula-zanetti-javier-ha-ancora-voglia-di-giocare-linter-e-la-nostra-famiglia/|archive-date=25 shkurt 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==Karriera pas tërheqjes==
Në qershor 2014, presidenti i Interit Erick Thohir e vendosi Zanettin në pozicionin e zëvëndës-presidentit në një periudhë dy-vjeçare.&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2014/06/30/4925562/inter-make-zanetti-vice-president-retire-no4-jersey|title=Inter make Zanetti vice-president &amp; retire No.4 jersey|trans-title=Interi bën Zanettin zëvëndës-president dhe tërheq fanellën me numrin 4|publisher=Goal.com|language=en|author=Peter McVitie|date=30 qershor 2014|accessdate=27 korrik 2014}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, ai nuk ishte pjesë e bordit drejtues. 

Më 4 maj 2015, gjatë një ndeshje bamirësie në San Siro të organizuar nga vetë Zanetti për festimet e hapjes së [[Expo 2015]] në Milano, Interi zyrtarisht tërhoqi fanellën me numrin 4 të Zanettit.&lt;ref name=&quot;jersey-retired&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.inter.it/en/news/48223|title=#MATCHFOREXPO, 4 IS FOREVER|language=en|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|accessdate=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101200940/https://www.inter.it/en/news/48223|archive-date=1 janar 2020|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Jeta personale==
Më 23 dhjetor 1999, Zanetti dhe Paula De la Fuente u martuan në [[Argjentina|Argjentinë]] pasi kishin shtatë vjet në një marrëdhënje. Ata u lidhën për herë të parë ku Zanetti ishte 19 vjeç dhe Paula 14 vjeç. Ata tashmë jetojnë në [[Como]] dhe kanë në pronësi një restorant të quajtur &quot;El Gaucho&quot; që ndodhet në [[Milano]]. Më 11 qershor 2005, gruaja e Zanettit lindi një vajzë që quhet Sol Zanetti. Pas lindjes së fëmijes Zanetti tha: &quot;Unë jam shumë i lumtur për këtë vajzë, e cila ka ardhur në jetën time. Kjo ishte një përvojë e bukur me gruan time. Vajza ime do të ketë të gjithë lumturinë ajo e meriton.&quot; Zanetti gjithashtu ka edhe dy djem Ignacio dhe Tomas. Ignacio ka lindur në vitin 2008 kurse Tomas ka lindur më 9 maj 2009.

Mamaja e tij, Violeta Bonazzola, vdiq pas një sulmi në zemër vetëm disa orë pas triumfit të Interit në [[Finalja e Coppa Italia 2011|finalen e Kupës së Italisë 2011]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/|title=Ish-futbollisti i Interit rrëfen historinë prekëse: S’munda t’i ktheja mesazhin nënës, ajo kishte shkuar në botën tjetër|publisher=Veriu.info|language=sq|date=23 tetor 2019|accessdate=3 janar 2020|archive-date=3 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103210151/http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai ka publikuar dy autobiografi: ''Capitano e gentiluomo'' në vitin 2010 dhe ''Giocare da uomo'' në vitin 2013.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.it/Capitano-gentiluomo-Javier-Zanetti/dp/8817044563|title=Capitano e gentiluomo|publisher=Amazon.it|language=it|accessdate=13 mars 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.it/Giocare-uomo-raccontata-Gianni-Riotta/dp/8804633514|title=Giocare da uomo. La mia vita raccontata a Gianni Riotta|publisher=Amazon.it|language=it|accessdate=13 mars 2019}}&lt;/ref&gt;

Zanetti është një katolik i devotshëm. Pas zgjedhjes së [[Papa Françesku]]t, një argjentinas, në krye të Kishës Katolike, Zanetti u ftua në [[Vatikan]] për t'a takuar atë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/|title=Pope Francis has divided loyalties in Italy-Argentina soccer match|trans-title=Papa Françesku ka ndarë besnikëritë në ndeshjen e futbollit Itali-Argjentinë|publisher=Reuters|language=en|date=13 gusht 2013|accessdate=3 janar 2020|archive-date=26 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826114437/http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/apr/29/javier-zanetti-inter-serie-a|title=After 18 years and 847 games, is it the end for Inter's Javier Zanetti?|trans-title=Pas 18 vitesh dhe 847 ndeshjesh, a është fundi për Javier Zanettin e Interit?|publisher=The Guardian|language=en|date=29 prill 2013|accessdate=3 janar 2020}}&lt;/ref&gt;

{{cquote|&quot;Duhet të pranoj se ajo që ndjej në këtë moment është veçanërisht një emocion për të gjithë ne argjentinasit. Unë nuk e njoh atë personalisht, por është një Papë që ka jetuar në Buenos Aires, shumë i përulur dhe gjithmonë i afërt me njerëzit tanë. Besimi është kaq i rëndësishëm në botë dhe ne të gjithë jemi afër. Pata fatin e mirë të takoja Papën Ratzinger dhe tani pres që të kem mundësinë për të përmbushur Papën e ri kombëtar, do të ishte një emocion i shkëlqyeshëm për mua dhe tërë familjen time. I uroj të gjitha të mirat dhe përsëri, për të gjithë ne si njerëz të Argjentinës është një ndjenjë e shkëlqyeshme.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/61819|title=L'Inter felice prega insieme a Papa Francesco|trans-title=Inter lutet gëzueshëm sëbashku me Papa Françeskun|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=13 mars 2013|accessdate=13 mars 2013|archive-date=17 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317004615/http://www.inter.it/it/news/61819|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}

Zanetti është është shok i ngusht i [[Holanda|holandezit]] [[Wesley Sneijder]], me të cilin ka qënë shok skuadre në periudhën 2009–2013. Ishte ai që e bindi Sneijderin që të kthehet në katolik.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/|title=Dutch soccer player who scored winning goal against Brazil is Catholic convert|trans-title=Lojtari i futbollit holandez që shënoi golin e fitores ndaj Brazilit është i kthyer në katolik|publisher=Catholic News Agency|language=en|date=26 gusht 2012|accessdate=2 shkurt 2014|archive-date=20 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130920064511/http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Zanetti ka dhe një vëlla më të madh që quhet [[Sergio Zanetti]] që gjithashtu ka qënë futbollist dhe ka luajtur si mbrojtës.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/|title=FOTO/ Cilët janë 9 vëllezërit dështakë të yjeve të futbollit|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=7 janar 2016|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231204223/http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/|archive-date=31 dhjetor 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai nuk ka lidhje me [[Cristiano Zanetti]]n, një futbollist italian i cili luajti me të për pesë vite te Interi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcinternews.it/news/javier-vs-cristiano-riecco-la-sfida-fra-gli-zanetti-11032|title=Javier vs Cristiano, riecco la sfida fra gli Zanetti|trans-title=Javier vs Cristiano, sërisht dueli midis Zanettëve|publisher=fcinternews.it|language=it|author=Fabrizio Romano|date=29 nëntor 2009|accessdate=8 mars 2019}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2007, Zanetti bashkpunoi me këngëtaren italiane [[Mina (këngëtare italiane)|Mina]] për pjesën spanjolle të këngës &quot;[[Parole parole]]&quot;, e gjetur në albumin ''[[Todavía (album)|Todavía]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.com/Parole-parole-feat-Javier-Zanetti/dp/B07FL2LJ18|title=Parole parole (feat. Javier Zanetti)|publisher=Amazon|language=en|date=20 korrik 2007|accessdate=3 janar 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://genius.com/Mina-and-javier-zanetti-parole-parole-lyrics|title=Parole parole Mina &amp; javier zanetti|publisher=Genius.com|language=es|accessdate=3 janar 2020}}&lt;/ref&gt;

===Puna bamirësie===
====Fundación PUPI====
Zanetti ka treguar gjithashtu ndërgjegje sociale në përgjigje të krizës ekonomike të Argjentinës të vitit 2001, e cila hodhi në varfëri miliona njerëz. Zanetti, me gruan e tij Paula, krijuan [[Fundación PUPI]] në Argjentinë për integrimin shoqëror të fëmijëve të varfër.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti|title=Story of a Legend: Javier Zanetti|trans-title=Historia e një Legjende: Javier Zanetti|publisher=Copa90.com|language=en|date=28 prill 2015|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101010002/https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Qëllimi i organizatës është të ndihmojë fëmijët që kanë mbetur të varfëruar nga kriza ekonomike e vendit duke u dhënë atyre mundësi arsimore, si dhe të kujdeset për kërkesat e tyre ushqimore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ambienteeuropa.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=421:la-fondazione-pupi-compie-10-anni&amp;catid=77:appuntamenti&amp;Itemid=84|title=La Fondazione P.U.P.I compie 10 anni|trans-title=Fondacioni P.U.P.I mbush 10 vjeç|publisher=Ambiente Europa|language=it|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai shpjegoi:

{{cquote|&quot;Kur kujtojë fëmijërinë time, shumë skena konkrete më vijnë në mendje, të mira dhe të këqija. Kam pasur një fëmijëri të vështirë, dhe megjithëse nuk jetoj në vendin tim aktualisht, jam i vetëdijshëm për atë që po ndodh atje dhe efektin shkatërrues që ka ajo tek fëmijët tanë më të varfër. Unë gjithmonë kam besuar se veprimet tona publike duhet të marrin parasysh përgjegjësinë tonë sociale.&quot;}}

====Leoni di Potrero====
Zanetti, së bashku me bashkatdhetarin e tij [[Esteban Cambiasso]], themeluan këtë shoqatë bamirësie për të ndihmuar trajnimin e fëmijëve të vegjël me probleme të izolimit social dhe vështirësi të koordinimit motorik.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html|title=Leoni di Potrero project update|trans-title=Përditsimi i projektit Leoni di Potrero|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 tetor 2007|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101170055/https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti tha se &quot;kjo frymë qëndron në themel të të gjitha nismave të Interit për të rinjtë:&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html|title=Cambiasso, Zanetti: &quot;Only Inter counts&quot;|trans-title=Cambiasso, Zanetti: &quot;Vetëm Interi ka rëndësi&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=14 shtator 2007|accessdate=10 tetor 2007|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231204222/https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{{cquote|&quot;Gjithmonë duhet të ketë vlera në zemër të sportit, dhe kjo është ajo që duhet t'i mësojmë fëmijëve.&quot;}}

==Statistikat e karrierës==
===Klube===
Burimi:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/javier-zanetti/3975/|title=Javier Zanetti|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=9 qershor 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/javier-zanetti/|title=Javier Zanetti|publisher=World Football|language=en|accessdate=25 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/1569-javier-zanetti|title=Javier Zanetti|publisher=Football Database|language=en|accessdate=25 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!rowspan=2|Klubi
!rowspan=2|Sezoni
!colspan=3|Liga
!colspan=2|Kupa
!colspan=2|Kontinenti
!colspan=2|Tjetër
!colspan=2|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=2|[[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]]
|[[1992–93 në futbollin argjentinas|1992–93]]
|[[Primera División Argjentinase|Primera División]]
|33||1||colspan=6|—||33||1
|-
!colspan=2|Gjithsej
!33!!1!!colspan=6|—!!33!!1
|-
|rowspan=3|[[Club Atlético Banfield|Banfield]]
|[[1993–94 Primera División Argjentinase|1993–94]]
|rowspan=2|Primera División
|37||1||colspan=6|—||37||1
|-
|[[1994–95 Primera División Argjentinase|1994–95]]
|29||3||colspan=6|—||29||3
|-
!colspan=2|Gjithsej
!66!!4!!colspan=6|—!!66!!4
|-
|rowspan=20|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
|[[1995–96 Serie A|1995–96]]
|rowspan=19|[[Serie A]]
|32||2||5||0||2&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;&gt;Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]&lt;/ref&gt;||0||colspan=2|—||39||2
|-
||[[1996–97 Serie A|1996–97]]
|33||3||5||1||12&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||50||4
|-
|[[1997–98 Serie A|1997–98]]
|28||0||4||0||9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||2||colspan=2|—||41||2
|-
|[[1998–99 Serie A|1998–99]]
|34||3||5||0||9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;&gt;Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]&lt;/ref&gt;||1||2||0||50||4
|-
|[[1999–2000 Serie A|1999–00]]
|34||1||8||1||colspan=2|—||1||0||43||2
|-
|[[2000–01 Serie A|2000–01]]
|29||0||1||0||4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||34||0
|-
|[[2001–02 Serie A|2001–02]]
|33||0||1||1||10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||1||colspan=2|—||44||2
|-
|[[2002–03 Serie A|2002–03]]
||34||1||1||0||18&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||53||1
|-
||[[2003–04 Serie A|2003–04]]
||34||0||5||0||12&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]&lt;/ref&gt;||0||colspan=2|—||51||0
|-
|[[2004–05 Serie A|2004–05]]
|35||0||3||0||11&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||49||0
|-
|[[2005–06 Serie A|2005–06]]
|25||0||5||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;&gt;Ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]&lt;/ref&gt;||0||39||0
|-
|[[2006–07 Serie A|2006–07]]
||37||1||4||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||50||1
|-
|[[2007–08 Serie A|2007–08]]
||38||1||4||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||51||1
|-
|[[2008–09 Serie A|2008–09]]
|38||0||4||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||51||0
|-
|[[2009–10 Serie A|2009–10]]
|37||0||4||0||13&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||55||0
|-
|[[2010–11 Serie A|2010–11]]
|35||0||5||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||1||4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]] një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], dy ndeshje dhe një gol në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]&lt;/ref&gt;||1||52||2
|-
|[[2011–12 Serie A|2011–12]]
|34||0||2||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||45||0
|-
|[[2012–13 Serie A|2012–13]]
|33||0||4||0||11&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEL&quot;&gt;Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]&lt;/ref&gt;||0||colspan=2|—||48||0
|-
|[[2013–14 Serie A|2013–14]]
|12||0||1||0||colspan=2|—||colspan=2|—||13||0
|-
!colspan=2|Gjithsej
!615!!12!!71!!3!!159!!5!!13!!1!!858!!21
|-
!colspan=3|Gjithsej karriera
!714!!17!!71!!3!!159!!5!!13!!1!!957!!26
|}
{{Reflist|group=lower-alpha}}

===Kombëtarja===
Burimi:&lt;ref name=&quot;NFT player&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html|title=Javier Zanetti|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=25 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/zanetti-intl.html|title=Javier Adelmar Zanetti – International Appearances|trans-title=Javier Adelmar Zanetti – Paraqitjet ndërkombëtare|publisher=RSSF.com|language=en|author=Roberto Mamrud|accessdate=9 qershor 2016}}&lt;/ref&gt;
{| class=wikitable style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit
|-
!Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=19|[[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]]
|-
|1994||3||0
|-
|1995||14||0
|-
|1996||5||0
|-
|1997||4||0
|-
|1998||9||2
|-
|1999||11||0
|-
|2000||7||0
|-
|2001||9||0
|-
|2002||6||0
|-
|2003||8||1
|-
|2004||14||1
|-
|2005||10||0
|-
|2006||0||0
|-
|2007||15||0
|-
|2008||11||0
|-
|2009||8||0
|-
|2010||2||0
|-
|2011||7||0
|-
!colspan=2|Gjithsej||143&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;A&quot;&gt;Ndeshjet e luajtura kundër [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]] më 22 qershor 1995 dhe [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]] më 20 qershor 1996 u konsideruan fillimisht si ndeshje zyrtare nga Federata Agjentinase e futbollit, por më pas u hoqën nga lista e ndeshjeve zyrtare.&lt;/ref&gt;||4
|}
{{Reflist|group=lower-alpha}}

====Golat me kombëtaren====
:''Rezultatet e Argjentinës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Zanetti.''&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit
|-
!Nr.!!Data!!Vendi!!Ndsh!!Kundërshtari!!Goli!!Rezultati!!Kompeticioni
|-
!scope=row|—
| 22 qershor 1995 || [[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza, Argjentinë]] || — || {{flamuri|Sllovakia}} [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakia]] || align=center | 2–0 || align=center | 6–0 || rowspan=&quot;2&quot;|Ndeshje miqësore
|-
!scope=row|1
| 14 maj 1998 || [[Estadio Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba Province, Argentina|Córdoba]], Argjentinë || 28 || {{flamuri|Bosnja dhe Hercegovina}} [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnja dhe Hercegovina]] || align=center | 3–0 || align=center | 5–0
|-
!scope=row|2
| 30 qershor 1998 || [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]], Francë || 34 || {{flamuri|Anglia}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || align=center | 2–2 || align=center | 2–2 || [[1998 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 1998]]
|-
!scope=row|3
| 8 qershor 2003 || [[Stadiumi Nagai]], [[Osaka]], Japoni || 70 || {{flamuri|Japonia}} [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonia]] || align=center | 2–1 || align=center | 4–1 || [[Kupa Krirn]] 2003
|-
!scope=row|4
| 9 tetor 2004 || [[Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti|El Monumental]], [[Buenos Aires]], Arjentinë || 88 || {{flamuri|Uruguaji}} [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguaji]] || align=center | 3–0 || align=center | 4–2 || Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2006]]
|}

==Trofe== 
[[Skeda:Javier Zanetti - Inter Mailand (4).jpg|parapamje|djathtas|Zanetti duke luajtur në një ndeshje miqësore në gusht 2009.]]
;Internazionale&lt;ref name=&quot;Trofe&quot;/&gt;
*[[Serie A]]: [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]], [[2009–10 Serie A|2009–10]]
*[[Coppa Italia]]: [[2004–05 Coppa Italia|2004–05]], [[2005–06 Coppa Italia|2005–06]], [[2009–10 Coppa Italia|2009–10]], [[2010–11 Coppa Italia|2010–11]]
*[[Supercoppa Italiana]]: [[Supercoppa Italiana 2005|2005]], [[Supercoppa Italiana 2006|2006]], [[Supercoppa Italiana 2008|2008]], [[Supercoppa Italiana 2010|2010]]
*[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|2009–10]]
*[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[1997–98 UEFA Cup|1997–98]]
*[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|2010]]

;Argjentina
*[[Lojërat Pan-Amerikane]]: [[Lojërat Pan-Amerikane 1995|1995]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesp/panam95.html|title=Panamerican Games 1995|trans-title=Lojërat Pan-Amerikane 1995|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=1 janar 2020}}&lt;/ref&gt;

;Çmime personale
*Pirata d'Oro (Lojtari i Vitit i Interit): 1996&lt;ref name=&quot;Pirata d'Oro&quot;/&gt;
*[[Pallone d'Argento]]: 2002&lt;ref name=&quot;Pallone d'Argento&quot;/&gt;
*[[FIFA 100]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/mar/04/newsstory.sport15|title=The FIFA 100|publisher=The Guardian|language=en|date=4 mars 2004|accessdate=28 qershor 2019}}&lt;/ref&gt;
*[[UEFA Ekipi i Vitit]] (i nominuar): 2003, 2007, 2008, 2009, 2010&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://it.uefa.com/teamsandplayers/players/player=29332/profile/index.html|title=Javier Zanetti|publisher=UEFA|language=it|accessdate=25 prill 2016}}&lt;/ref&gt;
*[[FIFA FIFPro World XI]] (i nominuar): 2005, 2008, 2010
*[[Premio Nazionale Carriera Esemplare &quot;Gaetano Scirea&quot;]]: 2010&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043|title=Premio Nazionale Carriera Esemplare Gaetano Scirea|trans-title=Çmimi kombëtar i karrierës shëmbullore Gaetano Scirea|website=comune.cinisello-balsamo.mi.it|language=it|accessdate=27 korrik 2016}}&lt;/ref&gt;
*[[Golden Foot]]: 2011, si [[Çmimi i Legjendave të Golden Foot|legjendë futbolli]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goldenfoot.com/en/legends/item/306-javier-zanetti.html|title=Golden Foot – Javier Zanetti|publisher=Golden Foot|language=en|accessdate=1 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209071925/http://goldenfoot.com/en/legends/item/306-javier-zanetti.html|archive-date=9 shkurt 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
*[[Premio internazionale Giacinto Facchetti]]: 2012&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Inter/10-11-2012/a-zanetti-premio-facchetti-bello-calcio-capitano-913172226064.shtml|title=Zanetti nel nome di Facchetti Il bello del calcio è il Capitano|trans-title=Zanetti në emër të Facchettit Bukuria e futbollit është Kapiteni|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=10 nëntor 2012|accessdate=21 janar 2015}}&lt;/ref&gt;
*[[Gran Galà del Calcio AIC|Gran Galà del Calcio AIC Çmimi i Besnikërisë]]: 2012&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/13_gennaio_28/pirlo-miglior-giocatore-oscar-calcio_2ee79a92-68ed-11e2-b978-d7c19854ae83.shtml|title=Oscar del calcio, Pirlo giocatore dell'anno|trans-title=Oscar del calcio, Pirlo lojtari i vitit|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=28 janar 2013|accessdate=25 prill 2016}}&lt;/ref&gt;
*Premio Gentleman Platinum: 2014&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.premiogentleman.it/premio-gentleman-story/javier-zanetti-story/|title=Javier Zanetti Story|trans-title=Historia e Javier Zanettit|publisher=Premio Gentleman|language=it|accessdate=25 prill 2016}}&lt;/ref&gt;
*[[Federata Argjentinase e Futbollit|FAF Ekipi i të gjitha kohërave]] (i publikuar në vitin 2015)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos|title=La Selección de Todos los Tiempos|trans-title=Ekipi i të gjitha kohërave|publisher=Federata Argjentinase e Futbollit|language=es|date=4 janar 2016|accessdate=29 janar 2018|archive-date=14 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814210638/http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[Çmimet e Globe Soccer|Çmimi i Karrierës i Globe Soccer]]: [[Çmimet e Globe Soccer#2016|2016]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.globesoccer.com/awards/walloffame/#filter=.winners-2016|title=Wall of Fame|trans-title=Muri i Famës|publisher=Globe Soccer|language=en|accessdate=1 janar 2020}}&lt;/ref&gt;
*[[Inter Holli i Famës]]: 2018&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html|title=Hall of Fame: The first edition's 4 winners|trans-title=Holli i Famës: Katër fituesit e edicionit të parë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 mars 2018|accessdate=30 maj 2018|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101171633/https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[Holli i Famës i Futbollit Italian]]: 2018&lt;ref name=&quot;2018-SerieAHoF&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/|title=Totti, Zanetti e Allegri tra i premiati dell’8ª edizione della ‘Hall of Fame del calcio italiano’|trans-title=Totti, Zanetti dhe Allegri midis fituesve të edicionit të 8-të të 'Hollit të Famës së Futbollit Italian'|publisher=FIGC.it|language=it|date=19 shkurt 2019|accessdate=20 maj 2019|archive-date=16 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116220807/https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===Rekorde===
* Lojtari i huaj me më shumë ndeshje në [[Serie A]]: 615
* Lojtari i katërt me më shumë ndeshje në [[Serie A]]: 615
* Lojtari i pestë me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160
* Lojtari jo-europian me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] si [[Kapiten (futboll)|kapiten]]: 82
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën Italiane]]: 7
* Lojtari i shtatë me më shumë ndeshje zyrtare në të gjitha kohërat: 1,114
* Golashënuesi i katërt më i vjetër në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 37 vjeç e 71 ditë&lt;ref name=&quot;UEFA&quot;/&gt;
* Golashënuesi më i vjetër në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]: 37 vjeç e 127 ditë

====Internazionale====
[[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2011 - 1.png|parapamje|djathtas|Zanetti është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje si kapiten në Ligën e Kampioneve (82).]]
* Lojtari me më shumë ndeshje në të gjitha kompeticionet: 858
* Lojtari me më shumë minuta të luajtura: 73,284
* Lojtari me më shumë paraqitje në [[Serie A]]: 615
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën Italiane]]: 7
* Lojtari jo-evropian me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 105&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html|title=Zanetti the record man|trans-title=Zanetti njeriu i rekordeve|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=2 janar 2020|archive-date=2 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102215804/https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* Lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje rresht në [[Serie A]]: 137&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje rresht në të gjitha kompeticionet: 162&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Derby della Madonnina]]: 47&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Golashënuesi më i vjetër në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 37 vjeç e 71 ditë 
* Golashënuesi më i vjetër në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]: 37 vjeç e 127 ditë&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari që ka fituar më shumë trofe: 16&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari që ka fituar më shumë trofe si kapiten: 15&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari më jetëgjatë në klub: 19 sezone

====Argjentina====
* Lojtari i dytë me më shumë ndeshje: 143
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Copa América]]: 22
* Lojtari me më shumë paraqitje në [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupën e Konfederatave]]: 8

== Referime ==
{{Reflist|3}}

== Lidhje të jashtme ==
{{commons}}
*[https://web.archive.org/web/20130608025923/http://javierzanetti.com/ Uebfaqja zyrtare] 
*[https://web.archive.org/web/20200103005537/https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0683/javier-zanetti Profili zyrtar] te inter.it
*[https://web.archive.org/web/20190526172000/https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html Javier Zanetti] te National-Football-Teams.com
*[https://www.bdfutbol.com/en/j/j96061.html Javier Zanetti] te BDFutbol

{{Pirata d'Oro}}
{{FIFA 100}}
{{Argjentina - 2011 Copa América}}
{{Artikull i përkryer|dita=27|muaj=8|viti=2020}}

[[Kategoria:Lindje 1973]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë argjentinas]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren argjentinase]]
[[Kategoria:Futbollistë në Talleres RE]]
[[Kategoria:Futbollistë në Club Atlético Banfield]]
[[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]]
[[Kategoria:Futbollistë në Serie A]]
[[Kategoria:Futbollistë në 1998 FIFA Kupën e Botës]]
[[Kategoria:Futbollistë në 2002 FIFA Kupën e Botës]]
[[Kategoria:FIFA 100]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të Kupës UEFA]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]]</text>
      <sha1>kbewnu1w521hjt8kqn840k8w33hc0f3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000956</id>
      <parentid>3000955</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T16:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sadsadas</username>
        <id>51943</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lidhje të jashtme */</comment>
      <origin>3000956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143583" sha1="armj0m73dieipbwhwcqvlgl82zvthyh" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name        = Javier Zanetti
| image       = Javier Zanetti FC Internazionale 3.jpg
| image_size  = 250px
| caption     = Zanetti në një konferencë për shtyp.
| fullname    = Javier Adelmar Zanetti
| height      = {{convert|1.78|m|ftin|abbr=on}}
| birth_date  = {{birth date and age|10|8|1973|df=y}}
| birth_place = [[Buenos Aires]], [[Argentina|Argjentinë]]
| position    = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] / [[Mesfushori (futboll)|Mesfushor]]
| currentclub = 
| clubnumber  = 
| youthyears1 = 1982–1989
| youthclubs1 = [[Club Atlético Independiente|Independiente]]
| youthyears2 = 1991–1992
| youthclubs2 = [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]]
| years1      = 1991–1992 | clubs1 = [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] | caps1 = 33  | goals1 = 1
| years2      = 1992–1995 | clubs2 = [[Club Atlético Banfield|Banfield]]           | caps2 = 66  | goals2 = 4
| years3      = 1995–2014 | clubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps3 = 615 | goals3 = 12
| totalcaps   = 714 
| totalgoals  = 17
| nationalyears1 = 1996
| nationalteam1  = [[Kombëtarja argjentinase nën-23 e futbollit|Argjentina U23]]
| nationalcaps1  = 12 
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 1994–2011
| nationalteam2  = [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]]
| nationalcaps2  = 143 
| nationalgoals2 = 4
| pcupdate = 
| ntupdate = 
}}
'''Javier Adelmar Zanetti''' (lindur më [[10 gusht]] [[1973]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist [[Argjentina|argjentinas]] i cili ka luajtur si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor]] dhe [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]].

Zanetti e nisi karrierën e tij si profesionist në Argjentinë, fillimisht duke luajtur me [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] dhe më pas me [[Club Atlético Banfield|Banfield]]. Në verën e vitit 1995, Zanetti u transferua në Itali te [[F.C. Internazionale Milano|Interi]], klub ku do të qëndronte për 19 sezonet e ardhshme. Ai u tërhoq nga futbolli në maj 2014 në përfundim të sezonit 2013–14.&lt;ref name=&quot;Zanetti tërhiqet&quot;/&gt;

Me 1,114 ndeshje zyrtare të luajtura, Zanetti është lojtari i shtatë në renditjen e të gjitha kohërave për ndeshjet e luajtura. Ai është lojtari i huaj me më shumë ndeshje në [[Serie A]] (615), si dhe i katërti i të gjitha kohërave, pas [[Paolo Maldini]]t, [[Gianluigi Buffon]]it dhe [[Francesco Totti]]t. Ai është lojtari që ka luajtura në historinë e Interit (858), dhe ka fituar 16 trofe; pesë ''[[Scudetto]]'', katër [[Coppa Italia|Kupa Italiane]], katër [[Supercoppa Italiana|Superkupa Italie]], një [[UEFA Liga e Evropës|Kupë UEFA]], një [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligë Kampionesh]] dhe një [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupë Bote për Klube]].&lt;ref name=&quot;Trofe&quot;/&gt; Në Ligën e Kampioneve, ai është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] (82).&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;

Zanetti luajti 143 ndeshje me [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|kombëtaren argjentinase]],&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;/&gt; një shifër që e bënë atë lojtarin e dytë me më shumë ndeshje në historinë e kombëtares. Në periudhën 2007–2018, ai ishte lojtari i cili mbante rekordin e më shumë ndeshjeve. Ai ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] ([[1998 FIFA Kupa e Botës|1998]] &amp; [[2002 FIFA Kupa e Botës|2002]]), pesë edicione të [[Copa América]]s ([[Copa América 1995|1995]], [[Copa América 1999|1999]], [[Copa América 2004|2004]], [[Copa América 2007|2007]] &amp; [[Copa América 2011|2011]]), dhe një edicion të [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupës së Konfederatave]] ([[2005 FIFA Kupa e Konfederatave|2005]]). Ai arriti finalen e Copa Américas në vitet 2004 dhe 2007 dhe Kupës së Konfederatave në vitin 2005, duke qënë në anën e ekipit humbës në të tre rastet.

I njohur për shkathtësinë e tij, Zanetti luante pa problem në të dyja krahët, si në mbrojtje ashtu edhe në mesfushë. Pas tërheqjes nga futbolli, klubi tërhoqi fanellën e tij me numrin 4, dhe e emëroi atë zëvëndës-president.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/|title=Interi terheq fanellen e Zanettit|publisher=Info Albania|language=sq|date=26 prill 2015|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231213157/http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-interi-pensionon-numrin-e-zanettit/|title=Zyrtare: Interi pensionon numrin e Zanettit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=30 prill 2015|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zëvëndës-president&quot;/&gt; Ai u emërua ambasador i organizatës joqeveritare [[SOS Fshatrat e fëmijëve]] në projektin e saj në Argjentinë nga [[FIFA]], kurse në vitin 2005, ai u nderua me çmimin ''Ambrogino d'Oro'' nga qyteti i [[Milano]]s për iniciativat e tij sociale. Zanetti është gjithashtu ambasdor global i [[Lojërat olimpike verore|Lojërave olimpike]].&lt;ref name=&quot;Havier Zaneti&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/|title=Nga stërvitjet 2 orë përpara dasmës te refuzimi i Realit|publisher=Gazeta e Sportit|language=sq|date=3 mars 2015|accessdate=3 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150305115051/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/|archive-date=5 mars 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Jeta e hershme==
Javier Adelmar Zanetti lindi në [[Buenos Aires]] të [[Argjentina|Argjentinës]] nga prindër me origjinë [[Italia|italiane]]. Ai u rrit në zonën e portit në rrethin Dock Sud, një nga zonat më famëkeqe të qytetit. Babai i tij Rodolfo Zanetti ishte murator kurse mamaja e tij Violeta Bonnazola ishte pastruese. Ai nisi të luajë futboll në një bga fushat e qytetit të tij, të cilën e mirëmbante në kohën e tij të lirë. Kur Zanetti ishte adoleshent, ai shkoi në provë te akademia e të rinjëve e klubit lokal të qytetit [[Club Atlético Independiente|Independiente]], por ai u refuzua dhe j'u tha se i mungonte fiziku për të luajtur futboll. Pas kësaj, ai u përqëndrua te shkolla, ndihmonte babain në punën e tij si murator dhe kryente punë të ndryshme si shpërndarës qumështi ose ndihmës në dyqanin e një të afërmi të tij.&lt;ref name=&quot;Bandini&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.theguardian.com/football/blog/2014/may/07/javier-zanetti-internazionale-argentina-retires|title=Not a hair out of place as Javier Zanetti hangs up his boots at Internazionale|trans-title=As një fije floku jashtë vendit me Javier Zanettin që var këpucët te Interi|publisher=The Guardian|language=en|author=Paolo Bandini|date=7 maj 2014|accessdate=20 maj 2014}}&lt;/ref&gt;

==Karriera me klube==
===Tallares RE===

Zanetti e filloi karreirën e tij si profesionist më 22 gusht 1992 me skuadrën e Tallares gjatë ndeshjes së javës së tretë së divizionit të dytë kundër [[Atlético Central Córdoba]], ku ai hyri në minuten e 80të duke zëvëndësuar [[Migel Angel Fretes]] në fitoren 2–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/10-veces-zanetti-nid1372337|title=1000 veces Zanetti|trans-title=1000 herë Zanetti|publisher=Lanacion|language=es|date=11 maj 2011|accessdate=1 janar 2020}}&lt;/ref&gt; Ai debutoi si titullar me 12 shtator në barazimin e Tallares 0–0 kundër [[Ituzaingó]] në fushën e kësaj të fundit. Ai shënoi golin e tij të parë me Tallares më 20 mars 1993 në ndeshjen kundër [[Arsenal de Sarandí]] që përfundoi 1–1. Në sezonin e vetëm që Zanetti luajti me Tallares numëronte gjithsej 33 paraqitje. Pas kësaj, ai u transferua te skuadra e divizionit të parë [[Club Atlético Banfield|Banfield]].

===Banfield===

Në verën e 1993, Zanetti u transferua në ligën më të lartë në [[Argjentina|Argjentinë]] te skuadra e [[Club Atlético Banfield|Banfield]] për 160,000 [[Dollari|$]]. Të dy trajnerët [[Oscar Lopez]] dhe [[Oscar Cavallero]] i vendosën atij fanellën me numrin 4. Ai  filloi karrierën e tij me skuadrën e re kundër [[River Plate]] më 12 shtator 1993, ndeshja përfundoi 0–0.

Zanetti e mbylli sezonin e tij të parë me Banfield duke luajtur 37 ndeshje ku shënoi edhe një gol. Golin e tij, Zanetti e shënoi më 29 shtator në barazimin 1–1 të Banfield kundër [[Newell's Old Boys]]. Ai u thirr nga [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] pas paraqitjeve të mira me fanellën e Banfield. Zanetti pati një sezon të dytë impresionues duke luajtur 29 ndeshje dhe shënuar tre gola. Goli i parë erdhi më 23 tetor 1994 në fitoren 3–0 të Banfield kundër Independiente, goli i dytë erdhi më 29 nëntor në barazimin 1–1 midis Banfield dhe [[Deportivo Textil Mandiyú]] dhe goli i tretë erdhi më 2 prill 1995 në fitoren 4–1 të Banfield kundër [[Argentinos Juniors]].

===Internazionale===
[[Skeda:Javier Zanetti - Inter Mailand (1).jpg|thumb|right|170px|Zanetti gjatë një seance stërvitore në 2009.]]
Si pjesë e klubit për 19 vite me 858 paraqitje në të gjitha kompeticionet, ai është aktualisht lojtari që ka qëndruar më gjatë në klub si dhe lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit – duke kaluar italianin [[Giuseppe Bergomi]] (758).

Gjatë qëndrimit të tij te Interi, ai fitoi 16 trofe, ku 15 prej tyre si kapiten: [[UEFA Liga e Europës|Kupën UEFA]] në [[1997–98 UEFA Cup|1998]], [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] në 2005, 2006, 2010 dhe 2011, [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]n në 2005, 2006, 2008 dhe 2010, ''[[Scudetto]]n'' në [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]] dhe [[2009–10 Serie A|2009–10]] dhe [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve 2009–10]].&lt;ref name=&quot;Trofe&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/javier-zanetti/erfolge/spieler/1161|title=Javier Zanetti|publisher=Transfermarkt|language=en|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Zanetti qëndroi plot 12 vite pa u përjashtuar me karton të kuq nga një ndeshje. Hera e parë që ai doli jashtë me karton të kuq ishte më 17 shkurt 1999 në një ndeshje të Kupës së Italisë kundër [[Parma F.C.|Parmës]], por ai e prishi rekordin e tij në një ndeshje të [[Serie A]] kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 3 dhjetor 2011.&lt;ref name=&quot;Karton i kuq&quot;&gt;{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html|title=Javier Zanetti’s first red card in 548 Serie A matches|trans-title=Kartoni i kuq i parë i Javier Zanettit në 548 ndeshje të Serie A|publisher=Yahoo.com|language=en|date=5 dhjetor 2011|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226173609/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Këto kanë qënë të dy rastet e vetme kur ai ka marrë karton të kuq gjatë gjithë karrierës së tij te Inter.

Te Interi, Zanetti ka pasur 19 trajnerë të ndryshëm ([[Lista e trajnerëve të F.C. Internazionale Milano|lista]]), duke u bërë lojtari i parë që ka luajtur nën udhëheqjen më shumë trajnerëve. Ai gjithmon ka deklaruar se e ardhmja e tij është te ''Zikaltrit'', duke shprehur dëshirën për t'u tërhequr nga futbolli si lojtar i Interit. Ai gjithashtu shfaqi dëshirën për të pasur një rol drejtuesi te Interi pas tërheqjes. &quot;Interi do të thotë shumë për mua&quot;, ka thënë Zanetti.

{{cquote|Ishte skuadra e parë që më hapi dyert e futbollit evropian. Isha shumë i ri kur erdha këtu dhe nuk e mendoja se klubi do të kishte kaq shumë besim te një djal 20 vjeç. Unë gjithmonë do të jem mirënjohës për këtë. Për disa arsye unë jam ndjerë gjithmonë si në shtëpi dhe kjo është arsyeja pse unë nuk kam menduar për të lënë Interin.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.uefa.com/magazine/news/kind=4/newsid=479017.html|title=No place like home|trans-title=Asnjë vend si shtëpia|publisher=UEFA|language=en|date=17 nëntor 2006|accessdate=13 mars 2014}}&lt;/ref&gt;}}

====1995–1998: Debutimi dhe trofeu i parë====
Zanetti mbërriti në [[Milano]] me kërkesën e presidentit [[Massimo Moratti]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional|title=Javier Zanetti: The model professional|trans-title=Javier Zanetti: Profesionisti model|publisher=Goal.com|language=en|author=Brendon Netto|date=12 maj 2014|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231214548/https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; i cili sëbashku me djalin e tij e kishte parë atë në një video kasetë duke luajtur për [[Kombëtarja argjentinase nën-23 e futbollit|Argjentinën]] në Lojërat olimpike.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2008/03/08/da-angelillo-ibra-cento-anni-dell-inter.html|title=Da Angelillo a Ibra i cento anni dell'Inter|trans-title=Nga Angelillo te Ibra 100 vitet e Interit|publisher=la Repubblica|language=it|author=Gianni Mura|date=8 mars 2008|pp=1-13}}&lt;/ref&gt; Qëllimi fillestar i presidentit ishte Ariel Ortega, për të cilin kishte dërguar vëzhguesin [[Antonio Angelillo]] për t'a parë në Kupën Mandela me Argjentinën, ku edhe Zanetti po merrte pjesë, por lojtari e zhgenjeu atë, duke bërë që ai të kthente syte te Zanetti.&lt;ref name=&quot;Transfermimi&quot;&gt;{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1869119-the-other-javier-zanetti-the-forgotten-story-of-sebastian-rambert|title=The Other Javier Zanetti: The Forgotten Story of Sebastian Rambert|trans-title=Javier Zanetti tjetër: Historia e harruar e Sebastian Rambert|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Alex Dimond|date=29 nëntor 2013|accessdate=2 janar 2020}}&lt;/ref&gt; Transferimi i tij u zyrtarizua më 28 korrik 1995, duke bërë që patrioti i tij [[Diego Maradona]] t'a quante &quot;blerjen e vitit&quot;. Ai u prezantua sëbashku me argjentinasin tjetër [[Sebastián Rambert]], i cili ndryshe nga Zanetti pati një karrierë të shkurtër te ''Zikaltrit''.&lt;ref name=&quot;Transfermimi&quot;/&gt;

Ai debutoi më 27 gusht 1995 në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Vicenza Calcio|Vicenzas]] në [[Serie A]] falë golit të debutuesit tjetër [[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-inter-vicenza-calcio/|title=Inter 1:0 Vicenza Calcio|publisher=World Football|language=en|date=27 gusht 1995|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 12 shtator, Zanetti bëri debutimin e tij në kompeticionet evropiane, duke luajtur kundër [[FC Lugano|Luganos]] në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0675_01_1995_0248_0025_16235865/|title=Carlos c'è sempre, ma l'Inter no|trans-title=Carlos është përherë, por Interi jo|publisher=La Stampa|language=it|author=Franco Badolato|date=13 shtator 1995|pp=25}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë erdhi më 3 dhjetor në një tjetër fitore në shtëpi, kësaj here kundër [[U.S. Cremonese|Cremoneses]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-inter-us-cremonese/|title=Inter 2:0 US Cremonese|publisher=World Football|language=en|date=3 dhjetor 1995|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti i shënoi këtij ekipi edhe në ndeshjen e kthimit, ku Inter fitoi 4–2 më 6 prill 1996.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-us-cremonese-inter/|title=US Cremonese 2:4 Inter|publisher=World Football|language=en|date=6 prill 1996|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në përfundim të sezonit të tij të parë, Zanetti u nderua nga klubi me çmimi Pirata d'Oro, i cili i jepej lojtarit më të mirë të sezonit.&lt;ref name=&quot;Pirata d'Oro&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2012/04/23/inter-club-a-lucio-il-pirata-doro.html|title=Inter Club: a Lucio il &quot;Pirata d'Oro&quot;|trans-title=Inter Club: te Lucio &quot;Pirata d'Oro&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 prill 2012|accessdate=2 dhjetor 2019|archive-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320190641/https://www.inter.it/it/news/57683|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Zanetti fitoi vendin e titullarit plotësisht në sezonin e ardhshëm, duke ndihmuar Interin të arrinte vendin e tretë në kampionat. Ekipi gjithashtu arriti në [[Finalja e Kupës UEFA 1997|finalen e Kupës UEFA]], por u mposht me penallti nga [[FC Schalke 04|Schalke 04]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bundesligafanatic.com/20130313/schalke-beat-inter-milan-in-the-1997-uefa-cup-final/|title=Schalke Beat Inter Milan in the 1997 UEFA Cup Final|trans-title=Schalke mposht Interin në finalen e Kupës UEFA 1997|publisher=Bundesliga Fanatic|language=en|author=Cristian Nyari|date=13 mars 2013|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; në ndeshjen e kthimit në [[San Siro]], ai u zëvëndësua dy minuta para përfundimit të ndeshjes nga trajneri [[Roy Hodgson]]. I acaruar nga vendimi i trajnerit, argjentinasi debatoi me trajnerin dhe të dy u ndanë nga pjesa tjetër e ekipit para se debati të kalonte në përballje fizike.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://calcio.fanpage.it/video-inter-schalke-04-1997-quando-zanetti-si-arrabbio-con-hodgson/|title=Video: Inter-Schalke 04, 1997: quando Zanetti si arrabbiò con Hodgson|trans-title=Video: Inter-Schalke 04, 1997: kur Zanetti u acarua me Hodgsonin|website=calcio.fanpage.it|language=it|author=Alessio Pediglieri|date=20 mars 2011|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në fund, kjo mosmarrëveshje u zgjidh.&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë&quot;/&gt;

Në sezonin e ardhshëm, me mbërritjen e [[Luigi Simoni]]t në stol dhe [[Luis Nazário de Lima|Ronaldos]] në fushë,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/dicembre/20/Zanetti_manda_baci_Friuli_ga_0_9712206996.shtml|title=Zanetti manda baci al Friuli|trans-title=Zanetti i dërgon puthje Friulit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 dhjetor 1997|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Inter garoi me [[Juventus F.C.|Juventusin]] për kampionatin. Dueli, që u karakterizua me shumë debate dhe polemika, u fitua nga Juventusi mes polemikave.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/the-gentleman-ultra/2017/feb/05/juventus-inter-penalty-ronaldo-del-piero|title=Juventus v Inter: how two penalty calls in one minute inflamed a rivalry|trans-title=Juventus - Inter: si dy penallti në një minutë ndezi një rivalitet|publisher=The Guardian|language=en|author=Mark Neale|date=5 shkurt 2017|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998|title=The great and the controversial: Serie a 1997-1998|trans-title=E madhja dhe polemizuesja: Serie A 1997-1998|publisher=In bed with Maradona|language=en|author=Emmet Gates|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226182052/http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht vendit të dytë në kampionat, Interi arriti sukses në Evropë, duke fituar [[1997–98 Kupa UEFA|Kupën UEFA]]; në finale ata mposhtën [[S.S. Lazio|Lazion]] 3–0, me Zanettin i cili shënoi golin e dytë të ndeshjes me një gjuajtje nga gjashtë zone.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=391723.html|title=1997/98: Zamorano leads Inter success|trans-title=1997/98: Zamorano udhëheq suksesin e Interit|publisher=[[UEFA]]|language=en|date=1 qershor 1998|accessdate=2 qershor 2014}}&lt;/ref&gt;

====1998–2001: Tre vite të vështira====
Në sezonin 1998–99, Inter u konsiderua një nga pretendentët për titull, kjo edhe falë përforcimit të ekipit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1998/08/31/bergomi-sveglia-inter.html|title=Bergomi sveglia l' Inter|trans-title=Bergomi zgjon Interin|publisher=La Reppublica|language=it|date=31 gusht 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht mbështjetjes së Zanettit – i cili më 28 tetor 1998 u bë [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] për herë të parë në një ndeshje të kupës ndaj [[A.S.D. Castel di Sangro Calcio|Castel di Sangro]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/coppa-italia-1998-1999-achtelfinale-inter-castel-di-sangro/|title=Inter 1:0 Castel di Sangro|publisher=World Football|language=en|date=28 tetor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; – ''Zikaltrit'' zhvilluan një sezon anonim, duke mos arritur objektivat, gjë që solli edhe largimin e Simonit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//1998/novembre/26/faccia_bella_dell_Inter_ga_0_9811269529.shtml|title=La faccia bella dell' Inter|trans-title=Fytyra e bukur e Interit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Trajneri i shkarkua pas një fitore ndaj [[U.S. Salernitana 1919|Salernitanës]], ku Zanetti kontriboi me një gol një minutat shtesë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/novembre/30/Inter_non_fischia_mai_fine_ga_0_9811309869.shtml|title=L' Inter non fischia mai la fine|trans-title=Interi kurr nuk fërshëllen fundin|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Paraqitjet e ekipit bënë që Interi të rrezikonte dhe rënjen nga kategoria; përveç rezultateve negative në kampionat, ekipi u eliminua nga Kupa e Italisë nga [[Parma F.C.|Parma]] (Zanetti u përjashtua me karton të kuq në ndeshjen e parë) dhe nga Liga e Kampioneve nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1998/matches/round=1212/match=56075/|title=Manchester United 2–0 Internazionale|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1998/matches/round=1212/match=56076/index.html|title=Internazionale 1–1 Manchester United|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Interi e mbylli kampionatin në vendin e tetë, duke humbur mundësinë të kualifikohej në kompeticionet evropiane; një mundësi e fundit ishte ndeshja play-off ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]] për t'u kualifikuar në Kupën UEFA, por ekipi u mposht. Gjatë këtij sezoni, Zanetti arriti të luajë ndeshjen e tij të 100të në Serie A, në distafën 3–2 në shtëpi ndaj [[A.S. Bari|Barit]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1998-1999-inter-as-bari/|title=Inter 2:3 AS Bari|publisher=World Football|language=en|date=1 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Nga viti 1999 e deri në 2001, ekipi u drejtua nga [[Marcello Lippi]] dhe më pas nga [[Marco Tardelli]], por rezultatet nuk u përmirsuan. Interi arriti respektivisht vendin e katërt dhe të pestë në kampionat, kurse në maj 2000, humbi finalen e kupës ndaj [[S.S. Lazio|Lazios]]. Sezoni 2000–01 shënoi edhe distafën më të rëndë të Interit në [[Derby della Madonnina]], duke u mposhtur 6–0 nga [[A.C. Milan|Milani]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html|title=AC Milan hammered Inter: 6-0|trans-title=AC Milan shkatërroi Interin: 6-0|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=11 maj 2001|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=27 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227161135/https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Gjatë kësaj kohe, Zanetti shërbeu si kapiten i ekipit, duke marrë shiritin nga Ronaldo, i cili gjatë kësaj kohe ishte jashtë fushave për shkak të një dëmtimi të rëndë.&lt;ref name=&quot;Kapiten&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/5173|title=Ronaldo e la fascia da capitano: &quot;Giusto che la porti Zanetti&quot; e in serata il sì di Cuper|trans-title=Ronaldo dhe shiriti i kapitenit: &quot;Vetëm sill Zanettin&quot; dhe në mbrëmje po-ja e Cuperit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=3 nëntor 2001|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=20 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720074822/https://www.inter.it/it/news/5173|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

====2001–2004: Shiriti i kapitenit====
Vera e vitit 2001 pa vendosjen e trajnerit [[Héctor Cúper]] në krye të ekipit, me presidentin Moratti i cili kërkonte të rikthente ekipin te suksesi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/07/23/cuper-lasciate-stare-herrera-punto-sul-gruppo.html|title=Cuper, lasciate stare Herrera Punto sul gruppo e Ronaldo|trans-title=Cuper, lëre Herreriën vetëm, mbi grupin dhe Ronaldon|publisher=la Repubblica|language=it|date=23 korrik 2001|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Gjatë kësaj kohe, Zanetti u bë zyrtarisht kapiten i ekipit, pasi kishte mbajtur shiritin për rreth dy vite për shkak të dëmtimit të Ronaldos.&lt;ref name=&quot;Kapiten&quot;/&gt; Në sezonin 2001–02, ''Zikaltrit'' ishin kryesues për pjesën më të madhe të kampionatit, kurse në Kupën UEFA u eliminuan në gjysëm-finale nga [[Feyenoord]]i. ''[[Scudetto]]'', edhe pse ishte vetëm një formalitet, u humb në ditën e fundit të sezonit, kur ekipi u mposht 4–2 nga Lazio në [[Stadio Olimpico]], duke bërë që të parakaloheshin nga [[Juventus F.C.|Juventusi]] dhe [[A.S. Roma|Roma]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/|title=The drama and emotion of the epic 2001/02 Serie A title race|trans-title=Drama dhe emocioni i garës epike për titullin në Serie A 2001/02|publisher=These Football Times|language=en|author=Colin Millar|date=10 tetor 2019|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=29 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129014536/https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në atë sezon, Zanetti u nderua me çmimin [[Pallone d'Argento]], i dhuruar nga Bashkimi i Shtypit Sportiv Italian për &quot;lojtarin më të drejtë dhe për talentin e futbollit, korrektësinë sportive, moralin e mirë dhe bujarinë ndaj të dobëtit&quot;.&lt;ref name=&quot;Pallone d'Argento&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php|title=Calcio: J. Zanetti il più sportivo, a lui il pallone d'argento|trans-title=Futboll: J. Zanetti më sportivi, topi i argjendë është i tiji|publisher=Adnkronos.com|language=it|date=23 prill 2002|accessdate=2 shkurt 2014|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115133405/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai zhvilloi ndeshjen e tij të 200të në Serie A më 21 tetor 2001 në humbjen 4–2 në [[San Siro]] ndaj Milanit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-2001-2002-inter-ac-milan/|title=Inter 2:4 AC Milan|publisher=World Football|language=en|date=21 tetor 2001|accessdate=27 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Në gusht 2003, Zanetti rinovoi kontratën e tij me klubin deri në qershor 2007.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/9865/inter-captain-javier-zanetti-turns-30|title=Inter captain Javier Zanetti turns 30|trans-title=Kapiteni i Interit Javier Zanetti mbush 30 vjeç|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 gusht 2003|accessdate=8 mars 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220417/https://www.inter.it/en/news/2003/08/9/inter-captain-javier-zanetti-turns-30.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/9806/j-zanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007|title=J. Zanetti: &quot;I've renewed my contract with Inter until 2007.&quot;|trans-title=J. Zanetti: &quot;Kam rinovuar kontratën time me Interin deri në vitin 2007.&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=6 gusht 2003|accessdate=8 mars 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220424/https://www.inter.it/en/news/2003/08/6/jzanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sezoni 2003–04 ishte një tjetër zhgënjim për Interin, që arriti vetëm një vend të katërt në kampionat, kurse në kompeticionet evropiane zhvilloi paraqitje zhgënjyese.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2004/d/sezioni/sport/calcio/uefa/intermars/intermars/intermars.html|title=Anche l'Inter fuori dall'Europa A San Siro vince il Marsiglia|trans-title=Edhe Interi jashtë Evrope Në San Siro fiton Marseja|publisher=la Repubblica|language=it|location=Milano|date=14 prill 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në verën e vitit 2004, [[Roberto Mancini]] – shpesh një kundërshtar i Zanettit gjatë kohës së tij si futbollist te Lazio – zëvëndësoi [[Alberto Zaccheroni]]n si trajner;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html|title=Mancini is new Inter coach|trans-title=Mancini është trajneri i ri Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=7 korrik 2004|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=2 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002020455/https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ky i fundit, kishte zëvëndësuar Cúperin në tetor 2003.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/primi_piani/calcio/2004/pp_1.0.464530507.shtml|title=Zanetti, iniezione di fiducia|trans-title=Zanetti, injektim besimi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=7 gusht 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

====2004–2008: Dominimi në Itali dhe lëvizja në mesfushë====
[[Skeda:Inter Coppa Italia cropped.jpg|parapamje|majtas|250px|Zanetti duke ngritur trofeun e Kupës së Italisë në sezonin 2005–06.]]
Sezoni 2004–05 shënoi rikthimin e Interit te suksesi, duke triumfuar në [[Finalja e Coppa Italia 2005|Kupën e Italisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadra/Inter/primo%20piano/2005/06-giugno/15inter-roma.shtml|title=L'Inter vince la coppa Italia|trans-title=Interi fiton Kupën e Italisë|publisher=La Gazetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=15 qershor 2005|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Për argjentinasin ky ishte trofeu i dytë me klubin, pas Kupës UEFA 1998, si dhe i pari si kapiten i ekipit. Më 10 nëntor 2004, Zanetti luajti ndeshjen e tij të 300të në Serie A në barazimin 2–2 të Interit në shtëpi ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html|title=Javier Zanetti verso la 300/A in Serie A|trans-title=Javier Zanetti drejtë ndeshjes së 300të në Serie A|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2004|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228011619/https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-2004-2005-inter-bologna-fc/|title=Inter 2:2 Bologna|publisher=World Football|language=en|date=10 nëntor 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në gusht 2005, ata fituan [[Supercoppa Italiana 2005|Superkupën e Italisë]] ndaj ekipit rival Juventus,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2005/08_Agosto/20/supercoppajuvint.shtml|title=Supercoppa, trionfo Inter|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=20 gusht 2005|access-date=23 prill 2018}}&lt;/ref&gt; një sukses i cili u ndoq në fund të sezonit me fitimin e një tjetër kupe. Pas skandalit të ''[[Seria A skandali i vitit 2006|Calciopolit]]'', Interit j'u dhurua edhe ''Scudetto'', kurse Juventusi u rrëzua nga kategoria.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/calciopoli-2006-match-fixing-scandal-juventus-relegated|title=Calciopoli 2006: The match-fixing scandal that got Juventus relegated|trans-title=Calciopoli 2006: Skandali i trukimit të ndeshjeve që rrëzoi Juventusin|publisher=Sport Skeeda|language=en|author=Rangan Basu|date=30 tetor 2015|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Pas mbërritjes së brazilianit [[Maicon Sisenando|Maicon]] para fillimit të sezonit 2006–07, Zanetti u zhvendos nga mbrojtës në krahun e djathtë në mesfushë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=632651.html|title=Zanetti: Inter's heart and soul|trans-title=Zanetti: Zemra dhe shpirti i Interit|publisher=UEFA|language=en|author=Roy Nemer|date=10 dhjetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228012414/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D632651.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 27 shtator 2006, në ndeshjen e fazës së grupeve ndaj [[FC Bayern München|Bayern München]], Zanetti regjistroi paraqitjen e tij të 500të me Interin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mundoalbiceleste.com/2006/09/27/zanetti-playing-his-500th-match-for-inter/|title=ZANETTI playing his 500th match for Inter|trans-title=Zanetti luan ndeshjen e tij të 500të për Interin|publisher=Mundo Albiceleste|language=en|author=Roy Nemer|date=27 shtator 2006|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në nëntor, ai i dha fund zbrastisë pesë-vjeçare pa gol duke shënuar në fitoren 2–0 në shtëpi ndaj [[Ascoli Calcio 1898 F.C.|Ascolit]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2006-11-06/inter-and-palermo-march-on/1302858|title=Inter and Palermo march on|publisher=Australian Broadcasting Corporation|language=en|date=5 nëntor 2006|access-date=8 mars 2024}}&lt;/ref&gt; si dhe luajti ndeshjen e 100të në kompeticionet e [[UEFA]]-s, kundër [[Sporting CP]]. Interi dominoi në kampionatin e atij sezoni, duke siguruar titullin pesë javë para përfundimit me 97 pikë në renditje.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html|title=Inter's historic 2006/07 Serie A season|trans-title=Sezoni historik 2006/07 i Interit në Serie A|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=28 maj 2007|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=18 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018210442/https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ata lanë në vendin e dytë Romën 22 pikë mbrapa; ekipi i kryeqytetit do të ishte rivalja kryesore për titull edhe në sezonin e ardhshëm. 

Inter fitoi edhe kampionatin e sezonit 2007–08, duke lënë sërisht mbrapa Romën.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|title=Inter's blushes spared as Ibrahimovic earns his redemption|publisher=The Guardian|language=en|author=Nicky Bandini|date=19 maj 2008|access-date=18 maj 2014|archive-date=18 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518174411/http://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht suksesit në Itali, Interi vazhdoi të dhuronte performanca negative në kompeticionet evropiane, që kulmoi me eliminimin nga Liga e Kampioneve nga ekipi anglez [[Liverpool F.C.|Liverpool]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=655043.html|title=Torres strikes as Liverpool see off Inter|trans-title=Torres shënon, Liverpool fshin Interin|publisher=UEFA|language=en|date=11 mars 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; kjo gjë që solli edhe shkarkimin e Mancinit si trajneri i ekipit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/uk-soccer-italy-mancini/inter-milan-sack-coach-mancini-idUKL2986290420080529|title=Inter Milan sack coach Mancini|trans-title=Interi shkarkon trajnerin Mancini|publisher=Reuters|language=en|author=Mark Meadows|date=29 maj 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

====2008–2011: Vitet e arta me Mourinhon, ''Tripleta'' dhe Kupa e Botës për Klube====
[[Skeda:Club América v Inter Milan - 2009 - Javier Zanetti (cropped).jpg|parapamje|majtas|200px|Zanetti gjatë një ndeshje para-sezonale në vitin 2009.]]
Mancini u zëvëndësua në stol nga portugezi [[José Mourinho]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2008/06/2/jose-mourinho-joins-inter.html|title=José Mourinho joins Inter|trans-title=José Mourinho i bashkohet Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=19 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130219224720/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=29399&amp;L=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; i cili që në ndeshjen e parë të tij si trajner fitoi trofe, [[Supercoppa Italiana 2008|Superkupën e Italisë 2008]] ndaj Romës. Zanetti luajti rol të rëndësishëm në këtë ndeshje, duke shënuar penalltinë e fundit të ekipit të tij në fitoren me penallti në San Siro; koha e rregullt dhe shtesa ishin mbyllur në barazim pa gola.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2008/08/sezioni/sport/calcio/supercoppa-2008/inter-roma-supercoppa/inter-roma-supercoppa.html|title=Totti sbaglia, Zanetti fa centro la Supercoppa va ai nerazzurri|trans-title=Totti shpërdoron Zanetti shënon dhe Superkupa shkon te zikaltrit|publisher=la Repubblica|language=it|date=24 gusht 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 24 shtator 2008, Zanetti festoi një tjetër arritje, ku në fitoren 1–0 ndaj ekipit të sapongjitur [[U.S. Lecce|Lecce]], ai regjistroi ndeshjen e 600të për Interin në të gjitha kompeticionet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html|title=Inter and Zanetti: 600 times together|trans-title=Inter dhe Zanetti: 600 herë sëbashku|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=24 shtator 2008|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228000232/https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 15 mars 2009, Zanetti u bë lojtari i dytë me më shumë ndeshje për Interin, duke barazuar 634 ndeshjet e [[Giacinto Facchetti]]t në fitoren ndaj Fiorentinës,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html|title=9 March 2010: Happy Birthday Inter|trans-title=9 mars 2010: Gëzuar ditëlindjen Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=8 mars 2010|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228233523/https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; e më pas duke e kaluar një javë më vonë në fitoren 3–0 ndaj Regginës. Ai e shpenzoi sezonin 2008–09 duke luajtur mes mbrojtjes dhe mesfushës, me Interin që fitoi kampionatin e katërt rresht.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php|title=Ancora Inter: 17° scudetto per i nerazzurri|trans-title=Sërisht Interi: Scudetto e 17të për zikaltrit|publisher=Il Calcio|language=it|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=6 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706155957/https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ilpallonaro.com/linter-vince-il-17-scudetto/|title=L’Inter vince il 17 scudetto|trans-title=Inter fiton Scudetton e 17të|publisher=Il Pallonaro|language=it|date=17 maj 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, në Ligën e Kampioneve ''Zikaltrit'' vazhduan të zhgënjenin, duke u eliminuar sërisht në raundin e 16-tave, këtë herë nga Manchester United.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2020/matches/round=15277/match=302796/postmatch/report/|title=Holders United head through to quarter-finals|trans-title=Manchester United shkon drejtë çerek-finaleve|publisher=UEFA|language=en|author=Simon Hart|date=11 mars 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2010 - 1.png|parapamje|djathtas|Zanetti luajti çdo ndeshje nga 90 minuta të plota në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|sezonin 2009–10 Të UEFA Ligës së Kampioneve]] (këtu duke luajtur në ndeshjen e dytë të raundit të 16-tave ndaj [[PFC CSKA Moska|CSKA Moskës]] më 6 prill 2010).]]
Sezoni 2009–10 nisi në mënyrë të mrekullueshme për Interin dhe Zanettin, veçanërisht pas fitores 4–0 ndaj Milanit në ''Derby della Madonnina''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html|title=Milan, che batosta: l'Inter vince 4-0 il derby|trans-title=Milan, çfarë mposhtje: Inter fiton derbin 4–0|publisher=Sky Sport Italia|language=it|date=29 gusht 2009|accessdate=2 prill 2010|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228172602/https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen ndaj Genoas më 17 tetor, ai nisi aksionin e kundërsulmit që solli golin e dytë të Interit pasi i mori topin një lojtari kundërshtar; ndeshja përfundoi me fitoren e ekipit 5–0 në transfertë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html|title=Serie A: Five-star Inter stun Genoa|trans-title=Serie A: Interi me pesë yje shtang Genoan|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=17 tetor 2009|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228173739/https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=903973.html|title=Time is right for Mourinho's Inter|trans-title=Koha e duhur për Interin e Mourinhos|publisher=UEFA|language=en|date=20 tetor 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Vetëm një javë më pas, ai barazoi rekordin e Giacinto Facchettit për numrin e ndeshjeve në Serie A nga një lojtar i Interit, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 476 në fitoren 2–1 ndaj [[Calcio Catania|Catanias]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2009/10/24/1581969/inter-2-1-catania-nerazzurri-go-top-after-comfortable|title=Inter 2-1 Catania: Nerazzurri Go Top After Comfortable Victory|trans-title=Inter 2-1 Catania: Zikaltrit shkojnë në krye pas fitores komode|publisher=Goal.com|language=en|author=Danilo Pochini|date=24 tetor 2009|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=910835.html|title=Zanetti hits second in Inter annals|trans-title=Zanetti arrin i dyti në rekordet e Interit|publisher=UEFA|language=en|author=Roberta Radaelli|date=26 tetor 2009|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai e theu këtë rekord më 29 tetor në triumfin 5–3 në shtëpi ndaj [[U.S. Città di Palermo|Palermos]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html|title=Serie A: Inter 5–3 Palermo|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 tetor 2009|accessdate=19 dhjetor 2019|archive-date=19 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219191304/https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 7 mars 2010, në humbjen 2–1 në transfertë ndaj Romës,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html|title=Serie A: Roma 2–1 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=27 mars 2010|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228202357/https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti u ndëshkua me karton të verdhë, i katërti sezonal, duke bërë që të humbiste ndeshjen e rradhës ndaj Bolonjës më 3 prill; kjo gjë i dha fund rekordit të tij me 137 ndeshje rresht në luajtura në Serie A dhe 167 ndeshje të luajtura në të gjitha kompeticionet, rekord i cili nisi në tetor 2006.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1487401.html|title=Dream comes true for stalwart Zanetti|trans-title=Ëndërrat bëhen realitet për Zanettin besnik|publisher=UEFA|language=en|author=Paolo Menicucci|date=17 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://steemit.com/actifit/@dexpartacus/actifit-dexpartacus-20190924t173707058z|title=Football Genius: Javier Zanetti|trans-title=Gjeniu i futbollit: Javier Zanetti|publisher=Steemit.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 5 maj, Interi mposhti Romën në finalen e Kupës së Italisë, kurse [[2009–10 Serie A|''Scudetto'']] u fitua më 16 maj pas fitores 1–0 në transfertë ndaj [[A.C. Siena|Sienës]]; goli i vetëm i ndeshjes u shënua nga [[Diego Milito]], i cili u asistua nga Zanetti pas një inkursioni personal nga kapiteni.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html|title=Serie A: Siena 0-1 Inter, campioni d'Italia!!!!!|trans-title=Serie A: Siena 0–1 Inter, kampionë të Italisë!!!!!|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228201040/https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Inter u bë ekipi i dytë në historinë e futbollit italian që fiton [[Serie A]] pesë herë rresht.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/may/16/inter-milan-win-serie-a|title=Internazionale take fifth successive Serie A title with win at Siena|trans-title=Internazionale merr titullin e pestë rresht të Serie A në Siena|publisher=The Guardian|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 22 maj, Interi arriti suksesin e shumëpritur Evropian duke fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] për herë të parë pas 45 vitesh. Në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|finale]], ekipi mposhti Bayern München me rezultatin 2–0, me Zanettin i cili luajti ndeshjen e tij të 700të për klubin në të gjitha kompeticionet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.timeslive.co.za/sport/soccer/2010-05-21-zanetti-to-play-700th-match-for-inter/|title=Zanetti to play 700th match for Inter|trans-title=Zanetti do të luajë ndeshjen e 700të për Interin|publisher=Sunday Times|language=en|date=21 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Me suksesin në të tre frontet, Interi arriti një ''[[Tripleta (futboll)|Tripletë]]'' historike, duke u bërë klubi i parë italian që e arrin këtë gjë, kurse Zanetti kapiteni i parë i një klubi italian.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490968.html|title=Inter join exclusive treble club|trans-title=Interi i bashkohet klubit eksluziv të tripletës|publisher=UEFA|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=7 qershor 2017}}&lt;/ref&gt;

Pas mbylljes së sezonit historik 2009–10, José Mourinho u largua nga drejtimi i skuadrës, duke u zëvëndësuar nga spanjolli [[Rafael Benítez]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.inter.it/aas/news/reader?N=34021&amp;L=en|title=Rafael Benitez, welcome to Inter!|date=10 qershor 2010|access-date=13 qershor 2010|website=inter.it|publisher=FC Internazionale Milano|language=en|archive-date=13 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613000540/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=34021&amp;L=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti firmosi një kontratë të re dy-vjeçare para fillimit të sezonit 2010–11.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1511744.html|title=Zanetti and Milito sign new Inter contracts|trans-title=Zanetti dhe Milito firmosin kontrata të reja me Interin|publisher=UEFA|language=en|date=9 gusht 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në gusht, ''Zikaltrit'' fituan Superkupën e Italisë për herë të pestë në histori, duke mposhtur Romën në San Siro,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/news/newsid=1516658.html|title=Two-goal Eto'o fires Inter to more glory|trans-title=Eto'o me dy gola e dërgon Interin për më shumë lavi|publisher=UEFA|language=en|date=21 gusht 2010|accessdate=1 maj 2018}}&lt;/ref&gt; por humbën mundësinë të fitonin [[UEFA Super Kupa 2010|Superkupën Evropiane]], duke pësuar disfatë nga [[Atlético Madrid]] në [[Monako]]. Më 20 tetor, në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], Zanetti shënoi golin e parë të ekipit të tij në një fitore 4–3 në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9102192.stm|title=Inter Milan 4–3 Tottenham|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=20 tetor 2010|accessdate=2 janar 2020}}&lt;/ref&gt; Në moshën 37 vjeç dhe 72 ditë, ai u bë golashënuesi më i vjetër i kompeticionit; që nga ajo ditë, rekordi i tij është kaluar nga [[Filippo Inzaghi]], [[Ryan Giggs]] dhe [[Francesco Totti]].&lt;ref name=&quot;UEFA&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2156729.html|title=Totti proud to be oldest Champions League scorer|trans-title=Totti krenar që është golashënuesi më i vjetër i Ligës së Kampioneve|publisher=UEFA|language=en|date=1 tetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në dhjetor, Interi fitoi edhe [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2010|Kupën e Botës për Klube]], duke mposhtur në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|finale]] [[TP Mazembe]]n me rezultatin 3–0;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2010/12/19/sports/soccer/19soccer.html|title=Seventh Best in Italy, Inter Is World’s No. 1|trans-title=E shtata më e mira në Itali, Interi është numri 1 i botës|publisher=The New York Times|language=en|date=18 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti kontriboi me një gol në fitoren 3–0 në gjysëm-finale ndaj [[Seongnam Ilhwa Chunma]], duke shënuar me të majtën pas një kombinimi në hyrje të zonës me Militon.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/dec/15/seongnam-ilhwa-internazionale-club-world-cup|title=Internazionale ease past Seongnam Ilhwa to reach Club World Cup final|trans-title=Inter kalon me lehtësi Seongnam Ilhwa për të arritur finalen e Kupës së Botës për Klube|publisher=The Guardian|language=en|date=16 dhjetor 2010|accessdate=30 mars 2020}}&lt;/ref&gt; Interi e mbylli vitin 2010 me pesë trofe, duke realizuar ''The Quintuple''.

Pavarësisht fitimit të Superkupës dhe Kupës së Botës për Klube, Interi nuk pati vazhdimësi në kampionat, duke qënë disa pikë larg Milanit të vendit të parë. Kjo gjë solli edhe shkarkimin e trajnerit më 23 dhjetor, vetëm pesë ditë pas triumfit në Kupën e Botës për Klube.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9302348.stm|title=Inter Milan sack manager Rafael Benitez|trans-title=Inter shkarkon trajnerin Rafael Benitez|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai u zëvëndësua nga [[Leonardo Araújo|Leonardo]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/sport/leonardo-is-the-new-inter-coach/cid/456424|title=Leonardo is the new Inter coach|trans-title=Leonardo është trajneri i ri i Interit|publisher=Telegraph India|language=en|date=25 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; i cili në ndeshjen e parë në stol udhëhoqi Interin në fitoren 4–1 ndaj Bolonjës më 15 janar;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html|title=Inter v Bologna: 4-1, from Stankovic to Eto'o|trans-title=Inter v Bologna: 4-1, nga Stankovic te Eto'o|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213001/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; në këtë ndeshje, Zanetti zhvilloi ndeshjen e 519 në Serie A, duke barazuar [[Giuseppe Bergomi]]n si lojtari i Interit me më shumë ndeshje në Serie A.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html|title=Zanetti: &quot;I love this black-and-blue jersey&quot;|trans-title=Zanetti: &quot;E dua këtë fanellë zikaltër&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228212958/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html|title=Moratti: &quot;Zanetti is a great athlete and human being&quot;|trans-title=Moratti: &quot;Zanetti është një atlet dhe një qënje njerëzore i mirë&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213003/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html|title=Cordoba: &quot;Zanetti, the pride of Inter&quot;|trans-title=Cordoba: &quot;Zanetti, krenaria e Interit&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=16 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213000/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai e theu rekordin vetëm katër ditë më vonë në fitoren 3–2 ndaj [[A.C. Cesena|Cesenës]] në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/inter-vs-cesena/228876|title=Inter edge five-goal thriller|trans-title=Interi fiton ngushtë ndeshjen horror me pesë gola|publisher=Sky Sports|language=en|date=19 janar 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html|title=Inter 3-2 Cesena: Eto'o, Milito, Chivu|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=19 janar 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228231041/https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në maj 2011, Zanetti arriti një tjetër rekord, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 1,100 si futbollist profesionist në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Kupës së Italisë kundër Romës. Kjo gjë e bëri atë futbollistin e katërt profesionist në histori që e arrin këtë shifër. Inter arriti të fitonte Kupën e Italisë, duke mposhtur në finale Palermon 3–1; ky ishte trofeu i fundit i Zanettit si lojtar i Interit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html|title=Coppa Italia final: Inter 3-1 Palermo|trans-title=Finalja e Kupës së Italisë: Inter 3-1 Palermo|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 maj 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228231557/https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, në kampionat, Inter dorëzoi titullin e Serie A për herë të parë pas gjashtë vitesh.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Milan/07-05-2011/milan-voglia-festa-801104652615.shtml|title=MILAN CAMPIONE D'ITALIA A Roma vince il 18° scudetto|trans-title=Milani kampione e Italisë Në Romë fiton Scudetton e 18të|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Romë|date=7 maj 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

====2011–2014: Vitet e fundit dhe tërheqja====
[[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2011 - 2.png|parapamje|majtas|Zanetti para një ndeshje të Ligës së Kampioneve ndaj [[PFC CSKA Moscka|CSKA Moskës]] në vitin 2011.]]
Në sezonin 2011–12, Interi pësoi një rënje masive. [[Gian Piero Gasperini]] u vendos trajneri i ri i ekipit, por ai pati një nisje negative duke humbur [[Supercoppa Italiana 2011|Superkupën e Italisë]] ndaj Milanit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/08/06/italian.super.cup.milan/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025093715/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/08/06/italian.super.cup.milan/|url-status=dead|archive-date=25 tetor 2012|title=Milan edge out Inter in Italian Super Cup|date=6 gusht 2011|publisher=CNN|language=en|access-date=8 gusht 2011}}&lt;/ref&gt; Më 17 shtator 2011, në barazimin pa gola në San Siro ndaj Romës, Zanetti luajti ndeshjen e tij të 756të me ''Zikaltrit'', duke barazuar Bergomin si lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://football-italia.net/zanetti-inter-deserved-victory/|title=Zanetti: ‘Inter deserved victory’|publisher=Football Italia|language=en|date=18 shtator 2011|access-date=4 qershor 2025}}&lt;/ref&gt; Vetëm pesë ditë më pas, Gasperini u shkarkua pas humbjes 3–1 ndaj ekipit të sapongjitur [[Novara Calcio|Novara]].&lt;ref name=&quot;Gasperini&quot;&gt;{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html|title=Struggling Inter let Gasperini go|trans-title=Interi në vështirësi lejon Gasperinin që të iki|publisher=UEFA|language=en|date=21 shtator 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230041355/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në këtë ndeshje, Zanetti zhvilloi paraqitjen e tij të 757të me Interin, duke u bërë lojtari me më shumë ndeshje i klubit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html|title=Novara 3-1 Inter: Cambiasso not enough|trans-title=Novara 3-1 Inter: Cambiasso nuk mjafton|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=20 shtator 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229003316/https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html|title=Photos: Zanetti 757, numbers, records and trophies|trans-title=Foto: Zanetti 757, numrat, rekordet deh trofetë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229003907/https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në tre javët e para të kampionatit, Inter kishte marrë vetëm një pikë, duke regjistruar nisjen më të keqe në 28 vitet e fundit.&lt;ref name=&quot;Gasperini&quot;/&gt; Gasperini u zëvëndësua nga [[Claudio Ranieri]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/sep/22/claudio-ranieri-two-year-internazionale|title=Claudio Ranieri confirmed as new Internazionale coach|trans-title=Claudio Ranieri konfirmohet si trajneri i ri i Interit|publisher=The Guardian|language=en|date=22 shtator 2011|accessdate=22 shtator 2011}}&lt;/ref&gt; i cili fitoi ndeshjen e tij debutuese ndaj Bolonjës 3–1 si dhe mposhti CSKA Moskën 3–2 në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve së Ligës së Kampioneve; kjo ishte ndeshja e 78të e Zanettit si kapiten në Ligën e Kampioneve, duke kaluar rekordin e [[Paolo Maldini]]t (77). Në ndeshjen e rradhës në Ligën e Kampioneve, Zanetti arriti ndeshjen e tij të 100të në këtë kompeticion (përfshirë edhe ndeshjet kualifikuese) me Interin që mposhti [[Lille OSC|Lille]] në [[Francë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2011/ottobre/18/Inter_Zanetti_fanno_100_Champions_ga_10_1110186630.shtml|title=L' Inter e Zanetti fanno 100 in Champions|trans-title=Inter dhe Zanetti bëjnë 100 në Ligën e Kampioneve|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Matteo Dalla Vite|date=18 tetor 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; 

Më 3 dhjetor, në humbjen 1–0 ndaj [[Udinese Calcio|Udineses]] në shtëpi, Zanetti mori kartonin e kuq të dytë dhe të fundit në karrierë me Interin; kartonin e kuq të parë e kishte marrë në shkurt 1999.&lt;ref name=&quot;Karton i kuq&quot;/&gt; Interi vazhoi me performancat negative edhe në pjesën e dytë të sezonit, duke e mbyllur kampionatin në vendin e gjashtë. Ky pozicion do të thoshte se Interi nuk do të luante në Ligën e Kampioneve për herë të parë që nga sezoni 2001–02. Ata u eliminuan në Kupën e Italisë nga [[S.S.C. Napoli|Napoli]] dhe në Ligën e Kampioneve nga Marseja me rregullin e golit jashtë fushe.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2012/03/13/2965377/inter-2-1-marseille-agg-2-2-brandao-stuns-san-siro-in-injury|title=Inter 2-1 Marseille (Agg 2-2): Brandao stuns San Siro in injury time to send French side through to last eight in dramatic fashion|trans-title=Inter 2-1 Marseille (rp 2-2): Brandao shtang San Siron në kohën shtesë për të dërguar në mënyrë dramatike ekipin francez në tetë më të mirat|publisher=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner|date=13 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; 

Duke qënë se nuk u kualifikuan dot në Ligën e Kampioneve, Interi e nisi sezonin 2012–13 në raundet kualifikuese të Ligës së Evropës. Në këtë fazë eliminatore, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 800të me ''Zikaltrit'' në të gjitha kompeticionet në fitoren në transfertë ndaj [[FC Vaslui|Vaslui]]t më 23 gusht; në këto 800 ndeshje, ai kishte luajtur 570 në Serie A, 66 në Kupën e Italisë, 151 në kompeticionet evropiane dhe 13 në kompedicione të tjera.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html|title=2012 Special: Zanetti, 800 games and counting|trans-title=2012 Speciale: Zanetti, 800 ndeshje dhe vazhdon|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=26 dhjetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229191441/https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Përpara fillimit të ndeshjes, ish shoku i skuadrës [[Iván Córdoba]], i cili ishte tërhequr nga futbolli në përfundim të sezonit të kaluar, i dhuroi atij një fanellë me numrin 800, kurse gjatë ndeshjes, Zanetti mbajti shirtin e kapitenit që lexonte &quot;Inter-Javier Zanetti, 800 histori dashurie sëbashku&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html|title=Vaslui v Inter: 800 games for Captain Zanetti|trans-title=Vaslui v Inter: 800 ndeshje për kapiten Zanettin|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 gusht 2012|accessdate=12 qershor 2014|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145631/https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Interi arriti me sukses të kualifikohej për në fazën e grupeve, kurse në kampionat ishte në vendin e dytë deri në nëntor, duke fituar shtatë ndeshje rresht, përfshirë edhe [[Derby della Madonnina|derbet]] ndaj [[A.C. Milan|Milanit]] dhe [[Juventus F.C.|Juventust]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/19849106|title=Serie A: AC Milan 0-1 Inter Milan|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=7 tetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; në të parën, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 45të, duke parakaluar Bergomin si lojtari Interit me më shumë ndeshje në derbi.&lt;ref name=&quot;45 derbi&quot;&gt;{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html|title=Milan-Inter: è sempre un derby dai grandi numeri|trans-title=Milan-Inter: është gjithnjë një derbi me numra të mëdhenjë|publisher=Zonal Marking|language=en|date=4 nëntor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145942/https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ai gjithashtu bë lojtari i dytë me më shumë ndeshje në derbi, duke u renditur mbrapa Paolo Maldinit me 57 ndeshje.&lt;ref name=&quot;45 derbi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcinter1908.it/in-evidenza/derby-samuel-10-su-10-zanetti/|title=Derby: Samuel, 10 su 10. Zanetti…|trans-title=Derbi: Samuel, 10 nga 10. Zanetti…|website=fcinter1908.it|language=it|date=8 tetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në të dytën, Interi fitoi 3–1 ndaj Juventusit në [[Torino F.C.|Torino]], ku Zanetti ishte një nga më të mirët e ekipit të tij.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/|title=Juventus 1-3 Inter: unbeaten run ends at 49|trans-title=Juventus 1-3 Inter: ecuria pa humbje ndalet në 49|publisher=Zonal Marking|language=en|date=4 nëntor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145637/http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Interi i shkaktoi Juventusit humbjen e parë në shtëpi pas 49 ndeshjesh dhe të parën në stadiumin e ri, kurse Zanetti luajti derbin e tij të 38të.

[[Skeda:Zanetti 2012.jpg|parapamje|djathtas|Zanetti duke luajtur në ndeshjen miqësore para-sezonale ndaj Koper më 15 korrik 2012.]]
Me vazhdimin e sezonit, Interi pësoi një rënje drasktike dhe e mbylli kampionatin në vendin e nëntë me vetëm 54 pikë, duke humbur mundësinë për të luajtur në kompeticionet evropiane sezonin e ardhshëm.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2013/5/30/4376716/serie-a-2012-13-season-review-inter-milan|title=Serie A 2012-13 season review: Injury crisis destroyed Inter Milan's season|trans-title=Rishikimi i sezonit 2012-13 të Serie A: Si krriza e dëmtimeve shkatërroi sezonin e Interit|publisher=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner|date=13 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ky ishte edhe rezultati më negativ i klubit që nga sezoni 1993–94. Ekipi u godit edhe nga dëmtimet e shumta gjatë sezonit, përfshirë edhe ato afatgjate të [[Diego Milito]]s dhe Zanettit;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=1920508.html|title=Milito out for the season after Inter injury|trans-title=Milito mbyll sezonin pas dëmtimit me Interin|publisher=UEFA|language=en|date=15 shkurt 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/10/italian-football/2013/04/28/3938591/inter-rocked-by-serious-zanetti-injury?noBetaRedirect=1|title=Inter rocked by serious Zanetti injury|trans-title=Interi tronditet nga dëmtimi serioz i Zanettit|publisher=Goal.com|language=en|author=Mark Doyle|date=28 prill 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; kapiteni pësoi një dëmtim të rëndë në thembrën e akilit në transfertën ndaj Palermos më 28 prill 2013; dëmtimi që pësoi kërkonte operacion. Përpara se të pësonte dëmtimin, ai arriti të vendoste disa rekorde, duke nisur me ndeshjen ndaj [[A.C. Siena|Sienës]] më 3 shkurt, ku ai luajti ndeshjen e tij të 592të në Serie A dhe barazoi rekordin e portierit [[Gianluca Pagliuca]], të cilën më pas e theu në fitoren 3–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievos]]. Më 10 mars, në humbjen 1–0 në shtëpi ndaj Bolonjës, ai u bë lojtari i dytë në histori që arrin 600 ndeshje në Serie A, pas Paolo Maldinit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.football-italia.net/31700/zanetti-my-600th-inter-game|title=Zanetti: 'My 600th Inter game'|trans-title=Zanetti: 'Ndeshja ime e 600të me Interin'|publisher=Football Italia|language=en|date=10 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në muajin e ardhshëm, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 1,100 si profesionist në fitoren 1–0 ndaj [[Parma F.C.|Parmës]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2013/04/22/3922659/infinito-javier-zanetti-per-capitan-inter-sono-1100-le|title=Infinito Javier Zanetti, per capitan Inter sono 1100 le presenze ufficiali in carriera: &quot;Ieri vittoria fondamentale&quot;|trans-title=Javier Zanetti i pafund, për kapitenin e Interit janë 1100 paraqitje zyrtare në karrierën e tij: &quot;Dje fitorja ishte themelore&quot;|publisher=Goal.com|language=it|date=22 prill 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Rezultatet negative të Interit gjatë këtij sezoni sollën e shkarkimin e trajnerit [[Andrea Stramaccioni]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin|title=Vendimi/ Interi shkarkon Stramaçionin|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=25 maj 2013|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220430/https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; i cili u zëvëndësua nga [[Walter Mazzarri]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/22663597|title=Walter Mazzarri: Inter Milan appoint former Napoli coach|trans-title=Walter Mazzarri: Inter punëson ish trajnerin e Napolit|publisher=BBC Sport|language=en|date=24 maj 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Më 12 qershor 2013, presidenti i klubit [[Massimo Moratti]] konfirmoi se klubi kishte rinovuar kontratën me Zanettin edhe për një sezon.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258|title=Javier Zanetti extends contracts with Inter|trans-title=Javier Zanetti rinovon kontratën me Interin|publisher=Astro Awani|language=en|date=13 qershor 2013|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229185422/http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti i shpenzoi muajt e verës në Argjentinë duke u rikuperuar nga dëmtimi i pësuar, duke bërë që për herë të parë pas 19 vitesh, ekipi të niste stërvitjen e parë të sezonit pa prezencën e tij. Ai humbi edhe turin në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], por njoftoi se do të rikthej në ekipin e parë në nëntor 2014. Ai ishte në stol në ndeshjen ndaj [[Udinese Calcio|Udineses]] më 3 nëntor,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html|title=Serie A, Udinese v Inter line ups|trans-title=Serie A, Udinese v Inter formacionet|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=3 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230155216/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ku Inter fitoi 3–0 në [[Stadio Friuli]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html|title=Serie A, Udinese 0-3 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=3 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230155215/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Gjashtë ditë më pas, në fitoren 2–0 në shtëpi ndaj [[A.S. Livorno Calcio|Livornos]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html|title=Serie A, Inter 2-0 Livorno|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163011/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti luajti ndeshjen e tij të parë pas rreth shtatë muajsh, duke u aktivizuar në minutat e fundit të takimit;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html|title=Zanetti: &quot;Dedicated to Massimo Moratti&quot;|trans-title=Zanetti: &quot;I dedikuar ndaj Massimo Morattit&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163008/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; në minutën e 90të, ai nisi aksionin e golit të dytë të Interit të shënuar nga mbrojtësi [[Yuto Nagatomo]], i cili e festoi golin e tij duke kryer përshëndetjen tradicionale japoneze me Zanettin, një festim të cilën e ka kryer edhe herë të tjera me kapitenin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html|title=Nagatomo dedicates goal to Zanetti and Cordoba|trans-title=Nagatomo i dedikon golin Zanettit dhe Cordobës|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163307/https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht rikthimit, Zanetti nuk u pa si titullar nga trajneri Mazzarri, i cili preferonte në krah brazilianin [[Jonathan Moreira|Jonathan]].

Më 29 prill 2014, presidenti i ri [[Erick Thohir]] njoftoi se Zanetti do të tërhiqej nga futbolli në përfundim të sezonit 2013–14 dhe se do të merrte një rol drejtuesi në klub.&lt;ref name=&quot;Zanetti tërhiqet&quot;&gt;{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2055608-javier-zanetti-retires-as-a-winner-and-a-gentleman-with-inter-milan|title=Javier Zanetti Retires as a Winner and a Gentleman with Inter Milan|trans-title=Javier Zanetti tërhiqet si fitues dhe zotëri me Interin|publisher=Bleacher Report|language=en|date=8 maj 2014|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/blog/name/93/post/1852177/headline|title=Retirement finally comes for ageless Zanetti|trans-title=Vjen më në fund tërheqja për gjithmonë të riun Zanetti|publisher=ESPN FC|language=en|author=David Wilson|date=29 prill 2014|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zëvëndës-president&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/|title=Zanetti do të jetë zv/president i Interit|publisher=Gazeta Express|language=sq|date=11 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229192142/https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.football-italia.net/48518/zanetti-join-inter-management|title=Zanetti to join 'Inter management'|trans-title=Zanetti do t'i bashkohet &quot;Menaxhimit të Interit&quot;|publisher=Football Italia|language=en|date=29 prill 2014|accessdate=29 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 6 maj, ishte vetë Zanetti që lajmëroi se do të tërhiqej nga futbolli në fund të sezonit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/zaneti-erdhi-koha-ti-var-kepucet/|title=Zaneti: Koha erdhi që unë t’i “var këpucët”|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=8 maj 2014|accessdate=9 maj 2014}}&lt;/ref&gt; Ndeshja e tij e fundit në [[San Siro]] ishte fitorja 4–1 kundër [[S.S. Lazio|Lazios]] më 10 maj, një fitore që konfirmoi rikthimin e ''Zikaltërve'' në kompeticionet evropiane pas një sezoni.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html|title=Zanetti: &quot;An emotional evening but we're focused on Lazio&quot;|trans-title=Zanetti: &quot;Një mbrëmje emocionuese por jemi të përqëndruar te Lazio&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227061551/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html|title=Serie A, Inter 4-1 Lazio|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229190725/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai hyri në fushë në minutën e 52të në vend të Jonathan dhe majti një shirit të veçantë në krahë ku ishin shkruajtur të gjitha emrat e lojtarëve më të cilët ai kishte luajtur gjatë karrierës së tij te Interi. Ai u tërhoq pas ndeshjes së fundit të sezonit, të cilën e nisi si titullar në qëndër të mbrojtjes në humbjen 2–1 në transfertë ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievos]] më 18 maj.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html|title=Serie A, Chievo 2-1 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=18 maj 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229192338/https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera ndërkombëtare==
===1994–1998: Debutimi dhe Kupa e Botës 1998===
[[Skeda:Javier Zanetti - Argentina.jpg|parapamje|majtas|Zanetti duke luajtur me Argjentinën.]]
Pas dështimit në [[FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës]] që u zhvillua në [[1994 FIFA Kupa e Botës|1994]] në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shba]], [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] duhej rindertuar plotësisht. Shumë lojtarë të vjetër u larguan dhe shumë të rinjë u thirrën për herë të parë, ku mes tyre ishte edhe Zanetti, i cili në nëntor 1994, pas disa paraqitjeve te mira me Banfield, u thirr për herë të parë në moshën 21 vjeç nga trajneri i asajkohe [[Daniel Passarella]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2018/12/12/javier-zanetti-il-capitano/|title=The life and legacy of Inter and Argentina legend Javier Zanetti, a footballer like no other|trans-title=Jeta dhe trashëgimia e legjendës së Interit dhe Argjentinës Javier Zanetti, një futbollist si asnjë tjetër|publisher=These Football Times|language=en|date=12 dhjetor 2018|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti luajti ndeshjen e parë me kombëtaren në fitoren 3–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]]; ai e nisi ndeshjen si titullar në mesfushë dhe luajti 90 minuta të plota.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.11v11.com/matches/chile-v-argentina-16-november-1994-245391/|title=Chile v Argentina, 16 November 1994|trans-title=Kili v Argjentina, 16 nëntor 1994|website=11v11.com|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në janar 1995, ai ishte një nga 20 lojtarët e thirrur nga Passarella për [[Kupa e Mbretit Fahd 1995|Kupën e Mbretit Fahd 1995]] (turnamenti, emri i së cilit ishte në nder të mbretit të Arabisë Saudite Fahd, u riemërua më pas si [[FIFA Kupa e Konfederatave]] nga [[FIFA]]).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/confederations-cup-1995-in-saudi-arabien/2/|title=Argentina » Squad Confederations Cup 1995 Saudi Arabia|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Konfederatave Arabia Saudite 1995|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai luajti në dy ndeshje në fazën e grupeve si dhe në finale, ku Argjentina u mposht nga [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|title=Saudi Arabia 1995: Denmark come in from the cold|trans-title=Arabia Saudite 1995: Danimarka vjen nga i ftohti|publisher=FIFA|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230150928/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Më 22 qershor 1995, Zanetti shënoi golin e parë me kombëtaren në miqësoren ndaj [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]] e cila u mbyll me fitoren e Argjentinës 6–0.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1043529-argentine-slovaquie|title=Argentine 6–0 Slovakia|trans-title=Argjentina 6–0 Sllovakia|publisher=Football Database|language=en|date=22 qershor 1995|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/1995/06/22/world/friendlies/argentina/slovakia/634519/|title=Argentine vs. Slovakia 6 – 0|trans-title=Argjentina vs. Sllovakia 6 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=22 qershor 1995|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Kjo ndeshje më pas u hoq nga lista e ndeshjeve zyrtare nga [[Federata Argjentinase e Futbollit]].&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;/&gt; Vetëm dy javë më pas, Zanetti mori pjesë edhe në turnamentin [[Copa América 1995]] të zhvilluar në Uruguaji.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/copa-america-1995-in-uruguay/2/|title=Argentina » Squad Copa América 1995 Uruguay|trans-title=Argjentina » Ekipi i Copa Américas Uruguaji 1995|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai bëri debutimin e tij më 8 korrik në fitoren 2–1 ndaj [[Kombëtarja boliviane e futbollit|Bolivisë]], kurse tre ditë më pas luajti në fitoren 4–0 ndaj Kilit. Zanetti u la pushim në ndeshjen e tretë ndaj [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]], të cilët mposhtën Argjentinën në mënyrë surprizë 3–0, duke fituar edhe grupin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/may/27/copa-america-usa-argentina-1995|title=The day USA beat Argentina in Copa América: 'Simeone threatened to kill us'|trans-title=Dita kur Shba-ja mposhti Argjentinën në Copa América: 'Simeone na kërcënoi se do të na vriste'|publisher=The Guardian|language=en|author=Kristan Heneage|date=27 maj 2016|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Argjentina u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me penallti; Zanetti luajti në të gjithë ndeshjen.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.11v11.com/matches/brazil-v-argentina-17-july-1995-245928/|title=Brazil v Argentina, 16 November 1994|trans-title=Brazili v Argjentina, 17 korrik 1995|website=11v11.com|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

Pas kësaj, Zanetti luajti rregullisht në mesfushë gjatë fushatës kualifikuese të Kupës së Botës 1998. Argjentina siguroi kualifikimin duke fituar grupin me 30 pikë nga 16 ndeshje.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/intldetails/1996sa.html|title=1996 matches|trans-title=Ndeshjet e vitit 1996|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/intldetails/1997sa.html|title=1997 matches|trans-title=Ndeshjet e vitit 1997|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në maj 1998, në moshën 24 vjeç, ai u thirr nga trajneri Passarella në Kupën e Botës 1998, e cila ishte edicioni i tij i parë në karrierë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thesoccerworldcups.com/rosters/1998_argentina_players.php|title=Argentina Players in the 1998 Soccer World Cup|trans-title=Lojtarët e Argjentinës në Kupën e Botës 1998|publisher=The Soccer World Cups|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Më 14 qershor, Zanetti luajti ndeshjen e tij të parë në Kupën e Botës në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1037274-argentine-japon|title=Argentina 1-0 Japan|trans-title=Argjentina 1-0 Japonia|publisher=Football Database|language=en|date=14 qershor 1998|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Argjentina i fitoi të tre ndeshjet e grupit pa pësuar gol dhe u kualifikua në fazën me eliminim direkt si fituese e grupit. Në ndeshjen e raundit të 16-tave, ekipi u përball kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]], në një ndeshje ku Zanetti shënoi golin e tij të parë në një Kupë Bote; goli i Zanettit erdhi në minutën e parë shtesë të pjesës së parë si pjesë e një skeme të një goditje të lirë afër zonës kundërshtare, ku ekzekutuesi [[Juan Sebastián Verón]] me pasimin e tij e nxorri Zanettin në një pozicion të lirë, me mesfushorin i cili shënoi me një të majtë të fuqishme.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/|title=Zanetti's goal that saved a life|trans-title=Goli i Zanettit që shpëtoi një jetë|publisher=Colgadosporel Futbol|language=en|author=Alberto Llopis|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=21 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221080923/http://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whoateallthepies.tv/videos/189917/the-great-world-cup-goals-8-javier-zanetti-argentina-vs-england-1998-video.html|title=The Great World Cup Goals, #8: Javier Zanetti (Argentina) vs England 1998 (Video)|trans-title=Golat e mëdhenjë të Kupës së Botës, 8#: Javier Zanetti (Argjentina) vs Anglia (Video)|publisher=Who Ate All The Pies|language=en|author=Chris Wright|date=13 maj 2014|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në një intervistë për FourFourTwo në korrik 2017, i pyetur rreth këtij goli, Zanetti deklaroi se ekipi e kishte praktikuar këtë skemë për katër vite rresht dhe se ai fillimisht nuk ishte lojtari i përzgjedhur për të gjuajtur, por [[Ariel Ortega]].&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/javier-zanetti-one-one-free-kick-against-england-wed-practised-it-four-years|title=The big interview: Javier Zanetti – &quot;The free-kick against England? We'd practised it for four years!&quot;|trans-title=Intervista e madhe: Javier Zanetti – &quot;Goditja e lirë ndaj Anglisë? E praktikuam për katër vite!&quot;|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Martin Mazur|date=12 korrik 2017|accessdate=26 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Goli ndaj Anglisë1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/zanetti-free-kick-against-england-i-wasnt-originally-supposed-shoot|title=Zanetti: That free-kick against England? I wasn’t originally supposed to shoot!|trans-title=Zanetti: Ajo goditje e lirë ndaj Anglisë? Unë nuk supozohej të gjuaja!|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Chris Wright|date=1 qershor 2014|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 2–2, duke bërë që ndeshja të kalonte në gjuajtjet e penalltive, ku Argjentina fitoi 4–3 dhe u kualifikua në çerek-finale.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html|title=World Cup 1998; Argentina 2 England 2, Argentina win 4-3 on pens: match report|trans-title=Kupa e Botës 1998: Argjentina 2 Anglia 2, Argjentina fiton 4-3 me penallti: raporti i ndeshjes|publisher=The Teleraph|language=en|author=Henry Winter|date=1 korrik 1998|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019123538/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Argjentina më pas u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holanda]] me rezultatin 2–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1025/match=8784/index.html|title=Netherlands 2-1 Argentina|trans-title=Holanda 2-1 Argjentina|publisher=FIFA|language=en|date=4 korrik 1998|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226061738/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D1025/match%3D8784/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===1999–2002: Copa América 1999 dhe Kupa e Botës 2002===
[[Skeda:Roberto Ayala y Javier Zanetti - 07FEB2007 - Francia - presidencia-govar.jpg|parapamje|djathtas|Zanetti (djathtas) dhe [[Roberto Ayala]] më 7 shkurt 2007; Zanetti u bë kapiten i ekipit pas tërheqjes së Ayalës nga futbolli ndërkombëtar në korrik 2007.]]
Në verën e vitit 1999, Zanetti luajti në [[Copa América 1999]], duke marrë një ftesë nga [[Marcelo Bielsa]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/copa-america-1999-in-paraguay/2/|title=Argentina » Squad Copa América 1999 Paraguay|trans-title=Argjentina » Ekipi i Copa Américas Paraguaji 1999|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në këtë turnamenti, ai mori kartonin e kuq të parë dhe të fundit në karrierën e tij ndërkombëtare; ajo erdhi më 4 korrik në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve, ku Argjentina pësoi disfatë 3–0 nga [[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbia]]. Kjo ndeshje është e famshme edhe për dhënjen e pesë penalltive nga gjyqtari Wilson de Souza, ku katër u humbën, përfshirë tre nga shoku i skuadrës së Zanettit, [[Martín Palermo]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/martin-palermo-three-missed-penalties-argentina-colombia-1999-copa-america|title=The imperfect hat-trick: Martin Palermo’s three missed penalties – and so much more – 20 years on|trans-title=Hat-tricku joperfekt: Tre penalltitë e humbura të Martin Palermos – shumë më tepër – 20 vite më pas|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Ewan Flynn|date=4 korrik 2019|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai humbi ndeshjen e fundit të fazës së grupeve dhe u rikthye për ndeshjen çerek-finale, ku Argjentina sërisht u përball me Brazilin; ashtu si katër vite më parë, ''La Albiceleste'' u mposhtën 2–1 dhe u eliminuan nga turnamenti,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1037233-bresil-argentine|title=Brazil 2-1 Argentina|trans-title=Brazili 2-1 Argjentina|publisher=Football Database|language=en|date=11 korrik 1999|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1999/07/13/tornato-il-vero-ronaldo-una-notte.html?ref=search|title=E' tornato il vero Ronaldo Una notte meravigliosa|trans-title=Është rikthyer Ronaldo i vërtet Një mbrëmje magjike|publisher=la Repubblica|language=it|date=13 korrik 1999|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; me Brazilin që në fund u shpall kampion.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/|title=Copa América, storia di un mito – Paraguay 1999|trans-title=Copa América, historia e një miti – Paraguaji 1999|publisher=Calcio Sudamericano|language=it|date=7 qershor 2011|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230213002/https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Nga viti 2000 e deri në 2001, Zanetti luajti rregullisht në kualifikueset e [[2002 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2002]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tables/2002wcq-sam.html|title=World Cup 2002 Qualifying - South America|trans-title=Kualifikueset e Kupës së Botës 2002 - Amerika e Jugut|publisher=RSSSF|language=en|author=Frank Ballesteros|date=22 korrik 2001|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, ai humbi katër ndeshje në periudhën gusht-nëntor 2000 për shkak të një dëmtimi në muskulin e majtë aduktor. Në maj 2002, ai ishte në listën e të grumbulluarve të trajnerit Bielsa për turnamentin që do të zhvillohej në Japoni dhe Korenë e Jugut.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html|title=Official World Cup squad for Zanetti's Argentina side|trans-title=Ekipi zyrtar i Argjentinës në Kupën e Botës për Zanettin|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=24 maj 2002|accessdate=2 janar 2020|archive-date=2 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102205232/https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/wm-2002-in-japan-suedkorea/2/|title=Argentina » Squad World Cup 2002 Japan/South Korea|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Botës Japoni/Kpre e Jugut 2002|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Zanetti luajti si titullar në të tre ndeshjet e grupit. Argjentina, edhe pse e fitoi ndeshjen hapëse, u eliminua nga turnamenti pasi dështoi të fitonte dy të tjerat.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2002/jun/13/worldcupfootball2002.sport19|title=Svensson cuts off escape route|trans-title=Svensson prish rrugën e arratisjes|publisher=The Guardian|language=en|author=Tim Collings|date=13 qershor 2002|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

===2003–2006: Ndeshja e 100të dhe e para si kapiten===
Më 8 qershor 2003, gjatë ndeshjes miqësore ndaj Japonisë për [[Kupa Kirin|Kupën Kirin]], Zanetti veshi shiritin e kapitenit për herë të parë si lojtar i Argjentinës. Ekipi fitoi ndeshjen me rezultatin 4–1, me Zanettin i cili shënoi golin e dytë në minutën e 45të.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html|title=Javier Zanetti festeggia con un gol la prima partita da capitano della nazionale Argentina|trans-title=Javier Zanetti feston me një gol ndeshjen si kapiten me kombëtaren argjentinase|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=8 qershor 2003|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231022512/https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në vitin e ardhshëm, ai luajti në [[Copa América 2004]] që u mbajt në [[Peruja|Peru]]. Ekipi, i cili përbëheshe nga shumë lojtarë me përvojë, arriti deri në finale ku u mposht nga Brazili 4–2 me penallti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/|title=On this day: Brazil defeated Argentina in the 2004 Copa America Final|trans-title=Në këtë ditë: Brazili mposhti Argjentinën në finalen e Copa Americas 2004|publisher=Ronaldo|language=en|date=25 korrik 2019|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231022516/https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pas mbarimit të turnamentit [[José Pékerman]] u bë trajneri i ekipit. Me të nën drejtim, Zanetti luajti vetëm shtatë ndeshje në kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]], por arriti të shënojë në fitoren 4–2 ndaj [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]] në tetor 2004. Në qershor 2005, ai ishte një nga 23 lojtarët që luajtën në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2005|Kupën e Konfederatave 2005]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/confederations-cup-2005-in-deutschland/2/|title=Argentina » Squad Confederations Cup 2005 Germany|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Konfederatave Gjermani 2005|publisher=World Football|language=en|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen gjysëm-finale ndaj [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]] më 26 qershor, Zanetti zhvilloi paraqitjen e tij të 100të me kombëtaren, duke u zgjedhur lojtari më i mirë,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2005/m=6/news=centurion-zanetti-celebrates-style-27258.html|title=Centurion Zanetti celebrates in style|trans-title=Centurioni Zanetti feston me stil|publisher=FIFA|language=en|date=26 qershor 2005|accessdate=7 qershor 2014|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231030618/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y%3D2005/m%3D6/news%3Dcenturion-zanetti-celebrates-style-27258.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; me Argjentinën që fitoi 4–3 dhe avancoi në finale. Në finale, ekipi u mposht 4–1 sërisht nga Brazili, duke humbur një tjetër finale.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/4630169.stm|title=Brazil trounce Argentina in final|trans-title=Brazili zhdëp Argjentinën në finale|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 qershor 2005|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Në maj 2006, Zanetti u la jashtë listës përfundimtare të Kupës së Botës 2006 nga trajneri Pékerman, i cili në vënd të tij preferoi [[Lionel Scaloni]]n, i cili morri një ftesë surprizë, duke shkaktuar polemika të shumta në Argjentinë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11860/2376719/world-cup-snub-for-zanetti|title=World Cup snub for Zanetti|trans-title=Snobim në Kupën e Botës për Zanettin|publisher=Sky Sports|language=en|date=15 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/worldcup/2006/argentina-drop-zanetti_sto885996/story.shtml|title=Argentina drop Zanetti|trans-title=Argjentina heq Zanettin|publisher=Eurosport|work=Reuters|language=en|date=15 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rediff.com/sports/2006/may/16fwlead01.htm|title=Argentina leave out Zanetti|trans-title=Argjentina lë jashtë Zanettit|publisher=Rediff|work=Reuters|language=en|date=16 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

===2007–2011: Lojtari me më shumë ndeshje i Argjentinës===
[[Skeda:Javier Zanetti – Portugal vs. Argentina, 9th February 2011 (1).jpg|parapamje|majtas|Zanetti duke luajtur në një ndeshje miqësore ndaj [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]] më 9 shkurt 2011.]]
Me trajnerin e ri [[Alfio Basile]], Zanetti u thirr për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]] më 7 shkurt 2007. Ai zhvilloi një paraqitje pozitive duke asistuar golin vetëm të ndeshjes të shënuar nga sulmuesi [[Javier Saviola]] që i dha Argjentinës fitoren e parë nën drejtimin e Basiles.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/int-friendlies/2006-2007/saviola-sinks-les-bleus_sto1079917/story.shtml|title=Saviola sinks Les Bleus|trans-title=Saviola zhyt blutë|publisher=Yahoo|language=en|date=7 shkurt 2007|accessdate=6 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Në të njëjtin vit, Zanetti ishte zëvëndës-kapiteni i skuadrës së Argjentinës në [[Copa América 2007]], ku ai do të luante në edicionin e katërt të tij pas edicioneve [[Copa América 1995|1995]], [[Copa América 1999|1999]] dhe [[Copa América 2004|2004]].

Në 2007, Zanetti u nderua me çmimin ''National Giuseppe Prisco''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=6364&amp;Itemid=251|title=&quot;Premio Prisco: i vincitori della V edizione&quot;|trans-title=Çmimi Prisco: fituesit e edicionit të 5të|publisher=Tutto Abrizzp|language=en|accessdate=7 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018152004/http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=6364&amp;Itemid=251|archive-date=18 tetor 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pas tërheqjes së mbrojtësit [[Roberto Ayala]], Zanetti u bë kapiteni i ri i ekipit. Në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës më 17 nëntor 2007, ai u bë lojtari me më shumë ndeshje në historinë e kombëtares argjentinase.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=622052.html|title=No stopping record-breaker Zanetti|trans-title=Ska ndalesë për rekord thyesin Zanetti|publisher=UEFA|language=en|date=19 nëntor 2007|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Zanetti vazhdoi titullar nën drejtimin e trajnerit të ri [[Diego Maradona]], edhe pse mefsushori [[Javier Mascherano]] mori shiritin e kapitenit pas kërkesës së Maradonës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/79989-javier-mascherano-to-captain-argentina-diego-maradonas-inaugural-mistake|title=Javier Mascherano to Captain Argentina: Diego Maradona's Inaugural Mistake?|trans-title=Javier Mascherano do të jetë kapiten i Argjentinës: Gabimi përurues i Diego Maradonës|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Amin Malik|date=10 nëntor 2008|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; Pavarësisht se fitoi Tripletën me Interin në sezonin 2009–10, Zanetti dhe shoku i tij [[Esteban Cambiasso]] nuk u përfshinë nga Maradona për të luajtur në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/world-cup-2010-argentina-squad-maradona-announces-final-23/blt17380b6c52e709d9|title=World Cup 2010: Argentina Squad - Maradona Announces Final 23-Man Roster|publisher=Goal.com|author=Rupert Fryer|language=en|date=19 maj 2010|access-date=16 qershor 2024}}&lt;/ref&gt; Kjo zgjedhje u kritikua ashpër nga ekspertët e futbollit si nga Amerika e Jugut dhe Evropa. Në vend të tij u thirr 30 vjeçari [[Ariel Garcé]], i cili ishte thirrur vetëm dy herë kombëtare në pesë vitet e fundit,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.football-lineups.com/footballer/5011/|title=Ariel Garce matches|trans-title=Ndeshjet e Ariel Graces|publisher=FootballLineups.com|language=en|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt; duke sjellur një përzgjidhje shokuese; megjithatë, Grace nuk luajti asnjë ndeshje gjatë Kupës së Botës. Vendi i Zanettit në formacionin titullar u mor nga [[Jonás Gutiérrez]], i cili e kishte kaluar sezonin e shkuar duke luajtur si anësor te [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] në divizionin e dytë anglez.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1863/world-cup-2010/2010/06/14/1976105/world-cup-2010-jonas-gutierrez-i-feel-comfortable-at-right|title=Jonás Gutiérrez: I feel comfortable at right|trans-title=Jonás Gutiérrez: Ndihem komod në të djathtë|publisher=Goal.com|language=en|date=14 qershor 2010|accessdate=7 qershor 2014}}&lt;/ref&gt;

Më 20 gusht 2010, trajneri i ri i kombëtares [[Sergio Batista]] e rithirri Zanettin për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që u luajt më 7 shtator 2010 në Stadiumin Monumental të River Plates, ku ai dhe legjenda tjetër [[Gabriel Batistuta]] u nderuan nga Federata Argjentinase e Futbollit për kontributin e tyre në ekipin kombëtar mes të 48,000 tifozëve që i dhanë atyre një duartrokitje në këmbë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html|title=Argentina: Batistuta and Zanetti, winning at home for their respective records|trans-title=Argjentina: Batistuta dhe Zanetti, duke fituar në shtëpi për rekordet e tyre respektive|publisher=Goaledor.com|language=en|accessdate=7 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711102809/http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html|archive-date=11 korrik 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai u thirr sërisht në kombëtare për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në tetor 2010 por u tërhoq në minutën e fundit për shkak të një dëmtimi të lehtë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html|title=Pupi no, ¿y Milito?|trans-title=Pupi jo, dhe Milito?|publisher=Ole.com|language=es|accessdate=7 qershor 2014|archive-date=23 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140923191015/http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Ai ishte një pjestar i skuadrës së Argjentinës në [[Copa América 2011]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html|title=Copa America: Argentina squad preview|trans-title=Copa America: Shikimi i skuadrës së Argjentinës|publisher=The Independent|language=en|author1=Tim Sturtridge|author2=Alejandro Pérez|date=19 qershor 2011|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=27 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427194623/https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; duke luajtur si titullar në të katërta ndeshjet e skuadrës, që u eliminua në çerek-finale nga Uruguaji me penallti.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/news/3710/copa-america/2011/07/17/2578644/javier-zanetti-argentina-played-better-than-uruguay-in-copa|title=Javier Zanetti: Argentina played better than Uruguay in Copa America defeat|trans-title=Javier Zanetti: Argjentina luajti më mirë se Uruguaji në humbjen në Copa America|publisher=Goal.com|language=en|author=Salvatore Landolina|date=17 korrik 2011|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

==Profili i lojtarit==
[[Skeda:Zanetti vs Russia 2009 - 1.png|parapamje|Zanetti duke kryer një ndërhyrje në një ndeshje miqësore ndërkombëtare kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] në vitin 2009.]]
{{Quote box|width=33%|align=left|quote=U përballa me Zanettin për herë të parë në çerek-finalet e Ligës së Kampioneve në vitin 1999, ai ishte mbrojtës i djathtë kurse unë isha në të majtë. Ai la mbresa me cilësitë e tij, shpejtësinë, fuqinë, inteligjencën dhe ekspertizën. Luajta kundër tij edhe dy herë të tjera dhe ai ishte kundërshtari im më i vështirë, një lojtar i plotësuar.|source=— [[Ryan Giggs]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11667/7629866/giggs-zanetti-the-toughest|title=Giggs – Zanetti the toughest|trans-title=Giggs – Zanetti më i forti|publisher=Sky Sports|language=en|author=Simone Bargellini|date=27 mars 2012|accessdate=21 prill 2016}}&lt;/ref&gt;}}

Zanetti fitoi pseudonimin ''El Tractor'' për rezistencën dhe vrapimet energjitike lartë dhe poshtë si ndihmë të mbrojtjes ashtu edhe të sulmit. Ai ishte i njohur në mesin e shokëve të tij të skuadrës për vazhdimësimë dhe regjimin e stërvitjes, të cilat ai i ka dhënë meritat si faktorët kryesorë të karrierës së tij të gjatë.&lt;ref name=&quot;Bandini&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Profiles&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/257739/inter-milan-squad-profiles|title=Inter Milan – Squad Profiles|trans-title=Inter – Profilet e Skuadrës|publisher=ESPN FC|language=en|date=11 shkurt 2003|accessdate=2 shkurt 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2616842/Javier-Zanetti-calls-time-iconic-20-year-Inter-career-Panini-stickers-aged-day.html|title=Javier Zanetti calls time on iconic 20-year Inter career... but as these Panini stickers show, he hasn't aged a day!|trans-title=Javier Zanetti i jep fund karrierën ikonike 20-vjeçare me Interin... por këto ngjitëse të Paninit tregojnë, se ai nuk është plakur asnjë ditë!|publisher=Daily Mail|language=en|date=30 prill 2014|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Gjatë sezoneve të tij të fundit, ai luajti si titullar në mbi 30 ndeshje pavarësisht se ishte në fund të të 30-tave. Si kapiten për klubin e tij dhe kombëtaren, ai ishte shumë i respektuar nga tifozët e tij dhe ata kundërshtarë për lidershipin e tij, qetësinë dhe sjelljen brënda dhe jashtë fushe; në karrierën e tij 22-vjeçare, ai mori vetëm tre kartonë të kuq.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2014/05/06/4799424/the-legend-with-no-enemies-is-javier-zanetti-the-most|title=The legend with no enemies: Is Javier Zanetti the most respected footballer ever|trans-title=Legjenda pa armiq: A është Javier Zanetti lojtari më i respektuar ndonjëher|publisher=Goal.com|language=en|author=Carlo Garganese|date=6 maj 2014|accessdate=10 maj 2014}}&lt;/ref&gt;

Zanetti ishte një lojtar i shpejtë, i fuqishëm dhe në formë në kulmin e tij, me aftësi fizike të jashtëzakonshme, kontroll topi të shkëlqyer, driblim, aftësi teknike dhe nxitim.&lt;ref name=&quot;tuttomercatoweb.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/inter-normal-man-elogio-a-capitan-zanetti-192426|title=Inter: Normal-man, elogio a capitan Zanetti|trans-title=Interi: Njeriu-normal, përgëzime për kapiten Zanettin|publisher=TuttoMercatoWeb.com|language=it|accessdate=21 tetor 2014}}&lt;/ref&gt; Në aspektin mbrojtës, ai shkëlqente në leximin e lojës, rikuperimin e topit dhe markimin e kundërshtarit, por ishte edhe i aftë në shpërndarjen e topit te shokët e ekipit, kjo falë rrezes së pasimit dhe vizionit.&lt;ref name=&quot;archiviostorico.corriere.it&quot;&gt;{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/1996/novembre/04/Javier_raggio_laser_che_scardina_co_0_9611048907.shtml|title=Javier, un raggio laser che scardina le difese|trans-title=Javier, një rreze lazer që shkatërron mbrojtjet|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=4 nëntor 1996|accessdate=21 tetor 2014}}&lt;/ref&gt; Një lojtar që luante me të dyja këmbët, ai ishte i aftë për të përparuar në pozicione më të avancuara për të krosuar për shokët e ekipit. Ai gjithashtu zotëronte një gjuajte të saktë nga distanca. Gjatë viteve të fundit te Interi, ai formoi një partneritet të fuqishëm me brazilianin Maicon, gjithashtu mbrojtës, duke ndihmuar klubin të fitojë disa tituj.&lt;ref name=&quot;tuttomercatoweb.com&quot;/&gt;

Zanetti e nisi karrierën si [[Mbrojtësi (futboll)|anësor ofensiv i djathtë]],&lt;ref name=&quot;archiviostorico.corriere.it&quot;/&gt; por më pas u zhvendos në mesfushë, ku ai u bë një lojtar taktikisht inteligjent dhe i shkathtët, i cili ishte i aftë të mbulonte shumë pozicione në mesfushë dhe mbrojtje. Ai përdoreshe kryesisht si mesfushor i gjerë ose si mbrojtës në të dyja krahët, por ndonjëherë edhe në qëndër.&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/|title=Gentleman First, Then Champion – A Memoir To Javier Zanetti|trans-title=Zotëri së pari, pastaj Kampion - Një Kujtim për Javier Zanettin|publisher=EADF|language=en|author=Sushruta Nandy|date=14 tetor 2019|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101010618/https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu ka luajtur si mesfushor mbrojtës ose qëndor,&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;/&gt; dhe në disa raste ka pasur edhe rol të lirë në fushë, e njohur ndryshe si ''sweeper''.&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;/&gt; Në raste të rralla, Zanetti ka luajtur në pozicione më të avancuara.&lt;ref name=&quot;Pozicionet e Zanettit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Profiles&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;tuttomercatoweb.com&quot;/&gt; Zanetti është vlerësuar për vendosmërinë, vazhdimësinë, intensitetin e punës, disiplinën, cilësi të cilat ai j'a atribuoi angazhimit të tij në seancat stërvitore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587|title=Javier Zanetti: &quot;Il mio segreto? La costanza&quot;|trans-title=Javier Zanetti: &quot;Sekreti im? Qëndrueshmëria|publisher=F.C. Inter 1908|language=it|accessdate=21 tetor 2014|archive-date=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021082102/http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fcinternews.it/news/cassano-su-zanetti-in-campo-fino-a-60-anni-lui-95126|title=Cassano su Zanetti: &quot;In campo fino a 60 anni! Lui...&quot;|trans-title=Cassano për Zanettin: &quot;Në fushë deri 60 vjeç! Ai...|publisher=F.C. Inter News|language=it|accessdate=21 tetor 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sportpaper.it/calcio/inter/paula-zanetti-javier-ha-ancora-voglia-di-giocare-linter-e-la-nostra-famiglia/|title=Paula Zanetti: &quot;Javier ha ancora voglia di giocare. L'Inter è la nostra famiglia&quot;|trans-title=Paula Zanetti: &quot;Javier ka ende dëshirë për të luajtur. Interi është familja jonë&quot;|publisher=sportpapaer.it|language=it|accessdate=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225220002/http://www.sportpaper.it/calcio/inter/paula-zanetti-javier-ha-ancora-voglia-di-giocare-linter-e-la-nostra-famiglia/|archive-date=25 shkurt 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==Karriera pas tërheqjes==
Në qershor 2014, presidenti i Interit Erick Thohir e vendosi Zanettin në pozicionin e zëvëndës-presidentit në një periudhë dy-vjeçare.&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2014/06/30/4925562/inter-make-zanetti-vice-president-retire-no4-jersey|title=Inter make Zanetti vice-president &amp; retire No.4 jersey|trans-title=Interi bën Zanettin zëvëndës-president dhe tërheq fanellën me numrin 4|publisher=Goal.com|language=en|author=Peter McVitie|date=30 qershor 2014|accessdate=27 korrik 2014}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, ai nuk ishte pjesë e bordit drejtues. 

Më 4 maj 2015, gjatë një ndeshje bamirësie në San Siro të organizuar nga vetë Zanetti për festimet e hapjes së [[Expo 2015]] në Milano, Interi zyrtarisht tërhoqi fanellën me numrin 4 të Zanettit.&lt;ref name=&quot;jersey-retired&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.inter.it/en/news/48223|title=#MATCHFOREXPO, 4 IS FOREVER|language=en|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|accessdate=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101200940/https://www.inter.it/en/news/48223|archive-date=1 janar 2020|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Jeta personale==
Më 23 dhjetor 1999, Zanetti dhe Paula De la Fuente u martuan në [[Argjentina|Argjentinë]] pasi kishin shtatë vjet në një marrëdhënje. Ata u lidhën për herë të parë ku Zanetti ishte 19 vjeç dhe Paula 14 vjeç. Ata tashmë jetojnë në [[Como]] dhe kanë në pronësi një restorant të quajtur &quot;El Gaucho&quot; që ndodhet në [[Milano]]. Më 11 qershor 2005, gruaja e Zanettit lindi një vajzë që quhet Sol Zanetti. Pas lindjes së fëmijes Zanetti tha: &quot;Unë jam shumë i lumtur për këtë vajzë, e cila ka ardhur në jetën time. Kjo ishte një përvojë e bukur me gruan time. Vajza ime do të ketë të gjithë lumturinë ajo e meriton.&quot; Zanetti gjithashtu ka edhe dy djem Ignacio dhe Tomas. Ignacio ka lindur në vitin 2008 kurse Tomas ka lindur më 9 maj 2009.

Mamaja e tij, Violeta Bonazzola, vdiq pas një sulmi në zemër vetëm disa orë pas triumfit të Interit në [[Finalja e Coppa Italia 2011|finalen e Kupës së Italisë 2011]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/|title=Ish-futbollisti i Interit rrëfen historinë prekëse: S’munda t’i ktheja mesazhin nënës, ajo kishte shkuar në botën tjetër|publisher=Veriu.info|language=sq|date=23 tetor 2019|accessdate=3 janar 2020|archive-date=3 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103210151/http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai ka publikuar dy autobiografi: ''Capitano e gentiluomo'' në vitin 2010 dhe ''Giocare da uomo'' në vitin 2013.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.it/Capitano-gentiluomo-Javier-Zanetti/dp/8817044563|title=Capitano e gentiluomo|publisher=Amazon.it|language=it|accessdate=13 mars 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.it/Giocare-uomo-raccontata-Gianni-Riotta/dp/8804633514|title=Giocare da uomo. La mia vita raccontata a Gianni Riotta|publisher=Amazon.it|language=it|accessdate=13 mars 2019}}&lt;/ref&gt;

Zanetti është një katolik i devotshëm. Pas zgjedhjes së [[Papa Françesku]]t, një argjentinas, në krye të Kishës Katolike, Zanetti u ftua në [[Vatikan]] për t'a takuar atë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/|title=Pope Francis has divided loyalties in Italy-Argentina soccer match|trans-title=Papa Françesku ka ndarë besnikëritë në ndeshjen e futbollit Itali-Argjentinë|publisher=Reuters|language=en|date=13 gusht 2013|accessdate=3 janar 2020|archive-date=26 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826114437/http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/apr/29/javier-zanetti-inter-serie-a|title=After 18 years and 847 games, is it the end for Inter's Javier Zanetti?|trans-title=Pas 18 vitesh dhe 847 ndeshjesh, a është fundi për Javier Zanettin e Interit?|publisher=The Guardian|language=en|date=29 prill 2013|accessdate=3 janar 2020}}&lt;/ref&gt;

{{cquote|&quot;Duhet të pranoj se ajo që ndjej në këtë moment është veçanërisht një emocion për të gjithë ne argjentinasit. Unë nuk e njoh atë personalisht, por është një Papë që ka jetuar në Buenos Aires, shumë i përulur dhe gjithmonë i afërt me njerëzit tanë. Besimi është kaq i rëndësishëm në botë dhe ne të gjithë jemi afër. Pata fatin e mirë të takoja Papën Ratzinger dhe tani pres që të kem mundësinë për të përmbushur Papën e ri kombëtar, do të ishte një emocion i shkëlqyeshëm për mua dhe tërë familjen time. I uroj të gjitha të mirat dhe përsëri, për të gjithë ne si njerëz të Argjentinës është një ndjenjë e shkëlqyeshme.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/61819|title=L'Inter felice prega insieme a Papa Francesco|trans-title=Inter lutet gëzueshëm sëbashku me Papa Françeskun|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=13 mars 2013|accessdate=13 mars 2013|archive-date=17 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317004615/http://www.inter.it/it/news/61819|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}

Zanetti është është shok i ngusht i [[Holanda|holandezit]] [[Wesley Sneijder]], me të cilin ka qënë shok skuadre në periudhën 2009–2013. Ishte ai që e bindi Sneijderin që të kthehet në katolik.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/|title=Dutch soccer player who scored winning goal against Brazil is Catholic convert|trans-title=Lojtari i futbollit holandez që shënoi golin e fitores ndaj Brazilit është i kthyer në katolik|publisher=Catholic News Agency|language=en|date=26 gusht 2012|accessdate=2 shkurt 2014|archive-date=20 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130920064511/http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Zanetti ka dhe një vëlla më të madh që quhet [[Sergio Zanetti]] që gjithashtu ka qënë futbollist dhe ka luajtur si mbrojtës.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/|title=FOTO/ Cilët janë 9 vëllezërit dështakë të yjeve të futbollit|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=7 janar 2016|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231204223/http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/|archive-date=31 dhjetor 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai nuk ka lidhje me [[Cristiano Zanetti]]n, një futbollist italian i cili luajti me të për pesë vite te Interi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcinternews.it/news/javier-vs-cristiano-riecco-la-sfida-fra-gli-zanetti-11032|title=Javier vs Cristiano, riecco la sfida fra gli Zanetti|trans-title=Javier vs Cristiano, sërisht dueli midis Zanettëve|publisher=fcinternews.it|language=it|author=Fabrizio Romano|date=29 nëntor 2009|accessdate=8 mars 2019}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2007, Zanetti bashkpunoi me këngëtaren italiane [[Mina (këngëtare italiane)|Mina]] për pjesën spanjolle të këngës &quot;[[Parole parole]]&quot;, e gjetur në albumin ''[[Todavía (album)|Todavía]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amazon.com/Parole-parole-feat-Javier-Zanetti/dp/B07FL2LJ18|title=Parole parole (feat. Javier Zanetti)|publisher=Amazon|language=en|date=20 korrik 2007|accessdate=3 janar 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://genius.com/Mina-and-javier-zanetti-parole-parole-lyrics|title=Parole parole Mina &amp; javier zanetti|publisher=Genius.com|language=es|accessdate=3 janar 2020}}&lt;/ref&gt;

===Puna bamirësie===
====Fundación PUPI====
Zanetti ka treguar gjithashtu ndërgjegje sociale në përgjigje të krizës ekonomike të Argjentinës të vitit 2001, e cila hodhi në varfëri miliona njerëz. Zanetti, me gruan e tij Paula, krijuan [[Fundación PUPI]] në Argjentinë për integrimin shoqëror të fëmijëve të varfër.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti|title=Story of a Legend: Javier Zanetti|trans-title=Historia e një Legjende: Javier Zanetti|publisher=Copa90.com|language=en|date=28 prill 2015|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101010002/https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Qëllimi i organizatës është të ndihmojë fëmijët që kanë mbetur të varfëruar nga kriza ekonomike e vendit duke u dhënë atyre mundësi arsimore, si dhe të kujdeset për kërkesat e tyre ushqimore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ambienteeuropa.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=421:la-fondazione-pupi-compie-10-anni&amp;catid=77:appuntamenti&amp;Itemid=84|title=La Fondazione P.U.P.I compie 10 anni|trans-title=Fondacioni P.U.P.I mbush 10 vjeç|publisher=Ambiente Europa|language=it|accessdate=31 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt; Ai shpjegoi:

{{cquote|&quot;Kur kujtojë fëmijërinë time, shumë skena konkrete më vijnë në mendje, të mira dhe të këqija. Kam pasur një fëmijëri të vështirë, dhe megjithëse nuk jetoj në vendin tim aktualisht, jam i vetëdijshëm për atë që po ndodh atje dhe efektin shkatërrues që ka ajo tek fëmijët tanë më të varfër. Unë gjithmonë kam besuar se veprimet tona publike duhet të marrin parasysh përgjegjësinë tonë sociale.&quot;}}

====Leoni di Potrero====
Zanetti, së bashku me bashkatdhetarin e tij [[Esteban Cambiasso]], themeluan këtë shoqatë bamirësie për të ndihmuar trajnimin e fëmijëve të vegjël me probleme të izolimit social dhe vështirësi të koordinimit motorik.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html|title=Leoni di Potrero project update|trans-title=Përditsimi i projektit Leoni di Potrero|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 tetor 2007|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101170055/https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Zanetti tha se &quot;kjo frymë qëndron në themel të të gjitha nismave të Interit për të rinjtë:&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html|title=Cambiasso, Zanetti: &quot;Only Inter counts&quot;|trans-title=Cambiasso, Zanetti: &quot;Vetëm Interi ka rëndësi&quot;|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=14 shtator 2007|accessdate=10 tetor 2007|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231204222/https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{{cquote|&quot;Gjithmonë duhet të ketë vlera në zemër të sportit, dhe kjo është ajo që duhet t'i mësojmë fëmijëve.&quot;}}

==Statistikat e karrierës==
===Klube===
Burimi:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/javier-zanetti/3975/|title=Javier Zanetti|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=9 qershor 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/javier-zanetti/|title=Javier Zanetti|publisher=World Football|language=en|accessdate=25 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/1569-javier-zanetti|title=Javier Zanetti|publisher=Football Database|language=en|accessdate=25 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!rowspan=2|Klubi
!rowspan=2|Sezoni
!colspan=3|Liga
!colspan=2|Kupa
!colspan=2|Kontinenti
!colspan=2|Tjetër
!colspan=2|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=2|[[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]]
|[[1992–93 në futbollin argjentinas|1992–93]]
|[[Primera División Argjentinase|Primera División]]
|33||1||colspan=6|—||33||1
|-
!colspan=2|Gjithsej
!33!!1!!colspan=6|—!!33!!1
|-
|rowspan=3|[[Club Atlético Banfield|Banfield]]
|[[1993–94 Primera División Argjentinase|1993–94]]
|rowspan=2|Primera División
|37||1||colspan=6|—||37||1
|-
|[[1994–95 Primera División Argjentinase|1994–95]]
|29||3||colspan=6|—||29||3
|-
!colspan=2|Gjithsej
!66!!4!!colspan=6|—!!66!!4
|-
|rowspan=20|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
|[[1995–96 Serie A|1995–96]]
|rowspan=19|[[Serie A]]
|32||2||5||0||2&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;&gt;Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]&lt;/ref&gt;||0||colspan=2|—||39||2
|-
||[[1996–97 Serie A|1996–97]]
|33||3||5||1||12&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||50||4
|-
|[[1997–98 Serie A|1997–98]]
|28||0||4||0||9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||2||colspan=2|—||41||2
|-
|[[1998–99 Serie A|1998–99]]
|34||3||5||0||9&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;&gt;Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]&lt;/ref&gt;||1||2||0||50||4
|-
|[[1999–2000 Serie A|1999–00]]
|34||1||8||1||colspan=2|—||1||0||43||2
|-
|[[2000–01 Serie A|2000–01]]
|29||0||1||0||4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||34||0
|-
|[[2001–02 Serie A|2001–02]]
|33||0||1||1||10&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEF&quot;/&gt;||1||colspan=2|—||44||2
|-
|[[2002–03 Serie A|2002–03]]
||34||1||1||0||18&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||53||1
|-
||[[2003–04 Serie A|2003–04]]
||34||0||5||0||12&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]&lt;/ref&gt;||0||colspan=2|—||51||0
|-
|[[2004–05 Serie A|2004–05]]
|35||0||3||0||11&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||colspan=2|—||49||0
|-
|[[2005–06 Serie A|2005–06]]
|25||0||5||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;&gt;Ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]&lt;/ref&gt;||0||39||0
|-
|[[2006–07 Serie A|2006–07]]
||37||1||4||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||50||1
|-
|[[2007–08 Serie A|2007–08]]
||38||1||4||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||51||1
|-
|[[2008–09 Serie A|2008–09]]
|38||0||4||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||51||0
|-
|[[2009–10 Serie A|2009–10]]
|37||0||4||0||13&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||55||0
|-
|[[2010–11 Serie A|2010–11]]
|35||0||5||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||1||4&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]] një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], dy ndeshje dhe një gol në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]&lt;/ref&gt;||1||52||2
|-
|[[2011–12 Serie A|2011–12]]
|34||0||2||0||8&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UCL&quot;/&gt;||0||1&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;ITA&quot;/&gt;||0||45||0
|-
|[[2012–13 Serie A|2012–13]]
|33||0||4||0||11&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;UEL&quot;&gt;Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]&lt;/ref&gt;||0||colspan=2|—||48||0
|-
|[[2013–14 Serie A|2013–14]]
|12||0||1||0||colspan=2|—||colspan=2|—||13||0
|-
!colspan=2|Gjithsej
!615!!12!!71!!3!!159!!5!!13!!1!!858!!21
|-
!colspan=3|Gjithsej karriera
!714!!17!!71!!3!!159!!5!!13!!1!!957!!26
|}
{{Reflist|group=lower-alpha}}

===Kombëtarja===
Burimi:&lt;ref name=&quot;NFT player&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html|title=Javier Zanetti|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=25 dhjetor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/zanetti-intl.html|title=Javier Adelmar Zanetti – International Appearances|trans-title=Javier Adelmar Zanetti – Paraqitjet ndërkombëtare|publisher=RSSF.com|language=en|author=Roberto Mamrud|accessdate=9 qershor 2016}}&lt;/ref&gt;
{| class=wikitable style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit
|-
!Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=19|[[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]]
|-
|1994||3||0
|-
|1995||14||0
|-
|1996||5||0
|-
|1997||4||0
|-
|1998||9||2
|-
|1999||11||0
|-
|2000||7||0
|-
|2001||9||0
|-
|2002||6||0
|-
|2003||8||1
|-
|2004||14||1
|-
|2005||10||0
|-
|2006||0||0
|-
|2007||15||0
|-
|2008||11||0
|-
|2009||8||0
|-
|2010||2||0
|-
|2011||7||0
|-
!colspan=2|Gjithsej||143&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot; name=&quot;A&quot;&gt;Ndeshjet e luajtura kundër [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]] më 22 qershor 1995 dhe [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]] më 20 qershor 1996 u konsideruan fillimisht si ndeshje zyrtare nga Federata Agjentinase e futbollit, por më pas u hoqën nga lista e ndeshjeve zyrtare.&lt;/ref&gt;||4
|}
{{Reflist|group=lower-alpha}}

====Golat me kombëtaren====
:''Rezultatet e Argjentinës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Zanetti.''&lt;ref name=&quot;Ndeshjet ndërkombëtare&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit
|-
!Nr.!!Data!!Vendi!!Ndsh!!Kundërshtari!!Goli!!Rezultati!!Kompeticioni
|-
!scope=row|—
| 22 qershor 1995 || [[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza, Argjentinë]] || — || {{flamuri|Sllovakia}} [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakia]] || align=center | 2–0 || align=center | 6–0 || rowspan=&quot;2&quot;|Ndeshje miqësore
|-
!scope=row|1
| 14 maj 1998 || [[Estadio Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba Province, Argentina|Córdoba]], Argjentinë || 28 || {{flamuri|Bosnja dhe Hercegovina}} [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnja dhe Hercegovina]] || align=center | 3–0 || align=center | 5–0
|-
!scope=row|2
| 30 qershor 1998 || [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]], Francë || 34 || {{flamuri|Anglia}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || align=center | 2–2 || align=center | 2–2 || [[1998 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 1998]]
|-
!scope=row|3
| 8 qershor 2003 || [[Stadiumi Nagai]], [[Osaka]], Japoni || 70 || {{flamuri|Japonia}} [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonia]] || align=center | 2–1 || align=center | 4–1 || [[Kupa Krirn]] 2003
|-
!scope=row|4
| 9 tetor 2004 || [[Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti|El Monumental]], [[Buenos Aires]], Arjentinë || 88 || {{flamuri|Uruguaji}} [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguaji]] || align=center | 3–0 || align=center | 4–2 || Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2006]]
|}

==Trofe== 
[[Skeda:Javier Zanetti - Inter Mailand (4).jpg|parapamje|djathtas|Zanetti duke luajtur në një ndeshje miqësore në gusht 2009.]]
;Internazionale&lt;ref name=&quot;Trofe&quot;/&gt;
*[[Serie A]]: [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]], [[2009–10 Serie A|2009–10]]
*[[Coppa Italia]]: [[2004–05 Coppa Italia|2004–05]], [[2005–06 Coppa Italia|2005–06]], [[2009–10 Coppa Italia|2009–10]], [[2010–11 Coppa Italia|2010–11]]
*[[Supercoppa Italiana]]: [[Supercoppa Italiana 2005|2005]], [[Supercoppa Italiana 2006|2006]], [[Supercoppa Italiana 2008|2008]], [[Supercoppa Italiana 2010|2010]]
*[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|2009–10]]
*[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[1997–98 UEFA Cup|1997–98]]
*[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|2010]]

;Argjentina
*[[Lojërat Pan-Amerikane]]: [[Lojërat Pan-Amerikane 1995|1995]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesp/panam95.html|title=Panamerican Games 1995|trans-title=Lojërat Pan-Amerikane 1995|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=1 janar 2020}}&lt;/ref&gt;

;Çmime personale
*Pirata d'Oro (Lojtari i Vitit i Interit): 1996&lt;ref name=&quot;Pirata d'Oro&quot;/&gt;
*[[Pallone d'Argento]]: 2002&lt;ref name=&quot;Pallone d'Argento&quot;/&gt;
*[[FIFA 100]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/mar/04/newsstory.sport15|title=The FIFA 100|publisher=The Guardian|language=en|date=4 mars 2004|accessdate=28 qershor 2019}}&lt;/ref&gt;
*[[UEFA Ekipi i Vitit]] (i nominuar): 2003, 2007, 2008, 2009, 2010&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://it.uefa.com/teamsandplayers/players/player=29332/profile/index.html|title=Javier Zanetti|publisher=UEFA|language=it|accessdate=25 prill 2016}}&lt;/ref&gt;
*[[FIFA FIFPro World XI]] (i nominuar): 2005, 2008, 2010
*[[Premio Nazionale Carriera Esemplare &quot;Gaetano Scirea&quot;]]: 2010&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043|title=Premio Nazionale Carriera Esemplare Gaetano Scirea|trans-title=Çmimi kombëtar i karrierës shëmbullore Gaetano Scirea|website=comune.cinisello-balsamo.mi.it|language=it|accessdate=27 korrik 2016}}&lt;/ref&gt;
*[[Golden Foot]]: 2011, si [[Çmimi i Legjendave të Golden Foot|legjendë futbolli]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goldenfoot.com/en/legends/item/306-javier-zanetti.html|title=Golden Foot – Javier Zanetti|publisher=Golden Foot|language=en|accessdate=1 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209071925/http://goldenfoot.com/en/legends/item/306-javier-zanetti.html|archive-date=9 shkurt 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
*[[Premio internazionale Giacinto Facchetti]]: 2012&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Inter/10-11-2012/a-zanetti-premio-facchetti-bello-calcio-capitano-913172226064.shtml|title=Zanetti nel nome di Facchetti Il bello del calcio è il Capitano|trans-title=Zanetti në emër të Facchettit Bukuria e futbollit është Kapiteni|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=10 nëntor 2012|accessdate=21 janar 2015}}&lt;/ref&gt;
*[[Gran Galà del Calcio AIC|Gran Galà del Calcio AIC Çmimi i Besnikërisë]]: 2012&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/13_gennaio_28/pirlo-miglior-giocatore-oscar-calcio_2ee79a92-68ed-11e2-b978-d7c19854ae83.shtml|title=Oscar del calcio, Pirlo giocatore dell'anno|trans-title=Oscar del calcio, Pirlo lojtari i vitit|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=28 janar 2013|accessdate=25 prill 2016}}&lt;/ref&gt;
*Premio Gentleman Platinum: 2014&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.premiogentleman.it/premio-gentleman-story/javier-zanetti-story/|title=Javier Zanetti Story|trans-title=Historia e Javier Zanettit|publisher=Premio Gentleman|language=it|accessdate=25 prill 2016}}&lt;/ref&gt;
*[[Federata Argjentinase e Futbollit|FAF Ekipi i të gjitha kohërave]] (i publikuar në vitin 2015)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos|title=La Selección de Todos los Tiempos|trans-title=Ekipi i të gjitha kohërave|publisher=Federata Argjentinase e Futbollit|language=es|date=4 janar 2016|accessdate=29 janar 2018|archive-date=14 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814210638/http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[Çmimet e Globe Soccer|Çmimi i Karrierës i Globe Soccer]]: [[Çmimet e Globe Soccer#2016|2016]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.globesoccer.com/awards/walloffame/#filter=.winners-2016|title=Wall of Fame|trans-title=Muri i Famës|publisher=Globe Soccer|language=en|accessdate=1 janar 2020}}&lt;/ref&gt;
*[[Inter Holli i Famës]]: 2018&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html|title=Hall of Fame: The first edition's 4 winners|trans-title=Holli i Famës: Katër fituesit e edicionit të parë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 mars 2018|accessdate=30 maj 2018|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101171633/https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[Holli i Famës i Futbollit Italian]]: 2018&lt;ref name=&quot;2018-SerieAHoF&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/|title=Totti, Zanetti e Allegri tra i premiati dell’8ª edizione della ‘Hall of Fame del calcio italiano’|trans-title=Totti, Zanetti dhe Allegri midis fituesve të edicionit të 8-të të 'Hollit të Famës së Futbollit Italian'|publisher=FIGC.it|language=it|date=19 shkurt 2019|accessdate=20 maj 2019|archive-date=16 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116220807/https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===Rekorde===
* Lojtari i huaj me më shumë ndeshje në [[Serie A]]: 615
* Lojtari i katërt me më shumë ndeshje në [[Serie A]]: 615
* Lojtari i pestë me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160
* Lojtari jo-europian me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] si [[Kapiten (futboll)|kapiten]]: 82
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën Italiane]]: 7
* Lojtari i shtatë me më shumë ndeshje zyrtare në të gjitha kohërat: 1,114
* Golashënuesi i katërt më i vjetër në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 37 vjeç e 71 ditë&lt;ref name=&quot;UEFA&quot;/&gt;
* Golashënuesi më i vjetër në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]: 37 vjeç e 127 ditë

====Internazionale====
[[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2011 - 1.png|parapamje|djathtas|Zanetti është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje si kapiten në Ligën e Kampioneve (82).]]
* Lojtari me më shumë ndeshje në të gjitha kompeticionet: 858
* Lojtari me më shumë minuta të luajtura: 73,284
* Lojtari me më shumë paraqitje në [[Serie A]]: 615
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën Italiane]]: 7
* Lojtari jo-evropian me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 105&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html|title=Zanetti the record man|trans-title=Zanetti njeriu i rekordeve|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=2 janar 2020|archive-date=2 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102215804/https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* Lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje rresht në [[Serie A]]: 137&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje rresht në të gjitha kompeticionet: 162&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Derby della Madonnina]]: 47&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Golashënuesi më i vjetër në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 37 vjeç e 71 ditë 
* Golashënuesi më i vjetër në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]: 37 vjeç e 127 ditë&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari që ka fituar më shumë trofe: 16&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari që ka fituar më shumë trofe si kapiten: 15&lt;ref name=&quot;Rekordet&quot;/&gt;
* Lojtari më jetëgjatë në klub: 19 sezone

====Argjentina====
* Lojtari i dytë me më shumë ndeshje: 143
* Lojtari me më shumë ndeshje në [[Copa América]]: 22
* Lojtari me më shumë paraqitje në [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupën e Konfederatave]]: 8

== Referime ==
{{Reflist|3}}

== Lidhje të jashtme ==
{{commons}}
*[https://web.archive.org/web/20130608025923/http://javierzanetti.com/ Uebfaqja zyrtare] 
*[https://web.archive.org/web/20200103005537/https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0683/javier-zanetti Profili zyrtar] te inter.it
*[https://web.archive.org/web/20190526172000/https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html Javier Zanetti] te National-Football-Teams.com
*[https://www.bdfutbol.com/en/j/j96061.html Javier Zanetti] te BDFutbol

{{Pirata d'Oro}}
{{FIFA 100}}
{{Argjentina - 2011 Copa América}}
{{Artikull i përkryer|dita=27|muaj=8|viti=2020}}

[[Kategoria:Lindje 1973]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë argjentinas]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren argjentinase]]
[[Kategoria:Futbollistë në Talleres RE]]
[[Kategoria:Futbollistë në Club Atlético Banfield]]
[[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]]
[[Kategoria:Futbollistë në Serie A]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1998]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2002]]
[[Kategoria:FIFA 100]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të Kupës UEFA]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]]</text>
      <sha1>armj0m73dieipbwhwcqvlgl82zvthyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hebroni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78163</id>
    <revision>
      <id>3001102</id>
      <parentid>2660332</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1468" sha1="3ps4xc3yu51i9mqjuvxdpsid8mvjk2p" xml:space="preserve">[[Skeda:Seal of Hebron.tif|parapamje|100px|Sigla]]
'''Hebroni''' (në tekste edhe ''Habrum'') është qyteti i sotëm '''El-Khalil''' në [[Jordani]].&lt;ref&gt;{{mono|DER GROSSE BROCK HAUS, band 9, fq. 243 (v.1983).}} ISBN 3-7653-0353-4 .&lt;/ref&gt;

Qyteti ndodhet 30km në jug të [[Jeruzalemi]]t në lartësi mbidetare 927 metra, në rrafshnaltën e Judesë. Në vitin 1970 kishte 43 000 banorë dhe nga viti 1967 nën administrimin izraelit. Ka qendër tregtare dhe industrinë e xhamit.

Vendbanimi ''Hebron'' ishte i banuar që nga koha e mesme e bronzit (shek. XIX p.e.s.). Gjatë kohës së Davidit, ishte qendra e Judesë (ndër të tjera e fiseve jugore). Ky rol zgjati deri më pushtimin e Jeruzalemit (në kohën e monarkisë të mëvonshme) të kështjellave dhe pastaj nga fundi i mërgimit u takonte ''edomasve''. Hebroni mbeti jashtë Judesë deri në vitin 164 p.e.s kur ''Juda Makabe'' ia bashkoi.

Hebroni është njëri ndër katër qytete e shenjta ''[[Talmudi|Talmud]]'' (tradita e shpellave ''Mahpela'' me varrezat e patriarkëve në [[Xhamia|xhaminë]] ''Haram El-Khalil ; 4 km në veri të ''Hain Mamre'', në traditën e vendbanimit të [[Abrahami]]t'')

== Burimi i të dhënave ==
&lt;references/&gt;

[[Kategoria:Judaizëm]]
[[Kategoria:Bregu Perëndimor]]
[[Kategoria:Vende të epokës së bronzit në shtetin e Palestinës]]
[[Kategoria:Qytete në Bregun Perëndimor]]
[[Kategoria:Qytete biblike hebraike]]
[[Kategoria:Qytete të shenjta të Judaizmit]]</text>
      <sha1>3ps4xc3yu51i9mqjuvxdpsid8mvjk2p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001384</id>
      <parentid>3001102</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1467" sha1="15gtuq0cjf1fwlufivxdk6u7ne0ie7d" xml:space="preserve">[[Skeda:Seal of Hebron.tif|parapamje|100px|Sigla]]
'''Hebroni''' (në tekste edhe ''Habrum'') është qyteti i sotëm '''El-Khalil''' në [[Jordani]].&lt;ref&gt;{{mono|DER GROSSE BROCK HAUS, band 9, fq. 243 (v.1983).}} ISBN 3-7653-0353-4 .&lt;/ref&gt;

Qyteti ndodhet 30km në jug të [[Jeruzalemi]]t në lartësi mbidetare 927 metra, në rrafshnaltën e Judesë. Në vitin 1970 kishte 43 000 banorë dhe nga viti 1967 nën administrimin izraelit. Ka qendër tregtare dhe industrinë e xhamit.

Vendbanimi ''Hebron'' ishte i banuar që nga koha e mesme e bronzit (shek. XIX p.e.s.). Gjatë kohës së Davidit, ishte qendra e Judesë (ndër të tjera e fiseve jugore). Ky rol zgjati deri më pushtimin e Jeruzalemit (në kohën e monarkisë të mëvonshme) të kështjellave dhe pastaj nga fundi i mërgimit u takonte ''edomasve''. Hebroni mbeti jashtë Judesë deri në vitin 164 p.e.s kur ''Juda Makabe'' ia bashkoi.

Hebroni është njëri ndër katër qytete e shenjta ''[[Talmudi|Talmud]]'' (tradita e shpellave ''Mahpela'' me varrezat e patriarkëve në [[Xhamia|xhaminë]] ''Haram El-Khalil''; 4 km në veri të ''Hain Mamre'', në traditën e vendbanimit të [[Abrahami]]t)

== Burimi i të dhënave ==
&lt;references/&gt;

[[Kategoria:Judaizëm]]
[[Kategoria:Bregu Perëndimor]]
[[Kategoria:Vende të epokës së bronzit në shtetin e Palestinës]]
[[Kategoria:Qytete në Bregun Perëndimor]]
[[Kategoria:Qytete biblike hebraike]]
[[Kategoria:Qytete të shenjta të Judaizmit]]</text>
      <sha1>15gtuq0cjf1fwlufivxdk6u7ne0ie7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atheist Alliance International</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78527</id>
    <revision>
      <id>3001179</id>
      <parentid>2943716</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5725" sha1="5q08ez6x1zobt8765yh0ihc5rk8y9y3" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
'''Atheist Alliance International (AAI)''' apo Aleanca Ndërkombëtare Ateiste është një aleancë e aktualisht e 58 organizatave [[autonom]]e [[Ateizmi|ateiste]], 46 prej tyre në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|USA]].&lt;ref&gt;((burim internet | ed AAI = | url = http://www.atheistalliance.org/aai/members.php|titel=AAI {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312163342/https://www.atheistalliance.org/aai/members.php%7ctitel=AAI |date=12 mars 2016 }} member organizatave | qasje = 2007/08/03))&lt;/ref&gt; Ajo u themelua bashku për të ndikojnë në të gjitha vendet e botës dhe për të zgjeruar bashkëpunimin për qëllime të përbashkëta. Presidenti [[Stuart Bechman]].&lt;ref&gt;((Burimi internet | Atheists Bashkuara ed = | url = http://www.atheistsunited.org/home/news/132-stuart-bechman-elected-president-of-aai {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105174245/http://atheistsunited.org/home/news/132-stuart-bechman-elected-president-of-aai |language=en|date=5 janar 2009 }} | title = Stuart Bechman zgjidhet president i AAI | qasje = 2009/01/14))&lt;/ref&gt;

Fillimisht, ajo u përqendrua vetëm në SHBA, por tani ka përfunduar detyra e tij në nivel ndërkombëtar zgjeruar. Puna e aleancës filloi kur ATEIST katër grupe në 1991 për herë të parë në [[Los Angeles]] takuar së bashku dhe bënë. Ata vendosën se situata problematike të ateist nga SHBA-ja në terren për të luftuar deri kërkuar nga kjo organizatë është themeluar.

Me synimin e Aleancës ishte të hartuar në mënyrë që të gjithë anëtarët e të njëjtin ndikim mbi objektive, programit, dhe vendimet politike të kryer punën e koalicionit kanë. Kështu, secilit grup anëtar një votë, edhe pse origjinale katër janë të pothuajse gjashtëdhjetë (2009) madhësia.

Ajo është përdorur nga [[Vullnetare]] s operohet dhe mbështeten nga ata. Të gjithë anëtarët punojnë vullnetarisht.

== Tätigkeiten ==
Një nga objektivat kryesore të AAI është në grupe të tjera për të formuar dhe të tregut ekzistues. Paralelisht me këtë detyrë, ata duan të e [[racionalizëm|menduarit racional]] mbështetje. Ju dëshironi të [[feja|fetar]] botë imazhe nëpërmjet mësimit në shkolla dhe kolegje kundër.

Aleanca arriti të gjitha këto aktivitete me ndihmën e mediave tashmë ekzistuese dhe komunikimit: kjo çon individët dhe grupet e saj në konferencën vjetore, ajo e informoi bazën e një revistë tremujore, ai siguron një web faqe dhe shtyp një directory vjetore, të organizatave dhe Global kontaktoni për informata dhe duke e përshkruar liste. Informatat tjera për organizatat se ndihmë dhe përkrahje në rastin e diskriminimit, të sigurojë, si dhe të dhëna për agjencitë dhe zyrat në të cilën ju keni anti-ATEIST fanatizëm raportin dhe ndihma të tjera mund të gjenden.

Në mënyrë të tërthortë, aleanca e të njëjtit mendim organizatave fillimin e aktivitetit, duke ofruar modele për grupin e infrastrukturës për të siguruar lidhje të të njëjtit mendim grup formimin prodhon dhe për të kërkuar, për shembull, kjo e bën për dy studente reklamat aleancat kombëtare. Përveç kësaj, ai mbështet financiarisht rritjes së organizatave individuale anëtare, nga donacionet e tyre selbsterworbene dyfishuar. Përveç anëtarëve të së bashku, prandaj dhe mban takime të rregullta.

I AAI organizon çdo vit një konferencën vjetore. I pari u mbajt kongresi [[1995]] në [[Los Angeles]] në vend. Në vitet e fundit të takimeve ishin në:

1996 * [[Mineapolis]] 
1997 * [[Orlando (Florida)|Orlando]] 
1998 * [[St Louis]] 
1999 * [[Austin (Texas)|Austin]] 
2000 * [[Sacramento (California)|Sacramento]] 
2001 * [[Atlanta]] 
2002 * [[Dallas]] 
2003 * [[Tampa]] 
2004 * [[Kolorado Springs]] 
2005 * [[Los Angeles]] 
2006 * [[Kansas City]] 
2007 * [[Crystal City (Virginia)]] 
2008 * [[Long Beach (California)]]

== Richard-Dawkins-Award ==
Die AAI vergibt seit 2003 während der Konferenz den ''Richard-Dawkins-Award'' . Benannt ist der Preis nach [[Richard Dawkins]], einem englischen [[Zoologe]]n, der vom Magazin [[Der Spiegel]] als ''einflussreichster Biologe seiner Zeit'' bezeichnet wurde.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=DER SPIEGEL 43/2006 - Glücklicher ohne Gott&lt;!-- Roboti gjeneroi titull për referencën --&gt;|url=http://www.spiegel.de/spiegel/0,1518,443917,00.html|access-date=21 gusht 2009|archive-date=24 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080224144601/http://www.spiegel.de/spiegel/0,1518,443917,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

'''FITUESIT e deri tanishem te cmimeve:'''
* [[2003]] — [[James Randi]] 
* [[2004]] — [[Ann Druyan]]
* [[2005]] — [[Penn &amp; Teller]]&lt;ref&gt;[http://www.pennandteller.com/ Penn &amp; Teller's official Website]&lt;/ref&gt;
* [[2006]] — [[Julia Sweeney]]
* [[2007]] — [[Daniel Dennett]]
* [[2008]] — [[Ayaan Hirsi Ali]]

== Te ndryshme ==
Nga nje kongres i AAI doli koncepti [[Brights|Bright]].

== Internationale Mitgliedsorganisationen &lt;small&gt;(Auswahl)&lt;/small&gt; ==
* ''[[Australien]]'' - Atheist Foundation Of Australia 
* ''[[Kanadaja|Kanada]]'' - Humanist Association of Canada 
* ''Kanada'' - Victoria Humanist Association 
* ''[[Dänemark]]'' - Dansk Ateistisk Selskab 
* ''[[Finnland]]'' - Atheist Association of Finland 
* ''[[Gjermania|Deutschland]]'' - [[Internationaler Bund der Konfessionslosen und Atheisten]] (IBKA) 
* ''[[Island]]'' - Samfelag Trulausra - The Atheist Society (SAMT)
* ''[[Indien]]'' - Atheist Centre 
* ''[[Nigeria]] - Nigerian Humanist Movement'' 
* ''[[Russland]]'' - Moscow Atheistic Society (ATOM)

== Lidhje ==
* [http://www.atheistalliance.org/ Website der AAI]

== Te dhëna burimesh ==
&lt;references/&gt;

[[Kategoria:Ateizëm]]</text>
      <sha1>5q08ez6x1zobt8765yh0ihc5rk8y9y3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001321</id>
      <parentid>3001179</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5724" sha1="moab6uad6phx6xivovxdz7nsyzqpf6x" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
'''Atheist Alliance International (AAI)''' apo Aleanca Ndërkombëtare Ateiste është një aleancë e aktualisht e 58 organizatave [[autonom]]e [[Ateizmi|ateiste]], 46 prej tyre në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|USA]].&lt;ref&gt;((burim internet | ed AAI = | url = http://www.atheistalliance.org/aai/members.php|titel=AAI {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312163342/https://www.atheistalliance.org/aai/members.php%7ctitel=AAI |date=12 mars 2016 }} member organizatave | qasje = 2007/08/03))&lt;/ref&gt; Ajo u themelua bashku për të ndikojnë në të gjitha vendet e botës dhe për të zgjeruar bashkëpunimin për qëllime të përbashkëta. Presidenti [[Stuart Bechman]].&lt;ref&gt;((Burimi internet | Atheists Bashkuara ed = | url = http://www.atheistsunited.org/home/news/132-stuart-bechman-elected-president-of-aai {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105174245/http://atheistsunited.org/home/news/132-stuart-bechman-elected-president-of-aai |language=en|date=5 janar 2009 }} | title = Stuart Bechman zgjidhet president i AAI | qasje = 2009/01/14))&lt;/ref&gt;

Fillimisht, ajo u përqendrua vetëm në SHBA, por tani ka përfunduar detyra e tij në nivel ndërkombëtar zgjeruar. Puna e aleancës filloi kur ATEIST katër grupe në 1991 për herë të parë në [[Los Angeles]] takuar së bashku dhe bënë. Ata vendosën se situata problematike të ateist nga SHBA-ja në terren për të luftuar deri kërkuar nga kjo organizatë është themeluar.

Me synimin e Aleancës ishte të hartuar në mënyrë që të gjithë anëtarët e të njëjtin ndikim mbi objektive, programit, dhe vendimet politike të kryer punën e koalicionit kanë. Kështu, secilit grup anëtar një votë, edhe pse origjinale katër janë të pothuajse gjashtëdhjetë (2009) madhësia.

Ajo është përdorur nga [[Vullnetare]] s operohet dhe mbështeten nga ata. Të gjithë anëtarët punojnë vullnetarisht.

== Tätigkeiten ==
Një nga objektivat kryesore të AAI është në grupe të tjera për të formuar dhe të tregut ekzistues. Paralelisht me këtë detyrë, ata duan të e [[racionalizëm|menduarit racional]] mbështetje. Ju dëshironi të [[feja|fetar]] botë imazhe nëpërmjet mësimit në shkolla dhe kolegje kundër.

Aleanca arriti të gjitha këto aktivitete me ndihmën e mediave tashmë ekzistuese dhe komunikimit: kjo çon individët dhe grupet e saj në konferencën vjetore, ajo e informoi bazën e një revistë tremujore, ai siguron një web faqe dhe shtyp një directory vjetore, të organizatave dhe Global kontaktoni për informata dhe duke e përshkruar liste. Informatat tjera për organizatat se ndihmë dhe përkrahje në rastin e diskriminimit, të sigurojë, si dhe të dhëna për agjencitë dhe zyrat në të cilën ju keni anti-ATEIST fanatizëm raportin dhe ndihma të tjera mund të gjenden.

Në mënyrë të tërthortë, aleanca e të njëjtit mendim organizatave fillimin e aktivitetit, duke ofruar modele për grupin e infrastrukturës për të siguruar lidhje të të njëjtit mendim grup formimin prodhon dhe për të kërkuar, për shembull, kjo e bën për dy studente reklamat aleancat kombëtare. Përveç kësaj, ai mbështet financiarisht rritjes së organizatave individuale anëtare, nga donacionet e tyre selbsterworbene dyfishuar. Përveç anëtarëve të së bashku, prandaj dhe mban takime të rregullta.

I AAI organizon çdo vit një konferencën vjetore. I pari u mbajt kongresi [[1995]] në [[Los Angeles]] në vend. Në vitet e fundit të takimeve ishin në:

1996 * [[Mineapolis]] 
1997 * [[Orlando (Florida)|Orlando]] 
1998 * [[St Louis]] 
1999 * [[Austin (Texas)|Austin]] 
2000 * [[Sacramento (California)|Sacramento]] 
2001 * [[Atlanta]] 
2002 * [[Dallas]] 
2003 * [[Tampa]] 
2004 * [[Kolorado Springs]] 
2005 * [[Los Angeles]] 
2006 * [[Kansas City]] 
2007 * [[Crystal City (Virginia)]] 
2008 * [[Long Beach (California)]]

== Richard-Dawkins-Award ==
Die AAI vergibt seit 2003 während der Konferenz den ''Richard-Dawkins-Award'' . Benannt ist der Preis nach [[Richard Dawkins]], einem englischen [[Zoologe]]n, der vom Magazin [[Der Spiegel]] als ''einflussreichster Biologe seiner Zeit'' bezeichnet wurde.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=DER SPIEGEL 43/2006 - Glücklicher ohne Gott&lt;!-- Roboti gjeneroi titull për referencën --&gt;|url=http://www.spiegel.de/spiegel/0,1518,443917,00.html|access-date=21 gusht 2009|archive-date=24 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080224144601/http://www.spiegel.de/spiegel/0,1518,443917,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

'''FITUESIT e deri tanishem te cmimeve:'''
* [[2003]] — [[James Randi]] 
* [[2004]] — [[Ann Druyan]]
* [[2005]] — [[Penn &amp; Teller]]&lt;ref&gt;[http://www.pennandteller.com/ Penn &amp; Teller's official Website]&lt;/ref&gt;
* [[2006]] — [[Julia Sweeney]]
* [[2007]] — [[Daniel Dennett]]
* [[2008]] — [[Ayaan Hirsi Ali]]

== Te ndryshme ==
Nga nje kongres i AAI doli koncepti [[Brights|Bright]].

== Internationale Mitgliedsorganisationen &lt;small&gt;(Auswahl)&lt;/small&gt; ==
* ''[[Australien]]'' - Atheist Foundation Of Australia 
* ''[[Kanadaja|Kanada]]'' - Humanist Association of Canada 
* ''Kanada'' - Victoria Humanist Association 
* ''[[Dänemark]]'' - Dansk Ateistisk Selskab 
* ''[[Finnland]]'' - Atheist Association of Finland 
* ''[[Gjermania|Deutschland]]'' - [[Internationaler Bund der Konfessionslosen und Atheisten]] (IBKA) 
* ''[[Island]]'' - Samfelag Trulausra - The Atheist Society (SAMT)
* ''[[Indien]]'' - Atheist Centre 
* ''[[Nigeria]]'' - Nigerian Humanist Movement
* ''[[Russland]]'' - Moscow Atheistic Society (ATOM)

== Lidhje ==
* [http://www.atheistalliance.org/ Website der AAI]

== Te dhëna burimesh ==
&lt;references/&gt;

[[Kategoria:Ateizëm]]</text>
      <sha1>moab6uad6phx6xivovxdz7nsyzqpf6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brigada e IV-të Sulmuese</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79355</id>
    <revision>
      <id>3000978</id>
      <parentid>2663585</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2920" sha1="j9wictu5yqa72lfunkgkjd6w6rwq6d4" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
Brigada e IV Sulmuese u formua ne [[28 dhjetor]] [[1943]] ne Voskopojë me komandant Nexhip Vincani zv.komandant Pano Xhamballo  dhe komisar Pëllumb Dishnica.

== Themelimi ==
Brigada  u krijua me partizanet e kuadrot e batalionit &quot;Shqiponja&quot; si dhe te tjerë te erdhur nga batalionet &quot;Fuat Babani&quot;, &quot;Hakmarrja&quot;, &quot;Tomorri&quot;, &quot;Reshit Çollaku&quot;, &quot;Gore-Opar&quot; si dhe te rinj te tjerë nga Korça dhe rrethi i Korçës. Qe ne fillim kjo brigade numëronte 550 partizane nga te cilet ishin komuniste rreth 70 vete, te cilët qene motori i brigadës. Me vonë, deri ne çlirimin e Shqipërisë, brigada arriti te kishte 2000 partizane dhe numri i komunisteve shkoi deri ne 600. 

Kjo brigade ka një histori shume te lavdishme dhe ka qene për mendimin tim një nga brigadat me shembullore ne Shqipëri. Unë mendoj se një merite te veçante për këtë ka pasur komandanti i brigadës shoku Nexhip Vincani. 

Me urdhrin e komandës se brigadës, ata qe dinin shkrim e këndim u bene &quot;mësues&quot; te partizaneve analfabete te cilëve u mesuame shkrim e këndim, por kjo nuk ishte detyra  kryesore. Jane bere beteja te shumta me gjermanet dhe ballistet ne te gjithe vendin.. Jane bere mbi 250 beteja dhe veprime luftarake ndaj armikut dhe qe te gjitha me fitore. Komandantet tanë trima kane qene komunistet Nexhip Vinçani, Pellumb Dishnica, Zija Kambo, Petro Papi, Josif Pashko, Petrit Dume etj 

Ne vramë mbi 2300 gjermane (pa përmendur ata qe u vranë ne bashkëveprim me brigada te tjera), kemi kapur rober mbi 200 gjermane,po ashtu një sasi te konsiderueshme armatimi. 

Ne cliruame gati tere rrethin e Korçës, Pogradecit dhe Kolonjës duke bere shume beteja si ne Shtylle, Gjergjevice,Tudas, Lvadar, Protopape, Punemire, Osoje, Qafe e Becit, Potom, Treske, Trebicke, Luaras, Qafzes, Gostivisht, Kaltanj, Vithkuq, Gurmujas, Moglice, Gopesh, Shenepremte, Lozhan, Dolan, Kolanec, Maliq, Melcan, Porodine, Symize, dardhe, Arrze, Guri i Kamjes, Guri i Bletes etje. Ne cliruame Korcen, Kolonjen, Devollin dhe ndihmuame ne çlirimin e Pogradecit e me radhe deri ne Kosove. Ne kemi thyere edhe forcat fashiste bullgare në Tushemisht e Peshkepi.  Luftërat tona me te ashpera kane qene; Grabovice, Plloce, Mocan, Qafe Thane, Krosnisht (ne këtë beteje unë u kapa rob), Osoje, Gjinikas, Mali i dusharit, Qafe e Gjarperit dhe Bitincke.

== Lista e luftëtarëve të Brigadës së IV-të Sulmuese ==
Brigada e katërt : &lt;small&gt;Emrat janë të rradhitur sipas alfabetit.&lt;/small&gt; 
* [[Josif Pashko]]
* [[Nexhip Vincani]]        
* Pano Xhamballo                                                                                                                                                                        
* [[Petro Papi]]
* [[Rita Marko]]
* [[Sotir Paluka]]
* [[Selami Pronjari]]
* [[Vangjel Gjergo]]   
[[Kategoria:Brigadat e Ushtrisë Nacionalçlirimtare]]
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>j9wictu5yqa72lfunkgkjd6w6rwq6d4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kreshpani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79617</id>
    <revision>
      <id>3001051</id>
      <parentid>1687158</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5941" sha1="5nkgryrw8mfqsrqfagsiku0zlfsh73s" xml:space="preserve">[[Skeda:17._Hyrja_ne_Kreshpan.jpg|300px|right]]

== Pozicioni gjeografik ==
'''Kordinatat Gjeografike &amp; Gjeodezike dhe Kuota mesatare e Kreshpanit ::'''
1.Kordinatat Gjeografike
Gjeresia Gjeografike: 40°37'30&quot;N
Gjatesia Gjeografike : 19°35'13&quot;E
Kuota mesatare nga niveli i detit: 120m
2.Kordinatat Gjeodezike
X = 4 380 227.425 m 
Y= 4 500 314.094 m
H = 120 m 
-Siperfaqja : Rreth 9 Km katror
Kreshpani eshe nje Fshat qe ndodhet 13 Km ne Jug-lindje te Qytetit te Fierit. Eshte fshati i pare ne hyrje te njesise administrative te [[Cakranit|Cakran]] si dhe fshati me i madh per nga numri i popullsise i kesaj njesie administrative. 
Kreshpani ka nje siperfaqe rreth 9Km katror, duke e bere ate fshatin kryesor ne harten topografike se shkalles 1: 25 000 te republikes se Shqipërise (Botimi i fundit i kesaj harte eshte viti 1981) e cila mban nomeklaturen &quot; K-34-124-A-a (Kreshpani) &quot;. 
Kreshpani eshte nje zone e ulet kodrinore qe karakterizohet nga rreshje mesatare.
Temperaturat me te ulta variojne  -1˚c deri ne -5˚c
Temperaturat me te larta variojne nga  36˚c deri ne  40˚c.

== Historiku ==
Për lashtësinë e jetës në Kreshpan flasin shumë fakte e dokumente.  Argument bindës është dhe fakti i gjetjes së monedhave, më [[1980]], të një ndër mbretërit ilir, më të famshëm, mbretit [[Monuni|Monun]]. Ky fakt bën fjalë për të jetuarit në këtë fshat në shekujt [[Shekulli III p.e.s.|e tretë]] e [[Shekulli II p.e.s.|të dytë]], para Krishtit, mesa duket, pjesë e fqinjë të fisit të Gurëve të Zestë Cakranit.

Sipas Regjistrit të Parë Turk (Arvanid Sancag), të vitit [[1431]], në Kreshpan në atë kohë jetonin 31 familje e gjysmë (gjysmë konsiderohej një grua e ve).  Nga këto, 15 familje e gjysmë, kanë qenë në vartësi të Hezirit, kurse 16 familje në vartësi të Shahinit.  Për këtë vartësi, mund të saktësohemi nga specialistët e historisë e sociologë, nëse ka pas të bënte me anën ekonomike apo administrativo-organizative te fshatit. 

Gjithashtu në rrjedhjen e konvertimeve fetare, me dokumente të sakta, vërtetohet se në vitin [[1825]], banorët e Kreshpanit ishin kthyer plotësisht, 100 %, nga të krishterë në mysliman. Arsyeja kryesore duhet të ketë qenë : një mundësi më tepër për mbijetesë. Duke marrë parasysh taksat e kohës vendosur nga Osmanët per ata që dëshironin të ruanin fenë e krishterë.

Ndonëse mund të kërkojmë informacione akoma më shumë nëpër arkiva të ndryshme, rezulton se Kreshpanjakët duhet të kenë qenë baza kryesore e 7000 ushtarëve që u konsideruan “Ushtri e Rregullt”, nën komandën e Alush Frakullës,( të birit të [[Nezim Frakulla]] një nga autorët e parë të rëndësishëm të  letërsisë shqiptare me alfabet arab). Në vitet [[1830]]-[[1837]], që ngritën krye kundër [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]].  Nuk ka farë dyshim se karakollët (Rojet), që shërbenin në Bregun e Qarrit, majën e Pesëujkut, Bregun e Muxhitës etj., për të siguruar mbrojtjen e garnizonit të vendvendosjes së Alush Frakullës në Latifaj, (Hanishte), e cila lidhej nëpërmjet një tuneli të gjatë rreth 250-300 metra, me pikën kryesore të ruajtjes në majën e Pesëujkut, kanë qenë të parët tanë, Kreshpanjakët.  Kështu, pra, ka shumë dokumente e fakte që brezat e të parëve të fshatit tonë, kanë qenë të përfshirë, në të gjitha lëvizjet Mallakastriote, apo edhe ato kombëtare, në Janinë, në vitet [[1912]]-[[1915]], më [[1920]] në [[Vlora|Vlorë]], më [[1922]]-[[1924]] me [[Fan Noli]]n, më [[1935]], me lëvizjen antizogiste, ku shumë prej tyre u dënuan, gjatë Luftës Nacionalçlirimtare, [[1939]]-[[1944]]

== Bujqësia == 

Pas luftës se dytë botrore, familjet në Kreshpan, shumica përfituan tokë nga Reforma Agrare. Nisën të arrijnë rendimente të larta, në vitet e para të viteve pesëdhjetë.

Edhe me fillimin e kolektivizimit, ato, kush më herët e kush më vonë, u bashkuan me mjete e forca në Kooperativën Bujqësore të fshatit.  Edhe në këtë kohë përpiqeshin e punonin për rritjen gjithnjë e më shumë të rendimenteve në drithërat e bukës, blegtori e pemëtari.  Shansi më i mirë, i kësaj periudhe ishte fakti që shumica e sipërfaqeve të kodrave, faqeve të tyre e mezhdurinave të Kreshpanit, të mbuluara nga shkurret, u shpyllëzuan e u kultivuan me ullinjtë e drufrutorë të tjerë, perfshirë dhe vreshta.  Një pjesë, u pastruan e ripyllëzuan me pisha dhe dushk.  Ngastra të tjera pak më të zgjedhura u përdorën si toka arë.

== Zhvillimi pas viteve '90  ==

Pas viteve '90 me renien e sistemit komunist ne vend. 
Thuajse nuk kishte familje qe nuk kishte te pakten 1 pjestar te familjes ne emigracion.
Te ardhurat e tyre kane qene edhe baza kryesore ekonomike, e cila vazhdon edhe sot.
Duke qene se Kreshpani kishte siperfaqe te gjere me ullinj. Ne fund te viteve '90 u ngrit edhe nje fabrike vaji qe perpunonte ullirin.
Aktualisht prej vitit 2012 gjendet 2 te tilla te cilat ne sezonin e kultivimit te ullirit punojne me kapacitet te plote.
Duke qene se fshati ka nje pozite gjeografike te favorshme shumica e banoreve nuk jane larguar nga fshati, duke ndertuar shtepi te reja po aty dhe 
duke hapur edhe biznese te ndryshme po ne fshat. Aktualisht fshati ka disa lokale, 2 benzinato, 2 servise makinash  gomisteri, fabrike buke. Minimarket, pike matrialesh ndertimi, pike matrialesh duralumin...etj

Vlen per tu theksuar se projektet me te rendesishem infrastrukturor nder vite kane qene: 
1. Ngritja e nje Ambulance shendetsore (viti 1999)
2. Ndertimi i shkolles se re 9 vjecare &quot;Karafil Muskaj&quot; (viti 2004)
3. Ndertimi u ujesjellsit te fshatit (Viti 2006)
4. Rikonstruksioni i rruges Qafa e Koshovices-Cakran (2009) e cila kalon pergjate fshatit.


{{coord|40.628108| 19.583086|display=title}}

[http://www.maplandia.com/albania/fier/kreshpan/ Harta më Kreshpan]

[[Kategoria:Fier]]</text>
      <sha1>5nkgryrw8mfqsrqfagsiku0zlfsh73s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001383</id>
      <parentid>3001051</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:42:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5969" sha1="nlcwpogp8sqbmrtt87u7eky9mzlvf2c" xml:space="preserve">[[Skeda:17._Hyrja_ne_Kreshpan.jpg|300px|right]]

'''Kreshpani''' është një fshat që ndodhet 13 km në jug-lindje të qytetit të [[Fieri|Fierit]]. Është fshati i parë në hyrje të njësisë administrative të [[Cakran|Cakranit]], si dhe fshati më i madh për nga numri i popullsisë i kësaj njësie administrative. Kreshpani është një zonë e ulët kodrinore që karakterizohet nga reshje mesatare.

== Pozicioni gjeografik ==
''Koordinatat gjeografike''
* Gjerësia gjeografike: 40°37'30&quot;N
* Gjatësia gjeografike: 19°35'13&quot;E
* Kuota mesatare nga niveli i detit: 120 m

''Koordinatat gjeodezike''
* X = 4 380 227.425 m
* Y = 4 500 314.094 m
* H = 120 m

* Sipërfaqja: rreth 9 km²

Kreshpani ka një sipërfaqe rreth 9 km², duke e bërë atë fshatin kryesor në hartën topografike të shkallës 1:25 000 të Republikës së Shqipërisë (botimi i fundit i kësaj harte është viti 1981), e cila mban nomenklaturën &quot;K-34-124-A-a (Kreshpani)&quot;.

''Temperaturat''
* Temperaturat më të ulëta variojnë -1 °C deri në -5 °C
* Temperaturat më të larta variojnë nga 36 °C deri në 40 °C.

== Historiku ==
Për lashtësinë e jetës në Kreshpan flasin shumë fakte e dokumente.  Argument bindës është dhe fakti i gjetjes së monedhave, më [[1980]], të një ndër mbretërit ilir, më të famshëm, mbretit [[Monuni|Monun]]. Ky fakt bën fjalë për të jetuarit në këtë fshat në shekujt [[Shekulli III p.e.s.|e tretë]] e [[Shekulli II p.e.s.|të dytë]], para Krishtit, mesa duket, pjesë e fqinjë të fisit të Gurëve të Zestë Cakranit.

Sipas Regjistrit të Parë Turk (Arvanid Sancag), të vitit [[1431]], në Kreshpan në atë kohë jetonin 31 familje e gjysmë (gjysmë konsiderohej një grua e ve).  Nga këto, 15 familje e gjysmë, kanë qenë në vartësi të Hezirit, kurse 16 familje në vartësi të Shahinit.  Për këtë vartësi, mund të saktësohemi nga specialistët e historisë e sociologë, nëse ka pas të bënte me anën ekonomike apo administrativo-organizative te fshatit. 

Gjithashtu në rrjedhjen e konvertimeve fetare, me dokumente të sakta, vërtetohet se në vitin [[1825]], banorët e Kreshpanit ishin kthyer plotësisht, 100 %, nga të krishterë në mysliman. Arsyeja kryesore duhet të ketë qenë : një mundësi më tepër për mbijetesë. Duke marrë parasysh taksat e kohës vendosur nga Osmanët per ata që dëshironin të ruanin fenë e krishterë.

Ndonëse mund të kërkojmë informacione akoma më shumë nëpër arkiva të ndryshme, rezulton se Kreshpanjakët duhet të kenë qenë baza kryesore e 7000 ushtarëve që u konsideruan “Ushtri e Rregullt”, nën komandën e Alush Frakullës,( të birit të [[Nezim Frakulla]] një nga autorët e parë të rëndësishëm të  letërsisë shqiptare me alfabet arab). Në vitet [[1830]]-[[1837]], që ngritën krye kundër [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]].  Nuk ka farë dyshim se karakollët (Rojet), që shërbenin në Bregun e Qarrit, majën e Pesëujkut, Bregun e Muxhitës etj., për të siguruar mbrojtjen e garnizonit të vendvendosjes së Alush Frakullës në Latifaj, (Hanishte), e cila lidhej nëpërmjet një tuneli të gjatë rreth 250-300 metra, me pikën kryesore të ruajtjes në majën e Pesëujkut, kanë qenë të parët tanë, Kreshpanjakët.  Kështu, pra, ka shumë dokumente e fakte që brezat e të parëve të fshatit tonë, kanë qenë të përfshirë, në të gjitha lëvizjet Mallakastriote, apo edhe ato kombëtare, në Janinë, në vitet [[1912]]-[[1915]], më [[1920]] në [[Vlora|Vlorë]], më [[1922]]-[[1924]] me [[Fan Noli]]n, më [[1935]], me lëvizjen antizogiste, ku shumë prej tyre u dënuan, gjatë Luftës Nacionalçlirimtare, [[1939]]-[[1944]]

== Bujqësia == 

Pas luftës se dytë botrore, familjet në Kreshpan, shumica përfituan tokë nga Reforma Agrare. Nisën të arrijnë rendimente të larta, në vitet e para të viteve pesëdhjetë.

Edhe me fillimin e kolektivizimit, ato, kush më herët e kush më vonë, u bashkuan me mjete e forca në Kooperativën Bujqësore të fshatit.  Edhe në këtë kohë përpiqeshin e punonin për rritjen gjithnjë e më shumë të rendimenteve në drithërat e bukës, blegtori e pemëtari.  Shansi më i mirë, i kësaj periudhe ishte fakti që shumica e sipërfaqeve të kodrave, faqeve të tyre e mezhdurinave të Kreshpanit, të mbuluara nga shkurret, u shpyllëzuan e u kultivuan me ullinjtë e drufrutorë të tjerë, perfshirë dhe vreshta.  Një pjesë, u pastruan e ripyllëzuan me pisha dhe dushk.  Ngastra të tjera pak më të zgjedhura u përdorën si toka arë.

== Zhvillimi pas viteve '90  ==

Pas viteve '90 me renien e sistemit komunist ne vend. 
Thuajse nuk kishte familje qe nuk kishte te pakten 1 pjestar te familjes ne emigracion.
Te ardhurat e tyre kane qene edhe baza kryesore ekonomike, e cila vazhdon edhe sot.
Duke qene se Kreshpani kishte siperfaqe te gjere me ullinj. Ne fund te viteve '90 u ngrit edhe nje fabrike vaji qe perpunonte ullirin.
Aktualisht prej vitit 2012 gjendet 2 te tilla te cilat ne sezonin e kultivimit te ullirit punojne me kapacitet te plote.
Duke qene se fshati ka nje pozite gjeografike te favorshme shumica e banoreve nuk jane larguar nga fshati, duke ndertuar shtepi te reja po aty dhe 
duke hapur edhe biznese te ndryshme po ne fshat. Aktualisht fshati ka disa lokale, 2 benzinato, 2 servise makinash  gomisteri, fabrike buke. Minimarket, pike matrialesh ndertimi, pike matrialesh duralumin...etj

Vlen per tu theksuar se projektet me te rendesishem infrastrukturor nder vite kane qene: 
1. Ngritja e nje Ambulance shendetsore (viti 1999)
2. Ndertimi i shkolles se re 9 vjecare &quot;Karafil Muskaj&quot; (viti 2004)
3. Ndertimi u ujesjellsit te fshatit (Viti 2006)
4. Rikonstruksioni i rruges Qafa e Koshovices-Cakran (2009) e cila kalon pergjate fshatit.


{{coord|40.628108| 19.583086|display=title}}

[http://www.maplandia.com/albania/fier/kreshpan/ Harta më Kreshpan]

[[Kategoria:Fier]]</text>
      <sha1>nlcwpogp8sqbmrtt87u7eky9mzlvf2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akrokantosauri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84009</id>
    <revision>
      <id>3001270</id>
      <parentid>3000516</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36342" sha1="3ykxw41ikvv5xbmv1rliqcckmfusoo0" xml:space="preserve">{{Italic title}}
{{taxobox 
| name = ''Acrocanthosaurus''
| image = Acrocanthosaurus skeleton (1).jpg
| fossil_range = {{fossil range|116|110}}
| image_caption = Një ''Acrocanthosaurus'' i montuar (NCSM 14345) në Muzeun e Shkencës Natyrore në Karolinën Veriore.
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Zvarranikët|Reptilia]]
| superordo = [[Dinosauria]]
| ordo = [[Saurischia]]
| subordo = [[Theropoda]]
| superfamilia = [[Allosauroidea]]
| familia = [[Allosauridae]] ose'' [[Carcharodontosauridae]]''
| genus = '''''Acrocanthosaurus'''
| genus_authority = [[J. Willis Stovall|Stovall]] &amp; [[Wann Langston, Jr.|Langston]], 1950
| subdivision_ranks = [[Lloji (biologji)|Speciet]]
| subdivision = 
* ''A. atokensis'' ([[lloji]]) &lt;br /&gt;&lt;small&gt;Stovall &amp; Langston, 1950&lt;/small&gt;
| synonyms =
* &quot;Acracanthus&quot; &lt;small&gt;Langston ''vide'' Czaplewski, Cifelli, &amp; Langston, W.R., 1994 (''[[nomen nudum]]'')&lt;/small&gt;
}}
'''''Acrocanthosaurus''''' (që do të thotë hardhucë me kreshta të larta) është një gjini e [[Dinozaurët|dinozaurëve]] teropodë që ekzistoi në atë që është sot Amerika Veriore gjatë epokës Aptiane dhe fillimin e epokës Albiane gjatë Kretakut të hershëm.  Si gjithë gjinitë e dinozaurëve, ''Acrocanthosaurus'' përmban veç një specie, ''A. atokensis''.  Fosilet e kësaj specieje që kanë mbetur gjenden në shtetet amerikane të Oklahomës dhe Teksasit, megjithëse në Meriland janë gjetur dhëmbë që i atribuohen ''Acrocanthosaurus''.

''Acrocanthosaurus'' ishte një grabitqar dykëmbor.  Siç e thotë edhe emri, ai është më shumë i njohur për numrin e lartë të kreshtave në shumë nga vertebrat e tij, që mbështesnin shumë muskuj mbi qafën, kurrizin dhe legenin e kafshës.  ''Acrocanthosaurus'' ishte një nga teropodët më të mëdhenj, rreth 12 metra i gjatë dhe peshonte deri në 6,17 tonë.&lt;ref name=&quot;batesetal2009&quot;&gt;Bates, K.T., Manning, P.L., Hodgetts, D. and Sellers, W.I. (2009). &quot;Estimating Mass Properties of Dinosaurs Using Laser Imaging and 3D Computer Modelling.&quot; ''PLoS ONE'', '''4'''(2): e4532. doi:10.1371/journal.pone.0004532 [http://www.plosone.org/article/info:doi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0004532 Online full text].&lt;/ref&gt; Gjurmë këmbësh të teropodëve të mëdhenj që janë gjetur në Teksas mund të kenë qenë të ''Acrocanthosaurusit'', megjithëse nuk ka një lidhje direkte me eshtrat e mbetura prej skeletit.

Zbulimet e fundit kanë shpjeguar shumë detaje të anatomisë së tij, duke lejuar studimet e specializuara që fokusohen në strukturën e trurit të tij dhe funksionin e gjymtyrëve të përparme. Gjithsesi, ka akoma një debat rreth lidhjeve të tij evolucionare dhe disa shkencëtarë e kanë klasifikuar atë si një alosaurid, kurse disa të tjerë si një karkarodontosaurid. ''Acrocanthosaurusi'' ishte teropodi më I madh në ekosistemin e tij dhe ka mundësi të ketë qenë një grabitqar alfa që gjuante sauropodë dhe ornitopodë të mëdhenj.

== Përshkrimi ==
[[Skeda:Acrocanthoscale.svg|majtas|parapamje|250x250px|Madhësitë relative të Akrokantosaurusit dhe njeriut.]]
Megjithëse pak më i vogël se të afërmit e tij gjigantë si ''Giganotosaurus'', ''Acrocanthosaurusi'' ishte prapë se prapë një nga teropodët më të mëdhenj që ka ekzistuar. Individi më i gjatë që njihet u mat dhe ishte 11,5 metra nga koka te këmbët dhe peshonte 6.177 kilogramë.&lt;ref name=&quot;batesetal2009&quot;/&gt; Vetëm kafka ishte afërsisht 1.3 metra e gjatë.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;&gt;{{cite journal|author-link=Phil Currie|author1=Kenneth Carpenter|author2=Philip J. Currie|year=2000|title=A new specimen of ''Acrocanthosaurus atokensis'' (Theropoda, Dinosauria) from the Lower Cretaceous Antlers Formation (Lower Cretaceous, Aptian) of Oklahoma, USA|journal=Geodiversitas|volume=22|issue=2|pages=207–246|url=http://www.mnhn.fr/publication/geodiv/g00n2a3.html}}&lt;/ref&gt;

Kafka e ''Acrocanthosaurusit'', si shumica e alosauridëve të tjerë, ishte e gjatë, e ulët dhe e ngushtë.  Hapësira në zgavrën e syrit (fenestra antorbitale) ishte shumë e madhe, më shumë se çereku i gjatësisë së kafkës dhe sa dy të tretat e lartësisë së saj (kafkës).  Sipërfaqja e jashtme e nofullës së sipërme dhe sipërfaqja e sipërme e kockës hundore në majë të noçkës nuk ishin aq të ashpra sa ato të ''Giganotosaurusit'' apo ato të ''Carcharodontosaurusit''.  Kreshta të ulëta dhe të vogla ngriheshin prej kockës hundore, dhe shkonin nga secila anë e hundës ose noçkës nga flegrat, deri te syri, që pastaj vazhdonte te kockat lakrimale ose lotore.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt; Ky është një tipar karakteristik i alosauridëve.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;&gt;{{cite_book|author-link=Thomas R. Holtz, Jr.|author1=Ralph Molnar|author2=Phil Currie|author3=Thomas R. Holtz|year=2004|chapter=Basal Tetanurae|editor=[[David Weishampel|Weishampel, David B.]]; [[Peter Dodson|Dodson, Peter]]; &amp; Osmólska, Halszka|title=The Dinosauria|edition=Second|publisher=University of California Press|location=Berkeley|pages=71–110|isbn=0-520-24209-2}}&lt;/ref&gt; Ndryshe nga Alosaurusi, nuk kishte një të ngritur në kockën lotore përballë syrit. Kockat lotore dhe postorbitale bashkoheshin për të formuar një vetull të trashë, e parë kjo edhe te karkaroontosauridët dhe te abelisauridët, që nuk ishin të lidhur. Nëntëmbëdhjetë dhëmbë të kthyer ishin të vendosur në secilën anë të nofullës së sipërme, por numri i dhëmbëve në nofullën e poshtme nuk është i ditur. Dhëmbët e ''Acrocanthosaurusit'' janë më të gjerë se ato të ''Karkandontosaurusit'' dhe nuk kishin sipërfaqe të ashpër, si të rrudhosur që kishin karkandontosauridët. Nofulla e poshtme ishte e kthyer nga cepi i përparmë, ashtu si te ''Giganotosaurusi'', dhe gjithashtu e cektë, kurse pjesa tjetër mbrapa saj ishte shumë e thellë.  ''Acrocanthosaurusi'' dhe ''Giganotosaurus'' kishin të përbashkët një kreshtë horizontale në sipërfaqen e jashtme të kockës surangulare (pjesa e mbrapme e nofullës së poshtme), poshtë nyjës që e lidhte atë me kafkën.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt;
[[Skeda:Acrocanthosaurus atokensis.png|majtas|parapamje|250x250px|Pёrshtypja e një artisti për ''Acrocanthosaurus atokensis''.]]
Tipari dallues i ''Acrocanthosaurusit'' ishte radha e kreshtave të larta, të gjendura në vertebrat e qafës, kurrizit, legenit dhe në bishtin e sipërm, që mund të ketë qenë më shumë se 2,5 herë sa lartësia e vertebrave nga të cilat ato zgjerohen.&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;&gt;{{cite_journal|author1=J. Willis Stovall|author2=Wann Langston, Jr.|year=1950|title=''Acrocanthosaurus atokensis'', a new genus and species of Lower Cretaceous Theropoda from Oklahoma|journal=American Midland Naturalist|volume=43|pages=696–728|doi=10.2307/2421859}}&lt;/ref&gt; Dinozaurët e tjerë kishin gjithashtu kreshta të larta në kurriz, disa herë shumë më të larta se ato të ''Acrocanthosaurus''. Për shembull, ''Spinosaurusi'' (i palidhur me Acrocanthosaurusin) kishte kreshta afërsisht 2 metra të gjatë, rreth 11 herë më të larta se vertebrat e tij.&lt;ref name=&quot;molnaretal1990&quot;&gt;{{cite_book|author1=Ralph Molnar|author2=Sergei M. Kurzanov|author3=Dong Zhiming|year=1990|chapter=Carnosauria|editor=[[David Weishampel|Weishampel, David B.]]; [[Peter Dodson|Dodson, Peter]]; &amp; Osmólska, Halszka|title=The Dinosauria|edition=First|publisher=University of California Press|location=Berkeley|pages=169–209|isbn=0-520-06727-4}}&lt;/ref&gt; Kreshtat e poshtme të Acrocanthosaurusit ishin të lidhura, duke mundësuar muskuj të fuqishëm si ato të bizonit modern, duke formuar një kreshtë të gjatë dhe të trashë poshtë kurrizit.&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;/&gt; Funksioni i kreshtave ngelet i panjohur, ndonëse ai mund të jetë përfshirë në komunikim, në ruajtjen e lipideve dhe në kontrollin e temperaturës.  Të gjitha vertebrat e qafës dhe kurrizit kishin depresione (pleurocoels) të shumta në anë, kurse vertebrat e bishtit kishin depresione më të vogla.  Ky është tipar më i ngjashëm me karkarodontosauridët sesa me ''Allosaurusin''.&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;&gt;{{cite_journal|last=Harris|first=Jerald D.|year=1998|title=A reanalysis of ''Acrocanthosaurus atokensis'', its phylogenetic status, and paleobiological implications, based on a new specimen from Texas|journal=New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin|volume=13|pages=1–75}}&lt;/ref&gt;

Përveç vertebrave, ''Acrocanthosaurusi'' kishte një skelet tipik alosauridi. ''Acrocanthosaurusi'' ishte dykëmbor, me një bisht të rëndë dhe të gjatë që kundër-drejtpeshonte kokën dhe trupin, duke ruajtur qendrën e gravitetit mbi legenin e tij. Gjymtyrët e tij të përparme ishin më të shkurtra dhe robuste se sa ato të ''Allosaurusit'' por për të tjerat ishin të ngjashme: çdo dorë kishte tre njësi me kthetra. Ndryshe nga shumë dinozaurë vrapues, femuri i tij ishte më i gjatë se tibia dhe metatarsalet,&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;/&gt; duke sugjeruar se ''Acrocanthosaurusi'' nuk ishte njw vrapues i shpejtw.&lt;ref name=&quot;naishetal2001&quot;&gt;{{cite_book|author1=Darren Naish|author2=Stephen Hutt|author3=David M. Martill|author-link=Darren Nais|year=2001|chapter=Saurischian Dinosaurs 2: Theropods|title=Dinosaurs of the Isle of Wight|location=Londër|publisher=The Palaeontological Association|pages=242–309|isbn=978-0901702722}}&lt;/ref&gt; Jo-çuditërisht, kockat e prapme të këmbëve të ''Acrocanthosaurusit'' ishin në përpjesëtimisht më robuste se i afërmi i tij më i vogël ''Allosaurus''. Këmbët e tij kishin katër njësi secila, ndonëse siç është tipike për teropodët, njësia e parë ishte shumë më e vogël se pjesa tjetër dhe nuk bënte kontakt me tokën.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;/&gt;

== Klasifikimi dhe sistematika ==
 [[Skeda:Acrocanthosaurus head.png|parapamje|Restaurimi i kokës]]
''Acrocanthosaurus'' është i klasifikuar në superfamiljen Allosauroidea në nënrendin Tetanurae.  Kjo superfamilje karakterizohet nga kreshtat në kockat lotore dhe hundore në majë të turirit dhe procese të gjata neurale në vertebrat e qafës, ndër të tjera tipare.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;/&gt; Fillimisht ishte i vendosur në familjen Allosauridae bashkë me ''Allosaurus'',&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;/&gt; një vendosje gjithashtu e mbështetur nga disa studime të tanishme.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt; Shkencëtarë të tjerë e klasifikojnë si një anëtar të lidhur me familjen Carcharodontosauridae.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;serenoetal1996&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Paul Sereno|author2=Didier B. Dutheil|author3=M. Iarochene|author4=Hans C.E. Larsson|author5=Gabrielle H. Lyon|author6=Paul M. Magwene|author7=Christian A. Sidor|author8=David J. Varricchio|author9=[Jeffrey A. Wilson|year=1996|title=Predatory dinosaurs from the Sahara and Late Cretaceous faunal differentiation|journal=Science|volume=272|issue=5264|pages=986–991|doi=10.1126/science.272.5264.986|pmid=8662584}}&lt;/ref&gt;

Në kohën e zbulimit të tij, ''Acrocanthosaurus'' dhe shumica e teropodëve të tjerë të mëdhenj njiheshin vetëm nga mbetje të fragmentuara, duke çuar në klasifikime me variacione të ndryshme për këtë gjini. [[J. Willis Stovall]] dhe [[Wann Langston, Jr.]] ishin të parët që e vendosën atë te &quot;Antrodemidae,&quot; ekuivalente me Alosauridët, por u zhvendos në një kosh taksonomik (grup ku vendosen kafshët që nuk i përshtaten asnjë grupi) të quajtur Megalosauridae nga [[Alfred Sherwood Romer]] më 1956.&lt;ref name=&quot;ASR56&quot;&gt;{{cite book|last=Romer|first=Alfred S.|author-link=Alfred Sherwood Romer|year=1956|title=Osteology of the Reptiles|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|isbn=0-89464985-X|page=772}}&lt;/ref&gt; Për autorët e tjerë, kreshtat e larta në vertebrat e saj sugjerojnë një lidhje me ''Spinosaurus''.&lt;ref name=&quot;ADW64&quot;&gt;{{cite journal|last=Walker|first=Alick D.|author-link=Alick Walker|year=1964|title=Triassic reptiles from the Elgin area: ''Ornithosuchus'' and the origin of carnosaurs|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Series B, Biological Sciences|volume=248|pages=53–134|doi=10.1098/rstb.1964.0009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ASR66&quot;&gt;{{cite book|last=Romer|first=Alfred S.|author-link=Alfred Sherwood Romer|title=Vertebrate Paleontology|url=https://archive.org/details/vertebratepaleon0000rome_q8n3|language=en|edition=Third|year=1966|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|isbn=0-7167-1822-7|page=468}}&lt;/ref&gt; Ky interpretim i ''Acrocanthosaurus'' si spinosaurid u mbajt për të vërtetë në vitet 1980,&lt;ref name=&quot;RLC88&quot;&gt;{{cite book|author=Robert L. Carroll|title=Vertebrate Paleontology and Evolution|url=https://archive.org/details/vertebratepaleon0000carr|year=1988|publisher=W.H. Freeman and Company|isbn=0716718227}}&lt;/ref&gt; dhe u përsërit në librat gjysmë-teknikë të kohës.&lt;ref name=&quot;DL83&quot;&gt;{{cite book|author=David Lambert|title=A Field Guide to Dinosaurs|url=https://archive.org/details/fieldguidetodino00lamb|language=en|year=1983|publisher=Avon Books|location=New York|isbn=0-380-83519-3|chapter=Spinosaurids|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetodino00lamb/page/84 84]–85}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DBN85&quot;&gt;{{cite book|title=The Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs: An Original and Compelling Insight into Life in the Dinosaur Kingdom|chapter=Carnosaurs|year=1985|publisher=Crescent Books|author=David B. Norman|location=New York|pages=62–67|isbn=0-517-468905}}&lt;/ref&gt;

Vertebra shpinore të gjata nga Kretaku i Hershëm në Angli njëherë e një kohë konsideroheshin shumë të ngjashme me ato të ''Acrocanthosaurus'',&lt;ref name = &quot;DFG82&quot;/&gt; dhe më 1988 [[Gregory S. Paul]] e emërtuan si një specie e dytë e gjinisë, ''A. altispinax''.&lt;ref name=&quot;GSP88&quot;&gt;{{cite book|author=Gregory S. Paul|title=Predatory Dinosaurs of the World|url=https://archive.org/details/predatorydinosau00paul|language=en|year=1988|publisher=Simon &amp; Schuster|location=New York|isbn=0-671-61946-2|chapter=Genus ''Acrocanthosaurus''|pages=[https://archive.org/details/predatorydinosau00paul/page/314 314]–315}}&lt;/ref&gt; Këto kocka iu atribuan fillimisht ''[[Altispinax]]'', një teropod anglez ndryshe i njohur vetëm nga dhëmbët, dhe ky atribuim bëri që një autor të propozonte se ''Altispinax'' vetë ishte një sinonim për ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;DFG82&quot;&gt;{{cite book|last=Glut|first=Donald F.|title=The New Dinosaur Dictionary|url=https://archive.org/details/newdinosaurdicti00glut|language=en|year=1982|publisher=Citadel Press|location=Secaucus, NJ|isbn=0-8065-0782-9|pages=[https://archive.org/details/newdinosaurdicti00glut/page/39 39], 48}}&lt;/ref&gt; Këto vertebra më vonë iu atribuan një gjinie të re ''[[Becklespinax]]'', i veçuar edhe nga ''Acrocanthosaurus'' dhe ''Altispinax''.&lt;ref name=&quot;olshevsky1991&quot;&gt;{{cite_book|last=Olshevsky|first=George|author-link=George Olshevsky|year=1991|title=A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia|location=San Diego|publisher=Publications Requiring Research|page=196}}&lt;/ref&gt;

== Zbulimi dhe emërtimi ==
[[Skeda:Acrocanthosaurusskeleton.jpg|parapamje|right|Skelet i montuar ''Acrocanthosaurus'' në pamje anësore]]

''Acrocanthosaurus'' është i emërtuar pas kreshtave të tij të larta, nga Greqishtja e vjetër ''ɑκρɑ''/''akra'' (&quot;i lartë&quot;), ''ɑκɑνθɑ''/''akantha'' (gjemb) dhe ''σɑʊρος''/''sauros'' (&quot;hardhucë&quot;).&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Henry George Liddell|author2=Robert Scott|year=1980|title=Greek–English Lexicon, Abridged Edition|url=https://archive.org/details/lexicon00lidd|language=en|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-910207-4}}&lt;/ref&gt;  Ka një specie me emër (''A. atokensis''), që emërtohet pas Kontesë Atoka në Oklahoma, ku u kampionët e parë. Emri u vendos më 1950 nga paleontologët amerikanë J. Willis Stovall dhe Wann Langston, Jr.&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;/&gt; Langston kishte propozuar edhe emrin &quot;Acracanthus atokaensis&quot; për gjininë dhe llojin në tezën e tij të papublikuar për diplomën e master-it më 1947,&lt;ref name=&quot;WLJ47&quot;&gt;{{cite book|author=Wann Langston, Jr.|year=1947|title=A new genus and species of Cretaceous theropod dinosaur from the Trinity of Atoka County, Oklahoma. Unpublished M.S. thesis|publisher=University of Oklahoma}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CCL94&quot;&gt;{{cite journal|author1=Nicholas J. Czaplewski|author2=Richard L. Cifelli|author3=Wann Langston, Jr.|year=1994|title=Catalog of type and figured fossil vertebrates. Oklahoma Museum of Natural History|journal=Oklahoma Geological Survey Special Publication|volume=94|issue=1|pages=1–35}}&lt;/ref&gt; por emri u ndryshua në ''Acrocanthosaurus atokensis'' për publikimin formal.

Përveç skeleteve të plota që janë në muzetë e Karolinës Veriore dhe Dakotës Jugore, ''Acrocanthosaurus'' mund të njihet nga mbetje të paplota jashtë Oklahomës dhe Teksasit. Një dhëmb i gjendur në Arizonën jugore i referohet kësaj gjinie,&lt;ref name=&quot;ratkevich1997&quot;&gt;{{cite_book|last=Ratkevich|first=Ronald P.|year=1997|chapter=Dinosaur remains of southern Arizona|editor=Wolberg, Donald L.; Stump, Edward; &amp; Rosenberg, Gary|title=Dinofest International: Proceedings of a Symposium Held at Arizona State University|publisher=Academy of Natural Sciences|location=Philadelphia|isbn=978-0935868944}}&lt;/ref&gt; dhe shenja të dhëmbëve janë gjetur në kockat e sauropodëve nga e njëjta zonë.&lt;ref name=&quot;ratkevich1998&quot;&gt;{{cite_journal|last=Ratkevich|first=Ronald P.|year=1998|title=New Cretaceous brachiosaurid dinosaur, ''Sonorasaurus thompsoni'' gen. et sp. nov., from Arizona|journal=Journal of the Arizona-Nevada Academy of Science|volume=31|issue=1|pages=71–82}}&lt;/ref&gt; Disa dhëmbë nga Formacioni Shkëmbor Arundel në Maryland janë përshkruar si pothuajse identikë me ato të ''Acrocanthosaurus'' dhe mund të jenë të një përfaqësuesi lindor të gjinisë.&lt;ref name=&quot;lipka1998&quot;&gt;{{cite_book|last=Lipka|first=Thomas R.|year=1998|chapter=The affinities of the enigmatic theropods of the Arundel Clay facies (Aptian), Potomac Formation, Atlantic Coastal Plain of Maryland|editor=[[Spencer G. Lucas|Lucas, Spencer G.]]; [[James Kirkland (paleontologist)|Kirkland, James I.]]; &amp; Estep, J.W.|title=Lower and Middle Cretaceous Terrestrial Ecosystems|series=New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin '''14'''|pages=229–234}}&lt;/ref&gt; Shumë dhëmbë dhe kocka të tjera nga formacione të ndryshme gjeologjike mespërmes Shteteve të Bashkuara perëndimore gjithashtu janë lidhur me ''Acrocanthosaurus'', por shumica e tyre janë identifikuar gabim.&lt;ref name=&quot;harris1998b&quot;&gt;{{cite_book|last=Harris|first=Jerald D.|year=1998|chapter=Large, Early Cretaceous theropods in North America|editor=[[Spencer G. Lucas|Lucas, Spencer G.]]; [[James Kirkland (paleontologist)|Kirkland, James I.]]; &amp; Estep, J.W.|title=Lower and Middle Cretaceous Terrestrial Ecosystems|series=New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin '''14'''|pages=225–228}}&lt;/ref&gt;

== Paleobiologjia ==
=== Funksioni i gjymtyrëve të përparme ===
Si shumica e teropodëve të tjerë jo-avianë, gjymtyrët e përparme të ''Acrocanthosaurus'' nuk kryenin kontakt me tokën dhe nuk përdoreshin për lëvizje ; në vend të kësaj kishin funksion grabitqar. Zbulimi i një gjymtyre të përparme të plotë (NCSM 14345) lejoi analizat e para për funksionin dhe zonën e lëvizshmërisë së saj te ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Phil Senter|author2=James H. Robins|year=2005|title=Range of motion in the forelimb of the theropod dinosaur ''Acrocanthosaurus atokensis'', and implications for predatory behaviour|journal=Journal of Zoology|volume=266|issue=3|pages=307–318|doi=10.1017/S0952836905006989}}&lt;/ref&gt; Studimi ekzaminoi sipërfaqen e kockave që mund të lidheshin me kocka të tjera që determinonin sa larg ky kyç mund të lëvizte pa u ndrydhur. Në shumë nga kyçet, kockat nuk përshtateshin bashkë plotësisht, duke indikuar një prezencë të kërcit në kyçe, siç vihet re në shumë arkozaurë që jetojnë. Ndër zbulimeve të tjera, studimi sugjeroi se, në një pozicion prehjeje, gjymtyrët e përparme do të vareshin nga shpatullat me humerusin e anuar pak mbrapa, bërryli i përthyer dhe kthetrat të kthyera.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

Shpatulla e ''Acrocanthosaurus'' ishte e kufizuar në zonën e lëvizshmërisë krahasuar me atë të njeriut. Krahu nuk mund të lëkundej në një rreth të plotë, por lëkundej mbrapsht 109° në drejtim vertikal, kështu që humerusi mund të anohej pak përpara. Lëkundja përpata ishte e kufizuar në vetëm 24° në drejtim vertikal. Krahu nuk mund të arrinte një pozicion vertikal kur lëkundej për poshtë, por mund ta lëkundte sipër 9° horizontalisht. Lëvizshmëria e bërrylit ishin gjithashtu të kufizuara krahasuar me njerëzit, me një zonë lëvizshmërie të vetëm 57°. Krahu nuk mund të shtriqej plotësisht, as nuk mund të përthyhej shumë larg. Humerusi e kishte të pamundur të formonte kënd të drejtë me parakrahun. Rrezja dhe shtiza (kockat e parakrahut) lidheshin bashkë, kështu që nuk ishte i mundur rrotullimi.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

Asnjë nga kockat e kyçit të dorës nuk  përshtatej saktësisht, duke sugjeruar prezencën e një sasie të madhe kërci në kyç, gjë që e rëndonte atë. Të gjitha gishtat kishin mundësi të përthyheshin mbrapsht deri aty sa të preknin kyçin. Kur përkulej, gishti i mesit takohej me gishtin e parë, kurse gishti i tretë rrotullohej përbrenda. Gishti i parë i dorës zotëronte kthetrën më të madhe, që ishte e përkulur në atë mënyrë që ishte e kthyer mbrapa në drejtimin e pjesës së poshtme të dorës. Gjithashtu edhe kthetra e mesme mund të ketë qenë e përkulur, kurse kthetra e tretë, gjithashtu më e vogla, kishte mundësi edhe të zgjerohej, edhe të përkulej.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

Pasi determinoi zonën e lëvizshmërisë në kyçet e gjymtyrës së përparme, studimi vazhdon me hipotezimin rreth zakoneve grabitqare të ''Acrocanthosaurus''. Gjymtyrët e përparme nuk mund të lëkundeshin shumë përpara, të pamundura edhe të gërvishtnin qafën e vetë kafshës. Kështu që ato nuk mund të jenë përdorur në kapjen fillestare të presë dhe ndoshta ''Acrocanthosaurus'' përdorte gojën kur gjuante. Nga ana tjetër, gjymtyrët e përparme ishin të afta të lëkundeshin mbrapsht shumë fort. Kur preja kapej në nofulla, gjymtyrët e përparme (që ishin shumë muskuloze) mund të lëkundeshin mbrapsht për të shtrënguar prenë dhe të parandalonte arratisjen e saj. Kur kafsha pre përpiqej të tërhiqej prej andej, ajo vetëm mund të jetë shpuar edhe më shumë nga kthetrat e përkulura të dy gishtave të parë. Zgjerueshmëria ekstreme e gishtave mund të ketë qenë një adaptim që e lejonte ''Acrocanthosaurus'' të mbanin prenë pa frikën e ndrydhjes. Atëherë kur preja pengohej nga trupi, ''Acrocanthosaurus'' mund të jetë lëshuar me nofullat e tij. Një tjetër mundësi është që ''Acrocanthosaurus'' e mbante prenë në nofullat e tij, kur në mënyrë të përsëritur lëkundte mbrapa gjymtyrët e tij të përparme, duke shkaktuar plagë të mëdha me kthetrat e tij.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

=== Truri dhe struktura e brendshme e veshit ===
 [[Skeda:Acroc.jpg |parapamje|Kafka e ''Acrocanthosaurus'', Muzeu i Shkencave Natyrore në Karolinën Veriore.]]
Më 2005, shkencëtarët restauruan një kopje të zgavrës kafkore të ''Acrocanthosaurus'' duke përdorur tomografi të llogaritur për të analizuar hapësirat e ndryshme në tru. Në jetë, shumë nga hapësirat mund të jenë mbushur me meningjet dhe lëngjet truno-shpinore, duke shtuar dhe trurin bashkë. Megjithatë, tiparet e përgjithshme të trurit dhe nervat kafkore mund të determinohen nga kopja dhe krahasuar me teropodët e tjerë të cilëve u është krijuar kopja. Ndërsa truri është i ngjashëm me shumë teropodë, ai është më shumë i ngjashëm me ato të alosauridëve. Ai më shumë i përngjan truve të ''Carcharodontosaurus'' dhe ''Giganotosaurus'' sesa atyre të ''Allosaurus'' ose ''Sinraptor'', duke dhënë më shumë mbështetje për hipotezën se ''Acrocanthosaurus'' ishte karkarodontosaurid.&lt;ref name=&quot;franzosarowe2005&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Jonathan Franzosa|author2=Timothy Rowe|year=2005|title=Cranial endocast of the Cretaceous theropod dinosaur ''Acrocanthosaurus atokensis''|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=25|issue=4|pages=859–864|url=http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract&amp;issn=0272-4634&amp;volume=025&amp;issue=04&amp;page=0859|doi=10.1671/0272-4634(2005)025[0859:CEOTCT]2.0.CO;2}}&lt;/ref&gt;

Truri ishte në formë S-je, me pak zgjerim të hemisferave cerebrale, duke e bërë më shumë të ngjashëm me krokodilin sesa me zogjtë. Kjo është në lidhje me konservimin e trurit të teropodëve jo-celurosauriane.  ''Acrocanthosaurus'' kishte tru të madh dhe një bulb olfaktor bulbor, duke indikuar një nuhatje të mirë. Rindërtimi i kanaleve gjysmërrethore të veshit, që kontrollojnë ekuilibrin, tregon se koka mbahej 25° horizontalisht. Kjo determinohej duke orientuar kopjen ashtu që kanali anësor gjysmërrethor të ishte paralel me tokën, siç është normalisht një kafshë në një qëndrim vigjilent.&lt;ref name=&quot;franzosarowe2005&quot;/&gt;

=== Gjurmë këmbësh të mundshme ===
[[Skeda:Texas Acrocanthosaurus tracksites.png|parapamje|Disa konte në Teksas ku gjurmë teropodi të madh janë gjetur në Formacionin Glen Rose.]]
Formacioni Glen Rose në Teksasin qendror ruan shumë gjurmë këmbësh dinozauri, duke përfshirë gjurmë të mëdha teropodësh me tre gishta. Një nga shtigjet më të famshme u zbulua përgjatë lumit Paluxy në Dinosaur Valley State Park, një seksion i cili tani është në ekspozitë në Muzeun Amerikan të Historisë Natyrale në [[New York|Nju Jork]],&lt;ref name=&quot;bird1941&quot;&gt;{{cite_journal|last=Bird|first=Roland T.|year=1941|title=A dinosaur walks into the museum|journal=Natural History|volume=43|pages=254–261}}&lt;/ref&gt; ndonëse disa vende të tjera përreth shtetit janë përshkruar në literatura.&lt;ref name=&quot;rogers2002&quot;&gt;{{cite_journal|last=Rogers|first=Jack V.|year=2002|title=Theropod dinosaur trackways in the Lower Cretaceous (Albian) Glen Rose Formation, Kinney County, Texas|journal=Texas Journal of Science|volume=54|issue=2|pages=133–142}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hawthorneetal2002&quot;&gt;{{cite_journal|author=Michael J. Hawthorne|author2=Rena M. Bonem|author3=James O. Farlow|author4=James O. Jones|year=2002|title=Ichnology, stratigraphy and paleoenvironment of the Boerne Lake Spillway dinosaur tracksite, south-central Texas|journal=Texas Journal of Science|volume=54|issue=4|pages=309–324}}&lt;/ref&gt; Është e pamundur të thuash se cila kafshë i bëri ato gjurmë, sepse asnjë kockë fosile nuk është lidhur me gjurmët. Megjithatë, shkencëtarët për një kohë të gjatë e kanë konsideruar të mundshëm se ato gjurmë i përkasin ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;langston1974&quot;&gt;{{cite_journal|last=Langston|first=Wann|year=1974|title=Non-mammalian Comanchean tetrapods|journal=Geoscience and Man|volume=3|pages=77–102}}&lt;/ref&gt; Një studim i vitit 2001 krahasoi gjurmët e këmbëve në Glen Rose me këmbët e shumë teropodëve të mëdhenj por nuk mund t’i atribuonte me siguri ato te një gjini e përcaktuar. Gjithsesi, studimi shënon se gjurmët ishin në madhësinë dhe formën e parashikuar për ''Acrocanthosaurus''. Për shkak se Formacioni Glen Rose është afër Formacionit Antlers dhe Formacioneve të Maleve Binjake si në pozicion gjeografik ashtu edhe në moshë gjeologjike dhe i vetmi teropod i madh i njohur në këto formacione është ''Acrocanthosaurus'', studimi nxori përfundimin se ''Acrocanthosaurus'' ishte më i munduri që t’i ketë bërë ato gjurmë.&lt;ref name=&quot;farlow2001&quot;&gt;{{cite_book|last=Farlow|first=James O.|author-link=James Farlow|chapter=''Acrocanthosaurus'' and the maker of Comanchean large-theropod footprints|editor=[[Darren Tanke|Tanke, Darren]]; &amp; [[Ken Carpenter|Carpenter, Ken]].|title=Mesozoic Vertebrate Life|location=Bloomington|publisher=Indiana University Press|pages=408–427|isbn=978-0253339072|year=2001}}&lt;/ref&gt;
[[Skeda:Apatosaurus and trackway.jpg|parapamje|left|Gjurmët e teropodit të Glen Rose dhe ''Apatosaurus'' i montuar në sfond, AMNH]]

Gjurmët e famshme të Glen Rose të shfaqura në Nju Jork përfshijnë gjurmë të këmbësh teropodësh që i përkisnin disa individëve që lëviznin në të njëjtin drejtim me mbi dymbdëdhjetë dinozaurë sauropodë. Gjurmët e teropodit janë disa herë të gjetura mbi gjurmët e sauropodëve, duke indikuar se ato u formuan më vonë. Kjo është çuar më tej sepse ekzistojnë prova që një grup i vogël i ''Acrocanthosaurus'' ishte duke gjuajtur një grup sauropodësh.&lt;ref name=&quot;bird1941&quot;/&gt; Ndërsa është interesante dhe bindëse, kjo hipotezë është e vështirë për t’u provuar dhe gjithashtu ekzistojnë shpjegime të tjera. Për shembull, disa teropodë të vetëm mund të kenë lëvizur në të njëjtin drejtim disa herë pasi sauropodët kishin kaluar, duke krijuar pamjen e një grupi që gjuante prenë e vet. E njëjta gjë mund të thuhet edhe për &quot;tufën&quot; e supozuar të sauropodëve, që mund ose mund të mos kenë lëvizur në grup.&lt;ref name=&quot;lockley1991&quot;&gt;{{cite_book|last=Lockley|first=Martin G.|year=1991|title=Tracking Dinosaurs: A New Look at an Ancient World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521394635|page=252}}&lt;/ref&gt; Në një pikë që kalon në shtegun e një prej sauropodëve, një nga gjurmët e teropodit mungon, fakt i cili është cituar si provë për një sulm.&lt;ref name=&quot;thomasfarlow1997&quot;&gt;{{cite_journal|author1=David A. Thoma|author2=James O. Farlow|year=1997|title=Tracking a dinosaur attack|journal=Scientific American|volume=266|issue=6|pages=48–53}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, disa shkencëtarë të tjerë e dyshojnë vlefshmërinë e këtij interpretimi sepse sauropodi nuk ndryshoi të ecurën, siç do pritej kur një grabitqar i madh gjendej afër.&lt;ref name=&quot;lockley1991&quot;/&gt;

== Paleoekologjia ==
 [[Skeda:Acrocantosaurus4.jpg|parapamje|Një çift ''Acrocanthosaurus'' në lëvizje.]]
Fosilë ''Acrocanthosaurus'' janë gjetur në Formacionin e Maleve Binjake në Teksasin verior dhe në Formacionin Antlers në Oklahomën jugore. Mosha e disa formacioneve biologjike është gjetur duke përdorur biostratigrafi (analizim i moshës së shtresave shkëmbore) në vend të matjes radiometrike (që fokusohet në mbetjet radiokative). Bazuar në ndryshimet e grupit të amonitëve, kufiri midis fazave Aptian dhe Albian të Kretakut të Hershëm është vendosur përbrenda Formacionit Glen Rose në Teksas, që mund të përmbajë gjurmë këmbësh të ''Acrocanthosaurus'' dhe shtrihet pak më sipër se Formacioni i Maleve Binjake. Kjo tregon se Formacioni i Maleve Binjake vendoset i tëri në fazën Aptiane, që zgjati nga 125 në 112&amp;nbsp;milion vjet më parë.&lt;ref name=&quot;jacobsetal1991&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Louis L. Jacobs|author2=Dale A Winkler|author3=Patrick A. Murry|year=1991|title=On the age and correlation of Trinity mammals, Early Cretaceous of Texas, USA|journal=Newsletter of Stratigraphy|volume=24|pages=35–43}}&lt;/ref&gt; Formacioni Antlers përmban fosile të ''[[Deinonychus]]'' dhe ''[[Tenontosaurus]]'', dy gjini dinozaurësh gjithashtu të gjetur në Formacionin Cloverly në Montana, që është datuar në fazat Aptian dhe Albian, duke sugjeruar një moshë të ngjashme me Antlers.&lt;ref name=&quot;brinkmanetal1998&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Daniel L. Brinkman|author2=Richard L. Cifelli|author3=Nicholas J. Czaplewski|year=1998|title=First occurrence of ''Deinonychus antirrhopus'' (Dinosauria: Theropoda) from the Antlers Formation (Lower Cretaceous: Aptian – Albian) of Oklahoma|journal=Oklahoma Geological Survey Bulletin|volume=146|pages=1–27}}&lt;/ref&gt; Kështu që ''Acrocanthosaurus'' ka ekzistuar ndërmjet 125 dhe 100 milionë vjetëve më parë.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;/&gt;

Gjatë kësaj kohe, zona e mbrojtur në formacionet e Maleve Binjake dhe Antlers ishte një luginë, lumi i së cilës derdhej në detin e brendshëm të cekët. Disa milionë vjet më vonë, ky det do të zgjerohej në veri, duke u bërë Deti i Brendshëm Perëndimor dhe duke ndarë Amerikën Veriore në dy për pothuajse gjithë Kretakun e Hershëm. Formacioni Glen Rose përfaqëson një mjedis bregdetar, me gjurmët e mundshme të ''Acrocanthosaurus'' të ruajtura nga përgjatë bregut të lashtë. Meqë ''Acrocanthosaurus'' ishte një grabitqar i madh, pritet që ai të kishte zonë banimi të madhe dhe të jetonte në mjedise të ndryshme të asaj zone.&lt;ref name=&quot;farlow2001&quot;/&gt; Kafshë që mund të kenë qenë pre e ''Acrocanthosaurus'' mund të përfshijnë sauropodë si ''Paluxysaurus''&lt;ref name=&quot;rose2007&quot;&gt;{{cite_journal|last=Rose|first=Peter J.|year=2007|title=A new titanosauriform sauropod (Dinosauria: Saurischia) from the Early Cretaceous of central Texas and its phylogenetic relationships|journal=Palaeontologia Electronica|volume=10|issue=2|pages=65|url=http://palaeo-electronica.org/2007_2/00063/index.html|language=en}} [published online]&lt;/ref&gt; ose edhe sauropodin gjigand ''Sauroposeidon'',&lt;ref name=&quot;wedel2000&quot;&gt;{{cite_journal|last=Wedel|first=Matthew J.|year=2000|title=''Sauroposeidon proteles'', a new sauropod from the Early Cretaceous of Oklahoma|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=20|issue=1|pages=109–114|url=http://sauroposeidon.net/Wedel-et-al_2000a_sauroposeidon.pdf|doi=10.1671/0272-4634(2000)020[0109:SPANSF]2.0.CO;2|format=PDF|access-date=18 maj 2010|archive-date=31 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071031032826/http://sauroposeidon.net/Wedel-et-al_2000a_sauroposeidon.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; gjithashtu edhe ornitopodë të mëdhenj si ''Tenontosaurus''.&lt;ref name=&quot;winlkeretal1997&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Louis L. Jacobs|author2=Dale A Winkler|author3=Patrick A. Murry|title=A new species of ''Tenontosaurus'' (Dinosauria: Ornithopoda) from the Early Cretaceous of Texas|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=17|issue=2|pages=330–348|url=http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm|access-date=18 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927204451/http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm|language=en|archive-date=27 shtator 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Teropodi tjetër më i vogël ''Deinonychus'' gjithashtu sillej vërdallë në atë zonë por me një gjatësi prej 3&amp;nbsp;metra ka shumë mundësi që jepte sfidë minimale për ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;brinkmanetal1998&quot;/&gt;

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20090517004239/http://naturalsciences.org/microsites/faqs/acro.html ''Acrocanthosaurus'' FAQ] from the North Carolina Museum of Natural Sciences.
* ''Acrocanthosaurus'' [https://archive.today/20121219221008/home.comcast.net/~eoraptor/Carnosauria.htm%23Acrocanthosaurusatokensis entry] at [https://web.archive.org/web/20120716040812/http://home.comcast.net/~eoraptor/Home.html The Theropod Database].
* ''Acrocanthosaurus'' [https://web.archive.org/web/20070107225524/http://www.paleograveyard.com/acrocanthosaurus.html skeletal images] at The Grave Yard.
* History of &quot;[http://www.wmnh.com/wmge0000.htm Fran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210065255/http://www.wmnh.com/wmge0000.htm |date=10 shkurt 2007 }}&quot; (NCSM 14345)
* [https://web.archive.org/web/20021219001536/http://www.amnh.org/exhibitions/expeditions/treasure_fossil/Treasures/Glen_Rose_Trackway/glenrose.html?50 The Glen Rose Trackway] at the [http://www.amnh.org/ American Museum of Natural History].
* [http://csotonyi.com/Acrocanthosaurus_atokensis.html Life restoration of ''Acrocanthosaurus atokensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100920053519/http://csotonyi.com/Acrocanthosaurus_atokensis.html |date=20 shtator 2010 }} by paleoartist [http://csotonyi.com/ Julius T. Csotonyi].

== Referime ==
{{reflist|30em}}

{{Artikull i përkryer|dita=22|muaj=11|viti=2011}}

[[Kategoria:Kafshë parahistorike]]</text>
      <sha1>3ykxw41ikvv5xbmv1rliqcckmfusoo0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001364</id>
      <parentid>3001270</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36342" sha1="e45zdqlsb3seevdrf3m82699dki8s4x" xml:space="preserve">{{Italic title}}
{{taxobox 
| name = ''Acrocanthosaurus''
| image = Acrocanthosaurus skeleton (1).jpg
| fossil_range = {{fossil range|116|110}}
| image_caption = Një ''Acrocanthosaurus'' i montuar (NCSM 14345) në Muzeun e Shkencës Natyrore në Karolinën Veriore.
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Zvarranikët|Reptilia]]
| superordo = [[Dinosauria]]
| ordo = [[Saurischia]]
| subordo = [[Theropoda]]
| superfamilia = [[Allosauroidea]]
| familia = [[Allosauridae]] ose ''[[Carcharodontosauridae]]''
| genus = '''''Acrocanthosaurus'''
| genus_authority = [[J. Willis Stovall|Stovall]] &amp; [[Wann Langston, Jr.|Langston]], 1950
| subdivision_ranks = [[Lloji (biologji)|Speciet]]
| subdivision = 
* ''A. atokensis'' ([[lloji]]) &lt;br /&gt;&lt;small&gt;Stovall &amp; Langston, 1950&lt;/small&gt;
| synonyms =
* &quot;Acracanthus&quot; &lt;small&gt;Langston ''vide'' Czaplewski, Cifelli, &amp; Langston, W.R., 1994 (''[[nomen nudum]]'')&lt;/small&gt;
}}
'''''Acrocanthosaurus''''' (që do të thotë hardhucë me kreshta të larta) është një gjini e [[Dinozaurët|dinozaurëve]] teropodë që ekzistoi në atë që është sot Amerika Veriore gjatë epokës Aptiane dhe fillimin e epokës Albiane gjatë Kretakut të hershëm.  Si gjithë gjinitë e dinozaurëve, ''Acrocanthosaurus'' përmban veç një specie, ''A. atokensis''.  Fosilet e kësaj specieje që kanë mbetur gjenden në shtetet amerikane të Oklahomës dhe Teksasit, megjithëse në Meriland janë gjetur dhëmbë që i atribuohen ''Acrocanthosaurus''.

''Acrocanthosaurus'' ishte një grabitqar dykëmbor.  Siç e thotë edhe emri, ai është më shumë i njohur për numrin e lartë të kreshtave në shumë nga vertebrat e tij, që mbështesnin shumë muskuj mbi qafën, kurrizin dhe legenin e kafshës.  ''Acrocanthosaurus'' ishte një nga teropodët më të mëdhenj, rreth 12 metra i gjatë dhe peshonte deri në 6,17 tonë.&lt;ref name=&quot;batesetal2009&quot;&gt;Bates, K.T., Manning, P.L., Hodgetts, D. and Sellers, W.I. (2009). &quot;Estimating Mass Properties of Dinosaurs Using Laser Imaging and 3D Computer Modelling.&quot; ''PLoS ONE'', '''4'''(2): e4532. doi:10.1371/journal.pone.0004532 [http://www.plosone.org/article/info:doi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0004532 Online full text].&lt;/ref&gt; Gjurmë këmbësh të teropodëve të mëdhenj që janë gjetur në Teksas mund të kenë qenë të ''Acrocanthosaurusit'', megjithëse nuk ka një lidhje direkte me eshtrat e mbetura prej skeletit.

Zbulimet e fundit kanë shpjeguar shumë detaje të anatomisë së tij, duke lejuar studimet e specializuara që fokusohen në strukturën e trurit të tij dhe funksionin e gjymtyrëve të përparme. Gjithsesi, ka akoma një debat rreth lidhjeve të tij evolucionare dhe disa shkencëtarë e kanë klasifikuar atë si një alosaurid, kurse disa të tjerë si një karkarodontosaurid. ''Acrocanthosaurusi'' ishte teropodi më I madh në ekosistemin e tij dhe ka mundësi të ketë qenë një grabitqar alfa që gjuante sauropodë dhe ornitopodë të mëdhenj.

== Përshkrimi ==
[[Skeda:Acrocanthoscale.svg|majtas|parapamje|250x250px|Madhësitë relative të Akrokantosaurusit dhe njeriut.]]
Megjithëse pak më i vogël se të afërmit e tij gjigantë si ''Giganotosaurus'', ''Acrocanthosaurusi'' ishte prapë se prapë një nga teropodët më të mëdhenj që ka ekzistuar. Individi më i gjatë që njihet u mat dhe ishte 11,5 metra nga koka te këmbët dhe peshonte 6.177 kilogramë.&lt;ref name=&quot;batesetal2009&quot;/&gt; Vetëm kafka ishte afërsisht 1.3 metra e gjatë.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;&gt;{{cite journal|author-link=Phil Currie|author1=Kenneth Carpenter|author2=Philip J. Currie|year=2000|title=A new specimen of ''Acrocanthosaurus atokensis'' (Theropoda, Dinosauria) from the Lower Cretaceous Antlers Formation (Lower Cretaceous, Aptian) of Oklahoma, USA|journal=Geodiversitas|volume=22|issue=2|pages=207–246|url=http://www.mnhn.fr/publication/geodiv/g00n2a3.html}}&lt;/ref&gt;

Kafka e ''Acrocanthosaurusit'', si shumica e alosauridëve të tjerë, ishte e gjatë, e ulët dhe e ngushtë.  Hapësira në zgavrën e syrit (fenestra antorbitale) ishte shumë e madhe, më shumë se çereku i gjatësisë së kafkës dhe sa dy të tretat e lartësisë së saj (kafkës).  Sipërfaqja e jashtme e nofullës së sipërme dhe sipërfaqja e sipërme e kockës hundore në majë të noçkës nuk ishin aq të ashpra sa ato të ''Giganotosaurusit'' apo ato të ''Carcharodontosaurusit''.  Kreshta të ulëta dhe të vogla ngriheshin prej kockës hundore, dhe shkonin nga secila anë e hundës ose noçkës nga flegrat, deri te syri, që pastaj vazhdonte te kockat lakrimale ose lotore.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt; Ky është një tipar karakteristik i alosauridëve.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;&gt;{{cite_book|author-link=Thomas R. Holtz, Jr.|author1=Ralph Molnar|author2=Phil Currie|author3=Thomas R. Holtz|year=2004|chapter=Basal Tetanurae|editor=[[David Weishampel|Weishampel, David B.]]; [[Peter Dodson|Dodson, Peter]]; &amp; Osmólska, Halszka|title=The Dinosauria|edition=Second|publisher=University of California Press|location=Berkeley|pages=71–110|isbn=0-520-24209-2}}&lt;/ref&gt; Ndryshe nga Alosaurusi, nuk kishte një të ngritur në kockën lotore përballë syrit. Kockat lotore dhe postorbitale bashkoheshin për të formuar një vetull të trashë, e parë kjo edhe te karkaroontosauridët dhe te abelisauridët, që nuk ishin të lidhur. Nëntëmbëdhjetë dhëmbë të kthyer ishin të vendosur në secilën anë të nofullës së sipërme, por numri i dhëmbëve në nofullën e poshtme nuk është i ditur. Dhëmbët e ''Acrocanthosaurusit'' janë më të gjerë se ato të ''Karkandontosaurusit'' dhe nuk kishin sipërfaqe të ashpër, si të rrudhosur që kishin karkandontosauridët. Nofulla e poshtme ishte e kthyer nga cepi i përparmë, ashtu si te ''Giganotosaurusi'', dhe gjithashtu e cektë, kurse pjesa tjetër mbrapa saj ishte shumë e thellë.  ''Acrocanthosaurusi'' dhe ''Giganotosaurus'' kishin të përbashkët një kreshtë horizontale në sipërfaqen e jashtme të kockës surangulare (pjesa e mbrapme e nofullës së poshtme), poshtë nyjës që e lidhte atë me kafkën.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt;
[[Skeda:Acrocanthosaurus atokensis.png|majtas|parapamje|250x250px|Pёrshtypja e një artisti për ''Acrocanthosaurus atokensis''.]]
Tipari dallues i ''Acrocanthosaurusit'' ishte radha e kreshtave të larta, të gjendura në vertebrat e qafës, kurrizit, legenit dhe në bishtin e sipërm, që mund të ketë qenë më shumë se 2,5 herë sa lartësia e vertebrave nga të cilat ato zgjerohen.&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;&gt;{{cite_journal|author1=J. Willis Stovall|author2=Wann Langston, Jr.|year=1950|title=''Acrocanthosaurus atokensis'', a new genus and species of Lower Cretaceous Theropoda from Oklahoma|journal=American Midland Naturalist|volume=43|pages=696–728|doi=10.2307/2421859}}&lt;/ref&gt; Dinozaurët e tjerë kishin gjithashtu kreshta të larta në kurriz, disa herë shumë më të larta se ato të ''Acrocanthosaurus''. Për shembull, ''Spinosaurusi'' (i palidhur me Acrocanthosaurusin) kishte kreshta afërsisht 2 metra të gjatë, rreth 11 herë më të larta se vertebrat e tij.&lt;ref name=&quot;molnaretal1990&quot;&gt;{{cite_book|author1=Ralph Molnar|author2=Sergei M. Kurzanov|author3=Dong Zhiming|year=1990|chapter=Carnosauria|editor=[[David Weishampel|Weishampel, David B.]]; [[Peter Dodson|Dodson, Peter]]; &amp; Osmólska, Halszka|title=The Dinosauria|edition=First|publisher=University of California Press|location=Berkeley|pages=169–209|isbn=0-520-06727-4}}&lt;/ref&gt; Kreshtat e poshtme të Acrocanthosaurusit ishin të lidhura, duke mundësuar muskuj të fuqishëm si ato të bizonit modern, duke formuar një kreshtë të gjatë dhe të trashë poshtë kurrizit.&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;/&gt; Funksioni i kreshtave ngelet i panjohur, ndonëse ai mund të jetë përfshirë në komunikim, në ruajtjen e lipideve dhe në kontrollin e temperaturës.  Të gjitha vertebrat e qafës dhe kurrizit kishin depresione (pleurocoels) të shumta në anë, kurse vertebrat e bishtit kishin depresione më të vogla.  Ky është tipar më i ngjashëm me karkarodontosauridët sesa me ''Allosaurusin''.&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;&gt;{{cite_journal|last=Harris|first=Jerald D.|year=1998|title=A reanalysis of ''Acrocanthosaurus atokensis'', its phylogenetic status, and paleobiological implications, based on a new specimen from Texas|journal=New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin|volume=13|pages=1–75}}&lt;/ref&gt;

Përveç vertebrave, ''Acrocanthosaurusi'' kishte një skelet tipik alosauridi. ''Acrocanthosaurusi'' ishte dykëmbor, me një bisht të rëndë dhe të gjatë që kundër-drejtpeshonte kokën dhe trupin, duke ruajtur qendrën e gravitetit mbi legenin e tij. Gjymtyrët e tij të përparme ishin më të shkurtra dhe robuste se sa ato të ''Allosaurusit'' por për të tjerat ishin të ngjashme: çdo dorë kishte tre njësi me kthetra. Ndryshe nga shumë dinozaurë vrapues, femuri i tij ishte më i gjatë se tibia dhe metatarsalet,&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;/&gt; duke sugjeruar se ''Acrocanthosaurusi'' nuk ishte njw vrapues i shpejtw.&lt;ref name=&quot;naishetal2001&quot;&gt;{{cite_book|author1=Darren Naish|author2=Stephen Hutt|author3=David M. Martill|author-link=Darren Nais|year=2001|chapter=Saurischian Dinosaurs 2: Theropods|title=Dinosaurs of the Isle of Wight|location=Londër|publisher=The Palaeontological Association|pages=242–309|isbn=978-0901702722}}&lt;/ref&gt; Jo-çuditërisht, kockat e prapme të këmbëve të ''Acrocanthosaurusit'' ishin në përpjesëtimisht më robuste se i afërmi i tij më i vogël ''Allosaurus''. Këmbët e tij kishin katër njësi secila, ndonëse siç është tipike për teropodët, njësia e parë ishte shumë më e vogël se pjesa tjetër dhe nuk bënte kontakt me tokën.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;/&gt;

== Klasifikimi dhe sistematika ==
 [[Skeda:Acrocanthosaurus head.png|parapamje|Restaurimi i kokës]]
''Acrocanthosaurus'' është i klasifikuar në superfamiljen Allosauroidea në nënrendin Tetanurae.  Kjo superfamilje karakterizohet nga kreshtat në kockat lotore dhe hundore në majë të turirit dhe procese të gjata neurale në vertebrat e qafës, ndër të tjera tipare.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;/&gt; Fillimisht ishte i vendosur në familjen Allosauridae bashkë me ''Allosaurus'',&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;/&gt; një vendosje gjithashtu e mbështetur nga disa studime të tanishme.&lt;ref name=&quot;curriecarpenter2000&quot;/&gt; Shkencëtarë të tjerë e klasifikojnë si një anëtar të lidhur me familjen Carcharodontosauridae.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;harris1998&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;serenoetal1996&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Paul Sereno|author2=Didier B. Dutheil|author3=M. Iarochene|author4=Hans C.E. Larsson|author5=Gabrielle H. Lyon|author6=Paul M. Magwene|author7=Christian A. Sidor|author8=David J. Varricchio|author9=[Jeffrey A. Wilson|year=1996|title=Predatory dinosaurs from the Sahara and Late Cretaceous faunal differentiation|journal=Science|volume=272|issue=5264|pages=986–991|doi=10.1126/science.272.5264.986|pmid=8662584}}&lt;/ref&gt;

Në kohën e zbulimit të tij, ''Acrocanthosaurus'' dhe shumica e teropodëve të tjerë të mëdhenj njiheshin vetëm nga mbetje të fragmentuara, duke çuar në klasifikime me variacione të ndryshme për këtë gjini. [[J. Willis Stovall]] dhe [[Wann Langston, Jr.]] ishin të parët që e vendosën atë te &quot;Antrodemidae,&quot; ekuivalente me Alosauridët, por u zhvendos në një kosh taksonomik (grup ku vendosen kafshët që nuk i përshtaten asnjë grupi) të quajtur Megalosauridae nga [[Alfred Sherwood Romer]] më 1956.&lt;ref name=&quot;ASR56&quot;&gt;{{cite book|last=Romer|first=Alfred S.|author-link=Alfred Sherwood Romer|year=1956|title=Osteology of the Reptiles|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|isbn=0-89464985-X|page=772}}&lt;/ref&gt; Për autorët e tjerë, kreshtat e larta në vertebrat e saj sugjerojnë një lidhje me ''Spinosaurus''.&lt;ref name=&quot;ADW64&quot;&gt;{{cite journal|last=Walker|first=Alick D.|author-link=Alick Walker|year=1964|title=Triassic reptiles from the Elgin area: ''Ornithosuchus'' and the origin of carnosaurs|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Series B, Biological Sciences|volume=248|pages=53–134|doi=10.1098/rstb.1964.0009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ASR66&quot;&gt;{{cite book|last=Romer|first=Alfred S.|author-link=Alfred Sherwood Romer|title=Vertebrate Paleontology|url=https://archive.org/details/vertebratepaleon0000rome_q8n3|language=en|edition=Third|year=1966|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|isbn=0-7167-1822-7|page=468}}&lt;/ref&gt; Ky interpretim i ''Acrocanthosaurus'' si spinosaurid u mbajt për të vërtetë në vitet 1980,&lt;ref name=&quot;RLC88&quot;&gt;{{cite book|author=Robert L. Carroll|title=Vertebrate Paleontology and Evolution|url=https://archive.org/details/vertebratepaleon0000carr|year=1988|publisher=W.H. Freeman and Company|isbn=0716718227}}&lt;/ref&gt; dhe u përsërit në librat gjysmë-teknikë të kohës.&lt;ref name=&quot;DL83&quot;&gt;{{cite book|author=David Lambert|title=A Field Guide to Dinosaurs|url=https://archive.org/details/fieldguidetodino00lamb|language=en|year=1983|publisher=Avon Books|location=New York|isbn=0-380-83519-3|chapter=Spinosaurids|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetodino00lamb/page/84 84]–85}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DBN85&quot;&gt;{{cite book|title=The Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs: An Original and Compelling Insight into Life in the Dinosaur Kingdom|chapter=Carnosaurs|year=1985|publisher=Crescent Books|author=David B. Norman|location=New York|pages=62–67|isbn=0-517-468905}}&lt;/ref&gt;

Vertebra shpinore të gjata nga Kretaku i Hershëm në Angli njëherë e një kohë konsideroheshin shumë të ngjashme me ato të ''Acrocanthosaurus'',&lt;ref name = &quot;DFG82&quot;/&gt; dhe më 1988 [[Gregory S. Paul]] e emërtuan si një specie e dytë e gjinisë, ''A. altispinax''.&lt;ref name=&quot;GSP88&quot;&gt;{{cite book|author=Gregory S. Paul|title=Predatory Dinosaurs of the World|url=https://archive.org/details/predatorydinosau00paul|language=en|year=1988|publisher=Simon &amp; Schuster|location=New York|isbn=0-671-61946-2|chapter=Genus ''Acrocanthosaurus''|pages=[https://archive.org/details/predatorydinosau00paul/page/314 314]–315}}&lt;/ref&gt; Këto kocka iu atribuan fillimisht ''[[Altispinax]]'', një teropod anglez ndryshe i njohur vetëm nga dhëmbët, dhe ky atribuim bëri që një autor të propozonte se ''Altispinax'' vetë ishte një sinonim për ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;DFG82&quot;&gt;{{cite book|last=Glut|first=Donald F.|title=The New Dinosaur Dictionary|url=https://archive.org/details/newdinosaurdicti00glut|language=en|year=1982|publisher=Citadel Press|location=Secaucus, NJ|isbn=0-8065-0782-9|pages=[https://archive.org/details/newdinosaurdicti00glut/page/39 39], 48}}&lt;/ref&gt; Këto vertebra më vonë iu atribuan një gjinie të re ''[[Becklespinax]]'', i veçuar edhe nga ''Acrocanthosaurus'' dhe ''Altispinax''.&lt;ref name=&quot;olshevsky1991&quot;&gt;{{cite_book|last=Olshevsky|first=George|author-link=George Olshevsky|year=1991|title=A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia|location=San Diego|publisher=Publications Requiring Research|page=196}}&lt;/ref&gt;

== Zbulimi dhe emërtimi ==
[[Skeda:Acrocanthosaurusskeleton.jpg|parapamje|right|Skelet i montuar ''Acrocanthosaurus'' në pamje anësore]]

''Acrocanthosaurus'' është i emërtuar pas kreshtave të tij të larta, nga Greqishtja e vjetër ''ɑκρɑ''/''akra'' (&quot;i lartë&quot;), ''ɑκɑνθɑ''/''akantha'' (gjemb) dhe ''σɑʊρος''/''sauros'' (&quot;hardhucë&quot;).&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Henry George Liddell|author2=Robert Scott|year=1980|title=Greek–English Lexicon, Abridged Edition|url=https://archive.org/details/lexicon00lidd|language=en|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-910207-4}}&lt;/ref&gt;  Ka një specie me emër (''A. atokensis''), që emërtohet pas Kontesë Atoka në Oklahoma, ku u kampionët e parë. Emri u vendos më 1950 nga paleontologët amerikanë J. Willis Stovall dhe Wann Langston, Jr.&lt;ref name=&quot;stovalllangston1950&quot;/&gt; Langston kishte propozuar edhe emrin &quot;Acracanthus atokaensis&quot; për gjininë dhe llojin në tezën e tij të papublikuar për diplomën e master-it më 1947,&lt;ref name=&quot;WLJ47&quot;&gt;{{cite book|author=Wann Langston, Jr.|year=1947|title=A new genus and species of Cretaceous theropod dinosaur from the Trinity of Atoka County, Oklahoma. Unpublished M.S. thesis|publisher=University of Oklahoma}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CCL94&quot;&gt;{{cite journal|author1=Nicholas J. Czaplewski|author2=Richard L. Cifelli|author3=Wann Langston, Jr.|year=1994|title=Catalog of type and figured fossil vertebrates. Oklahoma Museum of Natural History|journal=Oklahoma Geological Survey Special Publication|volume=94|issue=1|pages=1–35}}&lt;/ref&gt; por emri u ndryshua në ''Acrocanthosaurus atokensis'' për publikimin formal.

Përveç skeleteve të plota që janë në muzetë e Karolinës Veriore dhe Dakotës Jugore, ''Acrocanthosaurus'' mund të njihet nga mbetje të paplota jashtë Oklahomës dhe Teksasit. Një dhëmb i gjendur në Arizonën jugore i referohet kësaj gjinie,&lt;ref name=&quot;ratkevich1997&quot;&gt;{{cite_book|last=Ratkevich|first=Ronald P.|year=1997|chapter=Dinosaur remains of southern Arizona|editor=Wolberg, Donald L.; Stump, Edward; &amp; Rosenberg, Gary|title=Dinofest International: Proceedings of a Symposium Held at Arizona State University|publisher=Academy of Natural Sciences|location=Philadelphia|isbn=978-0935868944}}&lt;/ref&gt; dhe shenja të dhëmbëve janë gjetur në kockat e sauropodëve nga e njëjta zonë.&lt;ref name=&quot;ratkevich1998&quot;&gt;{{cite_journal|last=Ratkevich|first=Ronald P.|year=1998|title=New Cretaceous brachiosaurid dinosaur, ''Sonorasaurus thompsoni'' gen. et sp. nov., from Arizona|journal=Journal of the Arizona-Nevada Academy of Science|volume=31|issue=1|pages=71–82}}&lt;/ref&gt; Disa dhëmbë nga Formacioni Shkëmbor Arundel në Maryland janë përshkruar si pothuajse identikë me ato të ''Acrocanthosaurus'' dhe mund të jenë të një përfaqësuesi lindor të gjinisë.&lt;ref name=&quot;lipka1998&quot;&gt;{{cite_book|last=Lipka|first=Thomas R.|year=1998|chapter=The affinities of the enigmatic theropods of the Arundel Clay facies (Aptian), Potomac Formation, Atlantic Coastal Plain of Maryland|editor=[[Spencer G. Lucas|Lucas, Spencer G.]]; [[James Kirkland (paleontologist)|Kirkland, James I.]]; &amp; Estep, J.W.|title=Lower and Middle Cretaceous Terrestrial Ecosystems|series=New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin '''14'''|pages=229–234}}&lt;/ref&gt; Shumë dhëmbë dhe kocka të tjera nga formacione të ndryshme gjeologjike mespërmes Shteteve të Bashkuara perëndimore gjithashtu janë lidhur me ''Acrocanthosaurus'', por shumica e tyre janë identifikuar gabim.&lt;ref name=&quot;harris1998b&quot;&gt;{{cite_book|last=Harris|first=Jerald D.|year=1998|chapter=Large, Early Cretaceous theropods in North America|editor=[[Spencer G. Lucas|Lucas, Spencer G.]]; [[James Kirkland (paleontologist)|Kirkland, James I.]]; &amp; Estep, J.W.|title=Lower and Middle Cretaceous Terrestrial Ecosystems|series=New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin '''14'''|pages=225–228}}&lt;/ref&gt;

== Paleobiologjia ==
=== Funksioni i gjymtyrëve të përparme ===
Si shumica e teropodëve të tjerë jo-avianë, gjymtyrët e përparme të ''Acrocanthosaurus'' nuk kryenin kontakt me tokën dhe nuk përdoreshin për lëvizje ; në vend të kësaj kishin funksion grabitqar. Zbulimi i një gjymtyre të përparme të plotë (NCSM 14345) lejoi analizat e para për funksionin dhe zonën e lëvizshmërisë së saj te ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Phil Senter|author2=James H. Robins|year=2005|title=Range of motion in the forelimb of the theropod dinosaur ''Acrocanthosaurus atokensis'', and implications for predatory behaviour|journal=Journal of Zoology|volume=266|issue=3|pages=307–318|doi=10.1017/S0952836905006989}}&lt;/ref&gt; Studimi ekzaminoi sipërfaqen e kockave që mund të lidheshin me kocka të tjera që determinonin sa larg ky kyç mund të lëvizte pa u ndrydhur. Në shumë nga kyçet, kockat nuk përshtateshin bashkë plotësisht, duke indikuar një prezencë të kërcit në kyçe, siç vihet re në shumë arkozaurë që jetojnë. Ndër zbulimeve të tjera, studimi sugjeroi se, në një pozicion prehjeje, gjymtyrët e përparme do të vareshin nga shpatullat me humerusin e anuar pak mbrapa, bërryli i përthyer dhe kthetrat të kthyera.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

Shpatulla e ''Acrocanthosaurus'' ishte e kufizuar në zonën e lëvizshmërisë krahasuar me atë të njeriut. Krahu nuk mund të lëkundej në një rreth të plotë, por lëkundej mbrapsht 109° në drejtim vertikal, kështu që humerusi mund të anohej pak përpara. Lëkundja përpata ishte e kufizuar në vetëm 24° në drejtim vertikal. Krahu nuk mund të arrinte një pozicion vertikal kur lëkundej për poshtë, por mund ta lëkundte sipër 9° horizontalisht. Lëvizshmëria e bërrylit ishin gjithashtu të kufizuara krahasuar me njerëzit, me një zonë lëvizshmërie të vetëm 57°. Krahu nuk mund të shtriqej plotësisht, as nuk mund të përthyhej shumë larg. Humerusi e kishte të pamundur të formonte kënd të drejtë me parakrahun. Rrezja dhe shtiza (kockat e parakrahut) lidheshin bashkë, kështu që nuk ishte i mundur rrotullimi.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

Asnjë nga kockat e kyçit të dorës nuk  përshtatej saktësisht, duke sugjeruar prezencën e një sasie të madhe kërci në kyç, gjë që e rëndonte atë. Të gjitha gishtat kishin mundësi të përthyheshin mbrapsht deri aty sa të preknin kyçin. Kur përkulej, gishti i mesit takohej me gishtin e parë, kurse gishti i tretë rrotullohej përbrenda. Gishti i parë i dorës zotëronte kthetrën më të madhe, që ishte e përkulur në atë mënyrë që ishte e kthyer mbrapa në drejtimin e pjesës së poshtme të dorës. Gjithashtu edhe kthetra e mesme mund të ketë qenë e përkulur, kurse kthetra e tretë, gjithashtu më e vogla, kishte mundësi edhe të zgjerohej, edhe të përkulej.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

Pasi determinoi zonën e lëvizshmërisë në kyçet e gjymtyrës së përparme, studimi vazhdon me hipotezimin rreth zakoneve grabitqare të ''Acrocanthosaurus''. Gjymtyrët e përparme nuk mund të lëkundeshin shumë përpara, të pamundura edhe të gërvishtnin qafën e vetë kafshës. Kështu që ato nuk mund të jenë përdorur në kapjen fillestare të presë dhe ndoshta ''Acrocanthosaurus'' përdorte gojën kur gjuante. Nga ana tjetër, gjymtyrët e përparme ishin të afta të lëkundeshin mbrapsht shumë fort. Kur preja kapej në nofulla, gjymtyrët e përparme (që ishin shumë muskuloze) mund të lëkundeshin mbrapsht për të shtrënguar prenë dhe të parandalonte arratisjen e saj. Kur kafsha pre përpiqej të tërhiqej prej andej, ajo vetëm mund të jetë shpuar edhe më shumë nga kthetrat e përkulura të dy gishtave të parë. Zgjerueshmëria ekstreme e gishtave mund të ketë qenë një adaptim që e lejonte ''Acrocanthosaurus'' të mbanin prenë pa frikën e ndrydhjes. Atëherë kur preja pengohej nga trupi, ''Acrocanthosaurus'' mund të jetë lëshuar me nofullat e tij. Një tjetër mundësi është që ''Acrocanthosaurus'' e mbante prenë në nofullat e tij, kur në mënyrë të përsëritur lëkundte mbrapa gjymtyrët e tij të përparme, duke shkaktuar plagë të mëdha me kthetrat e tij.&lt;ref name=&quot;senterrobins2005&quot;/&gt;

=== Truri dhe struktura e brendshme e veshit ===
 [[Skeda:Acroc.jpg |parapamje|Kafka e ''Acrocanthosaurus'', Muzeu i Shkencave Natyrore në Karolinën Veriore.]]
Më 2005, shkencëtarët restauruan një kopje të zgavrës kafkore të ''Acrocanthosaurus'' duke përdorur tomografi të llogaritur për të analizuar hapësirat e ndryshme në tru. Në jetë, shumë nga hapësirat mund të jenë mbushur me meningjet dhe lëngjet truno-shpinore, duke shtuar dhe trurin bashkë. Megjithatë, tiparet e përgjithshme të trurit dhe nervat kafkore mund të determinohen nga kopja dhe krahasuar me teropodët e tjerë të cilëve u është krijuar kopja. Ndërsa truri është i ngjashëm me shumë teropodë, ai është më shumë i ngjashëm me ato të alosauridëve. Ai më shumë i përngjan truve të ''Carcharodontosaurus'' dhe ''Giganotosaurus'' sesa atyre të ''Allosaurus'' ose ''Sinraptor'', duke dhënë më shumë mbështetje për hipotezën se ''Acrocanthosaurus'' ishte karkarodontosaurid.&lt;ref name=&quot;franzosarowe2005&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Jonathan Franzosa|author2=Timothy Rowe|year=2005|title=Cranial endocast of the Cretaceous theropod dinosaur ''Acrocanthosaurus atokensis''|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=25|issue=4|pages=859–864|url=http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract&amp;issn=0272-4634&amp;volume=025&amp;issue=04&amp;page=0859|doi=10.1671/0272-4634(2005)025[0859:CEOTCT]2.0.CO;2}}&lt;/ref&gt;

Truri ishte në formë S-je, me pak zgjerim të hemisferave cerebrale, duke e bërë më shumë të ngjashëm me krokodilin sesa me zogjtë. Kjo është në lidhje me konservimin e trurit të teropodëve jo-celurosauriane.  ''Acrocanthosaurus'' kishte tru të madh dhe një bulb olfaktor bulbor, duke indikuar një nuhatje të mirë. Rindërtimi i kanaleve gjysmërrethore të veshit, që kontrollojnë ekuilibrin, tregon se koka mbahej 25° horizontalisht. Kjo determinohej duke orientuar kopjen ashtu që kanali anësor gjysmërrethor të ishte paralel me tokën, siç është normalisht një kafshë në një qëndrim vigjilent.&lt;ref name=&quot;franzosarowe2005&quot;/&gt;

=== Gjurmë këmbësh të mundshme ===
[[Skeda:Texas Acrocanthosaurus tracksites.png|parapamje|Disa konte në Teksas ku gjurmë teropodi të madh janë gjetur në Formacionin Glen Rose.]]
Formacioni Glen Rose në Teksasin qendror ruan shumë gjurmë këmbësh dinozauri, duke përfshirë gjurmë të mëdha teropodësh me tre gishta. Një nga shtigjet më të famshme u zbulua përgjatë lumit Paluxy në Dinosaur Valley State Park, një seksion i cili tani është në ekspozitë në Muzeun Amerikan të Historisë Natyrale në [[New York|Nju Jork]],&lt;ref name=&quot;bird1941&quot;&gt;{{cite_journal|last=Bird|first=Roland T.|year=1941|title=A dinosaur walks into the museum|journal=Natural History|volume=43|pages=254–261}}&lt;/ref&gt; ndonëse disa vende të tjera përreth shtetit janë përshkruar në literatura.&lt;ref name=&quot;rogers2002&quot;&gt;{{cite_journal|last=Rogers|first=Jack V.|year=2002|title=Theropod dinosaur trackways in the Lower Cretaceous (Albian) Glen Rose Formation, Kinney County, Texas|journal=Texas Journal of Science|volume=54|issue=2|pages=133–142}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hawthorneetal2002&quot;&gt;{{cite_journal|author=Michael J. Hawthorne|author2=Rena M. Bonem|author3=James O. Farlow|author4=James O. Jones|year=2002|title=Ichnology, stratigraphy and paleoenvironment of the Boerne Lake Spillway dinosaur tracksite, south-central Texas|journal=Texas Journal of Science|volume=54|issue=4|pages=309–324}}&lt;/ref&gt; Është e pamundur të thuash se cila kafshë i bëri ato gjurmë, sepse asnjë kockë fosile nuk është lidhur me gjurmët. Megjithatë, shkencëtarët për një kohë të gjatë e kanë konsideruar të mundshëm se ato gjurmë i përkasin ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;langston1974&quot;&gt;{{cite_journal|last=Langston|first=Wann|year=1974|title=Non-mammalian Comanchean tetrapods|journal=Geoscience and Man|volume=3|pages=77–102}}&lt;/ref&gt; Një studim i vitit 2001 krahasoi gjurmët e këmbëve në Glen Rose me këmbët e shumë teropodëve të mëdhenj por nuk mund t’i atribuonte me siguri ato te një gjini e përcaktuar. Gjithsesi, studimi shënon se gjurmët ishin në madhësinë dhe formën e parashikuar për ''Acrocanthosaurus''. Për shkak se Formacioni Glen Rose është afër Formacionit Antlers dhe Formacioneve të Maleve Binjake si në pozicion gjeografik ashtu edhe në moshë gjeologjike dhe i vetmi teropod i madh i njohur në këto formacione është ''Acrocanthosaurus'', studimi nxori përfundimin se ''Acrocanthosaurus'' ishte më i munduri që t’i ketë bërë ato gjurmë.&lt;ref name=&quot;farlow2001&quot;&gt;{{cite_book|last=Farlow|first=James O.|author-link=James Farlow|chapter=''Acrocanthosaurus'' and the maker of Comanchean large-theropod footprints|editor=[[Darren Tanke|Tanke, Darren]]; &amp; [[Ken Carpenter|Carpenter, Ken]].|title=Mesozoic Vertebrate Life|location=Bloomington|publisher=Indiana University Press|pages=408–427|isbn=978-0253339072|year=2001}}&lt;/ref&gt;
[[Skeda:Apatosaurus and trackway.jpg|parapamje|left|Gjurmët e teropodit të Glen Rose dhe ''Apatosaurus'' i montuar në sfond, AMNH]]

Gjurmët e famshme të Glen Rose të shfaqura në Nju Jork përfshijnë gjurmë të këmbësh teropodësh që i përkisnin disa individëve që lëviznin në të njëjtin drejtim me mbi dymbdëdhjetë dinozaurë sauropodë. Gjurmët e teropodit janë disa herë të gjetura mbi gjurmët e sauropodëve, duke indikuar se ato u formuan më vonë. Kjo është çuar më tej sepse ekzistojnë prova që një grup i vogël i ''Acrocanthosaurus'' ishte duke gjuajtur një grup sauropodësh.&lt;ref name=&quot;bird1941&quot;/&gt; Ndërsa është interesante dhe bindëse, kjo hipotezë është e vështirë për t’u provuar dhe gjithashtu ekzistojnë shpjegime të tjera. Për shembull, disa teropodë të vetëm mund të kenë lëvizur në të njëjtin drejtim disa herë pasi sauropodët kishin kaluar, duke krijuar pamjen e një grupi që gjuante prenë e vet. E njëjta gjë mund të thuhet edhe për &quot;tufën&quot; e supozuar të sauropodëve, që mund ose mund të mos kenë lëvizur në grup.&lt;ref name=&quot;lockley1991&quot;&gt;{{cite_book|last=Lockley|first=Martin G.|year=1991|title=Tracking Dinosaurs: A New Look at an Ancient World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521394635|page=252}}&lt;/ref&gt; Në një pikë që kalon në shtegun e një prej sauropodëve, një nga gjurmët e teropodit mungon, fakt i cili është cituar si provë për një sulm.&lt;ref name=&quot;thomasfarlow1997&quot;&gt;{{cite_journal|author1=David A. Thoma|author2=James O. Farlow|year=1997|title=Tracking a dinosaur attack|journal=Scientific American|volume=266|issue=6|pages=48–53}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, disa shkencëtarë të tjerë e dyshojnë vlefshmërinë e këtij interpretimi sepse sauropodi nuk ndryshoi të ecurën, siç do pritej kur një grabitqar i madh gjendej afër.&lt;ref name=&quot;lockley1991&quot;/&gt;

== Paleoekologjia ==
 [[Skeda:Acrocantosaurus4.jpg|parapamje|Një çift ''Acrocanthosaurus'' në lëvizje.]]
Fosilë ''Acrocanthosaurus'' janë gjetur në Formacionin e Maleve Binjake në Teksasin verior dhe në Formacionin Antlers në Oklahomën jugore. Mosha e disa formacioneve biologjike është gjetur duke përdorur biostratigrafi (analizim i moshës së shtresave shkëmbore) në vend të matjes radiometrike (që fokusohet në mbetjet radiokative). Bazuar në ndryshimet e grupit të amonitëve, kufiri midis fazave Aptian dhe Albian të Kretakut të Hershëm është vendosur përbrenda Formacionit Glen Rose në Teksas, që mund të përmbajë gjurmë këmbësh të ''Acrocanthosaurus'' dhe shtrihet pak më sipër se Formacioni i Maleve Binjake. Kjo tregon se Formacioni i Maleve Binjake vendoset i tëri në fazën Aptiane, që zgjati nga 125 në 112&amp;nbsp;milion vjet më parë.&lt;ref name=&quot;jacobsetal1991&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Louis L. Jacobs|author2=Dale A Winkler|author3=Patrick A. Murry|year=1991|title=On the age and correlation of Trinity mammals, Early Cretaceous of Texas, USA|journal=Newsletter of Stratigraphy|volume=24|pages=35–43}}&lt;/ref&gt; Formacioni Antlers përmban fosile të ''[[Deinonychus]]'' dhe ''[[Tenontosaurus]]'', dy gjini dinozaurësh gjithashtu të gjetur në Formacionin Cloverly në Montana, që është datuar në fazat Aptian dhe Albian, duke sugjeruar një moshë të ngjashme me Antlers.&lt;ref name=&quot;brinkmanetal1998&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Daniel L. Brinkman|author2=Richard L. Cifelli|author3=Nicholas J. Czaplewski|year=1998|title=First occurrence of ''Deinonychus antirrhopus'' (Dinosauria: Theropoda) from the Antlers Formation (Lower Cretaceous: Aptian – Albian) of Oklahoma|journal=Oklahoma Geological Survey Bulletin|volume=146|pages=1–27}}&lt;/ref&gt; Kështu që ''Acrocanthosaurus'' ka ekzistuar ndërmjet 125 dhe 100 milionë vjetëve më parë.&lt;ref name=&quot;holtzetal2004&quot;/&gt;

Gjatë kësaj kohe, zona e mbrojtur në formacionet e Maleve Binjake dhe Antlers ishte një luginë, lumi i së cilës derdhej në detin e brendshëm të cekët. Disa milionë vjet më vonë, ky det do të zgjerohej në veri, duke u bërë Deti i Brendshëm Perëndimor dhe duke ndarë Amerikën Veriore në dy për pothuajse gjithë Kretakun e Hershëm. Formacioni Glen Rose përfaqëson një mjedis bregdetar, me gjurmët e mundshme të ''Acrocanthosaurus'' të ruajtura nga përgjatë bregut të lashtë. Meqë ''Acrocanthosaurus'' ishte një grabitqar i madh, pritet që ai të kishte zonë banimi të madhe dhe të jetonte në mjedise të ndryshme të asaj zone.&lt;ref name=&quot;farlow2001&quot;/&gt; Kafshë që mund të kenë qenë pre e ''Acrocanthosaurus'' mund të përfshijnë sauropodë si ''Paluxysaurus''&lt;ref name=&quot;rose2007&quot;&gt;{{cite_journal|last=Rose|first=Peter J.|year=2007|title=A new titanosauriform sauropod (Dinosauria: Saurischia) from the Early Cretaceous of central Texas and its phylogenetic relationships|journal=Palaeontologia Electronica|volume=10|issue=2|pages=65|url=http://palaeo-electronica.org/2007_2/00063/index.html|language=en}} [published online]&lt;/ref&gt; ose edhe sauropodin gjigand ''Sauroposeidon'',&lt;ref name=&quot;wedel2000&quot;&gt;{{cite_journal|last=Wedel|first=Matthew J.|year=2000|title=''Sauroposeidon proteles'', a new sauropod from the Early Cretaceous of Oklahoma|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=20|issue=1|pages=109–114|url=http://sauroposeidon.net/Wedel-et-al_2000a_sauroposeidon.pdf|doi=10.1671/0272-4634(2000)020[0109:SPANSF]2.0.CO;2|format=PDF|access-date=18 maj 2010|archive-date=31 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071031032826/http://sauroposeidon.net/Wedel-et-al_2000a_sauroposeidon.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; gjithashtu edhe ornitopodë të mëdhenj si ''Tenontosaurus''.&lt;ref name=&quot;winlkeretal1997&quot;&gt;{{cite_journal|author1=Louis L. Jacobs|author2=Dale A Winkler|author3=Patrick A. Murry|title=A new species of ''Tenontosaurus'' (Dinosauria: Ornithopoda) from the Early Cretaceous of Texas|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=17|issue=2|pages=330–348|url=http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm|access-date=18 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927204451/http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm|language=en|archive-date=27 shtator 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Teropodi tjetër më i vogël ''Deinonychus'' gjithashtu sillej vërdallë në atë zonë por me një gjatësi prej 3&amp;nbsp;metra ka shumë mundësi që jepte sfidë minimale për ''Acrocanthosaurus''.&lt;ref name=&quot;brinkmanetal1998&quot;/&gt;

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20090517004239/http://naturalsciences.org/microsites/faqs/acro.html ''Acrocanthosaurus'' FAQ] from the North Carolina Museum of Natural Sciences.
* ''Acrocanthosaurus'' [https://archive.today/20121219221008/home.comcast.net/~eoraptor/Carnosauria.htm%23Acrocanthosaurusatokensis entry] at [https://web.archive.org/web/20120716040812/http://home.comcast.net/~eoraptor/Home.html The Theropod Database].
* ''Acrocanthosaurus'' [https://web.archive.org/web/20070107225524/http://www.paleograveyard.com/acrocanthosaurus.html skeletal images] at The Grave Yard.
* History of &quot;[http://www.wmnh.com/wmge0000.htm Fran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210065255/http://www.wmnh.com/wmge0000.htm |date=10 shkurt 2007 }}&quot; (NCSM 14345)
* [https://web.archive.org/web/20021219001536/http://www.amnh.org/exhibitions/expeditions/treasure_fossil/Treasures/Glen_Rose_Trackway/glenrose.html?50 The Glen Rose Trackway] at the [http://www.amnh.org/ American Museum of Natural History].
* [http://csotonyi.com/Acrocanthosaurus_atokensis.html Life restoration of ''Acrocanthosaurus atokensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100920053519/http://csotonyi.com/Acrocanthosaurus_atokensis.html |date=20 shtator 2010 }} by paleoartist [http://csotonyi.com/ Julius T. Csotonyi].

== Referime ==
{{reflist|30em}}

{{Artikull i përkryer|dita=22|muaj=11|viti=2011}}

[[Kategoria:Kafshë parahistorike]]</text>
      <sha1>e45zdqlsb3seevdrf3m82699dki8s4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sabit Idrizi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86777</id>
    <revision>
      <id>3001140</id>
      <parentid>2854447</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2511" sha1="t4xqadrc8zj5igusvkfnrnjf0ea1clt" xml:space="preserve">
'''Sabit Idrizi''' u lind më [[16 shtator]] [[1955]] në Cerajë, fshati më verior i [[Kosova|Kosovës]] i banuar me [[shqiptarët|shqiptarë]]. Ka studiuar [[gjuha shqipe|gjuhën]] dhe letërsinë shqipe. Deri më tash ka botuar këta libra: &quot;Pesha e fundshekullit&quot;, poezi, 1995; &quot;Përderisa është e martë&quot;, poezi, 1997; &quot;Diell me dhëmbë&quot;, poezi, 1998; &quot;Finalja e zhgënjimit...&quot;, ditar, 2000; &quot;Mbretëresha është gjallë&quot;, poezi, 2006; &quot;Zarfi&quot;, roman, 2008 dhe &quot;Ma fsheh bregun tjeter&quot;, poezi. Përveç çmimeve tjera letrare, Sabit Idrizi ka marrë edhe çmimin letrar në nivel gjithëkombëtar &quot;Konstandin Kristoforidhi&quot;, i cili jepet në [[Elbasani|Elbasan]]. Që nga mbarimi i luftës është shef i Sektorit të Kulturës në komunën e [[Mitrovica|Mitrovicës]], punë të cilën e kryen edhe tash. Tani e shtatë vjet me radhë është edhe kryeredaktor i revistës letrare Fjalë e valë, të cilën e financon Kuvendi i [[Komuna e Mitrovicës|Komunës së Mitrovicës]], e të cilën e nxjerr Shoqata e Shkrimtarëve të Mitrovicës &quot;Jakup Ceraja&quot;. Është redaktor, recensent apo redaktor gjuhësor i mbi 60 librave të autorëve të ndryshëm. Shkrimet e tij letrare janë botuar nëpër shumë revista dhe gazeta që dalin anekënd trojeve shqiptare. Që nga viti 1997 është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Jeton në Mitrovicë.

== Ka kohë ==
:''Ka kohë që përpiqem për t’ju thënë diçka''
:''Diçka për kurrgjënë, diçka për gjithçka''

:''Ka kohë që n’shurdhësi po m’përplaset fjala''
:''Për do kohë të mira, për do kohë t’përdala''

:''Ka kohë që po pres të ma vëni veshin''
:''Ju që iu ka dalë tambli mbi përsheshin''
:''S’di pse ndiej nevojë për ta thënë një fjalë''
:''Se ende s’kam vdekur, se ende jam gjallë''

:''S’di pse ndiej nevojë t’më dëgjoj dikush''
:''Kur thellë brenda meje diçka djeg si prush''

:''Ka kohë që jam mbyllur n’timen dashuri''
:''Më rilind o fjalë, m'shpërthe përsëri...''

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.zeriyt.com/sabit-idrizi-t56381.0.html Më shumë tekste nga Sabit Idrizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121135321/http://www.zeriyt.com/sabit-idrizi-t56381.0.html |date=21 nëntor 2010 }} ''Temat letrare''

{{DEFAULTSORT:Idrizi, Sabit}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lindje 1955]]
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]</text>
      <sha1>t4xqadrc8zj5igusvkfnrnjf0ea1clt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001349</id>
      <parentid>3001140</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="arm5fnw5gmy59dxuhq2ka8nms17lx6b" xml:space="preserve">
'''Sabit Idrizi''' u lind më [[16 shtator]] [[1955]] në Cerajë, fshati më verior i [[Kosova|Kosovës]] i banuar me [[shqiptarët|shqiptarë]]. Ka studiuar [[gjuha shqipe|gjuhën]] dhe letërsinë shqipe. Deri më tash ka botuar këta libra: &quot;Pesha e fundshekullit&quot;, poezi, 1995; &quot;Përderisa është e martë&quot;, poezi, 1997; &quot;Diell me dhëmbë&quot;, poezi, 1998; &quot;Finalja e zhgënjimit...&quot;, ditar, 2000; &quot;Mbretëresha është gjallë&quot;, poezi, 2006; &quot;Zarfi&quot;, roman, 2008 dhe &quot;Ma fsheh bregun tjeter&quot;, poezi. Përveç çmimeve tjera letrare, Sabit Idrizi ka marrë edhe çmimin letrar në nivel gjithëkombëtar &quot;Konstandin Kristoforidhi&quot;, i cili jepet në [[Elbasani|Elbasan]]. Që nga mbarimi i luftës është shef i Sektorit të Kulturës në komunën e [[Mitrovica|Mitrovicës]], punë të cilën e kryen edhe tash. Tani e shtatë vjet me radhë është edhe kryeredaktor i revistës letrare Fjalë e valë, të cilën e financon Kuvendi i [[Komuna e Mitrovicës|Komunës së Mitrovicës]], e të cilën e nxjerr Shoqata e Shkrimtarëve të Mitrovicës &quot;Jakup Ceraja&quot;. Është redaktor, recensent apo redaktor gjuhësor i mbi 60 librave të autorëve të ndryshëm. Shkrimet e tij letrare janë botuar nëpër shumë revista dhe gazeta që dalin anekënd trojeve shqiptare. Që nga viti 1997 është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Jeton në Mitrovicë.

== Ka kohë ==
&lt;poem&gt;
Ka kohë që përpiqem për t’ju thënë diçka
Diçka për kurrgjënë, diçka për gjithçka

Ka kohë që n’shurdhësi po m’përplaset fjala
Për do kohë të mira, për do kohë t’përdala

Ka kohë që po pres të ma vëni veshin
Ju që iu ka dalë tambli mbi përsheshin
S’di pse ndiej nevojë për ta thënë një fjalë
Se ende s’kam vdekur, se ende jam gjallë

S’di pse ndiej nevojë t’më dëgjoj dikush
Kur thellë brenda meje diçka djeg si prush

Ka kohë që jam mbyllur n’timen dashuri
Më rilind o fjalë, m'shpërthe përsëri...
&lt;/poem&gt;

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.zeriyt.com/sabit-idrizi-t56381.0.html Më shumë tekste nga Sabit Idrizi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121135321/http://www.zeriyt.com/sabit-idrizi-t56381.0.html |date=21 nëntor 2010 }} ''Temat letrare''

{{DEFAULTSORT:Idrizi, Sabit}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lindje 1955]]
[[Kategoria:Poetë shqiptarë]]</text>
      <sha1>arm5fnw5gmy59dxuhq2ka8nms17lx6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Materialet Termoplastike</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86936</id>
    <revision>
      <id>3001050</id>
      <parentid>1693966</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="s8zqzkxk22wjueddyn5gw8ukko3kwoy" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
'''Lloje të materialeve termoplastike janë:''' 

Polipropileni i cili është material që ka veti të shkëlqyeshme mekanike.I qëndrueshëm edhe pas 10 milionë lakimesh.Reziston temperaturat deri në 100 C.Përdoret në shenjat e komunikacionit,pjesë mobiljesh, artikuj elektrikë etj.

Elastomeret kanë elasticitet të madh, dhe përdoren në vend të gomave.

Tefloni ka karakteristika të shkëlqyeshme termike dhe përdoret si shtresë mbrojtëse në fëltere dhe enë të ndryshme gatimi.Enët që e kanë shtresën e teflonit nuk e ngjesin ushqimin dhe e ruajnë vlerën ushqyese dhe vitaminoze të ushqimeve.  

PET është material plastik shumë i fortë, përdoret për prodhimet e shisheve me ujë dhe lëngje të gazuara që krijojnë shtypje të madhe të gazrave.

ABS është material i kombinuar plastik që pëtforet për prodhimin e pajisjeve automobilistike,elektronike, dhe aparateve TV.
'''

[[Kategoria:Materiale]]</text>
      <sha1>s8zqzkxk22wjueddyn5gw8ukko3kwoy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mennonitët</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87342</id>
    <revision>
      <id>3001012</id>
      <parentid>1913007</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1881" sha1="09dyot19km21h2s709vtx1ohab5qrkv" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{për përmirësim|Mungon radhitja e artikullit. definimi i termit qe perfaqeson artikullin si titull.}}

[[Skeda:Meno simonis.jpg|250px|right|thumb|Meno Simonis]]
Pranohet se ky fraksion ka dalë në shesh me anë të rrymës baptiste të lëvizjeve reformiste. Si ditë
shpëtimi e llogaritin 25 janarin e vitit 1525. Ata preferojnë që të quhen “protestantë të lirë më të vjetër”.
Thonë se janë ndjekës të [[Jezu Krishti]]t. Ata theksojnë se arma e tyre janë “Fjala e Zotit, Ungjijtë dhe
Dashuria”. Nuk pranojnë që të shërbejnë në ushtri. E mbrojnë ndarjen e kishës nga shteti. Emri i tyre “mennonit” rrjedh prej anëtarësimit të tyre te murgu katolik Menno Simons (1496-1561). Nuk pranojnë që të betohen. E shohin të nevojshme që Zotit t’i jepet fjala për qëllime botërore. Besojnë se me anë të pagëzimit hyjnë në komunitetin e paqes dhe se u falen mëkatet. Jetojnë një jetë të mbyllur karshi botës moderne. Në aspektin numerik pjesa më e madhe e komunitetit janë në [[SHBA]]. Sipas regjistrimit të vitit 1975 ka përafërsisht 60.000 misionarë, të cilët janë të shpërndarë në vende të ndryshme të botës. Supozohet se bota ka afër 550.000 mennonitë. Ata gjithashtu janë anëtarë të lidhjes së kishave botërore&lt;ref&gt;Reller, f. 95-105; Peter Foth, Die Mennoniten, in: Glieder an Einem Leib, Krsg. H. Motel, f. 50-92&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* [http://www.mennoniten.de/ Arbeitsgemeinschaft Mennonitischer Gemeinden in Deutschland]
* [http://www.menno.ch/ Konferenz der Mennoniten der Schweiz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210824083236/https://www.menno.ch/ |date=24 gusht 2021 }}
* [http://www.mennoniten.at/ Mennonitische Freikirche Österreich]&lt;/ref&gt;.

== Burimi i të dhënave ==

{{ref}}

[[Kategoria:Protestantizëm]]
[[Kategoria:Sekte të krishtera]]</text>
      <sha1>09dyot19km21h2s709vtx1ohab5qrkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Funksioni Gama</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88312</id>
    <revision>
      <id>3000996</id>
      <parentid>2850562</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]]</comment>
      <origin>3000996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5087" sha1="t6moc1zd0jist0p4dg72xtlon49prpf" xml:space="preserve">[[Skeda:Gamma_plot.svg|thumb|right|325px|grafiku i funksionit Gama ]]

'''Funksioni gama''' është një funksion në matematikë i cili shënohet me shkronjën greke [[gama|'''Γ''']] i cili është zgjërim i një funksioni tjetër të ashtuquajtur [[Faktorieli|faktoriel]] për numrat real dhe kompleks. Për numrin kompleks ''z'' me pjesë reale pozitive, funksioni gama përkufizohet me shprehjen

:&lt;math&gt; \Gamma(z) = \int_0^\infty  t^{z-1} e^{-t}\,dt\;.&lt;/math&gt;

Ky përkufizim mund të zgjërohet në pjesën e mbetur të rrafshit kompleks por jo për nummrat e plotë negativ. 

Nëse ''n'' është numër i plotë pozitiv atëherë vlen barazimi

:&lt;math&gt; \Gamma(n) = (n-1)!\, &lt;/math&gt;

kjo jep lidhjen me faktorielin.

== Përkufizimi alternativ ==

[[Skeda:Complex_gamma.jpg|thumb|right|Zgjërimi në rrafshin kompleks]]

Shënimin Γ(''z'') e futi [[Adrien-Marie Legendre]]. Nëse pjesa reale e numrit kompleks ''z'' është pozitive (Re[''z''] &gt; 0), atëherë numri i plotë
:&lt;math&gt;
\Gamma(z) = \int_0^\infty  t^{z-1} e^{-t}\,dt 
&lt;/math&gt;
konvergjon apsolutisht. Duke shfrytëzuar integrimin parcial mund të tregojmë se

:&lt;math&gt;\Gamma(z+1)=z \, \Gamma(z).\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,(1) \,\!&lt;/math&gt;

prej këtu rrjedh relacioni 

''n''! = ''n''×(''n''-1)!

Γ(1) e njehsojmë analitikisht:

:&lt;math&gt; \Gamma(1) = \int_0^\infty e^{-t} dt = \lim_{k \rightarrow \infty} -e^{-t} |_0^k = -0 - (-1) = 1. &lt;/math&gt;

Me kombinimin e këtyre dy relacioneve tregojmë se faktorieli është rast i veçantë i funksionit gama:

:&lt;math&gt;\Gamma(n+1) = n \, \Gamma(n) = \cdots = n! \, \Gamma(1) = n!\,&lt;/math&gt;

për të gjithë numrat natyral ''n''. 

== Vlera të veçanta të funksionit gama ==
:&lt;math&gt;
\begin{array}{lll}
\Gamma(-3/2) &amp;= \frac {4\sqrt{\pi}} {3} &amp;\approx 2.363 \\
\Gamma(-1/2) &amp;= -2\sqrt{\pi} &amp;\approx -3.545 \\
\Gamma(1/2) &amp;= \sqrt{\pi} &amp;\approx 1.772 \\
\Gamma(1) &amp;= 0! &amp;= 1 \\
\Gamma(3/2) &amp;= \frac {\sqrt{\pi}} {2} &amp;\approx 0.886 \\
\Gamma(2) &amp;= 1! &amp;= 1 \\
\Gamma(5/2) &amp;= \frac {3 \sqrt{\pi}} {4} &amp;\approx 1.329 \\
\Gamma(3) &amp;= 2! &amp;= 2 \\
\Gamma(7/2) &amp;= \frac {15\sqrt{\pi}} {8} &amp;\approx 3.323 \\
\Gamma(4) &amp;= 3! &amp;= 6 \\
\end{array}
&lt;/math&gt;

{{reflist}}

== Referimet ==

* Philip J. Davis, &quot;Leonhard Euler's Integral: A Historical Profile of the Gamma Function,&quot; ''Am. Math. Monthly'' '''66''', 849-869 (1959)
* Pascal Sebah and Xavier Gourdon. ''Introduction to the Gamma Function''. In [http://numbers.computation.free.fr/Constants/Miscellaneous/gammaFunction.ps PostScript] and [http://numbers.computation.free.fr/Constants/Miscellaneous/gammaFunction.html HTML] formats.
* Bruno Haible &amp; Thomas Papanikolaou. ''[https://web.archive.org/web/20060630101024/http://www.informatik.tu-darmstadt.de/TI/Mitarbeiter/papanik/ps/TI-97-7.dvi Fast multiprecision evaluation of series of rational numbers]''. Technical Report No. TI-7/97, Darmstadt University of Technology, 1997
* Julian Havil, ''Gamma, Exploring Euler's Constant'', ISBN 0-691-09983-9 (c) 2003
* Emil Artin, &quot;The Gamma function&quot;, in Rosen, Michael (ed.) ''Exposition by Emil Artin: a selection''; History of Mathematics 30. Providence, RI: American Mathematical Society (2006).

== Lidhje të jashtme ==

* [http://www.moshier.net/#Cephes Cephes] - C and C++ language special functions math library
* Examples of problems involving the Gamma function can be found at [https://web.archive.org/web/20161002083601/http://www.exampleproblems.com/wiki/index.php?title=Special_Functions Exampleproblems.com].
* [https://web.archive.org/web/20100924080547/http://www.danielsoper.com/statcalc/calc30.aspx Gamma function calculator]
* [http://functions.wolfram.com/webMathematica/FunctionEvaluation.jsp?name=Gamma Wolfram gamma function evaluator (arbitrary precision)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028215555/http://functions.wolfram.com/webMathematica/FunctionEvaluation.jsp?name=Gamma |date=28 tetor 2019 }}
* [https://web.archive.org/web/20080509094419/http://www.mathpages.com/home/kmath163.htm Volume of n-Spheres and the Gamma Function] at MathPages
* [http://www.rskey.org/gamma.htm Computing the Gamma function] - various algorithms
* [https://web.archive.org/web/20101130023249/http://sporkforge.com/math/fcn_graph_eval.php Online tool to graph functions which contain the Gamma function]

=== Për më shumë ===

* Milton Abramowitz and Irene A. Stegun, eds. ''[[Handbook of Mathematical Functions]] with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables.'' New York: Dover, 1972. ''[http://www.math.sfu.ca/~cbm/aands/page_253.htm (See Chapter 6)]''
* G. Arfken and H. Weber. ''Mathematical Methods for Physicists''. Harcourt/Academic Press, 2000. ''(See Chapter 10.)''
* Harry Hochstadt. ''The Functions of Mathematical Physics''. New York: Dover, 1986 ''(See Chapter 3.)''
* W.H. Press, B.P. Flannery, S.A. Teukolsky, and W.T. Vetterling. ''[[Numerical Recipes|Numerical Recipes in C]]''. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1988. ''(See Section 6.1.)''

[[Kategoria:Kombinatorikë]]
[[Kategoria:Matematikë]]</text>
      <sha1>t6moc1zd0jist0p4dg72xtlon49prpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kulla Eiffel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89453</id>
    <revision>
      <id>3000948</id>
      <parentid>2998393</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T14:59:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9106" sha1="f8j4noopmkg5lun1j7nezkshxo0kkk0" xml:space="preserve">{{Infobox building
| emri                 = Kulla Eiffel
| emri_amë             = ''La tour Eiffel''
| gjuha_emrit_amë      =  fr
| image                = Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg
| caption              = Kulla siç shihet nga [[Champ de Mars]]
| location             = [[Qarku i 7-të i Parisit|Qarku i 7-të]], [[Paris]], Francë
&lt;!--
| latd = 48.8583
| longd = 2.2945
--&gt;| kordinatat        = {{coord|48|51|29.6|N|2|17|40.2|E|region:FR-75|display=inline,title}}
| data_fillimit        = 28 janar 1887; 135 vjet më parë
| data_përfundimit     = 15 mars 1889; 133 vjet më parë
| data_hapjes          = 31 mars 1889; 133 vjet më parë
| tipi_ndërtesës       = Kulla e vrojtimit&lt;br /&gt;Kulla e transmetimit
| architectural        = 300 m
| tip                  = 330 m
| top_floor            = 276 m
| floor_count          = 3&lt;ref name=&quot;Emporis&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/110508|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422170104/https://www.emporis.com/buildings/110508|url-status=dead|archive-date=22 prill 2016|title=Eiffel Tower|work=[[Emporis]]|language=en}}&lt;/ref&gt;
| elevator_count        = 8&lt;ref name=&quot;Emporis&quot; /&gt;
| arkitekt              = [[Stephen Sauvestre]]
| structural_engineer   = [[Maurice Koechlin]]&lt;br /&gt;[[Émile Nouguier]]
| main_contractor       = [[Gustave Eiffel|Compagnie des Etablissements Eiffel]]
| owner                 = [[Paris|City of Paris]], France
| management            = {{lang|fr|Société d'Exploitation de la Tour Eiffel}} (SETE)
| website               = {{URL|toureiffel.paris/en}}
| references            = I. {{note|talleststatus}}{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/110508|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422170104/https://www.emporis.com/buildings/110508|url-status=dead|archive-date=22 prill 2016|title=Eiffel Tower|work=[[Emporis]]|language=en}}
}}
[[Skeda:Eiffel Tower Drone 4k-Qx c1X3zfEc-313-251.webm|parapamje|Kulla Eiffel]]
'''Kulla Eiffel''' ([[frëngjisht]]: {{Lang|fr|La tour Eiffel}}) është një kullë prej çeliku që ndodhet në [[Champ de Mars]] në [[Paris]]. Ajo është bërë ikonë ndërkombëtare franceze dhe një nga strukturat më të njohura mbarëkombëtare. Kulla Eiffel, që është ndërtesa më e lartë në [[Paris]] është monumenti me pagesë më i vizituar në botë. E emërtuar sipas inxhinierit dhe projektuesit [[Gustav Eiffel]]. 

Kulla u ndërtua si hark hyrës për [[Exposition Universelle (1889)|Exposition Universelle 1889]]. Edhe pse fillimisht u kritikua nga disa prej artistëve dhe intelektualëve kryesorë francezë për dizajnin e saj, që atëherë ajo është bërë një [[ikonë kulturore]] globale e Francës dhe një nga strukturat më të njohura në botë.&lt;ref name=&quot;Key_figures&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.toureiffel.paris/en/everything-about-the-tower/the-eiffel-tower-at-a-glance.html|title=The Eiffel Tower at a glance|author=SETE|website=Official Eiffel Tower website|language=en|access-date=15 prill 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414130600/http://www.toureiffel.paris/en/everything-about-the-tower/the-eiffel-tower-at-a-glance.html|archive-date=14 prill 2016}}&lt;/ref&gt; Kulla Eifel është monumenti më i vizituar me një tarifë hyrje në botë: 6.91 milionë njerëz u ngjitën në të në 2015. Ajo u caktua një ''[[momunemt historique]]'' në vitin 1964 dhe u emërua pjesë e një [[Vende të trashëgimisë botërore|vend të trashëgimisë botërore]] të [[UNESCO]]-s (&quot;Paris, Bankat e Seine&quot;) në vitin 1991.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Clayson|first=S. Hollis|title=Eiffel Tower|date=2020-02-26|url=https://oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780190922467/obo-9780190922467-0014.xml|work=Architecture, Planning, and Preservation|publisher=Oxford University Press|language=en|doi=10.1093/obo/9780190922467-0014|isbn=978-0-19-092246-7|access-date=2021-11-14}}&lt;/ref&gt;

Kulla është 330 metra e lartë,&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Reuters|date=2022-03-15|title=Eiffel Tower grows six metres after new antenna attached|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/europe/eiffel-tower-grows-six-metres-after-new-antenna-attached-2022-03-15/|access-date=2022-03-15}}&lt;/ref&gt; afërsisht e njëjta lartësi si një ndërtesë 81-katëshe dhe struktura më e lartë në Paris. Baza e saj është katrore, me përmasa 125 metra në secilën anë. Gjatë ndërtimit të saj, Kulla Eifel e kaloi [[Monumenti i Uashingtonit|Monumentin e Uashingtonit]] për t'u bërë struktura më e lartë e bërë nga njeriu në botë, një titull që e mbajti për 41 vjet derisa [[Chrysler Building]] në New York City u përfundua në vitin 1930. Ishte struktura e parë në bota për të kapërcyer lartësinë 200 dhe 300 metra. Për shkak të shtimit të një antene transmetimi në krye të kullës në vitin 1957, ajo tani është më e lartë se ndërtesa Chrysler me 5.2 metra. Duke përjashtuar transmetuesit, Kulla Eifel është struktura e dytë më e lartë më e lartë në Francë pas [[Viaduc de Millau]].

Kulla ka tre nivele për vizitorët, me restorante në nivelin e parë dhe të dytë. Platforma e sipërme e nivelit të lartë është 276 m mbi tokë - kuverta më e lartë e vëzhgimit e aksesueshme për publikun në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]]. Biletat mund të blihen për t'u ngjitur me shkallë ose për t'u ngritur në nivelin e parë dhe të dytë. Ngjitja nga niveli i tokës në nivelin e parë është mbi 300 shkallë, ashtu siç është ngjitja nga niveli i parë në të dytin, duke e bërë të gjithë ngjitjen një ngjitje prej 600 hapash. Edhe pse ka një shkallë në nivelin e lartë, zakonisht është e arritshme vetëm me ashensor.

== Historia ==
[[Skeda:Tour_Eiffel,_July_1888.jpg|parapamje|majtas|Ndërtimi në vitin 1888]]
[[Skeda:Vue aérienne, depuis un ballon, de l'exposition universelle de 1889 par Alphonse Liébert 3b40741.jpg|parapamje|Kulla Eiffel në vitin 1889]]
Projekti i ndërtimit të një kullë 300 metra, lindi me rastin e parapërgatitjeve të &quot;Exposition universelle&quot;.  

Ka afërsisht 2 500 000 ribatina të vendosura në kullë. U deshën pese muaj për të ndërtuar bazamentin dhe 21 muaj për të ndërtuar konstruksionin metalik të kullës, që përbente një shpejtësi rekord ndërtimi dhe kjo vetëm me 121 punonjës në kullë dhe 100 të tjerë që punonin në parafabrikimin e pjesëve matike në tokë. Këmbët e kullës janë të vendosura në katër pikat e horizontit L-P-V-J me një distancë 125 metra nga njëra tjetra. Gjatësia e kullës në 1889 ishte 321,27 metra; sot me gjithë antenën në maje është 324 metra. Kulla peshon 10 000 ton, dhe në kohë me ere zhvendoset në maje afërsisht 6-7 cm. Nëse do të flisnim për numrin e vizitoreve, Kulla Eifel është pa dyshim monumenti më i vizituar në botë; një shifër mesatare e këtyre.

== Galeria ==
&lt;gallery&gt;
Skeda:Lightning striking the Eiffel Tower - NOAA.jpg|Vetëtimë në (3 qershor 1902, ora 21:20)
Skeda:Tour Eiffel Ascenseur Roux, Combaluzier et Lepape.jpg|Një nga ashensorë të Kullës 
Skeda:EiffelTraeger.jpg|Struktura e Hekurit të Kullës
Skeda:Tour_Eiffel_vista_inferior.jpg|Kati i parë
Tour Eiffel - 20150801 15h30 (10621).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Referime ==
{{Reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
{{Commons}}
* [http://www.tour-eiffel.fr Official website of the Eiffel Tower] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205121142/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/ |date=5 dhjetor 2010 }} {{Fr icon}}
* [http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk Official website of the Eiffel Tower] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527193408/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/ |date=27 maj 2010 }} (anglisht)
* [http://www.worldtour360.com/360.php?country=France&amp;swf=UnderEiffelTower20100505 360° Panoramic view - Under the Eiffel Tower] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701091023/http://www.worldtour360.com/360.php?country=France&amp;swf=UnderEiffelTower20100505 |date=1 korrik 2012 }} (anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20090707100723/http://www.memagazine.org/backissues/membersonly/feb05/departments/news_notes/news_note.html Mechanical Engineering Magazine: Deconstructing Eiffel] (anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20170912182117/http://eiffel-tower-catia.com/ Reconstructing the Eiffel Tower in CATIA ,3DXML file to download and CG Images] (anglisht)
* [http://bbs.keyhole.com/ubb/showthreaded.php/Cat/0/Number/268868/an/0/page/3#268868 3D render of the Eiffel Tower for use in Google Earth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201011413/http://bbs.keyhole.com/ubb/showthreaded.php/Cat/0/Number/268868/an/0/page/3#268868 |date=1 dhjetor 2008 }} (anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20070609061147/http://dspt.club.fr/tour_eiffel.htm The first transmitters at Eiffel Tower] (anglisht)
* [https://web.archive.org/web/20100602004606/http://www.life.com/image/first/in-gallery/41432/eiffel-tower-a-french-beauty Eiffel Tower: A French Beauty] (anglisht)  

[[Kategoria:Francë]]
[[Kategoria:Panaire botërore]]
[[Kategoria:Vendbanim pa koordinata]]</text>
      <sha1>f8j4noopmkg5lun1j7nezkshxo0kkk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aurela Gaçe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90427</id>
    <revision>
      <id>3001266</id>
      <parentid>2987710</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5315" sha1="shd2m695cxi92uelz3bdplbe9mu8d31" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Aurela Gaçe
| image = [[Skeda:Aurela.jpg|200px]]
| title = 
| emri i vërtetë = Aurela Gaçe
| birth_date = [[16 tetor]] [[1974]]
| birth_place = [[Vlora|Vlorë]]
| death_date =
| death_place =
| role të shquar = 
| rroga =
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi =
| bashkëshort = 
| nationality = [[shqiptarët|shqiptare]]
| website = [http://www.aurelagace.com/ www.aurelagace.com]
}}

Këngëtarja shqiptare '''Aurela Gaçe''' ka lindur më [[16 tetor]] të vitit [[1974]], në Llakatund të qytetit bregdetar të Vlorës. Gaçe ka filluar të këndojë që në moshën 4 vjeç e gjysmë në Festivalin e Fëmijëve në qytetin e saj Vlorë. Aty ka spikatur talenti i saj, që do të shpalosej më tej gjatë gjithë fëmijërisë në ngjarje muzikore, ku edhe ka fituar mjaft çmime.

Për Aurelën shkolla ka qenë vendi i marrjes së dijes, por ajo shumicën e kohës e kalonte duke kënduar. Si natyrë mund të cilësohet rebele. 

Mendja e saj ishte e fokusuar vetëm te kënga. Ajo ishte e destinuar të bëhej një këngëtare. Në moshën 19 vjeçare ajo mori pjesë në Festivalin e madh të Këngës në Radiotelevizionin kombëtar në Tiranë, ku edhe pati një performancë shumë të mirë me këngën “Pegaso”. Katër muaj më vonë ajo konkurroi dhe fitoi në Festivalin e Pranverës 1994.

Suksesi i vërtetë i Aurelës filloi me këngën e saj “Nata” në Festivalin në RTSH ‘95. Që prej asaj kohe ajo fitoi 2 çmime të para në Festival ‘99 me këngën “S'jam tribu” dhe në Festival ‘01 me këngën “Ndjej”.

Mdërkaq një sukses të madh ajo fitoi me këngën “Fati ynë shpresë e marrëzi”, ku edhe zuri vendin e dytë në Festivalin e ’98.

Aurela ka fituar dhe çmime të treta në Festivalin ‘96, me këngën “Me jetën dashuruar”, dhe në Fest ‘98 me “E pafajshme jam”. Aurela ka zotëruar dhe aftësi aktrimi që kur ishte fëmijë dhe kjo i ka dhënë mundësinë e fitimit të 3 çmimeve speciale bazuar në interpretimet e këngëve të saj në festivale si dhe një çmim special nga Top Albania Radio. Për të promovuar më tej albumet e saj ajo ka dhënë dy koncerte solo live. Këto koncerte u mbajtën në Pallatin e Kongreseve në Tiranë në vitet 1998 dhe 2000.

Në vitin 2000 Aurela provoi se “Akademia e Arteve” ishte zgjedhja e duhur për të dhe u diplomua atë vit në Dramë. Ajo nxori në treg 2 albume në vitin 1998 dhe 2 të tjerë në vitin 2000.

Stili i Aurelës varion nga pop në folk. Në shkurt 2002 Aurela vendosi të sfidonte vetveten dhe u zhvendos në Amerikë. Për të ky ishte një fillim i ri. Ajo menjëherë fitoi popullaritet në komunitetin shqiptar për shkak të zërit të saj të mrekullueshëm dhe performancave elektrizuese, duke filluar që nga klubet, koncertet në gjithë Amerikën e deri në eventet private.

Në vitin 2004 Aurela këndoi të dy himnet kombëtare të Shqipërisë dhe Amerikës në një event me pjesëmarrjen e Presidentit Bill Klinton. Në mars 2007 fotografi i mirënjohur Fadil Berisha organizoi një koncert special për nder të këngëtareve shqiptare [[Vaçe Zela]] e 'Nexhmie Pagarusha. Me Këngën Feel The Passion (Kënga ime) mori pjesë në Eurovision Song Contest 2011, ku përfaqësoi Shqipërinë në &quot;Fortuna Düsseldorf Arena&quot; në Düsseldorf të Gjermanisë më datë 10 maj në natën gjysmëfinale.

Me datën 11 korrik-2 gusht të vitit 2020, Gaçe u rikthye në skenën muzikore me këngên e titulluar &quot;Lento&quot;, e cila brënda javës arriti të akumuloje mbi 1.2 milion shikime në kanalin e saj zyrtar  në platformën Youtube.

== Këngë dhe Toplista ==

*''Pegaso'' – 1993, (Fest'93)
*''Nuk mjafton'' – 1994, (Festivali pranverës, çmimi i parë)
*''Nata'' – 1995, (Fest'95)
*''Me jetën e dashuruar'' – 1996, (Fest'96, çmimi i tretë)
*''Pranvera e vonuar'' – 1997, (Aleksander Gjoka)
*''Fati ynë shpresë dhe marrëzi'' – 1997, (Fest'97, çmimi i dytë)
*''E pafajshme jam'' – 1998, (Fest'98, çmimi i dytë)
*''S'jam tribu'' – 1998, (Fest'99, çmimi i parë)
*''Cimica'' – 2000,
*''Jetoj'' – 2001,(Fest'01, çmimi i parë)
*''Hape veten ti'' – 2007, (Kënga magjike, çmimi i parë)
*''Jehonë'' – 2008, (West Side Family)
*''Bosh'' – 2008,
*''Origjinale'' – 2010, (Dr.Flori &amp; Marsel; Hit)
*''Kënga ime'' – 2010 (Fest'10, çmimi i parë; Hit)
*''Cash'' – 2011, (MC Kresha; Hit)
*''Pa kontroll -'' 2014, (Young Zerka, çmimi i parë, &quot;[https://web.archive.org/web/20160108114431/http://www.kengamagjike.com/historiku.php Kënga Magjike 2014]&quot;)
*''Akoma jo'' – 2015, (çmimi i parë, &quot;Kënga Magjike 2014&quot;)
*''Fustani&quot;- 2017''
*''Te dua&quot;-2018
*''Zemra rratatata&quot;-2018 (Kenga Magjike)
*Më mbaj&quot;-2019
*Veten dua gjallë&quot;-2020
*&quot;Lento&quot;-2020

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.youtube.com/watch?gl=US&amp;feature=player_embedded&amp;v=qB4-41BQcwM Video përshkrimi i veprimtarisë]

{{Kënga Magjike}}

{{DEFAULTSORT:Gaçe, Aurela}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1974]]
[[Kategoria:Gra në Shqipëri]]
[[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Muzikantë nga Vlora]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]
[[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2011]]</text>
      <sha1>shd2m695cxi92uelz3bdplbe9mu8d31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001268</id>
      <parentid>3001266</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5317" sha1="qqxrdf2h5ibiz0w8c9fdhhtt4yvh1b0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Aurela Gaçe
| image = [[Skeda:Aurela.jpg|200px]]
| title = 
| emri i vërtetë = Aurela Gaçe
| birth_date = [[16 tetor]] [[1974]]
| birth_place = [[Vlora|Vlorë]]
| death_date =
| death_place =
| role të shquar = 
| rroga =
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi =
| bashkëshort = 
| nationality = [[shqiptarët|shqiptare]]
| website = [http://www.aurelagace.com/ www.aurelagace.com]
}}

Këngëtarja shqiptare '''Aurela Gaçe''' ka lindur më [[16 tetor]] të vitit [[1974]], në Llakatund të qytetit bregdetar të Vlorës. Gaçe ka filluar të këndojë që në moshën 4 vjeç e gjysmë në Festivalin e Fëmijëve në qytetin e saj Vlorë. Aty ka spikatur talenti i saj, që do të shpalosej më tej gjatë gjithë fëmijërisë në ngjarje muzikore, ku edhe ka fituar mjaft çmime.

Për Aurelën shkolla ka qenë vendi i marrjes së dijes, por ajo shumicën e kohës e kalonte duke kënduar. Si natyrë mund të cilësohet rebele. 

Mendja e saj ishte e fokusuar vetëm te kënga. Ajo ishte e destinuar të bëhej një këngëtare. Në moshën 19 vjeçare ajo mori pjesë në Festivalin e madh të Këngës në Radiotelevizionin kombëtar në Tiranë, ku edhe pati një performancë shumë të mirë me këngën “Pegaso”. Katër muaj më vonë ajo konkurroi dhe fitoi në Festivalin e Pranverës 1994.

Suksesi i vërtetë i Aurelës filloi me këngën e saj “Nata” në Festivalin në RTSH ‘95. Që prej asaj kohe ajo fitoi 2 çmime të para në Festival ‘99 me këngën “S'jam tribu” dhe në Festival ‘01 me këngën “Ndjej”.

Mdërkaq një sukses të madh ajo fitoi me këngën “Fati ynë shpresë e marrëzi”, ku edhe zuri vendin e dytë në Festivalin e ’98.

Aurela ka fituar dhe çmime të treta në Festivalin ‘96, me këngën “Me jetën dashuruar”, dhe në Fest ‘98 me “E pafajshme jam”. Aurela ka zotëruar dhe aftësi aktrimi që kur ishte fëmijë dhe kjo i ka dhënë mundësinë e fitimit të 3 çmimeve speciale bazuar në interpretimet e këngëve të saj në festivale si dhe një çmim special nga Top Albania Radio. Për të promovuar më tej albumet e saj ajo ka dhënë dy koncerte solo live. Këto koncerte u mbajtën në Pallatin e Kongreseve në Tiranë në vitet 1998 dhe 2000.

Në vitin 2000 Aurela provoi se “Akademia e Arteve” ishte zgjedhja e duhur për të dhe u diplomua atë vit në Dramë. Ajo nxori në treg 2 albume në vitin 1998 dhe 2 të tjerë në vitin 2000.

Stili i Aurelës varion nga pop në folk. Në shkurt 2002 Aurela vendosi të sfidonte vetveten dhe u zhvendos në Amerikë. Për të ky ishte një fillim i ri. Ajo menjëherë fitoi popullaritet në komunitetin shqiptar për shkak të zërit të saj të mrekullueshëm dhe performancave elektrizuese, duke filluar që nga klubet, koncertet në gjithë Amerikën e deri në eventet private.

Në vitin 2004 Aurela këndoi të dy himnet kombëtare të Shqipërisë dhe Amerikës në një event me pjesëmarrjen e Presidentit Bill Klinton. Në mars 2007 fotografi i mirënjohur Fadil Berisha organizoi një koncert special për nder të këngëtareve shqiptare [[Vaçe Zela]] e 'Nexhmie Pagarusha. Me Këngën Feel The Passion (Kënga ime) mori pjesë në Eurovision Song Contest 2011, ku përfaqësoi Shqipërinë në &quot;Fortuna Düsseldorf Arena&quot; në Düsseldorf të Gjermanisë më datë 10 maj në natën gjysmëfinale.

Me datën 11 korrik-2 gusht të vitit 2020, Gaçe u rikthye në skenën muzikore me këngên e titulluar &quot;Lento&quot;, e cila brënda javës arriti të akumuloje mbi 1.2 milion shikime në kanalin e saj zyrtar  në platformën Youtube.

== Këngë dhe Toplista ==

*''Pegaso'' – 1993, (Fest'93)
*''Nuk mjafton'' – 1994, (Festivali pranverës, çmimi i parë)
*''Nata'' – 1995, (Fest'95)
*''Me jetën e dashuruar'' – 1996, (Fest'96, çmimi i tretë)
*''Pranvera e vonuar'' – 1997, (Aleksander Gjoka)
*''Fati ynë shpresë dhe marrëzi'' – 1997, (Fest'97, çmimi i dytë)
*''E pafajshme jam'' – 1998, (Fest'98, çmimi i dytë)
*''S'jam tribu'' – 1998, (Fest'99, çmimi i parë)
*''Cimica'' – 2000,
*''Jetoj'' – 2001,(Fest'01, çmimi i parë)
*''Hape veten ti'' – 2007, (Kënga magjike, çmimi i parë)
*''Jehonë'' – 2008, (West Side Family)
*''Bosh'' – 2008,
*''Origjinale'' – 2010, (Dr.Flori &amp; Marsel; Hit)
*''Kënga ime'' – 2010 (Fest'10, çmimi i parë; Hit)
*''Cash'' – 2011, (MC Kresha; Hit)
*''Pa kontroll -'' 2014, (Young Zerka, çmimi i parë, &quot;[https://web.archive.org/web/20160108114431/http://www.kengamagjike.com/historiku.php Kënga Magjike 2014]&quot;)
*''Akoma jo'' – 2015, (çmimi i parë, &quot;Kënga Magjike 2014&quot;)
*''Fustani&quot;- 2017''
*''Te dua&quot;-2018''
*''Zemra rratatata&quot;-2018 (Kenga Magjike)
*Më mbaj&quot;-2019
*Veten dua gjallë&quot;-2020
*&quot;Lento&quot;-2020

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.youtube.com/watch?gl=US&amp;feature=player_embedded&amp;v=qB4-41BQcwM Video përshkrimi i veprimtarisë]

{{Kënga Magjike}}

{{DEFAULTSORT:Gaçe, Aurela}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1974]]
[[Kategoria:Gra në Shqipëri]]
[[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Muzikantë nga Vlora]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]
[[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2011]]</text>
      <sha1>qqxrdf2h5ibiz0w8c9fdhhtt4yvh1b0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001269</id>
      <parentid>3001268</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5319" sha1="g4dj001nvrfvkapdj2m2qx5t2b5mxx5" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Aurela Gaçe
| image = [[Skeda:Aurela.jpg|200px]]
| title = 
| emri i vërtetë = Aurela Gaçe
| birth_date = [[16 tetor]] [[1974]]
| birth_place = [[Vlora|Vlorë]]
| death_date =
| death_place =
| role të shquar = 
| rroga =
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi =
| bashkëshort = 
| nationality = [[shqiptarët|shqiptare]]
| website = [http://www.aurelagace.com/ www.aurelagace.com]
}}

Këngëtarja shqiptare '''Aurela Gaçe''' ka lindur më [[16 tetor]] të vitit [[1974]], në Llakatund të qytetit bregdetar të Vlorës. Gaçe ka filluar të këndojë që në moshën 4 vjeç e gjysmë në Festivalin e Fëmijëve në qytetin e saj Vlorë. Aty ka spikatur talenti i saj, që do të shpalosej më tej gjatë gjithë fëmijërisë në ngjarje muzikore, ku edhe ka fituar mjaft çmime.

Për Aurelën shkolla ka qenë vendi i marrjes së dijes, por ajo shumicën e kohës e kalonte duke kënduar. Si natyrë mund të cilësohet rebele. 

Mendja e saj ishte e fokusuar vetëm te kënga. Ajo ishte e destinuar të bëhej një këngëtare. Në moshën 19 vjeçare ajo mori pjesë në Festivalin e madh të Këngës në Radiotelevizionin kombëtar në Tiranë, ku edhe pati një performancë shumë të mirë me këngën “Pegaso”. Katër muaj më vonë ajo konkurroi dhe fitoi në Festivalin e Pranverës 1994.

Suksesi i vërtetë i Aurelës filloi me këngën e saj “Nata” në Festivalin në RTSH ‘95. Që prej asaj kohe ajo fitoi 2 çmime të para në Festival ‘99 me këngën “S'jam tribu” dhe në Festival ‘01 me këngën “Ndjej”.

Mdërkaq një sukses të madh ajo fitoi me këngën “Fati ynë shpresë e marrëzi”, ku edhe zuri vendin e dytë në Festivalin e ’98.

Aurela ka fituar dhe çmime të treta në Festivalin ‘96, me këngën “Me jetën dashuruar”, dhe në Fest ‘98 me “E pafajshme jam”. Aurela ka zotëruar dhe aftësi aktrimi që kur ishte fëmijë dhe kjo i ka dhënë mundësinë e fitimit të 3 çmimeve speciale bazuar në interpretimet e këngëve të saj në festivale si dhe një çmim special nga Top Albania Radio. Për të promovuar më tej albumet e saj ajo ka dhënë dy koncerte solo live. Këto koncerte u mbajtën në Pallatin e Kongreseve në Tiranë në vitet 1998 dhe 2000.

Në vitin 2000 Aurela provoi se “Akademia e Arteve” ishte zgjedhja e duhur për të dhe u diplomua atë vit në Dramë. Ajo nxori në treg 2 albume në vitin 1998 dhe 2 të tjerë në vitin 2000.

Stili i Aurelës varion nga pop në folk. Në shkurt 2002 Aurela vendosi të sfidonte vetveten dhe u zhvendos në Amerikë. Për të ky ishte një fillim i ri. Ajo menjëherë fitoi popullaritet në komunitetin shqiptar për shkak të zërit të saj të mrekullueshëm dhe performancave elektrizuese, duke filluar që nga klubet, koncertet në gjithë Amerikën e deri në eventet private.

Në vitin 2004 Aurela këndoi të dy himnet kombëtare të Shqipërisë dhe Amerikës në një event me pjesëmarrjen e Presidentit Bill Klinton. Në mars 2007 fotografi i mirënjohur Fadil Berisha organizoi një koncert special për nder të këngëtareve shqiptare [[Vaçe Zela]] e 'Nexhmie Pagarusha. Me Këngën Feel The Passion (Kënga ime) mori pjesë në Eurovision Song Contest 2011, ku përfaqësoi Shqipërinë në &quot;Fortuna Düsseldorf Arena&quot; në Düsseldorf të Gjermanisë më datë 10 maj në natën gjysmëfinale.

Me datën 11 korrik-2 gusht të vitit 2020, Gaçe u rikthye në skenën muzikore me këngên e titulluar &quot;Lento&quot;, e cila brënda javës arriti të akumuloje mbi 1.2 milion shikime në kanalin e saj zyrtar  në platformën Youtube.

== Këngë dhe Toplista ==

*''Pegaso'' – 1993, (Fest'93)
*''Nuk mjafton'' – 1994, (Festivali pranverës, çmimi i parë)
*''Nata'' – 1995, (Fest'95)
*''Me jetën e dashuruar'' – 1996, (Fest'96, çmimi i tretë)
*''Pranvera e vonuar'' – 1997, (Aleksander Gjoka)
*''Fati ynë shpresë dhe marrëzi'' – 1997, (Fest'97, çmimi i dytë)
*''E pafajshme jam'' – 1998, (Fest'98, çmimi i dytë)
*''S'jam tribu'' – 1998, (Fest'99, çmimi i parë)
*''Cimica'' – 2000,
*''Jetoj'' – 2001,(Fest'01, çmimi i parë)
*''Hape veten ti'' – 2007, (Kënga magjike, çmimi i parë)
*''Jehonë'' – 2008, (West Side Family)
*''Bosh'' – 2008,
*''Origjinale'' – 2010, (Dr.Flori &amp; Marsel; Hit)
*''Kënga ime'' – 2010 (Fest'10, çmimi i parë; Hit)
*''Cash'' – 2011, (MC Kresha; Hit)
*''Pa kontroll -'' 2014, (Young Zerka, çmimi i parë, &quot;[https://web.archive.org/web/20160108114431/http://www.kengamagjike.com/historiku.php Kënga Magjike 2014]&quot;)
*''Akoma jo'' – 2015, (çmimi i parë, &quot;Kënga Magjike 2014&quot;)
*''Fustani&quot;- 2017''
*''Te dua&quot;-2018''
*''Zemra rratatata&quot;-2018 (Kenga Magjike)''
*Më mbaj&quot;-2019
*Veten dua gjallë&quot;-2020
*&quot;Lento&quot;-2020

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.youtube.com/watch?gl=US&amp;feature=player_embedded&amp;v=qB4-41BQcwM Video përshkrimi i veprimtarisë]

{{Kënga Magjike}}

{{DEFAULTSORT:Gaçe, Aurela}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1974]]
[[Kategoria:Gra në Shqipëri]]
[[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Muzikantë nga Vlora]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]
[[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2011]]</text>
      <sha1>g4dj001nvrfvkapdj2m2qx5t2b5mxx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001330</id>
      <parentid>3001269</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5321" sha1="71ieym5yhykd2rqmv4akfbxkh7lpc6g" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Aurela Gaçe
| image = [[Skeda:Aurela.jpg|200px]]
| title = 
| emri i vërtetë = Aurela Gaçe
| birth_date = [[16 tetor]] [[1974]]
| birth_place = [[Vlora|Vlorë]]
| death_date =
| death_place =
| role të shquar = 
| rroga =
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi =
| bashkëshort = 
| nationality = [[shqiptarët|shqiptare]]
| website = [http://www.aurelagace.com/ www.aurelagace.com]
}}

Këngëtarja shqiptare '''Aurela Gaçe''' ka lindur më [[16 tetor]] të vitit [[1974]], në Llakatund të qytetit bregdetar të Vlorës. Gaçe ka filluar të këndojë që në moshën 4 vjeç e gjysmë në Festivalin e Fëmijëve në qytetin e saj Vlorë. Aty ka spikatur talenti i saj, që do të shpalosej më tej gjatë gjithë fëmijërisë në ngjarje muzikore, ku edhe ka fituar mjaft çmime.

Për Aurelën shkolla ka qenë vendi i marrjes së dijes, por ajo shumicën e kohës e kalonte duke kënduar. Si natyrë mund të cilësohet rebele. 

Mendja e saj ishte e fokusuar vetëm te kënga. Ajo ishte e destinuar të bëhej një këngëtare. Në moshën 19 vjeçare ajo mori pjesë në Festivalin e madh të Këngës në Radiotelevizionin kombëtar në Tiranë, ku edhe pati një performancë shumë të mirë me këngën “Pegaso”. Katër muaj më vonë ajo konkurroi dhe fitoi në Festivalin e Pranverës 1994.

Suksesi i vërtetë i Aurelës filloi me këngën e saj “Nata” në Festivalin në RTSH ‘95. Që prej asaj kohe ajo fitoi 2 çmime të para në Festival ‘99 me këngën “S'jam tribu” dhe në Festival ‘01 me këngën “Ndjej”.

Mdërkaq një sukses të madh ajo fitoi me këngën “Fati ynë shpresë e marrëzi”, ku edhe zuri vendin e dytë në Festivalin e ’98.

Aurela ka fituar dhe çmime të treta në Festivalin ‘96, me këngën “Me jetën dashuruar”, dhe në Fest ‘98 me “E pafajshme jam”. Aurela ka zotëruar dhe aftësi aktrimi që kur ishte fëmijë dhe kjo i ka dhënë mundësinë e fitimit të 3 çmimeve speciale bazuar në interpretimet e këngëve të saj në festivale si dhe një çmim special nga Top Albania Radio. Për të promovuar më tej albumet e saj ajo ka dhënë dy koncerte solo live. Këto koncerte u mbajtën në Pallatin e Kongreseve në Tiranë në vitet 1998 dhe 2000.

Në vitin 2000 Aurela provoi se “Akademia e Arteve” ishte zgjedhja e duhur për të dhe u diplomua atë vit në Dramë. Ajo nxori në treg 2 albume në vitin 1998 dhe 2 të tjerë në vitin 2000.

Stili i Aurelës varion nga pop në folk. Në shkurt 2002 Aurela vendosi të sfidonte vetveten dhe u zhvendos në Amerikë. Për të ky ishte një fillim i ri. Ajo menjëherë fitoi popullaritet në komunitetin shqiptar për shkak të zërit të saj të mrekullueshëm dhe performancave elektrizuese, duke filluar që nga klubet, koncertet në gjithë Amerikën e deri në eventet private.

Në vitin 2004 Aurela këndoi të dy himnet kombëtare të Shqipërisë dhe Amerikës në një event me pjesëmarrjen e Presidentit Bill Klinton. Në mars 2007 fotografi i mirënjohur Fadil Berisha organizoi një koncert special për nder të këngëtareve shqiptare [[Vaçe Zela]] e 'Nexhmie Pagarusha. Me Këngën Feel The Passion (Kënga ime) mori pjesë në Eurovision Song Contest 2011, ku përfaqësoi Shqipërinë në &quot;Fortuna Düsseldorf Arena&quot; në Düsseldorf të Gjermanisë më datë 10 maj në natën gjysmëfinale.

Me datën 11 korrik-2 gusht të vitit 2020, Gaçe u rikthye në skenën muzikore me këngên e titulluar &quot;Lento&quot;, e cila brënda javës arriti të akumuloje mbi 1.2 milion shikime në kanalin e saj zyrtar  në platformën Youtube.

== Këngë dhe Toplista ==

*''Pegaso'' – 1993, (Fest'93)
*''Nuk mjafton'' – 1994, (Festivali pranverës, çmimi i parë)
*''Nata'' – 1995, (Fest'95)
*''Me jetën e dashuruar'' – 1996, (Fest'96, çmimi i tretë)
*''Pranvera e vonuar'' – 1997, (Aleksander Gjoka)
*''Fati ynë shpresë dhe marrëzi'' – 1997, (Fest'97, çmimi i dytë)
*''E pafajshme jam'' – 1998, (Fest'98, çmimi i dytë)
*''S'jam tribu'' – 1998, (Fest'99, çmimi i parë)
*''Cimica'' – 2000,
*''Jetoj'' – 2001,(Fest'01, çmimi i parë)
*''Hape veten ti'' – 2007, (Kënga magjike, çmimi i parë)
*''Jehonë'' – 2008, (West Side Family)
*''Bosh'' – 2008,
*''Origjinale'' – 2010, (Dr.Flori &amp; Marsel; Hit)
*''Kënga ime'' – 2010 (Fest'10, çmimi i parë; Hit)
*''Cash'' – 2011, (MC Kresha; Hit)
*''Pa kontroll -'' 2014, (Young Zerka, çmimi i parë, &quot;[https://web.archive.org/web/20160108114431/http://www.kengamagjike.com/historiku.php Kënga Magjike 2014]&quot;)
*''Akoma jo'' – 2015, (çmimi i parë, &quot;Kënga Magjike 2014&quot;)
*''Fustani'' - 2017
*''Te dua'' - 2018
*''Zemra rratatata'' - 2018 (Kenga Magjike)
*Më mbaj&quot;-2019
*Veten dua gjallë&quot;-2020
*&quot;Lento&quot;-2020

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.youtube.com/watch?gl=US&amp;feature=player_embedded&amp;v=qB4-41BQcwM Video përshkrimi i veprimtarisë]

{{Kënga Magjike}}

{{DEFAULTSORT:Gaçe, Aurela}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1974]]
[[Kategoria:Gra në Shqipëri]]
[[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Muzikantë nga Vlora]]
[[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]]
[[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2011]]</text>
      <sha1>71ieym5yhykd2rqmv4akfbxkh7lpc6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mike Mitchell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90797</id>
    <revision>
      <id>3001127</id>
      <parentid>2852370</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="32axf5tunsyj1c82048n3dwwel2xmlc" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Mike Mitchell
| image = 
| title = 
| emri i vërtetë = 
| birth_date =  [[1970]]
| birth_place =  [[Oklahoma]], [[Shtetet e Bashkuara]] {{flagicon|USA}}
| death_date =  
| occupation =  Aktor&lt;br /&gt;Producent kinematografik &lt;br /&gt;Realisator&lt;br /&gt;Skenarist
| death_place =  
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar =  
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = 
| nationality = Amerikan {{flagicon|USA}}
| website = http://sirmikeofmitchell.com/
}}

'''Mike Mitchell''' është një Regjisorë amerikan i lindur në vitin 1970 në [[Oklahoma]],[[Shtetet e Bashkuara]]

== Biografia ==
Mike Mitchell u ngjit në vitin 1999 si regjisorë, bashkë-shkrimtar skenarist dhe producent i filmit të shkurtër Herd, duke u shpallur fitues në disa ngjarje, duke përfshirë edhe Festivalin Slamdance.

Kaloi në film artistik të njëjtin vit me Deuce Bigalow: Male Gigolo , ai e realizoi  Sky High,  me [[Kurt Russell]] dhe Kelly Preston .

Mitchell është arsimuar në Kaliforni në Institutin e Arteve në Los Angeles dhe ka punuar disa skenarë dhe Storyboards si [[Shrek gjithmonë dhe përgjithmonë]] , [[Popeye]], ''[[Surviving Christmas]]'', ''[[Sky High]]''.

==Filmografia==
==Si regjisor==
*''[[SpongeBob SquarePants 2]] &lt;small&gt;(sekuencë e filmuar&lt;/small&gt;'' (2015)
*''[[Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked]]'' (2011)
*''[[Shrek gjithmonë dhe përgjithmonë]] &lt;small&gt;(Shrek Forever After)&lt;/small&gt;'' (2010)
*''[[The Loop]] (TV) (2007)''
*''[[SpongeBob SquarePants]]'' (TV) (2007)
*''[[Sky High]]'' (2005)
*''[[Surviving Christmas]]'' (2004)
*''[[Greg the Bunny]]'' (TV) (2002)
*''[[Deuce Bigalow: Male Gigolo]]'' (1999)
*''[[Herd]]'' (1999)
*''[[Frannie's Christmas]]'' (1993)
*''[[Itsy Bitsy Spider]]'' (TV) (1993)

==Si aktor==
*''[[Herd]]'' &lt;small&gt;(film i shkurtër&lt;/small&gt; i Mike Mitchell : Mailman(1999)
*''[[American Detective]]'' nga [[Dan Brown]] : Urban Guy #1(1999)
*''[[Cheap Date]]'' nga [[Mike Bell]] : Woman in hall  (2006)
*''[[Monsters Vs. Aliens]]'' nga [[Conrad Vernon]] dhe [[Rob Letterman]] : Advisor Wedgie(2009)
*''[[B.O.B.'s Big Break]]'' &lt;small&gt;(Video)&lt;/small&gt; nga [[Robert Porter]] (regjisorë): invisible man(2009)
*''[[Shrek gjithmonë dhe përgjithmonë]]'' nga Mike Mitchell : zëri shtesë (2010)
*''[[Megamind]]'' nga [[Tom McGrath]]  Një i atë në turmë(2010)

==Si skenarist==
*''[[Frannie's Christmas]]'' &lt;small&gt;film i shkurtër&lt;/small&gt; nga Mike Mitchell  (1993)
*''[[Herd]]'' &lt;small&gt;film i shkurtër&lt;/small&gt;(1999)
*''[[SpongeBob SquarePants]]''&lt;small&gt;(tv)&lt;/small&gt; (2006)

==Si producent==
*''[[Frannie's Christmas]]'' &lt;small&gt;(film i shkurtër)&lt;/small&gt; nga Mike Mitchell (1993)
*''[[Herd]]'' &lt;small&gt;(film i shkutër)&lt;/small&gt; nga Mike Mitchell(1999)
*''[[Tortoise and Hippo]]'' nga [[John Dykstra]] (2011)

==Me ekipe të ndryshme==
*''[[Loose Tooth]]''&lt;small&gt;(Film i shkurtër)&lt;/small&gt; nga [[Lee McCaulla]] : i ngarkuar për animacion (1997)
*''[[Shrek 2]]''nga [[Andrew Adamson]], [[Kelly Asbury]] dhe [[Conrad Vernon]] : additional storyboard artist (2004)
*''[[Inland Empire]]''&lt;small&gt;(film)&lt;/small&gt;nga [[David Lynch]] : asistent prodhimi shtesë(2006)
*''[[Shrek the Third]]''nga [[Chris Miller]] dhe [[Raman Hui]] : additional story artist(2007)
*''[[Kung Fu Panda]]''nga [[Mark Osborne]] dhe [[John Stevenson]] : këshilltar kreativ(2008)
*''[[Monsters Vs. Aliens]]''nga [[Conrad Vernon]] dhe [[Rob Letterman]] : artist storyboard(2009)

==lidhje të jashtme==
{{imdb name|id=0593610}}

[[Kategoria:Biografi amerikane]]
[[Kategoria:Regjisorë amerikanë]]</text>
      <sha1>32axf5tunsyj1c82048n3dwwel2xmlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001304</id>
      <parentid>3001127</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="p0ab1gdxo1xbqmdz2k6kllokcg3nb37" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Mike Mitchell
| image = 
| title = 
| emri i vërtetë = 
| birth_date =  [[1970]]
| birth_place =  [[Oklahoma]], [[Shtetet e Bashkuara]] {{flagicon|USA}}
| death_date =  
| occupation =  Aktor&lt;br /&gt;Producent kinematografik &lt;br /&gt;Realisator&lt;br /&gt;Skenarist
| death_place =  
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar =  
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = 
| nationality = Amerikan {{flagicon|USA}}
| website = http://sirmikeofmitchell.com/
}}

'''Mike Mitchell''' është një Regjisorë amerikan i lindur në vitin 1970 në [[Oklahoma]],[[Shtetet e Bashkuara]]

== Biografia ==
Mike Mitchell u ngjit në vitin 1999 si regjisorë, bashkë-shkrimtar skenarist dhe producent i filmit të shkurtër Herd, duke u shpallur fitues në disa ngjarje, duke përfshirë edhe Festivalin Slamdance.

Kaloi në film artistik të njëjtin vit me Deuce Bigalow: Male Gigolo , ai e realizoi  Sky High,  me [[Kurt Russell]] dhe Kelly Preston .

Mitchell është arsimuar në Kaliforni në Institutin e Arteve në Los Angeles dhe ka punuar disa skenarë dhe Storyboards si [[Shrek gjithmonë dhe përgjithmonë]] , [[Popeye]], ''[[Surviving Christmas]]'', ''[[Sky High]]''.

==Filmografia==
==Si regjisor==
*''[[SpongeBob SquarePants 2]] &lt;small&gt;(sekuencë e filmuar&lt;/small&gt;'' (2015)
*''[[Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked]]'' (2011)
*''[[Shrek gjithmonë dhe përgjithmonë]] &lt;small&gt;(Shrek Forever After)&lt;/small&gt;'' (2010)
*''[[The Loop]]'' (TV) (2007)
*''[[SpongeBob SquarePants]]'' (TV) (2007)
*''[[Sky High]]'' (2005)
*''[[Surviving Christmas]]'' (2004)
*''[[Greg the Bunny]]'' (TV) (2002)
*''[[Deuce Bigalow: Male Gigolo]]'' (1999)
*''[[Herd]]'' (1999)
*''[[Frannie's Christmas]]'' (1993)
*''[[Itsy Bitsy Spider]]'' (TV) (1993)

==Si aktor==
*''[[Herd]]'' &lt;small&gt;(film i shkurtër&lt;/small&gt; i Mike Mitchell : Mailman(1999)
*''[[American Detective]]'' nga [[Dan Brown]] : Urban Guy #1(1999)
*''[[Cheap Date]]'' nga [[Mike Bell]] : Woman in hall  (2006)
*''[[Monsters Vs. Aliens]]'' nga [[Conrad Vernon]] dhe [[Rob Letterman]] : Advisor Wedgie(2009)
*''[[B.O.B.'s Big Break]]'' &lt;small&gt;(Video)&lt;/small&gt; nga [[Robert Porter]] (regjisorë): invisible man(2009)
*''[[Shrek gjithmonë dhe përgjithmonë]]'' nga Mike Mitchell : zëri shtesë (2010)
*''[[Megamind]]'' nga [[Tom McGrath]]  Një i atë në turmë(2010)

==Si skenarist==
*''[[Frannie's Christmas]]'' &lt;small&gt;film i shkurtër&lt;/small&gt; nga Mike Mitchell  (1993)
*''[[Herd]]'' &lt;small&gt;film i shkurtër&lt;/small&gt;(1999)
*''[[SpongeBob SquarePants]]''&lt;small&gt;(tv)&lt;/small&gt; (2006)

==Si producent==
*''[[Frannie's Christmas]]'' &lt;small&gt;(film i shkurtër)&lt;/small&gt; nga Mike Mitchell (1993)
*''[[Herd]]'' &lt;small&gt;(film i shkutër)&lt;/small&gt; nga Mike Mitchell(1999)
*''[[Tortoise and Hippo]]'' nga [[John Dykstra]] (2011)

==Me ekipe të ndryshme==
*''[[Loose Tooth]]''&lt;small&gt;(Film i shkurtër)&lt;/small&gt; nga [[Lee McCaulla]] : i ngarkuar për animacion (1997)
*''[[Shrek 2]]''nga [[Andrew Adamson]], [[Kelly Asbury]] dhe [[Conrad Vernon]] : additional storyboard artist (2004)
*''[[Inland Empire]]''&lt;small&gt;(film)&lt;/small&gt;nga [[David Lynch]] : asistent prodhimi shtesë(2006)
*''[[Shrek the Third]]''nga [[Chris Miller]] dhe [[Raman Hui]] : additional story artist(2007)
*''[[Kung Fu Panda]]''nga [[Mark Osborne]] dhe [[John Stevenson]] : këshilltar kreativ(2008)
*''[[Monsters Vs. Aliens]]''nga [[Conrad Vernon]] dhe [[Rob Letterman]] : artist storyboard(2009)

==lidhje të jashtme==
{{imdb name|id=0593610}}

[[Kategoria:Biografi amerikane]]
[[Kategoria:Regjisorë amerikanë]]</text>
      <sha1>p0ab1gdxo1xbqmdz2k6kllokcg3nb37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>UEFA Euro 2012</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92420</id>
    <revision>
      <id>3001218</id>
      <parentid>2944343</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T03:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1198</id>
      </contributor>
      <comment>Materiali multimedial [[c:File:Olimpiysky_Stadium,_Kiev_-_panoramio.jpg|Olimpiysky_Stadium,_Kiev_-_panoramio.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Krd|Krd]] me arsyetimin: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Olimpiysky Stadium, Kiev</comment>
      <origin>3001218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50521" sha1="5xmwoh3r1vcrelnvrnakthbifik223j" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition
| tourney_name = UEFA Euro 2012
| other_titles = {{nowrap|Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012}}&lt;br /&gt;''{{pl}}''&lt;br /&gt;Чемпіонат Європи з футболу 2012&lt;br /&gt;''{{uk}}''
| image        = UEFA Euro 2012 logo.svg
| size         = 
| caption      = Logoja zyrtare e UEFA Euro 2012&lt;br /&gt;''Krijojmë histori së bashku &lt;br&gt; Creating History Together''
| country      = [[Poloni]]
| country2     = [[Ukrainë]]
| dates        = 8 qershor – 1 korrik
| num_teams    = [[#Skuadrat e kualifikuara|16]]
| venues       = [[#Stadiumet|8]]
| cities       = 8
| champion     = ESP
| count        = 3
| second       = ITA
| matches      = 31
| goals        = 76
| top_scorer   = {{flagicon|CRO}} [[Mario Mandžukić]]&lt;br /&gt;{{flagicon|GER}} [[Mario Gómez]]&lt;br /&gt;{{flagicon|ITA}} [[Mario Balotelli]]&lt;br /&gt;{{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]]&lt;br /&gt;{{flagicon|RUS}} [[Alan Dzagoev]]&lt;br /&gt;{{flagicon|ESP}} [[Fernando Torres]]&lt;br /&gt;(3 goals each)
| player       = {{flagicon|ESP}} [[Andrés Iniesta]]
| attendance   = {{#expr: 56070 + 40803 + 35923 + 32990 + 38869 + 39550 + 47400 + 64290 + 41105 + 55920 + 31840 + 37750 + 37096 + 39150 + 48000 + 64640 + 41480 + 55614 + 37445 + 32990 + 39076 + 38794 + 48700 + 63010 + 55590 + 38751 + 47000 + 64340 + 48000 + 55540 + 63170}}
| prevseason   = [[UEFA Euro 2008|2008]]
| nextseason   = [[UEFA Euro 2016|''2016'']]
}}

'''Kampionati Evropian i Futbollit 2012''' që njihet si '''UEFA Euro 2012''' është edicioni i 14 i Kampionatit Europian që është e organizuar nga [[UEFA]]. Ky turnament u mbajt në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]] nga data [[8 qershor]] deri në datën [[1 korrik]]. Në këtë turnament ka pasur numër rekord shikuesish (1,440,896) me mesatare (46,481) tifozë për ndeshje.

== Skuadrat e kualifikuara ==
16 skuadrat e kualifikuara për në Kampionatin Evropian.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;140&quot; | Country !! scope=&quot;col&quot; width=&quot;100&quot; | Kualifikuar si: !! scope=&quot;col&quot; width=&quot;130&quot; | Data ku është kualfikuar !! scope=&quot;col&quot; width=&quot;450&quot; | Pjesmarrjet me përpara: &lt;sup&gt;'''[[#1|1]]'''&lt;/sup&gt;
|-
| {{flagicon|POL}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]] || Mikpritësi || [[18 prill]] [[2007]] || 1 ([[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|UKR}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]] || Mikpritësi&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; || [[18 prill]] [[2007]] &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt; || 0 (debut)
|-
| {{flagicon|GER}}&lt;sup&gt;[[#2|2]]&lt;/sup&gt; [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] || Fituesi i Grupit A || [[2 shtator]] [[2011]] || &lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;A&lt;/span&gt;10 ('''[[UEFA Euro 1972|1972]]''', [[UEFA Euro 1976|1976]], '''[[UEFA Euro 1980|1980]]''', [[Kampionati Evropian i Futbollit 1984|1984]], ''[[Kampionati Evropian i Futbollit 1988|1988]]'', [[Kampionati Evropian i Futbollit 1992|1992]], '''[[Kampionati Evropian i Futbollit 1996|1996]]''', [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|RUS}}&lt;sup&gt;[[#3|3]]&lt;/sup&gt; [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]] || Fituesit i Grupit B || [[11 tetor]] [[2011]] || 9 ('''[[1960 European Nations' Cup|1960]]''', [[1964 European Nations' Cup|1964]], [[UEFA Euro 1968|1968]], [[UEFA Euro 1972|1972]], [[UEFA Euro 1988|1988]], [[UEFA Euro 1992|1992]], [[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|ITA}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] || Fitues i Grupit C || [[6 shtator]] [[2011]] || 7 ('''''[[UEFA Euro 1968|1968]]''''', ''[[UEFA Euro 1980|1980]]'', [[UEFA Euro 1988|1988]], [[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|FRA}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] || Fitues i Grupit D || [[11 tetor]] [[2011]] || (''[[1960 European Nations' Cup|1960]]'', '''''[[UEFA Euro 1984|1984]]''''', [[UEFA Euro 1992|1992]], [[UEFA Euro 1996|1996]], '''[[UEFA Euro 2000|2000]]''', [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|NED}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]] || Fitues i Grupit E || [[6 shtator]] [[2011]] || 8 ([[UEFA Euro 1976|1976]], [[UEFA Euro 1980|1980]], '''[[UEFA Euro 1988|1988]]''', [[UEFA Euro 1992|1992]], [[UEFA Euro 1996|1996]], ''[[UEFA Euro 2000|2000]]'', [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|GRE}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] || Fitues i Grupit F || [[11 tetor]] [[2011]] || 3 ([[UEFA Euro 1980|1980]], '''[[UEFA Euro 2004|2004]]''', [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|ENG}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || Fitues i Grupit G || [[7 tetor]] [[2011]] || ([[UEFA Euro 1968|1968]], [[UEFA Euro 1980|1980]], [[UEFA Euro 1988|1988]], [[UEFA Euro 1992|1992]], ''[[UEFA Euro 1996|1996]]'', [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]])
|-
| {{flagicon|DEN}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] || Fitues i Grupit H || [[11 tetor]] [[2011]] || ([[1964 European Nations' Cup|1964]], [[UEFA Euro 1984|1984]], [[UEFA Euro 1988|1988]], '''[[UEFA Euro 1992|1992]]''', [[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]])
|-
| {{flagicon|ESP}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] || Fitues i Grupit I || [[6 shtator]] [[2011]] || ('''''[[1964 European Nations' Cup|1964]]''''', [[UEFA Euro 1980|1980]], [[UEFA Euro 1984|1984]], [[UEFA Euro 1988|1988]], [[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]], '''[[UEFA Euro 2008|2008]]''')
|-
| {{flagicon|SWE}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || Fitues i Play-Off || [[11 tetor]] [[2011]] || 4 (''[[UEFA Euro 1992|1992]]'', [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|CRO}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]] || Fitues i Play-Off || [[15 nëntor]] [[2011]] ||  ([[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Cekia]] || Fitues i Play-Off || [[15 nëntor]] [[2011]] || ([[1960 European Nations' Cup|1960]], '''[[UEFA Euro 1976|1976]]''', [[UEFA Euro 1980|1980]], [[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2000|2000]], [[UEFA Euro 2004|2004]], [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|POR}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]] || Fitues i Play-Off || [[15 nëntor]] [[2011]] || ([[UEFA Euro 1984|1984]], [[UEFA Euro 1996|1996]], [[UEFA Euro 2000|2000]], ''[[UEFA Euro 2004|2004]]'', [[UEFA Euro 2008|2008]])
|-
| {{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]] || Fitues i Play-Off || [[15 nëntor]] [[2011]] || ([[UEFA Euro 1988|1988]])
|}
:&lt;div id=&quot;1&quot;&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; '''Bold''' indicates champion for that year. ''Italics'' indicate (co-)host.&lt;/div&gt;
:&lt;div id=&quot;2&quot;&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Nga viti 1972 deri në vitin 1988, {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] eshte njohur si Gjermania Perëndimore dhe ka marre pjesë në Europiane si Gjermania Perëndimore.&lt;/div&gt;
:&lt;div id=&quot;3&quot;&gt;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; Nga viti 1960 deri në vitin 1988, {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]] është njohur si Bashkimi Sovjetik dhe në vitin 1992 si Komuniteti i Shteteve të Pavarura dhe ka marrë pjesë në Europiane si Bashkimi Sovjetik dhe Komuniteti i Shteteve të Pavarura. &lt;/div&gt;
:&lt;div id=&quot;4&quot;&gt;&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; Nga viti 1960 deri në vitin 1980, {{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Cekia]] eshte njohur si Czechoslovakia dhe ka marre pjesë në Europiane si Czechoslovakia.&lt;/div&gt;

== Stadiumet ==
Gjatë kohës ku u luajten 31 Ndeshje në [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012|UEFA Euro 2012]], 16 u luajten në [[Ukraina|Ukraine]] dhe 15 në [[Polonia|Poloni]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; | {{Flag|Poland}}
|-
! [[Warsaw]]
! [[Wrocław]]
! [[Gdańsk]]
! [[Poznań]]
|-
| [[Kazimierz Górski National Stadium|National Stadium]]
| [[Wrocław Stadium]]&lt;br/&gt;'''&lt;small&gt;(Stadion Miejski)&lt;/small&gt;'''
| [[Gdańsk Stadium]]&lt;br/&gt;'''&lt;small&gt;(PGE Arena)&lt;/small&gt;'''
| [[Poznań Stadium]]&lt;br/&gt;'''&lt;small&gt;(Stadion Miejski)&lt;/small&gt;'''
|-
| Capacity: '''58,580'''
| Capacity: '''45,105'''
| Capacity: '''43,615'''
| Capacity: '''43,269'''
|-
| [[File:National Stadium Warsaw aerial view 2.jpg|200px]]
| [[File:Municipal stadium in Wroclaw.jpg|200x200px]]
| [[File:Stadion PGE Gdańsk - panoramio.jpg|200x200px]]
| [[File:Stadion Miejski Poznan, 2011-08-23.jpg|200px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | {{Location map+|Poland|float=center|width=283|caption=Location of the host cities of the UEFA Euro 2012 in Poland.|places=
{{Location map~|Poland|lat=52.239444|long=21.045556|label=[[Warsaw]]|position=top}}
{{Location map~|Poland|lat=54.389964|long=18.640315|label=[[Gdańsk]]|position=right}}
{{Location map~|Poland|lat=52.397685|long=16.858169|label=[[Poznań]]|position=right}}
{{Location map~|Poland|lat=51.141167|long=16.943778|label=[[Wrocław]]|position=right}}}}
! colspan=&quot;2&quot; | {{Location map+|Ukraine|AlternativeMap=Ukraine (1991-2014) location map.svg|float=center|width=410|caption=Location of the host cities of the UEFA Euro 2012 in Ukraine.|places=
{{Location map~|Ukraine|lat=50.433439|long=30.522114|label=[[Kyiv]]|position=right}}
{{Location map~|Ukraine|lat=48.020833|long=37.809722|label=[[Donetsk]]|position=left}}
{{Location map~|Ukraine|lat=49.980858|long=36.261703|label=[[Kharkiv]]|position=left}}
{{Location map~|Ukraine|lat=49.775278|long=24.027778|label=[[Lviv]]|position=right}}}}
|-
! colspan=&quot;4&quot; | {{Flag|Ukraine}}
|-
! [[Kyiv]]
! [[Donetsk]]
! [[Kharkiv]]
! [[Lviv]]
|-
| [[Olimpiyskiy National Sports Complex|Olympic Stadium]]
| [[Donbas Arena]]
| [[Metalist Oblast Sports Complex|Metalist Stadium]]
| [[Arena Lviv]]
|-
| Capacity: '''70,050'''
| Capacity: '''51,504'''
| Capacity: '''40,003'''
| Capacity: '''34,915'''
|-
| 
| [[File:Donetsk Donbass Arena 40.jpg|200x200px]]
| [[File:Metalist Stadium Kharkiv.jpg|200x200px]]
| [[File:Lviv Arena Lviv 15.jpg|201x201px]]
|}

== Biletat ==

Biletat për Stadiumet janë shitur direkt nga [[UEFA]] nëpërmjet faqes se saj ne internet, ose të shpërndara nga Kombetaret e futbollit të 16 finalistëve. Aplikacionet u bëne gjatë muajit [[mars]] te vitit [[2011]] për 1.4 milion bileta në dispozicion për 31 ndeshjet e turneut. Mbi 20,000 bileta ishin parashikuar për të kaluar kufirin Poloni-Ukrainë çdo ditë gjatë turneut. Mbi 12 milion aplikacione janë pranuar, i cili përfaqësonte një rritje prej 17% mbi [[Kampionati Evropian i Futbollit 2008|UEFA Euro 2008]], dhe ky ishte nje rekord i te gjitha koherave dhe Europianeve. Për shkak të kësaj mbi abonimet për ndeshjet, llotaritë janë kryer për shpërndarjen e biletave. Çmimet varionin nga 30 € (£ 25) (për një vend prapa golave në një ndeshje në grup) në € 600 (£ 513) (për një vend në qëndrim kryesor në finale). Përveç biletave individuale ndeshjes, tifozët mund të blini paketa për të parë ose të gjitha ndeshjet e luajtur nga një ekip, apo të gjitha ndeshjet në një vend të veçantë.

== Transmetimi ==

Sipas kërkesave të [[UEFA|UEFA-s]], TP sigurohet përafërsisht 2х70 shpejtësinë Gbit / sec dhënat e komunikimit nga stadiumet polake dhe 2х140 Gbit / sek në mes të Polonisë dhe Ukrainës. Kjo ishte e nevojshme për shkak të faktit se ndeshjet u transmetua në cilësi HD. Prodhimi multilateral nga 31 kamera për të mbuluar veprime në dhe përreth fushë në çdo ndeshje, me kamera shtesë pas aktivitetet rreth lojës, të tilla si ardhurve ekip në stadiume, intervista, konferenca dhe medias. Zyrtari i [[Kampionati Evropian i Futbollit 2012|Euro 2012]] tha që qëndra e transmetimeve është e vendosur në Qendrën XXI Expo Ndërkombëtare në Varshavë. Turnamenti u transmetua drejtpërdrejt nga rreth 100 kanale televizive që mbulojnë tërë botën. 150,000,000 persona e panë Live këtë turnament.

==Topi i Euro 2012==
Adidas Tango 12 është topi zyrtar i [[UEFA Euro 2012]]&lt;ref name=&quot;uefaintro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/news/newsid=1726610.html|title=adidas Tango 12 unveiled as official ball|trans-title=adidas Tango 12 prezantohet si topi zyrtar|publisher=UEFA|language=en|author1=Kevin Ashby|author2=Sam Adams|date=2 dhjetor 2011|accessdate=6 dhjetor 2011}}&lt;/ref&gt; Ky top u emërua topi zyrtar pasi topi origjinal ishte Adidas Tango. Ky top kishte një dezanj tjetër nga topi Adidas Tango. Lloje të tjera të topit janë përdorur në turnamente të tjera si Kupa e Kombeve të Afrikes, [[Lojërat olimpike verore]]. Ky top u projektua qe te jete i lehte kur triblohet dhe kontrollohet pasi Jabulani qe u perdor [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]] merrte një trajektore të cuditeshme.

== Ecuria e Skuadrave në EURO 2012==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; border-right:none; border-bottom:none; margin: 1em auto;&quot;
|-
!Skuadra!!Arritja!!Ndeshja e Fundit!!Vendi i Skuadres!!Vendi i Grupeve!!Vendi i Cerek-Finales!!Vendi i Gjysme-Finales!!Vendi i Finales
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|CRO}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]] || [[5 qershor]] || [[18 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warka]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Near [[Warsaw]]&lt;/small&gt;|| style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]] dhe [[Poznań]]||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Cekia]] || [[3 qershor]] || [[21 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Wrocław]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Wrocław]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]]||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|DEN}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] || [[4 qershor]] || [[17 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Kołobrzeg]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kharkiv]] dhe [[Lviv]]||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ENG}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || [[6 qershor]] || [[24 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Kraków]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]] dhe [[Donetsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] || [[6 qershor]] || [[23 qershor]] ||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Donetsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]] dhe [[Donetsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Donetsk]]||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|GER}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] || [[3 qershor]] || [[28 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kharkiv]] dhe [[Lviv]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]]||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] || [[3 qershor]] || [[22 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Jachranka]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Near [[Warsaw]]&lt;/small&gt;|| style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]] dhe [[Wrocław]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]]||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]] || [[5 qershor]] || [[18 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Sopot]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Near [[Gdańsk]]&lt;/small&gt;|| style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]] dhe [[Poznań]]||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ITA}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] || [[5 qershor]] || [[1 korrik]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Kraków]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]] dhe [[Poznań]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|NED}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]] || [[4 qershor]] || [[17 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Kraków]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kharkiv]]||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|POL}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]] || [[28 maj]] || [[16 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]] dhe [[Wrocław]]|||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|Portugal}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]] || [[4 qershor]] || [[27 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Opalenica]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Near [[Poznań]]&lt;/small&gt;|| style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kharkiv]] and [[Lviv]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Donetsk]]||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]] ||[[3 qershor]] || [[16 qershor]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]]||style=&quot;background:white;&quot;|[[Warsaw]] dhe [[Wrocław]]||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] || [[5 qershor]] || [[1 korrik]] ||style=&quot;background:white;&quot;|[[Gniewino]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Near [[Gdańsk]]&lt;/small&gt;|| style=&quot;background:white;&quot;|[[Gdańsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Donetsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Donetsk]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|Sweden}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]] || [[6 qershor]] || [[19 qershor]] ||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]||||||
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|UKR}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]] || [[6 qershor]] || [[19 qershor]] ||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]]||style=&quot;background:#ffa;&quot;|[[Kiev]] dhe [[Donetsk]]||||||
|}

==Gjyqtarët==
Më 20 dhjetor 2011, [[UEFA]] publikoi listën e 12 gjyqtarëve dhe 44 zyrtarëve të përcaktuar për UEFA Euro 2012.&lt;ref name=&quot;referees named&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefa/footballfirst/matchorganisation/refereeing/news/newsid=1736988.html|title=UEFA Euro 2012 referees named|trans-title=Emërohen gjyqtarët e UEFA Euro 2012|publisher=UEFA|language=en|date=20 dhjetor 2011|accessdate=20 dhjetor 2011}}&lt;/ref&gt; Më 27 mars 2012, UEFA publikoi listën e 80 gjyqtarët që do të përdoren për të drejtuar ndeshjet e Europianit duke përfshire edhe gjygjtarët shtesë, ndihësit dhe gjyqtarët rezervë. Një ndeshje në Evropian drejtohej nga gjyqtari kryesor, katër ndihmësa dhe dy të tjerë mbrapa secilës portë.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! width=100 | Vendi !! width=145 | Albitri !! width=275 | Assitenti !! width=190 | Albitri shtesë !! width=325 | Ndeshjet e albitruara
|-
| {{flagicon|ENG}} [[Anglia]] || [[Howard Webb]] || Michael Mullarkey&lt;br /&gt;Peter Kirkup&lt;br /&gt;Stephen Child (standby) || [[Martin Atkinson]]&lt;br /&gt;[[Mark Clattenburg]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Rusi-Republika Ceke]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi A]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Itali-Kroaci]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi C]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Republika Ceke-Portugali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Cerek-finale]])}}
|-
| {{flagicon|FRA}} [[Franca]] || [[Stéphane Lannoy]] || Eric Dansault (replaced by standby)&lt;br /&gt;Frédéric Cano&lt;br /&gt;Michaël Annonier (standby) || [[Fredy Fautrel]]&lt;br /&gt;[[Ruddy Buquet]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Gjermani-Portugali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi B]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Greqi-Republika Ceke]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi A]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Gjermani-Itali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Gjysme-finale]])}}
|-
| {{flagicon|GER}} [[Gjermania]] || [[Wolfgang Stark]] || Jan-Hendrik Salver&lt;br /&gt;Mike Pickel&lt;br /&gt;Mark Borsch (standby) || [[Florian Meyer]]&lt;br /&gt;[[Deniz Aytekin]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Poloni-Rusi]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi A]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Croatia–Spain]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi C]])}}
|-
| {{flagicon|HUN}} [[Hungaria]] || [[Viktor Kassai]] || Gábor Erős&lt;br /&gt;György Ring&lt;br /&gt;Róbert Kispál (standby) || [[István Vad]]&lt;br /&gt;[[Tamás Bognár]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Spanj-Itali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi C]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Angli-Ukrain]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi D]])}}
|-
| {{flagicon|ITA}} [[Italia]] || [[Nicola Rizzoli]]
| Renato Faverani&lt;br /&gt;Andrea Stefani&lt;br /&gt;Luca Maggiani (standby) || [[Gianluca Rocchi]]&lt;br /&gt;[[Paolo Tagliavento]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Franc–Angli]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi D]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Portugali-Holland]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi B]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Spanj–Franc]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Cerek-finale]])}}
|-
| {{flagicon|NED}} [[Holanda]] || [[Björn Kuipers]] || Sander van Roekel&gt;&lt;br /&gt;Erwin Zeinstra&lt;br /&gt;Norbertus Simons (standby) || [[Pol van Boekel]]&lt;br /&gt;[[Richard Liesveld]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Irland–Kroaci]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi C]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Ukrain-Franc]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi D]])}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| {{flagicon|POR}} [[Portugalia]] || [[Pedro Proença]] || Bertino Miranda&lt;br /&gt;Ricardo Santos&lt;br /&gt;Tiago Trigo (standby) || [[Jorge Sousa]]&lt;br /&gt;[[Duarte Gomes]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Spanj–Irland]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi C]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Suedi-Franc]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi D]])|{{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Angli-Itali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Cerek-fina;e]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Spanj-Itali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Finalja]])|}}}}
|-
| {{flagicon|SCO}} [[Skocia]] || [[Craig Thomson (referee)|Craig Thomson]] || Alasdair Ross&lt;br /&gt;Derek Rose&lt;br /&gt;Graham Chambers (standby) || [[William Collum]]&lt;br /&gt;[[Euan Norris]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Danimark-Portugali]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi B]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Ceki–Poloni]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi A]])}}
|-
| {{flagicon|Slovenia}} [[Sllovenia]] || [[Damir Skomina]] || Primož Arhar&lt;br /&gt;Marko Stančin (replaced by standby)&lt;br /&gt;Matej Žunič (standby) || [[Matej Jug]]&lt;br /&gt;[[Slavko Vinčič]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Holland-Danimark]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi B]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Suedi-Angli]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi D]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Gjermani-Greqi]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Cerek-finale]])}}
|-
| {{flagicon|ESP}} [[Spanja]] || [[Carlos Velasco Carballo]] || Roberto Alonso Fernández&lt;br /&gt;Juan Carlos Yuste Jiménez&lt;br /&gt;Jesús Calvo Guadamuro (standby) || [[David Fernández Borbalán]]&lt;br /&gt;[[Carlos Clos Gómez]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Poloni-Greqi]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi A]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Danimark-Gjermani]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi B]])}}
|-
| {{flagicon|SWE}} [[Suedia]] || [[Jonas Eriksson (referee)|Jonas Eriksson]] || Stefan Wittberg&lt;br /&gt;Mathias Klasenius&lt;br /&gt;Fredrik Nilsson (standby) || [[Markus Strömbergsson]]&lt;br /&gt;[[Stefan Johannesson]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Holland-Gjermani]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi B]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Greqi-Rusi]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi A]])}}
|-
| {{flagicon|TUR}} [[Turqia]] || [[Cüneyt Çakır]] || Bahattin Duran&lt;br /&gt;Tarık Ongun&lt;br /&gt;Mustafa Emre Eyisoy (standby) || [[Hüseyin Göçek]]&lt;br /&gt;[[Bülent Yıldırım (referee)|Bülent Yıldırım]] || {{br separated entries|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Ukrain–Suedi]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi D]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Itali–Irland]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Grupi C]])|[[Kampionati Evropian i Futbollit|Portugali-Spanj]] ([[Kampionati Evropian i Futbollit|Gjysme-finale]])}}
|}

Nihmesit e asistentëve të Arbitrave:
{{col-begin}}
{{Col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! width=140 | Vendi !! width=140 | 4 Zyrtaret
|-
| {{flagicon|CZE}} [[Czech Republic]] || [[Pavel Královec]]
|-
| {{flagicon|NOR}} [[Norvegjia]] || [[Tom Harald Hagen]]
|-
| {{flagicon|POL}} [[Polonia]] || [[Marcin Borski]]
|-
| {{flagicon|UKR}} [[Ukraina]] || Viktor Shvetsov
|}
{{Col-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! width=160 | Vendi !! width=200 | Rezervat e asistentëve të Albitrave:
|-
| {{flagicon|IRL}} [[Republika e Irlandës]] || Damien MacGraith
|-
| {{flagicon|POL}} [[Polonia]] || Marcin Borski
|-
| {{flagicon|Slovakia}} [[Sllovakia]] || Roman Slyško
|-
| {{flagicon|UKR}} [[Ukraina]] || Oleksandr Voytyuk
|}
{{col-end}}

==Rezultatet==
===Faza e Grupeve===
[[Skeda:Euro 2012.png|thumb|upright=1.3|Pozocionet e mbarimit të Turnamentit për skuadrat pjesmarresë.]]

Kampionati Evropian përbehet nga katër grupe me nga katër skuadra në secilën grup. Dy skuadrat e para kualifikohen në fazën me eliminim direkt kurse dy të tjerat eliminohen.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/format/index.html|title=Qualifying, play-offs and final tournament|trans-title=Kualifikueset, faza play-off dhe finalet e turnamentit|publisher=UEFA|language=en|accessdate=19 qershor 2012}}&lt;/ref&gt;

====Grupi A====
[[Skeda:Both teams on the pitch POL-GRE 8-6-2012.jpg|thumb|Ndeshja hapëse e UEFA Euro 2012: Poloni-Greqi]]
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;165&quot;|Skuadra
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Nd | Ndeshje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| F | Fitore}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| B | Barazime}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| H | Humbje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G+ | Gola të shënuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G- | Gola të pësuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| GD | Diferenca}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Pk | Pikë}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Çekia]]
|3||2||0||1||4||5||−1||'''6'''
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]]
|3||1||1||1||3||3||0||'''4'''
|- 
|align=left|{{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]
|3||1||1||1||5||3||+2||'''4'''
|- 
|align=left|{{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]]
|3||0||2||1||2||3||−1||'''2'''
|}

[[8 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]] 1–1 {{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]]
* {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]] 4–1 {{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republika Çeke]]

[[12 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] 1–2 {{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republika Çeke]]
* {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]] 1–1 {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]

[[16 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republika Çeke]] 1–0 {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]]
* {{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] 1–0 {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]

====Grupi B====
[[Skeda:Lukas Podolski - Nani 20120609.jpg|thumb|upright|[[Lukas Podolski]] dhe [[Nani]] ne Gjermani-Portugali.]]
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|Skuadra
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Nd | Ndeshje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| F | Fitore}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| B | Barazim}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| H | Humbje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G+ | Gola të shënuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G- | Gola të pësuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| GD | Diferenca}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Pk | Pikë}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]
|3||3||0||0||5||2||+3||'''9'''
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|Portugal}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]]
|3||2||0||1||5||4||+1||'''6'''
|-
|align=left|{{flagicon|Denmark}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]]
|3||1||0||2||4||5||−1||'''3'''
|-
|align=left|{{flagicon|Netherlands}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]]
|3||0||0||3||2||5||−3||'''0'''
|}

[[9 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Netherlands}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]] 0–1 {{flagicon|Denmark}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]]
* {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] 1–0 {{flagicon|Portugal}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]]

[[13 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Denmark}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] 2–3 {{flagicon|Portugal}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]]
* {{flagicon|Netherlands}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]] 1–2 {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]

[[18 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Portugal}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]] 2–1 {{flagicon|Netherlands}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]]
* {{flagicon|Denmark}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] 1–2 {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]

====Grupi C====
[[Skeda:SPA-ITA Euro 2012 supporters outside the stadium.JPG|thumb|Tifozët jasht ëtadiumit duke u bërë gati për të parë ndeshjen Spanjë – Itali.]]
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=&quot;165&quot;|Skuadra
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Nd | Ndeshje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| F | Fitore}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| B | Brazime}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| H | Humbje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G+ | Gola të shënuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G- | Gola të pësuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| GD | Diferenca}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Pk | Pikë}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]]
|3||2||1||0||6||1||+5||'''7'''
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|Italy}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]
|3||1||2||0||4||2||+2||'''5'''
|-
|align=left|{{flagicon|Croatia}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]]
|3||1||1||1||4||3||+1||'''4'''
|-
|align=left|{{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]]
|3||0||0||3||1||9||−8||'''0'''
|}

[[10 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] 1–1 {{flagicon|Italy}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]
* {{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]] 1–3 {{flagicon|Croatia}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]]

[[14 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Italy}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] 1–1 {{flagicon|Croatia}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]]
* {{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] 4–0 {{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]]

[[18 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Croatia}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]] 0–1 {{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]]
* {{flagicon|Italy}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] 2–0 {{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]]

====Grupi D====
[[File:Andriy Shevchenko goal Euro 2012 vs Sweden.jpg|thumb|[[Andriy Shevchenko]] duke shënuar Golin e dytë kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Suedisë]].]]

{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|Skuadra
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Nd | Ndeshje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| F | Fitore}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| B | Barazime}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| H | Humbje}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G+ | Gola të shënuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| G- | Gola të pësuar}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| GD | Diferenca}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| Pk | Pikë}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|England}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Angli]]
|3||2||1||0||5||3||+2||'''7'''
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
|align=left|{{flagicon|France}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]
|3||1||1||1||3||3||0||'''4'''
|- 
|align=left|{{flagicon|Ukraine}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]]
|3||1||0||2||2||4||−2||'''3'''
|- 
|align=left|{{flagicon|Sweden}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Suedia]]
|3||1||0||2||5||5||0||'''3'''
|}

[[11 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|France}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francë]]  1-1 {{flagicon|England}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Angli]]
* {{flagicon|Ukraine}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainë]] 2-1 {{flagicon|Sweden}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Suedi]]

[[15 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|Ukraine}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainë]] 0-2 {{flagicon|France}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francë]]
* {{flagicon|Sweden}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Suedi]] 2-3 {{flagicon|England}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Angli]]

[[19 qershor]] [[2012]]

* {{flagicon|England}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Angli]] 1-0 {{flagicon|Ukraine}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainë]]
* [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Suedi]] 2-0 {{flagicon|France}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francë]]

== Faza me eleminim ==
=== Finalistët ===
{{Round8
&lt;!-- Çerek finalja --&gt;
|[[21 qershor]] - [[National Stadium|Warsaw]]|{{CZEf}}|0|'''{{PORf}}'''|'''1'''
|[[22 qershor]] - [[Donbass Arena, Donetsk]]|'''{{ESPf}}'''|'''2'''|{{FRAf}}|0
|[[23 qershor]] - [[PGE Arena|Gdańsk]]|{{GERf}}|4 |'''{{GREf}}'''|'''2'''
|[[24 qershor]] - [[Olympic Stadium|Kiev]]|{{ENG}}|0 (2)|'''{{ITAf}}'''|0 '''(4)'''
&lt;!-- gjysëm finalja --&gt;
|[[27 qershor]] - [[Donbass Arena|Donetsk]]|{{PORf}}|0 (2)|'''{{ESPf}}'''|'''0''' '''(4)'''
|[[28 qershor]] - [[National Stadium|Warsaw]]|{{GERf}}|1|'''{{ITAf}}'''|'''2'''
&lt;!-- finalja --&gt;
|[[1 korrik]] - [[Olympic Stadium|Kiev]]|'''{{ESPf}}'''|'''4'''|{{ITAf}}|0
}}

==== Cerek-Finalet ====

{{footballbox
|date=[[21 qershor]] [[2012]]
|time=20:45
|team1={{CZEf}}
|score= 0:1
|team2={{PORf}}
|goals1=
|goals2=[[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{goal|79}}
|stadium=[[National Stadium]], [[Warsaw]]
|attendance=55,590
|referee=[[Howard Webb]] }}
----
{{footballbox
|date=[[22 qershor]] [[2012]]
|time=20:45
|team1={{GERf}}
|score= 4:2 
|team2={{GREf}}
|goals1=[[Philip Lahm|Lahm]] {{goal|39}}&lt;br /&gt;[[Sami Khedira|Khedira]] {{goal|61}}&lt;br /&gt;[[Miroslav Klose|Klose]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Marco Reus|Reus]] {{goal|74}}
|goals2=[[Samaras]] {{goal|55}}&lt;br /&gt;[[Dimitris Salpingidis|Salpingidis]] {{goal|89}}
|stadium=[[Ernst Happel Stadion]], [[Vienna]]
|attendance=38,751
|referee=[[Damir Skomina]] ([[Slovenian Football Federation|Slovenia]]) }}
----
{{footballbox
|date=[[23 qershor]] [[2012]]
|time=21:45
|team1={{ESPf}}
|score= 2:0
|team2={{FRAf}}
|goals1=[[Xabi Alonso|Alonso]] {{goal|19}} {{goal|90+1|pen.}}
|goals2=
|stadium=[[Donbass Arena]], [[Donetsk]]
|attendance=47,000
|referee= Nicola Rizzoli ([[Italian Football Federation|Italia]]) }}
----
{{footballbox
|date=[[24 qershor]] [[2012]]
|time=21:45
|team1={{ENGf}}
|score= 0:0 ([[Extra time|a.e.t.]])
|team2={{ITAf}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Olympic Stadium]], [[Kiev]]
|attendance=64,340
|referee= }}
{{penshootoutbox
|penalties1=[[Steven Gerrard|Gerrard]] {{pengoal}}&lt;br /&gt;[[Wayne Rooney|Rooney]] {{pengoal}}&lt;br /&gt;[[Ashley Young|Young]] {{penmiss|hit the crossbar}}&lt;br /&gt;[[Ashley Cole|Cole]] {{penmiss|saved}}
|penaltyscore=2:2
|penalties2={{pengoal}} [[Mario Balotelli|Balotelli]]&lt;br /&gt;{{penmiss|wide}} [[Riccardo Montolivo|Montolivo]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Andrea Pirlo|Pirlo]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Antonio Nocerino|Nocerino]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Alessandro Diamanti|Diamanti]]
}}

==== Gjysëm finalja ====
{{footballbox
|date=[[27 qershor]] [[2012]]
|time=21:45
|team1={{PORf}}
|score= 0:0 ([[Extra time|a.e.t.]])
|team2={{ESPf}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[Donbass Arena]], [[Donetsk]]
|attendance=48,000
|referee= }}
{{penshootoutbox
|penalties1=[[João Moutinho|Moutinho]] {{penmiss}}&lt;br /&gt;[[Pepe]] {{pengoal}}&lt;br /&gt;[[Nani]] {{pengoal}}&lt;br /&gt;[[Bruno Alves|Alves]] {{penmiss|hit the crossbar}}
|penaltyscore=2:4
|penalties2={{penmiss|saved}} [[Xabi Alonso|Alonso]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Andrés Iniesta|Iniesta]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Gerard Piqué|Piqué]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Sergio Ramos|Ramos]]&lt;br /&gt;{{pengoal}} [[Cesc Fàbregas|Fàbregas]]
}}
----
{{footballbox
|date=[[28 qershor]] [[2012]]
|time=21:45
|team1={{GERf}}
|score= 1:2
|team2={{ITAf}}
|goals1=[[Mesut Özil|Özil]] {{goal|90+2|pen.}}
|goals2=[[Mario Balotelli|Balotelli]] {{goal|20}} {{goal|36}}
|stadium=[[National Stadium]], [[Warsaw]]
|attendance=55,5240
|referee= }}

====Finalja====

{{footballbox
|date=[[1 korrik]] [[2012]]
|time=21:45
|team1={{ESPf}}
|score= 4:0
|team2={{ITAf}}
|goals1=[[David Silva|Silva]] {{goal|14}}&lt;br /&gt;[[Jordi Alba|Alba]] {{goal|41}}&lt;br /&gt;[[Fernando Torres|Torres]] {{goal|84}}&lt;br /&gt;[[Juan Mata|Mata]] {{goal|88}}
|goals2=
|stadium=[[Olympic Stadium]], [[Kiev]]
|attendance=63,170
|referee= Pedro Proença}}

==Statistikat==

===Golashenuesit===
[[Skeda:Di Natale, Torres and Balotelli Euro 2012 final.jpg|thumb|[[Fernando Torres|Torres]] dhe [[Mario Balotelli|Balotelli]] (të dy me numrin 9) nga finalja.]]

''' 3 Gola '''

{{col-begin|width=75%}}
{{col-3}}
*{{flagicon|CRO}} [[Mario Mandžukić]]
*{{flagicon|GER}} [[Mario Gómez]]
{{col-3}}
*{{flagicon|ITA}} [[Mario Balotelli]]
*{{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]]
{{col-3}}
*{{flagicon|RUS}} [[Alan Dzagoev]]
*{{flagicon|ESP}} [[Fernando Torres]]
{{col-end}}

;2 Gola
{{col-begin|width=75%}}
{{col-4}}
*{{flagicon|CZE}} [[Petr Jiráček]]
*{{flagicon|CZE}} [[Václav Pilař]]
*{{flagicon|DEN}} [[Nicklas Bendtner]]
*{{flagicon|DEN}} [[Michael Krohn-Dehli]]
{{col-4}}
*{{flagicon|GRE}} [[Dimitris Salpingidis]]
*{{flagicon|ESP}} [[Xabi Alonso]]
*{{flagicon|ESP}} [[Cesc Fàbregas]]
{{col-4}}
*{{flagicon|ESP}} [[David Silva]]
*{{flagicon|SWE}} [[Zlatan Ibrahimović]]
*{{flagicon|UKR}} [[Andriy Shevchenko]]
{{col-end}}

;1 Gol
{{col-begin|width=75%}}
{{col-3}}
*{{flagicon|CRO}} [[Nikica Jelavić]]
*{{flagicon|ENG}} [[Andy Carroll]]
*{{flagicon|ENG}} [[Joleon Lescott]]
*{{flagicon|ENG}} [[Wayne Rooney]]
*{{flagicon|ENG}} [[Theo Walcott]]
*{{flagicon|ENG}} [[Danny Welbeck]]
*{{flagicon|FRA}} [[Yohan Cabaye]]
*{{flagicon|FRA}} [[Jérémy Ménez]]
*{{flagicon|FRA}} [[Samir Nasri]]
*{{flagicon|GER}} [[Lars Bender]]
*{{flagicon|GER}} [[Sami Khedira]]
*{{flagicon|GER}} [[Miroslav Klose]]
*{{flagicon|GER}} [[Philipp Lahm]]
{{col-3}}
*{{flagicon|GER}} [[Mesut Özil]]
*{{flagicon|GER}} [[Lukas Podolski]]
*{{flagicon|GER}} [[Marco Reus]]
*{{flagicon|GRE}} [[Theofanis Gekas]]
*{{flagicon|GRE}} [[Giorgos Karagounis]]
*{{flagicon|GRE}} [[Georgios Samaras]]
*{{flagicon|IRL}} [[Sean St Ledger]]
*{{flagicon|ITA}} [[Antonio Cassano]]
*{{flagicon|ITA}} [[Antonio Di Natale]]
*{{flagicon|ITA}} [[Andrea Pirlo]]
*{{flagicon|NED}} [[Rafael van der Vaart]]
*{{flagicon|NED}} [[Robin van Persie]]
{{col-3}}
*{{flagicon|POL}} [[Jakub Błaszczykowski]]
*{{flagicon|POL}} [[Robert Lewandowski]]
*{{flagicon|POR}} [[Pepe (footballer born 1983)|Pepe]]
*{{flagicon|POR}} [[Hélder Postiga]]
*{{flagicon|POR}} [[Silvestre Varela]]
*{{flagicon|RUS}} [[Roman Pavlyuchenko]]
*{{flagicon|RUS}} [[Roman Shirokov]]
*{{flagicon|ESP}} [[Jordi Alba]]
*{{flagicon|ESP}} [[Juan Mata]]
*{{flagicon|ESP}} [[Jesús Navas]]
*{{flagicon|SWE}} [[Sebastian Larsson]]
*{{flagicon|SWE}} [[Olof Mellberg]]
{{col-end}}

;1 autogol
{{col-begin|width=75%}}
*{{flamuri|Anglia}} [[Glen Johnson]] (duke luajtur kunder [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]])
{{col-end}}

===Çmimet===
[[Skeda:Andrés Iniesta Euro 2012 final.jpg|thumb|[[Andrés Iniesta]] u shpall lojtari më i mirë i Euro 2012 dhe gjithashtu u zgjodh në Ekipin e Turnamentit.]]
;UEFA Ekipi i Turnamentit
[[UEFA]] publikoi 23 lojtaret më të mirë të UEFA Euro 2012.&lt;ref name=&quot;team of the tournament&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefa/mediaservices/mediareleases/newsid=1838241.html|title=UEFA Euro 2012 Team of the Tournament|trans-title=Ekipi i Turnamentit në UEFA Euro 2012|publisher=UEFA|language=en|date=2 korrik 2012|accessdate=2 korrik 2012}}&lt;/ref&gt; Grupi i përzgjedhjes së lojtarëve përbëhej nga 11 analistë të cilët i kishin ndjekur të gjithë ndeshjet e turnamentit. Dhjetë lojtarë janë nga kombetarja fituese [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]], nderkohë që [[Zlatan Ibrahimović]] ishte i vetmi lojtar që u eleminua që në fazën e grupeve dhe sërisht u zgjodh në Ekipin e Turnamentit.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! width=&quot;25%&quot; | Portierët
! width=&quot;25%&quot; | Mbrojtësit
! width=&quot;25%&quot; | Mesfushorët
! width=&quot;25%&quot; | Sulmuesit
|- valign=&quot;top&quot;
| {{flamuri|Gjermania}} [[Manuel Neuer]]&lt;br&gt;{{flamuri|Italia}} [[Gianluigi Buffon]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Iker Casillas]]
| {{flamuri|Gjermania}} [[Philipp Lahm]]&lt;br&gt;{{flamuri|Portugalia}} [[Fábio Coentrão]]&lt;br&gt;{{flamuri|Portugalia}} [[Pepe]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Jordi Alba]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Gerard Piqué]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Sergio Ramos]]
| {{flamuri|Anglia}} [[Steven Gerrard]]&lt;br&gt;{{flamuri|Gjermania}} [[Sami Khedira]]&lt;br&gt;{{flamuri|Gjermania}} [[Mesut Özil]]&lt;br&gt;{{flamuri|Italia}} [[Andrea Pirlo]]&lt;br&gt;{{flamuri|Italia}} [[Daniele De Rossi]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Xabi Alonso]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Sergio Busquets]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Andrés Iniesta]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Xavi]]
| {{flamuri|Italia}} [[Mario Balotelli]]&lt;br&gt;{{flamuri|Portugalia}} [[Cristiano Ronaldo]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[Cesc Fàbregas]]&lt;br&gt;{{flamuri|Spanja}} [[David Silva]]&lt;br&gt;{{flamuri|Suedia}} [[Zlatan Ibrahimović]]
|}

;'''UEFA Lojtari i Turnamentit'''
* {{flamuri|Spanja}} [[Andrés Iniesta]]

;'''Kepuca e Arte'''
* {{flamuri|Spanja}} [[Fernando Torres]]

===Paratë e dhuruara===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:12px; text-align: center; float:right; margin:0.5em 0em 1em 1em;&quot;
|+ Prize money
|-
!Rank (unoff.)!!Skuadra!!Million €
|-
|1||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]]||23.0
|-
|2||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ITA}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]||19.5
|-
|3||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|GER}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]||16.0
|-
|4||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|POR}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]]||15.0
|-
|5||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|ENG}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]]||12.5
|-
|6||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Çekia]]||12.0
|-
|7||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]], {{flagicon|GRE}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]]||11.5
|-
|9||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|CRO}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]], {{flagicon|RUS}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]||10.5
|-
|11||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|DEN}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]], {{flagicon|UKR}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]]||10.0
|-
|13||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|POL}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]], {{flagicon|SWE}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]]||9.0
|-
|15||style=&quot;text-align:left;&quot;|{{flagicon|NED}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]], {{flagicon|IRL}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]]||8.0
|}

Në total u shperndan 196 Milion € për 16 Skuadrat pjesmarrëse, ndryshe nga UEFA Euro 2008 ku u shperndan vetëm 184 Milion €. Cdo Skuadër përfiton nga 8 Milion € nga performancat në fushën e lojes. [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Kombetarja Spanjolle]] që u shpall fituese e UEFA Euro 2012 fitoi 23 Milion € për performancat e saj në fushën e lojës.

====Lekët e dhuruara në baze të performancave:====
* Lekë për pjesmarrje: 8 Milion €
* Kampion: 7.5 Milion: €
* Finalist: 4.5 Milion: €
* Gjysmë-finalisti: 3 Milion €
* Cerek-finalisti: 2 Milion €
* I treti në Grup: 1 Milion €
* Fituesi i 1 Ndeshje në Grup: 1 Milion €
* Barazim një ndeshje: 0.5 Milion €

===Disiplina===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Lojtari
!Ndëshkime
!Dëmini
|-
|{{flagicon|ENG}} [[Wayne Rooney]]
|{{sent off}} në Fazën Kualifikuese vs {{flagicon|Montenegro}} [[Mali i Zi]]
|Grupi D vs {{flagicon|France}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]&lt;br /&gt;Grupi D v {{flagicon|Sweden}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]]
|-
|{{flagicon|GRE}} [[Sokratis Papastathopoulos]]
|{{sent off|2}} në Grupin A vs {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]]
|Grupin A vs {{flagicon|CZE}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Cekia]]
|-
|{{flagicon|POL}} [[Wojciech Szczęsny]]
|{{sent off}} në Grupin A vs {{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]]
|Grupi A vs {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]
|-
|{{flagicon|GER}} [[Jérôme Boateng]]
|{{yel}} në Grupin B vs {{flagicon|Portugal}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]]&lt;br /&gt;{{yel}} në Grupin B vs {{flagicon|Netherlands}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]]
|Grupi B vs {{flagicon|Denmark}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]]
|-
|{{flagicon|GRE}} [[Giorgos Karagounis]]
|{{yel}} në Grupin A vs {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]]&lt;br /&gt;{{yel}} në Grupin A vs {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]
|Cerek-finale vs {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]
|-
|{{flagicon|GRE}} [[José Holebas]]
|{{yel}} në Grupin A vs {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]]&lt;br /&gt;{{yel}} në Grupin A vs {{flagicon|Russia}} [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusia]]
|Cerek-finale vs {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Keith Andrews (footballer)|Keith Andrews]]
|{{sent off|2}} në Grupin C vs {{flagicon|Italy}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]
|Kualifikueset për Kupën e Botës vs {{flagicon|Kazakhstan}} [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistani]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Philippe Mexès]]
|{{yel}} në Grupin D vs {{flagicon|Ukraine}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]]&lt;br /&gt;{{yel}} në Grupin D vs {{flagicon|Sweden}} [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]]
|Cerek-finale vs {{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]]
|-
|{{flagicon|ITA}} [[Christian Maggio]]
|{{yel}} në Grupin C vs {{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]]&lt;br /&gt;{{yel}} në Cerek-finale vs v {{flagicon|England}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]]
|Gjysme-finale vs {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]
|}

====Penalltitë====

===Penalltitë===
Në këtë turnament u fituan 4 penallti nga të cilat 3 u shënuan dhe 1 u humb. Giorgos Karagounis ishte i vetmi lojtar që humbi penallti ndeshjen hapëse kundër [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]].

;Shënuar
*{{flagicon|GRE}} [[Dimitris Salpingidis]] për {{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqine]] kunder [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]]
*{{flagicon|ESP}} [[Xabi Alonso]] për {{flagicon|Spain}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjen]] kundër {{flagicon|France}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]]
*{{flagicon|GER}} [[Mesut Özil]] për {{flagicon|Germany}} [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanine]] kundër {{flagicon|Italy}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]]

;Humbur
*{{flagicon|GRE}} [[Giorgos Karagounis]] për {{flagicon|Greece}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqine]] kundër {{flagicon|Poland}} [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonise]], pritur nga {{flagicon|POL}} [[Przemysław Tytoń]]

== Sponsorët ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:12px; text-align: center;&quot; width=50%
|-
!rowspan=2 width=50%|Sponsor Botëror!!colspan=2|Sporsor të Eventeve
|-
!width=25%|[[Ukraina]]
!width=25%|[[Polonia]]
|-
|
{{col-begin|width=100%}}
{{col-2}}
*[[Adidas]]
*[[Canon (kompani)|Canon]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Canon becomes UEFA Euro 2012 global sponsor|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1651076.html|publisher=UEFA|language=en|date=15 korrik 2011|accessdate=27 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;
*[[Castrol]]
*[[The Coca-Cola Company|Coca-Cola]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Coca-Cola signs for Euro 2012, 2016|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1452657.html|publisher=UEFA|language=en|date=22 shkurt 2010|accessdate=27 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;
*[[Continental AG|Continental]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Continental to sponsor Euro 2012 and 2016|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1700729.html|publisher=UEFA|language=en|date=20 tetor 2011|accessdate=23 tetor 2011}}&lt;/ref&gt;
*[[Sharp Corporation|SHARP]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sharp signs Eurotop agreement with UEFA|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1522091.html|publisher=UEFA|language=en|date=2 shtator 2010|accessdate=27 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;
{{col-2}}
*[[Orange (telecommunications)|Orange]] and [[Telekomunikacja Polska]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Orange signs up as official Euro sponsor|url=http://en.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1586897.html|publisher=UEFA|language=en|date=19 janar 2011}}&lt;/ref&gt;
*[[Hyundai Motor Company|Hyundai]]–[[Kia Motors|Kia]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Hyundai-Kia joins as official sponsor for UEFA Euro 2012™ and UEFA Euro 2016™|url=http://www.uefa.com/uefa/mediaservices/mediareleases/newsid=1548117.html|publisher=UEFA|language=en|date=2 mars 2010|accessdate=4 korrik 2012|archive-date=28 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528104809/http://www.uefa.com/uefa/mediaservices/mediareleases/newsid=1548117.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[Carlsberg Group|Carlsberg]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Carlsberg on board for Euro 2012|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1490328.html|publisher=UEFA|language=en|date=21 maj 2010|accessdate=27 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;
*[[McDonald's]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=McDonald's sign up as official Euro sponsor|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1492650.html|publisher=UEFA|language=en|date=26 maj 2010|accessdate=26 maj 2010}}&lt;/ref&gt;
{{col-end}}
|valign=top|
*[[Ukrtelecom]]
*[[EpiCentre K|Epicenter]]
*[[UniCredit|Ukrsotsbank PJSC]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Ukrsotsbank PJSC becomes national sponsor|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1651730.html|publisher=UEFA|language=en|date=20 korrik 2011|accessdate=27 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;
|valign=top|
*[[E. Wedel]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sweet moment for Poland's first Euro sponsor|url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1612869.html|publisher=UEFA|language=en|date=29 mars 2011|accessdate=27 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;
*[[Bank Pekao]]
*[[MasterCard]]
|}

== Referime ==
{{reflist|3}}

{{Kampionati Evropian i Futbollit}}

[[Kategoria:Futboll]]
[[Kategoria:Kampionati Evropian i Futbollit]]
[[Kategoria:2012 në sport]]</text>
      <sha1>5xmwoh3r1vcrelnvrnakthbifik223j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Njësia administrative Paskuqan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93150</id>
    <revision>
      <id>3001037</id>
      <parentid>2920240</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2769" sha1="o4zzbpqp7vgjkm6e127ax27n1oxbisv" xml:space="preserve">{{coord|41.22|N|19.49|E|source:wikidata|display=title}}
{{Infobox settlement
| image_map     = 
|   rrethi         = [[Rrethi i Tiranës]]
|   bashkia        = Kamëz
|   kryetari       = 
|   banor          = 
| postal_code          = 
|   telefoni       = 
|   lartësia       = 
|   latitude       = 
|   longitude      = 
| website            = 
|   shk            = P
}}
'''Paskuqani''' është një njësi administrative që i përket [[Bashkia Kamëz|Bashkisë Kamëz]] prej vitit 2015 e në vazhdim. Kufizohet në jug dhe perëndim me [[Bashkia Tiranë|Bashkinë Tiranë]] dhe [[Lumi i Tiranës|lumin e Tiranës]], në veri me njësinë administrative [[Bathore]], ndërsa në lindje me njësinë administrative [[Babrru]].

Në këtë zonë ndodhen disa institucione arsimore të rëndësishme, si:

* Shkolla 9-vjeçare “Lidhja e Prizrenit”,
* Shkolla 9-vjeçare “Tahir Sinani”,
* Shkolla 9-vjeçare “Jashar Hoxha”,
* Shkolla e mesme “Isa Boletini”.

Në Paskuqan-Kodër ndodhet Liqeni i Paskuqanit, i cili ka përfituar një sërë investimesh gjatë viteve të fundit, duke u shndërruar në një zonë të frekuentuar për banorët dhe vizitorët.
[[Skeda:Unaza e madhe në Tufinë.jpg|parapamje|Unaza e madhe dhe Paskuqan]]
Paskuqani ka një rol kyç në infrastrukturën automobilistike të Tiranës, pasi nëpër të kalojnë segmentet e Lotit 5 dhe 6 të [[Unaza e Madhe|Unazës së Madhe të Tiranës]], që ndihmojnë ndjeshëm në lehtësimin e trafikut në kryeqytet dhe në vetë zonën e Paskuqanit.

Vitet e fundit ka pasur një bum ndërtimesh, sidomos në sektorin e pallateve, duke reflektuar rritjen e popullsisë dhe zhvillimin urban të zonës.

Relievi i Paskuqanit varion nga 104 metra mbi nivelin e detit në pikat më të ulëta, deri në 217 metra në [[Kodër e Kuqe|Kodra e Kuqe]], që është pika më e lartë.

Gjatë regjimit komunist, Paskuqani ishte i njohur për tokat e mbjella dhe për peshkimin në liqen. Pas rënies së komunizmit dhe ardhjes së demokracisë, zona përjetoi një transformim të madh, me një rritje të ndjeshme të popullsisë, kryesisht nga shqiptarë të ardhur nga verilindja e Shqipërisë. Aktualisht, Paskuqani ka një popullsi prej rreth 38,000 banorësh dhe besimi fetar mbizotërues është Islami.

Parku i Liqenit të Paskuqanit është kthyer sot në një nga hapësirat më të frekuentuara nga banorët, që e vizitojnë çdo ditë për rekreacion dhe çlodhje.

== Vendbanimet ==
{{ {{PAGENAME}} }}
&lt;!-- == Gjeografia == !--&gt;
&lt;!-- == Historia == --!&gt;
&lt;!-- == Demografia == --!&gt;
&lt;!-- == Ekonomia == --!&gt;
&lt;!-- == Politika == --!&gt;
&lt;!-- == Kultura == --!&gt;
&lt;!-- == Lidhje të jashtme == !--&gt;

== Burimet ==
{{reflist}}

== Shiko edhe ==
{{Qarku i Tiranës}}
{{AL-gjeo-cung}}</text>
      <sha1>o4zzbpqp7vgjkm6e127ax27n1oxbisv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gjinia letrare</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93240</id>
    <revision>
      <id>3001026</id>
      <parentid>2772623</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="7xw492iapzfwgm0rwpjg84pvq1v80d6" xml:space="preserve">Kur flasim për [[letërsia|letërsinë]], ne kemi parasysh një mori librash, që përmbajnë tekste nga më të shumëllojshmet, të shkruara në mënyra të ndryshme. Që në kohën kur ekzistonte biblioteka e famshme e [[Aleksandria|Aleksandrisë]], është ndier nevoja që librat të klasifikoheshin për t'u dalluar më qartë se për çfarë flisnin, pra, për t'u disiplinuar në raftet e bibliotekës.
Për klasifikimin e veprave letrare ka mendime të ndryshme nga studiuesit, pasi kjo përbën një vështirësi të madhe, sepse nuk ka vepra të llojeve të pastra. Por për lehtësi studimi, mendimi më i pranuar nga shumica është dallimi i tri ndarjeve të mëdha (gjinive letrare), ku mund të klasifikohet shumica e veprave letrare :
* Gjinia epike,
* Gjinia lirike,
* Gjinia dramatike.

Brenda këtyre gjinive dallohen lloje e nënlloje të tjera letrare. Ashtu si [[letërsia e shkruar (artistike)|letërsia e shkruar]], edhe llojet e [[letërsia gojore|letërsisë gojore]] përfshihen në këto tri gjini.

== Gjinia epike ==
Në gjininë epike futen ato vepra, në të cilat [[autori]] rrëfen ngjarje (vetë ose nëpërmjet personazheve). Këto vepra mund të jenë të shkruara : në vargje ([[epi]], [[poema]], cikle këngësh, epope që e marrin temën nga ngjarje historike etj.) dhe në [[proza|prozë]].
[[Romani]], [[novela]], [[tregimi]] janë lloje të mëvonshme të prozës, të cilat e kanë zanafillën në veprat epike.

Në gjininë epike dallohen dhe llojet epiko-lirike, ku autori përveçse rrëfen ngjarjet, shpreh ndjenjat dhe mendimet e tij. Të tilla mund të jenë : [[poema]]t, [[balada]]t (që e marrin temën nga jeta morale dhe shoqërore), [[fabula]]t (që nëpërmjet figurave të kafshëve trajtojnë marrëdhënie njerëzore). Në llojet epike rrëfimi bëhet përgjithësisht në vetën e tretë, por edhe në vetën e parë.

== Gjinia lirike ==
Në gjininë lirike futen ato krijime, në të cilat autori nuk rrëfen ngjarjet, por shpreh ndjenjat dhe mendimet e tij. Kryesisht krijimet lirike janë [[poezia|poezi]] të shkurtra. Në lloje lirike përgjithësisht rrëfimi është në vetën e parë. Lirika lindi dhe u zhvillua nga poezia antike greko-romake ne shekujt VII dhe V p.e.s.
Perfaqesuesit me te shquar ishin
 1.Alkeu
 2.Anakreonti
 3.Safo
 4.Pindari etj.
	
== Gjinia dramatike ==
Në gjininë dramatike përfshihen ato
vepra, të cilat shkruhen me qëllim që të vihen në skenë dhe të interpretojnë [[aktori|aktorët]]. [[Autori]] fshihet pas personazheve vepruese që flasin nëpërmjet [[dialogu]]t ose [[monologu]]t. Llojet e hershme të kësaj gjinie janë [[tragjedia]] dhe [[komedia]], të shkruara në vargje. Sot përgjithësisht [[drama]]t shkruhen në [[proza|prozë]].&lt;ref&gt;Gjuha Shqipe 8, botues Albas&lt;/ref&gt;

== Referimet ==
{{ref}}

[[Kategoria:Letërsi]]</text>
      <sha1>7xw492iapzfwgm0rwpjg84pvq1v80d6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mustafa Balel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93445</id>
    <revision>
      <id>3001117</id>
      <parentid>2650547</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3704" sha1="llh5k3042r66proxzo360nxdr9g9j21" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{për përmirësim}}
[[image:Mustafa_Balel_(2013).jpg|thumb|right|170 px|Mustafa Balel]]

'''Mustafa Balel''' (* [[1 shtator]] [[1945]]) është një shkrimtar [[turk]], i lindur në [[Sivas]] në [[Turqi]].

Ai është gjithashtu një përkthyes prodhimtar i francez, duke përfshirë edhe disa shkrimtarë ndër të tjera, [[Michel Tournier]], [[Yann Queffélec]], [[Pascal Bruckner]], [[Jorge Semprún]], [[Gustav Flober]], [[Panait Istrati]], [[Maksim Gorki]], Jean-Philippe Toussaint, Dragan Babic, Marlène Amar etc.

Ai tërhoqi vëmendjen me aftësinë e tij për të kombinuar teknikën bashkëkohore të shkurtër tregim me tradicionale, et zotërim e tregim, dhe një talent për analizë psikologjike.

Në veprat e tij, ai vë në dukje një strukturë konvencionale matriarkale që mbretëron surreptitiously në një shoqëri të njohur në mënyrë rigoroze patriarkale.

==Punon==
'''Tregime të shkurtra :'''
*''Kurtboğan'' (''Monkshood'', 1974), 
*''Kiraz Küpeler'' (''Cherry Earrings'', 1977), 
*''Gurbet Kaçtı Gözüme'' (''Foreign Lands Get In My Eyes'', 1983), 
*''Le Transanatolien'' (''Transanatolia'', 1988, French, Paris ), 
*''Turuncu Eleni'' (''Eleni, the Orange Color'', 1992 ).
*''Karanfilli Ahmet Güzellemesi'' (''Praise for Ahmet With Carnation'', 2005)
*''Etiyopya Kralının Gözleri'' (''The eyes of the King of Ethiopia'', 2011)
*''[[Inițiatoarea]]'' (short stories in romanian language, Editura Tracus Arte, [[Bukureshti]], 2014)

'''Novela :''' 
*''Peygamber Çiçeği'' (''Cornflower'', 1981), 
*''Asmalı Pencere'' (''Window With the Grapevine'', 1984).
*''پنجره‌ای به شاخسار تاک'' (Window With the Grapevine, roman in Persian, [[Peydayesh Publishing]], [[Tehran]], 2017)


'''Novela për fëmijë  :''' 
*''Bizim Sinemamız Var'' (''We Have Cinema'', 1979), 
*''Cumartesiye Çok Var mı?'' (''Is it Long to Saturday?'', 1981). 
*''Nöbetçi Ayakkabıcı Dükkânı'' (''Shoemaker's Store Open 24 hours'', 2005).
*''Dedemin Bakır Koltukları'' (''My Grandfather's Copper Seats'', 2011).
*''Havlamayı Unutan Köpek'' (''The Dog Who Forgets to Bark'', 2012).
* ''Ressamın Kedisi ''(''Peintre's Cat'', 2014).
* ''جامه‌های سفیر'' (Costumes of the consul, roman in Persian, [[Hamshahri]] Collection, [[Teheran]], 2015)

'''Tregime të shkurtra për fëmijë ''' (Bilingual Books):
*''Berke'nin Badem Şekerleri'' / Berke's Almond Candies (2007) 
*''Sincaplı Kalemtıraş'' / The Squirrel Pencil Sharpener (2007) 
*''Renkli Tebeşirler'' / Colored Chalk (2007) 
*''Kiraz Tokalı Kız'' / The Girl with the Cherry Barette (2007) 
*''Piknikte'' / The Picnic (2007) 
'''Tregime të shkurtra për fëmijë'''
*''Suya Düşmüş Aydede'' (öykü, 2016)
*''Yastık Adında Bir Kedi'' (öykü, 2016)
*''Üşengeç Amcanın Ayakkabıları'' (öykü, 2016)
*''Papağanın Sihirli Aynası'' (öykü, 2016)
*''Balkondaki Bahçe'' (öykü, 2016)
*''Kırmızı Benekli Tırtıl'' (öykü, 2016)
*''Benek Buzağı'' (öykü, 2016)
*''Çinlilerin Adı Neden Kısadır?'' (öykü, 2016)
*''Barbosa'nın  Gözlüğü'' (öykü, 2016)
*''Kırlangıç ile Minik Tay'' (Öykü, 2016)

'''Kujtime udhëtimesh :''' 
*''Bükreş Günleri'' (''Days of [[Bucharest]]'', 1985)
*''İstanbul Mektupları/Avrupa Yakası'' (Letters from İstanbul'', 2009)''
*''Lettres d’İstanbul / Rive européenne'', (Translated by Sevgi Türker-Terlemez, éditions A Ta Turquie, Nancy, 2016)

== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.mustafabalel.com/ Fakja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060402205657/http://mustafabalel.com/ |date=2 prill 2006 }}

[[Kategoria:Shkrimtarë turq]]
[[Kategoria:Lindje 1945]]</text>
      <sha1>llh5k3042r66proxzo360nxdr9g9j21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001346</id>
      <parentid>3001117</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3704" sha1="l1fbks9tlof0jy8lzg2vmwtnwttgha5" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
{{për përmirësim}}
[[image:Mustafa_Balel_(2013).jpg|thumb|right|170 px|Mustafa Balel]]

'''Mustafa Balel''' (* [[1 shtator]] [[1945]]) është një shkrimtar [[turk]], i lindur në [[Sivas]] në [[Turqi]].

Ai është gjithashtu një përkthyes prodhimtar i francez, duke përfshirë edhe disa shkrimtarë ndër të tjera, [[Michel Tournier]], [[Yann Queffélec]], [[Pascal Bruckner]], [[Jorge Semprún]], [[Gustav Flober]], [[Panait Istrati]], [[Maksim Gorki]], Jean-Philippe Toussaint, Dragan Babic, Marlène Amar etc.

Ai tërhoqi vëmendjen me aftësinë e tij për të kombinuar teknikën bashkëkohore të shkurtër tregim me tradicionale, et zotërim e tregim, dhe një talent për analizë psikologjike.

Në veprat e tij, ai vë në dukje një strukturë konvencionale matriarkale që mbretëron surreptitiously në një shoqëri të njohur në mënyrë rigoroze patriarkale.

==Punon==
'''Tregime të shkurtra :'''
*''Kurtboğan'' (''Monkshood'', 1974), 
*''Kiraz Küpeler'' (''Cherry Earrings'', 1977), 
*''Gurbet Kaçtı Gözüme'' (''Foreign Lands Get In My Eyes'', 1983), 
*''Le Transanatolien'' (''Transanatolia'', 1988, French, Paris ), 
*''Turuncu Eleni'' (''Eleni, the Orange Color'', 1992 ).
*''Karanfilli Ahmet Güzellemesi'' (''Praise for Ahmet With Carnation'', 2005)
*''Etiyopya Kralının Gözleri'' (''The eyes of the King of Ethiopia'', 2011)
*''[[Inițiatoarea]]'' (short stories in romanian language, Editura Tracus Arte, [[Bukureshti]], 2014)

'''Novela :''' 
*''Peygamber Çiçeği'' (''Cornflower'', 1981), 
*''Asmalı Pencere'' (''Window With the Grapevine'', 1984).
*''پنجره‌ای به شاخسار تاک'' (Window With the Grapevine, roman in Persian, [[Peydayesh Publishing]], [[Tehran]], 2017)


'''Novela për fëmijë  :''' 
*''Bizim Sinemamız Var'' (''We Have Cinema'', 1979), 
*''Cumartesiye Çok Var mı?'' (''Is it Long to Saturday?'', 1981). 
*''Nöbetçi Ayakkabıcı Dükkânı'' (''Shoemaker's Store Open 24 hours'', 2005).
*''Dedemin Bakır Koltukları'' (''My Grandfather's Copper Seats'', 2011).
*''Havlamayı Unutan Köpek'' (''The Dog Who Forgets to Bark'', 2012).
* ''Ressamın Kedisi ''(''Peintre's Cat'', 2014).
* ''جامه‌های سفیر'' (Costumes of the consul, roman in Persian, [[Hamshahri]] Collection, [[Teheran]], 2015)

'''Tregime të shkurtra për fëmijë ''' (Bilingual Books):
*''Berke'nin Badem Şekerleri'' / Berke's Almond Candies (2007) 
*''Sincaplı Kalemtıraş'' / The Squirrel Pencil Sharpener (2007) 
*''Renkli Tebeşirler'' / Colored Chalk (2007) 
*''Kiraz Tokalı Kız'' / The Girl with the Cherry Barette (2007) 
*''Piknikte'' / The Picnic (2007) 
'''Tregime të shkurtra për fëmijë'''
*''Suya Düşmüş Aydede'' (öykü, 2016)
*''Yastık Adında Bir Kedi'' (öykü, 2016)
*''Üşengeç Amcanın Ayakkabıları'' (öykü, 2016)
*''Papağanın Sihirli Aynası'' (öykü, 2016)
*''Balkondaki Bahçe'' (öykü, 2016)
*''Kırmızı Benekli Tırtıl'' (öykü, 2016)
*''Benek Buzağı'' (öykü, 2016)
*''Çinlilerin Adı Neden Kısadır?'' (öykü, 2016)
*''Barbosa'nın  Gözlüğü'' (öykü, 2016)
*''Kırlangıç ile Minik Tay'' (Öykü, 2016)

'''Kujtime udhëtimesh :''' 
*''Bükreş Günleri'' (''Days of [[Bucharest]]'', 1985)
*''İstanbul Mektupları/Avrupa Yakası'' (''Letters from İstanbul'', 2009)
*''Lettres d’İstanbul / Rive européenne'', (Translated by Sevgi Türker-Terlemez, éditions A Ta Turquie, Nancy, 2016)

== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.mustafabalel.com/ Fakja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060402205657/http://mustafabalel.com/ |date=2 prill 2006 }}

[[Kategoria:Shkrimtarë turq]]
[[Kategoria:Lindje 1945]]</text>
      <sha1>l1fbks9tlof0jy8lzg2vmwtnwttgha5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paridi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93567</id>
    <revision>
      <id>3001018</id>
      <parentid>2781753</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19113" sha1="rajfpnsj8xbvblmffck23o0w7utfg8f" xml:space="preserve">{{joref}}
{{pp}}
'''Paridi''' ({{lang-el|Πάρις}}) - i biri i [[Priami]]t, [[mbreti]]t të [[Troja|Trojës]] dhe bashkëshortes së tij, Hekubës, shkaktar i luftës së Trojës.
[[Skeda:Paris armour Pomarici Santomasi.jpg|thumb|300px]]

== Miti i Paridit ==
Në natën para ardhjes së tij në botë Hekuba e ka parë një ëndërr të kobshme: e ka lindur vravashkën e ndezur, e cila e ka kallur Trojën. Mbretit Priam i drejtohet fallxhori i cili ia ka shpjeguar ëndrrën në atë mënyrë që Hekuba do ta lindë djalin i cili do ta shkaktojë rënien e Trojës. Si sundues i kujdeshëm Priami urdhëroi që djalin e posalindur ta çojnë në malin Ida dhe atje të lërë në një kaçubë. Mirëpo, fëmijën e gjen arusha dhe e ushqenë me qumështin e vet pastaj atë e merr bariu Agela, ia jep emrin Parid dhe e rriti si djalë të vetin. Fëmija u zhvillua në një djalosh të bukur, veçohej me fuqi dhe i mbronte barinjët nga bishat dhe cubat. Shokët e tij, prandaj, e quanin Aleksandros ose &quot;Mbrojtës të barrave&quot;. Paridi nuk dinte asgjë për origjinën e vet mbretërore, jetonte i kënaqur dhe as që e parandiente se çka i ka përcaktuar fati.

Një ditë Paridi po kulloste bagëtinë nëpër shpatiet e Adës dhe si rëndom kërkonte nimfën Enona e cila që moti i pat pëlqyer. Papritmas para tij u paraqit zoti Hermes me tri hyjnesha: me Herën, bashkëshorten e [[Zeusi]]t, me Athinën, hyjneshën e luftës dhe me Afërditën, hyjneshën e dashurisë. I afrohet Paridit dhe ia jep mollën e artë, në të cilën shkruante &quot;më të bukurës!&quot;. Sipas vendimit të Zeusit, zotit suprem, molla duhej t'i jepej asaj që konsiderohej si më e bukura. Këtë mollë, në të vërtetë, Erida, hyjnesha e grindjes e pat hedhur para [[Hera]]s, [[Athina]]së dhe [[Afërdita]], për t'u hakmarrë nga se nuk është ftuar në dasmën e Peleut, mbretit të Ftisë dhe të Tetidës, hyjneshës së detit. Posa hyjneshat e panë mbishkrimin, i shtrinë duart për ta marrë mollën, sepse secila e dëshironte për vete. Kuptohet, se secila e mendonte veten se është më e bukura dhe në mënyrë të qartë ua thoshte këtë të tjerave. Rreth kesaj shpërtheu grindja dhe hyjneshat iu drejtuan Zeusit, zotit suprem që ai të vendosë për këtë mosmarrëveshje. Nuk është dashur që Zeusi të jetë i gjithdijshëm për ta kuptuar, poqese mollën ia jepë njerës, dy të tjerat do të bëhen armike të tij. Për këtë arsye vendosi që të lirohet prej të trijave së bashku me mollën. E thërret kasnecin e vet, Hermesin, ia jep mollën dhe i urdhëron që hyjneshat t'i çojë në malin Ida, në afërsi të Trojës. Atje gjoja se jeton bariu Parid, i cili për arsye të paansisë së vet dhe nga mosnjohja e plotë e gjendjes së ndërlikuar, ishte i vetmi që mund të jipte gjykimin e drejtë.

Kështu Paridit iu dha ndera që të bëhet gjyqtar në konfliktin që shpërtheu ndërmjet hyjneshave dhe vendosi se cila ndër to është më e bukura. Në të vërtetë, as që e interesonte kjo punë. Së pari deshti të ikë para Hermesit, por iu bë e qartë se fjala është për urdhërin e zotit suprem dhe me vëmendje i shikoi hyjneshat. Të tria i dukeshin njësoj të bukura (ose barabar të bukura, secila në mënyrë të vetën, që në këtë rast është një) dhe duke nguruar e hidhte mollën prej dore në dorë. Hyjneshat përpiqeshin që t'i ndihmojnë: secila filloj t'i lavdërojë vyrtytet e veta dhe t'i shajë kundërshtaret, por me këtë vetem që e ngatërruan. Në fund, duke u përpjekur ta bindin përdornin edhe argumente të tilla të cilat ligjet njerëzore i konsiderojnë ndikime të palejueshme në gjyqtarin dhe vendimin e tij. Hera ia ofroi pushtetin mbi tërë Azinë, Athena famën dhe fitoren në çdo luftë, ndërsa Afrodita gruan më të bukur në botë. Mosmarrveshjen vendosi ta zgjedhë në interes të vetin dhe sipas dëshirës së vet. Çka i nevojitet bariut të thjeshtë kokëçarja rreth sundi mit mbi Azinë? Çka i nevojitet fama luftarake, jo e sigurtë dhe kalimtare, të cilën kurrë nuk e ka dëshiruar? Por ta ketë gruan më të bukur - pse mos ta ketë gruan më të bukur nga të gjitha gratë? Mollën ia dha Afroditës.

Sipas mendimit të zotërave dhe të njerëzve gruaja më e bukur në botë ishte Helena, bija e [[Zeusi]]t, zotit suprem dhe e Ledës, gruas së Tindareut, mbretit spartian. Në të mendonte Afrodita, edhe pse në tërë rastin shiheshin disa komplikime. Në të vërtetë Helena ishte e martuar për mbretin Menela, pasardhësin e Tindareut në fronin spartian. Për ta mposhtur këtë pengesë për hyjneshën e dashurisë dhe të bukurisë nuk kishte kurrfarë problemi. Paridi menjëherë pastaj mori vesh fshehtesinë e origjinës së vet. Pasi që e ëma e tij, Hekaba kurrë nuk kishte pushuar së vajtuari për të, për nderë të kujtimit në Paridin, mbreti Priam organizoi lojëra solemne. Ngadhënjyesi do ta fitonte demin më të bukur nga kopeja mbretërore që kulloste në shpatijet e Ides. Dhe çfarë loje e rastit, këtë dem e zgjodhën pikërisht nga kopeja e Paridit, të cilin Paridi e donte më së shumti. Prandaj, vetë vendosi që ta çojë në qytet dhe atje të mbesë në lojëra, për të parë se kujit do t'i takojë demi. Kur i pa garuesit, i ra ndërmend se edhe vetë, krejt lehtë, do të mund të bënte gara. Poqese fiton sërish do ta fitonte demin e vet më të dashur. Prandaj u paraqit për gara dhe ,duke në saje të fuqisë dhe të shkathtësisë së vet ngadhënjeu mbi të gjithë garuesit, madje edhe ndaj favoritit Hektor, të birit më të madh të Priamit.

Ngadhënjimin e bariut të panjohur djemtë e mbretit e konsideronin turp dhe shkaktuan grindje për ta vrarë. Paridi iku para shpatave të tyre dhe kërkoi mbrojtje në trevën e shuguruar të elterit të Zeusit. Atje e pa Kasandra, e bija e Priamit dhe si magjistare menjëherë ia qëlloi se kush gjendej para saj. Priami dhe Hekaba u gëzuan fort që e gjetën djalin e humbur dhe me kremte të madhe e futën në pallatin mbretëror. Më kot Kasandra para lajmëronte se Paridi do ta shkaktojë shkatërrimin e Trojës. Fjalët e saj askush nuk i mirrte si serioze.

Paridi shpejt iu adaptua rrethanave të reja dhe gati tërësisht e harroi takimin me hyjneshat. Mirëpo, hyjneshat nuk e harruan atë: Hera dhe Athinaja, të fyera në kotësinë femërore, filluan ta thurin hakmarrjen, ndërkaq Afrodita paraqitej që ta çojë në vend premtimin. E zgjoi në Paridin dëshiron për gruan dhe iu ngul në tru që të shkojë në Spartën legjendare për nga trimëria e burrave dhe bukuria e grave. Nuk kaloi shumë pas kësaj Paridi, i shoqëruar me mikun e vet, Enenë, u paraqit në pallatin e Menelaut, mbretit të Spartës. Mbreti i pranoi Miqteësisht, siç u ka hije mysafirve nga Troja e famshme dhe e fuqishme, dhe kur ua prezentoi edhe gruan e vet, në shikim të parë, Paridi u dashurua në të. Ditën e dytë pas gostisë Menelau kërkoj falje, se për shkak të çështjes familjare që nuk mund të shtyhet duhej të shkojë në Kretë dhe i urdhëroi gruas së vet që musafirëve në çdo gjë t'ua plotësojë dëshirat, Në qoftë se Helena këto fjalë i ka kuptuar tepër tekstualisht, për këtë faj ka Afrodita: në të nxiti aso dashurie ndaj Paridit sa që Helena e harroi bashkëshortin e vet, e harroi vajzën, Hermionën e atdheun e vet dhe fshehurazi shkoi në Trojë. Se si ka ndodhur kjo në të vërtetë, me Paridin dhe Helenën, nuk dimë saktësisht, dhe se me siguri nuk do të dimë kurrë. Sipas një verzioni Helena shkoi në Trojë vullnetarisht, ndërkaq sipas tjetrit, të cilin e ka përhapur mbreti Menela, Paridi thjesht e ka rrëmbyer së bashku me trezorin e tij. Qoftë kështu apo ashtu, Paridi ka bërë krim kundër ligjit të shenjtë të mikëpritjes, duke e fyer mbretin e Spartës dhe nderën e tij. Kuptohet se kjo nuk ka mundur të mbetet pa u dënuar.

=== Lufta e Trojës ===
Kur mbreti Menelau, pas kthimit nga Kreta, pa se çka ka ndodhur në pallatin e tij, shkoi në Mikenë ku sundonte vëllau i tij Agamemnoni, për t'u këshilluar me të. E shqyrtuan situatën dhe vendosën që Menelau me Odiseun, mbretin e Itakës, i cili ishte i shkathtë, të shkojë në Trojë dhe ta lusin mbretin Priam që Paridi t'ia kthejë gruan. Poqese Paridi nuk pranon dhe Priami e përkrah Paridin, t'i kërcnohen me luftë.

Paridi ishte i gatshëm që t'ia kthejë thesarin, por assesi nuk dëshironte të flitet për Helenën. Mbreti Priam anoi kah mendimi i të birit të vet, dhe kur deklaroi se Helena do të mbetet në Trojë, i shpallën luftë.

Agamemnoni nuk i shpalli luftë mbretit të Trojës në emër të vet, porse si kryekomandant i fuqive të njësuara të të gjithë mbretërve akeas, ndihmën e të cilëve ia ka siguruar vetes. Me qindra e mija burra dhe me 1.186 anije u nis nga limani i Aulidës kah bregdeti i Trojës, me sukses zbarkoi, në sulm të rrëmbyeshëm dhe e sulmoi qytetin. Mirëpo, trojanët të cilëve u komandonte Hektori, djali më i moçëm i Priamit, i mbrojtën muret e tyre. Atëbotë Agamemnoni urdhëroi që të ngritet kampi i fuqishëm dhe filloi ta rrethoje Trojën. Lufta zgjati dhjetë vjet të gjata të cilat ishin të përmbushura me sulme të akeasve në qytet dhe me turra të trojanëve në fushën e hapët. Lufta përherë ishte e pavendosur: nuk kishte as të mundur as ngadhënjyes. Rezultati i vetëm ishin grumbujt e të vdeK***ve.

Kuptohet se në luftë ka marrë pjesë edhe Paridi. Mirëpo, u tregua, se nuk ka qenë burrë që di ta fitojë respektin e shokëve dhe konsideratën e armikut. Herë-herë luftonte në rreshtat e parë, nganjëherë gjuante nga harku prej largësisë së sigurtë, por edhe harkun e lente të qetë, ndonëse ka qenë shigjetar i shkëlqyeshëm. Derisa sa të tjerët luftonin për të, ai me gruan e vet të bukur argëtohej në odën e vet. Prandaj Hektori edhe nuk e donte, ndërkaq populli dhe ushtria trojane e urrenin. Edhe sikur t'ia falnin që me ve veprën e vet ka qenë shkaktar i luftës, kishte për të mbetur i urrejtur si zot i vdekjes për shkak të indiferencës së tij ndaj fatit të qytetit.

Për akt të madh guximtar u vendos mu pas nëntë vjet të luftës. Lodhja e përgjithshme edhe dërmimi për shkak të luftërave të parreshtura ushtrinë akease, mu si edhe popullin, pas mureve të Trojës, e sollen në përfundim i cili u përhap edhe deri te veshët e udhëheqësve të tyre: poqese sunduesit kanë diçka kundër njëri tjetrit, atëherë le t'i rregullojnë vetë këto në mes vetes dhe mos ta përziejnë popullin në këto punë. Pasi që në të dy anët populli mendonte në të njëjtën mënyrë, udhëheqësve nuk u mbeti gjë tjetër, vetëm se t'i nënshtrohen vullnetit të popullit. Para përleshjes së ardhshme, kur reshtat luftarakë gjendeshin në largësi ku mund të arrinin shigjetat, Paridi doli nga rreshti i parë luftarak dhe i ftoi akeasit që ta zgjedhin udhëheqësin që do të dalë dhe me të të luftojë për jetë ose vdekje, dhe se ky dyluftim le ta vendosë edhe luftën. Provokimit i përgjegji Menelau, mbreti i Spartës siç e detyronte nderi burrëror dhe ushtarak, kurse udhëheqësit trojanë dhe akeas kështu u morën vesh: poqese fiton Paridi, ai do ta mbajë Helenën dhe akeasit do të tërhiqen e do të shkojnë në shtëpi. Por poqese ngadhënjen Menelau, ai do ta fitojë Helenën, ndërsa trojanët do të mbesin në qytetin e tyre. Nga ky çast do të duhej të hyjë në fuqi armëpushimi, i cili do të përfundojë me paqe të përherëshme. Paridi, i vetëdijshëm për përgjegjësinë e tij lidhur me përfundimin e luftës dhe në gëzim të të gjithë shokëve të vet, trimërisht iu kundërvu Menelaut. Mirëpo, posa Menelau e nxori shtizën e vet, Paridi u ngurua. E harroi provokimin dhe përgjegjësinë e vet, iku në mes rreshtave të fundit të luftëtarëve dhe atje u fsheh i frikësuar. Hektori shkoi pas tij, e nxori nga mbarapavija dhe e detyroi të luftojë. Ndonëse Paridi, më në fund, e pranoi luftën dhe në të i angazhoi të gjitha fuqitë e veta, së shpejti u zmbraps para Menelaut. Do të vritej në këtë dyluftim, sikur mos të shpëtonte me mrekulli: kur Menelau gati e shpori, hyjnesha Afrodita e mbështolli Paridin me re dhe fshehurazi e çoi nga fushëbeteja - drejt në dhomën e Helenës.

Nuk është dyshuar se Paridi e ka humbur dyluftimin. Megjithatë, ai nuk ia ktheu Helenën Menelaut. Për më tepër, nuk ia ktheu as atëherë kur Pandari, aleati trojan, e shkeli mërrëveshjen e shenjtë, që për ta nuk ka mundur të përfundojë mirë. Kështu Paridi nuk ishte vetem shkaktar i luftës, por edhe i shkatërrimit të Trojës.

Vetëm nuk u vra në luftë sikurse prindërit dhe vëllazërit e tij. Megjithatë, para vdekjes e bëri veprën me të cilën e fitoi famën: e vrau Akilin, kreshnikun më të madh në mesin e akeasve. Mirëpo, për këtë nuk ka pasur kurrfarë meritash: Akilin e ka gjuajtur nga strehimi i sigurtë në murin e lartë nën shtytjen e zotit Apollon i cili nga hakmarrja që Akili e kishte fyer, e drejton fluturimin e shigjetës së Paridit në thembrën e Akilit të cilën nuk e mbronte parzmorja. Pak më vonë shigjeta vdekjepruese e goditi edhe Paridin: me shigjetë të helmosur e plagosi Pilokteti, harkëbartësi akeas dhe ajo ia shkaktoi plagën e pashërueshme. Në mundime të tmerrshme iku nga Troja në malin Ida ku e kishte kaluar rininë e vet si bari i lumtur. Aty, i braktisur prej të gjithëve, më në fund edhe vdiq. Kur shokët e tij të dikurshëm e gjetën trupin e tij të vdekur, ia organizuan varrimin modest. Helena nuk e ka kërkuar. Ngushllimin e gjeti në shtratin e Deifobit, vëllaut të tij. Por për këtë, e kërkoi nimfa Enona, dashuria e tij e parë dhe nga pikëllimi për të u hudh në turrën e drurëve të ndezur që së bashku me të të shkojë në perandorinë e hijeve.

=== Paridi në Letërsi dhe Arte ===
&quot;Poqese krahas Agamemnonit, është më antipatiku prej të gjitha personazheve të Iliadës&quot;, thuhet për Paridin, &quot;atëherë kjo në të vërtetë nuk është pa arsye&quot;. Por, megjithatë, emri i tij në vetëdijen e brezave është i rrënjosur më thellë se emrat e shumë &quot;kreshnikëve pa frikë dhe pa të meta&quot; , ndoshta për shkak të dashurisë ndaj Helenës, sepse dashurisë së madhe njerëzit dinë shumë gjëra t'i falin, ndoshta për shkak të zgjedhjes së tij, shikuar për nga aspekti njerëzor, më e preferuar në mesin e tri hyjneshave, e ndoshta edhe për shkak se pa të, më në fund, nuk do të ishte as Iliada. Së këndejmi, në këtë ep nuk flitet për ngadhënjimin e tij mbi Akilin e as për vdekjen e tji pasi që me shigjetë e plagosi Filokteti, harkëbartësi nga Tesalia (Iliada përfundon me varrimin e Hektorit), ndërsa në Odise Paridi as që përmendet. Mer fatin e tij pas vdekjes së Homerit merret e ashtuquajtura Iliada e Vogël, që i mvishet Leskit nga Mitilena (nga shek. VII - VI para e.s.). Pastaj kuptohet, u ringjall gati në secilën vepër të panumërt që merreshin ose merren me fatin e kobshëm të Trojës.

Kujdes të veçantë si poetët dhe dramaturgët Paridit i kanë kushtuar edhe artistët figurativ. Nga antika janë ruajtur shumë piktura të tij, sidomos në vaza: Rrëmibimi i Helenës në më se 40 (më e famshmja është ajo e Makronit, e vitit 480 para e.s. dhe gjendet në Muzeun e Arteve të Bukura në Boston), Të gjykuarit e Paridit në njëzet ekzemplarë (më i lashti me siguri i vitit 540 para e.s., gjendet në Muzeun Metropoliten në Nju Jork), Dyluftimi i Menelaut me Paridin vetëm në dy ekzemplarë (nga fillimi i shek. V para e.s. dhe gjendet në Antikvarin e Mynihut, dhe pak më e re në Luvër të Parisit), Paridi dhe Helena vetëm një ekzemplar (nga fillimi i shek. VI para e.s., sot gjendet ne Muzeun Metropolitan në Nju Jork).

Relievi më i lashtë me Paridin është i vitit 525 para e.s. dhe gjendet në thesarin e Sifnisë në Delfe. Kujdes të veçantë meriton relievi helenistik Rrëmbimi i Helenës i shek. III-II para e.s. dhe relievi me të njëjtin emër sipas modelit grek që gjendet në Muzeun e Lateranit në Romë. Nga koha romake veçmas janë të njohura mozaiqet Paridi si bari në Ida nga vila e Hadrianit në Tivoli (nga vitet e njëzeta të shek II të e.s.) dhe Gjygji i Paridit nga Antiokia mbi Orontin (nga mesi i shek. II të e.s., dhe sot gjendet në Luvër të Parisit).

Prej veprave të kohës më të re po përmendim Gjygjin e Paridit piktorit anonim firentinas, me siguri nga mesi i shek. XIX (gjendet në pallatin Bargiello në Firencë), ksilografinë e Lucas Granachut (Lukas Granakut) Plak, e vitit 1508 (dhe gjendet në Muzeun në Gotha), pikturën e Giorgionit ose të shkollës së tij pas vitit 1507, (është djegur gjatë bombardimit të Drezdenit me 1945) pikturën e Joachim Wteawaelit përafërsisht nga viti 1600 (gjendet në Galerinë Popullore në Londër), katër piktura të P.P. Rubensit të vitit 1636 (njera është në Galerinë e Drezdenit, njëra në Prado të Madritit (e shkatrroi një vandali në vitin 1968), pastaj pikturën François Boucherit (Fransoa Busheri) e vitit 1754, (në koleksionin e Walaceit në Londër), pikturën e Paule Gauginit (Pol Gogenit) e vitit 1903 (që gjendet ne Galerinë Popullore ne Pragë) dhe e Auguste Renoirit (Ogyst Renoarit) e vitit 1914 që gjendet në koleksionin e Mc Ilhenit në Germantovn, ndërsa plastika e vitit 1905, në Galerinë e Jean de Paumeit (Zhan de oPmit) në Paris). Prej pikturave të tjera me Paridin të njohura janë Rrëmbimi i Helenës i një nxënësi të Fra Angelicos (Fra Angjelko), ndoshta e Benozzo Gozzoliut (Benoco Gocoliu) nga gjysma e parë e shek. XV (sot në Galerinë Popullore në Londër) dhe piktura me të njëjtin emër e një mjeshtri anonim fiorentinas nga fillimi i gjysmës së dytë të shek. XV (gjendet në koleksionin e Coookut (Kuikut) në Richomend), pastaj Bariu Parid, autoportret i van Dyckut i viteve 1621-1628, (sot në koleksionin e Jacques Louis Davidit (Zhak Lui David) e vitit 1788, sot në Luvër të Parisit).

Prej skulpturave duhet përmendur Bariun Parid të N. F. Gilletut nga gjysma e dytë e shek. XVIII (sot në koleksionin e Walaceit në Londër) dhe Paridin e A. Canoves (Kanoves) rreth vitit 1790 (sot në Ermitazhin e Leningradit) dhe Paridin prej H. W. Bissenit nga viti 1839-1840 (sot në Glyptotekën e Ny Carlsbergut në Kopenbagë).

Në fund një shënim: emri tjetër i Paridit, Aleksandros, në kohërat e vonshme ka qenë tejet i përhapur, është i vetmi emër, historikisht i dëshmuar nga Troja e kohës heroike, dhe ky në dokumentet e shkruara me shkronja me karakter kunjash të mbretërve të mëdhenjë hitit (Iliosi grek, d.m.th. Troja). Emri paraqitet në kontratën që në kalim të shek. XIV-XIII para e.s. e ka lidhur mbreti hitit, Muvatallishi, me sunduesin e krahinës së Iulusit dhe në trajtën hetite tingëllon Aleksandrus.

[[Kategoria:Heronj]]
[[Kategoria:Mitologji greke]]</text>
      <sha1>rajfpnsj8xbvblmffck23o0w7utfg8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>JoJo (album)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93619</id>
    <revision>
      <id>3001119</id>
      <parentid>1326167</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1273" sha1="ehnc8rtd6q7g70nnz369qyl65d99hue" xml:space="preserve">'''JoJo''' është albumi i pare i këngëtares amerikane [[JoJo]].  Ai është realizuar në vitin [[2004]] nga firmat ''Da Family Entertainment'' dhe [[Blackground Records]].  Në tere botën albumi është shitur 3,5 milionë herë.  Pozicionet në toplista internacionale janë shumë të larta.  Në Toplistën e Zvicrës ka arritur vendin e 30, në Gjermani vendin e 54, në Amerikë vendin e 4, në Britani të madhe vendin e 22 dhe në Japoni vendin e 30.  Radhitja e këngëve poashtu dhe zgjatja e tyre kanë ndryshime mes kontinenteve.  Poshtë shihni edicionin evropian.

== Kënget ==
* ''Butterflies'' - 2,43 min
* ''Brezzy'' - 3,15 min
* ''Baby it's you'' - 3,11 min
* ''Not That Kinda Girl'' - 3,27 min
* ''The Happy Song'' - 3,59 min
* ''Homeboy'' - 3,35 min
* ''City Lights'' - 4,54 min 
* ''Leave (Get out) - 4,02 min'' 
* ''Use my Shoulder'' - 3,43 min
* ''Never say Goodbye'' - 3,51 min
* ''Weak'' - 4,50 min
* ''Keep on Keppin' On'' - 3,15 min
* ''Sunshine'' - 3,07 min
* ''Yes or No'' - 3,14 min
* ''Fairy Tales'' - 3,45 min
* ''Black and Forth'' - 3,29 min

== Trivia ==
Kënga më e pëlqyer është ''Leave (Get out)''.  [[Joanna Levesque]] ka arritur me at këngë vendin e parë në toplistën amerikane në vitin [[2004]].

[[Kategoria:Albume]]</text>
      <sha1>ehnc8rtd6q7g70nnz369qyl65d99hue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001305</id>
      <parentid>3001119</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1272" sha1="jzqbu2wx7jgufzcxvjchvzhfcv674vq" xml:space="preserve">'''JoJo''' është albumi i pare i këngëtares amerikane [[JoJo]].  Ai është realizuar në vitin [[2004]] nga firmat ''Da Family Entertainment'' dhe [[Blackground Records]].  Në tere botën albumi është shitur 3,5 milionë herë.  Pozicionet në toplista internacionale janë shumë të larta.  Në Toplistën e Zvicrës ka arritur vendin e 30, në Gjermani vendin e 54, në Amerikë vendin e 4, në Britani të madhe vendin e 22 dhe në Japoni vendin e 30.  Radhitja e këngëve poashtu dhe zgjatja e tyre kanë ndryshime mes kontinenteve.  Poshtë shihni edicionin evropian.

== Kënget ==
* ''Butterflies'' - 2,43 min
* ''Brezzy'' - 3,15 min
* ''Baby it's you'' - 3,11 min
* ''Not That Kinda Girl'' - 3,27 min
* ''The Happy Song'' - 3,59 min
* ''Homeboy'' - 3,35 min
* ''City Lights'' - 4,54 min 
* ''Leave (Get out)'' - 4,02 min
* ''Use my Shoulder'' - 3,43 min
* ''Never say Goodbye'' - 3,51 min
* ''Weak'' - 4,50 min
* ''Keep on Keppin' On'' - 3,15 min
* ''Sunshine'' - 3,07 min
* ''Yes or No'' - 3,14 min
* ''Fairy Tales'' - 3,45 min
* ''Black and Forth'' - 3,29 min

== Trivia ==
Kënga më e pëlqyer është ''Leave (Get out)''.  [[Joanna Levesque]] ka arritur me at këngë vendin e parë në toplistën amerikane në vitin [[2004]].

[[Kategoria:Albume]]</text>
      <sha1>jzqbu2wx7jgufzcxvjchvzhfcv674vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Priami</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93641</id>
    <revision>
      <id>3001019</id>
      <parentid>2847299</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8070" sha1="c1kw7eovl76cbko6k82ogeufqy1jhfh" xml:space="preserve">{{joref}}
{{pp}}
'''Priami''' ({{lang-el|Πρίαμος}}, {{lang-la|Priamus}}) - i biri i Laomedontit, mbretit trojan dhe i gruas së tij Leukipa, mbret i fundit trojan.
[[Skeda:Príamo y Héctor (Juan Adán, MRABASF E-212) 01.jpg|thumb|250px|]]
Ishte trim, bujar i drejtë dhe i devoçëm. Përkundër kësaj e urrente zoti suprem, Zeusi dhe vendosi që fisi i tij, në të ardhmen, mos të sundojë më në Trojë, aq më tepër, që Troja nuk duhet më të ekzistojë. Arsyet e këtij vendimi të Zeusit, në mite, nuk janë shpejguar në mënyrë të qartë, por zoti vendimet e veta nuk është i detyruar t'i shpjegojë, por as njerëzit nuk janë të detyruar t'i kuptojnë. Mjet i zbatimit të vullnetit të Zeusit ishin akejt, të cilët nën Trojë erdhën me njësitë prej njëqind mijë ushtarësh, e pushtuan dhe e rrënuan pas rrethimit dhjetëvjeçar. Asnjëri prej trashëgimtarëve të Priamit nuk e ka mbijetuar rënien e Trojës, ndërsa atë vetë e vrau para elterit të zotërave luftëtari akeas, Neoptolemi.

Priami erdhi në fron pasi e trashëgoi babain e vet, Laomedontin të cilin për shkak të tradhëtisë nga hakmarrja e vret trimi Herkli. Shumë vjet Priami ka qenë njëri prej sundimtarëve më të fuqishëm jo vetëm në Trojë, por ka sunduar mbi tërë Troadën dhe trevat e gjëra të Azisë së Vogël, Trakisë dhe disa ujëdhesa në detin Egje. Në Akropolin trojan  ka pasur pallatin madhështor, në të cilin ka jetuar me gratë e veta në mesin e të cilave për nga rangu e para ka qenë mbretëresha Hekaba, e bija e Dimantit, mbretit të Frigjisë. Priami ka pasur pesëdhjetë djem, nëntëmbëdhjetë prej të cilëve me Hekabën. Përveç kësaj ishte baba i dymbëdhjetë vajzave, pjesa më e madhe e të cilave jetonte me burrat e tyre në Trojë. Djali më i vjetër i tij dhe trashëgimtari legjitim në fron ka qenë Hektori trim, &quot;mburoja e Trojës&quot;.

Në fillim të luftës së Trojës me Priamin ndeshemi tani si me një plak. Për shkak të moshës së shtyrë nuk mundi të marrë pjesë në beteja, prandaj udhëheqjen supreme mbi ushtrinë ia beson birit të vet Hektorit. Nuk ka mundur të zgjedhë më të mirë. Prej të gjithë trojanëve dhe të gjithë vëllazërve të tij Hektori dallohej për nga trimëria, fuqia dhe vendosmëria, dhe nëntë vjet e ka mbrojtur me sukses Trojën prej fuqisë akease, dy herë më të madhe. Priami prej të gjithë djemve të vet më së shumti e ka dashur, por ka qenë xhentil dhe i dashur edhe ndaj të tjerëve, ndonëse shumica nuk dallohej shumë. Kurrë nuk i ka thënë fjalën qortuese as Paridit as gruas së tij, Helenës, ndonëse ishin shkaktarë të të gjitha vuajtjeve luftarake. Aq më tepër, e mbronte Paridin, duke mos i dëgjuar këshillat e këshilltarëve të vet më të mirë, dhe me kërkesën e tij refuzoi, në kuvendin trojan, propozimin i cili ka mundur të çojë te shpëtimi i Trojës.

Lëshimet e Priamit ndaj Paridit kanë pasur edhe arsye. Para lindjes së Paridit, Hekaba pa një ëndërr të çuditshme:  lindi një vravashkë e cila e ndezi Trojën. Fallxhiu ia shpjegoi këtë ëndërr kështu: se do të lind djalin i cili do të shkaktojë rrënimin e Trojës. Për këtë arsye Priami urdhëroi që foshnja e posalindur të vendoset në pyll për t'u mbytur atje. Paridin e shpëtoi arusha, dha pastaj e rriti bariu, Agelia. Për këtë Priami mësoi pas shumë vitesh, kur Paridi pas një numri të madh të ngjarjeve të jashtëzakonshme u kthye në Trojë. Këtu duhet përmendur se Priami me gëzim e ka pranuar djalin e vet dhe që para tij të pendohet për veprën e vet, që kishte quar dorë prej tij, ia tregoi kujdesin dhe dashamirësinë më të madhe sesa që kjo ishte mirë për interesat e Trojës. Asgjë nuk i bënte vërejtje madje as atëherë kur Paridi ia rrëmbeu Menelaut, mbretit të Spartës, gruan dhe u martua me të. Poashtu e refuzoi edhe lutjen e Menelaut që t'ia kthejë Helenën dhe më me ëndje e pranoi luftën që ia shpalli vëllau i Mnelaut në emër të të gjithë mbrëtërve akeas. Për shkak të çështjes private të birit të vet,rrezikoi edhe ekzistencën e vendit të vet, kuptohet, duke besuar se Hektori do ta mbrojë Trojën.

Siç dimë, Hektorit  nuk i shkoi në fund për dore. Vërtet u vra heroikisht në dyluftim me Akilin, kreshnikun më të madh akeas, por më tepër se këtë për qytetin dhe atdheun e vet nuk ka mundur të bëjë. I shkulte flokët e veta dhe shkrryhej për tokë nga dhembjet. Kurr mori vesh se Akili trupin e Hektorit të vdekur do t'ua japë qenëve akeas, mori vendimin deri më atëherë të pashembullt: u nis për në kampin e askeasve me lutje që Akili t'ia jepte trupin e Hektorit. U dërgoi dhurata të begatshme, madje edhe e puthi dorën e cila ia ka sjellë vdekjen të birit të vet. I prekur nga dhembja e thellë dhe nga përulja me të cilën iu ekspozua, Akili zemërgjërësisht ia plotësoi lutjen plakut Priamit, për më tepër, për dymbëdhjetë ditë i ndërpreu luftimet në mënyrë që trojanët të mund ta varrosin Hektorin, siç i ka hije burrit i cili ra për atdhe.

Së shpejti pas Hektorit u vra edhe Priami. Trojën nuk e shpëtoi as ushtria e amazoneve, e cila i erdhi në ndihmë, as mbreti trim Memnon, i cili arriti madje prej Etiopisë së largët. Luftëtarët e zgjedhur akeas me dinakëri (në barkun e &quot;kalit të Trojës&quot;) hynë në qytet dhe aradha e tyre, në krye me Neoptolemin, të birin e Akilit, e pushtoi pallatin mbretëror. Në sallën e madhe të fronit, rezistencën e fundit akeasëve ua dhanë djemtë e Priamit, por asnjëri nuk mundi ta mposhtë Neoptolemin në të cilin paraqitej fuqia e Akilit. Priami i gjorë e luste që mos t'ia vrasë djemtë para syve të vet, le ta frenojë hidhërimin e vet dhe le të jetë bujar, siç ka qenë i ati i tij. Kur Neoptolemi në vend të përgjegjës ia vrau edhe një djalë të cilin e kishin sjellë të plagosur nga beteja, Priami e kapi shtizën dhe me dorë të lodhur të një plaku e hudhi në vrasësin e djemëve të vet. Ishte kjo vepër e tij e fundit: Neoptolemi e zmbrapsi shtizen, u vërsul në Priamin, e kapi për flokët e thinjura, e rrëzoi në pellgun e gjakut të djalit e pastaj e zvarriti deri te elteri dhe ia futi shpatën në gjoks.

Mbreti plak, Priami, rëndom konsiderohet si personalitet, i cili në Iliadë duhet më së shumti. Fati i tij është aq i prekshëm, edhe pse kurrë nuk ka bërë asgjë me çka do ta meritonte një fat të tillë. Priami, në të vërtetë, nuk u be personazh i asnjë vepre letrare të pavarur, por është i pranishëm në çdo këngë dhe në çdo roman për shkatërrimin e Trojës. Aq më tepër, e ndeshim në veprat të cilat nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë me ngjarjet rreth Trojës (për shembull, në Hamletin e Shekspirit). Artistët antikë shpeshherë e kanë pikturuar, veçmas në vaza prej të cilave janë ruajtur më tepër se gjashtëdhjetë. Në tridhjetë prej tyre paraqitet Vdekja e Priamit (gjashtëdhjetë janë nga fundi i shek. VII dhe fillimi i shek. VI para e. s.). Në tetëmbëdhjetë vaza është pikturuar Priami te Akili (dy më të lashtat, nga fundi i shek. VII para e.s. dhe gjenden në Luvër të Parisit dhe ne Muzeun Arkeologjik në Madrid), kurse në nëntë është i pranishëm në Vdekjen e Astianaktit. Prej veprave të tjera të kohës së vjetër vëmendje më të madhe meriton pamja Priami te Akili në kupën e argjendët të Herisfronit nga shek. I para e,s. (sot në Muzeun Kombëtar në Kopenhagë).Relievin e mermertë me të njëjtin emër e ka bërë Berthold Thorvaldseni në vitin 1915 (sot në Muzeun e Thorvaldsenit në Kopenhagë).

Përkundër të gjitha trajtimeve poetike dhe dramaturgjike Priami askund nuk është paraqitur më mirë se sa te Homeri. Vizita e tij te Akili në këngët njëzet dhe njëzet e katër të Iliadës në të vërtetë është margaritari më i çmueshëm i të gjitha letërsive.

[[Kategoria:Mbretër]]
[[Kategoria:Mitologji greke]]
[[Kategoria:Mitologji romake]]</text>
      <sha1>c1kw7eovl76cbko6k82ogeufqy1jhfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dhuna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94394</id>
    <revision>
      <id>3000980</id>
      <parentid>2617461</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+ 6 categories; ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5108" sha1="e0xb69qxv5wl7ykz485gb7y9e18qj1t" xml:space="preserve">[[Skeda:Peter Paul Rubens - Cain slaying Abel (Courtauld Institute).jpg|parapamje|344x344px|[[Kaini dhe Abeli|Kaini]] duke vrarë Abelin.]]
'''Dhuna''' përkufizohet nga [[Organizata Botërore e Shëndetësisë]] si &quot;përdorim i vullnetshëm i forcës a fuqisë fizike, si kërcënim ose e aplikuar, kundrejt një tjetri, person ose komunitet duke pasur me gjasë rezultate ose mundësi në dëmtime, vdekje, pasoja psikologjike, keqzhvillim, ose pamundësi&quot;, megjithëse grupi është i vetëdijshëm që përfshirja e &quot;përdorimit të forcës&quot; në përkufizimin e vet shtrihet përmbi kuptimit konvencional të fjalës&lt;ref&gt;Krug et al., [http://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/world_report/en/ &quot;World report on violence and health&quot;], World Health Organization, 2002.&lt;/ref&gt;. 

Siç shpesh justifikohet duke e quajtur instinkt natyror dhe kusht për dominim dhe afirmim e Uni-it mbi tjetrin e pra, kusht i ekzistencës fizike, nuk mund të lejojmë që ky instinkt të mbisundojë akoma në jetën shoqërore. Pulsione të tilla janë, që me daljen e njeriut nga shpella, të dëmshme për të gjitha palët dhe me kalim të shekujve dhuna bëhet gjithnjë e më shumë formë e egërsisë së panevojshme, të ushtruar dhe e servuar individëve dhe më gjerë gjer në nivele kombëtare-etatike si nevojë për mbrojtje të një ashtuquajture vlerë shoqërore-politike e fetare. 
Dhuna e karakterizuar si katastrofë thjeshtë e ardhur nga natyra si element i lëvizjeve në të, nuk mund të barazohet e as të krahasohet me dhunën historike të panevojshme të paramenduar dhe thurur nga vet njeriu për përfitime egoiste dhe që shkaktojnë dhimbje të hatashme mbi tjetrin. 
Logjika e së drejtës shtetërore dhe hyjnizimeve kombëtare që shkaktoi shkatërrime dhe vrasje masive e gjer shfarosje të tjetrit nuk zë vend në asnjë shkallëzim krahasues me natyrën dhe rrjedhat e saj. Kjo dhunë, është e njohur se rrjedh nga kombinimi i forcës dhe retorikës dinake të shtetit por dhe institucioneve më të vogla shoqërore, kuptuar këtu edhe familjen, për të shërbyer interesat e caktuara të dhunuesit.

Për ne, nuk është e rëndësishme tani të trajtojmë dhunën e bashkëlindur dhe atë të fituar se dhuna nga do qoftë ta ketë pikënisjen, pjellë ekstremizëm, luftë, shkatërrim e dhembje. Duke u nisur nga kjo, duhet kërkuar me ngulm rrugët dhe proceset për edukim cilësor që nënkupton tolerancën, paqen bashkëjetesën dhe dashurinë. Jeta shoqërore, në raste të ndryshme ka nevojë për represion është fakt, por, asnjë represion nuk guxon të kalojë në dhunë eksesive qoftë edhe për ndërprejen e izolimin e autorit – autorëve të dhunës. Paedukata, lakmia, padurimi, obsesionet, dallimet midis njerëzve dhe shteteve janë pikënisje të dhunës pas së cilës nganjëherë është më lehtë të kapesh se ti kundërvihesh prandaj dhe është më e guximshme kundërvënia se tolerimi i saj. Ku të kërkojmë guximin dhe formën më të suksesshme për të çrrënjosur dhunën ? « Edukimi fillon njëzet vjet para se të lind fëmija », dhe ky është burimi më begatshëm për të ju shmangur dhunës. Një edukim i brezërave i bazuar në parime të shëndosha humane « prodhon » njerëzimin me vlera dhe ndjenja cilësore që mënjanon dhunën fizike dhe verbale. &quot;Është gjithashtu e rëndësishme që për çdo fëmijë, për çdo adoleshent të mësoj të qeverisë agresivitetin e vet në atë mënyre që të mos shndërrohet në dhunë&quot;.

Çdonjëri prej nesh, do të pranoj atë që e quejmë vartësi shoqërore, vartësi nga njëri tjetri e për njëri tjetrin në relacion njeri-njeri ; njeri - botë shtazore ; njeri – botë bimore dhe njeri natyrë e vdekur e anasjelltas. Ky princip i mospërjashtimit të relacioneve të parapërmendura shterë burimin e dhunës që në rrënjët e saj. Kjo ndërpret edhe burimet tjera të thjeshta të dhunës sepse parandalon ngritjen e idesë së të drejtës totale dhe të fajit apo të padrejtës totale në marrëdhëniet e individit apo grupit me botën e jashtme.

Kjo edukatë sa më shumë të jetë e praktikuar do të ndihmojë në ngritjen e lirive të vërteta dhe ruajtjen e dinjitetit vetanak, familjar dhe kombëtar në nivel botëror. Dialogu, demokracia dhe të drejatat e njeriut do të kenë vendin e merituar në shoqëri. Çdo dëshirë për të vendosur « të drejtën time » duke vrarë e përdhunuar vlerat e tjetrit do të ndërpritet në zanafillë dhe skajshmëria do të ndërpritet nga vet edukimi i guximshëm që të guxojmë të mos përdorim dhunë se është shumë ma e lehtë dhuna se sa kundërshtimi i saj. A nuk themi shpesh se paqa ndërtohet me paqe ? A nuk themi se dhuna pjellë dhunë? 
Të mbjellim paqe, që të korrim paqe!

== Shiko edhe ==

== Referime ==
&lt;references /&gt;
[[Kategoria:Dhunë]]
[[Kategoria:Agresion]]
[[Kategoria:Koncepte në etikë]]
[[Kategoria:Krime]]
[[Kategoria:Zgjidhje e mosmarrëveshjes]]
[[Kategoria:Ngacmim dhe bullizëm]]
[[Kategoria:Sjellje njerëzore]]
[[Kategoria:Konflikt shoqëror]]</text>
      <sha1>e0xb69qxv5wl7ykz485gb7y9e18qj1t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000981</id>
      <parentid>3000980</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <origin>3000981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5158" sha1="2kzi6fl4lu0nit9nzk909anzn1a3az9" xml:space="preserve">[[Skeda:Peter Paul Rubens - Cain slaying Abel (Courtauld Institute).jpg|parapamje|344x344px|[[Kaini dhe Abeli|Kaini]] duke vrarë Abelin.]]
'''Dhuna''' përkufizohet nga [[Organizata Botërore e Shëndetësisë]] si &quot;përdorim i vullnetshëm i forcës a fuqisë fizike, si kërcënim ose e aplikuar, kundrejt një tjetri, person ose komunitet duke pasur me gjasë rezultate ose mundësi në dëmtime, vdekje, pasoja psikologjike, keqzhvillim, ose pamundësi&quot;, megjithëse grupi është i vetëdijshëm që përfshirja e &quot;përdorimit të forcës&quot; në përkufizimin e vet shtrihet përmbi kuptimit konvencional të fjalës&lt;ref&gt;Krug et al., [http://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/world_report/en/ &quot;World report on violence and health&quot;], World Health Organization, 2002.&lt;/ref&gt;. 

Siç shpesh justifikohet duke e quajtur instinkt natyror dhe kusht për dominim dhe afirmim e Uni-it mbi tjetrin e pra, kusht i ekzistencës fizike, nuk mund të lejojmë që ky instinkt të mbisundojë akoma në jetën shoqërore. Pulsione të tilla janë, që me daljen e njeriut nga shpella, të dëmshme për të gjitha palët dhe me kalim të shekujve dhuna bëhet gjithnjë e më shumë formë e egërsisë së panevojshme, të ushtruar dhe e servuar individëve dhe më gjerë gjer në nivele kombëtare-etatike si nevojë për mbrojtje të një ashtuquajture vlerë shoqërore-politike e fetare. 
Dhuna e karakterizuar si katastrofë thjeshtë e ardhur nga natyra si element i lëvizjeve në të, nuk mund të barazohet e as të krahasohet me dhunën historike të panevojshme të paramenduar dhe thurur nga vet njeriu për përfitime egoiste dhe që shkaktojnë dhimbje të hatashme mbi tjetrin. 
Logjika e së drejtës shtetërore dhe hyjnizimeve kombëtare që shkaktoi shkatërrime dhe vrasje masive e gjer shfarosje të tjetrit nuk zë vend në asnjë shkallëzim krahasues me natyrën dhe rrjedhat e saj. Kjo dhunë, është e njohur se rrjedh nga kombinimi i forcës dhe retorikës dinake të shtetit por dhe institucioneve më të vogla shoqërore, kuptuar këtu edhe familjen, për të shërbyer interesat e caktuara të dhunuesit.

Për ne, nuk është e rëndësishme tani të trajtojmë dhunën e bashkëlindur dhe atë të fituar se dhuna nga do qoftë ta ketë pikënisjen, pjellë ekstremizëm, luftë, shkatërrim e dhembje. Duke u nisur nga kjo, duhet kërkuar me ngulm rrugët dhe proceset për edukim cilësor që nënkupton tolerancën, paqen bashkëjetesën dhe dashurinë. Jeta shoqërore, në raste të ndryshme ka nevojë për represion është fakt, por, asnjë represion nuk guxon të kalojë në dhunë eksesive qoftë edhe për ndërprejen e izolimin e autorit – autorëve të dhunës. Paedukata, lakmia, padurimi, obsesionet, dallimet midis njerëzve dhe shteteve janë pikënisje të dhunës pas së cilës nganjëherë është më lehtë të kapesh se ti kundërvihesh prandaj dhe është më e guximshme kundërvënia se tolerimi i saj. Ku të kërkojmë guximin dhe formën më të suksesshme për të çrrënjosur dhunën ? « Edukimi fillon njëzet vjet para se të lind fëmija », dhe ky është burimi më begatshëm për të ju shmangur dhunës. Një edukim i brezërave i bazuar në parime të shëndosha humane « prodhon » njerëzimin me vlera dhe ndjenja cilësore që mënjanon dhunën fizike dhe verbale. &quot;Është gjithashtu e rëndësishme që për çdo fëmijë, për çdo adoleshent të mësoj të qeverisë agresivitetin e vet në atë mënyre që të mos shndërrohet në dhunë&quot;.

Çdonjëri prej nesh, do të pranoj atë që e quejmë vartësi shoqërore, vartësi nga njëri tjetri e për njëri tjetrin në relacion njeri-njeri ; njeri - botë shtazore ; njeri – botë bimore dhe njeri natyrë e vdekur e anasjelltas. Ky princip i mospërjashtimit të relacioneve të parapërmendura shterë burimin e dhunës që në rrënjët e saj. Kjo ndërpret edhe burimet tjera të thjeshta të dhunës sepse parandalon ngritjen e idesë së të drejtës totale dhe të fajit apo të padrejtës totale në marrëdhëniet e individit apo grupit me botën e jashtme.

Kjo edukatë sa më shumë të jetë e praktikuar do të ndihmojë në ngritjen e lirive të vërteta dhe ruajtjen e dinjitetit vetanak, familjar dhe kombëtar në nivel botëror. Dialogu, demokracia dhe të drejatat e njeriut do të kenë vendin e merituar në shoqëri. Çdo dëshirë për të vendosur « të drejtën time » duke vrarë e përdhunuar vlerat e tjetrit do të ndërpritet në zanafillë dhe skajshmëria do të ndërpritet nga vet edukimi i guximshëm që të guxojmë të mos përdorim dhunë se është shumë ma e lehtë dhuna se sa kundërshtimi i saj. A nuk themi shpesh se paqa ndërtohet me paqe ? A nuk themi se dhuna pjellë dhunë? 
Të mbjellim paqe, që të korrim paqe!

== Shiko edhe ==

* [[Përleshja]]
* [[Konflikti]]
* [[Përdhunimi]]

== Burime ==
&lt;references /&gt;
[[Kategoria:Dhunë]]
[[Kategoria:Agresion]]
[[Kategoria:Koncepte në etikë]]
[[Kategoria:Krime]]
[[Kategoria:Zgjidhje e mosmarrëveshjes]]
[[Kategoria:Ngacmim dhe bullizëm]]
[[Kategoria:Sjellje njerëzore]]
[[Kategoria:Konflikt shoqëror]]</text>
      <sha1>2kzi6fl4lu0nit9nzk909anzn1a3az9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nebih Bunjaku</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95224</id>
    <revision>
      <id>3001262</id>
      <parentid>2855785</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5210" sha1="m7dpr2eywms7xv6h8ls37tqf8jmf3yd" xml:space="preserve">'''Nebih Bunjaku''' është nga [[Poliçka]] e [[Dardanës]]. Ciklin e ulët të fillores e kreu në vendlindje, tetëvjeçaren në [[Malishevë]], të mesmen në [[Gjilan]], kurse studimet në [[Prishtinë]]. Si student ka filluar karrierën e tij [[Pedagogjia|pedagogjike]]. Fillimisht punoi në shkollën fillore në Banjën e Sjarinës, pastaj në gjimnazin e [[Dardanës]], në shkollën teknike të [[Gjilani]]t, në shkollën fillore të Banullës - [[Drenasi|Gllogofcit]], në  gjimnazin e [[Lipjani|Lypjanit]], në shkollën teknike të [[Kastrioti|Kastriotit]]. 

Që nga viti 1993 punon në gjimnazin “[[Eqrem Çabej]]” në [[Prishtinë]].  Një mandat ishte drejtor i këtij gjimnazi.  
Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës dhe i “Pegasit” të [[Gjirokastrës]] për [[Prishtinë]] si dhe sekretar i përgjithshëm i Unionit të Shkrimtarëve dhe të Kritikëve Shqiptarë të [[Kosovës]]. 
Jeton në [[Prishtinë]].

== Të tjerët për poezinë e Nebih Bunjakut ==
=== Reshat Sahitaj ===
Poezia e Nebih Bunjakut është syri dhe mendja e tij, ajo vjen në mënyrë spontane, pa asnjë sforcim artificial, gjë që në vargjet e tij lexuesi ndjen gurgullimën artistike që përhapet dhe rrëmben lexuesin, duke e shëtitur prej një ngjarjeje historike në një të dashurisë.

Në poezitë e Nebih Bunjakut do të gjejmë figurat historike, të cilat me veprimtaritë e tyre kanë lënë gjurmë në luftën për çlirimin kombëtar. Këto figura në vargjet e Nebih Bunjakut do të na duken edhe më të afërta, edhe më të veçanta dhe shumë të freskëta, pavarësisht se disa prej tyre i përkasin shekujve të kaluar.  

Nebih Bunjaku këto figura na i freskon duke ua pastruar pluhurin e kohës që ato të shkëlqejnë edhe në kohën e tashme dhe të ardhme.  

Figurat historike të Nebih Bunjakut do të kenë një trajtim të veçantë, ndoshta nga fakti se në momentin kur i ka shkruar, ka menduar të na i përkujtojë trimëritë e tyre, që pastaj të ndikojë te disa miopë, për t'ua hapur sytë.

Nebih Bunjaku nuk shkruan vetëm për trimëritë e figurave të ndritshme, por një vend të rëndësishme në veprat e tij e zë dashuria. 

Poezia është aktivitet i shpirtit të revoltuar apo të dashuruar, që në veprën e Nebih Bunjakut lexuesi që ka sens poetik i gjen këto tipare: Dashurinë dhe revoltën, dashurinë dhe atdheun, dashurinë për femrën, natyrën, ndërsa në anën tjetër hasim revoltën kundër armikut, revoltën kundër Bllacës, ditëve të golgotës shqiptare.

=== Hasan Hasani ===
Nuk është e vështirë të hetohet se në vargun e Nebih Bunjakut edhe ironia, satira e humori, ngaqë problemet me të cilat ballafaqohet populli ynë nganjëherë të çojnë deri të këto cilësi veprimi.

=== Iliaz Bobaj ===
Librin tuaj e lexova me nje fryme.  U kenaqa fort, njelloj sikur te ishte libri im.  
Diku, ne mes te tij, ju shkruani :
:''M'i vishni mendimet e mia,''
:si natyrën me shumë ngjyra,
:me blerim e me diell,
:të lulëzojnë vargjet e lira''.
Nuk ka ku shkon më bukur.  Për mendimin tim poezia duhet te jetë e pastër si natyra, pa lodhje, pa mbingarkesë, pa tepri të panevojshme, pa ato ''modernizmat'' qesharake.  
Kjo juaja është poezi e vërtetë. Unë i besoj poezisë së vertetë.  I besoj aq shumë, sa e lëshoj veten tërësisht në dorën e saj, ku jam tërësisht i sigurt.

=== Selatin Novosella ===
Ti më njeh se nuk jam konformist. Andaj, vlerësimin tim për këtë buqetë poezish, e pranon si tepër të sinqertë.
Në poezitë tua e gjeta edhe dhimbjen e Migjenit, edhe dashurinë për femrën të Lasgushit, edhe dashurinë për atdheun të Naimit.

=== Vezir Uka ===
Te Nebih Bunjaku shpërfaqet edhe drama e madhe dhe e vështirë e Kosovës me një liri shprehjesh motivuese dhe gjuhësore që shquhet për nga stili i tij krijues në qasjet tematike e të rrëfyerit. Ndaj, siç shihet, këtë art e bëjnë vlera të një ndërtimi të veçantë të fjalisë për t'i dhënë fuqi e gjallëri shprehjes.
Për këtë autor, me shumë ide të thella, lirisht mund të thuhet se poezinë e tij, në përgjithësi, e shquan nota e protestës sociale, me një dozë të theksuar të ndjenjës së ekzistencës së rrezikuar të njeriut si qenie.
          
=== Lulzim Logu ===
Sapo mbarova së lexuari librat që mora nga ti në Gjirokastër dhe me sinqeritet mbeta i impresionuar nga stili i� shlirët, vargu i ngrohtë dhe freskia mbresëlënëse.

[[Image:Nebih2.JPG|thumb|left|'''&quot;Dalje nga Balada&quot;''' '''(1994)''']]

== Tituj të veprave ==
* '''[[Dalje nga balada]]''' ([[1994 në literaturë|1994]])
* '''[[Gramatikë zemre]]''' ([[2004 në literaturë|2004]])
* '''[[Terapia e dashurisë]]''' ([[2005 në literaturë|2005]])
* '''[[Një samit për një simit]]''' ([[2007 në literaturë|2007]])
* '''[[Prushimë buzësh]]''' ([[2008 në literaturë|2008]])
* '''[[Zemra nuk ka dimer]]''' ([[2009 në literaturë|2009]])
* '''[[Testameni i lotit]]''' ([[2012 në literaturë|2012]])
* '''[[Kopshti i shpirtit]]''' ([[2013 në literaturë|2013]])
* Testamenti i lotit (2012)
* Kopshti i shpirtit (2013)

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Poetë]]</text>
      <sha1>m7dpr2eywms7xv6h8ls37tqf8jmf3yd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001352</id>
      <parentid>3001262</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5215" sha1="1pzomim2xlh1xldy23ejbrfci675ee3" xml:space="preserve">'''Nebih Bunjaku''' është nga [[Poliçka]] e [[Dardanës]]. Ciklin e ulët të fillores e kreu në vendlindje, tetëvjeçaren në [[Malishevë]], të mesmen në [[Gjilan]], kurse studimet në [[Prishtinë]]. Si student ka filluar karrierën e tij [[Pedagogjia|pedagogjike]]. Fillimisht punoi në shkollën fillore në Banjën e Sjarinës, pastaj në gjimnazin e [[Dardanës]], në shkollën teknike të [[Gjilani]]t, në shkollën fillore të Banullës - [[Drenasi|Gllogofcit]], në  gjimnazin e [[Lipjani|Lypjanit]], në shkollën teknike të [[Kastrioti|Kastriotit]]. 

Që nga viti 1993 punon në gjimnazin “[[Eqrem Çabej]]” në [[Prishtinë]].  Një mandat ishte drejtor i këtij gjimnazi.  
Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës dhe i “Pegasit” të [[Gjirokastrës]] për [[Prishtinë]] si dhe sekretar i përgjithshëm i Unionit të Shkrimtarëve dhe të Kritikëve Shqiptarë të [[Kosovës]]. 
Jeton në [[Prishtinë]].

== Të tjerët për poezinë e Nebih Bunjakut ==
=== Reshat Sahitaj ===
Poezia e Nebih Bunjakut është syri dhe mendja e tij, ajo vjen në mënyrë spontane, pa asnjë sforcim artificial, gjë që në vargjet e tij lexuesi ndjen gurgullimën artistike që përhapet dhe rrëmben lexuesin, duke e shëtitur prej një ngjarjeje historike në një të dashurisë.

Në poezitë e Nebih Bunjakut do të gjejmë figurat historike, të cilat me veprimtaritë e tyre kanë lënë gjurmë në luftën për çlirimin kombëtar. Këto figura në vargjet e Nebih Bunjakut do të na duken edhe më të afërta, edhe më të veçanta dhe shumë të freskëta, pavarësisht se disa prej tyre i përkasin shekujve të kaluar.  

Nebih Bunjaku këto figura na i freskon duke ua pastruar pluhurin e kohës që ato të shkëlqejnë edhe në kohën e tashme dhe të ardhme.  

Figurat historike të Nebih Bunjakut do të kenë një trajtim të veçantë, ndoshta nga fakti se në momentin kur i ka shkruar, ka menduar të na i përkujtojë trimëritë e tyre, që pastaj të ndikojë te disa miopë, për t'ua hapur sytë.

Nebih Bunjaku nuk shkruan vetëm për trimëritë e figurave të ndritshme, por një vend të rëndësishme në veprat e tij e zë dashuria. 

Poezia është aktivitet i shpirtit të revoltuar apo të dashuruar, që në veprën e Nebih Bunjakut lexuesi që ka sens poetik i gjen këto tipare: Dashurinë dhe revoltën, dashurinë dhe atdheun, dashurinë për femrën, natyrën, ndërsa në anën tjetër hasim revoltën kundër armikut, revoltën kundër Bllacës, ditëve të golgotës shqiptare.

=== Hasan Hasani ===
Nuk është e vështirë të hetohet se në vargun e Nebih Bunjakut edhe ironia, satira e humori, ngaqë problemet me të cilat ballafaqohet populli ynë nganjëherë të çojnë deri të këto cilësi veprimi.

=== Iliaz Bobaj ===
Librin tuaj e lexova me nje fryme.  U kenaqa fort, njelloj sikur te ishte libri im.  
Diku, ne mes te tij, ju shkruani :
&lt;poem&gt;
M'i vishni mendimet e mia,
si natyrën me shumë ngjyra,
me blerim e me diell,
të lulëzojnë vargjet e lira.
&lt;/poem&gt;
Nuk ka ku shkon më bukur.  Për mendimin tim poezia duhet te jetë e pastër si natyra, pa lodhje, pa mbingarkesë, pa tepri të panevojshme, pa ato ''modernizmat'' qesharake.  
Kjo juaja është poezi e vërtetë. Unë i besoj poezisë së vertetë.  I besoj aq shumë, sa e lëshoj veten tërësisht në dorën e saj, ku jam tërësisht i sigurt.

=== Selatin Novosella ===
Ti më njeh se nuk jam konformist. Andaj, vlerësimin tim për këtë buqetë poezish, e pranon si tepër të sinqertë.
Në poezitë tua e gjeta edhe dhimbjen e Migjenit, edhe dashurinë për femrën të Lasgushit, edhe dashurinë për atdheun të Naimit.

=== Vezir Uka ===
Te Nebih Bunjaku shpërfaqet edhe drama e madhe dhe e vështirë e Kosovës me një liri shprehjesh motivuese dhe gjuhësore që shquhet për nga stili i tij krijues në qasjet tematike e të rrëfyerit. Ndaj, siç shihet, këtë art e bëjnë vlera të një ndërtimi të veçantë të fjalisë për t'i dhënë fuqi e gjallëri shprehjes.
Për këtë autor, me shumë ide të thella, lirisht mund të thuhet se poezinë e tij, në përgjithësi, e shquan nota e protestës sociale, me një dozë të theksuar të ndjenjës së ekzistencës së rrezikuar të njeriut si qenie.
          
=== Lulzim Logu ===
Sapo mbarova së lexuari librat që mora nga ti në Gjirokastër dhe me sinqeritet mbeta i impresionuar nga stili i� shlirët, vargu i ngrohtë dhe freskia mbresëlënëse.

[[Image:Nebih2.JPG|thumb|left|'''&quot;Dalje nga Balada&quot;''' '''(1994)''']]

== Tituj të veprave ==
* '''[[Dalje nga balada]]''' ([[1994 në literaturë|1994]])
* '''[[Gramatikë zemre]]''' ([[2004 në literaturë|2004]])
* '''[[Terapia e dashurisë]]''' ([[2005 në literaturë|2005]])
* '''[[Një samit për një simit]]''' ([[2007 në literaturë|2007]])
* '''[[Prushimë buzësh]]''' ([[2008 në literaturë|2008]])
* '''[[Zemra nuk ka dimer]]''' ([[2009 në literaturë|2009]])
* '''[[Testameni i lotit]]''' ([[2012 në literaturë|2012]])
* '''[[Kopshti i shpirtit]]''' ([[2013 në literaturë|2013]])
* Testamenti i lotit (2012)
* Kopshti i shpirtit (2013)

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Poetë]]</text>
      <sha1>1pzomim2xlh1xldy23ejbrfci675ee3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turhan Mato</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98483</id>
    <revision>
      <id>3001072</id>
      <parentid>2944595</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2061" sha1="jbar8msitz8iuo0kqa2oh1sk094ivdi" xml:space="preserve">Dëshmor në Luftën e Dytë  Botërore.

== Jeta ==
''Turhani, pasi u plagos rëndë nga një predhë mortaje naziste, 15 mokrarë e transportuan në krahë për pesë ditë e netë rresht në tabutin e xhamisë, derisa e dorëzuan në spitalin partizan të Vlushës,Skrapar. Aty e mjekoi edhe një skraparlli, ''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://poradeci.com/portal/Portals/0/nositi/pdf/462.pdf|title=Kopje e arkivuar|access-date=20 prill 2021|archive-date=20 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420115541/http://poradeci.com/portal/Portals/0/nositi/pdf/462.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Ditari i Turhanit == 
''E shtunë, 5 shkurt 1944 …U gdhimë në Sheper. … Koha u prish. E gjithë nata shkoi me shi. Vazhdon të bjerë akoma. Mbartim malin e Dhembelit përpjetë. Era e suferina binte e paprerë, na preu. Bora e përzier me suferinë nga ana tjetër na preu fytyrën. E kaluam nëpër borë Qafën e Dhembelit. Bora ka kaluar më se gjysëm metro në këtë qafë. Kafshët e mortajës hiqen nëpër zvarrë nëpër dëborë me pahir. Bora ka zënë njëra-tjetrën. Ka ngrirë nga të ftohtit e është bërë akull. Kafshët shkisnin e bëheshin copa. Na u rrëzuan 3-4 herë megjithse i mbanim për bishti. Na dolli me pak fjalë edhe sisa e nënës. Duart, këmbët na ngrinë, ujët na përshkonte trupin por ç’të bëjmë? Do t’i kalojmë të gjitha këto çaste të vështira të shkaktuara prej fashizmit. E përshkuam dhe Qafën e Dhembelit me shpirt ndër dhëmbë për të cilën s’ma merrte mendja fare për të shkuar në këto shkrepa por që lufta na shpuri atje tek s’e mendonim kurrë.''
''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20160305072958/http://www.gazetakritika.net/Forumi/index.php?itemid=1998&lt;/ref&gt;
== Literaturë ==
'''Ditari i Turhanit''' https://web.archive.org/web/20160305072958/http://www.gazetakritika.net/Forumi/index.php?itemid=1998

'''Ana familjare''' 
http://dilavershkurti.webnode.com/per-turhanin-vellain-tim-te-madh/

== Referime ==
[[Kategoria:Dëshmorë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Fterra]]</text>
      <sha1>jbar8msitz8iuo0kqa2oh1sk094ivdi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gianni Rodari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100602</id>
    <revision>
      <id>3001073</id>
      <parentid>2944673</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6120" sha1="6ifizi3dozc0n85jriauh9ki42vt3y2" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
'''Xhani Rodari''' (23 tetor 1920 - 14 prill 1981) ka qenë një shkrimtar dhe gazetar  [[Italia|italian]], i mirënjohur për librat e tij për fëmijë. Ai fitoi  Cmimin [[Hans Christian Andersen]] në vitin 1970 dhe konsiderohet si autori itailan me i njohur për femijë i shekullit te  njëzet. Librat e tij janë përkthyer në shume gjuhë, madje edhe ne gjuhën shqipe por vetem pak janë përkthyer në gjuhën angleze.&lt;ref&gt;[http://www.erudit.org/revue/meta/2003/v48/n1-2/006955ar.html Fairy Tales translated]&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
Rodari ka lindur në [[Omegna]], një qytet i vogël në Liqenin Orta në provincën e Novaras (Italia Veriore). I ati që punonte si bukëpjekës, vdiq kur Rodari ishte vetëm dhjetë vjeç. Rodari dhe dy vllezërit e tij, Cesare dhe Mario, u rriten nga nena ne fshatin e saj te lindjes, ne provincen e Vareses. After three years at the seminary in [[Seveso]], Rodari received his teacher's diploma at the age of seventeen and began to teach elementary classes in rural schools of the Varese district. He had interest in music (three years of [[violin]] lessons) and literature (discovered the works of [[Nietzsche]], [[Schopenhauer]], [[Lenin]] and [[Trotsky]] which sharpened his critical sense). In 1939, for a short time, Rodari attended the [[University of Milan]].

During [[World War II]], Rodari had a deferrement from the army due to his ill health. Due to his precarious financial situation, he applied for work at the [[Casa del Fascio]] and was forced to join the [[Fascist]] Party. Traumatized by the loss of his two best friends and his favorite brother Cesare's incarceration in a [[Nazi Germany|German]] [[Nazi concentration camps|concentration camp]], Rodari joined the [[Italian Communist Party]] in 1944 and participated in the [[Italian resistance movement]].

In 1948, as a journalist for the Communist periodical ''[[L'Unità]]'', he began writing books for children. In 1950, the Party installed him as editor of the new weekly children's magazine ''Il Pioniere'' in Rome. In 1951, Rodari published his first books, ''Il Libro delle Filastrocche'' and ''Il Romanzo di Cipollino''.

In 1952, he traveled  for the first time to the [[USSR]], which he frequented thereafter. In 1953, he married Maria Teresa Feretti, who 4 years later gave birth to his daughter, Paola. In 1957, Rodari passed the exam to become a professional journalist.

Rodari spent the years 1966-1969 working intensively on collaborative projects with children. In 1970, Rodari was awarded the [[Hans Christian Andersen Medal]] for children's literature, which gained him a wide international reputation as the best modern children's writer in Italian. His works have been translated into numerous languages.

In 1979, after another trip to the USSR, his health, never very robust, declined and his productivity diminished. He died in Rome, during a surgical operation, in 1980.


==Veprat==
He is perhaps best known for developing the story of [[Çipolino]].  The story of Çipolino was popular enough to have a ballet staged in Russia in 1973, composed by [[Karen Haqaturjan]] and choreographed by [[Genrik Aleksandroviç Majorov]]. Çipolino, or Little Onion, fights the unjust treatment of his fellow vegetable townfolk by the fruit royalty (Prince Lemon and the overly proud Tomato) in the garden kingdom. The main theme is the &quot;struggle of the underclass and the powerful, good versus evil&quot; and the importance of friendship in the face of difficulties.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ballettheateroflancaster.org/chippolino/chippolino.html|title=Ballet Theatre of Lancaster|url-status=dead|access-date=16 mars 2011|archive-date=1 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201123004/http://www.ballettheateroflancaster.org/chippolino/chippolino.html}}&lt;/ref&gt;

* ''Il libro delle filastrocche'' (“The Book of Children's Poems”, 1951)
* ''Il romanzo di Cipollino'' (“The Adventures of the Little Onion”, 1951)
* ''La freccia azzurra'' (“The Blue Arrow”, 1953)
* ''Gelsomino nel paese dei bugiardi'' (“Gelsomino in the Country of Liars'', 1958)''
* ''Filastrocche in cielo e in terra'' (“Nursery Rhymes in the Sky and on Earth”, 1960)
* ''Favole al telefono'' (“Fairy Tales Over the Phone”, 1962)
* ''Gip nel televisore'' (“Gip in the Television”, 1962)
* ''[http://www.italialibri.net/opere/tortaincielo.html La torta in cielo]'' (“The Cake in the Sky”, 1966)
* ''La grammatica della fantasia'' (“The Grammar of Fantasy”, 1974)
* ''C'era due volte il barone Lamberto'' ovvero ''I misteri dell'isola di San Giulio'' (''Twice Upon a Time there was a Baron called Lamberto'' or ''The Mysteries of the [[San Giulio Island|Isle of San Giulio]]'', 1978, ISBN 88-06-01578-8)
* ''Novelle fatte a macchina'' (“Stories written on a typewriter”)
* ''Atalanta''

== Referime ==
{{Reflist}}

== Lexo edhe ==
*Argilli, Marcello, del Cornò, Lucio, and de Luca, Carmine (eds.), Le provocazioni della fantasia. Gianni Rodari scrittore e educatore (1993). 
*Bini, G. (ed.), Leggere Rodari (1981). 
*Boero, Pino, Una storia, tante storie: guida all'opera di Gianni Rodari (1992). 
*Petrini, Enzo, Argilli, Marcello, and Bonardi, Carlo (eds.), Gianni Rodari (1981). 
*Rodari, Gianni, The Grammar of Fantasy, trans. with intro. Jack Zipes (1996).

== Lidhje te jashtme ==
* [http://www.imdb.com/name/nm0734427/ IMDb.com profile of Rodari]
* [http://ibabbleon.com/gianni_rodari_english_translation.html A Rodari short story, ''Polenta Fritta'', translated into English ]
* [http://www.giannirodari.it Rodari-Website (Italian)]
* [http://www.italialibri.net/autori/rodarig.html Rodari-Biography (Italian)]
* [http://www.animator.ru/db/?ver=eng&amp;p=show_film&amp;fid=2093 a Russian Chippolino cartoon]
*[http://www.answers.com/topic/gianni-rodari-1 answers.com]
* ''[[The Cafe Irreal]]'': [http://cafeirreal.alicewhittenburg.com/rodari.htm &quot;Trolley Number 75&quot; by Gianni Rodari (English translation)]

[[Kategoria:Lindje 1920]]
[[Kategoria:Vdekje 1980]]
[[Kategoria:Shkrimtarë italianë]]
[[Kategoria:Gazetarë italianë]]</text>
      <sha1>6ifizi3dozc0n85jriauh9ki42vt3y2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001333</id>
      <parentid>3001073</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="k5h035nxrzl81jvhvtcqzjwf5hvjzfl" xml:space="preserve">{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
'''Xhani Rodari''' (23 tetor 1920 - 14 prill 1981) ka qenë një shkrimtar dhe gazetar  [[Italia|italian]], i mirënjohur për librat e tij për fëmijë. Ai fitoi  Cmimin [[Hans Christian Andersen]] në vitin 1970 dhe konsiderohet si autori itailan me i njohur për femijë i shekullit te  njëzet. Librat e tij janë përkthyer në shume gjuhë, madje edhe ne gjuhën shqipe por vetem pak janë përkthyer në gjuhën angleze.&lt;ref&gt;[http://www.erudit.org/revue/meta/2003/v48/n1-2/006955ar.html Fairy Tales translated]&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
Rodari ka lindur në [[Omegna]], një qytet i vogël në Liqenin Orta në provincën e Novaras (Italia Veriore). I ati që punonte si bukëpjekës, vdiq kur Rodari ishte vetëm dhjetë vjeç. Rodari dhe dy vllezërit e tij, Cesare dhe Mario, u rriten nga nena ne fshatin e saj te lindjes, ne provincen e Vareses. After three years at the seminary in [[Seveso]], Rodari received his teacher's diploma at the age of seventeen and began to teach elementary classes in rural schools of the Varese district. He had interest in music (three years of [[violin]] lessons) and literature (discovered the works of [[Nietzsche]], [[Schopenhauer]], [[Lenin]] and [[Trotsky]] which sharpened his critical sense). In 1939, for a short time, Rodari attended the [[University of Milan]].

During [[World War II]], Rodari had a deferrement from the army due to his ill health. Due to his precarious financial situation, he applied for work at the [[Casa del Fascio]] and was forced to join the [[Fascist]] Party. Traumatized by the loss of his two best friends and his favorite brother Cesare's incarceration in a [[Nazi Germany|German]] [[Nazi concentration camps|concentration camp]], Rodari joined the [[Italian Communist Party]] in 1944 and participated in the [[Italian resistance movement]].

In 1948, as a journalist for the Communist periodical ''[[L'Unità]]'', he began writing books for children. In 1950, the Party installed him as editor of the new weekly children's magazine ''Il Pioniere'' in Rome. In 1951, Rodari published his first books, ''Il Libro delle Filastrocche'' and ''Il Romanzo di Cipollino''.

In 1952, he traveled  for the first time to the [[USSR]], which he frequented thereafter. In 1953, he married Maria Teresa Feretti, who 4 years later gave birth to his daughter, Paola. In 1957, Rodari passed the exam to become a professional journalist.

Rodari spent the years 1966-1969 working intensively on collaborative projects with children. In 1970, Rodari was awarded the [[Hans Christian Andersen Medal]] for children's literature, which gained him a wide international reputation as the best modern children's writer in Italian. His works have been translated into numerous languages.

In 1979, after another trip to the USSR, his health, never very robust, declined and his productivity diminished. He died in Rome, during a surgical operation, in 1980.


==Veprat==
He is perhaps best known for developing the story of [[Çipolino]].  The story of Çipolino was popular enough to have a ballet staged in Russia in 1973, composed by [[Karen Haqaturjan]] and choreographed by [[Genrik Aleksandroviç Majorov]]. Çipolino, or Little Onion, fights the unjust treatment of his fellow vegetable townfolk by the fruit royalty (Prince Lemon and the overly proud Tomato) in the garden kingdom. The main theme is the &quot;struggle of the underclass and the powerful, good versus evil&quot; and the importance of friendship in the face of difficulties.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ballettheateroflancaster.org/chippolino/chippolino.html|title=Ballet Theatre of Lancaster|url-status=dead|access-date=16 mars 2011|archive-date=1 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201123004/http://www.ballettheateroflancaster.org/chippolino/chippolino.html}}&lt;/ref&gt;

* ''Il libro delle filastrocche'' (“The Book of Children's Poems”, 1951)
* ''Il romanzo di Cipollino'' (“The Adventures of the Little Onion”, 1951)
* ''La freccia azzurra'' (“The Blue Arrow”, 1953)
* ''Gelsomino nel paese dei bugiardi'' (“Gelsomino in the Country of Liars”, 1958)
* ''Filastrocche in cielo e in terra'' (“Nursery Rhymes in the Sky and on Earth”, 1960)
* ''Favole al telefono'' (“Fairy Tales Over the Phone”, 1962)
* ''Gip nel televisore'' (“Gip in the Television”, 1962)
* ''[http://www.italialibri.net/opere/tortaincielo.html La torta in cielo]'' (“The Cake in the Sky”, 1966)
* ''La grammatica della fantasia'' (“The Grammar of Fantasy”, 1974)
* ''C'era due volte il barone Lamberto'' ovvero ''I misteri dell'isola di San Giulio'' (''Twice Upon a Time there was a Baron called Lamberto'' or ''The Mysteries of the [[San Giulio Island|Isle of San Giulio]]'', 1978, ISBN 88-06-01578-8)
* ''Novelle fatte a macchina'' (“Stories written on a typewriter”)
* ''Atalanta''

== Referime ==
{{Reflist}}

== Lexo edhe ==
*Argilli, Marcello, del Cornò, Lucio, and de Luca, Carmine (eds.), Le provocazioni della fantasia. Gianni Rodari scrittore e educatore (1993). 
*Bini, G. (ed.), Leggere Rodari (1981). 
*Boero, Pino, Una storia, tante storie: guida all'opera di Gianni Rodari (1992). 
*Petrini, Enzo, Argilli, Marcello, and Bonardi, Carlo (eds.), Gianni Rodari (1981). 
*Rodari, Gianni, The Grammar of Fantasy, trans. with intro. Jack Zipes (1996).

== Lidhje te jashtme ==
* [http://www.imdb.com/name/nm0734427/ IMDb.com profile of Rodari]
* [http://ibabbleon.com/gianni_rodari_english_translation.html A Rodari short story, ''Polenta Fritta'', translated into English ]
* [http://www.giannirodari.it Rodari-Website (Italian)]
* [http://www.italialibri.net/autori/rodarig.html Rodari-Biography (Italian)]
* [http://www.animator.ru/db/?ver=eng&amp;p=show_film&amp;fid=2093 a Russian Chippolino cartoon]
*[http://www.answers.com/topic/gianni-rodari-1 answers.com]
* ''[[The Cafe Irreal]]'': [http://cafeirreal.alicewhittenburg.com/rodari.htm &quot;Trolley Number 75&quot; by Gianni Rodari (English translation)]

[[Kategoria:Lindje 1920]]
[[Kategoria:Vdekje 1980]]
[[Kategoria:Shkrimtarë italianë]]
[[Kategoria:Gazetarë italianë]]</text>
      <sha1>k5h035nxrzl81jvhvtcqzjwf5hvjzfl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Predha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103809</id>
    <revision>
      <id>3001027</id>
      <parentid>2543741</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4583" sha1="16llk9vf7ehzcklxkgp0h0rhxt2gszh" xml:space="preserve">[[Skeda:WWI shells.JPG|parapamje|300x300px|Disa predha të prera nga [[Lufta e Parë Botërore]]. Nga e majta në të djathtë: predhë 90mm, predhë ndezëse prej hekuri të derrit 120mm, model 77/14 - predhë me eksploziv të lartë 75mm, predhë shrapnel model 16-75mm.]]
'''Predha''' është një projektil, objekt që shtyhet nga aplikimi i një force të jashtme dhe më pas lëviz lirshëm nën ndikimin e [[Graviteti|gravitetit]] dhe rezistencës së ajrit. Megjithëse çdo objekt në lëvizje nëpër hapësirë janë predha, ato zakonisht gjenden në [[Lufta|luftë]] dhe [[Sporti|sport]] (për shembull, një top bejsbolli i hedhur, top futbolli i goditur, [[Plumbi (municion)|plumb]] i gjuajtur, shigjetë e gjuajtur, gur i lëshuar nga katapulta).

Në balistikë, ekuacionet matematikore të lëvizjes përdoren për të analizuar trajektoret e predhës përmes lëshimit, fluturimit dhe goditjes.

== Trajektorja ==
[[Skeda:Levizja_e_predhës.jpg|thumb|250px]]
[[Skeda:Levizja e projektilit.jpg|thumb|250px]]
[[Skeda:Trajektorja_e_predhes.jpg|thumb|250px]] 
Lëvizja e Predhës: është kombinim i lëvizjeve horizontale me shpejtësi konstante, horizontale dhe lëvizjes vertikale me nxitim rënës konstante; në saje të gravitetit të Tokës. 
Predha- projektili, përmban në vete lëvizjen e objektit, i cili është hedhur, apo lëshuar; në ajër me një kënd të caktuar. 
Ne vetkufizohemi në objekte të lëshuara; hedhur në ajër pran sipërfaqes së Tokës ku distanca e lëvizjes (fluturimit) të trupit (predhës) të hedhur, dhe lartësia maksimale mbi sipërfaqen janë komponent relativisht të vogla krahasuar me radiusin e veprimit gravitues të Tokës, kështu që gravitetin mund ta konsiderojmë si konstant, me që rast mund të shënojm '''a=g''', ku '''g''' është Graviteti i Tokës. 
Andaj hedhje te projektilët ndahen në:
           
* [[Hedhja e pjerrët]]
* [[Hedhja horizontale]]
* [[Hedhja vertikale]]
* [[Rënia e lirë]] 

Levizja e predhës është e determinuar nga shpejtësia fillestare e trupit dhe nga graviteti.

Levizja vertikale e predhes është e pamvarur nga levizja e tij horizontale.
Sikurse levizja vertikale e cila nuk është gjë tjetër veçse një rënie e lirë në kushte tokësore.
E përbashkëta e levizjes horizontale edhe asaj vertikale është Koha.
Projektili kryen lëvizje, horizontale me shpejtësi konstante, përderisa intensifikohet shpejtësia e konstantes vertikale, me një kënd të caktuar mes drejtimit horizontal dhe vertikal; me çka rezulton me një lakore grafike të përthyer. 
Shtegu i lëvizjes së predhës quhet [[Trajektorja|Trajektore]].Trajektorja e predhës në rënie të lirë quhet [[Parabola|Parabolë]].

''Distanca horizontale e kryer nga projektili është e determinuar nga shpejtësia horizontale, këndi dhe nga koha përderisa projektili qëndron në ajër. 
Koha përderisa projektili qëndron në ajër varet nga graviteti. 
Menjëherë pasi projektili lëshohet në ajër, forca e gravitetit fillon të veproj mbi të, duke e nxituar projektilin në drejtim të komponentës vertikale, përdrejt qendrës se gravitetit, në Tokë. 

Vektori i lëvizjes vertikale '''Vο''' ndryshon me kohë përgjatë magnitudës dhe drejtimit. Ky ndryshim është rezultat i nxitimit negativ në drejtim me komponentin '''y''' (si rezultat i gravitetit). Komponentja horizontale e shpejtësisë fillestare '''Vo''' mbetet konstante përgjatë kohës së fluturimit, sepse nuk ka asfare nxitësish në drejtimin horizontal. 

Komponentja verikale ('''Vy''') e shpejtësis fillestare '''Vo''' është zero në pikun e trajektores. Megjithëse ekziston edhe komponenta horizontale e shpejtësis verikale '''Vx''', në atë pikë të trajektores.

''Në grafikë, '''r''' është pozicioni vektorial i predhës. 
Vektori pozicional i ka komponentet '''x''', '''y''' dhe '''r''' i cili na paraqet hipotenuzën e trekëndëshit, ku komponentet '''x''' dhe '''y''' janë komplotuar.
Shpejtësia e vektorit '''Vo×t''' e predhës do të ishte zhvendosja e predhës sikur graviteti të mos ndikonte në të.
Vektori '''0.5×ag×t^2''' është zhvendosja tatpjetëse, vertikale e predhës si rezultat i veprimit të gravitetit. 
Komponentet '''x''','''y''', '''r''', së bashku, e determinojnë poziten vertikale të predhës: ''
'''Δy = (Vy•t) – (0.5•ag•t^2)'''

== Shiko Gjithashtu ==
* [[Hedhja e pjerret]]
== Referimet ==
* Prof. Skender H. Skenderi &amp; Prof. Rashit Maliqi “ Fizika për studentët e fakulteteve teknike ”

[[Kategoria:Fizikë]]
[[Kategoria:Municion]]</text>
      <sha1>16llk9vf7ehzcklxkgp0h0rhxt2gszh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moldavia (rajon historik)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104118</id>
    <revision>
      <id>3001244</id>
      <parentid>2945014</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18876" sha1="o71072kzz9g7pzedcetr6sdh1qqgdel" xml:space="preserve">{{Ky artikull|ish principatës së Moldavisë (Shekujt XIV-XIX) dhe jo me [[Moldavia|Republikën e Moldavisë]]}}
{{Infobox country
|native_name            = Țara Moldovei ([[Gjuha rumune|Rumanisht]])&lt;br/&gt;Землѧ Молдавскаѧ ([[Sllavishtja kishtare]])&lt;br/&gt;Ἡγεμονία τῆς Μολδαβίας ([[Gjuha greke|Greqisht]])
|conventional_long_name = Principata e Moldavisë
|common_name            = Moldova
|government_type        = Principatë: [[Monarkia absolute|monarki absolute]] [[Monarkia zgjedhore|zgjedhore]] me [[Trashëgimia|vija trashëgimore]]
|status                 = Vasal
|empire                 = Perandoria Osmane
|status_text            = {{Plainlist}}
* [[Vasalët dhe shtetet tributare të Perandorisë Osmane|Vasal osman]]&lt;ref name=&quot;suzerainty&quot;&gt;[https://www.britannica.com/place/Moldavia Moldavia] at britannica.com&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(1514–1572; 1574–1600; 1618–1859)&lt;/small&gt;
* Çiflig [[Polish–Lithuanian Commonwealth|polak]]&lt;ref name=&quot;suzerainty&quot;/&gt; &lt;small&gt;(1601–1618)&lt;/small&gt;
* [[Protektoriat#protektoriat rus|Protektoriat rus]]&lt;ref name=&quot;protectorate&quot;&gt;[https://www.britannica.com/topic/protectorate-international-relations Protectorate] at britannica.com&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(1829–1856)&lt;/small&gt;
* Protektoriat ndërkombëtar&lt;ref name=&quot;protectorate&quot;/&gt; &lt;small&gt;(1856–1859)&lt;/small&gt;
|year_start             = 1346
|year_end               = 1859
|event_start            = Themelimi i [[Mark (territor)|markut]] moldavian
|date_start             =
|event_end              = [[Bashkimi i Moldavisë dhe Vllahisë|Bashkimi me Vllahinë]]
|date_end               = 5 shkurt ([[Datat e stilit të vjetër dhe stilit të ri|S.V.]] 24 janar) 1859
|p1                     = Mbretëria e Hungarisë (1301–1526){{!}}Mbretëria e Hungarisë
|image_p1               = [[Skeda:Flag of Hungary (1301-1382).svg|x13px]]
|p2                     = Hordhi i Artë
|image_p2               = [[Skeda:Golden Horde flag 1339.svg|x13px]]
|p3                     = 
|image_p3               =
|s1                     = Principatat e Bashkuara të Moldavisë dhe Vllahisë{{!}}Principatat e Bashkuara
|flag_s1                = Flag of the United Principalities of Wallachia and Moldavia (1859 - 1862).svg
|s2                     = Distrikti Bukovina
|flag_s2                = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
|s3                     = Governorati Besarabia
|flag_s3                = Flag of Russia.svg
|image_flag             = Flag of Moldavia.svg
|image_coat             = Coat of arms of Moldavia.svg
|flag_type              = [[Flamuri dhe stema e Moldavisë|Flamuri]]{{ref|flag|a}} (shekulli 14-15)
|coa_size               = 75px
|symbol_type            = [[Flamuri dhe stema e Moldavisë|Stema]]{{ref|arms|b}}&lt;br /&gt;(shekulli 14-15)
|image_map              = Voivodeship of Moldavia (1789).svg
|image_map2             = Moldavia 1483.png
|image_map_caption      = Vendndodhja e Principatës së Moldavisë, 1789
|image_map2_caption     = Harta e rajonit historik të Moldavisë
|national_motto         =
|national_anthem        =
|capital                = [[Baia]]/[[Siret]] (1343–1388)&lt;br /&gt;[[Suceava]] (1388–1564)&lt;br /&gt;[[Iași]] (1564–1859)
|common_languages       = {{Plainlist}}
* [[Gjuha rumune|Rumanisht]]&lt;ref&gt;Ștefan Pascu, Documente străine despre români, ed. Arhivelor statului, București 1992, {{ISBN|973-95711-2-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{lang|fr|&quot;Tout ce pays: la Wallachie, la Moldavie et la plus part de la Transylvanie, a esté peuplé des colonies romaines du temps de Trajan l'empereur... Ceux du pays se disent vrais successeurs des Romains et nomment leur parler romanechte, c'est-à-dire romain... &quot;}} in Voyage fait par moy, Pierre Lescalopier l'an 1574 de Venise a Constantinople, in: Paul Cernovodeanu, ''Studii și materiale de istorie medievală'', IV, 1960, p. 444&lt;/ref&gt;
* [[Sllavishtja kishtare]]&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Panaitescu|first1=Petre P.|title=Începuturile şi biruinţa scrisului în limba română|date=1965|publisher=Editura Academiei Bucureşti|page=5|language=ro}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Kamusella|first1=T.|title=The Politics of Language and Nationalism in Modern Central Europe|date=2008|publisher=Springer|language=en|isbn=9780230583474|page=352|url=https://books.google.com/books?id=JzkWDAAAQBAJ&amp;pg=PA352}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;nb&quot;&gt;Si gjuhë kancelarie e shkruar derisa u zëvendësua me rumanishten duke filluar nga shekulli i 16-të. Përdoret për qëllime liturgjike deri në fund të shekullit të 18-të.&lt;/ref&gt;
* [[Gjuha greke|Greqisht]]&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Olson|first1=James Stuart|last2=Pappas|first2=Lee Brigance|last3=Pappas|first3=Nicholas Charles|last4=Pappas|first4=Nicholas C. J.|title=An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires|date=1994|publisher=Greenwood Publishing Group|language=en|isbn=9780313274978|page=550|url=https://books.google.com/books?id=CquTz6ps5YgC&amp;pg=PA550}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;nb&quot;&gt;Si gjuhë kancelarie dhe kulturore, veçanërisht gjatë periudhës fanariote.&lt;/ref&gt;
{{Endplainlist}}
|religion               = [[Kisha Ortodokse Lindore]]
{{hidden |style=font-size:100%;padding:0.25em 0 0; |headerstyle=text-align:left;font-weight:normal;
 |header = Pakica
 |content = {{unbulleted list|[[Kisha Katolike]]|[[Kisha Apostolike Armene]]|[[Judaizmi]]|[[Besimtarët e Vjetër]]}}
}}
|title_leader           = [[Lista e sundimtarëve të Moldavisë|Princat e Moldavisë]] ([[Voivode]]t, [[Hospodar]])
|leader1                = [[Dragoș, Voivode of Moldavia|Dragoș]]
|year_leader1           = 1346–1353 (i pari)
|leader2                = [[Alexandru Ioan Cuza]]
|year_leader2           = 1859–1862 (i fundit)
|currency               = [[Gros moldavian]] ([[:ro:Gros moldovenesc|ro]])&lt;br /&gt;[[Thaler|Taler]]
|demonym                = Moldavian
|today                  = {{plainlist|[[Moldavia]]&lt;br/&gt;[[Rumania]]&lt;br/&gt;[[Ukraina]]}}
|footnotes              = {{ubl|{{note|flag}}a. Rindërtimi modern i një standardi princëror moldav {{small|(versionet e vërtetuara të numrit dhe aspekteve të përgjithshme të simboleve të ndryshme nga aurochs ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme)}}.|{{note|arms}}b. Rindërtimi modern i një steme moldave bazuar në vulat e [[Stefani i Madh|Stefanit të Madh]], [[Romani I i Moldavisë|Romanit I]] dhe të tjerëve {{small|(versionet e vërtetuara të tretësirës dhe numrit të fushës dhe aspektet e përgjithshme të simboleve të ndryshme nga aurochs ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme)}}.}}
}}
'''Moldavia''' ([[Gjuha rumune|Rumanisht]]: ''Moldova'', ose ''Țara Moldovei'', fjalë për fjalë &quot;Vendi i Moldavisë&quot;; në cirilik rumun: Молдова ose Цара Мѡлдовєй; [[sllavishtja kishtare]]: Землѧ Молдавскаѧ; [[Gjuha greke|greqisht]]: Ἡγεμονία τῆς Μολδαβίας) është një rajon gjeografik dhe historik dhe ish principatë në [[Evropa Lindore|Evropën Lindore]],&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=Janowski, Maciej|author2=Constantin, Iordachi|author3=Trencsenyi, Balazs|date=2005|title=Why bother about historical regions?: Debates over central Europe in Hungary, Poland and Romania|journal=East Central Europe|volume=32|issue=1–2|pages=5–58|language=en|doi=10.1163/18763308-90001031}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Klaus Peter Berger|title=The Creeping Codification of the New Lex Mercatoria|url=https://books.google.com/books?id=gEeP9NY2qGkC&amp;pg=PA132|date=1 janar 2010|publisher=Kluwer Law International B.V.|language=en|isbn=978-90-411-3179-9|pages=132–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Radu, Sageata|date=shkurt 2015|title=România – Ţară Central-Europeană|url=https://www.researchgate.net/publication/282286375|journal=Revista Română de Geografie Politică. IV. 15-20|language=ro|issn=2065-1619}}&lt;/ref&gt; që korrespondon me territorin mes [[Karpatet Lindore|Karpateve Lindore]] dhe lumit [[Lumi Dniestri|Dniestri]]. Një shtet fillimisht i pavarur dhe më vonë autonom, ka ekzistuar nga shekulli i 14-të deri në vitin 1859, kur është bashkuar me [[Vllahia (Rumani)|Vllahinë]] (''Țara Românească'') si bazë e shtetit modern [[Rumania|rumun]], ndërsa në periudha të ndryshme kohe, ky shtet përfshinte rajonin e [[Besarabia|Besarabisë]] (në [[Budjak|Budjakun]]), të gjithë [[Bukovina|Bukovinën]] (nën udhëheqjen e [[Stefani i Madh|Stefanit të Madh]]) dhe  [[Pokutja|Pokutjën]]. [[Moldavia Perëndimore|Pjesa perëndimore e Moldavisë]] është tani pjesë e [[Rumania|Rumanisë]], pjesa lindore i takon [[Moldavia|Republikës së Moldavisë]], ndërsa pjesët [[Chernivtsi Oblast|veriore]] dhe [[Budjak|jug-lindore]] janë pjesë e territoreve të [[Ukraina|Ukrainës]].

== Historia ==
Nën udhëheqjen e princave dhe [[Stefani i Madh|Stefanit të Madh]], Moldavia ka arritur të ruajë pavarësinë e saj nga [[Osmanllinjtë|osmanët]] dhe të përballet me dyndjet e shumta si ato të Tatarëve.
Moldavia është një shtet haraçpagues në [[Shekulli XVI|shekullin e XVI]] ndaj Perandorisë Osmane dhe në [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] autonomia e saj ulut ndjeshëm. Në 1775, [[Perandoria Osmane]] i jep [[Bukovina|Bukovinën]] (në veri të Moldavisë) [[Perandoria Habsburge|Perandorisë së Habsburgëve]] dhe në 1812 i dha [[Rusia|Rusisë]] [[Besarabia|Besarabinë]] (territorin midis lumenjve Prut dhe Dnjestër). Në 1856, tre qarqet në jug të Besarabisë (Cahul dhe Ismail Bolgrad) kthehet si pjesë e Moldavisë. Në 1859, Moldavia bashkohet me Vllahinë, për të formuar [[Principatat e Bashkuara të Moldavisë dhe Vllahisë|Principatat e Bashkuara]] që në vitin 1862 quhen Rumani, të udhëhequr nga Alexandru Ioan Cuza.

Në 1918, Besarabisë dhe Bukovina do të bashkohen me Rumaninë, por këto rajone (përveç Bukovina qendrore dhe jugore) do të pushtohen nga [[Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike]] (BRSS) në 1940 dhe 1944, duke formuar një republikë te pavarur sovjetike.
Disa pjesë të Moldavisë historike (Bukovina, Herta Qarkut, dhe jugore Bessarabia Hotin - i njohur gjithashtu si Bessarabia e vjetër) janë tani pjesë e [[Ukraina|Ukrainës]].
[[Skeda:RaresBogdanStefan.jpg|parapamje|center|500px|[[Petru Rareş]], [[Bogdani III (Rumani)|Bogdani i III-të]] dhe [[Stefani i Madh]] — afresk në Manastirin Dobrovat]]

==Gjeografia==
Gjeografikisht, Moldavia kufizohet nga [[Karpatet|Malet Karpate]] në perëndim, nga lumi [[Cheremosh]] në veri, nga lumi [[Lumi Dniestri|Dniester]] në lindje dhe nga [[Lumi i Danubit|Danubi]] dhe [[Deti i Zi]] në jug. Lumi [[Lumi Prut|Prut]] rrjedh afërsisht në mes të tij nga veriu në jug.

Nga fundi i shekullit të 15-të, Moldavia, me një sipërfaqe prej 94,862 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (36,626 mi katrorë),&lt;ref name=&quot;histmold&quot;&gt;{{cite journal|last1=Muntele|first1=Ionel|last2=Sîrbu|first2=Costel-Cosmin|last3=Ostopovici|first3=Ionuț-Vasile|date=2019|title=Historical Moldavia – from Demographic Expansion to a Shrinking Region|url=http://www.rjgeo.ro/atasuri/revue%20roumaine_63_1/muntele%20et%20al..pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20191104232314/http://www.rjgeo.ro/atasuri/revue%20roumaine_63_1/muntele%20et%20al..pdf|archive-date=2019-11-04|url-status=live|journal=Romanian Journal of Geography|volume=63|issue=1|pages=3–17|issn=2285-9675|language=en|access-date=29 korrik 2021}}&lt;/ref&gt; pjesa më e madhe dhe thelbi i ish-principatës ndodhet në Rumani (45,6%), e ndjekur nga Republika e Moldavisë (31,7%), dhe Ukrainë (22.7%). Kjo përfaqëson 88.2% të sipërfaqes së Republikës së Moldavisë, 18% të sipërfaqes së Rumanisë dhe 3.5% të sipërfaqes së Ukrainës.

Rajoni është kryesisht kodrinor, me një varg malesh në perëndim dhe zona fushore në juglindje. Lartësia më e lartë e Moldavisë është [[maja Ineu]] (2279 m), e cila është edhe pika më perëndimore e rajonit.

Pjesët e Moldavisë të populluara nga [[hungarezët]] [[Csángó]] nganjëherë quhen [[Toka Csángó]].

===Ndarjet administrative===
{{Kryesor|Ndarjet administrative të Moldavisë}}

==Popullsia==
===Popullsia historike===
Historianët bashkëkohorë vlerësojnë popullsinë (historikisht të referuar si Moldavia) të Principatës Moldaviane në shekullin e 15-të, në mes 250,000 dhe 600,000 njerëz,&lt;ref&gt;East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500, Jean W. Sedlar, page 255, 1994&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cavalerii Apocalipsului: Calamitatile Naturale Din Trecutul Romaniei (Pana La 1800), Paul Cernovodeanu, Paul Binder, 1993, {{ISBN|973-95477-3-7}}, Romanian Edition&lt;/ref&gt; por një regjistrim i gjerë u krye për herë të parë në 1769-1774.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.recensamantromania.ro/en/history/demographic-researches/|title=First activities of population counting conducted on the Romanian territory of today|access-date=5 korrik 2023|archive-date=20 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220192107/http://www.recensamantromania.ro/en/history/demographic-researches/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 1848, pjesa veriperëndimore, e aneksuar në vitin 1775 nga Perandoria Habsburge, [[Bukovina]], kishte një popullsi prej 377.571 banorësh; më 1856, gjysma lindore e Moldavisë, [[Besarabia]], e aneksuar në 1812 nga Perandoria Ruse, kishte një popullsi prej 990,274 banorësh, ndërsa popullsia e Moldavisë (gjysma perëndimore), më 1859, ishte 1,463,927.&lt;ref&gt;[http://www.evenimentul.ro/articol/moldovenii-8211-vreo-5.html Moldavians at the 2002 census]{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;

Popullsia bashkëkohore arriti kulmin në vitin 1992, me 10.07 milionë banorë në të tre ndarjet historike ([[Moldavia Perëndimore]], Besarabia dhe Bukovina). Në vitin 2011, popullsia ishte 8,63 milionë njerëz, nga të cilët 3,67 milionë ishin në Moldavinë Perëndimore, 3,86 milionë në Besarabia dhe 1,08 milionë në Bukovinë.&lt;ref name=&quot;histmold&quot;/&gt;

===Qytetet===
* Rumania:
** [[Iași]] - 290,422 (465,477 në zonën metropolitane) - kryeqyteti i Moldavisë midis 1564 dhe 1859
** [[Galați]] - 249,432 (323,563)
** [[Bacău]] - 144,307 (223,239)
** [[Botoșani]] - 106,847 (144,617)
** [[Suceava]] - 92,121 (144,100) - kryeqyteti i Moldavisë midis 1388 dhe 1564
** [[Piatra Neamț]] - 85,055 (131,334)
** [[Focșani]] - 79,315 (125,699)
* Moldavi:
** [[Chișinău]] - 532,513 (662,836 në zonën metropolitane)
** [[Bălți]] - 97,930 (102,457)
** [[Bender, Moldavi|Tighina (Bender)]] - 91,882
* Ukrainë:
** [[Chernivtsi|Chernivtsi (Cernăuți)]] - 240,600
** [[Izmail|Izmail (Ismail)]] - 84,815

==Arsimi==
[[Skeda:AcademiaMihaileana.jpg|parapamje|[[Academia Mihăileană]] ishte institucioni i parë modern i arsimit të lartë në Moldavi.]]
Në vitin 1562, e ashtuquajtura [[Ioan Iacob Heraclid|Schola Latina]] (një Kolegj Akademik Latin) u themelua në [[Cotnari]], pranë [[Iași]], një shkollë që shënoi fillimet e institucioneve të organizuara arsimore humaniste në Moldavi.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.romanianweek.ro/educatie.html|title=Schola Latina - The Foundation of the first School in which mathematics was taught in Roumania|language=en|access-date=2014-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303210258/http://www.romanianweek.ro/educatie.html|archive-date=2016-03-03|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Instituti i parë i arsimit të lartë që funksionoi në territorin e Rumanisë ishte [[Academia Vasiliană]] (1640),&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.study-in-romania.ro/historyofeducation.htm|title=History of Education|access-date=2014-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611181940/http://www.study-in-romania.ro/historyofeducation.htm|language=en|archive-date=2015-06-11|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; themeluar nga Princi Vasile Lupu si një shkollë e lartë për gjuhët latine dhe sllave, e ndjekur nga [[Akademia e Princit, Iași|Akademia e Princit]], më 1707. Struktura e parë e arsimit të lartë në gjuhën rumune u krijua në vjeshtën e vitit 1813, kur [[Gheorghe Asachi]] hodhi themelet e një klase inxhinierësh, aktivitetet e të cilave zhvilloheshin në kuadër të Akademisë Princerë Greke.

Pas vitit 1813, momente të tjera shënuan zhvillimin e arsimit të lartë në gjuhën rumune, si në shkencat humane ashtu edhe në atë teknike. [[Academia Mihăileană]], e themeluar në 1835 nga Princi Mihail Sturdza, konsiderohet instituti i parë superior rumun. Në 1860, tre fakultete pjesë e Academia Mihăileană formuan bërthamën për [[Universiteti Alexandru Ioan Cuza|universitetin]] e sapokrijuar të Iaș, universiteti i parë modern rumun.&lt;ref&gt;[http://www.uaic.ro/en/university-2/university/ History of the Alexandru Ioan Cuza University of Iași]&lt;/ref&gt;

==Shënime==
{{Reflist|group=nb}}

== Referime ==
{{Reflist}}
* [[Gheorghe I. Brătianu]], ''Sfatul domnesc și Adunarea Stărilor în Principatele Române'', Bucharest, 1995
* Vlad Georgescu, ''Istoria ideilor politice românești (1369-1878)'', Munich, 1987
* Ștefan Ștefănescu, ''Istoria medie a României'', Bucharest, 1991

==Lidhje të jashtme==
{{Commons|Moldavia}}
* [http://www.scribd.com/doc/27529/Dimitrie-Cantemir-Descrierea-Moldovei Dimitrie Cantemir-Descrierea Moldovei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018031909/http://www.scribd.com/doc/27529/Dimitrie-Cantemir-Descrierea-Moldovei |date=18 tetor 2007 }}
* [https://web.archive.org/web/20050524060804/http://www.patzinakia.ro/wallachiamediaevalis/bacau-index.htm The Princely Court in Bacău] - images, layouts (at the [https://web.archive.org/web/20060111120813/http://www.patzinakia.ro/ Romanian Group for an Alternative History Website])
* [https://web.archive.org/web/20060222082415/http://www.patzinakia.ro/documenta/index.htm Original Documents] concerning both Moldavia and other Romania Principalities during the Middle Ages (at the [https://web.archive.org/web/20060111120813/http://www.patzinakia.ro/ Romanian Group for an Alternative History Website])
* [http://www.centruldepelerinaj.ro/index.php?&amp;lang=en Pilgrimage and Cultural Heritage Tourism in Moldavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204174705/http://www.centruldepelerinaj.ro/index.php?&amp;lang=en |date=4 February 2012 }}
* [https://web.archive.org/web/20110421084717/http://romania-travelguide.info/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=48&amp;Itemid=62 Painted Churches in Bukovina]
*[http://monederomanesti.cimec.ro/ Medieval Coins of Moldavia and Wallachia] {{ro}} {{en icon}}

[[Kategoria:Moldavi| ]]
[[Kategoria:Historia e Moldavisë|*]]
[[Kategoria:Rajone historike në Moldavi]]
[[Kategoria:Rajon historik në Rumani]]
[[Kategoria:Rajone historike në Ukrainë]]
[[Kategoria:Periudha osmane në Moldavi]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1346]]
[[Kategoria:Rajone të ndara]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1859]]
[[Kategoria:Fiefdomet e Polonisë]]
[[Kategoria:Shtetet vasale të Perandorisë Osmane]]
[[Kategoria:Principata të shuara]]
[[Kategoria:Shtetet e krishtera]]

{{Rajonet historike të Rumanisë}}</text>
      <sha1>o71072kzz9g7pzedcetr6sdh1qqgdel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ëndërr quaj jetën</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108683</id>
    <revision>
      <id>3001116</id>
      <parentid>1669922</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1350" sha1="tbw71fkofkkhtjy14fl5th3xmv5el6a" xml:space="preserve">'''Ëndërr quaj jetën''', një libër me krijime nga Klasa e VI a të shkollës &quot;24 Maji&quot; në Vlorë.
[[Skeda:Ëndërr quaj jetën.jpg|thumb|Ëndërr quaj jetën]]

== Informacione per librin ==

:Krijime të nxënësve të klasës së VIa të shkollës &quot;24 maji&quot; Vlorë.

:(Këto krijime letrare janë realizuar brenda dhe jashtë orëve të mësimit mbështetur në programin mësimor.)

:Ideja dhe organizimi: Thoma Leka
:(Mësues i gjuhës shqipe. Mësues kujdestar (2008-2013)
:Redaktorë: Helena Grillo
::Adelina Ibrahimi(Hoxha)
:Korrektore letrare: Hellena Grillo
:Design&amp;Layout: Bledar Haruni
: Kopertina: Eno Simoni

::'''Shtypur në &quot;PAVARËSIA&quot;'''
: Lagja: Lef Sallata, Rruga: Sadik Zotaj. Ish F. Orizit
: e-mail: shtypshkronjapavaresia@gmail.com
::+355 (0)69 21 39 678
::Vlorë, 2010

== Nxënësit që kanë marrë pjesë ==

* Anisa Rrapi
* Amadeo Haskoçelaj
* Brixhilda Zeneli
* Dardan Madani
* Dejvi Hoxha
* Elvi Nuhu
* Elja Resuli
* Erisa Shimi
* Fatjona Aliaj
* Fatjona Tozaj
* Françeska Murati
* [[Federico Memetaj]]
* Grigor Pappa
* Hera Aliaj
* Ira Aleksi
* Jurgen Seriani
* Kevin Agastra
* Kejsi Vaso
* Klaudja Çuni
* Klevi Metaj
* Kristiana Gjata
* Llazar Pappa
* Marina Alikaj
* Marta Tahiri
* Megi Karafili
* Megi Jaupaj
* Sigela Muharremi
* Steven Braka
* Xhulja Pashaj

[[Kategoria:Shkolla]]
[[Kategoria:Poezi shqipe]]</text>
      <sha1>tbw71fkofkkhtjy14fl5th3xmv5el6a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001373</id>
      <parentid>3001116</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1344" sha1="fc35fbylk1vexnmhd2imo5cuc73nw18" xml:space="preserve">'''Ëndërr quaj jetën''', një libër me krijime nga Klasa e VI a të shkollës &quot;24 Maji&quot; në Vlorë.
[[Skeda:Ëndërr quaj jetën.jpg|thumb|Ëndërr quaj jetën]]

== Informacione per librin ==

:Krijime të nxënësve të klasës së VIa të shkollës &quot;24 maji&quot; Vlorë.

:(Këto krijime letrare janë realizuar brenda dhe jashtë orëve të mësimit mbështetur në programin mësimor.)

:Ideja dhe organizimi: Thoma Leka
:(Mësues i gjuhës shqipe. Mësues kujdestar (2008-2013)
:Redaktorë: Helena Grillo
::Adelina Ibrahimi(Hoxha)
:Korrektore letrare: Hellena Grillo
:Design&amp;Layout: Bledar Haruni
: Kopertina: Eno Simoni

::Shtypur në &quot;PAVARËSIA&quot;
: Lagja: Lef Sallata, Rruga: Sadik Zotaj. Ish F. Orizit
: e-mail: shtypshkronjapavaresia@gmail.com
::+355 (0)69 21 39 678
::Vlorë, 2010

== Nxënësit që kanë marrë pjesë ==

* Anisa Rrapi
* Amadeo Haskoçelaj
* Brixhilda Zeneli
* Dardan Madani
* Dejvi Hoxha
* Elvi Nuhu
* Elja Resuli
* Erisa Shimi
* Fatjona Aliaj
* Fatjona Tozaj
* Françeska Murati
* [[Federico Memetaj]]
* Grigor Pappa
* Hera Aliaj
* Ira Aleksi
* Jurgen Seriani
* Kevin Agastra
* Kejsi Vaso
* Klaudja Çuni
* Klevi Metaj
* Kristiana Gjata
* Llazar Pappa
* Marina Alikaj
* Marta Tahiri
* Megi Karafili
* Megi Jaupaj
* Sigela Muharremi
* Steven Braka
* Xhulja Pashaj

[[Kategoria:Shkolla]]
[[Kategoria:Poezi shqipe]]</text>
      <sha1>fc35fbylk1vexnmhd2imo5cuc73nw18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ninat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110216</id>
    <revision>
      <id>3001023</id>
      <parentid>2990902</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17706" sha1="f90c4p02p0jacvigr2mdcw7wk3x22i6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
 | name                = Ninat
 | name (Rasa dhanore) = Ninatit
 | image_skyline              = 
 | Shteti              = Shqipëria
 | Rrethi              = Rrethi i Sarandës
 | Komuna              = Komuna Markat
 | postal_code         = 
 | Sipërfaqja          = 
 | population_total           = 
 | Regj. i popullsisë  = 
 | Dend. e popullsisë  = 
 | website       = 
 &lt;!--- Koordinatat ----&gt; 
 | Gjerësia            = 
 | Gjatësia            = 
 | Lartësia            = 
}}
'''Ninat''' është një [[Fshati|fshat]] në [[Komuna Markat|komunën Markat]] në [[rrethin e Sarandës]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Ky fshat është i zonës së [[Konispoli]]t, (krahina e [[Çamëri]]së) që bën pjesë në komunën e [[Markati]]t, në rrethin e [[Sarandë]]s.  Fshati Ninat është vendlindja e dijetarit të madh enciklopedist [[Hasan Tahsini]], ish rektori i parë i Universitetit të [[Stambolli]]t, dhe e [[Bilal Xhaferri]]t, poet, prozator dhe publicist i shquar disident.

== Gjeografia ==

Nga veriu fshati Ninat kufizohet me Gravën, nga jugu me Dishatin, nga lindja me Karroqin, nga jug-lindja me Janjarin dhe nga perëndimi me Markatin. Ninati ndodhet në rrëzën e mali të Mullezit (1041 m të lartë). Me saktë fshati Ninat ndodhet në lartësinë 750 m mbi nivelin e detit. Ai shtrihet në pjesën juglindore të malit të Mullezit. Shtrirja e tij në bazë të emërtimeve fshatare është nga Mullezi ne Lalosh dhe nga Dukati deri në Markat. Është një vend kodrinoro-malor me klime të lehtë mesdhetare ku, nuk mungojnë edhe dëbora në dimër dhe nxehtësia e madhe ndonjëherë në stinën e verës. Ninat ka këto lagje: '''Ibro''', '''Duiaj''', '''Ahmetaj''', '''Hasanaj''', '''Mullai''', '''Saliaj''', '''Tahaj''', etj.&lt;ref&gt;Fatos Mero Rrapaj (1995). ''Fjalori Onomastik i Epirit''. Eurorilindja. f. 89. 
'''Shënim:''' F.M. Rrapaj mund të ketë gabuar emrat e lagjeve për ato të familjeve në fshatin Ninat.&lt;/ref&gt;

Nder toponimet me te njohura te fshatit janë : 
* Portotia - është vendi ku janë varrezat e fshatit.
* Xhamia - mendohet të jetë 340 vjeçare dhe ndodhet në qendër te fshatit. 
* Munguli - është ish vendbanimi i hershem i fshatareve të Ninatit.
* Gerthet - është kufiri lindor i fshatit dhe vendi i kullotave të mëdha. 
* Dukatet - bregorja e fshatit, e cila simbolizon pasqyrën e tij, pasi shnderin nga diell ne dreke e deri në darke.
* Pavla - është lumi Pavel që lag fushën e Ninatit ne gjithë luginën ne fund të fshatit.


'''Toponimet të fshatit Ninat:'''&lt;ref&gt;Rrapaj. ''Fjalori Onomastik i Epirit''. 1995. f. 89-93. '''Treguan:'''
1) Azbi Taho, 71 vjeç, me arsim fillor nga Ninati.
2) Islam Yzeir Saliu, 57 vjeç, me arsim të mesëm nga Ninati.
&lt;/ref&gt;

*'''Armudhe/a''' - (arë mbi udhë) – arë, në VL.
*'''Ballareja''' – pllajë, në J.
*'''Bostanet''' - ara e baça, në V.
*'''Blesh/i''' – kullotë, në VL.
*'''Bregu i Biles''' – breg, në V.
*'''Bregu i Bostanit''' - breg, në VL.
*'''Bregu i Daules''' – breg, në L.
*'''Bregu i Këngjalit''' - bregore me lisa, në L.
*'''Bregu i Kripës''' - breg i veshur me sfakë ku u hidhnin kripë bagëtive, në J.
*'''Bregu i Lopëve''' - bregore, në L. Aty populli kullot lopët.
*'''Bregu i Mullirit''' - breg që shërben për kullotë, në JL.
*'''Bregu i Sejkanit''' – breg, në L.
*'''Bregu i Sheshmadhes''' - breg, në JL.
*'''Bregu i Varikoit''' - breg, në L.
*'''Bregu i Vrenit''' - bregore në mal, në L.
*'''Bregu i Zhakës''' - bregore e veshur me pyll, në L.
*'''Brezi (i) Dukatit''' - brez shkëmbor, në L.
*'''Burim i Balilit''' — burim, në L. 
*'''Burim i Bostanit''' — krua, në VL. 
*'''Burim i Gropës Elbit''' — burim, në L.
*'''Burim i Gurëzës''' – burim, në V.
*'''Burim i Gjurmulekës''' - burim, në P.
*'''Burim i Shelqit''' – burim, në L.
*'''Burim i Shesë''' – burim, në L.
*'''Buta''' – pllajë, në JL.
*'''Buza e Çakos''' - buzë shkëmbore, në J.
*'''Buz’ e Gjonit''' - buzë shkëmbore, në J.
*'''Buz’ e Kokomares''' - buzë shkëmbore, në L.
*'''Buz e Kondatit''' - buzë shkëmbore, në L.
*'''Buz’ e Malit''' - buzë shkëmbore, në P.
*'''Buz’ e Qersit''' - buzë shkëmbore, në J.
*'''Çaçe''' – arë, në fushë, në V. 
*'''Çalahoxhe''' - arë në fushë, në P. 
*'''Çalango/ua''' - vend gropë në fushë, në L.
*'''Çep i Gravës''' - gërxh, mali, në L. 
*'''Çep i Gurit''' – bim, shkëmbenj, në J.
*'''Çep i Gjiklekës''' – shkëmb, në J. 
*'''Çuk’ e Gravës''' – kodër, në J. 
*'''Çuk’ e Kofolluqit''' – kodër, në L. 
*'''Çuk’ e Laroshit''' - kodër, në V.
*'''Çuk’ e Mesme''' – kodër, në V.
*'''Çuk’ e Viglës''' – kodër, në VL.
*'''Daule''' - ara në fushë, në V.
*'''Demire''' - ara në fushë, në V.
*'''Der’ e Shkallës''' - udhë shkëmbore, në VP.
*'''Dërmith/i''' - përrua i veshur me rrepe, në VL.
*'''Dërras e Manit''' - vend pllakë, në VP.
*'''Dërras e Zhibës''' - dërras e madhe, në L.
*'''Dukat/i''' - ara e pyll në kodrinë, në L.
*'''Fiku i Baços''' - fik i vjetër, në VL.
*'''Fiqet''' - arë, në L.
*'''Gërth/i''' - kullotë kodrinore, në L.
*'''Goglat''' - arë, në V.
*'''Gojdavë/a''' – arë, në P.
*'''Grav’ e Xhesë''' - shpellë, në J. 
*'''Grop’ e Ahurit''' - gropë në pllajë, në L.
*'''Grop’ e Bleshit''' - vend gropë, në VL.
*'''Grop’ e Boshkës''' - vend guror me pyll, në V.
*'''Grop’ e Çalangos''' - vend gropë në fushë, në L. 
*'''Grop’ e Çizes''' - vend gropë, në L.
*'''Grop’ e Elbit''' - vend gropë, në J.
*'''Grop’ e Gravës''' - vend gropë, në J.
*'''Grop’ e Rrapit''' - vend gropë, në L.
*'''Grop’ e Thellë''' - vend gropë, në VL.
*'''Gropat e Hukate''' – ara, në VL.
*'''Gropat e Stanit''' - vend gropë, në L.
*'''Gropaz''' – gropa, në L.
*'''Gurrëzat''' – luginë, ara, në V.
*'''Gur i Djalit Kadriut''' — shkëmb ku ndodhet një varr i vjetër, në V.
*'''Gur i Dhesit''' – shkëmb, në V.
*'''Grav’ e Gërthit''' – shpellë, në L.
*'''Gur i Koronesë''' — shkëmb, në V.
*'''Gur i Selmos''' – shkëmb, në V.
*'''Gur i Shesë''' – shkëmb, në L. 
*'''Gur i Shëmitres''' - vend shkëmbor, në L.
*'''Gur i Zgjebur''' – shkëmb, në V.
*'''Gjillane''' - kodër me ara, në L.
*'''Hukate''' – arë, në VP.
*'''Hund e Govozit''' - hundë kodrinore, në J.
*'''Kaçabaze''' - arë, në VL.
*'''Kaçaneza''' – pyll, në V.
*'''Kallm/i''' - luginë me pyll drizash e përralli, në L.
*'''Karabiçe''' - kodrinë me një vend gropë, në L.
*'''Karahasan/i''' - pllajë, në J.
*'''Karasite''' - vend gropë, në L. 
*'''Kazana''' - pllajë me vend gropë, në L.
*'''Këmba e Drizës''' - këmbë mali, në J.
*'''Këmb’ e Rrikës''' - pllajë e veshur me sfakë e valanidh, në J.
*'''Këmbët e Shakes''' - këmba me pyll, në L.
*'''Kiçot''' – arë, në VL.
*'''Klish’ e Fitezës''' - gërmadhë kishe, në L.
*'''Klish’ e Kondatit''' - gërmadhë kishe në fushë, në L.
*'''Klish’ e Mungulit''' - gërmadhë kishe, në P.
*'''Këmb’ e Viglës''' - këmbë kodrinor, në VL.
*'''Klish e Vorinës''' — gërmadhë kishe, në L.
*'''Kodër''' – kodër, në V.
*'''Kogolluq/i''' — pyll me shkurre, në L.
*'''Kokotraf/i''' – përrua, në J.
*'''Kolet''' – ara, në mal, në V.
*'''Kondat/i''' – pyll, në L.
*'''Koritë/a''' - arë, në V.
*'''Korone''' - arë, në V.
*'''Kotere''' – ara, në VL.
*'''Kreugur''' - brez shkëmbor, në V.
*'''Kroi (i) Dërmithit''' – krua, në VL.
*'''Kroi (i) Dukatit''' – krua, në L.
*'''Kroi (i) Eshos''' – krua, në J.
*'''Kroi Gazi''' - krua, në L.
*'''Kroi Gjillanes''' - krua, në L.
*'''Kroi (i) Hoxhanjit''' – krua, në P.
*'''Kroi (i) Kofolluqit''' - krua, në L.
*'''Kroi (i) Kondatit''' - pyll me shkoza e lisa, në L.
*'''Kroi (i) Muçit''' – krua, në L.
*'''Kroi Plak''' – krua, në L.
*'''Kroi Rrapit''' – krua, në L.
*'''Kroi Shënikollës''' – krua, në P.
*'''Kroi Thëllënxës''' – krua, në VP.
*'''Kroi Vorinës''' - krua, në L. 
*'''Laço/ua''' – kullotë, në VL.
*'''Lalosh/i''' - pllajë e veshur me shkurre, në V.
*'''Lëm i Dukatit''' - lëm i gurtë, në VL. 
*'''Lëm i Gurtë''' - lëm me pllaka guri, në L.
*'''Lëm i Kordhules''' – lëm, në L.
*'''Lëm i Rrihërës''' – lëm i gurtë, në V.
*'''Lëm i Sheshmadhes''' - lëm i gurtë, në J.
*'''Lëm i Zgavrës''' - lëm i gurtë, në VL.
*'''Mirash/i''' - vend gropë, në P.
*'''Monopat i Bregut Vasë''' – monopat, në J.
*'''Monopat i Dukatit''' – monopat, në L. 
*'''Monopat i Grobishtes''' — monopat kodre, në VP.
*'''Monopat i Hallambronës''' - monopat mali, në J.
*'''Monopat i Qafës Peshkos''' - monopat mali, në L.
*'''Monopat i Sheshit Ujit''' — monopat, në JL.
*'''Monopat i Tërtores''' - monopat malor, në J.
*'''Mulliri (i) Fikos''' — mulli, në V.
*'''Mulliri (i) Merkos''' – mulli, në V.
*'''Mulliri Veli Muzit''' - gërmadhë mulliri, në V.
*'''Mulliri Xhindit''' - mulli i vjetër, në V.
*'''Munguli''' - fushë, në P.
*'''Nisto/ua''' - arë, në VL.
*'''Nomeja e Nazmiut''' - mone e vjetër, në L.
*'''Palofshate''' - pllajë ku ndodhen gërmadhat e një fshati të vjetër, në L.
*'''Palokatundi''' – ullishte, në VL.
*'''Peshko''' – pyll, ara, në L.
*'''Pill i Dukatit''' – pyll, në L.
*'''Pill i Flamës''' - pyll me përrall, në L.
*'''Pllaj’ e Kasos''' - pllajë, në V. 
*'''Pllakoti/a''' - udhë malore me shtresë pllakash guri, në VP.
*'''Praçulle/a''' - vend pjerrësire, në L. 
*'''Prototi/a''' - vend me varreza, në fshat.
*'''Prrall i Hauzit'''.
*'''Prrelet''' - kodër me përrall, në J.
*'''Prroj i Bishtlës''' – përrua, në L.
*'''Prroj i Dhoganjit''' – përrua, në L.
*'''Prroj i Kokotrafit''' — përrua, në J.
*'''Prroj i Qershisë''' — përrua mali, në L.
*'''Prroi i Shënikollës''' – përrua, në P.
*'''Prroj i Shtogut''' - përrua mali, në J.
*'''Prroj i Thanës''' – përrua, në J.
*'''Prroj i Vasilikoit''' – përrua, në V.
*'''Pus i Hoxhanjit''' - pus i vjetër i ndërtuar me gurë, në P.
*'''Qaf’ e Dules''' - qafë në të cilën ndodhet një arë, në L.
*'''Qaf’ e Koronesë''' – qafishte, në V.
*'''Qaf’ e Moshes''' - qafë, në L.
*'''Qaf’ e Rigonit''' - qafë mali, në J.
*'''Qaf e Strëmblaqes''' - qafë kodrinore, në L.
*'''Qaf e sheshit Katiut''' - qafë kodrinore, në L.
*'''Qaf’ e Varfanates''' - qafë kodrinore, në L.
*'''Qelbës/i''' – pllajë, në J.
*'''Qeramidhet''' - ara, në V.
*'''Qiteteza''' - vend gropë, në VP.
*'''Qivurët''' – vorreza, në V.
*'''Qivur/i''' - varr i vjetër, në P.
*'''Radheza''' - vend shesh, në fshat.
*'''Rragoxha i Math''' - vend gropë me shkurre, në J.
*'''Rragoxha i Vogël''' - vend gropë me shkurre, në J.
*'''Rrahu i Çukut''' - pllajë kullotë e ara në mal, në J.
*'''Rrahu i Hoxhës''' – pllajë, në L.
*'''Rrape''' – ara, në V.
*'''Rrap/i''' - rrap shekullor, në V.
*'''Rrap i Gogës''' - rrap shekullor, në V.
*'''Rrap i Shipes''' - rrap i lashtë, në V.
*'''Rrathe''' – arë, në VL.
*'''Rrihera''' — pyll me shkurre, në V.
*'''Sane''' - vend gropë me pyll, në L.
*'''Sefero''' – arë, në fushë, në V.
*'''Siskull/i''' - pllajë që përdoret si kullotë, në L.
*'''Smartë''' - vend gropë që ka smarte, në V.
*'''Sparte e Lufit''' — pllajë me shkurre etj., në L.
*'''Stamogua/oi''' — pllajë, në L. 
*'''Stan i Minxh Ahmetit''' — stan i vjetër, në L.
*'''Sterr e Arës Kondos''' – sterrë, në J.
*'''Sterr’ e Martokurtes''' – sterrë, në L.
*'''Sterr’ e Radhoit Gjonit''' – sterrë, në J.
*'''Sterrokullë/a''' – sterrë në mal, në J. 
*'''Shesh i Dardhave''' - shesh me shkurre, në VL.
*'''Shesh i Evgjitëve''' - vend shesh afër qendrës fshatit.
*'''Shesh i Pulave''' - kodër, kullotë, në J.
*'''Shesh i Thellë''' - vësht në një vend gropë, në JP.
*'''Shesh i Ujit''' – vend shesh, në J.
*'''Sheshmëdhatë''' - ara në mal, në J.
*'''Shet''' – burim, në L.
*'''Sheshet e Gërthit''' - shesh kodrine, në L.
*'''Shëmitre''' - arë në kodrinë, në L. 
*'''Shënikollë/a''' - grykë kodrinore, në P.
*'''Shkall’ e Dukatit''' – krua, në L. 
*'''Shkall’ e Katiut''' - rrugë shkëmbore, në J.
*'''Shkall’ e Kokotrefit''' - rrugë shkëmbore, në J.
*'''Shkall’ e Qersit''' - shkallë shkëmbore, në J.
*'''Shkall’ e Vreshtave''' – shkallë, në V.
*'''Trap i Aredinit''' - vend grykë, në L.
*'''Turbe/ja''' - gërmadhë tyrbeje, në L.
*'''Thëllënxë/a''' - brinjë kodre, në VP.
*'''Thier i Vohës''' - pllajë e veshur me fier, në V.
*'''Ullire''' – arë, në L. 
*'''Varfanate''' - ara kodrinore, në L.
*'''Variketë''' – luginë në mal, në L.
*'''Varikua/oi i Dukatit''' — vend moçal, në VL.
*'''Varret''' – ara, në VL.
*'''Vigëlat''' - pllajë me shkurre, në VL.
*'''Vireze''' - vend gropë, në L. 
*'''Viroi i Kazanës''' - virua i madh në përrua, në J.
*'''Vlashe/ia''' – arë, në VL.
*'''Vorina''' - kodër me shkurre, në L.
*'''Vreshtat''' - ara e ullinj, në V.

== Demografia ==

Ne Ninat sot ka rreth 146 shtepi dhe banohet nga 237 njerëz.  Është kryepleqeri dhe varet nga komuna e [[Markatit]].

== Ekonomia ==

Ekonomia varet kryesisht nga te ardhurat Blegtorale dhe bujqësore.  Një ndihme të madhe japin emigrantet nga fshati Ninat te cilët herë pas herë ndërtojnë në fshatin e tyre.
 
Pjesa e poshtme e luginës në brg te &quot;Pavlos&quot; është fushe pjellore dhe shume e rëndësishme për fshatin.

== Kultura ==

== Historia ==

Nga thëniet gojëdhëna figuron se emri Ninat është vënë nga pronari i hershem i tokave në atë zonë.  
Ai quhej Marko Nino.  Kure ishte gjallë i emëroi të dy vendbanimet Markat (fshati me i afërt me Ninatin 500 m) dhe Ninat.
 
Një tjetër gojëdhëna thotë se një prift kaloi aty dhe u inatos shume, nga rruga e keqe, dhe kure e pyeten se ku kaloi, u përgjigj ne inat.  Pra aty ku u inatosa.  Dhe ngeli [Ninat]. 

Ndërsa në dokumente Osmane, emri Ninat përmendet në një dokument arresti qe kish lëshuar asabaja e [[Gjirokastrës]] për kapjen e shumë të kërkuarit nga Filati Ali Hyseni.  Ky thotë dokumenti, ndodhet në Ninat në shtëpinë e së motrës.  Ky dokument mban vitin [[1747]] (arkivi i Ministrisë se luftës Turqi Stamboll.  Nr 12 56 - b-26) ky është i vetmi dokument që fletë për emrin Ninat.

== Njerëzit e shquar të Ninatit dhe muzeu ==
Hasan Tahsini është pa dyshim njeriu me i shquar i fshatit.  Ai u lind e u rrit në Ninat dhe studioi në [[Stamboll]].  Në jetën e tij ai ka qene deri rektori i pare i Universitetit te Stambollit.
  
Ai ishte autor i Kalendarit te parë teknik ne Turqi.  Nje kontribute te madh ka dhëne në hartimin e alfabetit dhe fjalorit te [[Gjuha shqipe|gjuhës Shqipe]].

Në qendër të fshatit është Muzeu kushtuar këtij rilindësi të madh të [[Shqipëri]]së.  Në muze krahas veprës dhe jetës së Hasan Tahsinit, është pasqyruar edhe historiku i Fshatit Ninat.
 
Bilal Xhaferi ishte disidenti çam nga Ninati, i cili guxoi te vinte para përgjegjësisë regjimin komunist.  Kjo e beri te ikte i detyruar në arrati dhe të punonte dhe te jetonte në mërgim.  Vetëm pas vdekjes eshtrat e tij, u kthyen në Atdhe me kontributin e bashkë fshatareve te tij.

Ninati ka dy dëshore të atdheut ; Nazmi Taho dhe Qemal Tushe.  Që të dy këta trima e dhanë jetën në radhët e ushtrisë nacional çlirimtare, në lufte kundër pushtuesve nazifashiste.

Nder njerëzit me të shquar të fshatit Ninat, mund të përmendim gjithashtu : Fuat Dilo, i cili ishte në ngritjen e flamurit në [[Vlora|Vlorë]] si përfaqësues i [[Gjirokastrës]].  Nuri Cene, i cili në periudhën e urisë së madhe në vitet e para te [[Shekulli XX|shekullit te 20]], dha kontributin e tij ne gjithë zonën e fshatrave Çame, këtej kufirit, në përballimin e situatës së pashprese të krijuar nga ndërrimi i kufjeve në [[1913]].  Me vendosjen e kufjeve u be e vështire komunikimi tregtar me pjesën tjetër te Çamërisë se mbetur nen shtetin [Grek].  Zoti Sadik Ahmet Demo ishte Cami nga Ninati, që u vu në radhët e kundërshtareve dhe disidenteve çame &quot;ne mbrojtje të identitetit shqiptar&quot;.  Shumë djem e vajza të fshatit Ninat, sot janë në të katër anët e globit, si në [[Amerikë]], [[Evrope]], [[Australi]], [[Kanada]], etj.  

Me ndryshimin e sistemit nga socialist në shoqëri demokratike në [[Shqipëri]], edhe ninaqotet u ingranuan në ingranazhet e ekonomisë së tregut.  Nder firmat e para tregtare që në vitin [[1992]], ishte edhe firma tregtare &quot;CENE&quot;.  Kjo firme mban datën e krijimit me dhjetor [[1992]], kure nuk ishin krijuar akoma kushtet ligjore dhe teknike ne Shqipërinë post komuniste.  Megjithëse aktiviteti i saj u ndërpre, gjatë trazirave të vitit [[1997]], kontributi i saj në ekonominë e re e të brishte kapitaliste, ishte i pa diskutueshëm !  Drejtuesi i saj Z. Partizan Cene mban autoresine për hapjen e të parit Supermarket në Shqipërinë post komuniste ; &quot;Papastratos-Cene&quot; në [[Vlorë]] dhe me vone në [[Tiranë]].

Nder familjet me autoritet, me prejardhje nga [Ninati], janë dhe Vëllezërit Muderrizaj.  Gjithashtu nga [Ninati] është dhe dëshmori i demokracisë, i shpallur me [[1994]], Xhemali Hasani.  Edhe ky disident dhe kundërshtare i sistemit socialiste.  


== Shih edhe ==
{{Komuna Markat}}
{{SQ-Administrata-Cung}}

== Lidhje të jashtme ==

== Burimet ==
{{reflist}}

{{AL-gjeo-cung}}
[[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]]
[[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Vlorës]]
[[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]]
[[Kategoria:Çamëri]]</text>
      <sha1>f90c4p02p0jacvigr2mdcw7wk3x22i6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria Superiore 2003–04</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117576</id>
    <revision>
      <id>3001240</id>
      <parentid>2945446</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3633" sha1="r6ebsa9udm3ycgfqpdqrp5xm8q4a6zd" xml:space="preserve">{{Kategoria Superiore
| Sezoni                        = 2003-04
| Figura                        = 
| MadhësiaFigurës               = 
| Fituesi                       = [[KF Tirana]]
| Skuadrat                      = 
| Zbritjet                      = [[KS Besa]] &lt;br /&gt; [[FK Flamurtari]] 
| Kualifikim.ChampionsLeague    = 
| Kualifikim.EuropaLeague       = 
| Fitore më e thellë si pritës  = 
| Fitore më e thellë si mysafir = 
| Fitore më e thellë            = 
| Golshënuesi(t) më i/të mirë   = [[Vioresin Sinani]] ([[KS Vllaznia]])
| Ndeshjet                      = 
| Golat                         = 
| Golat/Ndeshjet                = 
| SezoniKaluar                  = [[Kategoria Superiore 2002-03]]
| SezoniArdhshëm                = [[Kategoria Superiore 2004-05|Kategoria Superiore &lt;br /&gt; 2004-05]]
}}

Statistika të [[Kategoria Superiore|Kategorisë Superiore]] në sezonin 2003-04.

Ky ishte Kampionati i 68të i [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Nisi më 23 gusht, 2003 dhe përfundoi më 22 maj, 2004.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/albaa04.html|title=Giovanni Armillotta|language=it|access-date=19 janar 2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924022424/http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/albaa04.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Klasifikimi dhe rezultatet==

{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Tirana]]             |36|24|8|4|90 |36|80 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KS Dinamo]]               |36|21|8|7|68|39 |71 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KS Vllaznia]]                 |36|21|5|10|41|77|68 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Partizani]]                |36|20|7|9|65|39 |67 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KS Teuta]]                |36|14|10|12|57 |49|52 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KS Lushnja]]                 |36|11|9|16|35|52|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KS Shkumbini]]                      |36|12|5|19|44|61|41 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KS Elbasani]]                      |36|10|10|16|47|55|40 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KS Besa]]                  |36|8|5|23|36|81|29 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[FK Flamurtari]]                    |36|3|5|28|24|80|14 }}
|}

==Përbërja e skuadrës fituese== 
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#FF0000&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Tirana'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|[[Skeda:KF Tirana Logo.png|60px|Logo KF Tirana]]||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
[[Emmanuel Egbo]], [[Isli Hidi]], [[Gentian Tafaj]], [[Alban Tafaj]], [[Nevil Dede]], [[Elvis Sina]], [[Rezart Dabulla]], [[Gentian Hajdari]], [[Luan Pinari]], [[Alban Muca]], [[Suad Lici]],
[[Ansi Agolli]], [[Saimir Patushi]], [[Sokol Bulku]], [[Devi Muka]], [[Indrit Fortuzi]], [[Mahir Halili]], [[Eldorado Merkoci]], [[Fjodor Xhafa]]. Trajner: [[Mirel Josa]].
|}

==Literatura==
*Giovanni Armillotta: ''Almanaku i kategorisë së dytë (1930/2008-09) dhe i futbollit shqiptar''. ARACNE EDITRICE S.r.l., Tirana 2009.
*Besnik Dizdari: ''Historia e Kampionateve të Shqipërise – Libri i parë: Vitet '30''. Albin, Tirana 1999, ISBN 99927-32-25-3.

== Referime ==
&lt;references/&gt;

{{Historia e Kategorisë Superiore}}

[[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]]
[[Kategoria:Futboll]]
[[Kategoria:Sezonet e Kategorisë Superiore]]</text>
      <sha1>r6ebsa9udm3ycgfqpdqrp5xm8q4a6zd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kupa e Republikës 1986-87</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117855</id>
    <revision>
      <id>3001014</id>
      <parentid>2669707</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4475" sha1="etq1ejs1x3ngc6cql6fusumec7vtovw" xml:space="preserve">Statistika të '''[[Kupa e futbollit e Shqipërisë|Kupës së Republikës]]''' në sezonin 1986-87.

Ky ishte edicioni i 35të i Kupës në [[Shqipëri]]. Nisi në gusht, 1986 me Turin e Parë dhe përfundoi në maj, 1987 me ndeshjet Finale.

[[KF Tirana]] ishin fitues në fuqi, pasi fituan Kupën e tyre te 7të [[Kupa e Republikës 1985-86|edicionin e fundit]]. Kupa u fitua nga [[KS Vllaznia]]. Ndeshjet u luajtën me sistem dy takimesh eliminatore. Nëse rezultati i përgjithshëm i të dyja ndeshjeve ishte i barabartë, fituesi vendosej me kohë shtesë dhe më pas nga gjuajtjet e penalltive. Fituesit e Kupës kualifikohen për në turin e 1rë të edicionit 1987-88 të [[UEFA Kupa|Kupës UEFA]].

Sezoni i kaluar: [[Kupa e Republikës 1985-86|1985-86]]. Sezoni i rradhës: [[Kupa e Republikës 1987-88|1987-88]].

==Turi i 1rë==
Ndeshjet u luajtën në gusht &amp; shtator, 1986.

{| class=&quot;prettytable&quot; bgcolor=&quot;#EFEFFF&quot;
|-
| Ekipi 1 || Vajtje || Kthim ||'''Totali''' || Ekipi 2
|------------
| '''Ylli Kuq/Pogradeci''' ||2 - 0||0 - 2||'''2 - 2(p)'''|| Tomori
|------------
| Bistrica/Delvina ||1 - 0||0 - 4||'''1 - 4'''|| '''Besëlidhja'''
|------------
| 5 shtatori/Skrapari ||2 - 3||0 - 2||'''2 - 5'''|| '''Flamurtari'''
|------------
| Studenti ||0 - 1||2 - 4||'''2 - 5'''|| '''Luftëtari'''
|------------
| Minatori/Tepelena ||2 - 1||0 - 4||'''2 - 5'''|| '''Naftëtari'''
|------------
| Butrinti ||1 - 0||1 - 4||'''2 - 4'''|| '''Labinoti/Elbasani'''
|------------
| Vetëtima/Himara ||1 - 0||0 - 4||'''1 - 4'''|| '''Apolonia'''
|------------
| Shkumbini ||0 - 0||0 - 1||'''0 - 1'''|| '''Partizani'''
|------------
| 31 korriku/Burreli ||2 - 1||0 - 2||'''2 - 3'''|| '''Lokomotiva/Teuta'''
|------------
| Dajti/Kamza ||0 - 5||1 - 3||'''1 - 8'''|| '''Dinamo'''
|------------
| '''Sopoti''' ||1 - 0||1 - 0||'''2 - 0'''|| Erzeni
|------------
| Përparimi/Kukësi ||1 - 0||0 - 3||'''1 - 3'''|| '''Skënderbeu'''
|------------
| Kastrioti ||0 - 0||0 - 3||'''0 - 3'''|| '''Vllaznia'''
|------------
| '''24 maji/Përmeti''' ||2 - 0||0 - 0||'''2 - 0'''|| Traktori/Lushnja
|------------
| '''Korabi''' ||2 - 0||1 - 1||'''3 - 1'''|| Besa
|------------
| Ballshi Ri/Bylis ||0 - 0||0 - 4||'''0 - 4'''|| '''17 nëntori/Tirana'''
|}

==Turi i 2të==
Ndeshjet u luajtën në janar, 1987.

{| class=&quot;prettytable&quot; bgcolor=&quot;#EFEFFF&quot;
|-
| Ekipi 1 || Vajtje || Kthim ||'''Totali''' || Ekipi 2
|------------
| Besëlidhja ||1 - 0||0 - 2||'''1 - 2'''|| '''Vllaznia'''
|------------
| Labinoti/Elbasani ||2 - 2||1 - 1||'''3 - 3'''|| '''17 nëntori/Tirana'''
|------------
| Ylli Kuq/Pogradeci ||1 - 0||0 - 2||'''1 - 2'''|| '''Lokomotiva/Teuta'''
|------------
| Naftëtari ||1 - 1||1 - 5||'''2 - 6'''|| '''Partizani'''
|------------
| Sopoti ||1 - 1||1 - 6||'''2 - 7'''|| '''Flamurtari'''
|------------
| '''Dinamo''' ||2 - 1||1 - 1||'''3 - 2'''|| Skënderbeu
|------------
| Korabi ||1 - 0||0 - 2||'''1 - 2'''|| '''Luftëtari'''
|------------
| 24 maji/Përmeti ||0 - 2||2 - 2||'''2 - 4'''|| '''Apolonia'''
|}

==Cerek Finalet==
Ndeshjet u luajtën në 1987. Marrin pjesë 8 fituesit e turit të mëparshëm.

{| class=&quot;prettytable&quot; bgcolor=&quot;#EFEFFF&quot;
|-
| Ekipi 1 || Vajtje || Kthim ||'''Totali''' || Ekipi 2
|------------
| '''[[KS Vllaznia]]''' ||2 - 0||0 - 1||'''2 - 1'''|| [[KF Tirana]]
|------------
| '''[[KF Partizani]]''' ||1 - 0||0 - 0||'''1 - 0'''|| [[KS Teuta]]
|------------
| '''[[KS Luftëtari]]''' ||4 - 2||0 - 1||'''4 - 3'''|| [[KS Dinamo]]
|------------
| [[KF Apolonia]] ||0 - 1||1 - 1||'''1 - 2'''|| '''[[FK Flamurtari]]'''
|}

==Gjysmë Finalet==
Ndeshjet u luajtën në 1987. Marrin pjesë 4 fituesit e turit të mëparshëm.

{| class=&quot;prettytable&quot; bgcolor=&quot;#EFEFFF&quot;
|-
| Ekipi 1 || Vajtje || Kthim ||'''Totali''' || Ekipi 2
|------------
| [[KS Luftëtari]] ||1 - 1||0 - 0||'''1 - 1'''|| '''[[FK Flamurtari]]'''
|------------
| '''[[KS Vllaznia]]''' ||3 - 2||2 - 2||'''5 - 4'''|| [[KF Partizani]]
|}

==Finale==
Ndesher u luajtën në maj, 1987. Marrin pjesë 2 fituesit e turit të mëparshëm.

{| class=&quot;prettytable&quot; bgcolor=&quot;#EFEFFF&quot;
|-
| Luajtur || Vajtje || Kthim || Ekipi 1 || '''Totali''' || Ekipi 2 
|---------
| maj 1987
| '''[[KS Vllaznia]]''' ||3 - 0||1 - 3||'''4 - 3'''|| [[FK Flamurtari]]
|}

==Referime==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
* [https://web.archive.org/web/20101006020916/http://www.fshf.org/gara-kombetare/kupa-e-shqiperise Faqe Interneti Zyrtare]

{{Historia e Kupës së Shqipërisë}}

[[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]]</text>
      <sha1>etq1ejs1x3ngc6cql6fusumec7vtovw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Provinca e Brindizit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118699</id>
    <revision>
      <id>3001101</id>
      <parentid>2609777</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2181" sha1="qeogpgrn3vp3lfzx13zpz14iq62cksa" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                = Provinca e Brindizit
| native_name           = Provincia di Brindisi
| nicknames                   = 
| mottoes                    = 
| image_flag          = 
| flag_link       = 
| image_seal            = 
| seal_link         = 
| seal_size          = 
| image_skyline                   =
&lt;!--Administrimi territorial--&gt;
|Shteti                  =
|Rajoni                  = [[Pulia]]
|Kryeqendra              = [[Brindizi]]
|Presidenti              = Massimo Ferrarese
&lt;!--Sipërfaqja dhe Demografia --&gt;
|Sipërfaqja              = 1.839
| population_total               = 403.135
|Dendësia                = 219,21
&lt;!-- Të dhëna--&gt;
| postal_code             = 72010-72029
| website           = [http://www.provincia.brindisi.it/ www.provincia.brindisi.it]
&lt;!--Harta--&gt; 
| image_map              = {{{Harta_foto|Map Province of Brindisi.svg}}}
| map_caption        = 
| map_size           = 280
}}
'''Provinca e Brindizit''' (italisht ''Provincia di Brindisi'') është një krahinë italiane e [[Pulia|Rajonit të Pulias]] me 403.135 banorë (2011), me kryeqendër qytetin e [[Brindisi|Brindizit]]. Ajo është themeluar në vitin 1927 me riorganizimin e Tokës së lashtë të Otrantos dhe përfshin 19 komuna, përveç kryeqendrës.

Provinca e Brindizit kufizohet në veri me [[Provinca e Barit|Provincën e Barit]], në perëndim me [[Provinca e Tarantos|Provincën e Tarantos]], në jug-lindje me [[Provinca e Leçes|Provincën e Leçes]] dhe veri-lindje laget nga [[Deti Adriatik]].

Në vitet e fundit kjo krahinë ka përjetuar një proces të ndryshimit të strukturës së saj ekonomike, me një ulje progresive në peshën e Industrisë dhe rritjen e sektorit të tretë. Rritje të konsiderueshme ka pasur në fushën e turizmit, për shkak të objekteve të mira infrastrukturore, në krahasim me pjesën tjetër të jugut, dhe vlerësimit të burimeve të shumta natyrore dhe artistike që ndodhen në të gjithë territorin.

Sipas të dhënave zyrtare në vitin 2008 në Provincën e Brindizit jetonin 2.229 shqiptarë.

{{Provincat e Italisë}}

[[Kategoria:Provinca në Itali]]
[[Kategoria:Provincat në Apuljë]]</text>
      <sha1>qeogpgrn3vp3lfzx13zpz14iq62cksa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fjalimi i A. Xhuvanit në ceremoninë mortore e Atë Gjergj Fishtës</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120486</id>
    <revision>
      <id>3001115</id>
      <parentid>1679821</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3214" sha1="9sdd4zipazh4xa5n1a1eldgpdmxuukn" xml:space="preserve">::&quot;''Zotnij të ndershëm''
:''Si vetëtimë u-perhap an’e kand të Shqipnisë lajmi i idhët i vdekjes së poetit t’onë kombëtar At Fishtës dhe e mahnitun mbetet sot mbarë bota shqiptare, tue kujtue emnin zâmadh t’auktorit të Lahutës së Malcisë, që ka këndue, si dikur Omeri, burrnin’e besën e fisit t’onë, që ka ndezë zemrat e Shqiptarëvet, si dikur Tirteu i vjetërsisë.''
:''E me të drejtë i kanë thanë Fishtës Tirteu i Shqipnisë, se sikurse ai me elegjit’ e tij ndezi zemrat e Spartanëvet për luftë, njashtû edhe epopeja e Lahutës, odet edhe elegjit’e Mrrizit të Zanavet e të poezivet të tjera kanë mbjellë në zemër të djelmnisë s’onë dashunin e pamasë për truellin e të parëvet dhe për gjuhën amtare.''
:''Nji këto dy ideale, atdhedashtënija dhe ruejtja e gjuhës si dritën e synit, lavrimi e përparimi i saj kanë qenë polat, rreth së cilëvet shtrihej gjithë vepra e çmueshme e Fishtës. E s’ka kush tjetër veç neve arsimtarëvet që kemi pasë e kemi ndëpër duer edhe ua kemi mësue nxanësvet poezit’e tij, që e çmon mâ mirë veprën zâmadhe të Fishtës, e cila si nji far i math dritëdhanës ka ndriçue mendjen e djelmënisë s’onë, si nji Ungjill shkëndimath morali ka zbutë e ka edukue zemrën e saj.''
:''Nuk ka qenë pra Fishta për ne vetëm nji poet kombëtar epik, lirik, dramatik e satirik, por edhe nji edukator i rinisë s’onë. Nuk kanë mësue e shijue nxanësit e shkollavet t’ona vetëm artin e tij poetik, bukurin’e harmonin’e vargut, rrjedhshmnin’e dlirsin’e stilit e të gjuhës së tij, që âsht nji thesar i pashterun frazeologjije e leksikologjije të kulluet, por kanë thithë prej veprës së tij, si nji nektar të hyjnueshëm të bletës attike, idealet mâ të nalta të njerëzimit: urtinë, burrninë, besën, drejtësinë e dashuninë për të mirën, të bukurit, të drejtën e të vërtetën.''
:''Nuk jam unë, o burra, i premë sot që të mund të thuri imne për veprën lavdimadhe të At Fishtës. Âsht historija që ka për të zbukurue faqet e saj me emnin zâmath të tij; âsht letërsija e jonë që do të mburret për veprat e tij grat-plota e të pavdekshëme; janë Zanat e malevet t’ona, që ai ua përcillte vallet me lahutën e tij, që kanë me këndue me katrime kumbim-randa deri te froni i Empirit, veprën e kangatorit zâ-ambël të tyne; âsht djelmënija shqiptare që ka për t’u-ushqye e për t’u-vaditë me manën hyjnore të tij; së mramit âsht Shqipnija mbarë, Gegë e Toskë, malsi e qyteta, që do të kujtojnë, deri sa të ndrisë e diellit rrota, emnin e njenit prej bijvet të mëdhej të saj, që e deshi, e lavdoi dhe e nderoi për gjithë jetën.''
:''Na të gjithë lavdimtarë të veprës së tij, shokë e nxanës të tij, të pikëlluem e të mallëngjyem thellë, kah kujtojmë veprat e tij, fjalët e ambëla e plot atdhedashtëni e këshillat e tij, le t’i lutemi Fuqimadhit Perëndi, që t’i caktojë pranë fronit nji vend të meritueshëm, si në kët dhe, prej kah të vijojë me i lutë për lumnin e Shqipnisë.''
::''Shkoder 31 dhjetor 1940''

Prof. [[Aleksandër Xhuvani]].

[[Kategoria:Gjergj Fishta]]</text>
      <sha1>9sdd4zipazh4xa5n1a1eldgpdmxuukn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luleshtrydhja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120960</id>
    <revision>
      <id>3001093</id>
      <parentid>2945597</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9082" sha1="ksam10gqgnpdfyudyknx2s4mved3a6z" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| name = Strawberry&lt;br /&gt;''Fragaria'' × ''ananassa''
| image= Strawberries.JPG
| image_caption = ''Fragaria x ananassa''
| genus = Fragaria
| species = × ananassa
| authority = [[Antoine Nicolas Duchesne|Duchesne]]
}}
'''Luleshtrydhja''' ose '''dredhëza''' (''Fragaria × ananassa'')&lt;ref name=&quot;Manganaris2014&quot;&gt;{{cite journal|vauthors=Manganaris GA, Goulas V, Vicente AR, Terry LA|title=Berry antioxidants: small fruits providing large benefits|journal=Journal of the Science of Food and Agriculture|volume=94|issue=5|pages=825–33|date=mars 2014|language=en|pmid=24122646|doi=10.1002/jsfa.6432|bibcode=2014JSFA...94..825M}}&lt;/ref&gt; është një specie [[Hibridi (biologji)|hibride]] e rritur gjerësisht e gjinisë ''[[Fragaria]]'', të cilat kultivohen në mbarë botën për frutat e tyre. Fruti vlerësohet gjerësisht për aromën e tij karakteristike, ngjyrën e kuqe të ndezur, strukturën e lëngshme dhe ëmbëlsinë. Konsumohet në sasi të mëdha, qoftë i freskët ose në ushqime të tilla të përgatitura si reçel, lëng, byrekë, akullore, milkshakes dhe çokollata. Aromat artificiale të luleshtrydheve përdoren gjithashtu gjerësisht në produkte të tilla si karamele, sapun, shkëlqim buzësh, parfum dhe shumë të tjera.

Luleshtrydhet e kopshtit u edukuan për herë të parë në [[Brittany]], Francë, në vitet 1750 nëpërmjet një kryqëzimi të ''[[Virginia strawberry|Fragaria virginiana]]'' nga Amerika e Veriut lindore dhe ''[[Fragaria chiloensis]]'', e cila u soll nga Kili nga [[Amédée-François Frézier]] në vitin 1714.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.botgard.ucla.edu/html/botanytextbooks/economicbotany/Fragaria/index.html|title=Strawberry, The Maiden With Runners|publisher=Botgard.ucla.edu|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100706193324/http://www.botgard.ucla.edu/html/botanytextbooks/economicbotany/Fragaria/index.html|archive-date=6 korrik 2010}}&lt;/ref&gt; Kultivarët e ''Fragaria × ananassa'' kanë zëvendësuar, në prodhimin komercial, luleshtrydhen pyjore (''Fragaria vesca''), e cila ishte specia e parë e luleshtrydhes e kultivuar në fillim të shekullit të 17-të.&lt;ref name=&quot;welsh1&quot;&gt;{{cite web|last=Welsh|first=Martin|url=http://www.nvsuk.org.uk/growing_show_vegetables_1/strawberry.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20080802231801/http://www.nvsuk.org.uk/growing_show_vegetables_1/strawberry.php|archive-date=2 gusht 2008|title=Strawberries|publisher=Nvsuk.org.uk|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nga pikëpamja botanike, luleshtrydhja nuk është një [[Kokrra (botanikë)|kokërr]] e kuqe, por një frut agregat shtesë, që do të thotë se pjesa e mishit nuk rrjedh nga vezoret e bimës, por nga ena që mban vezoret.&lt;ref name=&quot;Esau&quot; /&gt; Çdo &quot;farë&quot; e dukshme (aken) në pjesën e jashtme të frutit është në fakt një nga vezoret e lules, me një farë brenda saj.&lt;ref name=&quot;Esau&quot;&gt;Esau, K. (1977). ''Anatomy of seed plants''. John Wiley and Sons, New York. {{ISBN|0-471-24520-8}}.&lt;/ref&gt;

Në vitin 2019, prodhimi botëror i luleshtrydheve ishte nëntë milionë tonë, i kryesuar nga Kina me 40% të totalit.

==Historia==
[[Skeda:Strawberry gariguette DSC03063.JPG|parapamje|djathtas|alt=Në afërsi të një luleshtrydheje të kuqe të shëndetshme|''Fragaria'' × ''ananassa'' 'Gariguette,' një kultivar i rritur në Francën jugore]]

Luleshtrydhet e para të kopshtit u rritën në [[Brittany]], Francë, gjatë fundit të shekullit të 18-të.&lt;ref name=&quot;welsh1&quot; /&gt; Para kësaj, [[Fragaria|luleshtrydhet e egra]] dhe përzgjedhjet e kultivuara nga speciet e luleshtrydheve të egra ishin burimi i zakonshëm i frutave.

Fruti i luleshtrydhes është përmendur në literaturën e lashtë romake në lidhje me përdorimin e saj mjekësor. Francezët filluan të merrnin luleshtrydhet nga pylli në kopshtet e tyre për korrje në shekullin e 14-të. [[Charles V i Francës|Charles V]], mbreti i Francës nga viti 1364 deri më 1380, kishte 1200 bimë luleshtrydhe në kopshtin e tij mbretëror. Në fillim të shekullit të 15-të, murgjit e Evropës Perëndimore përdornin luleshtrydhet e egra në dorëshkrimet e tyre të ndriçuara. Luleshtrydhet gjenden në artin italian, flamand dhe gjerman, si dhe në miniaturat angleze. E gjithë bima e luleshtrydhes u përdor për të trajtuar sëmundjet depresive.

Nga shekulli i 16-të, referencat për kultivimin e luleshtrydheve u bënë më të zakonshme. Njerëzit filluan ta përdorin atë për vetitë e supozuara mjekësore dhe botanistët filluan të emërtonin speciet e ndryshme. Në Angli kërkesa për kultivimin e rregullt të luleshtrydheve ishte rritur nga mesi i shekullit të 16-të.

Kombinimi i luleshtrydheve dhe kremit u krijua nga [[Thomas Wolsey]] në oborrin e mbretit [[Henry VIII]].&lt;ref name=&quot;Wimbledon&quot;&gt;{{cite news|title=Wimbledon's strawberries and cream has Tudor roots|url=http://news.bbc.co.uk/local/surrey/hi/people_and_places/newsid_8756000/8756132.stm|agency=BBC|date=9 qershor 2015|language=rn}}&lt;/ref&gt; Udhëzimet për rritjen dhe korrjen e luleshtrydheve u shfaqën me shkrim në vitin 1578. Nga fundi i shekullit të 16-të ishin përmendur tre lloje evropiane: ''F. vesca'', ''F. moschata'', dhe ''F. viridis''. Luleshtrydhet e kopshtit u transplantuan nga pyjet dhe më pas bimët do të shumoheshin në mënyrë aseksuale duke i prerë vrapuesit.

[[Skeda:Two strawberry leaves sunny.jpg|parapamje|Gjethet e luleshtrydhes]]

Dy nënllojet e ''F. vesca'' u identifikuan: ''F. sylvestris alba'' dhe ''F. sylvestris semperflorens''. Futja e ''F. virginiana'' nga Amerika Veriore lindore në Evropë në shekullin e 17-të është një pjesë e rëndësishme e historisë, sepse është një nga dy speciet që i dhanë rritje luleshtrydhes moderne. Speciet e reja u përhapën gradualisht nëpër kontinent dhe nuk u vlerësuan plotësisht deri në fund të shekullit të 18-të. Një ekskursion francez udhëtoi në Kili në vitin 1712, i cili çoi në prezantimin e një bime luleshtrydhe me lule femra që rezultuan në luleshtrydhen e zakonshme.

Indianët Mapuche dhe Huilliche të Kilit kultivuan speciet femërore të luleshtrydheve deri në vitin 1551, kur spanjollët erdhën për të pushtuar tokën. Në 1765, një eksplorues evropian regjistroi kultivimin e F. chiloensis, luleshtrydhes kiliane. Në hyrjen e parë në Evropë, bimët u rritën fuqishëm, por nuk dhanë fruta. Kopshtarët francezë në Brest dhe [[Cherbourg]] rreth mesit të shekullit të 18-të vunë re për herë të parë se kur ''F. moschata'' dhe ''F. virginiana'' mbilleshin në mes të rreshtave të ''F. chiloensis'', luleshtrydhet kiliane do të jepnin fruta të bollshme dhe jashtëzakonisht të mëdha. Menjëherë pas kësaj, [[Antoine Nicolas Duchesne]] filloi të studionte [[Mbarështimi i luleshtrydheve|mbarështimin e luleshtrydheve]] dhe bëri disa zbulime vendimtare për shkencën e mbarështimit të bimëve, të tilla si riprodhimi seksual i luleshtrydhes që ai botoi në 1766. Duchesne zbuloi se bimët femra ''F. chiloensis'' munden vetëm të pjalmohen nga bimët mashkullore ''F. moschata'' ose ''F. virginiana'' plants.&lt;ref name=&quot;duchesne&quot;&gt;{{cite book|url=http://specialcollections.nal.usda.gov/speccoll/collectionsguide/darrow/Darrow_TheStrawberry.pdf|title=The strawberry; history, breeding, and physiology|year=1966|publisher=New York Holt Rinehart and Winstonrived|language=en|access-date=2 nëntor 2023|archive-date=7 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130707160406/https://specialcollections.nal.usda.gov/speccoll/collectionsguide/darrow/Darrow_TheStrawberry.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Kjo është kur evropianët u bënë të vetëdijshëm se bimët kishin aftësinë të prodhonin lule vetëm për meshkuj ose vetëm për femra.

Duchesne përcaktoi ''F. ananassa'' si një hibrid të ''F. chiloensis'' dhe ''F. virginiana''. ''F. ananassa'', e cila prodhon fruta të mëdha, është quajtur kështu sepse i ngjan ananasit në erë, shije dhe formë kokrra të kuqe. Në Angli, u prodhuan shumë varietete të ''F. ananassa'', dhe ato përbëjnë bazën e varieteteve moderne të luleshtrydheve që kultivohen dhe konsumohen aktualisht. Mbarështimi i mëtejshëm u krye gjithashtu në Evropë dhe Amerikë për të përmirësuar qëndrueshmërinë, rezistencën ndaj sëmundjeve, madhësinë dhe shijen.&lt;ref name=&quot;duchesne&quot;/&gt;

==Përbërja==
===Të ushqyerit===
Luleshtrydhet e papërpunuara janë 91% ujë, 8% [[Karbohidratet|karbohidrate]], 1% [[Proteina (lëndë ushqyese)|proteina]] dhe përmbajnë yndyrë të papërfillshme (tabela). Një sasi referencë prej 100 gramësh luleshtrydhesh siguron 33 [[kilokalori]], është një burim i pasur i [[Vitamia C|vitaminës C]] (71% e [[Vlera Ditore|vlerës ditore]], DV), një burim i mirë i manganit (18% DV) dhe siguron disa vitamina të tjera dhe minerale dietike në sasi të vogla. shumat. Luleshtrydhet përmbajnë një sasi modeste të acideve yndyrore esenciale të pangopura në vajin e akenit (farës).&lt;ref name=&quot;Giampieri2012&quot; /&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Frut]]</text>
      <sha1>ksam10gqgnpdfyudyknx2s4mved3a6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andy Williams</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125439</id>
    <revision>
      <id>3001106</id>
      <parentid>2644982</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7681" sha1="fzd4lk8w6vy80qtbamy1146rhf1msvh" xml:space="preserve">[[Skeda:Awamrt.jpg|parapamje|150px]]
'''Howard Andrew &quot;Andy&quot; Williams''' ([[3 dhjetor]] [[1927]] - [[25 shtator]] [[2012]]) ishte një këngëtar amerikan.
== Diskogafia ==
=== Cadence Records ===

* ''Andy Williams Sings [[Steve Allen]]'', 1957, CLP 1018 (Mono)
* ''Andy Williams'', 1958 (compilation of A and B sides of second through seventh Cadence singles), CLP 3002 (Mono)
* ''Andy Williams Sings [[Rodgers and Hammerstein]]'', 1958, CLP 3005 (Mono), CLP 25005 (Stéréo)
* ''The Village of St. Bernadette'', 1959, CLP 3038 (Mono), CLP 25038 (Stéréo)
* ''Lonely Street'', 1959, CLP 3030 (Mono), CLP 25030 (Stéréo)
* ''Two Time Winners'', 1960, CLP 3026 (Mono), CLP 25026 (Stéréo)
* ''Andy Williams Sings [[Steve Allen]]'', réédition, 1960, CLP 3027 (Mono), CLP 25027 (Stéréo)
* ''To You, Sweetheart, [[Aloha]]'', 1960, CLP 3029 (Mono), CLP 25029 (Stéréo)
* ''Under [[Parisi|Paris]] Skies, with [[Quincy Jones]]'', 1961 (dernier album de nouveauté de William pour Cadence), CLP 3047 (Mono), CLP 25047 (Stéréo)
* ''Andy Williams' Best'', 1962 (compilation incluant des singles qui n'étaient jamais sortis sur des albums), CLP 3054 (Mono), CLP 25054 (Stéréo)
* ''Million Seller Songs',' 1962, CLP 3061 (Mono), CLP 25061 (Stéréo)''

=== Columbia Records ===

* ''Danny Boy and Other Songs I Love to Sing'', 1962, CL 1751 (Mono), CS 8551 (Stéréo)
* ''Moon River and Other Great Movie Themes,'' 1962 (Certifié {{Disque d'or}} par le [[Recording Industry Association of America|RIAA]]), CL 1809 (Mono), CS 8609 (Stéréo)
* ''Warm and Willing'', 1962, CL 1879 (Mono), CS 8679 (Stéréo)
* ''[[Days of Wine and Roses (chanson)|Days of Wine and Roses]], AKA Can't Get Used To Losing You'', 1963, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2015 (Mono), CS 8815 (Stéréo), SBPG 62146 (Stéréo)
* ''The Andy Williams [[Noël|Christmas]] Album'', 1963 (Certifié {{Disque de platine}} par le RIAA), CL 2087 (Mono), CS 8887 (Stéréo)
* ''The Wonderful World of Andy Williams'', 1964, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2137 (Mono), CS 8937 (Stéréo)
* ''Call Me Irresponsible'', 1964, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2171 (Mono), CS 8971 (Stéréo)
* ''The Great Songs from [[My Fair Lady (comédie musicale)|My Fair Lady]] and Other Shows,'' 1964, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2205 (Mono), CS 9005 (Stéréo)
* ''Dear Heart'', 1965, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2338 (Mono), CS 9138 (Stéréo)
* ''[[Hawaii]]an Wedding Song'', 1965 (reissue of the Cadence Records album ''To You Sweetheart, Aloha''), CL 2323 (Mono), CS 9123 (Stéréo)
* ''Canadian Sunset'', 1965 (réédition de la compilation Cadence Records de 1962 ''Andy Williams' Best''), CL 2324 (Mono), CS 9124 (Stéréo)
* ''Merry Christmas'', 1965, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2420 (Mono), CS 9220 (Stéréo)
* ''Andy Williams' Newest Hits,'' 1966 (compilation of early Columbia singles), CL 2383 (Mono), CS 9183 (Stéréo)
* ''The Shadow of Your Smile'', 1966, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2499 (Mono), CS 9299 (Stéréo)
* ''In the Arms of Love'', 1967, CL 2533 (Mono), CS 9333 (Stéréo)
* ''Born Free'', 1967, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2680 (Mono), CS 9480 (Stéréo)
* ''Love, Andy'', 1967, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CL 2766 (Mono), CS 9566 (Stéréo) (dernier album paru avec les formats Mono et Stéréo)
* ''Honey'', 1968, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CS 9662
* ''Happy Heart''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.discogs.com/release/1176765|title=Andy Williams - Happy Heart|language=en|work=Discogs|accessdate=28 dhjetor 2009}}&lt;/ref&gt;, 1969, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CS 9844
* ''Get Together with Andy Williams,'' 1969, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], CS 9922
* ''The Andy Williams' Sound of Music,'' 1969, CS 9751/9752 (Double LP)
* ''Raindrops Keep Fallin' on My Head,'' 1970, CS 9896 (Gatefold sleeve)
* ''Andy Williams' Greatest Hits,'' 1970, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], KCS 9979
* ''The Andy Williams Show,'' 1970, KC 30105
* ''Love Story,'' 1971, [[Skeda:Platinum record icon.svg|17px]], KC 30497, CQ 30497 (Quadriphonie)
* ''You've Got a Friend,'' 1971, KC 30797, CQ 30797 (Quadriphonie)
* ''[[Speak Softly Love (Love Theme from The Godfather)]]'' 1972, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]], KC 31303, CQ 31303 (Quadriphonie)
* ''Alone Again (Naturally),'' 1972, KC 31625 (Stereo), CQ 31625 (Quadriphonie)
* ''Solitaire,'' 1973, KC 32383
* ''Andy Williams' Greatest Hits Vol. II,'' 1973, KC 32384
* ''The Way We Were,'' 1974, KC 32949
* ''You Lay So Easy on My Mind,'' 1974, KC 33234, CQ 33234 (Quadriphonie)
* ''Christmas Present,'' 1974, 3C 33191
* ''The Other Side of Me,'' 1975, PC 33563
* ''Andy,'' 1976, PC 34299, PCQ 34299 (Quadriphonie)
* ''Let's Love While We Can,'' 1980 (sorti aux États-Unis en 2004)

=== Publikuesit e tjerë ===

* ''Christmas With Andy Williams And The Williams Brothers,'' Barnaby, 1971, (Columbia Special Products), C 10105
* ''Greatest Love Classics, with the [[Royal Philharmonic Orchestra]],'' EMI, 1984
* ''Close Enough for Love,'' Atco, 1986
* ''I Still Believe in [[Père Noël|Santa Claus]],'' Curb, 1990
* ''Nashville'', Curb, 1991. réédité en 1998 sous le titre de ''Best Of Country''
* ''The New Andy Williams Christmas Album,'' Laserlight, 1994
* ''We Need A Little Christmas,'' Unison, 1997, [[Skeda:Gold record icon.svg|17px]]
* ''It's a Wonderful Christmas,'' Publishing Mills, 1997
* ''Lonely Street,'' Varese Sarabande, 302&amp;nbsp;066&amp;nbsp;119&amp;nbsp;2, 2000 (dont 4 chansons bonus)
* ''To You Sweetheart, Aloha,'' Varese Sarabande, 302&amp;nbsp;066&amp;nbsp;253&amp;nbsp;2, 2001 (dont 4 chansons bonus)
* ''Andy,'' Collectables, COL-CD-7495, 2002, (dont 8 chansons bonus)
* ''Easy Does It,'' Metro, 2002
* ''Together,'' 2006, duo avec [[Petula Clark]] auteur et compositeur
* ''I Don't Remember Ever Growing Up,'' Demon, 2006

=== Përmbledhje ===

* ''16 Most Requested Songs,'' Columbia/Legacy, 1986
* ''16 Most Requested Songs Encore,'' Columbia/Legacy, 1995
* ''I Like Your Kind Of Love, The Best of the Cadence Years,'' Varese Sarabande, VSD-5644, 1997
* ''Hits From Cadence,'' Victor, VICP-41130, 1999 (Japan only)
* ''Complete Columbia Chart Singles Collection,'' Taragon, 2002
* ''25 All-Time Greatest Hits 1956-1961 The Cadence Years,'' Varese Sarabande, 302&amp;nbsp;066&amp;nbsp;303&amp;nbsp;2, 2002
* ''Best Of The 70s,'' Columbia, 510868&amp;nbsp;2, 2003
* ''B Sides and Rarities,'' Collectables, COL-CD-7529, 2003, (contient des enregistrements allant jusqu'à 1948, plusieurs d'entre eux n'ayant jamais été édités auparavant)

== Filmografia ==
*''[[Janie (1944 film)|Janie]]'' (1944)
*''[[Kansas City Kitty]]'' (1944)
*''Ladies' Man'' (1947)
*''Something in the Wind'' (1947)
*''The Man in the Moon'' (1960)
*''[[I'd Rather Be Rich]]'' (1964)
*''[[Dorival Caymmi]]'' (1999) – documentary
*''[[Jay Sebring|Sebring]]'' (2009) – documentary

== Referime ==
;Shënime
{{Reflist|2}}

;Burime
*[http://www.bbc.co.uk/nottingham/content/articles/2007/02/14/andy_williams_interview_feature.shtml BBC Radio Nottingham Interview]

== Lidhje të jashtme ==
{{commonscat}}
*[http://www.andywilliams.com/ Official website]
*{{imdb name|0930023}}

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --&gt;
| NAME              = Williams, Howard Andrew 
| ALTERNATIVE NAMES = Andy Williams
| SHORT DESCRIPTION = Singer, songwriter, record producer
| DATE OF BIRTH     = 1927-12-03
| PLACE OF BIRTH    = Wall Lake, Iowa, United States
| DATE OF DEATH     = 2012-09-25
| PLACE OF DEATH    = Branson, Missouri, United States
}}
{{DEFAULTSORT:Williams, Andy}}
[[Kategoria:Lindje 1927]]
[[Kategoria:Vdekje 2012]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]</text>
      <sha1>fzd4lk8w6vy80qtbamy1146rhf1msvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Klima</title>
    <ns>1</ns>
    <id>125866</id>
    <revision>
      <id>3000941</id>
      <parentid>2152490</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2266" sha1="f0zvygi9oxwr174yoo4fo2io0x7z3ba" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Klima/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}

*  Pershendetje. Te mos i ngatrrojme, brezat e nxehtesise me brezat klimatik. Nuk jane njesoj. Ne Brezin e mesem kemi disa tipe klimatike( kont. , mesme kont. malore, ne bregdet detare, mandej oqeanike etj. Edhe ne brezin e nxehte kem klime kontinentale, malore detare, varesisht nga lartesia  mbidetare dhe nga afersia  ndaj detrave dhe oqeaneve. 

Sipas Köppen 
A –Klima tropike
B –klima e thate
C -mesatre
D –klima malore-bores
E –klima polare


Pune te mbare.--[[User:Planeti|'''&lt;span style=&quot;color:#000099&quot;&gt;&lt;big&gt;P&lt;/big&gt;&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color:#0000aa&quot;&gt;&lt;small&gt;'''L'''&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#0000bb&quot;&gt;&lt;small&gt;'''A'''&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#0000cc&quot;&gt;&lt;small&gt;'''N'''&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#0000dd&quot;&gt;&lt;small&gt;'''E'''&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#0000ee&quot;&gt;&lt;small&gt;'''T'''&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#0000ff&quot;&gt;&lt;small&gt;'''I'''&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User_talk:Planeti|'''D'''&lt;small&gt;&lt;small&gt;'''ISKUTO'''&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;]]&lt;/sup&gt; 17 qershor 2015 06:14 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Klima]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3000940 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210220232927/https://www.climate-zone.com/ për lidhjen http://www.climate-zone.com/.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 23 qershor 2026 14:54 (CEST)</text>
      <sha1>f0zvygi9oxwr174yoo4fo2io0x7z3ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Afrim Karagjozi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126142</id>
    <revision>
      <id>3001162</id>
      <parentid>2852448</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7448" sha1="sxihakrzy14rrde18bl6gy6kl8pgl44" xml:space="preserve">'''Prof. Dr. Afrim Karagjozi''',  biograf, studiues dhe përkthyes shqiptar. Për vite ka qenë dhe është pedagog në nivelet shkollore mesatare, universitare dhe pasuniversitare. Si intelektual, ka qenë dhe  është veprimtar i zellshëm dhe disaanshëm, me kontribut spikatës ne fushën e arsimit dhe të kulturës. Pas vitit 1990 e në vazhdim, ka qenë dhe është pjesëmarrës në shumë konferenca dhe simpoziume kombëtare dhe ndërkombëtare, kumtues në disa prej tyre si edhe në universitetet më të njohur të Evropës.  Ka pasur edhe funksione drejtuese në fushën e marrëdhënieve me jashtë dhe në diplomaci.

Si Bajronist është themelues i Shoqatës Shqiptare të Bajronit, në vitin 1991. Që atëherë është kryetar i saj dhe anëtar i Bordit të Drejtorëve të Shoqatës Ndërkombëtare të Bajronit. Është organizator i shumë veprimtarive madhore me karakter atdhetar dhe kulturor. Prof.Dr. Afrim Karagjozi ia ka kushtuar gjithë jetën  kulturës britanike, kryesisht asaj që lidhet me Shqipërinë dhe shqiptarët.

== BIOGRAFI ==
Afrim Karagjozi u lind në Gjirokastër, në [[18 dhjetor]] [[1941]].  Në vitin 1964 u diplomua në Universitetin e Tiranës për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe dhe Angleze. Pas përfundimit të studimeve nisi punën si pedagog i gjuhës angleze, një profesion të cilin vazhdon ta ushtroj edhe sot. Në vitin 1969 botoi librin e tij të parë, T''ekstin mësimor anglisht'','' klasa e tretë'' ''e mesme'', dhe në vitet në vazhdim është prezantuar për lexuesin shqiptar si autor dhe përkthyes i disa veprave si biografi, studime, antologji, përmbledhje letrare. Gjithashtu një numër i madh shkrimesh, artikujsh, studimesh,essesh, parathënie etj, të botuara në shtypin shqiptar dhe të huaj, mbajnë autorësinë e tij.

Me krijimtarinë biografike, studimore dhe si përkthyes, Prof. Dr. Afrim Karagjozi është fokusuar në kulturën britanike, kryesisht të asaj që lidhet me Shqipërinë dhe shqiptarët. Në krijimtarinë e tij spikasin monografitë për Xhorxh Bajronin, Përsi Shelli, Meri Edit Durhan, Eduard Lir, William Martin Lik si dhe ka organizuar të parat konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare për këto personalitete britanike, të cilët me udhëtimet e tyre në Shqipëri kanë dokumentuar një pjesë të historisë shqiptare në shekujt XIX-XX.

I konsideruar si studiuesi më i mirë i Bajronit, në vitin 1987 Afrim Karagjozi botoi monografinë Xhorxh Bajroni, ribotuar në vitin 2010, duke sjellë kësisoj një ndihmesë të çmuar.

SHOQATA SHQIPTARE E BAJRONIT (SHSHB) u krijua pas një tradite të gjatë bajronizmi, në [[19 tetor]] [[1991]], me vendim të Ministrisë së Kulturës. Ajo është organizatë kulturore, e cila në vazhdimësi e ka shpallur Lord Bajronin si poet dhe si mik të madh e të vërtetë të shqiptarëve. Nderimi dhe dashuria shqiptare për Lord Bajronin filloi në 1832. Që nga ajo kohë shumë bajronistë shqiptarë, studiues dhe shkencëtarë të letrave, kanë lënë pas një thesar studimesh serioze. Si traditë, në vite, janë organizuar veprimtari të shumëllojshme në raste të ndryshme. Në prill të vitit 1994, SHSHB organizoi '''veprimtarinë''' '''e parë''' më të madhe për Bajronin në Lidhjen e Shkrimtarëve, ku ishte i pranishëm edhe shkrimtari Ismail Kadare dhe përfaqësuesi britanik Stiv Nash, i cili mbajti një fjalë përshëndetëse. Dy vite më pas, në tetor 1996, Prof.Karagjozi, organizoi '''udhëtimin e parë në gjurmët e Bajronit me shkrimtaren Tessa de Loo. '''Aktivitetet kanë qënë të vazhdueshme dhe ato kanë kulmuar''' '''me '''Konferencën  Kombëtare për Bajronin''' në janar 2008, në kuadër të 220 vjetorit të lindjes së tij dhe me '''Simpoziumin e parë Ndërkombëtar për Bajronin në shtator të vitit '''2009.''' '''

Në vitin 2000, Afrim Karagjozi fitoi titullin Profesor. Por, ai njihet si '''i pari pedagog '''Kandidat i Skencave'' (1991) dhe ''Doktor, (1993), ndër shkollat e mesme të Republikës, pedagog në shkollën “'''Q.Stafa'''”. Ai ka qënë '''i vetimi pedagog i shkollave të mesme '''që ka përfaqësuar Shqipërinë në Konferenca Ndërkombëtare, gjatë periudhës 1990-1998. Si pedagog, në vite ka qenë bashkëpunëtor/konuslent me Ministrinë e Arsimit, me Institutin e Studimeve Pedagogjike dhe me Shtëpinë Botuese të Librit Shkollor. Ka marrë pjesë në hartimin e programeve të gjuhës angleze; në redaktimin dhe në reçensat e botimeve të librave shkollor për anglishten;  ka marrë pjesë në konferenca dhe seminare kombëtare, ku edhe ka referuar; - ka qenë në grupet e kontrollit për gjuhën angleze në disa qytete të vendit, si edhe kryetar i komisionit të provimeve përfundimtare në shkollën e gjuhëve të huaja, Tiranë; ka organizuar shumë orë të hapura mësimore në rang qyteti dhe rajoni; ka qenë '''i pari pedagog që ka ngritur dhe përdorur '''laboratorin e parë në Republikë, për gjuhën angleze, në “'''Q.Stafa'''”; ka qenë nismëtar i disa ndryshimeve metodike për gjuhën e huaj; - ka drejtuar për shumë vite komisionin e gjuhëve të huaja në Tiranë e në rajonin tre.

Krahas aktivitetit shumëdimensional në jetën akademike dhe kulturore të vendit, Prof.dr Afrim Karagjozi ka dhënë kontributin e tij edhe në diplomacinë shqiptare si dhe në fushën e marrëdhënieve me jashtë. Në vitin 1991-1992 ka qënë Ambasador i Shqipërisë në Suedi, Finlandë, Norvegji dhe Danimarkë, në periudhën 1998-2000, Shef i Marrëdhënieve me Jashtë në Bibliotekën Kombëtare, në periudhën 2000- 2004, Kryetar i Degës së Marrëdhënieve me Jashtë në Akademinë e Shkencave. Gjatë dy dekadave të fundit, Prof.Dr Afrim Karagjozi ka marrë pjesë në aktivitete të ndryshme, si referues dhe lektor në konferenca dhe universitete prestigjioze brenda dhe jashtë vendit.

== Botimet kryesore ==
=== Monografi / Biografi ===
# ''Uilliam Martin Liku – ''2014
# ''Meri Edit Durhan – ''2012
# ''Përsi Shelli ''– 1998
# ''Eduard Liri – ''1997'' ''
# ''Xhorxh Bajroni – ''1987'' '' (Botimi i dytë – 2010)

=== Përkthime ===
# ''Çarja – ''Suanna Moore – 2005 
# ''Qezari dhe Kleopatra – Dramë – ''Xh.B.Shou– 2002 
# ''Adhuruesi i Djallit –Dramë – ''Xh.B. Shou– 2002
# ''Ligje dhe zakone të Ballkanit –'' Meri E. Durham – 1991 
# ''Epika e Kapit nit Skot –'' Martin Linfsei – 1989
# ''Plaku dhe Deti''  – Përshtatje me parathënie, shënime dhe fjalor 1989

=== Libra të tjerë ===
# ''Dinjiteti vetjak dhe ai kombëtar –  Mendime :Esse, kumtesa, artikuj, etj ''– 2013
# ''Byron and the Balkans'' – (Bajroni dhe Ballkani) – Përmbledhje 2010 
# ''Fillesat e gjuhës shqipe –  Metodë për gjuhën shqipe – ''2008
# ''Miti shqiptar për Bajronin – Studim i gjatë– ''2001 
# ''Bisedë me miqtë e mi – Shënime pedagogjike,esse, artikuj –'' 2000
# ''Shkrime në vite –'' ''esse, artikuj, thënie, shkrime – ''2000 
# ''Mënçurie e njerëzimit –'' ''Thënie anglisht-shqip'' – 2000 
# ''Bajroni anglisht dhe shqip ''– ''Përzgjedhje letrare'' – 1997 &amp; 2010 
# ''British and American Poetry – Me parathënie, biografi dhe fjalor -''1990
# ''Historia e një shkolle''    – Histori ( Historiku i parë i shkollës “''Q.Stafa''”) 1975
# ''Tekst mësimor anglisht'', klasa e tretë, e mesme  1969

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]</text>
      <sha1>sxihakrzy14rrde18bl6gy6kl8pgl44</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001342</id>
      <parentid>3001162</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim formatimi (kursiv/trashë) sipas konventave, pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7418" sha1="n8d3234zs09fk8fcbvn1vgn3fasw65l" xml:space="preserve">'''Prof. Dr. Afrim Karagjozi''',  biograf, studiues dhe përkthyes shqiptar. Për vite ka qenë dhe është pedagog në nivelet shkollore mesatare, universitare dhe pasuniversitare. Si intelektual, ka qenë dhe  është veprimtar i zellshëm dhe disaanshëm, me kontribut spikatës ne fushën e arsimit dhe të kulturës. Pas vitit 1990 e në vazhdim, ka qenë dhe është pjesëmarrës në shumë konferenca dhe simpoziume kombëtare dhe ndërkombëtare, kumtues në disa prej tyre si edhe në universitetet më të njohur të Evropës.  Ka pasur edhe funksione drejtuese në fushën e marrëdhënieve me jashtë dhe në diplomaci.

Si Bajronist është themelues i Shoqatës Shqiptare të Bajronit, në vitin 1991. Që atëherë është kryetar i saj dhe anëtar i Bordit të Drejtorëve të Shoqatës Ndërkombëtare të Bajronit. Është organizator i shumë veprimtarive madhore me karakter atdhetar dhe kulturor. Prof.Dr. Afrim Karagjozi ia ka kushtuar gjithë jetën  kulturës britanike, kryesisht asaj që lidhet me Shqipërinë dhe shqiptarët.

== BIOGRAFI ==
Afrim Karagjozi u lind në Gjirokastër, në [[18 dhjetor]] [[1941]].  Në vitin 1964 u diplomua në Universitetin e Tiranës për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe dhe Angleze. Pas përfundimit të studimeve nisi punën si pedagog i gjuhës angleze, një profesion të cilin vazhdon ta ushtroj edhe sot. Në vitin 1969 botoi librin e tij të parë, T''ekstin mësimor anglisht'','' klasa e tretë'' ''e mesme'', dhe në vitet në vazhdim është prezantuar për lexuesin shqiptar si autor dhe përkthyes i disa veprave si biografi, studime, antologji, përmbledhje letrare. Gjithashtu një numër i madh shkrimesh, artikujsh, studimesh,essesh, parathënie etj, të botuara në shtypin shqiptar dhe të huaj, mbajnë autorësinë e tij.

Me krijimtarinë biografike, studimore dhe si përkthyes, Prof. Dr. Afrim Karagjozi është fokusuar në kulturën britanike, kryesisht të asaj që lidhet me Shqipërinë dhe shqiptarët. Në krijimtarinë e tij spikasin monografitë për Xhorxh Bajronin, Përsi Shelli, Meri Edit Durhan, Eduard Lir, William Martin Lik si dhe ka organizuar të parat konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare për këto personalitete britanike, të cilët me udhëtimet e tyre në Shqipëri kanë dokumentuar një pjesë të historisë shqiptare në shekujt XIX-XX.

I konsideruar si studiuesi më i mirë i Bajronit, në vitin 1987 Afrim Karagjozi botoi monografinë Xhorxh Bajroni, ribotuar në vitin 2010, duke sjellë kësisoj një ndihmesë të çmuar.

SHOQATA SHQIPTARE E BAJRONIT (SHSHB) u krijua pas një tradite të gjatë bajronizmi, në [[19 tetor]] [[1991]], me vendim të Ministrisë së Kulturës. Ajo është organizatë kulturore, e cila në vazhdimësi e ka shpallur Lord Bajronin si poet dhe si mik të madh e të vërtetë të shqiptarëve. Nderimi dhe dashuria shqiptare për Lord Bajronin filloi në 1832. Që nga ajo kohë shumë bajronistë shqiptarë, studiues dhe shkencëtarë të letrave, kanë lënë pas një thesar studimesh serioze. Si traditë, në vite, janë organizuar veprimtari të shumëllojshme në raste të ndryshme. Në prill të vitit 1994, SHSHB organizoi '''veprimtarinë''' '''e parë''' më të madhe për Bajronin në Lidhjen e Shkrimtarëve, ku ishte i pranishëm edhe shkrimtari Ismail Kadare dhe përfaqësuesi britanik Stiv Nash, i cili mbajti një fjalë përshëndetëse. Dy vite më pas, në tetor 1996, Prof.Karagjozi, organizoi '''udhëtimin e parë në gjurmët e Bajronit me shkrimtaren Tessa de Loo. '''Aktivitetet kanë qënë të vazhdueshme dhe ato kanë kulmuar''' '''me '''Konferencën  Kombëtare për Bajronin''' në janar 2008, në kuadër të 220 vjetorit të lindjes së tij dhe me '''Simpoziumin e parë Ndërkombëtar për Bajronin në shtator të vitit '''2009.''' '''

Në vitin 2000, Afrim Karagjozi fitoi titullin Profesor. Por, ai njihet si i pari pedagog Kandidat i Skencave'' (1991) dhe ''Doktor, (1993), ndër shkollat e mesme të Republikës, pedagog në shkollën “Q.Stafa”. Ai ka qënë i vetimi pedagog i shkollave të mesme që ka përfaqësuar Shqipërinë në Konferenca Ndërkombëtare, gjatë periudhës 1990-1998. Si pedagog, në vite ka qenë bashkëpunëtor/konuslent me Ministrinë e Arsimit, me Institutin e Studimeve Pedagogjike dhe me Shtëpinë Botuese të Librit Shkollor. Ka marrë pjesë në hartimin e programeve të gjuhës angleze; në redaktimin dhe në reçensat e botimeve të librave shkollor për anglishten;  ka marrë pjesë në konferenca dhe seminare kombëtare, ku edhe ka referuar; - ka qenë në grupet e kontrollit për gjuhën angleze në disa qytete të vendit, si edhe kryetar i komisionit të provimeve përfundimtare në shkollën e gjuhëve të huaja, Tiranë; ka organizuar shumë orë të hapura mësimore në rang qyteti dhe rajoni; ka qenë i pari pedagog që ka ngritur dhe përdorur laboratorin e parë në Republikë, për gjuhën angleze, në “Q.Stafa”; ka qenë nismëtar i disa ndryshimeve metodike për gjuhën e huaj; - ka drejtuar për shumë vite komisionin e gjuhëve të huaja në Tiranë e në rajonin tre.

Krahas aktivitetit shumëdimensional në jetën akademike dhe kulturore të vendit, Prof.dr Afrim Karagjozi ka dhënë kontributin e tij edhe në diplomacinë shqiptare si dhe në fushën e marrëdhënieve me jashtë. Në vitin 1991-1992 ka qënë Ambasador i Shqipërisë në Suedi, Finlandë, Norvegji dhe Danimarkë, në periudhën 1998-2000, Shef i Marrëdhënieve me Jashtë në Bibliotekën Kombëtare, në periudhën 2000- 2004, Kryetar i Degës së Marrëdhënieve me Jashtë në Akademinë e Shkencave. Gjatë dy dekadave të fundit, Prof.Dr Afrim Karagjozi ka marrë pjesë në aktivitete të ndryshme, si referues dhe lektor në konferenca dhe universitete prestigjioze brenda dhe jashtë vendit.

== Botimet kryesore ==
=== Monografi / Biografi ===
# ''Uilliam Martin Liku – ''2014
# ''Meri Edit Durhan – ''2012
# ''Përsi Shelli ''– 1998
# ''Eduard Liri – ''1997'' ''
# ''Xhorxh Bajroni – ''1987'' '' (Botimi i dytë – 2010)

=== Përkthime ===
# ''Çarja – ''Suanna Moore – 2005 
# ''Qezari dhe Kleopatra – Dramë – ''Xh.B.Shou– 2002 
# ''Adhuruesi i Djallit –Dramë – ''Xh.B. Shou– 2002
# ''Ligje dhe zakone të Ballkanit –'' Meri E. Durham – 1991 
# ''Epika e Kapit nit Skot –'' Martin Linfsei – 1989
# ''Plaku dhe Deti''  – Përshtatje me parathënie, shënime dhe fjalor 1989

=== Libra të tjerë ===
# ''Dinjiteti vetjak dhe ai kombëtar –  Mendime :Esse, kumtesa, artikuj, etj ''– 2013
# ''Byron and the Balkans'' – (Bajroni dhe Ballkani) – Përmbledhje 2010 
# ''Fillesat e gjuhës shqipe –  Metodë për gjuhën shqipe – ''2008
# ''Miti shqiptar për Bajronin – Studim i gjatë– ''2001 
# ''Bisedë me miqtë e mi – Shënime pedagogjike,esse, artikuj –'' 2000
# ''Shkrime në vite –'' ''esse, artikuj, thënie, shkrime – ''2000 
# ''Mënçurie e njerëzimit –'' ''Thënie anglisht-shqip'' – 2000 
# ''Bajroni anglisht dhe shqip ''– ''Përzgjedhje letrare'' – 1997 &amp; 2010 
# ''British and American Poetry – Me parathënie, biografi dhe fjalor -''1990
# ''Historia e një shkolle''    – Histori ( Historiku i parë i shkollës “''Q.Stafa''”) 1975
# ''Tekst mësimor anglisht'', klasa e tretë, e mesme  1969

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]</text>
      <sha1>n8d3234zs09fk8fcbvn1vgn3fasw65l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lazo Kofina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129301</id>
    <revision>
      <id>3001256</id>
      <parentid>2862584</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="2rdwf1omzw2lvyoivxnrxub6no8f2wk" xml:space="preserve">'''Lazo Kofina''' bashkeluftetar per liri i [[Zenel Gjoleka]] ne kryengritjen e madhe fshatare e vitit 1847, ne kuadër te Kuvendit te Masaplikut (Vlorë, qershor 1847)

== Te dhënat ==
Te dhënat historike faktike janë te pakta por kenga popullore ka fiksuar shkollimin dhe prejardhjene tij si dhe aktivitetin ushtarako politik dhe atdhetar te tij -

: ''Gjoleka me plotë levendë (trima),''
: Dhe me mulla Lazo Fterrë,
: S’lanë fshat e s’lanë derë,
: Pa i nisur ku kanë nderë,
: Në luftë me osmanllerë,
: Jo në shkretëtirë të verdhë,
: Por në Delvinë, Gjirokastër e Zarelë,(i Kuçit)
: Si të parët më Skënderbenë.''

Pra nga vargjet del se ka qene udhëheqjes ne kryengritjen e Zenel Gjolekes, për nga shkalla e formimit ka pasur nivelin mulla (kupto një individ i fesë myslimane i shkolluar ne fenë dhe teologjinë mysliman si edhe ne ligjet perkate ste shenjta por është përdorur edhe nga hebrenjtë sefardine për një udhëheqjes shpirtëror fetar), vjen nga fshati [[Fterra]] dhe ka luftuar kundër pushtimit osman ne zonat e sipërpërmendura.

[[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XIX]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]]
[[Kategoria:Vdekje 1852]]</text>
      <sha1>2rdwf1omzw2lvyoivxnrxub6no8f2wk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001257</id>
      <parentid>3001256</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1204" sha1="8067ul9nty0wuelf1ff9513vngzyl9a" xml:space="preserve">'''Lazo Kofina''' bashkeluftetar per liri i [[Zenel Gjoleka]] ne kryengritjen e madhe fshatare e vitit 1847, ne kuadër te Kuvendit te Masaplikut (Vlorë, qershor 1847)

== Te dhënat ==
Te dhënat historike faktike janë te pakta por kenga popullore ka fiksuar shkollimin dhe prejardhjene tij si dhe aktivitetin ushtarako politik dhe atdhetar te tij -

: ''Gjoleka me plotë levendë (trima),''
: Dhe me mulla Lazo Fterrë,
: S’lanë fshat e s’lanë derë,
: Pa i nisur ku kanë nderë,
: Në luftë me osmanllerë,
: Jo në shkretëtirë të verdhë,
: Por në Delvinë, Gjirokastër e Zarelë,(i Kuçit)
: Si të parët më Skënderbenë.

Pra nga vargjet del se ka qene udhëheqjes ne kryengritjen e Zenel Gjolekes, për nga shkalla e formimit ka pasur nivelin mulla (kupto një individ i fesë myslimane i shkolluar ne fenë dhe teologjinë mysliman si edhe ne ligjet perkate ste shenjta por është përdorur edhe nga hebrenjtë sefardine për një udhëheqjes shpirtëror fetar), vjen nga fshati [[Fterra]] dhe ka luftuar kundër pushtimit osman ne zonat e sipërpërmendura.

[[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XIX]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]]
[[Kategoria:Vdekje 1852]]</text>
      <sha1>8067ul9nty0wuelf1ff9513vngzyl9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001337</id>
      <parentid>3001257</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zbulimi</username>
        <id>166213</id>
      </contributor>
      <origin>3001337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1252" sha1="qhng1fcihdxilkqxm2fi6j5nzpehq8w" xml:space="preserve">'''Lazo Kofina''' bashkëluftëtar shqiptar për liri i [[Zenel Gjoleka|Zenel Gjolekës]] në kryengritjen e madhe fshatare e vitit 1847, në kuadër të Kuvendit të Masaplikut (Vlorë, qershor 1847)

== Të dhënat ==
Te dhënat historike faktike janë të pakta por kënga popullore ka fiksuar shkollimin dhe prejardhjen e tij si dhe aktivitetin ushtarako politik dhe atdhetar të tij -

: ''Gjoleka me plotë levendë (trima),''
: Dhe me mulla Lazo Fterrë,
: S’lanë fshat e s’lanë derë,
: Pa i nisur ku kanë nderë,
: Në luftë me osmanllerë,
: Jo në shkretëtirë të verdhë,
: Por në Delvinë, Gjirokastër e Zarelë,(i Kuçit)
: Si të parët më Skënderbenë.

Pra nga vargjet del se ka qenë udhëheqjes në kryengritjen e Zenel Gjolekës, për nga shkalla e formimit ka pasur nivelin mulla (kupto një individ i fesë myslimane i shkolluar në fenë dhe teologjinë myslimane si edhe në ligjet përkatëse të shenjta por është përdorur edhe nga hebrenjtë sefardine për një udhëheqjes shpirtëror fetar), vjen nga fshati [[Fterra]] dhe ka luftuar kundër pushtimit osman në zonat e sipërpërmendura.

[[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XIX]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]]
[[Kategoria:Vdekje 1852]]</text>
      <sha1>qhng1fcihdxilkqxm2fi6j5nzpehq8w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001351</id>
      <parentid>3001337</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1247" sha1="begthicnni65lzw39ltz7ogh9p4kxcl" xml:space="preserve">'''Lazo Kofina''' bashkëluftëtar shqiptar për liri i [[Zenel Gjoleka|Zenel Gjolekës]] në kryengritjen e madhe fshatare e vitit 1847, në kuadër të Kuvendit të Masaplikut (Vlorë, qershor 1847)

== Të dhënat ==
Te dhënat historike faktike janë të pakta por kënga popullore ka fiksuar shkollimin dhe prejardhjen e tij si dhe aktivitetin ushtarako politik dhe atdhetar të tij -

&lt;poem&gt;
Gjoleka me plotë levendë (trima),
Dhe me mulla Lazo Fterrë,
S’lanë fshat e s’lanë derë,
Pa i nisur ku kanë nderë,
Në luftë me osmanllerë,
Jo në shkretëtirë të verdhë,
Por në Delvinë, Gjirokastër e Zarelë,(i Kuçit)
Si të parët më Skënderbenë.
&lt;/poem&gt;

Pra nga vargjet del se ka qenë udhëheqjes në kryengritjen e Zenel Gjolekës, për nga shkalla e formimit ka pasur nivelin mulla (kupto një individ i fesë myslimane i shkolluar në fenë dhe teologjinë myslimane si edhe në ligjet përkatëse të shenjta por është përdorur edhe nga hebrenjtë sefardine për një udhëheqjes shpirtëror fetar), vjen nga fshati [[Fterra]] dhe ka luftuar kundër pushtimit osman në zonat e sipërpërmendura.

[[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XIX]]
[[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]]
[[Kategoria:Vdekje 1852]]</text>
      <sha1>begthicnni65lzw39ltz7ogh9p4kxcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arthur Conan Doyle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129490</id>
    <revision>
      <id>3001088</id>
      <parentid>2946160</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18674" sha1="gmsmeculjojaf1tt3du0z247uxt0i2b" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| honorific_prefix = [[Sir]]
| name             = Arthur Conan Doyle
| honorific_suffix = [[Kalorësi i Hirit të Urdhrit të Shën Gjonit|KStJ]], [[Deputy lieutenant|DL]]
| image            = Conan doyle.jpg
| caption          =
| birth_name       = Arthur Ignatius Conan Doyle
| birth_date       = 22 maj 1859
| birth_place      = [[Edinburg]], Skoci
| death_date       = 7 korrik 1930 (71 vjet)
| death_place      = [[Crowborough]], [[Sussex]], Angli
| occupation       = {{Flatlist|
* Shkrimtar
* mjek
}}
| education        = [[Universiteti i Edinburgut]]
| genre            = {{Flatlist|
* [[Detective fiction]]
* fantazi
* fantashkencë
* romane historike
* jo-fiktiv
}}
| notableworks     = {{Plainlist|
* [[Canon of Sherlock Holmes|Stories of Sherlock Holmes]]
* ''[[The Lost World (roman i Conan Doyle)|The Lost World]]''
}}
| spouse           = {{ubl|
* {{marriage|Louisa Hawkins|1885|1906|end=vdiq}}
* {{marriage|Jean Leckie|1907}}
}}
| children         = 5, përfshrë [[Adrian Conan Doyle|Adrian]] dhe [[Jean Conan Doyle|Jean]]
| signature        = Arthur Conan Doyle Signature.svg
| website          = {{URL|www.conandoyleestate.com}}
| influences       = &lt;!-- Do not use this field without gaining consensus on talk page. See discussion there. --&gt;
| influenced       = &lt;!-- Do not use this field without gaining consensus on talk page. See discussion there. --&gt;
}}

'''Sir Arthur Ignatius Conan Doyle''' ([[22 maj]] [[1859]] - [[7 korrik]] [[1930]]) ishte një shkrimtar dhe mjek britanik. Ai krijoi personazhin [[Sherlock Holmes]] për ''[[A Study in Scarlet]]'' (1887), i pari nga katër romanet dhe pesëdhjetë e gjashtë tregime të shkurtra rreth Holmes dhe [[Dr. Watson]]. Historitë e Sherlock Holmes janë piketa në fushën e trillimeve kriminale.

Doyle ishte një shkrimtar produktiv; përveç tregimeve të Holmes, veprat e tij përfshijnë tregime fantastike dhe fantashkencë për [[Profesor Challenger]], dhe histori humoristike për ushtarin Napoleonik [[Brigadier Gerard]], si dhe drama, romanca, poezi, jo-fiction dhe romane historike. Një nga tregimet e shkurtra të hershme të Doyle, &quot;[[J. Habakuk Jephson's Statement]]&quot; (1884), ndihmoi në popullarizimin e misterit të Mary Celeste.

== Jeta e hershme ==
[[Skeda:Arthur Conan Doyle by Herbert Rose Barraud 1893.jpg|parapamje|Portreti i Doyle nga [[Herbert Rose Barraud]], 1893]]
Arthur Conan Doyle ka lindur më 22 maj 1859 në 11 Vendi Picardy, Edinburg, Skoci.&lt;ref Name=&quot;Brit&quot;&gt;{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/170563/Sir-Arthur-Conan-Doyle|title=Scottish Writer Best Known for His Creation of the Detective Sherlock Holmes|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|language=en|access-date=30 dhjetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090527072927/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/170563/Sir-Arthur-Conan-Doyle|archive-date=27 maj 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sir Arthur Conan Doyle Biography|url=http://www.sherlockholmesonline.org/biography/index.htm|publisher=sherlockholmesonline.org|language=en|access-date=13 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110202233118/http://www.sherlockholmesonline.org/Biography/index.htm|archive-date=2 shkurt 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Babai i tij, [[Charles Altamont Doyle]], ka lindur në Angli, me prejardhje [[Katolikët irlandezë|katolike irlandeze]], dhe nëna e tij, Maria (née Foley), ishte katolike irlandeze. Prindërit e tij u martuan në vitin 1855.&lt;ref&gt;Detajet e lindjes së Arthurit dhe vëllezërve të tij janë të paqarta. Disa burime thonë se ishin nëntë fëmijë, disa thonë dhjetë. Duket se tre vdiqën në fëmijëri. Shiko [[Owen Dudley Edwards]], &quot;Doyle, Sir Arthur Ignatius Conan (1859–1930)&quot;, ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2004; [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/170563/Sir-Arthur-Conan-Doyle ''Encyclopædia Britannica''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090527072927/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/170563/Sir-Arthur-Conan-Doyle |date=27 May 2009 }}; ''Arthur Conan Doyle: A Life in Letters'', Wordsworth Editions, 2007 p. viii; {{ISBN|978-1-84022-570-9}}.&lt;/ref&gt; Në vitin 1864 familja u shpërnda për shkak të alkoolizmit në rritje të Charles dhe fëmijët u strehuan përkohësisht nëpër Edinburg. Arthur strehoi me [[Mary Burton]], tezen e një miku, në Liberton Bank House në Gilmerton Road, ndërsa studionte në Newington Academy.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Liberton Bank House, 1, Gilmerton Road, Edinburgh|url=https://www.buildingsatrisk.org.uk/success-stories/900960|website=Register for Scotland: Buildings at Risk|language=en|access-date=28 prill 2020|archive-date=26 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726092537/https://www.buildingsatrisk.org.uk/success-stories/900960|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 1867, familja u mblodh përsëri dhe jetoi në banesa të mjerueshme banimi në 3 [[Sciennes Place]].&lt;ref Name=&quot;NDB&quot;&gt;Owen Dudley Edwards, &quot;Doyle, Sir Arthur Ignatius Conan (1859–1930)&quot;, ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2004.&lt;/ref&gt; Babai i Doyle vdiq në vitin 1893, në [[Crichton Campus|Crichton Royal]], [[Dumfries]], pas shumë vitesh sëmundje psikiatrike.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Lellenberg|first=Jon|author2=Stashower, Daniel|author3=Foley, Charles|title=Arthur Conan Doyle: A Life in Letters|url=https://archive.org/details/arthurconandoyle0000doyl|publisher=HarperPress|year=2007|language=en|isbn=978-0-00-724759-2|pages=[https://archive.org/details/arthurconandoyle0000doyl/page/8 8]–9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Stashower, pp. 20–21.&lt;/ref&gt; Duke filluar që në moshë të re, gjatë gjithë jetës së tij Doyle i shkroi letra nënës së tij dhe shumë prej tyre u ruajtën.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Arthur Conan Doyle: A Life in Letters|editor=Jon Lellenberg|editor2=Daniel Stashower|editor3=Charles Foley|publisher=[[HarperCollins]]|year=2008|language=en|isbn=978-0-00-724760-8|url=https://books.google.com/books?id=fOQRUOCV65kC}}&lt;/ref&gt;

I mbështetur nga xhaxhallarët e pasur, Doyle u dërgua në Angli, në shkollën përgatitore [[Shoqëria e Jezuit|jezuite]] [[Stonyhurst Saint Mary's Hall|Hodder Place]], [[Stonyhurst]] në Lancashire, në moshën 9-vjeçare (1868–70). Më pas ai vazhdoi në [[Stonyhurst College]], të cilin e ndoqi deri në vitin 1875. Ndërsa Doyle nuk ishte i pakënaqur në Stonyhurst, ai tha se nuk kishte kujtime të mira për të, sepse shkolla drejtohej mbi parimet mesjetare: të vetmet lëndë të mbuluara ishin elementet fillestare, [[retorika]], [[Gjeometria Euklidiane]], [[algjebra]] dhe klasikët.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|title=Arthur Conan Doyle: Beyond Baker Street|url=https://archive.org/details/arthurconandoyle0000pasc|last=Pascal|first=Janet|publisher=Oxford University Press|year=2000|isbn=0-19-512262-3|location=New York|language=en|pages=[https://archive.org/details/arthurconandoyle0000pasc/page/14 14]}}&lt;/ref&gt; Doyle komentoi më vonë në jetën e tij se ky sistem akademik mund të justifikohej vetëm &quot;me lutjen se çdo ushtrim, sado budalla në vetvete, formon një lloj [[dumbbell]] mendor me anë të të cilit dikush mund të përmirësojë mendjen&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ai gjithashtu e konsideroi shkollën të ashpër, duke vënë në dukje se, në vend të dhembshurisë dhe ngrohtësisë, ajo favorizonte kërcënimin e ndëshkimit trupor dhe poshtërimit ritual.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|title=The Scientific Sherlock Holmes: Cracking the Case with Science and Forensics|url=https://archive.org/details/scientificsherlo0000obri|last=O'Brien|first=James|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-979496-6|location=New York|language=en|pages=[https://archive.org/details/scientificsherlo0000obri/page/1 1]}}&lt;/ref&gt;

Nga viti 1875 deri më 1876, ai u arsimua në shkollën jezuite [[Stella Matutina (shkollë jezuite)|Stella Matutina]] në [[Feldkirch, Vorarlberg|Feldkirch]], Austri.&lt;ref name=&quot;NDB&quot; /&gt; Familja e tij vendosi që ai të kalonte një vit atje për të përsosur gjermanishten e tij dhe për të zgjeruar horizontet e tij akademike.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Adventures of Arthur Conan Doyle|last=Miller|first=Russell|publisher=Random House|year=2010|isbn=978-1-4070-9308-6|location=New York|language=en}}&lt;/ref&gt; Më vonë ai hodhi poshtë besimin katolik dhe u bë agnostik.&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Life and Times of Arthur Conan Doyle|year=2011|publisher=BookCaps Study Guides|language=en|isbn=978-1-62107-027-6|author=Golgotha Press|quote=In time, he would reject the Catholic religion and become an agnostic.}}&lt;/ref&gt; Një burim ia atribuoi largimin e tij nga feja kohës që kaloi në shkollën më pak strikte austriake.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Ai gjithashtu u bë më vonë një mistik spiritualist.&lt;ref&gt;Pascal, Janet B. (2000). ''Arthur Conan Doyle: Beyond Baker Street''. Oxford University Press. p. 139.&lt;/ref&gt;

== Jeta familjare ==
[[Skeda:Sir A. Conan Doyle and family LCCN2014715849 (cropped).jpg|parapamje|Doyle me familjen e tij 1923]]
Në vitin 1885 Doyle u martua me Louisa (nganjëherë e quajtur &quot;Touie&quot;) Hawkins (1857-1906). Ajo ishte vajza më e vogël e J. Hawkins, nga Minsterworth, Gloucestershire dhe motra e një prej pacientëve të Doyle. Louisa kishte [[tuberkuloz]].&lt;ref name=&quot;Leeman&quot;&gt;Leeman, Sue, &quot;Sherlock Holmes fans hope to save Doyle's house from developers&quot;, Associated Press, 28 July 2006.&lt;/ref&gt; Në vitin 1907, një vit pas vdekjes së Louisa, ai u martua me Jean Elizabeth Leckie (1874–1940). Ai ishte takuar dhe kishte rënë në dashuri me Jean në vitin 1897, por kishte mbajtur një marrëdhënie platonike me të ndërsa gruaja e tij e parë ishte ende gjallë, për shkak të besnikërisë ndaj saj.&lt;ref&gt;Janet B. Pascal (2000). ''Arthur Conan Doyle: Beyond Baker Street''. p. 95. Oxford University Press; {{ISBN|0195122623}}.&lt;/ref&gt; Jean e mbijetoi atë për dhjetë vjet dhe vdiq në Londër.&lt;ref&gt;[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/35171/page/2977 &quot;No. 35171&quot;] [[The London Gazette]]. 23 May 1941. p. 2977.&lt;/ref&gt;

Doyle kishte pesë fëmijë. Ai kishte dy me gruan e tij të parë: Mary Louise (1889–1976) dhe Arthur Alleyne Kingsley, i njohur si Kingsley (1892–1918). Ai kishte edhe tre të tjerë me gruan e tij të dytë: Denis Percy Stewart (1909–1955), i cili u bë burri i dytë i princeshës [[Gjeorgjia|gjeorgjiane]] [[Nina Mdivani]]; [[Adrian Conan Doyle|Adrian Malcolm]] (1910–1970); and [[Jean Conan Doyle|Jean Lena Annette]] (1912–1997).&lt;ref&gt;[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-air-commandant-dame-jean-conan-doyle-1295551.html &quot;Obituary: Air Commandant Dame Jean Conan Doyle&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018071230/https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-air-commandant-dame-jean-conan-doyle-1295551.html |date=18 October 2017 }}. ''The Independent''; retrieved 6 November 2012&lt;/ref&gt; Asnjë nga pesë fëmijët e Doyle nuk kishte fëmijë të tyre, kështu që ai nuk ka pasardhës të drejtpërdrejtë të gjallë.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/01/19/books/19sherlock.html|title=Heirs to Sherlock Holmes Face Web of Ownership Issues|last=Itzkoff|first=Dave|date=18 janar 2010|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309123306/http://www.nytimes.com/2010/01/19/books/19sherlock.html|archive-date=9 mars 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/film/mr-holmes/sherlock-copyright/|title=Who owns Sherlock Holmes?|work=The Telegraph|access-date=18 korrik 2017|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221193743/http://www.telegraph.co.uk/film/mr-holmes/sherlock-copyright/|archive-date=21 shkurt 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Vdekja ==
[[Skeda:Bundesarchiv Bild 102-10068, Schriftsteller Conan Doyle mit seinem Sohn.jpg|parapamje|upright|majtas|Doyle më 1930, viti i vdekjes së tij, me djalin e tij Adrian]]
[[Skeda:Doyle Arthur Conan grave.jpg|parapamje|upright|Varri i Doyle në [[Minstead]], [[Hampshire]]]]
Doyle u gjet duke shtrënguar gjoksin e tij në sallën e Windlesham Manor, shtëpinë e tij në [[Crowborough]], Sussex, më 7 korrik 1930. Ai vdiq nga një sulm në zemër në moshën 71-vjeçare. Fjalët e tij të fundit iu drejtuan gruas së tij: &quot;Ti je i mrekullueshëm.&quot;&lt;ref&gt;Stashower, p. 439.&lt;/ref&gt; Në kohën e vdekjes së tij, pati disa polemika në lidhje me vendin e varrimit të tij, pasi ai me sa duket nuk ishte i krishterë, duke e konsideruar veten spiritualist. Ai u varros për herë të parë më 11 korrik 1930 në kopshtin e trëndafilave në Windlesham. Në testamentin e tij, ai i la trashëgim £250 në vit [[Alfred Wood (kriketist)|Alfred Wood]], i cili kishte shërbyer si sekretar i tij privat që nga viti 1897.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000290/19410422/066/0004|title=Death of Major A. H. Wood|work=[[The News (Portsmouth)|Portsmouth Evening News]]|date=22 prill 1941|access-date=24 mars 2023|language=en|page=4|url-access=subscription|via=[[British Newspaper Archive]]}}&lt;/ref&gt;

Ai u varros më vonë së bashku me gruan e tij në oborrin e kishës [[Minstead]] në [[New Forest]], Hampshire.&lt;ref Name=&quot;NDB&quot; /&gt; Pllakat e gdhendura prej druri për kujtimin e tij dhe për kujtimin e gruas së tij, me origjinë nga kisha në Minstead, janë ekspozuar si pjesë e një ekspozite të Sherlock Holmes në Muzeun e Portsmouth.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.alamy.com/stock-photo-wooden-headstone-of-sir-arthur-conan-doyle-at-a-special-display--33668994.html|title=Stock Photo – Wooden headstone of Sir Arthur Conan-Doyle at a special display in the Town's museum. Portsmouth, Hampshire, UK|website=Alamy|language=en|access-date=15 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20220526215729/https://www.alamy.com/stock-photo-wooden-headstone-of-sir-arthur-conan-doyle-at-a-special-display-in-33668994.html|archive-date=26 maj 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.portsmouthcitymuseums.co.uk/|title=City Museums|website=www.portsmouthcitymuseums.co.uk|language=en|access-date=15 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321124742/http://www.portsmouthcitymuseums.co.uk/|archive-date=21 mars 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Epitafi në gurin e varrit të tij në oborrin e kishës lexon pjesërisht: &quot;Steel true/Blade straight/Arthur Conan Doyle/Knight/Patriot, Physician and man of letters&quot;.&lt;ref&gt;Johnson, Roy (1992). &quot;Studying Fiction: A Guide and Study Programme&quot;, p. 15. Manchester University Press; {{ISBN|0719033977}}.&lt;/ref&gt;

Një statujë nderon Doyle në Crowborough Cross në Crowborough, ku ai jetoi për 23 vjet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.librarything.com/author/doylearthurconan|title=Arthur Conan Doyle (1859–1930)|publisher=librarything.com|language=en|access-date=17 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006103629/http://www.librarything.com/author/doylearthurconan|archive-date=6 tetor 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ekziston një statujë e Sherlock Holmes në Picardy Place, Edinburgh, afër shtëpisë ku ka lindur Doyle.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.librarything.com/author/doylearthurconan|title=Arthur Conan Doyle (1859–1930)|publisher=librarything.com|language=en|access-date=17 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006103629/http://www.librarything.com/author/doylearthurconan|archive-date=6 tetor 2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; There is a statue of Sherlock Holmes in Picardy Place, [[Edinburgh]], close to the house where Doyle was born.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-19343195 &quot;Sherlock Holmes statue reinstated in Edinburgh after tram works&quot;], bbc.co.uk; retrieved 6 November 2012.&lt;/ref&gt;

== Nderimet dhe çmimet ==
: [[Skeda:Knight-Bachelor.ribbon.png|100px]] [[Knight Bachelor]] (1902)
: [[Skeda:Order of St John (UK) ribbon -vector.svg|100px]] Knight of Grace of the [[Most Venerable Order of the Hospital of Saint John of Jerusalem]] (1903)
: [[Skeda:Queens South Africa Medal BAR.svg|100px]] [[Queen's South Africa Medal]] (1901)
: [[Skeda:Cavaliere OCI BAR.svg|100px]] Knight of the [[Order of the Crown of Italy]] (1895)
: [[Skeda:Order of the Medjidie lenta.png|100px]] [[Order of the Medjidie]] – 2nd Class (Ottoman Empire) (1907)

== Referime ==
{{reflist}}

== Lexim më tutje ==
* Martin Booth (2000). ''The Doctor and the Detective: A Biography of Sir Arthur Conan Doyle''. Minotaur Books. {{ISBN|0-312-24251-4}}.
* [[John Dickson Carr]] (2003 edition, originally published in 1949). ''The Life of Sir Arthur Conan Doyle''. Carroll and Graf Publishers.
* [[Michael Dirda]] (2014). ''[[On Conan Doyle: or, The Whole Art of Storytelling]]''. Princeton University Press. {{ISBN|978-0691164120}}.
* Arthur Conan Doyle, [[Joseph McCabe]] (1920). [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.31175035156705;view=1up;seq=1 ''Debate on Spiritualism: Between Arthur Conan Doyle and Joseph McCabe'']. The Appeal's Pocket Series.
* Bernard M. L. Ernst, [[Hereward Carrington]] (1932). ''Houdini and Conan Doyle: The Story of a Strange Friendship''. Albert and Charles Boni, Inc.
* [[Margalit Fox]] (2018). ''Conan Doyle for the Defense''. Random House.
* Kelvin Jones (1989). ''Conan Doyle and the Spirits: The Spiritualist Career of Sir Arthur Conan Doyle''. Aquarian Press.
* Jon Lellenberg, Daniel Stashower, Charles Foley (2007). ''Arthur Conan Doyle: A Life in Letters''. HarperPress. {{ISBN|978-0-00-724759-2}}
* [[Andrew Lycett]] (2008). ''The Man Who Created Sherlock Holmes: The Life and Times of Sir Arthur Conan Doyle''. Free Press. {{ISBN|0-7432-7523-3}}.
* [[Russell Miller]] (2008). ''The Adventures of Arthur Conan Doyle: A Biography''. Thomas Dunne Books.
* Pierre Nordon (1967). ''Conan Doyle: A Biography''. Holt, Rinehart and Winston.
* [[Ronald Pearsall]] (1977). ''Conan Doyle: A Biographical Solution''. Littlehampton Book Services Ltd.
* [[Massimo Polidoro]] (2001). ''Final Séance: The Strange Friendship Between Houdini and Conan Doyle''. Prometheus Books. {{ISBN|978-1-57392-896-0}}.
* [[Daniel Stashower]] (2000). ''Teller of Tales: The Life of Arthur Conan Doyle''. Penguin Books. {{ISBN|0-8050-5074-4}}.

{{DEFAULTSORT:Doyle, Arthur Conan}}
[[Kategoria:Lindje 1859]]
[[Kategoria:Vdekje 1930]]
[[Kategoria:Romancierë britanikë të shekullit të 19-të]]
[[Kategoria:Mjekë skocezë të shekullit të 19-të]]
[[Kategoria:Shkrimtarë skocezë të shekullit të 19-të]]
[[Kategoria:Romancierë britanikë të shekullit të 20-të]]
[[Kategoria:Mjekë skocezë të shekullit të 20-të]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Edinburgut]]</text>
      <sha1>gmsmeculjojaf1tt3du0z247uxt0i2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berta Loran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132972</id>
    <revision>
      <id>3001110</id>
      <parentid>2828929</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1536" sha1="7he8vmhuh9mbob3i0lj3znhi9w6cwu0" xml:space="preserve">'''Berta Loran''', lindi më [[23 Mars|23 mars]] të vitit, [[1926]] në Varsóvia, [[Polonia]], është aktore braziliane.

== Filmografia ==
* [[1966]] - ''[[Bairro Feliz]]''
* [[1967]] - ''[[Riso Sinal Aberto]]''
* [[1968]] - ''[[Balança Mas Não Cai]]''
* [[1970]] - ''[[Faça Humor, Não Faça Guerra]]''
* [[1972]] - ''[[Uau, a Companhia]]''
* [[1973]] - ''[[Satiricom]]''
* [[1976]] - ''[[Planeta dos Homens]]'' - Aurélia
* [[1981]] - ''[[Viva o Gordo]]''
* [[1983]] - ''[[A Festa É Nossa]]''
* [[1983]] - ''[[Guerra dos Sexos]]'' - Pepa Souza
* [[1984]] - ''[[Amor com Amor se Paga]]'' - Frosina
* [[1984]] - ''[[Humor Livre]]''
* [[1990]] - ''[[Escolinha do Professor Raimundo]]'' - Manoela D'Além-Mar
* [[1991]] - ''[[Estados Anysios de Chico City]]''
* [[1994]] - ''[[Escolinha do Professor Raimundo]]'' - Dona Sara Rebeca Alencar
* [[1995]] - ''[[Você Decide]]'' - ''O Príncipe Desencantado''
* [[1996]] - ''[[Chico Total]]''
* [[1999]] - ''[[Chiquinha Gonzaga]]'' - Beata
* [[1999]] - ''[[Torre de Babel]]'' - Sara
* [[2001]] - ''[[Escolinha do Professor Raimundo]]'' - Sara Rebeca
* [[2005]] - ''[[Zorra Total]]'' - Maria
* [[2008]] - ''[[Ciranda de Pedra]]'' - Jurada do Miss Suéter
* [[2009]] - ''[[Cama de Gato]]'' - Loló
* [[2010]] - ''[[Ti Ti Ti]]'' - Dona Soledad
* [[2011]] - ''[[Cordel Encantado]]'' - Rainha-Mãe Efigênia
* [[2012]] - ''[[A Grande Família]]'' - Dona Vilma

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0520326|emri=Berta Loran}}

[[Kategoria:Aktorë brazilianë]]
[[Kategoria:Lindje 1926]]</text>
      <sha1>7he8vmhuh9mbob3i0lj3znhi9w6cwu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luis Felipe Tovar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133774</id>
    <revision>
      <id>3001254</id>
      <parentid>2271394</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3739" sha1="n8m9zjc2x4ib82qm1gqwwtbc60f2lqh" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Luis Felipe Tovar
| image = Luis Felipe Tovar.jpg
| title = Luis Felipe Tovar
| birth_date = 31 dhjetor 1961
| birth_place = [[Puebla]], [[Meksika|Meksikë]]
| death_date = 
| death_place = 
| filma të shquar = [[Për Ty]]
| nationality = Meksikan
}}
'''Luis Felipe Tovar''' (lindi më 31 dhjetor 1961) është mësues dhe aktor meksikan. 

Ai ka studiuar në Shkollën e Teatrit të Artit, Shkollën Ndërkombëtare të Filmit dhe në Shkollën e Havanës. Ai ka fituar tri herë [[Çmimi Ariel|Çmimin Ariel]]: 1993, ''Principio y Fin'', 1995, ''El Callejón de los Milagros'' dhe 1997, ''Sin remitente''.

Në vitin 2003, ai e la shkollën për ta hapur një lokal, ku shumica e klientëve janë homoseksualë. Ai ka një djalë me emrin Tadeo dhe një vajzë me emrin Fernanda.

==Telenovelat==
* ''[[Corazón en condominio]] (2013-2014)- Álvaro Domínguez''
* ''[[I burgosuri i dashurisë]]'' (2012)- Alfredo Linares
* ''[[Pobre rico, pobre]]'' (2008-2009)- Leónidas Galindo
* ''[[Montecristo (telenovelë)|Montecristo]]'' (2006-2007)- Ramón
* ''[[Los Sánchez]]'' (2004-2006)- Adalberto &quot;Tito&quot; Sánchez 
* ''[[Për Ty]] (2002)- Coronado
* ''[[Cuando seas mia]]'' (2001-2002)- Miguel Tejeiros y Caballero
* ''[[Si Dios me quita la vida]]'' (1995) - Gregorio &quot;Goyo&quot; Jiménez

==Filmat==
*Lo peor de los deseos (2014)
*La guerra del café (2013)
*Suave patria (2012)
*Llamando a un ángel (2008)
*El carnaval de Sodoma (2006)
*El bulto para presidente (2005)
*Gente común (2006)
*Una de balazos (2005) .... El Carnal
*Don de Dios (2005)....Jorge, alias &quot;El Diablo&quot;
*Isy (2005)
*Ver, oír y callar (2005)
*Superhéroe (2004), cortometraje
*7 mujeres, un homosexual y Carlos (2004) .... Jefe
*@Festivbercine.ron (2004)
*Un diluvio (2004)
*Ciudad de perros (2004)
*La mudanza (2003)
*Fantasías (2003) .... Miguel
*La hija del caníbal (2003) .... Borracho
*Pandillero traficante (2003)
*Esclavo y amo (2003) .... Ricardo
*Asesinato en lunes de carnaval (2002)
*La virgen de la lujuria (2002) .... Nacho
*Vivir mata (2002) .... Chepe
*Barrio 13, Part 2 (2002)
*Atlético San Pancho (2001) .... Claudio
*De la calle (2001) .... Chicharra
*The Mexican (2001)
*Santo: Infraterrestre (2001) .... Comandante Sarmiento
*Nuria y el fantasma (2001)
*Buitres al acecho (2001)
*La perdición de los hombres (2000)
*Así es la vida (2000) .... Nicolás
*Beat (2000) .... Sargento de los federales
*Barrio 13 al desnudo (2000)
*El carretonero(2000)
*Entre la tarde y la noche (1999)
*Santitos (1999) .... Doroteo
*Circuito interior (1999)
*Todo el poder (1999) .... Comandante Eleuterio 'Elvis' Quijano
*Superstition (1999) .... Pachu Cocodrilo
*Maldito amor: Demasiado tarde (1999)
*Luces de la noche (1998)
*Justo como en una película porno (1998)
*Mujer ladina (1998)
*Wash and Wear (1998)
*Men with Guns (1997) .... Barbero
*Los vuelcos del corazón (1996)
*La nave de los sueños (1996)
*Parejas (1996)
*Victoria (1996)
*Overkill (1996) .... Recepcionista
*La ley de las mujeres (1995) .... Mario
*Sin remitente (1995) .... Luis Felipe
*Bienvenido-Welcome (1995) .... José Molina/León de la Lama
*Dos crímenes (1995) .... Invitado 1
*El callejón de los milagros (1995) .... Güicho
*Félix, como el gato (1995)
*Cilantro y perejil (1995) .... Pablo
*La orilla de la tierra (1994)
*Principio y fin (1993) .... César
*Se equivocó la cigüeña (1993)
*El bulto (1992) .... Alfonso
*Ciudad de ciegos (1991) .... Gandalla
*¿Cómo fui a enamorarme de ti? (1991)
*Futuro sangriento (1991)
*La ciudad al desnudo (1989) .... El King
*Un verano para la ballena (1988)
*El misterio de la araña (1986)
*Tacos de oro (1985) .... Marciano

[[Kategoria:Lindje 1961]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë meksikanë]]</text>
      <sha1>n8m9zjc2x4ib82qm1gqwwtbc60f2lqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001255</id>
      <parentid>3001254</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3741" sha1="gph0z32swrx3bap2you25dqxihahohc" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Luis Felipe Tovar
| image = Luis Felipe Tovar.jpg
| title = Luis Felipe Tovar
| birth_date = 31 dhjetor 1961
| birth_place = [[Puebla]], [[Meksika|Meksikë]]
| death_date = 
| death_place = 
| filma të shquar = [[Për Ty]]
| nationality = Meksikan
}}
'''Luis Felipe Tovar''' (lindi më 31 dhjetor 1961) është mësues dhe aktor meksikan. 

Ai ka studiuar në Shkollën e Teatrit të Artit, Shkollën Ndërkombëtare të Filmit dhe në Shkollën e Havanës. Ai ka fituar tri herë [[Çmimi Ariel|Çmimin Ariel]]: 1993, ''Principio y Fin'', 1995, ''El Callejón de los Milagros'' dhe 1997, ''Sin remitente''.

Në vitin 2003, ai e la shkollën për ta hapur një lokal, ku shumica e klientëve janë homoseksualë. Ai ka një djalë me emrin Tadeo dhe një vajzë me emrin Fernanda.

==Telenovelat==
* ''[[Corazón en condominio]] (2013-2014)- Álvaro Domínguez''
* ''[[I burgosuri i dashurisë]]'' (2012)- Alfredo Linares
* ''[[Pobre rico, pobre]]'' (2008-2009)- Leónidas Galindo
* ''[[Montecristo (telenovelë)|Montecristo]]'' (2006-2007)- Ramón
* ''[[Los Sánchez]]'' (2004-2006)- Adalberto &quot;Tito&quot; Sánchez 
* ''[[Për Ty]] (2002)- Coronado''
* ''[[Cuando seas mia]]'' (2001-2002)- Miguel Tejeiros y Caballero
* ''[[Si Dios me quita la vida]]'' (1995) - Gregorio &quot;Goyo&quot; Jiménez

==Filmat==
*Lo peor de los deseos (2014)
*La guerra del café (2013)
*Suave patria (2012)
*Llamando a un ángel (2008)
*El carnaval de Sodoma (2006)
*El bulto para presidente (2005)
*Gente común (2006)
*Una de balazos (2005) .... El Carnal
*Don de Dios (2005)....Jorge, alias &quot;El Diablo&quot;
*Isy (2005)
*Ver, oír y callar (2005)
*Superhéroe (2004), cortometraje
*7 mujeres, un homosexual y Carlos (2004) .... Jefe
*@Festivbercine.ron (2004)
*Un diluvio (2004)
*Ciudad de perros (2004)
*La mudanza (2003)
*Fantasías (2003) .... Miguel
*La hija del caníbal (2003) .... Borracho
*Pandillero traficante (2003)
*Esclavo y amo (2003) .... Ricardo
*Asesinato en lunes de carnaval (2002)
*La virgen de la lujuria (2002) .... Nacho
*Vivir mata (2002) .... Chepe
*Barrio 13, Part 2 (2002)
*Atlético San Pancho (2001) .... Claudio
*De la calle (2001) .... Chicharra
*The Mexican (2001)
*Santo: Infraterrestre (2001) .... Comandante Sarmiento
*Nuria y el fantasma (2001)
*Buitres al acecho (2001)
*La perdición de los hombres (2000)
*Así es la vida (2000) .... Nicolás
*Beat (2000) .... Sargento de los federales
*Barrio 13 al desnudo (2000)
*El carretonero(2000)
*Entre la tarde y la noche (1999)
*Santitos (1999) .... Doroteo
*Circuito interior (1999)
*Todo el poder (1999) .... Comandante Eleuterio 'Elvis' Quijano
*Superstition (1999) .... Pachu Cocodrilo
*Maldito amor: Demasiado tarde (1999)
*Luces de la noche (1998)
*Justo como en una película porno (1998)
*Mujer ladina (1998)
*Wash and Wear (1998)
*Men with Guns (1997) .... Barbero
*Los vuelcos del corazón (1996)
*La nave de los sueños (1996)
*Parejas (1996)
*Victoria (1996)
*Overkill (1996) .... Recepcionista
*La ley de las mujeres (1995) .... Mario
*Sin remitente (1995) .... Luis Felipe
*Bienvenido-Welcome (1995) .... José Molina/León de la Lama
*Dos crímenes (1995) .... Invitado 1
*El callejón de los milagros (1995) .... Güicho
*Félix, como el gato (1995)
*Cilantro y perejil (1995) .... Pablo
*La orilla de la tierra (1994)
*Principio y fin (1993) .... César
*Se equivocó la cigüeña (1993)
*El bulto (1992) .... Alfonso
*Ciudad de ciegos (1991) .... Gandalla
*¿Cómo fui a enamorarme de ti? (1991)
*Futuro sangriento (1991)
*La ciudad al desnudo (1989) .... El King
*Un verano para la ballena (1988)
*El misterio de la araña (1986)
*Tacos de oro (1985) .... Marciano

[[Kategoria:Lindje 1961]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë meksikanë]]</text>
      <sha1>gph0z32swrx3bap2you25dqxihahohc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001318</id>
      <parentid>3001255</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3741" sha1="bwbpk39nlnq6slj6dwvf0uxrbiy7bhu" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Luis Felipe Tovar
| image = Luis Felipe Tovar.jpg
| title = Luis Felipe Tovar
| birth_date = 31 dhjetor 1961
| birth_place = [[Puebla]], [[Meksika|Meksikë]]
| death_date = 
| death_place = 
| filma të shquar = [[Për Ty]]
| nationality = Meksikan
}}
'''Luis Felipe Tovar''' (lindi më 31 dhjetor 1961) është mësues dhe aktor meksikan. 

Ai ka studiuar në Shkollën e Teatrit të Artit, Shkollën Ndërkombëtare të Filmit dhe në Shkollën e Havanës. Ai ka fituar tri herë [[Çmimi Ariel|Çmimin Ariel]]: 1993, ''Principio y Fin'', 1995, ''El Callejón de los Milagros'' dhe 1997, ''Sin remitente''.

Në vitin 2003, ai e la shkollën për ta hapur një lokal, ku shumica e klientëve janë homoseksualë. Ai ka një djalë me emrin Tadeo dhe një vajzë me emrin Fernanda.

==Telenovelat==
* ''[[Corazón en condominio]]'' (2013-2014)- Álvaro Domínguez
* ''[[I burgosuri i dashurisë]]'' (2012)- Alfredo Linares
* ''[[Pobre rico, pobre]]'' (2008-2009)- Leónidas Galindo
* ''[[Montecristo (telenovelë)|Montecristo]]'' (2006-2007)- Ramón
* ''[[Los Sánchez]]'' (2004-2006)- Adalberto &quot;Tito&quot; Sánchez 
* ''[[Për Ty]]'' (2002)- Coronado
* ''[[Cuando seas mia]]'' (2001-2002)- Miguel Tejeiros y Caballero
* ''[[Si Dios me quita la vida]]'' (1995) - Gregorio &quot;Goyo&quot; Jiménez

==Filmat==
*Lo peor de los deseos (2014)
*La guerra del café (2013)
*Suave patria (2012)
*Llamando a un ángel (2008)
*El carnaval de Sodoma (2006)
*El bulto para presidente (2005)
*Gente común (2006)
*Una de balazos (2005) .... El Carnal
*Don de Dios (2005)....Jorge, alias &quot;El Diablo&quot;
*Isy (2005)
*Ver, oír y callar (2005)
*Superhéroe (2004), cortometraje
*7 mujeres, un homosexual y Carlos (2004) .... Jefe
*@Festivbercine.ron (2004)
*Un diluvio (2004)
*Ciudad de perros (2004)
*La mudanza (2003)
*Fantasías (2003) .... Miguel
*La hija del caníbal (2003) .... Borracho
*Pandillero traficante (2003)
*Esclavo y amo (2003) .... Ricardo
*Asesinato en lunes de carnaval (2002)
*La virgen de la lujuria (2002) .... Nacho
*Vivir mata (2002) .... Chepe
*Barrio 13, Part 2 (2002)
*Atlético San Pancho (2001) .... Claudio
*De la calle (2001) .... Chicharra
*The Mexican (2001)
*Santo: Infraterrestre (2001) .... Comandante Sarmiento
*Nuria y el fantasma (2001)
*Buitres al acecho (2001)
*La perdición de los hombres (2000)
*Así es la vida (2000) .... Nicolás
*Beat (2000) .... Sargento de los federales
*Barrio 13 al desnudo (2000)
*El carretonero(2000)
*Entre la tarde y la noche (1999)
*Santitos (1999) .... Doroteo
*Circuito interior (1999)
*Todo el poder (1999) .... Comandante Eleuterio 'Elvis' Quijano
*Superstition (1999) .... Pachu Cocodrilo
*Maldito amor: Demasiado tarde (1999)
*Luces de la noche (1998)
*Justo como en una película porno (1998)
*Mujer ladina (1998)
*Wash and Wear (1998)
*Men with Guns (1997) .... Barbero
*Los vuelcos del corazón (1996)
*La nave de los sueños (1996)
*Parejas (1996)
*Victoria (1996)
*Overkill (1996) .... Recepcionista
*La ley de las mujeres (1995) .... Mario
*Sin remitente (1995) .... Luis Felipe
*Bienvenido-Welcome (1995) .... José Molina/León de la Lama
*Dos crímenes (1995) .... Invitado 1
*El callejón de los milagros (1995) .... Güicho
*Félix, como el gato (1995)
*Cilantro y perejil (1995) .... Pablo
*La orilla de la tierra (1994)
*Principio y fin (1993) .... César
*Se equivocó la cigüeña (1993)
*El bulto (1992) .... Alfonso
*Ciudad de ciegos (1991) .... Gandalla
*¿Cómo fui a enamorarme de ti? (1991)
*Futuro sangriento (1991)
*La ciudad al desnudo (1989) .... El King
*Un verano para la ballena (1988)
*El misterio de la araña (1986)
*Tacos de oro (1985) .... Marciano

[[Kategoria:Lindje 1961]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë meksikanë]]</text>
      <sha1>bwbpk39nlnq6slj6dwvf0uxrbiy7bhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Njerëzit janë si retë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137134</id>
    <revision>
      <id>3001141</id>
      <parentid>2408077</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1937" sha1="0kzgccwuc24vr96y2ycjdqtyesuqp0v" xml:space="preserve">
[[Skeda:Suleman Mato Njerëzit janë si retë.jpg|parapamje|Njerëzit janë si retë]]
'''Njerëzit janë si retë''' roman, Autori: [[Sulejman Mato]]. Botuesi: Toena. Faqet e librit 280.

== Të dhëna ==
Libri botohet në 2010  në Tiranë nga 'Toena'me formatin 20.cm me 13 cm me një tirazh prej 1000 kopje. Me 227 faqe  dhe një sërë informacionesh per botimet e [[Sulejman Mato]]s.

== Përmbajtja ==
Autori nis me motivin e nje poezie:
 '''Njerëzit janë si retë...'''
... '''që u ngjanë reve'''''''

Pa llogaritur &quot;post sriptum&quot; dhe &quot;intermexon&quot; romani ka pesë krerë. Një seri kapitujsh ndjekin fillin e jetës dhe  vazhdimësisë.


=== Të dhëna për personazhet ===

== Vlera ==


=== Gjuha ===
Gjuha karakterizohet nga një rredhshmëri rrëfimi 


=== Pragraf ===
Në kapitullin '
Zitat f 117:'

el. 0ra 12.15 Sot gjatë gjithë ditës më ka kapluar një mërzi e thellë, një mërzi pa shkak, e shoqëruar dhe me një mungesë oreksi; është një mërzi, që më ka pushtuar jo vetëm trurin dhe shpirtin tim melankolik, por më ka kaluar gjer në stomak. Mos ndoshta kjo mërzi vjen nga pasiguria që kam për jetën, nga papunësia, nga kjo jetë bosh, vetëm me një të kaluar iluzioniste, pa të ardhme, madje edhe pa të tashme. Kjo mërzi më rëndon në shpirt si ajo reja e zezë, që është ulur shumë poshtë. Nganjëherë ajo më bllokon edhe të menduarit, edhe të shijuarit, edhe të ecurit, dhe unë e quaj veten një njeri bosh dhe kam neveri nga vetja pikërisht pse nuk jam i aftë për t’u bërë një njeri praktik, si të tjerët. Hera-herës ngushëlloj veten, përdor një farë autosugjestioni. Ariani i parë qorton Arianin e dytë: &quot;Dëgjo, nuk duhet ta vrasësh shumë mendjen, se plakesh shpejt! Nuk e ka nxjerrë kot populli shprehjen &quot;gjysma e mijës është pesëqind&quot;.

[[Kategoria:Romane shqiptare]][[Kategoria:libër]]
[[Kategoria:Sulejman Mato]] [[Kategoria:letërsi]]</text>
      <sha1>0kzgccwuc24vr96y2ycjdqtyesuqp0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001355</id>
      <parentid>3001141</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="eeh5exwog0lbckwrutull46c3dmfylt" xml:space="preserve">
[[Skeda:Suleman Mato Njerëzit janë si retë.jpg|parapamje|Njerëzit janë si retë]]
'''Njerëzit janë si retë''' roman, Autori: [[Sulejman Mato]]. Botuesi: Toena. Faqet e librit 280.

== Të dhëna ==
Libri botohet në 2010  në Tiranë nga 'Toena'me formatin 20.cm me 13 cm me një tirazh prej 1000 kopje. Me 227 faqe  dhe një sërë informacionesh per botimet e [[Sulejman Mato]]s.

== Përmbajtja ==
Autori nis me motivin e nje poezie:
&lt;poem&gt;
Njerëzit janë si retë...
... që u ngjanë reve
&lt;/poem&gt;

Pa llogaritur &quot;post sriptum&quot; dhe &quot;intermexon&quot; romani ka pesë krerë. Një seri kapitujsh ndjekin fillin e jetës dhe  vazhdimësisë.


=== Të dhëna për personazhet ===

== Vlera ==


=== Gjuha ===
Gjuha karakterizohet nga një rredhshmëri rrëfimi 


=== Pragraf ===
Në kapitullin '
Zitat f 117:'

el. 0ra 12.15 Sot gjatë gjithë ditës më ka kapluar një mërzi e thellë, një mërzi pa shkak, e shoqëruar dhe me një mungesë oreksi; është një mërzi, që më ka pushtuar jo vetëm trurin dhe shpirtin tim melankolik, por më ka kaluar gjer në stomak. Mos ndoshta kjo mërzi vjen nga pasiguria që kam për jetën, nga papunësia, nga kjo jetë bosh, vetëm me një të kaluar iluzioniste, pa të ardhme, madje edhe pa të tashme. Kjo mërzi më rëndon në shpirt si ajo reja e zezë, që është ulur shumë poshtë. Nganjëherë ajo më bllokon edhe të menduarit, edhe të shijuarit, edhe të ecurit, dhe unë e quaj veten një njeri bosh dhe kam neveri nga vetja pikërisht pse nuk jam i aftë për t’u bërë një njeri praktik, si të tjerët. Hera-herës ngushëlloj veten, përdor një farë autosugjestioni. Ariani i parë qorton Arianin e dytë: &quot;Dëgjo, nuk duhet ta vrasësh shumë mendjen, se plakesh shpejt! Nuk e ka nxjerrë kot populli shprehjen &quot;gjysma e mijës është pesëqind&quot;.

[[Kategoria:Romane shqiptare]][[Kategoria:libër]]
[[Kategoria:Sulejman Mato]] [[Kategoria:letërsi]]</text>
      <sha1>eeh5exwog0lbckwrutull46c3dmfylt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rrahman Fetahu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137635</id>
    <revision>
      <id>3001045</id>
      <parentid>2030169</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="516r3qqhwlbpbtn7rjs13yw15nkyloz" xml:space="preserve">'''Rrahman Fetahu''' u lind më [[19 Maj|20 Maj]] [[1977]] në [[Prishtinë]],[[Kosovë]] është aktor,regjisor dhe humorist shqiptar nga [[Kosova]].

==Grupi humoristik &quot;UJQIT&quot; 2010-==

Rrahman Fetahu ka luajtur te grupi humoristik &quot;Ujqit&quot; nga viti 2010 e luan akoma.

==Grupi humoristik &quot;TIGRAT&quot; 2011-==

Rrahman Fetahu më 2011 krijoj grupin humoristik &quot;Tigrat&quot; prodhuar nga Amol TV, ku shfaqen edhe vet. Ata vazhdojnë të xhirohen edhe në ditët e sotme.

==Filmat== 
*1996 [[Kamber Rahmetlija]]
*2010 [[VAKTI E HAN KASHTEN]]
* 2014 [[AZEMI]]

==Referime==
https://www.youtube.com/channel/UCc1ZJ9zcfpES1F4izcJdz4A

https://plus.google.com/101384045971421223750/about</text>
      <sha1>516r3qqhwlbpbtn7rjs13yw15nkyloz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdoruesi diskutim:Klein Muçi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>137905</id>
    <revision>
      <id>3000944</id>
      <parentid>2996811</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T13:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>56618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-26 */ pjesë e re</comment>
      <origin>3000944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55722" sha1="g0onomoav6xgq4rzvcaedynzska6u8y" xml:space="preserve">{{wikibreak}}

'''Gjatë stinës së verës aktiviteti im në projekt mund të jetë i ulët. Për ndihmë mund të shkoni te një administrator tjetër nga lista [[Special:ListUsers/sysop|këtu]].'''

'''During the summer season my activity in this project may be lower than usual. If you need help with anything you may want to go to another admin from this [[Special:ListUsers/sysop|list]].'''

{{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}}

==Stampa:Infobox Komunat franceze==

Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name &quot;module&quot; as the template must be waiting for &quot;moduli&quot;. I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST)

:@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria &quot;Faqet me harta&quot;|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST)
::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST)
:::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly.
:::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time.
:::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST)
::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST)
::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST)
:::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST)

==Stampa:Carte communes limitrophes==
It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST)

:@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18 maj 2026 22:21 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 --&gt;

== Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) ==

Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST)

:@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin &quot;Redakto/Edit&quot; (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST)

== Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova ==

Greetings Mr. Klein Muçi 

Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance.  Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania

ALBANIAN Governmental Agency

https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies.

'''Institutin Topografik të Ushtris'''ë

Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy

https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps

see also

https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps


The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]].

https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true

Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as &quot;2007 20 CM&quot; or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations.

Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece.

•          Neutrality: Removes unsubstantiated &quot;Albanian perspectives&quot; of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti).

•          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone.

Thank you for your attention, Mr.  Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter.

Facts are Sacred Comments are Free


[[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST)

:@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings,
:I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized.
:In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well.
:Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST)

== Sharat ==

hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&amp;#126;2026-31112-89|&amp;#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&amp;#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST)

:@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 25 maj 2026 23:52 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 --&gt;

== Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) ==

Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Eni.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;Sukthi.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Durrës&lt;/span&gt;]]'''&lt;sup&gt;[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;'''Shqiptar'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 28 maj 2026 02:54 (CEST)

:@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST)
:Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Eni.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;Sukthi.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Durrës&lt;/span&gt;]]'''&lt;sup&gt;[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;'''Shqiptar'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 1 qershor 2026 17:21 (CEST)

== This Month in Education: May 2026 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt;This Month in Education&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;&quot;&gt; Volume 15 • Issue 5 • May 2026&lt;/span&gt;

&lt;div style=&quot;border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;&quot;&gt;In This Issue&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;&quot;&gt;
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News &amp; Activities|Wikimedia MKD's Education News &amp; Activities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&amp;oldid=30604297 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed &quot;Community&quot; tab and a personalized &quot;For You&quot; tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 1 qershor 2026 23:08 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30613639 --&gt;

== Books &amp; Bytes – Issue 74 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; &lt;div style = &quot;font-size: 1.5em; margin: 0 100px&quot;&gt; [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]&lt;/div&gt; &lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif&quot;&gt;'''The Wikipedia Library''': ''Books &amp; Bytes''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt; Issue 74, March–April 2026 &lt;/div&gt; &lt;div style = &quot;margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em&quot;&gt; 
* New partnership: Swissdox
* User survey results
&lt;big&gt;'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/March-April 2026|Read the full newsletter]]'''&lt;/big&gt; &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; &lt;small&gt;Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 2 qershor 2026 12:35 (CEST)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&amp;oldid=30576650 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 8 qershor 2026 23:29 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15 qershor 2026 18:48 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 qershor 2026 15:05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;</text>
      <sha1>g0onomoav6xgq4rzvcaedynzska6u8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Libri i portave</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138002</id>
    <revision>
      <id>3001042</id>
      <parentid>2769226</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3724" sha1="r13ynvlw21qp4ci2wg60qkf8pln4k8r" xml:space="preserve">'''Libri i Portave'''  është një [[tekstet e lashta egjiptiane funerali|Teksti lashtë egjiptian funerale]]sh  që daton nga [[Mbretëria e Re]].  Ai rrëfen kalimin e një të sapo vdekur [[Soul (shpirti)|shpirtit]] në botën tjetër, që korrespondon me udhëtimin e [[Dielli]] pse [[thirrësish|underworld]] gjatë orëve të natës. Shpirti është e nevojshme për të kaluar edhe pse një seri e 'portat' në faza të ndryshme në udhëtim. Çdo portë është i lidhur me një perëndeshë të ndryshme, dhe kërkon që ndjeri njohin karakterin e veçantë të kësaj hyjnie. Teksti nënkupton që disa njerëz do të kalojë nëpër të padëmtuara, por që të tjerët do të vuajë dënimin në një [[liqenin e zjarrit.]]

[[File:Egyptian races.jpg|thumb|right|250px|Katër racat e botës: një [[Ancient Libya|Libian]], një [[Nubia]]n, një [[Syrian]], dhe një [[Ancient Egypt|Egjyptian]]. Një pasqyrim artistik, bazuar në një afresk nga varri i [[Seti I]].]]
[[File:From Richard Lepsius - Ethnic groups &quot;Table Nations&quot; portrayed in the Book of Gates, 4th Division, 5th Hour, Tomb of Seti I.jpg|thumb|right|250px|Një pasqyrim tjetër.]]

== Kategoritë ==
 
Pjesa më e famshme e Librit'' e'' Gates sot referohet racave të ndryshme të njerëzimit të njohura për [[Egjiptasit]], ndarë ato deri në katër kategori që tani janë të etiketuara konvencionalisht &quot;egjiptasit&quot;, &quot;[[semit|Asiatics]] &quot;,&quot; [[Libia Ancient|Libianët]] &quot;, dhe&quot; [[Nubians]] &quot;. Këto janë përshkruar në procesion hyn në botën tjetër.

Teksti dhe imazhet që lidhen me Librin e Portave shfaqet në varret e shumta të Mbretërisë së Re, duke përfshirë të gjitha varret faraonike mes [[Horemheb]] dhe [[Ramesses VII]]. Ata gjithashtu paraqiten në [[TT1|Varri]] e [[Sennedjem]], një punëtor në fshatin [[Deir el-Medina]], fshati i lashtë i artistëve dhe mjeshtrit që ndërtuan varret faraonike në [[NEW Bashkuar]].

Të perëndesha e listuara në Librin e Gates'''' secili të ketë tituj të ndryshëm, dhe veshin rroba me ngjyra të ndryshme, por janë identike në të gjitha aspektet e tjera, i veshur me një yll me pesë cepa mbi kokat e tyre. Shumica e perëndeshave janë specifike për Librin'' e'' Gates, dhe nuk duket gjëkundi tjetër në [[mitologjia egjiptiane]], dhe kështu ajo ka qenë sugjeruar se Libri i Gates'''' origjinën thjesht si një sistem për përcaktimin e kohës gjatë natës, me perëndeshë në çdo portë qenë një përfaqësim i yllit kryesor që paraqitet gjatë orës.

== Titujt e perëndive ==
{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;width: 40em; margin:0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;&quot;
|-
!! style=&quot;background: silver;&quot; | Hour !! style=&quot;background: silver;&quot; | Title !! style=&quot;background: silver;&quot; | Explanation of the title
|- 
| 1 || Splitter of the heads of the enemies of [[Ra]] ||
|- 
| 2 || Wise guard of the lord  ||
|- 
| 3 || The one who cuts through [[Egyptian soul|Ba]] ||
|- 
| 4 || The one of great power ||
|- 
| 5 || She who is on her boat ||
|- 
| 6 || Successful leader ||
|- 
| 7 || The one who repels the serpent ||
|- 
| 8 || Lady of the night ||
|- 
| 9 || She who is in adoration ||
|- 
| 10 || The one who beheads rebels ||
|- 
| 11 || The star who repels rebels ||
|- 
| 12 || The witness to Ra's magnificence || Ra is the [[sun]], and this is the [[dawn]]
|}

== Shih edhe ==
* [[Librin e Vdekur]]

== Referimet ==
&lt;references /&gt;

== Lidhje të jashtme ==
* [Http://www.sacred-texts.com/egy/gate/ teksteve të shenjta - Porta]

{{Kategorinë commons | Libri i Gates}}

{{Lashtë egjiptian feja footer |}} shembur

{{DEFAULTSORT:Book Of Gates}}
[[Kategoria:Tekstet e lashta egjiptiane funerali]]
[[Kategoria:Mitologji]]</text>
      <sha1>r13ynvlw21qp4ci2wg60qkf8pln4k8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sistemi komunikues</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138879</id>
    <revision>
      <id>3001021</id>
      <parentid>2946970</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4839" sha1="4usp28itax9nmsleh3sa8cxqpmhjoo1" xml:space="preserve">Sistemi i komunikimit eshte shume i remdesishem pasi eshte menyra e vetme per te komunikuar me dike. Ne menyre qe personi qe po komunikojme te na kuptojme duhet te jemi te qarte gjate perdorimit te komunikimit .

== Modeli i Sistemit komunikues==

'''Komunikimi është shkëmbimi dhe rrjedhja e informatave dhe ideve  nga një person tek tjetri. Pra:                    
    ”Komunikimi është procesi me anën e të cilit shkëmbehen dhe kuptohen informacionet midis dy a më shumë njerzve, me qëllim që të    
     motivohen ose të influencohen në sjelljet apo në qëndrimet e tyre” 
'''Komunikimi efektiv arrihet atëher kur dëgjuesi( marrësi) e pranon dhe e kupton saktesisht informatën që  i dërgohet nga folësi (dhënsi) permes një kanali komunikues. Mesazhi përbëhet nga një sekuencë ose varg i simboleve (n-d-o-s-h-t-a) që i takojnë një alfabeti (a,b,….zh). Mund të ketë një ose më tepër simbole për një mesazh, ndërsa alfabeti mund të konsiderohet si grup i simboleve.'''
Pjesët kryesore të një sistemi telekomunikues janë: Kompjuterët si përpunues të informatave, Terminalet ose ndonjë paisje tjetër input/output që dërgon informata, Kanali komunikues , mundësojnë transmetimin e të dhënave ose të zëritmidis paisjeve dërguese dhe marrëse në rrjetë.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sputtr.com/?q=+komunikues&amp;x=-751&amp;y=-130|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 qershor 2013|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305064418/http://www.sputtr.com/?q=+komunikues&amp;x=-751&amp;y=-130|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:ethernet.jpg|parapamje|Modeli Komunikues]]

&lt;!-- EDIT BELOW THIS LINE --&gt;
===Dhenesi===
'''Dhenesi''' - ka për detyrë që informacionin nga burimi ta shndërrojë në një formë të përshtatshme për  transmetim nëpër kanalin komunikues.
Katër funksionet më kryesoret te dhenesit janë :
#Dime se jo të gjitha informacionet që gjeneron burimi janë të rëndësishme për cakun, kështu që informacionet e tilla duhet hequr menjëherë. Forma e tillë zakonisht  quhet reduktim i të dhënave, ndërsa pjesa tjetër e mbetur e informacionit quhet informacion efektiv.
#Informacioni efektiv shpesh përpunohet duke u shndërruar në një formë tjetër (p.sh. binar) që ka strukturë përkatëse interne të sajë. Me përdorimin e kodimit të burimit, që ndryshe quhet edhe komprimim i të dhënave, informacioni efektiv paraqitet në formë sa të jetë e mundur më kompakte.
#Shpesh është shumë me rëndësi mbrojtja e informacionit nga përdorimi i paautorizuar, kështu që është e nevojshme mbrojtja shifrore (kriptimi ose shifrimi) nëpërmjet kodeve për shifrim.
Informacioni i mbrojtur nuk është imun ndaj gabimeve që mund të ndodhin në kanal, kështu qe dhënësi duhet të fusë informacion shtesë që do të shfrytëzohet me rastin  e rikonstruktimit të informacionit burimor kur gjatë transmetimit ndodhin gabime. Për këtë kujdeset kodimi i kanalit ose kodimi për kontroll të gabimeve (error control coding) që shfrytëzon kode me mundësi detektimi dhe/ose korrigjimi të gabimeve.

===Kanali Diskret===
'''Kanali Diskret''' - Medium elek. dermjet burimit dhe destinacionit i reaizuar ne forme te kabllos simetrike, kabllos koaksiale, trasese se radiovakes ose te fibres optike.
Informacionin e tillë të përgatitur, dhënësi e dërgon në kanal. 
Vetitë fizike të kanalit përshkruhen me kanalin e vazhdueshëm ose analog nëpër të cilin transmetohen sinjalet përkatëse (p.sh. sinjalet elektrike). Kanal diskret e konsiderojmë sistemin i cili në nivel simbolesh paraqet transmetimin e tyre nga hyrja deri në dalje të kanalit, shih fig. Shndërrimi i simboleve në sinjale përkatëse quhet modulim. Sinjalet e fituara me modulim i ekspozohen pengesave përkatësisht zhurmave të kanalit. “Përzierja” sinjal zhurmë shndërrohet përsëri në simbole gjatë demodulimit.

===Marresi  F.D ===
'''Marresi''' - Detyra e marrësit është që të tentojë të heq deformimet dhe gabimet e shkaktuara gjatë transmetimit nëpër kanal, si dhe vazhdimisht të transformojë informacionin në një formë të përshtatshme për destinacion.  (Marrsi ka funksionin  e pergaditjes se sinjalit ne dalje te kanalit për t'ia dorezuar shendrruesit ne destinacion ) 
Zhurma që është prezentë mund të shkaktojë gabime në transmetim, kështu që pas demodulimit simbolet e fituar të ndryshojnë nga ata të dërguar. Në marrës së pari kontrollohet saktësia e informacionit të pranuar në procesin e dekodimit të kanalit. Informacioni i fituar pastaj deshifrimet dekodohet, dhe mandej në rikonstruktimin e të dhënave shndërrohet në formë të përshtatshme për destinacion.

=== Referime ===
{{reflist}}

[[Kategoria:Komunikim]]
[[Kategoria:Shkencë kompjuterike]]</text>
      <sha1>4usp28itax9nmsleh3sa8cxqpmhjoo1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001055</id>
      <parentid>3001021</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4842" sha1="ok2vxxi4dr5plby273ds477hexbnzcl" xml:space="preserve">Sistemi i komunikimit eshte shume i remdesishem pasi eshte menyra e vetme per te komunikuar me dike. Ne menyre qe personi qe po komunikojme te na kuptojme duhet te jemi te qarte gjate perdorimit te komunikimit .

== Modeli i Sistemit komunikues==

'''Komunikimi është shkëmbimi dhe rrjedhja e informatave dhe ideve  nga një person tek tjetri. Pra:'''                    
    ”Komunikimi është procesi me anën e të cilit shkëmbehen dhe kuptohen informacionet midis dy a më shumë njerzve, me qëllim që të    
     motivohen ose të influencohen në sjelljet apo në qëndrimet e tyre” 
'''Komunikimi efektiv arrihet atëher kur dëgjuesi( marrësi) e pranon dhe e kupton saktesisht informatën që  i dërgohet nga folësi (dhënsi) permes një kanali komunikues. Mesazhi përbëhet nga një sekuencë ose varg i simboleve (n-d-o-s-h-t-a) që i takojnë një alfabeti (a,b,….zh). Mund të ketë një ose më tepër simbole për një mesazh, ndërsa alfabeti mund të konsiderohet si grup i simboleve.'''
Pjesët kryesore të një sistemi telekomunikues janë: Kompjuterët si përpunues të informatave, Terminalet ose ndonjë paisje tjetër input/output që dërgon informata, Kanali komunikues , mundësojnë transmetimin e të dhënave ose të zëritmidis paisjeve dërguese dhe marrëse në rrjetë.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sputtr.com/?q=+komunikues&amp;x=-751&amp;y=-130|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 qershor 2013|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305064418/http://www.sputtr.com/?q=+komunikues&amp;x=-751&amp;y=-130|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:ethernet.jpg|parapamje|Modeli Komunikues]]

&lt;!-- EDIT BELOW THIS LINE --&gt;
===Dhenesi===
'''Dhenesi''' - ka për detyrë që informacionin nga burimi ta shndërrojë në një formë të përshtatshme për  transmetim nëpër kanalin komunikues.
Katër funksionet më kryesoret te dhenesit janë :
#Dime se jo të gjitha informacionet që gjeneron burimi janë të rëndësishme për cakun, kështu që informacionet e tilla duhet hequr menjëherë. Forma e tillë zakonisht  quhet reduktim i të dhënave, ndërsa pjesa tjetër e mbetur e informacionit quhet informacion efektiv.
#Informacioni efektiv shpesh përpunohet duke u shndërruar në një formë tjetër (p.sh. binar) që ka strukturë përkatëse interne të sajë. Me përdorimin e kodimit të burimit, që ndryshe quhet edhe komprimim i të dhënave, informacioni efektiv paraqitet në formë sa të jetë e mundur më kompakte.
#Shpesh është shumë me rëndësi mbrojtja e informacionit nga përdorimi i paautorizuar, kështu që është e nevojshme mbrojtja shifrore (kriptimi ose shifrimi) nëpërmjet kodeve për shifrim.
Informacioni i mbrojtur nuk është imun ndaj gabimeve që mund të ndodhin në kanal, kështu qe dhënësi duhet të fusë informacion shtesë që do të shfrytëzohet me rastin  e rikonstruktimit të informacionit burimor kur gjatë transmetimit ndodhin gabime. Për këtë kujdeset kodimi i kanalit ose kodimi për kontroll të gabimeve (error control coding) që shfrytëzon kode me mundësi detektimi dhe/ose korrigjimi të gabimeve.

===Kanali Diskret===
'''Kanali Diskret''' - Medium elek. dermjet burimit dhe destinacionit i reaizuar ne forme te kabllos simetrike, kabllos koaksiale, trasese se radiovakes ose te fibres optike.
Informacionin e tillë të përgatitur, dhënësi e dërgon në kanal. 
Vetitë fizike të kanalit përshkruhen me kanalin e vazhdueshëm ose analog nëpër të cilin transmetohen sinjalet përkatëse (p.sh. sinjalet elektrike). Kanal diskret e konsiderojmë sistemin i cili në nivel simbolesh paraqet transmetimin e tyre nga hyrja deri në dalje të kanalit, shih fig. Shndërrimi i simboleve në sinjale përkatëse quhet modulim. Sinjalet e fituara me modulim i ekspozohen pengesave përkatësisht zhurmave të kanalit. “Përzierja” sinjal zhurmë shndërrohet përsëri në simbole gjatë demodulimit.

===Marresi  F.D ===
'''Marresi''' - Detyra e marrësit është që të tentojë të heq deformimet dhe gabimet e shkaktuara gjatë transmetimit nëpër kanal, si dhe vazhdimisht të transformojë informacionin në një formë të përshtatshme për destinacion.  (Marrsi ka funksionin  e pergaditjes se sinjalit ne dalje te kanalit për t'ia dorezuar shendrruesit ne destinacion ) 
Zhurma që është prezentë mund të shkaktojë gabime në transmetim, kështu që pas demodulimit simbolet e fituar të ndryshojnë nga ata të dërguar. Në marrës së pari kontrollohet saktësia e informacionit të pranuar në procesin e dekodimit të kanalit. Informacioni i fituar pastaj deshifrimet dekodohet, dhe mandej në rikonstruktimin e të dhënave shndërrohet në formë të përshtatshme për destinacion.

=== Referime ===
{{reflist}}

[[Kategoria:Komunikim]]
[[Kategoria:Shkencë kompjuterike]]</text>
      <sha1>ok2vxxi4dr5plby273ds477hexbnzcl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001339</id>
      <parentid>3001055</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim formatimi (kursiv/trashë) sipas konventave, pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4836" sha1="9y8fiaqc5mqowcwifk6xjgmnuzpcthm" xml:space="preserve">Sistemi i komunikimit eshte shume i remdesishem pasi eshte menyra e vetme per te komunikuar me dike. Ne menyre qe personi qe po komunikojme te na kuptojme duhet te jemi te qarte gjate perdorimit te komunikimit .

== Modeli i Sistemit komunikues==

Komunikimi është shkëmbimi dhe rrjedhja e informatave dhe ideve  nga një person tek tjetri. Pra:                    
    ”Komunikimi është procesi me anën e të cilit shkëmbehen dhe kuptohen informacionet midis dy a më shumë njerzve, me qëllim që të    
     motivohen ose të influencohen në sjelljet apo në qëndrimet e tyre” 
'''Komunikimi efektiv arrihet atëher kur dëgjuesi( marrësi) e pranon dhe e kupton saktesisht informatën që  i dërgohet nga folësi (dhënsi) permes një kanali komunikues. Mesazhi përbëhet nga një sekuencë ose varg i simboleve (n-d-o-s-h-t-a) që i takojnë një alfabeti (a,b,….zh). Mund të ketë një ose më tepër simbole për një mesazh, ndërsa alfabeti mund të konsiderohet si grup i simboleve.'''
Pjesët kryesore të një sistemi telekomunikues janë: Kompjuterët si përpunues të informatave, Terminalet ose ndonjë paisje tjetër input/output që dërgon informata, Kanali komunikues , mundësojnë transmetimin e të dhënave ose të zëritmidis paisjeve dërguese dhe marrëse në rrjetë.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sputtr.com/?q=+komunikues&amp;x=-751&amp;y=-130|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 qershor 2013|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305064418/http://www.sputtr.com/?q=+komunikues&amp;x=-751&amp;y=-130|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:ethernet.jpg|parapamje|Modeli Komunikues]]

&lt;!-- EDIT BELOW THIS LINE --&gt;
===Dhenesi===
'''Dhenesi''' - ka për detyrë që informacionin nga burimi ta shndërrojë në një formë të përshtatshme për  transmetim nëpër kanalin komunikues.
Katër funksionet më kryesoret te dhenesit janë :
#Dime se jo të gjitha informacionet që gjeneron burimi janë të rëndësishme për cakun, kështu që informacionet e tilla duhet hequr menjëherë. Forma e tillë zakonisht  quhet reduktim i të dhënave, ndërsa pjesa tjetër e mbetur e informacionit quhet informacion efektiv.
#Informacioni efektiv shpesh përpunohet duke u shndërruar në një formë tjetër (p.sh. binar) që ka strukturë përkatëse interne të sajë. Me përdorimin e kodimit të burimit, që ndryshe quhet edhe komprimim i të dhënave, informacioni efektiv paraqitet në formë sa të jetë e mundur më kompakte.
#Shpesh është shumë me rëndësi mbrojtja e informacionit nga përdorimi i paautorizuar, kështu që është e nevojshme mbrojtja shifrore (kriptimi ose shifrimi) nëpërmjet kodeve për shifrim.
Informacioni i mbrojtur nuk është imun ndaj gabimeve që mund të ndodhin në kanal, kështu qe dhënësi duhet të fusë informacion shtesë që do të shfrytëzohet me rastin  e rikonstruktimit të informacionit burimor kur gjatë transmetimit ndodhin gabime. Për këtë kujdeset kodimi i kanalit ose kodimi për kontroll të gabimeve (error control coding) që shfrytëzon kode me mundësi detektimi dhe/ose korrigjimi të gabimeve.

===Kanali Diskret===
'''Kanali Diskret''' - Medium elek. dermjet burimit dhe destinacionit i reaizuar ne forme te kabllos simetrike, kabllos koaksiale, trasese se radiovakes ose te fibres optike.
Informacionin e tillë të përgatitur, dhënësi e dërgon në kanal. 
Vetitë fizike të kanalit përshkruhen me kanalin e vazhdueshëm ose analog nëpër të cilin transmetohen sinjalet përkatëse (p.sh. sinjalet elektrike). Kanal diskret e konsiderojmë sistemin i cili në nivel simbolesh paraqet transmetimin e tyre nga hyrja deri në dalje të kanalit, shih fig. Shndërrimi i simboleve në sinjale përkatëse quhet modulim. Sinjalet e fituara me modulim i ekspozohen pengesave përkatësisht zhurmave të kanalit. “Përzierja” sinjal zhurmë shndërrohet përsëri në simbole gjatë demodulimit.

===Marresi  F.D ===
'''Marresi''' - Detyra e marrësit është që të tentojë të heq deformimet dhe gabimet e shkaktuara gjatë transmetimit nëpër kanal, si dhe vazhdimisht të transformojë informacionin në një formë të përshtatshme për destinacion.  (Marrsi ka funksionin  e pergaditjes se sinjalit ne dalje te kanalit për t'ia dorezuar shendrruesit ne destinacion ) 
Zhurma që është prezentë mund të shkaktojë gabime në transmetim, kështu që pas demodulimit simbolet e fituar të ndryshojnë nga ata të dërguar. Në marrës së pari kontrollohet saktësia e informacionit të pranuar në procesin e dekodimit të kanalit. Informacioni i fituar pastaj deshifrimet dekodohet, dhe mandej në rikonstruktimin e të dhënave shndërrohet në formë të përshtatshme për destinacion.

=== Referime ===
{{reflist}}

[[Kategoria:Komunikim]]
[[Kategoria:Shkencë kompjuterike]]</text>
      <sha1>9y8fiaqc5mqowcwifk6xjgmnuzpcthm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Planifikimi hapësinor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145496</id>
    <revision>
      <id>3001297</id>
      <parentid>3000033</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:08:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20720" sha1="f5g60tb27vuaksafnas1lcm6041sec9" xml:space="preserve">'''Planifikimi hapësinor''' është një term që i referohet teknikave dhe proceseve politike që ndiqen, kryesisht nga sektori publik, për të ndikuar në shpërndarjen e popullatës dhe aktiviteteve në një hapësirë gjeografike që mund të jetë e shkallëve të ndryshme. I përkufizuar si i tillë ky term është më i gjerë dhe përfshin të gjitha shkallët e mundëshme gjeografike, [[Planifikimi urban|planifikimin urban]], [[Planifikimi rajonal|rajonal]] apo [[Planifikimi ndërshtetëror|ndërshtetëror]]/[[Planifikimi ndërkombëtar|ndërkombëtar]]. Sistemet e planifikimit hapësinor në botë janë të shumta e të ndryshme.

Një nga përkufizimet më të herëshme të planifikimit hapësinor është ai i [[Statuti i Planifikimit Hapësinor/Rajonal Evropian|Statutit të Planifikimit Hapësinor/Rajonal Evropian]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/versioncharte/default_EN.asp|title=Council of Europe|publisher=Council of Europe|accessdate=2013-10-06|archiveurl=https://archive.today/20130218071414/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/versioncharte/default_EN.asp|archivedate=18 shkurt 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; (i quajtur edhe '[[Statuti i Torremolinos]]'), që u adoptua në 1983 nga Konferenca në [[Këshilli i Evropës|Këshillin e Evropës]] e Ministrave Përgjegjës për Planifikim Hapësinor/Rajonal (CEMAT): &quot;Planifikimi rajonal/hapësinor i jep shprehje gjeografike politikave ekonomike, sociale, kulturore dhe gjeografike të shoqërisë. Njëkohësisht është edhe disiplinë shkencore, një teknikë administrative dhe një politikë e krijuar si një qasje ndërdisiplinore dhe gjithëpërmbledhëse drejt zhvillimit të balancuar rajonal dhe organizimit fizik të hapësirës sipas një strategjie të plotë&quot;.

==Sistemet e planifikimit hapësinor në Evropë==

Tabela e mëposhtme jep konspektet/përmbledhjet e ndryshme që  janë bërë për sistemet e planifikimit hapësinor në shtetet e ndryshme Evropiane.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! 
! COMmon MINdscapes – [http://www.commin.org COMMIN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210330140704/http://commin.org/ |date=30 mars 2021 }} 
! COST Action on Green Structures and Urban Planning – [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/contents.htm COST C11] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130113095541/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/contents.htm |date=13 janar 2013 }}
! European Spatial Planning Observation Network Project on Governance – [http://www.espon.eu ESPON 2.3.2]
! European Commission, DG-REGIO – [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm EU Compendium]
! European Conference of Ministers responsible for Regional/Spatial Planning – [https://web.archive.org/web/20071211181615/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/policies/CEMAT/Default_en.asp CEMAT]
! European Space and Territorial Integration Alternative – [https://web.archive.org/web/20090226004243/http://estia.arch.auth.gr/estia/ ESTIA]
! ISOCARP - International Society of City and Regional Planners – [http://www.isocarp.org ISOCARP]
! Japanese Ministry of Land, Infrastructure and Transport – [http://www.mlit.go.jp/index_e.html MLIT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301121251/http://www.mlit.go.jp/index_e.html |date=1 mars 2009 }}
! Legal Systems for Spatial Planning – [http://lexalp.eurac.edu LEXALP]
! Royal Commission on Environmental Pollution – [https://web.archive.org/web/20160104190348/http://www.rcep.org.uk/ RCEP]
! United Nations Economic Commission for Europe – [http://www.unece.org UNECE]
! Vision and Strategies around the Baltic Sea – [http://vasab.leontief.net VASAB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120922053437/http://www.vasab.leontief.net/ |date=22 shtator 2012 }}
|-
| [[Shqipëria]]
|
|  
|  
|  
| 
| [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Armenia]]
|  
|  
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp 2006]
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 2000]
|  
|-
| [[Austria]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
| [http://lexalp.eurac.edu 2008]
|  
|  
|  
|-
| [[Bjellorusia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }} 
|-
| [[Belgjika]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Bullgaria]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
| [https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp 2003]
| [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Qipro]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Republika Çeke]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Danimarka]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }} 
|-
| [[Estonia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }} 
|-
| [[Finlanda]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
| [https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp 2005]
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Franca]]
|  
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
| [http://www.mlit.go.jp/kokudokeikaku/international/spw/index_e.html 2007]
| [http://lexalp.eurac.edu 2008]
| [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110322143804/http://www.rcep.org.uk/reports/23-planning/epcompap.htm 2000]
|  
|  
|-
| [[Gjeorgjia]]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 2003]
|  
|-
| [[Gjermania]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
| [http://www.mlit.go.jp/kokudokeikaku/international/spw/index_e.html 2007]
| [http://lexalp.eurac.edu 2008]
| [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110322143804/http://www.rcep.org.uk/reports/23-planning/epcompap.htm 2000]
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Greqia]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
| [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Hungaria]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
| 
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Irlanda]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
| [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110322143804/http://www.rcep.org.uk/reports/23-planning/epcompap.htm 2000]
|  
|  
|-
| [[Italia]]
| 
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
| [http://lexalp.eurac.edu 2008]
|  
|  
|  
|-
| [[Letonia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 1998]
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Lituania]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 1998]
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Luksemburgu]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
| [https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp 2006]
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Republika e Maqedonisë|Maqedonia]]
|  
|  
|  
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
|  
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 2002]
|  
|-
| [[Malta]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Holanda]]
|  
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
| [http://www.mlit.go.jp/kokudokeikaku/international/spw/index_e.html 2007]
|  
| [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110322143804/http://www.rcep.org.uk/reports/23-planning/epcompap.htm 2000]
|  
|  
|-
| [[Norvegjia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Polonia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Portugalia]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
| [https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp 2004]
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Rumania]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
|  
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 2001]
|  
|-
| [[Rusia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Serbia]]
|  
|  
|  
|  
| 
| [https://web.archive.org/web/20101221222827/http://estia.arch.auth.gr/estia/eng/vsplan/ 2000]
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 2007]  
|  
|-
| [[Sllovakia]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Sllovenia]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
| [https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp 2003]
|  
|  
|  
| [http://lexalp.eurac.edu 2008]
|  
| [http://www.unece.org/env/epr/countriesreviewed.htm 1997]
|  
|-
| [[Spanja]]
|  
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Suedia]]
| [https://web.archive.org/web/20080620000243/http://commin.org/en/planning-systems/national-planning-systems/nations.html 2007]
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
| [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110322143804/http://www.rcep.org.uk/reports/23-planning/epcompap.htm 2000]
|  
| [http://vasab.leontief.net/countries.phtml 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214162606/http://www.vasab.leontief.net/countries.phtml |date=14 shkurt 2015 }}  
|-
| [[Zvicra]]
|  
|  
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
| [http://lexalp.eurac.edu 2008]
|  
|  
|  
|-
| [[Turqia]]
|  
|  
|  
|  
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
|  
|  
|  
|  
|  
|-
| [[Britania e Madhe]]
|  
| [http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214113506/http://www.greenstructureplanning.eu/COSTC11/wg2.htm |date=14 dhjetor 2012 }}
| [https://web.archive.org/web/20090318140348/http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/243/374/index_EN.html 2007]
| [http://ec.europa.eu/regional_policy/themes/spatial_en.htm 1997]
|  
|  
| [http://www.isocarp.org/index.php?id=141 2008]
| [http://www.mlit.go.jp/kokudokeikaku/international/spw/index_e.html 2007]
|  
| [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110322143804/http://www.rcep.org.uk/reports/23-planning/epcompap.htm 2000]
|  
|  
|}

== Referime ==
&lt;references /kolona:1&gt;

[[Kategoria:Urbanistikë]]
[[Kategoria:Shkencë]]</text>
      <sha1>f5g60tb27vuaksafnas1lcm6041sec9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beteja e Qafës së Agrit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145522</id>
    <revision>
      <id>3001167</id>
      <parentid>2897146</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4641" sha1="rfjor5ajg9dc88w1c5th8x5w0we9wwm" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = Beteja e Qafës së Agrit
| date              = 24 Korrik 1910
| place             = Qafa e Agrit
| result            = Fitore Totale Shqiptare
| combantant1       = kryengritesit Dukagjinas
| combantant2       = Perandoria Osmane
| commander1        = [[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Mehmet Shpendi&lt;br&gt;[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Avid Kola&lt;br&gt;[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Marash Delia&lt;br&gt;[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Prël Tuli
| commander2        = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px|border]] Turgut Pasha
| strength1         = 400-500
| strength2         = 3000
| casualties1       = Asnje
| casualties2       = 280
| combatant1        = [[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Shqipëria
| combatant2        = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px|border]] [[Perandoria Osmane]]
| partof            = Kryengritja e 1910
}}


== Historia ==

Beteja e Qafës së Agrit ishte një nga betejat më të rëndësishme dhe fitimtare, të kryengritjes antiosmane Turke, ku malësort e Dukagjinit sfiduan të pathyeshmin Shefqet Turgut Pasha.

Ajo u zhvillua nga data 10 deri me 24 korrik 1910-të n'dërmjet 400-500 luftëtarëve të Malësisë së [[Dukagjini]]t dhe të [[Nikaj e Mertur]]it të udhëhequr nga prijësat popullorë legjendar [[Mehmet Shpendi]], Prël Tuli e [[Marash Delia]], kundër një ushtrie me më shumë se 3,000 trupave Osmane të Shefqet Turgut Pashës.
Për të mos lejuar futjen e forcave turke në krahinën e tyre, malësorët organizuan mbrojtje gjatë kreshtës malore të Dukagjinit, prej qafës së Valbonës nga qafa e Ndërmajës e deri në Malet e Toplanës në rreth 25&amp;nbsp;km dhe në lartësitë 1500–2500 m. Nyja kryesore  e mbrojtjes u bë Qafa e Agrit në pjesën jugore të Kreshtës.

Lutëtarët vullnetarë nga [[Abat]]i, [[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], [[Nicaj-Shalë]], Lekaj, Vuksanaj dhe Pjolla ruajtën me vëndosmëri qafën e Ndërmajës. Luftëtarët e [[Gimaj]]ve, Nënmavrqit, Breg-Lumit, Lotajt dhe Planit n’zunë pritë në qafën e Agrit ''(të ndihmuem ma vonë nga luftëtarë të tjerë nga Abati dhe Pecajt)''. Luftëtarët e Shoshit me të tjerë dolën në jug-lindje të qafës së Agrit. Luftëtarët e [[Thethi]]t ruanin qafën e Pejës dhe të Valbonës, ndërsa luftëtarët e Toplanës dhe të Dushmanit ruanin qafën e Stërziqes deri në brigjet e lumit Drin. Fronti i luftës ishte i gjërë, rreth 10-12 km.

Për 14-të ditë e netë me rradhë, në Qafën e Agrit, Mehmet Shpendi me trimat e malësis së Dukagjinit arritën të thyenin me turp dhe ti kthenin prapa forcat pushtuese Turke, të pajisura me armatimet ma moderne të kohës, të cilat operonin nën komandën e gjeneralit famëkeq dhe me të ashpër Otoman të asaj kohe, Shefqet Turgut Pasha.
Këta luftëtarë i banë ballë rrethë 20 batalioneve këmbësorie malore dhe artilerie, të tmerruar nga qëndresa e Dukagjinasve dhe nga shpikësi i topit “Dukagjinas”, [[Mitër Kola]], i cili duke përdorur një grykë zjarri jashtë përdorimi, e vëndosi në gjëndje pune duke përdorur drurin e dardhës për elemente përbërës të topit, kështu ushtria Osmane Turke k’thehet prapa me turp.

:''…Turgut pasha ish çuditë,''
:''Se ç’do gur i dukej pritë,''
:''Prej çudie ai mori frikë,''
:''K’theu ushtrinë e u nis me ikë...''

==''Këngë kushtuar kësaj beteje''==

Ja vargjet e një këngë që i kushtohet kësaj beteje të ashpër legjendare;

'''''Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin;'''''

:''Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin'',
:''Mehmet Shpendi e rrok' manxerrin'',
:''Eni trima te tanë të vdesim,''
:''Hyp mbi shkrep e pisket si zana'',
:''Mbushet bjeshka me djelm azgana'',
:''Veç për luftë i ka lind nana'',
:::''[[Mehmet Shpendi]] me [[Djelmnia e Shalës|Djelmni]]'',
:::''I kan n'zan pritat varg e vijë'',
:::''Dridhet Pasha në atë Krajli'',
:''Mbi taborre të Tërgut Pashës'',
:''Trimi i Shqipes fort Vikat'',
:''Mbushni hutat me barot t'thatë'',
:''Malet tona mbi shkamb e gur'',
:''[[Shala e Shkodrës|Shalë]] e Shosh, Toplane,Nikaj-Mërtur'',
:''Trojet tona si l'shojmë kurrë''.

''Krijimtaria Popullore.''

==Shih edhe këtë==

[[Mehmet Shpendi]], [[Marash Delia]], [[Vat Gjeloshi]], 
[[Djelmnia e Shalës]]


[[Kategoria:Historia e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]]</text>
      <sha1>rfjor5ajg9dc88w1c5th8x5w0we9wwm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001370</id>
      <parentid>3001167</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4537" sha1="iwh4x0513y01tdm82sifjzerld65d16" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = Beteja e Qafës së Agrit
| date              = 24 Korrik 1910
| place             = Qafa e Agrit
| result            = Fitore Totale Shqiptare
| combantant1       = kryengritesit Dukagjinas
| combantant2       = Perandoria Osmane
| commander1        = [[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Mehmet Shpendi&lt;br&gt;[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Avid Kola&lt;br&gt;[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Marash Delia&lt;br&gt;[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Prël Tuli
| commander2        = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px|border]] Turgut Pasha
| strength1         = 400-500
| strength2         = 3000
| casualties1       = Asnje
| casualties2       = 280
| combatant1        = [[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Shqipëria
| combatant2        = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px|border]] [[Perandoria Osmane]]
| partof            = Kryengritja e 1910
}}


== Historia ==

Beteja e Qafës së Agrit ishte një nga betejat më të rëndësishme dhe fitimtare, të kryengritjes antiosmane Turke, ku malësort e Dukagjinit sfiduan të pathyeshmin Shefqet Turgut Pasha.

Ajo u zhvillua nga data 10 deri me 24 korrik 1910-të n'dërmjet 400-500 luftëtarëve të Malësisë së [[Dukagjini]]t dhe të [[Nikaj e Mertur]]it të udhëhequr nga prijësat popullorë legjendar [[Mehmet Shpendi]], Prël Tuli e [[Marash Delia]], kundër një ushtrie me më shumë se 3,000 trupave Osmane të Shefqet Turgut Pashës.
Për të mos lejuar futjen e forcave turke në krahinën e tyre, malësorët organizuan mbrojtje gjatë kreshtës malore të Dukagjinit, prej qafës së Valbonës nga qafa e Ndërmajës e deri në Malet e Toplanës në rreth 25&amp;nbsp;km dhe në lartësitë 1500–2500 m. Nyja kryesore  e mbrojtjes u bë Qafa e Agrit në pjesën jugore të Kreshtës.

Lutëtarët vullnetarë nga [[Abat]]i, [[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], [[Nicaj-Shalë]], Lekaj, Vuksanaj dhe Pjolla ruajtën me vëndosmëri qafën e Ndërmajës. Luftëtarët e [[Gimaj]]ve, Nënmavrqit, Breg-Lumit, Lotajt dhe Planit n’zunë pritë në qafën e Agrit ''(të ndihmuem ma vonë nga luftëtarë të tjerë nga Abati dhe Pecajt)''. Luftëtarët e Shoshit me të tjerë dolën në jug-lindje të qafës së Agrit. Luftëtarët e [[Thethi]]t ruanin qafën e Pejës dhe të Valbonës, ndërsa luftëtarët e Toplanës dhe të Dushmanit ruanin qafën e Stërziqes deri në brigjet e lumit Drin. Fronti i luftës ishte i gjërë, rreth 10-12 km.

Për 14-të ditë e netë me rradhë, në Qafën e Agrit, Mehmet Shpendi me trimat e malësis së Dukagjinit arritën të thyenin me turp dhe ti kthenin prapa forcat pushtuese Turke, të pajisura me armatimet ma moderne të kohës, të cilat operonin nën komandën e gjeneralit famëkeq dhe me të ashpër Otoman të asaj kohe, Shefqet Turgut Pasha.
Këta luftëtarë i banë ballë rrethë 20 batalioneve këmbësorie malore dhe artilerie, të tmerruar nga qëndresa e Dukagjinasve dhe nga shpikësi i topit “Dukagjinas”, [[Mitër Kola]], i cili duke përdorur një grykë zjarri jashtë përdorimi, e vëndosi në gjëndje pune duke përdorur drurin e dardhës për elemente përbërës të topit, kështu ushtria Osmane Turke k’thehet prapa me turp.

:''…Turgut pasha ish çuditë,''
:''Se ç’do gur i dukej pritë,''
:''Prej çudie ai mori frikë,''
:''K’theu ushtrinë e u nis me ikë...''

==''Këngë kushtuar kësaj beteje''==

Ja vargjet e një këngë që i kushtohet kësaj beteje të ashpër legjendare;

&lt;poem&gt;
Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin,
Mehmet Shpendi e rrok' manxerrin,
Eni trima te tanë të vdesim,
Hyp mbi shkrep e pisket si zana,
Mbushet bjeshka me djelm azgana,
Veç për luftë i ka lind nana,
    [[Mehmet Shpendi]] me [[Djelmnia e Shalës|Djelmni]],
    I kan n'zan pritat varg e vijë,
    Dridhet Pasha në atë Krajli,
Mbi taborre të Tërgut Pashës,
Trimi i Shqipes fort Vikat,
Mbushni hutat me barot t'thatë,
Malet tona mbi shkamb e gur,
[[Shala e Shkodrës|Shalë]] e Shosh, Toplane,Nikaj-Mërtur,
Trojet tona si l'shojmë kurrë.
&lt;/poem&gt;

''Krijimtaria Popullore.''

==Shih edhe këtë==

[[Mehmet Shpendi]], [[Marash Delia]], [[Vat Gjeloshi]], 
[[Djelmnia e Shalës]]


[[Kategoria:Historia e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]]</text>
      <sha1>iwh4x0513y01tdm82sifjzerld65d16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gëzim Aliu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145562</id>
    <revision>
      <id>3001147</id>
      <parentid>2852646</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="0wcvk9eg16hmhgnxu5hjw2d9y4e8znb" xml:space="preserve">[[Skeda:Gëzim Aliu.jpg|thumb|Gëzim Aliu në [[Takimet e Poeteshave Shqiptare]] në Vushtrri]]'''Gëzim Aliu''' (1977) është shkrimtar dhe studiues shqiptar i letërsisë nga [[Prishtina]] (Kosovë)
==Biografia==
Gëzim Aliu lindur më 1977, ka diplomuar në [[Fakulteti i Filologjisë i Universitetit të Prishtinës| Degën e Letërsisë Shqipe të Fakultetit të Filologjisë]], në [[Prishtinë]].

Ka shkruar në revista e gazeta të ndryshme, dhe merret edhe me përkthime.
Është punonjës shkencor në Institutin Albanologjik të Prishtinës dhe redaktor përgjegjës në revistën letrare [[Jeta e Re]].
Ka marrë pjesë në programin „Writer in Residence 2012” të KulturKontakt-it në Vjenë.
Pjesë të krijimtarisë së tij letrare janë përkthyer e botuar në revista letrare boshnjake dhe austriake.
Romani i tij ''Në Klubin e të shëmtuarve'' është shpërblyer me Çmimin Kombëtar si romani më i mirë i vitit 2009.&lt;ref&gt;http://www.pa-ks.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=9:autoret&amp;catid=3:autoret&amp;Itemid=3&lt;/ref&gt;

==Veprat==
* ''Diskurset e ideve në prozën e Kadaresë, (Studim)''
* ''Në Klubin e të shëmtuarve, (Roman)''
* ''Libri i fundit, (Tregim)''

== Shih edhe ==
* [[Universiteti i Prishtinës]]

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==

* https://web.archive.org/web/20160305023718/https://vimeo.com/66067181

* https://web.archive.org/web/20131012020911/http://www.kohaditore.com/?page=1,5,119678

{{DEFAULTSORT:Aliu, Gëzim}} 
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1977]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]</text>
      <sha1>0wcvk9eg16hmhgnxu5hjw2d9y4e8znb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001329</id>
      <parentid>3001147</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="oucatjnzl0a359fzh6q6todtgglcjhk" xml:space="preserve">[[Skeda:Gëzim Aliu.jpg|thumb|Gëzim Aliu në [[Takimet e Poeteshave Shqiptare]] në Vushtrri]]'''Gëzim Aliu''' (1977) është shkrimtar dhe studiues shqiptar i letërsisë nga [[Prishtina]] (Kosovë)
==Biografia==
Gëzim Aliu lindur më 1977, ka diplomuar në [[Fakulteti i Filologjisë i Universitetit të Prishtinës| Degën e Letërsisë Shqipe të Fakultetit të Filologjisë]], në [[Prishtinë]].

Ka shkruar në revista e gazeta të ndryshme, dhe merret edhe me përkthime.
Është punonjës shkencor në Institutin Albanologjik të Prishtinës dhe redaktor përgjegjës në revistën letrare [[Jeta e Re]].
Ka marrë pjesë në programin „Writer in Residence 2012” të KulturKontakt-it në Vjenë.
Pjesë të krijimtarisë së tij letrare janë përkthyer e botuar në revista letrare boshnjake dhe austriake.
Romani i tij ''Në Klubin e të shëmtuarve'' është shpërblyer me Çmimin Kombëtar si romani më i mirë i vitit 2009.&lt;ref&gt;http://www.pa-ks.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=9:autoret&amp;catid=3:autoret&amp;Itemid=3&lt;/ref&gt;

==Veprat==
* ''Diskurset e ideve në prozën e Kadaresë'', (Studim)
* ''Në Klubin e të shëmtuarve'', (Roman)
* ''Libri i fundit'', (Tregim)

== Shih edhe ==
* [[Universiteti i Prishtinës]]

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==

* https://web.archive.org/web/20160305023718/https://vimeo.com/66067181

* https://web.archive.org/web/20131012020911/http://www.kohaditore.com/?page=1,5,119678

{{DEFAULTSORT:Aliu, Gëzim}} 
[[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1977]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]]</text>
      <sha1>oucatjnzl0a359fzh6q6todtgglcjhk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toquinho</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146208</id>
    <revision>
      <id>3001070</id>
      <parentid>2905154</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5986" sha1="05vx7ejgef1h95q3pyvxsdyfixgtkqs" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Toquinho
| image = [[Skeda:Vinicius de Moraes e Toquinho, 1973 (cropped).jpg|220px|]]
| title = Toquinho
| birth_name = Antonio pecci Filho
| birth_date = [[6 korrik]] [[1946]]
| birth_place = {{BRA}} [[São Paulo]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| nationality = [[Brazil]]ian
| website = 
}}

'''Antonio Pecci Filho''' (lindi më [[6 korrik]] të vitit [[1946]] në [[São Paulo]], [[Brazil]]), i njohur si '''Toquinho''' është [[Këngëtari|këngëtare]] dhe [[kompozitori]] [[brazil]]ian, me origjinë italiane.

== Biografia ==

Gjyshërit e tij mbërriti në Brazil nga [[Molise]]. Mësuesi i tij i parë ishte kitarë Paulinho Nogueira. Ai ka punuar për shumë vite me Vinicius de Moraes.

Në vitin [[1990]] ai mori pjesë në Festivalin e [[Sanremo]] këndonin këngën në portugalisht Paola Turci, ''Ringrazio Dio''. Titulli i këngës ishte ''Nas asas de um violão''.

== Diskografia ==

*''O Violão de Toquinho'' ([[1966]])
*''La vita, amico, é l'arte dell'incontro'' ([[1969]])
*''Toquinho'' (1970)
*''Vinicius de Moraes en &quot;La Fusa&quot; con Maria Creuza y Toquinho'' (1970)
*''Como Dizia o Poeta...Música Nova'' (1971)
*''Per vivere un grande amore'' (1971)
*''São Demais os Perigos desta Vida...'' (1971)
*''Toquinho e Vinícius'' ([[1971]])
*''Vinicius + Bethania + Toquinho en La Fusa - Mar Del Plata'' (1971)
*''Vinícius Canta &quot;Nossa Filha Gabriela&quot;'' ([[1972]])
*''O Bem Amado - trilha sonora original da telenovela'' (1973)
*''Poeta, Moça e Violão - Vinicius, Clara Nunes, Toquinho'' ([[1973]])
*''Toquinho &amp; Guarnieri - Botequim'' (1973)
*''Toquinho - Boca da Noite'' (1974)
*''Toquinho, Vinícius e Amigos'' (1974)
*''Fogo sobre Terra'' - trilha sonora original da telenovela'' ([[1974]])''
*''Toquinho e Vinícius'' (1974)
*''Vinícius / Toquinho '' (1975)
*''Toquinho e Vinícius - O Poeta e o Violão '' (1975)
*''La voglia, la pazzia, l'incoscienza, l'allegria '' (1976)
*''Toquinho - Il Brasile nella chitarra strumentale - Torino - Itália '' (1976)
*''Toquinho Tocando 1977 '' (1976)
*''The Best of Vinicius &amp; Toquinho '' ([[1977]])
*''Tom, Vinícius, Toquinho, Miúcha '' (1977)
*''Enciclopédia da Música Brasileira - Toquinho '' (1978)
*''Toquinho Cantando - Pequeno Perfil de um Cidadão Comum'' (1978)
*''10 Anos de Toquinho e Vinícius'' (1979)
*''Paulinho Nogueira e Toquinho - Sempre Amigos'' ([[1980]])
*''Um Pouco de Ilusão'' (1980)
*''A Arca de Noé'' (1980)
*''A Arca de Noé - 2'' (1980)
*''Toquinho, la chitarra e gli amici'' (1981)
*''Doce Vida'' (1981)
*''Toquinho ao Vivo em Montreaux'' ([[1982]])
*''Toquinho - Acquarello'' (1983)
*''Toquinho - Acuarela'' ([[1983]])
*''Toquinho - Aquarela'' (1983)
*''Casa de Brinquedos'' (1983)
*''Sonho Dourado'' (1984)
*''Bella la vita'' (1984)
*''A Luz do Solo'' (1985)
*''Coisas do Coração'' (1986)
*''Le storie di una storia sola'' ([[1986]])
*''Vamos Juntos - Toquinho Live at Bravas Club'86 Tokyo'' (1986)
*''Canção de Todas as Crianças'' ([[1987]])
*''Made in Coração'' (1988)
*''Toquinho in Canta Brasil'' (1989)
*''Toquinho - À Sombra de um Jatobá'' ([[1989]])
*''Toquinho Instrumental'' (1990)
*''El viajero del sueño'' (1992)
*''Il viaggiatore del sogno'' (1992)
*''O Viajante do Sonho'' (1992)
*''La vita è l'arte dell'incontro'' ([[1993]])
*''Trinta Anos de Música'' (1994)
*''Toquinho e suas Canções Preferidas'' (1996)
*''Canções dos Direitos da Criança'' (1997)
*''Brasiliando'' (1997)
*''Toquinho - Italiano'' (1999)
*''Toquinho - Paulinho Nogueira'' ([[1999]])
*''Vivendo Vinicius - ao vivo - com Baden Powell, Carlos Lyra, Miúcha e Toquinho '' (1999)
*''Sinal Aberto - Toquinho e Paulinho da Viola'' ([[1999]])
*''Coleção Toquinho e Orquestra'' (2001)
*''Canciones de los derechos de los niños'' (2001)
*''DVD - Toquinho'' (2001)
*''DVD - Toquinho Live Concert (lançado na Itália)'' (2001)
*''Toquinho - Amigos e Canções - Coletânea da Revista Reader's Digest'' ([[2002]])
*''Herdeiros do Futuro - com Projeto Guri '' (2002)
*''Ensinando a Viver'' (2002)
*''Toquinho e Orquestra Jazz Sinfônica'' (2002)
*''Só tenho tempo pra ser feliz'' (2003)
*''Toquinho - Le canzoni della mia vita'' ([[2003]])
*''DVD - Tons do Brasil - Toquinho'' (2003)
*''Toquinho - Bossa Nova Para Sempre'' (2004)
*''DVD Toquinho - Tributo à Bossa Nova'' ([[2004]])
*''CD / DVD - Toquinho no Mundo da Criança'' ([[2005]])
*''DVD - Só tenho tempo pra ser feliz - Ao Vivo'' (2005)
*''Mosaico - músicas de Toquinho e Paulo César Pinheiro'' (2005)
*''Passatempo - Retrato de uma época'' (2005)
*''A Vida Tem Sempre Razão - Tributo a Toquinho - CD de Silvia Goés, Ivâni Sabino e Pepa D'Elia'' ([[2006]])
*''DVD - Passatempo - Retrato de uma época'' ([[2007]])
*''CD - O poeta, a moça e o violão - Vinicius, Clara Nunes e Toquinho'' (2008)
*''DVD - Jobim, Vinicius, Toquinho &amp; Miucha - I Concerti Live - gravado em 1978'' ([[2008]])
*''DVD - Toquinho - I Concerti Live - gravado em 1983'' ([[2008]])
*''DVD - Toquinho - Programa Ensaio - gravado em 1990'' (2008)
*''CD - Toquinho e MPB-4 - 40 anos de música'' (2008)
*''DVD - Toquinho e MPB-4 - 40 anos de música'' (2009)

== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
Image:Toquinho Cremona 5th aug 2010.jpg|Toquinho në [[Cremona]], [[Italia]], [[5 gusht]] [[2010]].
Image:Toquinho Badi Assad Cremona 5th aug 2010.jpg|Toquinho në [[Cremona]], [[Italia]], [[5 gusht]] [[2010]] ne nje dueti me [[Badi Assad]].
Image:Toquinho.jpg|Toquinho në [[Milano]], [[Italia]], [[27 mars]] [[1990]], Teatro Smeraldo.
Image:TOQUINHO piacenza 27 lug 2022 02.jpg|Toquinho në [[Piacenza]], [[Italia]], [[27 korrik]] [[2022]].
Image:TOQUINHO piacenza 27 lug 2022 01.jpg|Toquinho në [[Piacenza]], [[Italia]], [[27 korrik]] [[2022]] ne nje dueti me [[Camilla Faustino]].
&lt;/gallery&gt;

== Lidhje të jashme ==

*[http://www.toquinho.com/ Toquinho.com]

{{aktor-cung}}

{{DEFAULTSORT:Toquinho}}
[[Kategoria:Këngëtarë brazilianë]]
[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Kompozitorë brazilianë]]</text>
      <sha1>05vx7ejgef1h95q3pyvxsdyfixgtkqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001332</id>
      <parentid>3001070</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5982" sha1="0f5itpzwtgmr01jk722q5l0pge4xbzi" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Toquinho
| image = [[Skeda:Vinicius de Moraes e Toquinho, 1973 (cropped).jpg|220px|]]
| title = Toquinho
| birth_name = Antonio pecci Filho
| birth_date = [[6 korrik]] [[1946]]
| birth_place = {{BRA}} [[São Paulo]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| nationality = [[Brazil]]ian
| website = 
}}

'''Antonio Pecci Filho''' (lindi më [[6 korrik]] të vitit [[1946]] në [[São Paulo]], [[Brazil]]), i njohur si '''Toquinho''' është [[Këngëtari|këngëtare]] dhe [[kompozitori]] [[brazil]]ian, me origjinë italiane.

== Biografia ==

Gjyshërit e tij mbërriti në Brazil nga [[Molise]]. Mësuesi i tij i parë ishte kitarë Paulinho Nogueira. Ai ka punuar për shumë vite me Vinicius de Moraes.

Në vitin [[1990]] ai mori pjesë në Festivalin e [[Sanremo]] këndonin këngën në portugalisht Paola Turci, ''Ringrazio Dio''. Titulli i këngës ishte ''Nas asas de um violão''.

== Diskografia ==

*''O Violão de Toquinho'' ([[1966]])
*''La vita, amico, é l'arte dell'incontro'' ([[1969]])
*''Toquinho'' (1970)
*''Vinicius de Moraes en &quot;La Fusa&quot; con Maria Creuza y Toquinho'' (1970)
*''Como Dizia o Poeta...Música Nova'' (1971)
*''Per vivere un grande amore'' (1971)
*''São Demais os Perigos desta Vida...'' (1971)
*''Toquinho e Vinícius'' ([[1971]])
*''Vinicius + Bethania + Toquinho en La Fusa - Mar Del Plata'' (1971)
*''Vinícius Canta &quot;Nossa Filha Gabriela&quot;'' ([[1972]])
*''O Bem Amado - trilha sonora original da telenovela'' (1973)
*''Poeta, Moça e Violão - Vinicius, Clara Nunes, Toquinho'' ([[1973]])
*''Toquinho &amp; Guarnieri - Botequim'' (1973)
*''Toquinho - Boca da Noite'' (1974)
*''Toquinho, Vinícius e Amigos'' (1974)
*''Fogo sobre Terra'' - trilha sonora original da telenovela ([[1974]])
*''Toquinho e Vinícius'' (1974)
*''Vinícius / Toquinho '' (1975)
*''Toquinho e Vinícius - O Poeta e o Violão '' (1975)
*''La voglia, la pazzia, l'incoscienza, l'allegria '' (1976)
*''Toquinho - Il Brasile nella chitarra strumentale - Torino - Itália '' (1976)
*''Toquinho Tocando 1977 '' (1976)
*''The Best of Vinicius &amp; Toquinho '' ([[1977]])
*''Tom, Vinícius, Toquinho, Miúcha '' (1977)
*''Enciclopédia da Música Brasileira - Toquinho '' (1978)
*''Toquinho Cantando - Pequeno Perfil de um Cidadão Comum'' (1978)
*''10 Anos de Toquinho e Vinícius'' (1979)
*''Paulinho Nogueira e Toquinho - Sempre Amigos'' ([[1980]])
*''Um Pouco de Ilusão'' (1980)
*''A Arca de Noé'' (1980)
*''A Arca de Noé - 2'' (1980)
*''Toquinho, la chitarra e gli amici'' (1981)
*''Doce Vida'' (1981)
*''Toquinho ao Vivo em Montreaux'' ([[1982]])
*''Toquinho - Acquarello'' (1983)
*''Toquinho - Acuarela'' ([[1983]])
*''Toquinho - Aquarela'' (1983)
*''Casa de Brinquedos'' (1983)
*''Sonho Dourado'' (1984)
*''Bella la vita'' (1984)
*''A Luz do Solo'' (1985)
*''Coisas do Coração'' (1986)
*''Le storie di una storia sola'' ([[1986]])
*''Vamos Juntos - Toquinho Live at Bravas Club'86 Tokyo'' (1986)
*''Canção de Todas as Crianças'' ([[1987]])
*''Made in Coração'' (1988)
*''Toquinho in Canta Brasil'' (1989)
*''Toquinho - À Sombra de um Jatobá'' ([[1989]])
*''Toquinho Instrumental'' (1990)
*''El viajero del sueño'' (1992)
*''Il viaggiatore del sogno'' (1992)
*''O Viajante do Sonho'' (1992)
*''La vita è l'arte dell'incontro'' ([[1993]])
*''Trinta Anos de Música'' (1994)
*''Toquinho e suas Canções Preferidas'' (1996)
*''Canções dos Direitos da Criança'' (1997)
*''Brasiliando'' (1997)
*''Toquinho - Italiano'' (1999)
*''Toquinho - Paulinho Nogueira'' ([[1999]])
*''Vivendo Vinicius - ao vivo - com Baden Powell, Carlos Lyra, Miúcha e Toquinho '' (1999)
*''Sinal Aberto - Toquinho e Paulinho da Viola'' ([[1999]])
*''Coleção Toquinho e Orquestra'' (2001)
*''Canciones de los derechos de los niños'' (2001)
*''DVD - Toquinho'' (2001)
*''DVD - Toquinho Live Concert (lançado na Itália)'' (2001)
*''Toquinho - Amigos e Canções - Coletânea da Revista Reader's Digest'' ([[2002]])
*''Herdeiros do Futuro - com Projeto Guri '' (2002)
*''Ensinando a Viver'' (2002)
*''Toquinho e Orquestra Jazz Sinfônica'' (2002)
*''Só tenho tempo pra ser feliz'' (2003)
*''Toquinho - Le canzoni della mia vita'' ([[2003]])
*''DVD - Tons do Brasil - Toquinho'' (2003)
*''Toquinho - Bossa Nova Para Sempre'' (2004)
*''DVD Toquinho - Tributo à Bossa Nova'' ([[2004]])
*''CD / DVD - Toquinho no Mundo da Criança'' ([[2005]])
*''DVD - Só tenho tempo pra ser feliz - Ao Vivo'' (2005)
*''Mosaico - músicas de Toquinho e Paulo César Pinheiro'' (2005)
*''Passatempo - Retrato de uma época'' (2005)
*''A Vida Tem Sempre Razão - Tributo a Toquinho - CD de Silvia Goés, Ivâni Sabino e Pepa D'Elia'' ([[2006]])
*''DVD - Passatempo - Retrato de uma época'' ([[2007]])
*''CD - O poeta, a moça e o violão - Vinicius, Clara Nunes e Toquinho'' (2008)
*''DVD - Jobim, Vinicius, Toquinho &amp; Miucha - I Concerti Live - gravado em 1978'' ([[2008]])
*''DVD - Toquinho - I Concerti Live - gravado em 1983'' ([[2008]])
*''DVD - Toquinho - Programa Ensaio - gravado em 1990'' (2008)
*''CD - Toquinho e MPB-4 - 40 anos de música'' (2008)
*''DVD - Toquinho e MPB-4 - 40 anos de música'' (2009)

== Gallery ==
&lt;gallery&gt;
Image:Toquinho Cremona 5th aug 2010.jpg|Toquinho në [[Cremona]], [[Italia]], [[5 gusht]] [[2010]].
Image:Toquinho Badi Assad Cremona 5th aug 2010.jpg|Toquinho në [[Cremona]], [[Italia]], [[5 gusht]] [[2010]] ne nje dueti me [[Badi Assad]].
Image:Toquinho.jpg|Toquinho në [[Milano]], [[Italia]], [[27 mars]] [[1990]], Teatro Smeraldo.
Image:TOQUINHO piacenza 27 lug 2022 02.jpg|Toquinho në [[Piacenza]], [[Italia]], [[27 korrik]] [[2022]].
Image:TOQUINHO piacenza 27 lug 2022 01.jpg|Toquinho në [[Piacenza]], [[Italia]], [[27 korrik]] [[2022]] ne nje dueti me [[Camilla Faustino]].
&lt;/gallery&gt;

== Lidhje të jashme ==

*[http://www.toquinho.com/ Toquinho.com]

{{aktor-cung}}

{{DEFAULTSORT:Toquinho}}
[[Kategoria:Këngëtarë brazilianë]]
[[Kategoria:Lindje 1959]]
[[Kategoria:Kompozitorë brazilianë]]</text>
      <sha1>0f5itpzwtgmr01jk722q5l0pge4xbzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shëndrrimet Termike</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147498</id>
    <revision>
      <id>3001053</id>
      <parentid>2118795</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4163" sha1="c46z8phnkt002qeymv11mz4p3hqhshd" xml:space="preserve">Shpeshë herë në jetën e përditshme kemi dëgjuar për avullimin, vlimin, kondenzimin, ngrirjen dhe shkrirjen. Me një emër këto janë dukuri termike, me ç'rast të gjitha këto dukuri termike kalojnë nëpër faza të caktuara.

== Shkrirja dhe Ngurtësimi ==

Ngrirja është proces natyror i cili haset kudo ku temperaturat janë 0&amp;nbsp;°C. Fillimisht kemi trup në gjendje të lënget (p.sh uji) që atë ujë ta kthejmë në akull (trup të ngurt) fillimisht duhet që lëngut ti largohet nxehtësia që e zotëron. Kjo arrihet duke e furnizuar trupin me burim ftohtësie me ç'rast ai do ta nxjerrë nxehtësinë duke e pranuar ftohtësinë. Me testime të shumta është treguar se nxehtësia e cila i nevojitet trupit (e ngurtë) me masë 1&amp;nbsp;kg për ta kthyer në 1&amp;nbsp;kg ujë duhet nxehtësi (Q) prej 330,000 J (Xhul ose Xhaul).

'''Procesi i shëndrrimit të trupit nga gjendja (faza) agregate e lëngët në gjendjen (fazën) agregate të ngurtë e quajmë ngurtësim ose ngrirje.'''
'''

Shkrirja është proces i kundërt i ngrirjes sepse ai është në kundërshtim me strukturën atomike të ngrirjes por që si të përbashkët i kan kushtet klimatike sepse uji ngrin dhe shkrin në temperaturë 0&amp;nbsp;°C.
Në rastine  shkrirjes që trupi të shkrihet fillimisht duhet të pranohet nxehtësia. P.sh trupi i ngurtë që të kthehet në lëng fillimisht duhet të pranojë nxehtësi e pastaj nxehtësiua do ia prish strukturën atomike kristalore akullit duke liruar energjinë e molekulave tek të cilat forca tërheqëse është më  e vogël sesa tek rasti i ngurtësimit.

'''Procesi i shëndrrimit të trupit  nga gjendja (faza) agregate e ngurt në gjendjen (fazën) agregate të lëngët e quajmë shkrirje.'''

== Nxehtësia Latente ==

Marrim një enë, enën e mbushim me ujë venfosim një termometër dhe prapë në enë vendosim një enë tjetër me naftalinë të ngurtë ku poashtu vendosim një termometër.
Kur fillojmë ta nxehim me një burim nxehtësie (resho p.sh.) do shohim se temperatura do arrijë deri në 80&amp;nbsp;°C tek uji dhe 80&amp;nbsp;°C tek naftalina e ngurtë. Kujtojmë se nuk e kemi ndërprerë ende burimin e nxehtësisë, atëherë do shohim se uji do arrijë temperaturë prej 90&amp;nbsp;°C, kurse naftalina jo do e mbajë tempon prej 80&amp;nbsp;°C. Pse?
Përveq se naftalina ka mbajtur tempon e 80&amp;nbsp;°C ajo gjithashtu ka filluar edhe të shkrihet me ç'rast ka filluar të lëngëzohet pra kjo na bën të kuptojmë se burimi i nxehtësisë ka ofruar nxehtësi në trajtë të barabart por që naftalina e ngurtë nuk ka shkuar në rritjen e temperaturës por në shkrirjen e trupit. Pra kjo nxehtësi nuk mund të shihet me sy të lirë andaj quhet nxehtësi latente ose nxehtësi e fshehtë.

== Avullimi, Vlimi dhe Kondensimi ==

Avullimi është proces tjetër natyror i cili krijohet me pranimin e nxehtësisë nga ana e ujit. Pra gjatë nxehjes së ujit molekulat marin energji dhe kan aftësi të shkëputen nga struktura e meparshme molekulare atoni pasiqë janë të lehta ngjiten lart dhe kur dalin në sipërfaqe shpërthejn duke u liruar si gaz, me ç'rast formohet avulli.

'''Nxehtësin të ciliën e merr uji që të kalojë në gjendje agregate të gazët, quhet nxehtësi specifike e avullimit, qa. Me ç'rast q (nxehtësia specifike) dhe a (avulli).'''

Në anën tjetër kemi vlimin, vlimi krijohet gjatë nxehjes së ujit, molekulat marrim aq shumë energji saqë arrijnë të shkëputen të gjitha njeherësh (duke marr parasysh se molekulat marin nxehtësi me temperatur prej 100&amp;nbsp;°C) duke krijuar një avullim të vrullshëm.

'''Avullimi i vrullshëm quhet vlim.'''

'''Kalimi nga gjendja agregate e gazët në gjendjen agregate të lëngët, quhet kondesim.'''
Kondesimi është proces tjetër i ciklit ujor, ai arrihet me anë të lirimi të enerjgisë së gazit me ç'rast atë e ka marr nga uji i cili ka vluar e pastaj avulluar (ka pranuar nxehtësi).

'''Nxehtësia e cila lirohet gjatë kondesimit të gazit duke e kthyer në lëng, quhet nxehtësi specifike e kondensimit, qk. Me ç'rast q (nxehtësia specifike) dhe k (kondensimi).'''

[[Kategoria:Fizikë]]</text>
      <sha1>c46z8phnkt002qeymv11mz4p3hqhshd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verner von Heidenstam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148887</id>
    <revision>
      <id>3001059</id>
      <parentid>2368449</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2128" sha1="ofehmdp5vv8b8v2t9uyo8my54ahanau" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Verner von Heidenstam [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg‎|20px]]
| image = [[Skeda:Verner von Heidenstam in the 1890s.jpg|200px]]
| caption = Verner von Heidenstam, në vitin [[1890]]
| name i lindjës = Carl Gustaf Verner von Heidenstam 
| birth_date = [[6 korrik]] [[1859]]
| birth_place = [[Olshammar]], {{SWE}}
| death_date = [[20 maj]] [[1940]]
| death_place =  [[Övralid]], Suedi {{SWE}}
| pseudonym =
| nationality = suedeze
| genre = poet, romansier
| website =
}}
'''Carl Gustaf Verner von Heidenstam''' ([[Olshammar]], [[6 korrik]] [[1859]] - [[Övralid]], [[20 maj]] [[1940]]),  ishte poet dhe romansier suedez, fitues i [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], në vitin [[1916]]. Nga viti [[1912]] e deri në vdekje të, ishte anëtar i  [[Akademia suedeze|Akademisë suedeze]]. Shumuca e veprave të tij janë të lidhura me karakterin, e jetës dhe traditës suedeze, shpeshëherë shiquar edhe nga ana patriotike. 

== Veprat ==
*''Från Col di Tenda till Blocksberg '', pictures of travel (1888)
*''Vallfart och vandringsår'' (1888)
*''Renässans'' (1889)
*''Endymion'' (1889, novel)
*''Hans Alienus ''(1892)
*''Dikter'' (1895)
*''Karolinerna (''The Charles Men'', 1897–98, novel)''
*''Sankt Göran och draken ''(1900)]
*''Klassizität und Germanismus'', (published in German, Vienna 1901)
*''Heliga Birgittas pilgrimsfärd (''Saint Bridget's Pilgrimage'', 1901)
*''Ett folk '' (1902)
*''Skogen susar ''(''The Forest Whispers'', 1904)
*''Folkungaträdet ''(''The Tree of the Folkungs'', 2 volumes, 1905–1907)
*''Svenskarna och deras hövdingar'' (1910, historical lectures)
*''Nya Dikter'' (1915).


==Lidhje të jashtme==
{{Commonscat|Verner von Heidenstam}}
[http://runeberg.org/authors/heidstam.html Verner von Heidenstam] - at [[Projekt Runeberg]]

*[http://www.archive.org/search.php?query=Verner%20von%20Heidenstam Verner von Heidenstam in English] at The [[Internet Archive]]

{{s-start}}

{{DEFAULTSORT:Heidenstam, Verner von}}
[[Kategoria:Shkrimtarë suedezë]]
[[Kategoria:Lindje 1859]]
[[Kategoria:Vdekje 1940]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>ofehmdp5vv8b8v2t9uyo8my54ahanau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001060</id>
      <parentid>3001059</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2130" sha1="fd5bk6949b6fnjd3iwc2grl51qwyxek" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Verner von Heidenstam [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg‎|20px]]
| image = [[Skeda:Verner von Heidenstam in the 1890s.jpg|200px]]
| caption = Verner von Heidenstam, në vitin [[1890]]
| name i lindjës = Carl Gustaf Verner von Heidenstam 
| birth_date = [[6 korrik]] [[1859]]
| birth_place = [[Olshammar]], {{SWE}}
| death_date = [[20 maj]] [[1940]]
| death_place =  [[Övralid]], Suedi {{SWE}}
| pseudonym =
| nationality = suedeze
| genre = poet, romansier
| website =
}}
'''Carl Gustaf Verner von Heidenstam''' ([[Olshammar]], [[6 korrik]] [[1859]] - [[Övralid]], [[20 maj]] [[1940]]),  ishte poet dhe romansier suedez, fitues i [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], në vitin [[1916]]. Nga viti [[1912]] e deri në vdekje të, ishte anëtar i  [[Akademia suedeze|Akademisë suedeze]]. Shumuca e veprave të tij janë të lidhura me karakterin, e jetës dhe traditës suedeze, shpeshëherë shiquar edhe nga ana patriotike. 

== Veprat ==
*''Från Col di Tenda till Blocksberg '', pictures of travel (1888)
*''Vallfart och vandringsår'' (1888)
*''Renässans'' (1889)
*''Endymion'' (1889, novel)
*''Hans Alienus ''(1892)
*''Dikter'' (1895)
*''Karolinerna (''The Charles Men'', 1897–98, novel)''
*''Sankt Göran och draken ''(1900)]
*''Klassizität und Germanismus'', (published in German, Vienna 1901)
*''Heliga Birgittas pilgrimsfärd (''Saint Bridget's Pilgrimage'', 1901)''
*''Ett folk '' (1902)
*''Skogen susar ''(''The Forest Whispers'', 1904)
*''Folkungaträdet ''(''The Tree of the Folkungs'', 2 volumes, 1905–1907)
*''Svenskarna och deras hövdingar'' (1910, historical lectures)
*''Nya Dikter'' (1915).


==Lidhje të jashtme==
{{Commonscat|Verner von Heidenstam}}
[http://runeberg.org/authors/heidstam.html Verner von Heidenstam] - at [[Projekt Runeberg]]

*[http://www.archive.org/search.php?query=Verner%20von%20Heidenstam Verner von Heidenstam in English] at The [[Internet Archive]]

{{s-start}}

{{DEFAULTSORT:Heidenstam, Verner von}}
[[Kategoria:Shkrimtarë suedezë]]
[[Kategoria:Lindje 1859]]
[[Kategoria:Vdekje 1940]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>fd5bk6949b6fnjd3iwc2grl51qwyxek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001331</id>
      <parentid>3001060</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2130" sha1="0astcb31u9ibvk890n131d3mroz3knn" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Verner von Heidenstam [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg‎|20px]]
| image = [[Skeda:Verner von Heidenstam in the 1890s.jpg|200px]]
| caption = Verner von Heidenstam, në vitin [[1890]]
| name i lindjës = Carl Gustaf Verner von Heidenstam 
| birth_date = [[6 korrik]] [[1859]]
| birth_place = [[Olshammar]], {{SWE}}
| death_date = [[20 maj]] [[1940]]
| death_place =  [[Övralid]], Suedi {{SWE}}
| pseudonym =
| nationality = suedeze
| genre = poet, romansier
| website =
}}
'''Carl Gustaf Verner von Heidenstam''' ([[Olshammar]], [[6 korrik]] [[1859]] - [[Övralid]], [[20 maj]] [[1940]]),  ishte poet dhe romansier suedez, fitues i [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], në vitin [[1916]]. Nga viti [[1912]] e deri në vdekje të, ishte anëtar i  [[Akademia suedeze|Akademisë suedeze]]. Shumuca e veprave të tij janë të lidhura me karakterin, e jetës dhe traditës suedeze, shpeshëherë shiquar edhe nga ana patriotike. 

== Veprat ==
*''Från Col di Tenda till Blocksberg '', pictures of travel (1888)
*''Vallfart och vandringsår'' (1888)
*''Renässans'' (1889)
*''Endymion'' (1889, novel)
*''Hans Alienus ''(1892)
*''Dikter'' (1895)
*''Karolinerna'' (''The Charles Men'', 1897–98, novel)
*''Sankt Göran och draken ''(1900)]
*''Klassizität und Germanismus'', (published in German, Vienna 1901)
*''Heliga Birgittas pilgrimsfärd'' (''Saint Bridget's Pilgrimage'', 1901)
*''Ett folk '' (1902)
*''Skogen susar ''(''The Forest Whispers'', 1904)
*''Folkungaträdet ''(''The Tree of the Folkungs'', 2 volumes, 1905–1907)
*''Svenskarna och deras hövdingar'' (1910, historical lectures)
*''Nya Dikter'' (1915).


==Lidhje të jashtme==
{{Commonscat|Verner von Heidenstam}}
[http://runeberg.org/authors/heidstam.html Verner von Heidenstam] - at [[Projekt Runeberg]]

*[http://www.archive.org/search.php?query=Verner%20von%20Heidenstam Verner von Heidenstam in English] at The [[Internet Archive]]

{{s-start}}

{{DEFAULTSORT:Heidenstam, Verner von}}
[[Kategoria:Shkrimtarë suedezë]]
[[Kategoria:Lindje 1859]]
[[Kategoria:Vdekje 1940]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>0astcb31u9ibvk890n131d3mroz3knn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William Golding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151480</id>
    <revision>
      <id>3001137</id>
      <parentid>3000445</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3340" sha1="8egpnpchixirz81t9jly98eu56i0dxq" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Sir William Golding [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg‎|20px]]
| image = [[Skeda:William Golding 1983.jpg|200px]]
| caption = Golding më 1983
| name i lindjës = William Gerald Golding
| birth_date = [[19 shtator]] [[1911]]
| birth_place = [[Newquay]], [[Cornwall]], [[Angli]] {{UK}}
| death_date = [[19 qershor]] [[1993]]
| death_place = [[Perranarworthal]], Cornwall {{UK}}
| pseudonym = 
| nationality = britaneze
| genre = romane, poezi
| website =
}}

'''Sir William Gerald Golding''' ([[19 shtator]] [[1911]] – [[19 qershor]] [[1993]]) ishte romansier dhe poet britanik. Fitues i  [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], për vitin [[1983]].

==Jeta e hershme==

==Jeta në arsim==

==Veprat==
===Poezi===
*''[[Poems (poetry by Golding)|Poems]]'' (1934)

===Drama===
*''The Brass Butterfly''  (1958)

===Novela===
*''[[Lord of the Flies (novel)|Lord of the Flies]]'' (1954)
*''[[The Inheritors (William Golding)|The Inheritors]]'' (1955)
*''[[Pincher Martin]]'' (1956)
*''[[Free Fall (Golding)|Free Fall]]'' (1959)
*''[[The Spire]]'' (1964)
*''[[The Pyramid (Golding)|The Pyramid]]'' (1967)
*''[[The Scorpion God]]''   (1971)
*''[[Darkness Visible (Golding)|Darkness Visible]]'' (1979)
*''[[The Paper Men]] (1984)''
*''[[To the Ends of the Earth]]'' (trilogy)
**''[[Rites of Passage (novel)|Rites of Passage]]'' (1980)
**''[[To the Ends of the Earth#Close Quarters|Close Quarters]]'' (1987)
**''[[To the Ends of the Earth#Fire Down Below|Fire Down Below]]'' (1989)
*''[[The Double Tongue]]'' (posthumous) (1995)&lt;ref&gt;''The Double Tongue'' 1996 Faber reprint ISBN 978-0-571-17720-2&lt;/ref&gt;

===Dokumentare===
*''[[The Hot Gates]]''  (1965)
*''[[A Moving Target]]''  (1982)
*''An Egyptian Journal'' (1985)

==Në gjuhën shqipe==
* [[Perëndia e Mizave]], OMBRA GVG [[2009]] (Përkthyes nga origjinali: [[Shpetim Myshketa]])
==Referimet==

==Lidhje të jashtme==
* [https://web.archive.org/web/20101006042133/http://www.edupaperback.org/showauth.cfm?authid=92 Golding's Life and work reviewed at the Educational Paperback Association]
* [http://mkitxveli.wordpress.com/2010/12/01/william-golding/William Golding – Lord of the Flies in Georgian blog]
* [http://nobelprize.org/literature/laureates/1983/golding-bio.html Biography of William Golding] at the [[Nobel Prize]] website
* [http://aurora.icaap.org/index.php/aurora/article/view/50/63 Interview]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420012053/http://aurora.icaap.org/index.php/aurora/article/view/50/63 |date=20 prill 2012 }} by Mary Lynn Scott – Universal Pessimist, Cosmic Optimist
* [http://www.william-golding.co.uk/ William Golding Ltd] Website of Golding family.
* [http://books.guardian.co.uk/departments/generalfiction/story/0,,1793967,00.html ''Last Words'' An account of Golding's last evening] by [[D. M. Thomas]] – Guardian – Saturday 10 June 2006 (''Review'' Section)
* [http://www.facebook.com/home.php?#!/pages/William-Golding/138418262865472 Official Facebook page]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1983/golding-lecture.html Nobel Prize Lecture]
* [http://www.guardian.co.uk/books/2012/mar/11/william-golding-crisis &quot;William Golding's crisis&quot;]

[[Kategoria:Shkrimtarë britanikë]]
[[Kategoria:Lindje 1911]]
[[Kategoria:Vdekje 1993]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>8egpnpchixirz81t9jly98eu56i0dxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001313</id>
      <parentid>3001137</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3340" sha1="1ocxchk3khjygfiyuccjgxc8kxynm6d" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Sir William Golding [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg‎|20px]]
| image = [[Skeda:William Golding 1983.jpg|200px]]
| caption = Golding më 1983
| name i lindjës = William Gerald Golding
| birth_date = [[19 shtator]] [[1911]]
| birth_place = [[Newquay]], [[Cornwall]], [[Angli]] {{UK}}
| death_date = [[19 qershor]] [[1993]]
| death_place = [[Perranarworthal]], Cornwall {{UK}}
| pseudonym = 
| nationality = britaneze
| genre = romane, poezi
| website =
}}

'''Sir William Gerald Golding''' ([[19 shtator]] [[1911]] – [[19 qershor]] [[1993]]) ishte romansier dhe poet britanik. Fitues i  [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], për vitin [[1983]].

==Jeta e hershme==

==Jeta në arsim==

==Veprat==
===Poezi===
*''[[Poems (poetry by Golding)|Poems]]'' (1934)

===Drama===
*''The Brass Butterfly''  (1958)

===Novela===
*''[[Lord of the Flies (novel)|Lord of the Flies]]'' (1954)
*''[[The Inheritors (William Golding)|The Inheritors]]'' (1955)
*''[[Pincher Martin]]'' (1956)
*''[[Free Fall (Golding)|Free Fall]]'' (1959)
*''[[The Spire]]'' (1964)
*''[[The Pyramid (Golding)|The Pyramid]]'' (1967)
*''[[The Scorpion God]]''   (1971)
*''[[Darkness Visible (Golding)|Darkness Visible]]'' (1979)
*''[[The Paper Men]]'' (1984)
*''[[To the Ends of the Earth]]'' (trilogy)
**''[[Rites of Passage (novel)|Rites of Passage]]'' (1980)
**''[[To the Ends of the Earth#Close Quarters|Close Quarters]]'' (1987)
**''[[To the Ends of the Earth#Fire Down Below|Fire Down Below]]'' (1989)
*''[[The Double Tongue]]'' (posthumous) (1995)&lt;ref&gt;''The Double Tongue'' 1996 Faber reprint ISBN 978-0-571-17720-2&lt;/ref&gt;

===Dokumentare===
*''[[The Hot Gates]]''  (1965)
*''[[A Moving Target]]''  (1982)
*''An Egyptian Journal'' (1985)

==Në gjuhën shqipe==
* [[Perëndia e Mizave]], OMBRA GVG [[2009]] (Përkthyes nga origjinali: [[Shpetim Myshketa]])
==Referimet==

==Lidhje të jashtme==
* [https://web.archive.org/web/20101006042133/http://www.edupaperback.org/showauth.cfm?authid=92 Golding's Life and work reviewed at the Educational Paperback Association]
* [http://mkitxveli.wordpress.com/2010/12/01/william-golding/William Golding – Lord of the Flies in Georgian blog]
* [http://nobelprize.org/literature/laureates/1983/golding-bio.html Biography of William Golding] at the [[Nobel Prize]] website
* [http://aurora.icaap.org/index.php/aurora/article/view/50/63 Interview]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420012053/http://aurora.icaap.org/index.php/aurora/article/view/50/63 |date=20 prill 2012 }} by Mary Lynn Scott – Universal Pessimist, Cosmic Optimist
* [http://www.william-golding.co.uk/ William Golding Ltd] Website of Golding family.
* [http://books.guardian.co.uk/departments/generalfiction/story/0,,1793967,00.html ''Last Words'' An account of Golding's last evening] by [[D. M. Thomas]] – Guardian – Saturday 10 June 2006 (''Review'' Section)
* [http://www.facebook.com/home.php?#!/pages/William-Golding/138418262865472 Official Facebook page]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1983/golding-lecture.html Nobel Prize Lecture]
* [http://www.guardian.co.uk/books/2012/mar/11/william-golding-crisis &quot;William Golding's crisis&quot;]

[[Kategoria:Shkrimtarë britanikë]]
[[Kategoria:Lindje 1911]]
[[Kategoria:Vdekje 1993]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>1ocxchk3khjygfiyuccjgxc8kxynm6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jaroslav Seifert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151758</id>
    <revision>
      <id>3001139</id>
      <parentid>2368476</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2699" sha1="karxudni1q99kkqxg6k9s9jq4ubf9wx" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Jaroslav Seifert [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg|20px]]
| image = [[Skeda:Jaroslav Seifert 1981 foto Hana Hamplová.jpg|200px]]
| caption = Jaroslav Seifert, më 1981
| name i lindjës = William Gerald Golding
| birth_date = [[23 shtator]] [[1911]]
| birth_place = [[Prag]], [[Austrohungari]]
| death_date = [[10 janar]] [[1986]]
| death_place = [[Prag]], [[Çeki]] {{CZE}}
| pseudonym = 
| nationality = çeke
| genre = poet, gazetar
| website =
}}

'''Jaroslav Seifert''' ([[Prag]], [[23 shtator]] [[1901]] – Prag, [[10 janar]] [[1986]]), shkrimtar [[Çekia|çek]]. Fitue i [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], për vitin [[1984]].

==Biografia==
==Veprat==
* ''Město v slzách'' (1921)
* ''Samá láska'' (1923)
* ''Na vlnách TSF'' (1925)
* ''Slavík zpívá špatně'' (1926)
* ''Básně'' (1929)
* ''Poštovní holub'' (1929)
* ''Hvězdy nad Rajskou zahradou'' (1929)
* ''Jablko z klína'' (1933)
* ''Ruce Venušiny'' (1936)
* ''Jaro, sbohem'' (1937)
* ''Zhasněte světla'' (1938)
* ''Vějíř Boženy Němcové'' (1940)
* ''Světlem oděná'' (1940)
* ''Kamenný most'' (1944)
* ''Přilba z hlíny'' (1945)
* ''Ruka a plamen'' (1948)
* ''Šel malíř chudě do světa'' (1949)
* ''Píseň o Viktorce'' (1950)
* ''Maminka'' (1954)
* ''Chlapec a hvězdy'' (1956)
* ''Praha a Věnec sonetů (1956). English translation &quot;A Wreath of Sonnets,&quot; translated by Jan Křesadlo.''
* ''Zrnka révy'' (1965)
* ''Koncert na ostrově'' (1965)
* ''Odlévání zvonů'' (1967)
* ''Halleyova kometa'' (1967)
* ''Kniha o Praze'' (1968)
* ''Morový sloup'' (1968–1970)
* ''Deštník z Picadilly'' (1979)
* ''Všecky krásy světa'' (1979)
* ''Býti básníkem'' (1983)

==Referimet==
==Lidhje të jashtme==
{{Commons}}
* [http://nobelprize.org/literature/laureates/1984/seifert-bio.html Nobel biography]
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=10931637 Photos]
* [http://www.converter.cz/nobel/seifert.htm Biography (in Czech)]
* [http://kresadlo.cz/seifert.htm Authorised English translation] of Seifert's [[crown of sonnets]] by [[Jan Křesadlo]]
* [http://www.catbirdpress.com/bookpages/seifert.htm The Poetry of Jaroslav Seifert] Translated by Edward Osers
* [https://web.archive.org/web/20120426001219/http://www.literature-prize.com/seifert_jaroslav_poetry.htm Jaroslav Seifert – Poetry]
* [http://www.enotes.com/jaroslav-seifert-criticism/seifert-jaroslav Jaroslav Seifert eNotes]
* [http://www.nobel-winners.com/Literature/jaroslav_seifert.html Timeline of Nobel Winners]

{{DEFAULTSORT:Seifert, Jaroslav}}
[[Kategoria:Shkrimtarë çekë]]
[[Kategoria:Lindje 1901]]
[[Kategoria:Vdekje 1986]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>karxudni1q99kkqxg6k9s9jq4ubf9wx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001314</id>
      <parentid>3001139</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2699" sha1="k32qafff5aapeh0i7nd5373uv4zmu3a" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name = Jaroslav Seifert [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg|20px]]
| image = [[Skeda:Jaroslav Seifert 1981 foto Hana Hamplová.jpg|200px]]
| caption = Jaroslav Seifert, më 1981
| name i lindjës = William Gerald Golding
| birth_date = [[23 shtator]] [[1911]]
| birth_place = [[Prag]], [[Austrohungari]]
| death_date = [[10 janar]] [[1986]]
| death_place = [[Prag]], [[Çeki]] {{CZE}}
| pseudonym = 
| nationality = çeke
| genre = poet, gazetar
| website =
}}

'''Jaroslav Seifert''' ([[Prag]], [[23 shtator]] [[1901]] – Prag, [[10 janar]] [[1986]]), shkrimtar [[Çekia|çek]]. Fitue i [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimit Nobel për Letërsi]], për vitin [[1984]].

==Biografia==
==Veprat==
* ''Město v slzách'' (1921)
* ''Samá láska'' (1923)
* ''Na vlnách TSF'' (1925)
* ''Slavík zpívá špatně'' (1926)
* ''Básně'' (1929)
* ''Poštovní holub'' (1929)
* ''Hvězdy nad Rajskou zahradou'' (1929)
* ''Jablko z klína'' (1933)
* ''Ruce Venušiny'' (1936)
* ''Jaro, sbohem'' (1937)
* ''Zhasněte světla'' (1938)
* ''Vějíř Boženy Němcové'' (1940)
* ''Světlem oděná'' (1940)
* ''Kamenný most'' (1944)
* ''Přilba z hlíny'' (1945)
* ''Ruka a plamen'' (1948)
* ''Šel malíř chudě do světa'' (1949)
* ''Píseň o Viktorce'' (1950)
* ''Maminka'' (1954)
* ''Chlapec a hvězdy'' (1956)
* ''Praha a Věnec sonetů'' (1956). English translation &quot;A Wreath of Sonnets,&quot; translated by Jan Křesadlo.
* ''Zrnka révy'' (1965)
* ''Koncert na ostrově'' (1965)
* ''Odlévání zvonů'' (1967)
* ''Halleyova kometa'' (1967)
* ''Kniha o Praze'' (1968)
* ''Morový sloup'' (1968–1970)
* ''Deštník z Picadilly'' (1979)
* ''Všecky krásy světa'' (1979)
* ''Býti básníkem'' (1983)

==Referimet==
==Lidhje të jashtme==
{{Commons}}
* [http://nobelprize.org/literature/laureates/1984/seifert-bio.html Nobel biography]
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=10931637 Photos]
* [http://www.converter.cz/nobel/seifert.htm Biography (in Czech)]
* [http://kresadlo.cz/seifert.htm Authorised English translation] of Seifert's [[crown of sonnets]] by [[Jan Křesadlo]]
* [http://www.catbirdpress.com/bookpages/seifert.htm The Poetry of Jaroslav Seifert] Translated by Edward Osers
* [https://web.archive.org/web/20120426001219/http://www.literature-prize.com/seifert_jaroslav_poetry.htm Jaroslav Seifert – Poetry]
* [http://www.enotes.com/jaroslav-seifert-criticism/seifert-jaroslav Jaroslav Seifert eNotes]
* [http://www.nobel-winners.com/Literature/jaroslav_seifert.html Timeline of Nobel Winners]

{{DEFAULTSORT:Seifert, Jaroslav}}
[[Kategoria:Shkrimtarë çekë]]
[[Kategoria:Lindje 1901]]
[[Kategoria:Vdekje 1986]]
[[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]]</text>
      <sha1>k32qafff5aapeh0i7nd5373uv4zmu3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teorema e Nortonit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151835</id>
    <revision>
      <id>3001248</id>
      <parentid>2678095</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1663" sha1="sxck6cv3uyaeccy96v0rtoisikc7t6w" xml:space="preserve">'''Teorema e Nortonit''' është metodë për gjetjen e [[Rryma elektrike|rrymës]] në një degë të caktuar të [[Qarku elektrik|qarkut elektrik]]. Kjo metodë është mjaft e përshtatshme dhe e thjeshtë që zhvillohet sipas tri hapave të caktuar.

# Gjejmë rrymën e Nortonit  '''I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''
# Gjejmë Rezistencen e Nortonit  '''R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''
# Gjejmë elementin i cili kërkohet  '''I&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;'''  ose '''R&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;'''

'''Hapi I'''
Per gjetjen e rrymes se Nortonit  '''I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''', dega në të cilën kërkohet rryma e Nortonit e lidhim shkurt. Dhe pastaj duke e zbatuar [[Liget e Kirhofit|ligjet e Kirhofit]] e gjejmë rrymën e Nortonit '''I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''.

'''Hapi II'''
Për gjetjen e rezistencës së Nortonit  '''R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''', së pari e heqim lidhjen e shkurtër nga qarku dhe ia vendosim dy nyja në skajet e degës, pastaj gjeneratorin e rrymës e çkyçim nga qarku, ndërsa gjeneratorin e tensionit e lidhim shkurt.

'''Hapi III'''
Dhe në hapin e fundit, gjeneratorin e Nortonit e lidhim paralel me rezistencen e Nortonit dhe paralel me degen qe e kemi lidhur shkurt në hapin e parë.
&lt;big&gt;'''I&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;=I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;∙R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt; /R&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;+R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;
'''&lt;/big&gt;'''

==Shndërrimi me ekuivalentimin e Tevenenit==
[[Image:Thevenin to Norton2.PNG|right]]

Qarku ekuivalent i Nortonit është i lidhur me [[Teorema e Tevenenit|teoremën e Tevenenit]] sipas ekuacioneve:
:&lt;math&gt;R_{Th} = R_{No} \!&lt;/math&gt;

:&lt;math&gt;V_{Th} = I_{No} R_{No} \!&lt;/math&gt;

:&lt;math&gt;\frac{V_{Th}}{R_{Th}} = I_{No}\!&lt;/math&gt;
==Referimet==
&quot;Bazat e Elektroteknikës&quot; - Nexhat Orana

[[Kategoria:Inxhinieri elektrike]]
[[Kategoria:Teorema]]</text>
      <sha1>sxck6cv3uyaeccy96v0rtoisikc7t6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001325</id>
      <parentid>3001248</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim strukturor (infobox/etiketa) pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1659" sha1="1x5vsjbwdbukpnomvsyaw81msvupo10" xml:space="preserve">'''Teorema e Nortonit''' është metodë për gjetjen e [[Rryma elektrike|rrymës]] në një degë të caktuar të [[Qarku elektrik|qarkut elektrik]]. Kjo metodë është mjaft e përshtatshme dhe e thjeshtë që zhvillohet sipas tri hapave të caktuar.

# Gjejmë rrymën e Nortonit  '''I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''
# Gjejmë Rezistencen e Nortonit  '''R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''
# Gjejmë elementin i cili kërkohet  '''I&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;'''  ose '''R&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;'''

'''Hapi I'''
Per gjetjen e rrymes se Nortonit  '''I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''', dega në të cilën kërkohet rryma e Nortonit e lidhim shkurt. Dhe pastaj duke e zbatuar [[Liget e Kirhofit|ligjet e Kirhofit]] e gjejmë rrymën e Nortonit '''I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''.

'''Hapi II'''
Për gjetjen e rezistencës së Nortonit  '''R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''', së pari e heqim lidhjen e shkurtër nga qarku dhe ia vendosim dy nyja në skajet e degës, pastaj gjeneratorin e rrymës e çkyçim nga qarku, ndërsa gjeneratorin e tensionit e lidhim shkurt.

'''Hapi III'''
Dhe në hapin e fundit, gjeneratorin e Nortonit e lidhim paralel me rezistencen e Nortonit dhe paralel me degen qe e kemi lidhur shkurt në hapin e parë.
&lt;big&gt;'''I&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;=I&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;∙R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt; /R&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt;+R&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'''&lt;/big&gt;

==Shndërrimi me ekuivalentimin e Tevenenit==
[[Image:Thevenin to Norton2.PNG|right]]

Qarku ekuivalent i Nortonit është i lidhur me [[Teorema e Tevenenit|teoremën e Tevenenit]] sipas ekuacioneve:
:&lt;math&gt;R_{Th} = R_{No} \!&lt;/math&gt;

:&lt;math&gt;V_{Th} = I_{No} R_{No} \!&lt;/math&gt;

:&lt;math&gt;\frac{V_{Th}}{R_{Th}} = I_{No}\!&lt;/math&gt;
==Referimet==
&quot;Bazat e Elektroteknikës&quot; - Nexhat Orana

[[Kategoria:Inxhinieri elektrike]]
[[Kategoria:Teorema]]</text>
      <sha1>1x5vsjbwdbukpnomvsyaw81msvupo10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xhamia e Pazarit, Gjirokastër</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153644</id>
    <revision>
      <id>3001215</id>
      <parentid>2996863</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3110" sha1="2bo07gpabbgk4wb0q4o0oqxnh58zpe7" xml:space="preserve">{{coord|40.073611|N|20.138056|E|scale:10000_type:landmark_source:sqwiki|display=title}}
{{Infobox vend historik
| emri                = Xhamia e Pazarit
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = Gjirokaster - mestska mesita.jpg
| përshkrimi          = 
| lloji               = 
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 
| gjatësi             = 
| lokacioni           = [[Rrethi i Gjirokastrës|Gjirokastër]], [[Qarku i Gjirokastrës|Gjirokastër]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = 
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Gjirokastër
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 10.06.1973
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = GJ157
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}

'''Xhamia e Pazarit''' ({{lang-tr|Pazar Camiî}}) ose ndryshe e quajtur '''Xhamia e Memi Beut''' është një xhami në [[Gjirokastër]], [[Shqipëri]].

[[Skeda:Inside of Bazaar Mosque, Gjirokastër.jpg|parapamje|left|[[Mihrapi]] i xhamisë (2025)]]
Ndër tri xhamitë e fundit të shekullit XVIII, kjo është më e rëndësishmja e qytetit, duke qenë në mes të [[Çarshia|çarshisë]] së vjetër.&lt;ref name=&quot;:Kiel&quot;&gt;{{Cite book|title=Arkitektura osmane në Shqipëri (1385-1912)|last=Kiel|first=Machiel|publisher=IRCICA|year=2012|isbn=9789290632429|location=Stamboll|pages=200|author-link=Machiel Kiel|translator=Holta Vrioni|origyear=1990|language=sq}}&lt;/ref&gt; [[Xhamia]] e Pazarit është e vetmja xhami e paprekur e cila u ka mbijetuar shkatërrimeve nga koha e komunizmit. Mori statusin [[Lista e objekte fetare në Shqipëri që janë monumente kulture|monument kulture]] në vitin 1973. Ajo ka një [[Minareja|minare]] me një [[Sherefeja|sherife]]. Xhamia vizitohet kryesisht në verë nga turistët e interesuar për qytetin, ku xhamia bie shumë mirë në sy nëse kalon në zonën muzeale të Gjirokastrës. Ka një mbishkrim të lartë mbi hyrjen. Vetëm 4 rreshta të vegjël të mbishkrimit janë paksa të lexueshme. I pari përmban prezantimin si «Zotëruesi i Punëve të mira» dhe rreshti i dytë e i tretë përmbajnë emrin e kujdestarit i cili është i paqartë për shkak të papastërtive. Rreshti i fundit përmban datën e lexueshme 1177:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kshk.gov.al/index.php?fq=brenda&amp;gj=gj2&amp;kid=19|title=Religious buildings with the &quot;Culture Monument&quot; status|publisher=Komiteti Kombëtar i Republikës së Shqipërisë mbi Kultin|accessdate=28 tetor 2010|language=sq|archive-date=6 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706071224/http://kshk.gov.al/index.php?fq=brenda&amp;gj=gj2&amp;kid=19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

''Sahib ul hayrat vel hasenat''

''1177 [[Kalendari hixhri|Hixhri]] = 1763/1764''

== Shiko edhe==
* [[Xhamia e Teqesë]]
* [[Vitet komuniste në Gjirokastër]]

== References ==
{{reflist|2}}

[[Kategoria:Xhami në Gjirokastër]]
[[Kategoria:Arkitektura osmane në Shqipëri]]</text>
      <sha1>2bo07gpabbgk4wb0q4o0oqxnh58zpe7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frank Chodorov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153821</id>
    <revision>
      <id>3001062</id>
      <parentid>2649771</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3238" sha1="o6hos4tmsbbyfbrf5tkp2kc1wbn00uc" xml:space="preserve">[[Skeda:Chodorov.jpg|parapamje|djathtas|Frank Chodorov]]
'''Frank Chodorov''' ishte një politolog dhe eseist amerikan, anëtar i Old Right (''E Djathta e Vjetër''), një grup ideologësh libertarë që ishin minarkistë, kundër çdo politike të jashtme ndërhyrëse në punët e shteteve të tjera, anti-imperialistë, dhe mëpastaj kundërshtarë të New Deal-it.&lt;ref name=&quot;Raico, Ralph, 29.03.2011&quot;&gt;[http://mises.org/daily/5088/Neither-the-Wars-Nor-the-Leaders-Were-Great Ralph Raico: ''Neither the Wars Nor the Leaders Were Great''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714174302/http://mises.org/daily/5088/Neither-the-Wars-Nor-the-Leaders-Were-Great |date=14 korrik 2011 }} Mises.org&lt;/ref&gt;

Në nëntor të vitit 1944. Chodorov-i themeloi një të përmuajshme të quajtur “Analysis”, përshkruar si një “''botim individualist – i vetmi i këtij lloji në Amerikë''”. Në vitin 1951 u bashkua me të përjavshmen “Human Events”.

Në vitin 1953 Chodorov-i themeloi &quot;Intercollegiate Society of Individualists&quot; (ISI), me Wiilliam F. Buckley Jr. në rolin e presidentit.&lt;ref name=&quot;Raico, Ralph, 29.03.2011&quot;/&gt; Në vitet që pasuan ISI u bë tejet e rëndësishme, si një qëndër për grumbullimin e botimeve konservatore dhe të intelektualëve konservatorë të [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Amerikës]].

== Biografia ==
== Vepra ==
* ''The Economics of Society, Government and State'' (1946)
* ''One is a Crowd: Reflections of an Individualist'' (1952) ([http://www.mises.org/books/onecrowd.pdf E-book].)
* ''The Income Tax: Root of All Evil'' (1952) ([http://www.mises.org/etexts/rootofevil.pdf E-book].)
* ''The Rise &amp; Fall of Society: An Essay on the Economic Forces That Underline Social Institutions'' (1959) ([http://www.mises.org/books/society.pdf E-Book].)
* ''Flight to Russia'' (1959)
* ''Out of Step: The Autobiography of an Individualist'' (1962) ([http://www.mises.org/books/outofstep.pdf E-book].)
* ''Fugitive Essays'' (1980) ([http://oll.libertyfund.org/index.php?option=com_staticxt&amp;staticfile=show.php&amp;title=1730 OnLine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210324104926/http://oll.libertyfund.org/index.php?option=com_staticxt&amp;staticfile=show.php&amp;title=1730 |date=24 mars 2021 }}.)

== Shiko dhe ==
* [[Minarkizmi]]
* [[Kapitalizmi]]
* [[Libertarianizmi]]

== Referime dhe shënime ==
{{reflist|2}}

== Lidhje të jashtme ==
*[https://web.archive.org/web/20061209173538/http://www.libertyhaven.com/thinkers/frankchodorov/frank.html Frank Chodorov (Liberty Haven)]
*[http://www.mises.org/etexts/rootofevil.asp &quot;The Income Tax: Root of all Evil&quot;]
*[http://www.lewrockwell.com/chodorov/chodorov4.html &quot;A War to Communize America&quot;]
*[http://www.fee.org/ Foundation for Economic Education]
*[http://www.mises.org/story/2505 Fragmente nga Kapitulli 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429044457/http://www.mises.org/story/2505 |date=29 prill 2009 }} nga libri i Chodorovit të vitit 1959 ''&quot;The Rise and Fall of Society&quot;''
*[http://www.lewrockwell.com/chodorov/chodorov-arch.html Frank Chodorov: Archives] nga sajti LewRockwell.com

{{DEFAULTSORT:Chodorov, Frank}}
[[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1887]]
[[Kategoria:Vdekje 1966]]</text>
      <sha1>o6hos4tmsbbyfbrf5tkp2kc1wbn00uc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steve McQueen (regjisori)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155275</id>
    <revision>
      <id>3001029</id>
      <parentid>2654137</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3177" sha1="lpycc3zdfoqdhahk8oxwojwprvnlz5o" xml:space="preserve">[[Skeda:Steve McQueen holding Best Picture Oscar 2014.jpg|thumb|239x239px|MekKuin duke mbajtur trofeun e Oscars - Piktura më e mirë e vitit (''12 vjet skllav'')]]
'''Steven Rodney McQueen''' (Stivi MekKuin) është regjisor, prodhues-filmi, skenarist dhe video artist. Për filmin e tij të 2013-s, ''[[12 Years a Slave]]'' (''12 vjet skllav''), fitoi çmimin nga Akademia Amerikane e Filmit, Oskar, si Skenari më i mirë, gjithashtu ''12 vjet skllav'', tek Oskaret, fitoi edhe çmimin Piktura më e mirë (do të thotë, filmi më i mirë i vitit). Përveç Çmimeve Akademike Oscars, MekKuini me filmat e tij, gjithashtu ka fituar çmime në [[BAFTA Award]], [[Golden Globe]], New York Film Critics Circle etj. Regjisori anglez është i njohur për bashkëpunimet e tij me aktorin gjermano-irlandez, Michael Fassbender, pasi që ai, ka marrë pjesë në të gjithë (3) filmat e regjisorit, ''Hunger'','' Shame ''dhe ''12 Years a Slave''.

Në prillin e 2014-s, gazeta ''Time'', në listën 'TIME 100', përfshiu MekKuinin, si njëri nga „Njerëzit më me influencë në botë“.

== Vitet e hershme ==
MekKuin u lind më 9 tetor 1969 në [[Londra|Londër]] te një familje me origjinë grenadiane. Ai u rrit në Hanwell qytet urban në Londrën e Veriut. Kreu shkollën e mesme „Drayton Manor“. Në një intervistë në vitin 2014, ai kumtoi se kishte pasur eksperiencë mjaft të keqe në shkollë, pasi që të tjerët e akuzonin se ai s'ishte për shkollë por „për punë fizike, hidraulik, punë ndërtimtarie apo diçka të ngjashme“. Më vonë drejtori i asaj shkollë konstatoi se kishte pasur racizëm në atë institucion. Djaloshi qe i detyruar të mbaj një fashë në syrin e tij (si piratët), për shkak të sëmundjes që kishte në sy, ''disleksia''.

Ai ishte një futbollist i shkathtë, luajti për skuadrën e futbollit: St. George's Colts.

== ''Shame '' - analizë ==
''Shame'', një Kryevepër, me regjisor anglezin [[Steve McQueen]], ndërsa shkruar nga uellsianja Abi Morgan, në bashkëpunim me regjisorin e po këtij filmi, Steve McQueen. Film britanik, i vitit 2011, ndërsa premiera qe me 13 janar 2012, në Britani të Madhe.
''&lt;br&gt;
''Shame ''përqendrohet në Brendonin, personazh i luajtur nga gjermano-irlandezi, Michael Fassbender. Brendon, është gati në të tridhjetat e tij; njeri i vetmuar, i shkëputur vetvetiu e i veçuar nga shoqëria e rrethit njujorkez, po provon të jetojë një jetë normale në Nju-Jork, me një punë jo edhe aq me privilegj, por punë-zyre mesatare. Por problemi me djaloshin qëndron, apo tragjedia e tij qëndron kështu - sa herë në ditë që gjendet vetë në dhomë, ai menjëherë, nxitimthi, merr lap-topin e tij e fillon ta jetoj „botën e realtë të tij“, botë e mbushur me seks të tepërt, pornografi e masturbim. Brendoni po ia kalonte mirë deri në ditën kur motra e tij Sissy (luajtur nga aktorja Carey Mulligan), e shqetësoi me ardhjen e saj në apartamentin e tij. Motra s'patë vend ku të qëndronte, prandaj shkoi te vëllai i saj, që të qëndrojë përkohësisht.

{{DEFAULTSORT:McQueen, Steve}}
[[Kategoria:Regjisorë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1969]]</text>
      <sha1>lpycc3zdfoqdhahk8oxwojwprvnlz5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stjar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156915</id>
    <revision>
      <id>3001020</id>
      <parentid>2876700</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2000" sha1="oykqwzu87gmg45x04zr7soqob4x6no9" xml:space="preserve">'''Stjar''' është një [[Fshati|fshat]] në [[Bashkia Delvinë|Bashkia e Delvinës]] në [[rrethi i Delvinës|rrethin e Delvinës]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]].


== Gjeografia ==
Nga veriu fshati Stjar kufizohet me fshatin Bajkaj dhe Vanën, nga juglindja me Kostarin, nga lindja me Bamatatin, nga perëndimi me Mavropullin. 

'''Toponimet të fshatit Stjar:'''&lt;ref&gt;Fatos Mero Rrapaj (1995). ''Fjalori Onomastik i Epirit''. Eurorilindja. f. 450. '''Tregoi:'''
Xhevit Mezan Kadriu, dt. 1938, nga fshati Kardhiq i Paramithisë, sot me banim në Stjar.
Stjar, më 21.12.1994.
&lt;/ref&gt;

*'''Arat e Limonit''' - arë që dikur ka qenë baçë me limona, në J.
*'''Baltrat e Kuqe''' - fushë ku dheu është i kuq.
*'''Bregu i Bonit''' - breg, në L.
*'''Burim i Sadatit''' - burim, në L.
*'''Grop’ e Fasules''' - vend gropë ku mbillej me fasule, në J.
*'''Hajanet''' - ara, në P.
*'''Kodër e Stjarit''' - kodra ku është vendosur fshati.
*'''Kroi i Muratashit''' - krua i vjetër i cili shërben edhe sot, në J.
*'''Lum i Kalasës''' - lumi që vjen nga Kalasa, në V.
*'''Matomara''' - fushë me një kodër, në L.
*'''Muratash/i''' - kodër, në J. 
*'''Përroi i Sarahanit''' - përrua i cili shter gjatë verës, në L.
*'''Pyll i Mavropullit''' - pyll, në P.
*'''Sullo''' ('''Muratash''') - në J.
*'''Ura e Vanës''' - ka qenë urë e vjetër me një hark mbi lumin e Kalasës, sot gërmadhë, në V. Në vend të kësaj aty është ngritur një pasarel.

== Demografia ==

'''Familjet në fshatin Stjar:'''&lt;ref&gt;Rrapaj. ''Fjalori Onomastik i Epirit''. 1995. f. 449.&lt;/ref&gt;

Balili (nga Kuçi i Vlorës), Bardhaj (nga Progonati),Çiçaj (nga Zhapokika e Tepelenes) , Manaj (nga Karbunarë e Paramithisë),Muçi ( nga Kalasa , Vergo ) Naçi (nga Mavropulli), Partelaj (nga Kalcati), Veliu (nga Fushëbardha), etj.

&lt;!-- == Ekonomia == --&gt;

== Kultura ==

== Historia ==

== Shih edhe ==
{{Bashkia Delvinë}}
{{SQ-Administrata-Cung}}

== Lidhje të jashtme ==

== Burimet ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>oykqwzu87gmg45x04zr7soqob4x6no9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>J. K. Simmons</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158030</id>
    <revision>
      <id>3001094</id>
      <parentid>2947764</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37348" sha1="ndfrhc07qzxue5yajhjvrukcr6w8t0b" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = J.K. Simmons
|foto = [[Skeda:JK Simmons 2009.jpg|250px]]
| title = J. K. Simmons në [[Screen Actors Guild Award]] më 2009
| emri i vërtetë = Jonathan Kimble Simmons
| birth_date = [[9 janar]] [[1955]]
| birth_place = [[Grosse Pointe, Michigan]], {{USA}}&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hinds|first=Julie|title=J.K. Simmons lit up Oscars with simple message|url=http://www.freep.com/story/entertainment/movies/julie-hinds/2015/02/23/jk-simmons-oscar-speech-parents-call-mom-detroit/23914803/|accessdate=24 shkurt 2015|newspaper=The Detroit Free Press|date=24 shkurt 2015}}&lt;/ref&gt;
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = 
| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort =  Michelle Schumacher &lt;br/&gt;(1996–) 
| nationality = amerikan
| website = 
}}


'''Jonathan Kimble''' &quot;'''J. K.'''&quot; '''Simmons''' ([[9 janar]] [[1955]]) është aktor amerikan, i nohur për role me karakter në film dhe television.  Ndër rolet më të njohura të tij është [[Emil Skoda (Law &amp; Order)|Dr. Emil Skoda]] në TV-serinë ''[[Law &amp; Order]]''. 
==Jeta e hershme==
==Kariera==
==Filmografia==
===Filma===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
! class=&quot;unsortable&quot; | Ref.
|-
| 1994
| ''{{sortname|The|Ref}}''
| Siskel
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name= &quot;Travers&quot;&gt;{{cite news|last=Travers|first=Peter|title=''The Ref''|work=[[Rolling Stone]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1994
| ''{{sortname|The|Scout|dab=film}}''
| Assistant Coach
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,981568,00.html CINEMA: Fast Pitch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130812045733/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,981568,00.html |date=12 gusht 2013 }} TIME&lt;/ref&gt;
|-
| 1996
| ''{{sortname|The|First Wives Club}}''
| Federal Marshal
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|first=Dennis|last=Michael|title=The Hollywood Minute|publisher=[[CNN]]|url=http://edition.cnn.com/SHOWBIZ/HWMin/9512/12-02/index.html|date=1995-12-02|accessdate=2009-08-16|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304093054/http://edition.cnn.com/SHOWBIZ/HWMin/9512/12-02/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1996
| ''[[Extreme Measures]]''
| Dr. Mingus
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|title=Movie Review; Extreme Measures' Finds Case of Trauma in the E.R.|publisher=[[The Los Angeles Times]]|date=1996-09-27|url=http://articles.latimes.com/1996-09-27/entertainment/ca-47876_1_extreme-measures|accessdate=2010-12-13|first=Kenneth|last=Turan}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1997
| ''[[Love Walked In (1997 film)|Love Walked In]]''
| Mr. Shulman
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Travers&quot;/&gt;
|-
| 1997
| ''Crossing Fields''
| Guy
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|title=Crossing Fields Movie|publisher=[[TV Guide]]|url=http://www.tvguide.com/movies/crossing-fields-133888/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1997
| ''{{sortname|The|Jackal|dab=1997 film}}''
| FBI Agent Timothy I. Witherspoon
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/1997/11/14/DD16221.DTL|work=The San Francisco Chronicle|title='Jackal' Can't Hide From Absurd Plot / Willis alters look in mishmash thriller|first=Ruthe|last=Stein|date=14 nëntor 1997|access-date=27 mars 2015|archive-date=25 maj 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525071010/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/1997/11/14/DD16221.DTL|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1997
| ''[[Anastasia (1997 film)|Anastasia]]''
|
| Ensemble and vocals
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anastasia (Atlantic) - Original Soundtrack|publisher=AllMusic|url=http://www.allmusic.com/album/r315451|accessdate=2010-12-30}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1998
| ''[[Celebrity (film)|Celebrity]]''
| Souvenir Hawker
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rollingstone.com/reviews/movie/5948197/review/5948198/celebrity|title=''Rolling Stone'' review|access-date=27 mars 2015|archive-date=25 korrik 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090725054737/http://www.rollingstone.com/reviews/movie/5948197/review/5948198/celebrity|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1998
| ''Above Freezing''
| Hoyd
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Above Freezing|publisher=Fandango|url=http://www.fandango.com/abovefreezing_106704/plotsummary}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1999
| ''[[Hit and Runway]]''
| Ray Tilman
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Travers&quot;/&gt;
|-
| 1999
| ''{{sortname|The|Cider House Rules|dab=film}}''
| Ray Kendall
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;[[Ebert, Roger]] (December 17, 1999). [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19991217/REVIEWS/912170303/1023 &quot;The Cider House Rules&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121224232227/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F19991217%2FREVIEWS%2F912170303%2F1023 |date=24 dhjetor 2012 }}. Roger Ebert/''[[Chicago Sun-Times]]''.&lt;/ref&gt;
|-
| 1999
| ''[[For Love of the Game (film)|For Love of the Game]]''
| Frank Perry
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19990917/REVIEWS/909170302/1023|accessdate=4 shtator 2010|publisher=rogerebert.suntimes.com|title=For Love Of The Game (PG-13)|archive-date=9 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121009103317/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F19990917%2FREVIEWS%2F909170302%2F1023|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1999
| ''I Lost My M in Vegas''
| Yellow (voice)
| Short film
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Travers&quot;/&gt;
|-
| 2000
| ''[[Autumn in New York (film)|Autumn in New York]]''
| Dr. Tom Grandy
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;ontheset&quot;&gt;{{cite web|title=Autumn in New York (2000)|publisher=On the Set in New York|url=http://onthesetofnewyork.com/autumninnewyork.html|accessdate=17 mars 2012|archive-date=1 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001001005/http://onthesetofnewyork.com/autumninnewyork.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2000
| ''{{sortname|The|Gift|dab=2000 film}}''
| Sheriff Pearl Johnson
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20010119%2FREVIEWS%2F101190302%2F1023|title=Roger Ebert: Movie Reviews|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=23 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130323045743/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20010119%2FREVIEWS%2F101190302%2F1023|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2001
| ''{{sortname|The|Mexican}}''
| Ted Slocum
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;&quot;From adulterous mob boss to gay hit man: Tough-guy Gandolfini praised for ''The Mexican''&quot; (Mar 8, 2001) ''Edmonton Journal ''&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
| ''[[Spider-Man (2002 film)|Spider-Man]]''
| [[J. Jonah Jameson]]
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Hollywood Reporter&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1468913|title=Hollywood Reporter review|publisher=Hollywood Report|date=19 prill 2002|url-status=dead|access-date=27 mars 2015|archive-date=3 maj 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070503002707/http://www.hollywoodreporter.com/hr/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1468913}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003
| ''Disposal''
| Older Hunter
| Short film
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Travers&quot;/&gt;
|-
| 2003
| ''[[Off the Map (film)|Off the Map]]''
| George
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;ontheset&quot;/&gt;
|-
| 2004
| ''[[Hidalgo (film)|Hidalgo]]''
| [[Buffalo Bill Cody]]
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;[http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20040305/REVIEWS/403050301/1023 Roger Ebert, &quot;HIDALGO&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050310002451/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20040305%2FREVIEWS%2F403050301%2F1023 |date=10 mars 2005 }}, ''Sun Times'', 5 March 2004&lt;/ref&gt;
|-
| 2004
| ''{{sortname|The|Ladykillers|dab=2004 film}}''
| Garth Pancake
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|author=Tony B.|url=http://www.metacritic.com/movie/the-ladykillers|title=The Ladykillers Reviews, Ratings, Credits, and More at Metacritic|work=Metacritic|date=26 mars 2004|accessdate=27 shtator 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2004
| ''[[Spider-Man 2]]''
| J. Jonah Jameson
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|author=Brian Cronin|title=Guest Spot: Rohan Williams Interviews Sam Raimi and Rob Tapert (Part 1)|publisher=[[Comic Book Resources]]|date=28 nëntor 2007|url=http://goodcomics.comicbookresources.com/2007/11/28/guest-spot-rohan-williams-interviews-sam-raimi-and-rob-tapert-part-1/|accessdate=28 nëntor 2007|archive-date=6 dhjetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071206093132/http://goodcomics.comicbookresources.com/2007/11/28/guest-spot-rohan-williams-interviews-sam-raimi-and-rob-tapert-part-1/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
| ''[[Thank You for Smoking (film)|Thank You for Smoking]]''
| B. R.
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name= &quot;Rea&quot;&gt;{{cite news|last=Rea|first=Steven|title=He'll take publicity--good, off-the-wall--thanks much|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|pages=H02|date=19 mars 2006|accessdate=25 prill 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
| ''[[Pom Poko]]''
| Seizaemon (voice)
| English dub
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eiren.org/toukei/1994.html|title=Kako haikyū shūnyū jōi sakuhin 1994-nen|publisher=Motion Picture Producers Association of Japan|language=ja|accessdate=8 shkurt 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
| ''[[Harsh Times]]''
| Agent Richards
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;[http://www.rottentomatoes.com/m/harsh_times/ Harsh Times page, rottentomatoes.com, (see consensus)].&lt;/ref&gt;
|-
| 2006
| ''[[First Snow (2006 film)|First Snow]]''
| Vacaro
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Rea&quot;/&gt;
|-
| 2006
| ''{{sortname|The|Astronaut Farmer}}''
| Jacobson
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nysun.com/arts/secret-space-cadet-in-all-of-us/49197/|title=''New York Sun'' review|access-date=27 mars 2015|archive-date=2 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202084125/http://www.nysun.com/arts/secret-space-cadet-in-all-of-us/49197/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ''[[Spider-Man 3]]''
| J. Jonah Jameson
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|author=Carolyn Jack|url=http://www.cleveland.com/entertainment/plaindealer/index.ssf?/base/friday/116133323731410.xml&amp;coll=2|title=Spider-Man's location manager knows a great city when he sees it|publisher=Cleveland.com|date=2006-10-20|accessdate=2006-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011145236/http://www.cleveland.com/entertainment/plaindealer/index.ssf?%2Fbase%2Ffriday%2F116133323731410.xml&amp;coll=2|archive-date=11 tetor 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ''[[Postal (film)|Postal]]''
| Candidate Welles
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|author=July 3, 2007 - By Stephen Johnson|url=http://www.g4tv.com/thefeed/blog/post/677069/EXCLUSIVE_Postal_Review.html|title=EXCLUSIVE: 'Postal' Actually A Good Movie|publisher=G4tv.com|date=2007-07-03|accessdate=2012-08-05}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ''[[Juno (film)|Juno]]''
| Mac MacGuff
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.flipsidearchive.com/junointerviews3.html|title=The Juno Interviews Part III: Allison Janney &amp; J.K Simmons|accessdate=27 prill 2014|author=Vaux, Rob; Davis, Debbie|date=27 janar 2008|publisher=Flipside Movie Emporium}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ''[[Rendition (film)|Rendition]]''
| Lee Mayer
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/reviews/movie/14216810/review/16970903/rendition|title=Rendition: Review: Rolling Stone|accessdate=20 tetor 2007|archive-date=19 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071019225817/http://rollingstone.com/reviews/movie/14216810/review/16970903/rendition|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| ''[[Burn After Reading]]''
| CIA Superior
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;LAT1121&quot;&gt;{{cite news|last=Fernandez|first=Jay A|url=http://articles.latimes.com/2007/nov/21/entertainment/et-scriptland21|title=Strikers' dilemma: to write or not|work=Los Angeles Times|date=21 nëntor 2007|accessdate=9 shtator 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''{{sortname|The|Vicious Kind}}''
| Donald Sinclaire
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;SIFF&quot;&gt;{{cite news|title=Awards Announced 2009|url=http://www.strasbourgfilmfest.com/siff09-awards.html|accessdate=2009-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20100201131642/http://www.strasbourgfilmfest.com/siff09-awards.html|archive-date=1 shkurt 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[New in Town]]''
| Stu Kopenhafer
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=New in Town (2009)|url=http://www.rottentomatoes.com/m/new_in_town/|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=28 nëntor 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''{{sortname|The|Way of War}}''
| Sergeant Mitchell
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;SIFF&quot;/&gt;
|-
| 2009
| ''[[Red Sands]]''
| Lt. Col. Arson
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;SIFF&quot;/&gt;
|-
| 2009
| ''[[I Love You, Man]]''
| Oswald Klaven
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;HR&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i1fd18f0059ccb927da762b55751e5a65|publisher=TheHollywoodReporter.com|title=Jaime Pressly cast in 'I Love You, Man'|accessdate=2008-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080415181433/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i1fd18f0059ccb927da762b55751e5a65|archivedate=15 prill 2008|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[Aliens in the Attic]]''
| Skip (voice)
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;[http://moviesblog.mtv.com/2009/04/29/josh-peck-heads-out-of-this-world-for-ashley-tisdales-sci-fi-flick-upstairs/ Josh Peck Heads Out Of This World For Ashley Tisdale's Sci-Fi Flick 'Upstairs'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151005110704/http://moviesblog.mtv.com/2009/04/29/josh-peck-heads-out-of-this-world-for-ashley-tisdales-sci-fi-flick-upstairs/ |date=5 tetor 2015 }} MTV.com. Retrieved March 4, 2009.&lt;/ref&gt; 
|-
| 2009
| ''[[Post Grad]]''
| Roy Davies
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;[[Roger Ebert|Ebert, Roger]].[http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090819/REVIEWS/908199997 &quot;''Post Grad''&quot; (review)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007205929/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090819%2FREVIEWS%2F908199997 |date=7 tetor 2012 }}, ''[[Chicago Sun-Times]]'', August 19, 2009&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[Extract (film)|Extract]]''
| Brian
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Nasson, Tim&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wildaboutmovies.com/behind_the_scenes/Extract-BEHINDTHESCENES.php|title=Extract-Behind the Scenes|work=wildaboutmovies.com|author=Nasson, Tim|date=13 gusht 2009|accessdate=2010-07-23|archive-date=18 gusht 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/69zuYuLtw?url=http://www.wildaboutmovies.com/behind_the_scenes/Extract-BEHINDTHESCENES.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[Up in the Air (2009 film)|Up in the Air]]''
| Bob
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;SFilm 2009-09-16&quot;&gt;{{cite news|last=Sciretta|first=Peter|title=Must Watch Interview: Up in the Air's Jason Reitman on the Telluride Gondola|work=[[/Film]]|date=16 shtator 2009|url=http://www.slashfilm.com/2009/09/16/interview-jason-reitman-up-in-the-air-telluride/|accessdate=27 shtator 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100428050021/http://www.slashfilm.com/2009/09/16/interview-jason-reitman-up-in-the-air-telluride/|archive-date=28 prill 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[Jennifer's Body]]''
| Mr. Wroblewski
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;rogerebert.suntimes.com&quot;&gt;{{cite web|first=Roger|last=Ebert|author-link=Roger Ebert|title=Jennifer's Body (R)|publisher=[[Chicago Sun-Times]]|date=2009-09-18|accessdate=2009-09-19|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090916/REVIEWS/909169996|archive-date=8 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121008033728/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090916%2FREVIEWS%2F909169996|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| ''[[4192: The Crowning of the Hit King]]''
| Narrator
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;apple&quot;&gt;{{cite web|last=Lukemire|first=Terry|title=4192: The Crowning of the Hit King|url=https://itunes.apple.com/us/movie/4192-crowning-hit-king/id420895384|publisher=itunes.apple.com|accessdate=24 dhjetor 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| ''[[Crazy on the Outside]]''
| Ed
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;crazy&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.latinoreview.com/news/crazy-on-the-outside-for-tripplehorn-weaver-and-simmons-4253|author=Kellvin Chavez|title=Crazy on the Outside For Tripplehorn, Weaver, And Simmons|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|date=25 mars 2008|accessdate=6 korrik 2008|archive-date=27 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080327200340/http://www.latinoreview.com/news/crazy-on-the-outside-for-tripplehorn-weaver-and-simmons-4253|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| ''{{sortname|An|Invisible Sign}}''
| Mr. Jones
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|title=HIFF 2010 Program Announced|url=http://hamptonsfilmfest.org/2010/09/2010hiffprogra/|publisher=hamptonsfilmfest.org|accessdate=28 maj 2012|date=15 shtator 2010|archive-date=24 shtator 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100924211810/http://hamptonsfilmfest.org/2010/09/2010hiffprogra/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 2010
| ''{{sortname|A|Beginner's Guide to Endings}}''
| Uncle Pal
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tiff.net/filmsandschedules/tiff/2010/beginnersguidetoendi|title=2010 Films - Beginner's Guide to Endings|work=tiff.net|accessdate=12 tetor 2010|archive-date=24 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100824104827/http://tiff.net/filmsandschedules/tiff/2010/beginnersguidetoendi|url-status=dead}} {{cite web|url=http://tiff.net/thefestival/filmsandschedules/programmes/galapresentations|title=Programmes - Gala Presentations|work=tiff.net|accessdate=12 tetor 2010|archive-date=1 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201192401/http://tiff.net/thefestival/filmsandschedules/programmes/galapresentations|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| ''[[Megamind]]''
| Warden (voice)
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cinemablend.com/new/Exclusive-Interview-Megamind-Director-Tom-McGrath-21539.html|title=Exclusive Interview: Megamind Director Tom McGrath|publisher=CinemaBlend.com|author=Eisenberg, Eric|date=3 nëntor 2010|accessdate=23 mars 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| ''[[Cats &amp; Dogs: The Revenge of Kitty Galore]]''
| Gruff K-9 (voice)
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.variety.com/review/VE1117943220.html?categoryId=31&amp;cs=1#ixzz0vClehM6x|author=Leydon, Joe|title=Cats &amp; Dogs: The Revenge of Kitty Galore - Read Variety's Analysis of the Movie|date=2010-07-25|accessdate=2010-07-30|publisher=[[Reed Business Information]]|work=Variety}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| ''{{sortname|The|Music Never Stopped}}''
| Henry Sawyer
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boston.com/ae/movies/articles/2011/04/01/in_the_music_never_stopped_a_family_bonds_to_the_rhythms_of_classic_rock/|accessdate=4 prill 2011|title=The Music Never Stopped|publisher=[[Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| ''[[The Good Doctor (2011 film)|The Good Doctor]]''
| Detective Krauss
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/good-doctor-film-review-249127|title=The Good Doctor: Film Review|last=Wood|first=Sura|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=16 tetor 2011|accessdate=23 shkurt 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| ''Blackstone''
| Detective Burke
| Short film
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Travers&quot;/&gt;
|-
| 2011
| ''[[Young Adult (film)|Young Adult]]''
| Mavis' Publisher (voice)
| Uncredited
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsday.com/entertainment/movies/charlize-theron-gets-an-adult-education-1.3359369|title=LI Bar Manager Is on Tap for 'Young Adult'|publisher=Sidebar to story &quot;Charlize Theron Gets an 'Adult' Education&quot;, [[Newsday]]|date=1 dhjetor 2011|first=Frank|last=Lovece|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191109030659/https://www.newsday.com/entertainment/movies/charlize-theron-gets-an-adult-education-1.3359369|archivedate=9 nëntor 2019|access-date=27 mars 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| ''[[The Words (film)|The Words]]''
| Mr. Jansen
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Wilde&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.filmofilia.com/2011/06/04/olivia-wilde-joins-bradley-cooper-in-the-words/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=olivia-wilde-joins-bradley-cooper-in-the-words|title=Olivia Wilde Joins Bradley Cooper in 'The Words'|date=2011-06-04|work=FilmoFilia.com|accessdate=2011-06-06|archive-date=24 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724083524/http://www.filmofilia.com/2011/06/04/olivia-wilde-joins-bradley-cooper-in-the-words/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=olivia-wilde-joins-bradley-cooper-in-the-words|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| ''[[Contraband (2012 film)|Contraband]]''
| Captain Redmond Camp
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.onlocationvacations.com/2011/01/05/extras-needed-for-contraband-in-new-orleans/|title=Extras needed for ‘Contraband’ in New Orleans|publisher=On Location Vacations|accessdate=15 mars 2012|archive-date=26 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026232835/http://www.onlocationvacations.com/2011/01/05/extras-needed-for-contraband-in-new-orleans/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''Whiplash''
| Band Teacher
| Short film
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;SD13&quot;&gt;{{cite web|title=2013 Sundance Film Festival Announces Jury Awards in Short Filmmaking|url=http://www.sundance.org/festival/release/2013-sundance-film-festival-announces-jury-awards-in-short-filmmaking/|work=[[Sundance Film Festival]]|publisher=[[Sundance Institute]]|accessdate=19 janar 2014|date=22 janar 2013|archive-date=10 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110174222/http://www.sundance.org/festival/release/2013-sundance-film-festival-announces-jury-awards-in-short-filmmaking/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''[[3 Geezers!]]''
| J Kimball
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last=HUMANICK|first=ROB|title=FILM REVIEW: 3 Geezers!|url=http://www.slantmagazine.com/film/review/3-geezers|publisher=Slant Magazine|accessdate=30 dhjetor 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''[[Jobs (film)|Jobs]]''
| [[Arthur Rock]]
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;sundance&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sundance.org/festival/release/2013-sundance-film-festival-announces-films-in-premieres-and-documentary-pr/|title=2013 Sundance Film Festival Announces Films in Premieres and Documentary Premieres|work=Sundance.org|publisher=Sundance Institute|date=3 dhjetor 2012|accessdate=27 dhjetor 2012|archive-date=22 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121222004405/http://www.sundance.org/festival/release/2013-sundance-film-festival-announces-films-in-premieres-and-documentary-pr/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''[[Labor Day (film)|Labor Day]]''
| Mr. Jervis
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Labor Day Cast &amp; Crew&quot;&gt;{{cite web|title=Labor Day Cast &amp; Crew|url=http://www.hollywoodreporter.com/movie/labor-day/cast-crew|publisher=The Hollywood Reporter|accessdate=16 tetor 2013|archive-date=18 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180118010432/https://www.hollywoodreporter.com/movie/labor-day/cast-crew|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''[[Dark Skies (film)|Dark Skies]]''
| Edwin Pollard
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=[[The Washington Post]]|title=‘Dark Skies’ movie review|first=Michael|last=O'Sullivan|url=http://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/dark-skies-movie-review/2013/02/22/ce5f9d58-7d20-11e2-a044-676856536b40_story.html|date=23 shkurt 2013|accessdate=23 shkurt 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''The Heeler''
| Roscoe
| Short film
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Labor Day Cast &amp; Crew&quot;/&gt;
|-
| 2013
| ''The Magic Bracelet''
| The Shaman
| Short film
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;Labor Day Cast &amp; Crew&quot;/&gt;
|-
| 2014
| ''[[Whiplash (2014 film)|Whiplash]]''
| Terence Fletcher
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bahr|first=Lindsey|title='Whiplash': Sundance-winning short to become full-length feature -- BREAKING|url=http://insidemovies.ew.com/2013/05/14/whiplash-movie/|work=[[Entertainment Weekly]]|publisher=[[CNN]]|accessdate=19 janar 2014|date=14 maj 2013|archive-date=26 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226090952/http://insidemovies.ew.com/2013/05/14/whiplash-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[Barefoot (2014 film)|Barefoot]]''
| Dr. Bertleman
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|last=VanDenburgh|first=Barbara|title=Review: 'Barefoot'|url=http://www.azcentral.com/thingstodo/movies/articles/20140220movie-review-barefoot-romance.html|publisher=Arizona Republic|accessdate=15 mars 2014|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829215254/http://archive.azcentral.com/thingstodo/movies/articles/20140220movie-review-barefoot-romance.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''Break Point''
| Jack
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt;
|-
| 2014
| ''[[The Boxcar Children (film)|The Boxcar Children]]''
| Dr. Moore (voice)
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.boxcarchildren.com/content.cfm/boxcar-children-category-book-display?bookCategoryId=571&amp;start=121|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=27 mars 2015|archive-date=18 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018110950/http://www.boxcarchildren.com/content.cfm/boxcar-children-category-book-display?bookCategoryId=571&amp;start=121}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[Murder of a Cat]]''
| Sheriff Hoyle
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;tribecafilm1&quot;&gt;{{cite web|url=http://tribecafilm.com/filmguide/53208b1dc07f5df7d200082a-murder-of-a-cat|title=Murder of a Cat &amp;#124; 2014 Tribeca Film Festival|publisher=Tribecafilm.com|accessdate=2014-03-25|archive-date=26 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140326024544/http://tribecafilm.com/filmguide/53208b1dc07f5df7d200082a-murder-of-a-cat|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[The Rewrite]]''
| Dr. Lerner
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jagernauth|first=Kevin|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-first-trailer-for-rom-com-the-rewrite-starring-hugh-grant-and-marisa-tomei-20140828|title=Watch: First Trailer For Rom-Com 'The Rewrite' Starring Hugh Grant And Marisa Tomei|work=The Playlist|publisher=[[Indiewire]]|date=28 gusht 2014|accessdate=30 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140831095720/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-first-trailer-for-rom-com-the-rewrite-starring-hugh-grant-and-marisa-tomei-20140828|archive-date=31 gusht 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[Men, Women &amp; Children (film)|Men, Women &amp; Children]]''
| Mr. Doss
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{cite press release|title=Production Begins on Jason Reitman's Men, Women &amp; Children|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=112527|accessdate=19 dhjetor 2013|publisher=Paramount Pictures via ComingSoon.net|date=16 dhjetor 2013|archivedate=16 dhjetor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216211243/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=112527}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''Ava &amp; Lala''
| General Tiger (voice)
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt;
|-
| 2015
| ''Worlds Apart''
| Sebastian
|
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt;
|-
| 2015
| ''[[Terminator Genisys]]''
| Detective O'Brien
| ''Post-production''
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;hollywoodreporter1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jk-simmons-joins-terminator-genesis-688177|title=J.K. Simmons Joins 'Terminator: Genesis'|publisher=Hollywood Reporter|date=13 mars 2014|accessdate=22 prill 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
| ''Still Punching the Clown''
| Jay Warren
| ''Post-production''
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt;
|-
| 2015
| ''Rock Dog''
| Khampa (voice)
| ''Filming''
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt;
|-
| 2016
| ''[[The Accountant (2016 film)|The Accountant]]''
|
| ''Filming''
! align=&quot;center&quot;|&lt;ref name=&quot;SimmonsCast&quot;&gt;{{cite news|last1=Ford|first1=Rebecca|last2=Kit|first2=Borys|title=J.K. Simmons Joining Ben Affleck in 'The Accountant'|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/jk-simmons-joining-ben-affleck-748588|accessdate=13 nëntor 2014|publisher=hollywoodreporter.com|date=12 nëntor 2014}}&lt;/ref&gt;
|}

==Televizion==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Viti
! Titlli
! Roli
! class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
|-
| 1986
| ''[[Popeye Doyle]]''
| Patrolman in Park
| Television movie
|-
| 1994
| ''[[Law &amp; Order]]''
| Jerry Luppin
| Episode: &quot;Sanctuary&quot;
|-
| 1995
| ''[[New York News]]''
|
| Episode: &quot;Welcome Back Cotter&quot;
|-
| 1995
| ''{{sortname|The|Adventures of Pete &amp; Pete}}''
| Barber Dan
| Episode: &quot;Saturday&quot;
|-
| 1996
| ''[[Homicide: Life on the Street]]''
| Col. Alexander Rausch
| Episode: &quot;For God and Country&quot;
|-
| 1996
| ''[[Swift Justice]]''
| Mel Turman
| Episode: &quot;Stones&quot;
|-
| 1996, 1998
| ''[[New York Undercover]]''
| Sgt. Treadway / Dr. Emil Skoda
| 2 episodes
|-
| 1997
| ''Face Down''
| Herb Aames
| Movie
|-
| 1997
| ''[[Spin City]]''
| Kevin Travis
| Episode: &quot;Hot in the City&quot;
|-
| 1997–2003
| ''[[Oz (TV series)|Oz]]''
| [[Vernon Schillinger]]
| 56 episodes
|-
| 1997–2010
| ''[[Law &amp; Order]]''
| [[Emil Skoda (Law &amp; Order)|Dr. Emil Skoda]]
| 45 episodes
|-
| 1998
| ''[[Remember WENN]]''
| Captain Amazon
| Episode: &quot;All's Noisy on the Pittsburgh Front&quot;
|-
| 1999
| ''[[Saturday Night Live]]''
| Vernon Schillinger
| Episode: &quot;Jerry Seinfeld/David Bowie&quot;
|-
| 2000
| ''[[Third Watch]]''
| Frank Hagonon
| Episode: &quot;Demolition Derby&quot;
|-
| 2000–2001
| ''[[Law &amp; Order: Special Victims Unit]]''
| Dr. Emil Skoda
| 6 episodes
|-
| 2002
| ''[[Path to War]]''
| CIA Briefer
| Movie
|-
| 2002
| ''[[Law &amp; Order: Criminal Intent]]''
| Dr. Emil Skoda
| Episode: &quot;Crazy&quot;
|-
| 2002
| ''Homeward Bound''
| Jim Ashton
| Pilot
|-
| 2003
| ''[[John Doe (TV series)|John Doe]]''
| Lucas Doya
| Episode: &quot;The Rising&quot;
|-
| 2003
| ''[[Everwood]]''
| Phil Drebbles
| Episode: &quot;Burden of Truth&quot;
|-
| 2004
| ''[[3: The Dale Earnhardt Story]]''
| Ralph Earnhardt
| Movie
|-
| 2004
| ''[[ER (TV series)|ER]]''
| Gus Loomer
| Episode: &quot;Impulse Control&quot;
|-
| 2004
| ''[[The D.A. (2004 TV series)|The D.A.]]''
| Dep. Dist. Atty. Joe Carter
| 2 episodes
|-
| 2004
| ''[[Without a Trace]]''
| Mark Wilson
| Episode: &quot;Two Families&quot;
|-
| 2004
| ''{{sortname|The|Jury|dab=TV series}}''
| Ron Stalsukilis
| Episode: &quot;Last Rites&quot;
|-
| 2004
| ''[[Nip/Tuck]]''
| Ike Connors
| Episode: &quot;Kimber Henry&quot;
|-
| 2004–2006
| ''[[Justice League Unlimited]]''
| [[General Wade Eiling]] (voice)
| 5 episodes
|-
| 2005
| ''[[Arrested Development (TV series)|Arrested Development]]''
| General Anderson
| Episode: &quot;Switch Hitter&quot;
|-
| 2005
| ''[[Jack &amp; Bobby]]''
| Cyrus Miller
| Episode: &quot;Running Scared&quot;
|-
| 2005
| ''[[Numb3rs]]''
| Dr. Clarence Weaver
| Episode: &quot;Vector&quot;
|-
| 2005–2012
| ''{{sortname|The|Closer}}''
| Assistant Chief [[Will Pope]]
| 109 episodes
|-
| 2006
| ''{{sortname|The|West Wing}}''
| Harry Ravitch
| Episode: &quot;Duck and Cover&quot;
|-
| 2006–2007
| ''{{sortname|The|Simpsons}}''
| Tabloid Editor (voice)
| 2 episodes
|-
| 2007
| ''[[Bury My Heart at Wounded Knee (film)|Bury My Heart at Wounded Knee]]''
| [[James McLaughlin (Indian agent)|James McLaughlin]]
| Movie
|-
| 2007
| ''[[Queens Supreme]]''
| Ernest Fingerman
| Episode: &quot;Let's Make a Deal&quot;
|-
| 2007
| ''[[Kim Possible]]''
| Martin Smarty (voice)
| 3 episodes
|-
| 2007–2011
| ''[[American Dad!]]''
| Judge / McCreary (voices)
| 3 episodes
|-
| 2008
| ''[[Phineas and Ferb]]''
| J.B. (voice)
| Episode: &quot;Toy to the World&quot;
|-
| 2008
| ''[[Ben 10: Alien Force]]''
| Magister Ghilhil (voice)
| Episode: &quot;Darkstar Rising&quot;
|-
| 2009
| ''{{sortname|The|Marvelous Misadventures of Flapjack}}''
| Poseidon / Captain (voices)
| 4 episodes
|-
| 2009–2010
| ''[[Party Down]]''
| Leonard Stiltskin
| 2 episodes
|-
| 2010
| ''[[The Life &amp; Times of Tim]]''
| O'Flaherty Sr. (voice)
| Episode: &quot;Stu is Good at Something&quot;
|-
| 2010
| ''[[Batman: The Brave and the Bold]]''
| [[Evil Star]] (voice)
| Episode: &quot;Revenge of the Reach!&quot;
|-
| 2010
| ''[[Ben 10: Ultimate Alien]]''
| Magister Ghilhil (voice)
| Episode: &quot;Escape From Aggregor&quot;
|-
| 2010–2013
| ''[[Generator Rex]]''
| White Knight (voice)
| 34 episodes
|-
| 2011
| ''[[NTSF:SD:SUV::]]''
| Frank Forrest
| Episode: &quot;One Cabeza, Two Cabeza, Three Cabeza... DEAD!&quot;
|-
| 2011
| ''[[Raising Hope]]''
| Bruce Chance
| Episode: &quot;The Cultish Personality&quot;
|-
| 2011
| ''[[Desert Car Kings]]''
| Narrator
| 10 episodes
|-
| 2011–2013
| ''[[Pound Puppies (2010 TV series)|Pound Puppies]]''
| Lieutenant Rock / Mr. Withers (voices)
| 2 episodes
|-
| 2011–2014
| ''[[Robot Chicken]]''
| Vern Schillinger / [[Master Chief (Halo)|Master Chief]] (voices)
| 2 episodes
|-
| 2012
| ''[[Best Friends Forever (TV series)|Best Friends Forever]]''
| Don
| Episode: &quot;Put a Pin It&quot;
|-
| 2012
| ''[[Avengers: Earth's Mightiest Heroes]]''
| J. Jonah Jameson (voice)
| Episode: &quot;Along Came a Spider&quot;
|-
| 2012
| ''[[The Venture Bros.]]''
| Ben (voice)
| Episode: &quot;A Very Venture Halloween&quot;
|-
| 2012–2014
| ''{{sortname|The|Legend of Korra}}''
| Tenzin (voice)
| 41 episodes
|-
| 2012–present
| ''[[Ultimate Spider-Man (TV series)|Ultimate Spider-Man]]''
| J. Jonah Jameson (voice)
| 38 episodes
|-
| 2012–2014
| ''[[Men at Work (TV series)|Men at Work]]''
| P. J. Jordan
| 5 episodes&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/News/Men-Work-John-Michael-Higgins-1052121.aspx|title=Men at Work Exclusive: J.K. Simmons Returns to Face Off Against John Michael Higgins|work=TVGuide.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| ''[[Lego Marvel Super Heroes: Maximum Overload]]''
| J. Jonah Jameson (voice)
| Special
|-
| 2013
| ''[[Parks and Recreation]]''
| Mayor Stice
| Episode: &quot;Partridge&quot;
|-
| 2013
| ''[[Family Tools]]''
| Tony Shea
| 10 episodes
|-
| 2013–2015
| ''[[Avengers Assemble (TV series)|Avengers Assemble]]''
| J. Jonah Jameson (voice)
| 5 episodes
|-
| 2013–2015
| ''[[Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.]]''
| J. Jonah Jameson (voice)
| 7 episodes
|-
| 2014
| ''[[Growing Up Fisher]]''
| Mel Fisher
| 13 episodes
|-
| 2014
| ''[[Chozen]]''
| Gary Cullens (voice)
| Episode: &quot;Family Weekend (or How Gary Got His Groove Back)&quot;
|-
| 2014
| ''[[BoJack Horseman]]''
| Lennie Turtletaub (voice)
| 4 episodes
|-
| 2015
| ''[[Saturday Night Live]]''
| Host
| Episode: &quot;J.K. Simmons/[[D'Angelo]]&quot;
|}

==Teatër==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! Ref.
|-
| 1987
| ''[[Birds of Paradise (musical)|Birds of Paradise]]''
| Andy
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Theatre credits&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.broadwayworld.com/people/J.K.-Simmons/#|title=J.K. Simmons theatre|publisher=Broadway world|accessdate=2015-03-17}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1990
| ''A Change in the Heir''
| Edwin
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Theatre credits&quot;/&gt;
|-
| 1991
| ''[[Peter Pan (1954 musical)|Peter Pan]]''
| [[Captain Hook]] / Mr. Darling
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Theatre credits&quot;/&gt;
|-
| 1992
| ''[[Guys and Dolls]]''
| Benny Southstreet
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Theatre credits&quot;/&gt;
|-
| 1993
| ''[[Laughter on the 23rd Floor]]''
| Brian
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Theatre credits&quot;/&gt;
|-
| 1994
| ''Das Barbecii''
| Various characters
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Theatre credits&quot;/&gt;
|}

===Video lojëra===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! Ref.
|-
| 2000
| ''[[M&amp;M's: The Lost Formulas]]''
| Yellow Peanut (voice)
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://uk.pc.gamespy.com/pc/mms-the-lost-formulas/|title=M&amp;M's: The Lost Formulas (PC)|publisher=[[GameSpy]]|accessdate=2008-08-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ''[[Spider-Man 3 (video game)|Spider-Man 3]]''
| J. Jonah Jameson (voice)
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://guides.ign.com/guides/684224/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=27 mars 2015|archive-date=1 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121001071327/http://guides.ign.com/guides/684224/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| ''[[Command &amp; Conquer: Red Alert 3]]''
| President Howard T. Ackerman
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pc.ign.com/articles/924/924694p1.html|title=IGN: Command &amp; Conquer: Red Alert 3 Review|publisher=IGN|author=Jason Ocampo|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| ''[[Portal 2]]''
| [[Cave Johnson (Portal)|Cave Johnson]] (voice)
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ps3.ign.com/articles/115/1155074p1.html|title=PAX: Portal 2 Nabs J. K. Simmons|first=Greg|last=Miller|date=2011-03-11|accessdate=2011-03-11|publisher=IGN|archive-date=10 mars 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/663RJ62LU?url=http://ps3.ign.com/articles/115/1155074p1.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[The Legend of Korra (video game)|The Legend of Korra]]''
| Tenzin (voice)
! style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Destructoid 26 June 2014&quot;&gt;{{cite news|last1=Aziz|first1=Hamza|title=Platinum is making a Legend of Korra game, and it's pretty awesome|url=http://www.destructoid.com/platinum-is-making-a-legend-of-korra-game-and-it-s-pretty-awesome-277032.phtml|accessdate=26 qershor 2014|work=[[Destructoid]]|date=26 qershor 2014}}&lt;/ref&gt;
|}

== Referime ==
{{Reflist|2}}

== Lidhje të jashtme ==
{{Commonscat|J. K. Simmons}}
* {{imdb emri|id=0799777|emri=J. K. Simmons}}


* [http://youtube.com/watch?v=BQE045CkDpY Jewno], a short film in which Simmons parodies his role

[[Kategoria:Lindje 1955]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Aktorë fitues të Academy Award]]</text>
      <sha1>ndfrhc07qzxue5yajhjvrukcr6w8t0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KF Arsimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165092</id>
    <revision>
      <id>3000931</id>
      <parentid>2903156</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Historia */</comment>
      <origin>3000931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3820" sha1="489f2guzte3oi6rqvpy55q23vbg6fjt" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname     = Klubi i Futbollit Arsimi
| image        = KF Arsimi Çegran.svg
| fullname     = '''Klubi i Futbollit Arsimi 1973'''  
| nickname     = 
| ground       = Stadiumi Çegran, [[Çegrani|Çegran]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded      = {{start date and age|1973}}
| owner        = 
| coach        = 
| colors       = E verdhë dhe e zezë
| website      = [https://www.facebook.com/KF-Arsimi-406631429473021/ KF Arsimi]
| capacity     = 5000
| league       = Liga e Dytë e Maqedonisë së Veriut
| season       = 2022-23
| position     = 8.
| honours      = 
| pattern_la1=_blackshoulders|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_blackshoulders 
| leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFFFF|socks1=000000
| pattern_la2=_yellowshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_yellowshoulders
| leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFF00
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _jomatiger3yb
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = FFFF00
| body3       = FFFFFF
| rightarm3   = FFFF00
| shorts3     = 000000
| socks3      = FFFF00
}}

'''KF Arsimi''' është një klub futbolli nga [[Çegrani|fshati Çegran]] i cili garon në ligat e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]].

I themeluar në vitin 1973 nga ana e sportdashësve dhe arsimtarëve të asaj kohe.

==Tifozët==
Tifozët e KF Arsimit quhen '''Armata Verdh e Zi'''.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.botasot.info/futboll-sporti/1829170/armata-verdh-e-zi-do-te-udhetojne-ne-shkup-per-ta-mbeshtetur-kf-arsimi/|title=“Armata Verdh e Zi” do të udhëtojnë në Shkup për ta mbështetur KF Arsimi|work=[[Bota Sot]]|date=21 qershor 2022|language=sq}}&lt;/ref&gt;

== Ekipi ==
{{updated|20 shtator 2025}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=MKD|pos=GK|name=Vulnet Islami|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni]]}}
{{Fs player|no= 3|nat=MKD|pos=DF|name=Xhezair Avduli}}
{{Fs player|no= 4|nat=MKD|pos=MF|name=Subi Mustafa}}
{{Fs player|no= 5|nat=BIH|pos=DF|name=Amer Dërljeviq}}
{{Fs player|no= 6|nat=MKD|pos=DF|name=Ajradin Cuculi}}
{{Fs player|no= 7|nat=MKD|pos=FW|name=Shpend Asani}}
{{Fs player|no= 8|nat=MKD|pos=FW|name=Leonid Ignatov}}
{{Fs player|no= 9|nat=MKD|pos=FW|name=Alban Taipi}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Argjent Gafuri}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=FW|name=Aljbin Ramadani}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Arsim Ismaili}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=MF|name=Shaban Memeti}}
{{Fs player|no=16|nat=MKD|pos=DF|name=Muhjedin Dardhishta}}
{{Fs player|no=17|nat=NGA|pos=FW|name=Sikiru Olatunbosun}}
{{Fs player|no=18|nat=MKD|pos=MF|name=Rinor Ajdini}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=FW|name=Amin Shaqiri}}
{{Fs player|no=20|nat=SRB|pos=FW|name=Mirnel Huriq}}
{{Fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Altin Nuredini}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=DF|name=Ardi Idrizi}}
{{Fs player|no=23|nat=MKD|pos=DF|name=Bashkim Velija}}
{{Fs player|no=25|nat=MNE|pos=FW|name=Dejan Peroviq}}
{{Fs player|no=34|nat=MKD|pos=MF|name=Maliq Beljulji}}
{{Fs player|no=67|nat=MKD|pos=MF|name=Xhemilj Jahiji}}
{{Fs player|no=88|nat=BIH|pos=MF|name=Armin Beshagiq}}
{{Fs player|no=98|nat=ALB|pos=FW|name=Shefit Shefiti}}
{{Fs player|no=99|nat=MKD|pos=GK|name=Dejan Siljanovski}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Medin Bajrami}}
{{Fs player|no=|nat=CRO|pos=DF|name=Semir Xhemaili}}
{{Fs player|no=|nat=CMR|pos=MF|name=Gabriel Yapy Tenlep}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{Reflist}}

* [http://www.macedonianfootball.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1574:arsimi&amp;catid=25:3-liga-zapad-third-league-west Informacione rreth klubit te MacedonianFootball] 
* [http://ffm.mk/ Federata e Futbollit e Maqedonisë] 

{{DEFAULTSORT:Arsimi, KF}}
[[Kategoria:KF Arsimi]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Sporti në Gostivar]]</text>
      <sha1>489f2guzte3oi6rqvpy55q23vbg6fjt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000932</id>
      <parentid>3000931</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <origin>3000932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3795" sha1="n4f7cwe26jc1t2zdny6wwnwere909fd" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname     = Klubi i Futbollit Arsimi
| image        = KF Arsimi Çegran.svg
| fullname     = '''Klubi i Futbollit Arsimi 1973'''  
| nickname     = 
| ground       = Stadiumi Çegran, [[Çegrani|Çegran]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded      = {{start date and age|1973}}
| owner        = 
| coach        = 
| colors       = E verdhë dhe e zezë
| website      = [https://www.facebook.com/KF-Arsimi-406631429473021/ KF Arsimi]
| capacity     = 5000
| league       = Liga 1
| season       = 2025-26
| position     = Vendi 6.
| honours      = 
| pattern_la1=_blackshoulders|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_blackshoulders 
| leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFFFF|socks1=000000
| pattern_la2=_yellowshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_yellowshoulders
| leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFF00
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _jomatiger3yb
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = FFFF00
| body3       = FFFFFF
| rightarm3   = FFFF00
| shorts3     = 000000
| socks3      = FFFF00
}}

'''KF Arsimi''' është një klub futbolli nga [[Çegrani|fshati Çegran]] i cili garon në ligat e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]].

I themeluar në vitin 1973 nga ana e sportdashësve dhe arsimtarëve të asaj kohe.

==Tifozët==
Tifozët e KF Arsimit quhen '''Armata Verdh e Zi'''.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.botasot.info/futboll-sporti/1829170/armata-verdh-e-zi-do-te-udhetojne-ne-shkup-per-ta-mbeshtetur-kf-arsimi/|title=“Armata Verdh e Zi” do të udhëtojnë në Shkup për ta mbështetur KF Arsimi|work=[[Bota Sot]]|date=21 qershor 2022|language=sq}}&lt;/ref&gt;

== Ekipi ==
{{updated|20 shtator 2025}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=MKD|pos=GK|name=Vulnet Islami|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni]]}}
{{Fs player|no= 3|nat=MKD|pos=DF|name=Xhezair Avduli}}
{{Fs player|no= 4|nat=MKD|pos=MF|name=Subi Mustafa}}
{{Fs player|no= 5|nat=BIH|pos=DF|name=Amer Dërljeviq}}
{{Fs player|no= 6|nat=MKD|pos=DF|name=Ajradin Cuculi}}
{{Fs player|no= 7|nat=MKD|pos=FW|name=Shpend Asani}}
{{Fs player|no= 8|nat=MKD|pos=FW|name=Leonid Ignatov}}
{{Fs player|no= 9|nat=MKD|pos=FW|name=Alban Taipi}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Argjent Gafuri}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=FW|name=Aljbin Ramadani}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Arsim Ismaili}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=MF|name=Shaban Memeti}}
{{Fs player|no=16|nat=MKD|pos=DF|name=Muhjedin Dardhishta}}
{{Fs player|no=17|nat=NGA|pos=FW|name=Sikiru Olatunbosun}}
{{Fs player|no=18|nat=MKD|pos=MF|name=Rinor Ajdini}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=FW|name=Amin Shaqiri}}
{{Fs player|no=20|nat=SRB|pos=FW|name=Mirnel Huriq}}
{{Fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Altin Nuredini}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=DF|name=Ardi Idrizi}}
{{Fs player|no=23|nat=MKD|pos=DF|name=Bashkim Velija}}
{{Fs player|no=25|nat=MNE|pos=FW|name=Dejan Peroviq}}
{{Fs player|no=34|nat=MKD|pos=MF|name=Maliq Beljulji}}
{{Fs player|no=67|nat=MKD|pos=MF|name=Xhemilj Jahiji}}
{{Fs player|no=88|nat=BIH|pos=MF|name=Armin Beshagiq}}
{{Fs player|no=98|nat=ALB|pos=FW|name=Shefit Shefiti}}
{{Fs player|no=99|nat=MKD|pos=GK|name=Dejan Siljanovski}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Medin Bajrami}}
{{Fs player|no=|nat=CRO|pos=DF|name=Semir Xhemaili}}
{{Fs player|no=|nat=CMR|pos=MF|name=Gabriel Yapy Tenlep}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{Reflist}}

* [http://www.macedonianfootball.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1574:arsimi&amp;catid=25:3-liga-zapad-third-league-west Informacione rreth klubit te MacedonianFootball] 
* [http://ffm.mk/ Federata e Futbollit e Maqedonisë] 

{{DEFAULTSORT:Arsimi, KF}}
[[Kategoria:KF Arsimi]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Sporti në Gostivar]]</text>
      <sha1>n4f7cwe26jc1t2zdny6wwnwere909fd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000933</id>
      <parentid>3000932</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referime */</comment>
      <origin>3000933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3740" sha1="n57taeup4os8weexo01tj9t16k7cooo" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname     = Klubi i Futbollit Arsimi
| image        = KF Arsimi Çegran.svg
| fullname     = '''Klubi i Futbollit Arsimi 1973'''  
| nickname     = 
| ground       = Stadiumi Çegran, [[Çegrani|Çegran]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded      = {{start date and age|1973}}
| owner        = 
| coach        = 
| colors       = E verdhë dhe e zezë
| website      = [https://www.facebook.com/KF-Arsimi-406631429473021/ KF Arsimi]
| capacity     = 5000
| league       = Liga 1
| season       = 2025-26
| position     = Vendi 6.
| honours      = 
| pattern_la1=_blackshoulders|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_blackshoulders 
| leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFFFF|socks1=000000
| pattern_la2=_yellowshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_yellowshoulders
| leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFF00
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _jomatiger3yb
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = FFFF00
| body3       = FFFFFF
| rightarm3   = FFFF00
| shorts3     = 000000
| socks3      = FFFF00
}}

'''KF Arsimi''' është një klub futbolli nga [[Çegrani|fshati Çegran]] i cili garon në ligat e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]].

I themeluar në vitin 1973 nga ana e sportdashësve dhe arsimtarëve të asaj kohe.

==Tifozët==
Tifozët e KF Arsimit quhen '''Armata Verdh e Zi'''.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.botasot.info/futboll-sporti/1829170/armata-verdh-e-zi-do-te-udhetojne-ne-shkup-per-ta-mbeshtetur-kf-arsimi/|title=“Armata Verdh e Zi” do të udhëtojnë në Shkup për ta mbështetur KF Arsimi|work=[[Bota Sot]]|date=21 qershor 2022|language=sq}}&lt;/ref&gt;

== Ekipi ==
{{updated|20 shtator 2025}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=MKD|pos=GK|name=Vulnet Islami|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni]]}}
{{Fs player|no= 3|nat=MKD|pos=DF|name=Xhezair Avduli}}
{{Fs player|no= 4|nat=MKD|pos=MF|name=Subi Mustafa}}
{{Fs player|no= 5|nat=BIH|pos=DF|name=Amer Dërljeviq}}
{{Fs player|no= 6|nat=MKD|pos=DF|name=Ajradin Cuculi}}
{{Fs player|no= 7|nat=MKD|pos=FW|name=Shpend Asani}}
{{Fs player|no= 8|nat=MKD|pos=FW|name=Leonid Ignatov}}
{{Fs player|no= 9|nat=MKD|pos=FW|name=Alban Taipi}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Argjent Gafuri}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=FW|name=Aljbin Ramadani}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Arsim Ismaili}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=MF|name=Shaban Memeti}}
{{Fs player|no=16|nat=MKD|pos=DF|name=Muhjedin Dardhishta}}
{{Fs player|no=17|nat=NGA|pos=FW|name=Sikiru Olatunbosun}}
{{Fs player|no=18|nat=MKD|pos=MF|name=Rinor Ajdini}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=FW|name=Amin Shaqiri}}
{{Fs player|no=20|nat=SRB|pos=FW|name=Mirnel Huriq}}
{{Fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Altin Nuredini}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=DF|name=Ardi Idrizi}}
{{Fs player|no=23|nat=MKD|pos=DF|name=Bashkim Velija}}
{{Fs player|no=25|nat=MNE|pos=FW|name=Dejan Peroviq}}
{{Fs player|no=34|nat=MKD|pos=MF|name=Maliq Beljulji}}
{{Fs player|no=67|nat=MKD|pos=MF|name=Xhemilj Jahiji}}
{{Fs player|no=88|nat=BIH|pos=MF|name=Armin Beshagiq}}
{{Fs player|no=98|nat=ALB|pos=FW|name=Shefit Shefiti}}
{{Fs player|no=99|nat=MKD|pos=GK|name=Dejan Siljanovski}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Medin Bajrami}}
{{Fs player|no=|nat=CRO|pos=DF|name=Semir Xhemaili}}
{{Fs player|no=|nat=CMR|pos=MF|name=Gabriel Yapy Tenlep}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{Reflist}}

* [http://www.macedonianfootball.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1574:arsimi&amp;catid=25:3-liga-zapad-third-league-west Informacione rreth klubit te MacedonianFootball] 

{{DEFAULTSORT:Arsimi, KF}}
[[Kategoria:KF Arsimi]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Sporti në Gostivar]]</text>
      <sha1>n57taeup4os8weexo01tj9t16k7cooo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000934</id>
      <parentid>3000933</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:08:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referime */</comment>
      <origin>3000934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3555" sha1="3qkgkzyfjbg75cp9ovqva0y8649mnlv" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname     = Klubi i Futbollit Arsimi
| image        = KF Arsimi Çegran.svg
| fullname     = '''Klubi i Futbollit Arsimi 1973'''  
| nickname     = 
| ground       = Stadiumi Çegran, [[Çegrani|Çegran]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded      = {{start date and age|1973}}
| owner        = 
| coach        = 
| colors       = E verdhë dhe e zezë
| website      = [https://www.facebook.com/KF-Arsimi-406631429473021/ KF Arsimi]
| capacity     = 5000
| league       = Liga 1
| season       = 2025-26
| position     = Vendi 6.
| honours      = 
| pattern_la1=_blackshoulders|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=_blackshoulders 
| leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFFFF|socks1=000000
| pattern_la2=_yellowshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_yellowshoulders
| leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFF00
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _jomatiger3yb
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = FFFF00
| body3       = FFFFFF
| rightarm3   = FFFF00
| shorts3     = 000000
| socks3      = FFFF00
}}

'''KF Arsimi''' është një klub futbolli nga [[Çegrani|fshati Çegran]] i cili garon në ligat e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]].

I themeluar në vitin 1973 nga ana e sportdashësve dhe arsimtarëve të asaj kohe.

==Tifozët==
Tifozët e KF Arsimit quhen '''Armata Verdh e Zi'''.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.botasot.info/futboll-sporti/1829170/armata-verdh-e-zi-do-te-udhetojne-ne-shkup-per-ta-mbeshtetur-kf-arsimi/|title=“Armata Verdh e Zi” do të udhëtojnë në Shkup për ta mbështetur KF Arsimi|work=[[Bota Sot]]|date=21 qershor 2022|language=sq}}&lt;/ref&gt;

== Ekipi ==
{{updated|20 shtator 2025}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=MKD|pos=GK|name=Vulnet Islami|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni]]}}
{{Fs player|no= 3|nat=MKD|pos=DF|name=Xhezair Avduli}}
{{Fs player|no= 4|nat=MKD|pos=MF|name=Subi Mustafa}}
{{Fs player|no= 5|nat=BIH|pos=DF|name=Amer Dërljeviq}}
{{Fs player|no= 6|nat=MKD|pos=DF|name=Ajradin Cuculi}}
{{Fs player|no= 7|nat=MKD|pos=FW|name=Shpend Asani}}
{{Fs player|no= 8|nat=MKD|pos=FW|name=Leonid Ignatov}}
{{Fs player|no= 9|nat=MKD|pos=FW|name=Alban Taipi}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Argjent Gafuri}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=FW|name=Aljbin Ramadani}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Arsim Ismaili}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=MF|name=Shaban Memeti}}
{{Fs player|no=16|nat=MKD|pos=DF|name=Muhjedin Dardhishta}}
{{Fs player|no=17|nat=NGA|pos=FW|name=Sikiru Olatunbosun}}
{{Fs player|no=18|nat=MKD|pos=MF|name=Rinor Ajdini}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=FW|name=Amin Shaqiri}}
{{Fs player|no=20|nat=SRB|pos=FW|name=Mirnel Huriq}}
{{Fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Altin Nuredini}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=DF|name=Ardi Idrizi}}
{{Fs player|no=23|nat=MKD|pos=DF|name=Bashkim Velija}}
{{Fs player|no=25|nat=MNE|pos=FW|name=Dejan Peroviq}}
{{Fs player|no=34|nat=MKD|pos=MF|name=Maliq Beljulji}}
{{Fs player|no=67|nat=MKD|pos=MF|name=Xhemilj Jahiji}}
{{Fs player|no=88|nat=BIH|pos=MF|name=Armin Beshagiq}}
{{Fs player|no=98|nat=ALB|pos=FW|name=Shefit Shefiti}}
{{Fs player|no=99|nat=MKD|pos=GK|name=Dejan Siljanovski}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Medin Bajrami}}
{{Fs player|no=|nat=CRO|pos=DF|name=Semir Xhemaili}}
{{Fs player|no=|nat=CMR|pos=MF|name=Gabriel Yapy Tenlep}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Arsimi, KF}}
[[Kategoria:KF Arsimi]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut]]
[[Kategoria:Sporti në Gostivar]]</text>
      <sha1>3qkgkzyfjbg75cp9ovqva0y8649mnlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shvsh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166499</id>
    <revision>
      <id>3001046</id>
      <parentid>2032378</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8095" sha1="0z8ihyg3vexpuchi0y455bip57hy9yo" xml:space="preserve">'''Shoqata e të Verbërve të Shqipërisë''' është bashkim vullnetar i personave që kanë fituar statusin ligjor e të verbërit dhe është krijuar më 8 janar 1991 në Tiranë.

== Historiku i SHVSH-së ==
Shoqata e të Verbërve të Shqipërisë është bashkim vullnetar i personave që kanë fituar statusin ligjor e të verbërit dhe është krijuar më 8 janar 1991 në Tiranë.  Ajo është e para organizatë joqeveritare e krijuar në Shqipëri me vendosjen e pluralizmit.

SH.V.SH është organizatë joqeveritare, jofitimprurëse dhe humanitare. Ajo bashkëpunon me shtetin dhe me institucionet e tij në mënyrën e parashikuar me ligj dhe me akte të tjera nënligjore të pranuara prej saj ose në masën e përcaktuar nga marrëveshja apo kontrata ku SH.V.SH është palë e barabartë dhe i ka nënshkruar ato.

=== Synimet e SHVSH-së === 
* Harmonizimin e interesave të anëtareve të saj, në themel të bashkimit të të cilëve qëndrojnë pasojat e verbërisë.  
* Mbrojtjen e interesave dhe të drejtave të qytetarëve të verbër në mënyrë të organizuar dhe publike.  
* Rritjen e nivelit arsimor dhe profesional të të gjithë komunitetit të të verbërve.  
* Mbikëqyrjen e nivelit të jetesës së të verbërve dhe ndërmjetësimin në strukturat ligjvënëse dhe ekzekutive për përmisimin e saj.  
* Sensibilizimin e opinionit shoqëror dhe zyrtar në dobi të zgjidhjes së problemeve të të verbërve.  
* Ofrimin e shërbimeve të posaçme për të gjithë qytetarët e verbër drejtpërdrejtë ose nëpërmjet personave juridik të krijuar prej saj.

Sot, komuniteti i te verbërve në Shqipëri arrin në 10 000 persona të njohur si të tillë në bazë të kritereve mjekësore e ligjore.

== Organet Drejtuese ==

'''Organet kryesore qendrore të zgjedhura sipas funksioneve të tyre janë :''' 
* Kongresi i SH.V.SH.  
* Këshilli Kombëtar.  
* Komisioni i statutit.  
* Presidenti.

'''Organe të tjera konsultative, ekzekutive dhe administrative janë :  
* Asamblea Kombëtare.  
* Presidenca.  
* Presidenti.  
* Këshilli i ekspertëve.  
* Komplementari i zyrës së Presidentit.  
* Sekretari i përgjithshëm ( ose Shefi i Administratës).

Detyrat dhe kompetencat e tyre përcaktohen në Statutin e SHVSH dhe në rregulloret e miratuara nga Këshilli Kombëtar dhe Presidenca.  
SHVSH ka të gjitha kapacitetet për tu ofruar shërbime të posaçme si dhe për të menaxhuar projekte.  Ajo ka iniciuar ngritjen e Qendresës Kombëtare të Rehabilitimit të të Verbërve nëpërmjet së cilës administron linjën e prodhimit të librave në brail si dhe studion e librave folës ne kasete.

== Arsimimi ==
Nga të dhëna e nxjerra nga arkivat e Institutit të Nxënësve që nuk shikojnë, nga studimet e kryera në terren, nëpër shkollat normale si dhe nga kërkimet e kryera nga regjistrat themelorë të Te verbërve në Shqipëri të moshave 6-18 vjeç, rezulton se ka raste ku thjesht për mungesë informacioni, apo mosdëshira e prindërve për ta futur fëmijën e tyre në kategorinë e fëmijëve që nuk shikojnë, vazhdojnë arsimin normal.

Gati pjesa derrmuese e këtyre rasteve janë fëmijë me shikim të pjesshëm.

Fëmijët të cilët kanë probleme të njohura të shikimit nga Komisioni Mjekësor i Përcaktimit te Verbërisë, kanë të adresuara në mënyrë direkt te prindërit e tyre këshillat mjekësore në drejtim të llojit të shkollës që duhet të frekuentojnë për shkak të problemeve të shikimit.

Fëmijët me shikim të pjesshëm, të cilët rezultojnë me probleme të shikimit, probleme të cilat janë të lindura dhe që qëndrojnë në të njëjtin nivel gjate gjithë jetës pa pasur tendenca progresive në drejtim të zhvillimit të problemeve që dëmtojnë shikimin, nga KMPV këshillohen të ndjekin arsimin normal.

Ndërsa fëmijëve me shikim të pjesshëm problemet e të cilëve në drejtim të shikimit kanë tendenca në drejtim të degradimit të tyre drejt fazave finale, për efekt të mbrojtjes së pjesës së shikimit të mbetur, këshillohen nga KMPV të ndjekin “Institutin e fëmijëve që nuk shikojnë”, për shkak të mësimit atje të shkrimit brail që vë në përdorim të prekurit dhe mundëson ruajtjen e shikimit të mbetur.

Fëmijët më verbëri totale këshillohen jo vetëm nga KMPV, por dhe nga mësuesit të frekuentojnë “Institutin e Nxënësve që nuk shikojnë” dhe për faktin se në sistemin arsimor shqiptar nuk janë krijuar akoma kushtet për një integrim të plotë të tyre në arsimin normal që në fazat e para të arsimimit (arsimit fillor).

Instituti I Nxënësve qe nuk shikojnë “Ramazan Kabashi”, ka pasur te regjistruar 61 nxënës, për vitin shkollor 2006-2007, nga të cilët 3 janë larguar.

Aktualisht për vitin shkollor 2006-2007 ndjekin studimet 58 nxënës.

Ndërkohë që ndjekin studimet në shkollat 9-vjeçare normale dhe rreth 35 nxënës te verbër.

==== Shkolla e mesme ====
Të verbërit të cilët kanë mbaruar arsimin e detyrueshëm në Institutin e Nxënësve që nuk Shikojnë ose në një Shkollë tjetër normale ndodhen përballë sfidës së përzgjedhjes, të vazhdimit të progresit në arsimim apo të shmangies prej tij.  
Ka më shume se 30 vjet kur kontigjenet e parë të Institutit të Nxënësve që nuk Shikojnë filluar rrugën e integrimit në arsimin e zakonshem.  Kjo më tepër për faktin se ata nuk kanë mundësi të tjera zgjedhje.   
Deri në vitet 90 te verbërit kanë ndjekur kryesisht shkollat e mesme të përgjithshme ose ato artistike. Më pas pranimi i tyre në shkollat e mesme u pranua më gjerësisht duke u rikonceptuar qëndrimi ndaj tyre.  Atyre iu dha mundësia të ndjekin shkollat mesme të gjuhëve të huaja, pedagogjike, teknologjike etj.

'''Numri i nxenesve të verbërve që kanë mbaruar Institutin e Nxënësve që nuk shikojnë dhe që kane vazhduar shkollat e mesme në keto 4 vitet e fundit janë si më poshtë : 
* 2003-2004 : të regjistruar në shkollat mesme 9 persona.
* 2004-2006 : 10 persona.
* 2005-2006 : 9 persona.
* 2006-2007 : 8 persona.

Për vitin shkollor 2005-2006 kanë ndjekur arsimin e mesëm 100 % e të verbërve që kanë mbaruar studimet në Institutin e Nxënësve që nuk Shikojnë.

55,5 % e tyre janë meshkuj dhe 44.5 % femra.&lt;br/&gt;
'''Ata janë integruar kryesisht në drejtimet e mëposhtme:
* 77,8 % ndjekin studimet në Shkollat e gjuhëve të huaja.
* 11,1 % në Shkollë Muzike.
* 11,1 % në Shkollën Hoteleri – Turizëm.
* 55,5% I ndjekin studimet në Shkollat e mesme të përgjithshme dhe profesionale në Tiranë.
* 22,2 % në Elbasan.
* 22,3 % ne Gjirokastër.

Për vitin shkollor 2006-2007 kanë ndjekur arsimin e mesëm 100 % e të verbërve që kanë mbaruar studimet në Institutin e Nxënësve që nuk Shikojnë.  
50 % e tyre janë meshkuj dhe 50 % femra.&lt;br/&gt;
''''Ata janë integruar kryesisht në drejtimet e mëposhtme:
* 50 % ndjekin studimet në Shkollat e gjuhëve të huaja.
* 50 % në Liceun Artistik.
* 100 % I ndjekin studimet në Shkollat e mesme të qytetit të Tiranës.
Ne vitin shkollor 2006-2007 përveç shifrave të përmendura më sipër vazhdojnë studimet ne shkollat e mesme dhe rreth 19 nxënës të cilët i kanë mbaruar studimet 8-vjeçare në shkolla normale dhe jo ne institutin e nxënësve që nuk shikojnë.

== Punësimi ==
Gjatë kësaj periudhe janë zhvilluar më tepër profesionet e niveleve intelektuale lidhur kjo dhe me rritjen e shkallës së arsimimit të NPSH.

Në vitin 2007 sipas analizave rezulton se 26,9 % e anëtarëve të verbër janë në moshë pune.  
Nga të dhënat rezulton se pjesa më e madhe e qytetarëve të verbër janë të moshës së tretë, kjo dhe për faktin se problemet e shikimit me kalimin e viteve vinë dhe agravohen dhe bëjnë që numri i të verbërve të këtyre moshave të jetë më i madh. 
Grupmosha e aftë për punë e kategorisë së qytetarëve të verbër rezulton në pjesën më të madhe e dominuar nga meshkujt me 56,2 % dhe më pas femrat me 43,8 %.

== Referimet ==
* www.shvsh.org.al</text>
      <sha1>0z8ihyg3vexpuchi0y455bip57hy9yo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001047</id>
      <parentid>3001046</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8098" sha1="a0dpj9smeoer802cfjmpd025l7jdzqq" xml:space="preserve">'''Shoqata e të Verbërve të Shqipërisë''' është bashkim vullnetar i personave që kanë fituar statusin ligjor e të verbërit dhe është krijuar më 8 janar 1991 në Tiranë.

== Historiku i SHVSH-së ==
Shoqata e të Verbërve të Shqipërisë është bashkim vullnetar i personave që kanë fituar statusin ligjor e të verbërit dhe është krijuar më 8 janar 1991 në Tiranë.  Ajo është e para organizatë joqeveritare e krijuar në Shqipëri me vendosjen e pluralizmit.

SH.V.SH është organizatë joqeveritare, jofitimprurëse dhe humanitare. Ajo bashkëpunon me shtetin dhe me institucionet e tij në mënyrën e parashikuar me ligj dhe me akte të tjera nënligjore të pranuara prej saj ose në masën e përcaktuar nga marrëveshja apo kontrata ku SH.V.SH është palë e barabartë dhe i ka nënshkruar ato.

=== Synimet e SHVSH-së === 
* Harmonizimin e interesave të anëtareve të saj, në themel të bashkimit të të cilëve qëndrojnë pasojat e verbërisë.  
* Mbrojtjen e interesave dhe të drejtave të qytetarëve të verbër në mënyrë të organizuar dhe publike.  
* Rritjen e nivelit arsimor dhe profesional të të gjithë komunitetit të të verbërve.  
* Mbikëqyrjen e nivelit të jetesës së të verbërve dhe ndërmjetësimin në strukturat ligjvënëse dhe ekzekutive për përmisimin e saj.  
* Sensibilizimin e opinionit shoqëror dhe zyrtar në dobi të zgjidhjes së problemeve të të verbërve.  
* Ofrimin e shërbimeve të posaçme për të gjithë qytetarët e verbër drejtpërdrejtë ose nëpërmjet personave juridik të krijuar prej saj.

Sot, komuniteti i te verbërve në Shqipëri arrin në 10 000 persona të njohur si të tillë në bazë të kritereve mjekësore e ligjore.

== Organet Drejtuese ==

'''Organet kryesore qendrore të zgjedhura sipas funksioneve të tyre janë :''' 
* Kongresi i SH.V.SH.  
* Këshilli Kombëtar.  
* Komisioni i statutit.  
* Presidenti.

'''Organe të tjera konsultative, ekzekutive dhe administrative janë :  
* Asamblea Kombëtare.  
* Presidenca.  
* Presidenti.  
* Këshilli i ekspertëve.  
* Komplementari i zyrës së Presidentit.  
* Sekretari i përgjithshëm ( ose Shefi i Administratës).

Detyrat dhe kompetencat e tyre përcaktohen në Statutin e SHVSH dhe në rregulloret e miratuara nga Këshilli Kombëtar dhe Presidenca.  
SHVSH ka të gjitha kapacitetet për tu ofruar shërbime të posaçme si dhe për të menaxhuar projekte.  Ajo ka iniciuar ngritjen e Qendresës Kombëtare të Rehabilitimit të të Verbërve nëpërmjet së cilës administron linjën e prodhimit të librave në brail si dhe studion e librave folës ne kasete.

== Arsimimi ==
Nga të dhëna e nxjerra nga arkivat e Institutit të Nxënësve që nuk shikojnë, nga studimet e kryera në terren, nëpër shkollat normale si dhe nga kërkimet e kryera nga regjistrat themelorë të Te verbërve në Shqipëri të moshave 6-18 vjeç, rezulton se ka raste ku thjesht për mungesë informacioni, apo mosdëshira e prindërve për ta futur fëmijën e tyre në kategorinë e fëmijëve që nuk shikojnë, vazhdojnë arsimin normal.

Gati pjesa derrmuese e këtyre rasteve janë fëmijë me shikim të pjesshëm.

Fëmijët të cilët kanë probleme të njohura të shikimit nga Komisioni Mjekësor i Përcaktimit te Verbërisë, kanë të adresuara në mënyrë direkt te prindërit e tyre këshillat mjekësore në drejtim të llojit të shkollës që duhet të frekuentojnë për shkak të problemeve të shikimit.

Fëmijët me shikim të pjesshëm, të cilët rezultojnë me probleme të shikimit, probleme të cilat janë të lindura dhe që qëndrojnë në të njëjtin nivel gjate gjithë jetës pa pasur tendenca progresive në drejtim të zhvillimit të problemeve që dëmtojnë shikimin, nga KMPV këshillohen të ndjekin arsimin normal.

Ndërsa fëmijëve me shikim të pjesshëm problemet e të cilëve në drejtim të shikimit kanë tendenca në drejtim të degradimit të tyre drejt fazave finale, për efekt të mbrojtjes së pjesës së shikimit të mbetur, këshillohen nga KMPV të ndjekin “Institutin e fëmijëve që nuk shikojnë”, për shkak të mësimit atje të shkrimit brail që vë në përdorim të prekurit dhe mundëson ruajtjen e shikimit të mbetur.

Fëmijët më verbëri totale këshillohen jo vetëm nga KMPV, por dhe nga mësuesit të frekuentojnë “Institutin e Nxënësve që nuk shikojnë” dhe për faktin se në sistemin arsimor shqiptar nuk janë krijuar akoma kushtet për një integrim të plotë të tyre në arsimin normal që në fazat e para të arsimimit (arsimit fillor).

Instituti I Nxënësve qe nuk shikojnë “Ramazan Kabashi”, ka pasur te regjistruar 61 nxënës, për vitin shkollor 2006-2007, nga të cilët 3 janë larguar.

Aktualisht për vitin shkollor 2006-2007 ndjekin studimet 58 nxënës.

Ndërkohë që ndjekin studimet në shkollat 9-vjeçare normale dhe rreth 35 nxënës te verbër.

==== Shkolla e mesme ====
Të verbërit të cilët kanë mbaruar arsimin e detyrueshëm në Institutin e Nxënësve që nuk Shikojnë ose në një Shkollë tjetër normale ndodhen përballë sfidës së përzgjedhjes, të vazhdimit të progresit në arsimim apo të shmangies prej tij.  
Ka më shume se 30 vjet kur kontigjenet e parë të Institutit të Nxënësve që nuk Shikojnë filluar rrugën e integrimit në arsimin e zakonshem.  Kjo më tepër për faktin se ata nuk kanë mundësi të tjera zgjedhje.   
Deri në vitet 90 te verbërit kanë ndjekur kryesisht shkollat e mesme të përgjithshme ose ato artistike. Më pas pranimi i tyre në shkollat e mesme u pranua më gjerësisht duke u rikonceptuar qëndrimi ndaj tyre.  Atyre iu dha mundësia të ndjekin shkollat mesme të gjuhëve të huaja, pedagogjike, teknologjike etj.

'''Numri i nxenesve të verbërve që kanë mbaruar Institutin e Nxënësve që nuk shikojnë dhe që kane vazhduar shkollat e mesme në keto 4 vitet e fundit janë si më poshtë :''' 
* 2003-2004 : të regjistruar në shkollat mesme 9 persona.
* 2004-2006 : 10 persona.
* 2005-2006 : 9 persona.
* 2006-2007 : 8 persona.

Për vitin shkollor 2005-2006 kanë ndjekur arsimin e mesëm 100 % e të verbërve që kanë mbaruar studimet në Institutin e Nxënësve që nuk Shikojnë.

55,5 % e tyre janë meshkuj dhe 44.5 % femra.&lt;br/&gt;
'''Ata janë integruar kryesisht në drejtimet e mëposhtme:
* 77,8 % ndjekin studimet në Shkollat e gjuhëve të huaja.
* 11,1 % në Shkollë Muzike.
* 11,1 % në Shkollën Hoteleri – Turizëm.
* 55,5% I ndjekin studimet në Shkollat e mesme të përgjithshme dhe profesionale në Tiranë.
* 22,2 % në Elbasan.
* 22,3 % ne Gjirokastër.

Për vitin shkollor 2006-2007 kanë ndjekur arsimin e mesëm 100 % e të verbërve që kanë mbaruar studimet në Institutin e Nxënësve që nuk Shikojnë.  
50 % e tyre janë meshkuj dhe 50 % femra.&lt;br/&gt;
''''Ata janë integruar kryesisht në drejtimet e mëposhtme:
* 50 % ndjekin studimet në Shkollat e gjuhëve të huaja.
* 50 % në Liceun Artistik.
* 100 % I ndjekin studimet në Shkollat e mesme të qytetit të Tiranës.
Ne vitin shkollor 2006-2007 përveç shifrave të përmendura më sipër vazhdojnë studimet ne shkollat e mesme dhe rreth 19 nxënës të cilët i kanë mbaruar studimet 8-vjeçare në shkolla normale dhe jo ne institutin e nxënësve që nuk shikojnë.

== Punësimi ==
Gjatë kësaj periudhe janë zhvilluar më tepër profesionet e niveleve intelektuale lidhur kjo dhe me rritjen e shkallës së arsimimit të NPSH.

Në vitin 2007 sipas analizave rezulton se 26,9 % e anëtarëve të verbër janë në moshë pune.  
Nga të dhënat rezulton se pjesa më e madhe e qytetarëve të verbër janë të moshës së tretë, kjo dhe për faktin se problemet e shikimit me kalimin e viteve vinë dhe agravohen dhe bëjnë që numri i të verbërve të këtyre moshave të jetë më i madh. 
Grupmosha e aftë për punë e kategorisë së qytetarëve të verbër rezulton në pjesën më të madhe e dominuar nga meshkujt me 56,2 % dhe më pas femrat me 43,8 %.

== Referimet ==
* www.shvsh.org.al</text>
      <sha1>a0dpj9smeoer802cfjmpd025l7jdzqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carlos Bacca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166588</id>
    <revision>
      <id>3000999</id>
      <parentid>2929959</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]]</comment>
      <origin>3000999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7752" sha1="o45tp3xtnidc0ergaft7ncp28cy9tza" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name           = Carlos Bacca
| image          = Carlos Bacca, 2012-07-17.jpg
| image_size     = 200
| caption        = 
| fullname       = Carlos Arturo Bacca Ahumada
| birth_date     = {{birth date and age|8|09|1986|df=y}} 
| height         =  {{convert|1.81|m|abbr=on}}
| birth_place    = [[Puerto Colombia]], [[Kolumbia]]
| currentclub    = [[A.C. Milan|Milan]]
| clubnumber     = 70
| position       = [[Sulmues]]
| years1         = 2006–2011
| clubs1         = [[Atlético Junior]]
| caps1          = 130
| goals1         = 73
| years2         = 2006
| clubs2         = → [[Barranquilla FC|Barranquilla]] (huazim)
| caps2          = 27
| goals2         = 12
| years3         = 2007–2008
| clubs3         = → [[Asociación Civil Minervén Fútbol Club|Minervén]] (huazim)
| caps3          = 29
| goals3         = 12
| years4         = 2008
| clubs4         = → [[Barranquilla FC|Barranquilla]] (huazim)
| caps4          = 19
| goals4         = 14
| years5         = 2012–2013
| clubs5         = [[Club Brugge K.V.|Club Brugge]]
| caps5          = 45
| goals5         = 28
| years6         = 2013–2015
| clubs6         = [[Sevilla FC|Sevilla]]
| caps6          = 72
| goals6         = 34
| years7         = 2015-
| clubs7         = [[A.C. Milan|Milan]]
| caps7          = 70
| goals7         = 31
| nationalyears1 = 2010–
| nationalteam1  = [[Colombia national football team|Kolumbia]]
| nationalcaps1  = 39
| nationalgoals1 = 13
| pcupdate       = 5 Qershor 2017
| ntupdate       =  13 prill 2017
| medaltemplates = 
{{Medal|Team|[[Sevilla FC|Sevilla]]}}
{{Medal|W|[[UEFA Europa League]]|[[2014 UEFA Europa League Final|2014]]}}
{{Medal|RU|[[UEFA Super Cup]]|[[2014 UEFA Super Cup|2014]]}}
{{Medal|W|[[UEFA Europa League]]|[[2015 UEFA Europa League Final|2015]]}}
}}
'''Carlos Arturo Bacca Ahumada''' (lindur 8 shtator 1986) është futbollistë Kolumbian që luan për klubin Italian [[A.C. Milan|Milan]].
Ai karrieren si futbollistë e filloi tek Atletiko Junior ku në vitin 2010 u shpall golashenuesi më i mirë pastaj u transferua tek Club Bruge në Belgjikë. Ku në sezonin 2012-2013 u shpall golashenuesi më i mirë. Në fund të edicionit u transferua tek Sevilla për 7.000.000 €. Ku më Sevillan fitoi dy here Europa League(2014 dhe 2015) ku në të dy finalet ishte në listen e golashenueseve.

== Karriera në Klube==
===Atletiko Junior===
Bacca filloi karrierën e tij profesionale me [[AtlétiKo Junior]] në vitin 2006, ku ai nuk kishte shumë shanse për të luajtur. Ndërsa duke luajtur futboll, Bacca kishte një punë të dytë pune si asistent i shoferit të autobusit, për të fituar më shumë para pasi që nga familja e tij erdhi me një buxhetë të dobët. Në huazimin e tij në [[Barranquilla FC]] në vitin 2007, Bacca bëri 27 paraqitje dhe shënoi 12 gola Pas kësaj, Bacca ju bashkua klubit Venezuelës [[Asociacion Minervén civile Fútbol Club.|. Minervén]] në huazim për një sezon Bacca udhëhoqi klubin në vendin e dytë në kampionat, duke shënuar 12 gola në 29 ndeshje në vitin 2008, Bacca bashkua Barranquilla sërisht në huazitm edhe një herë dhe ishte golashënuesi më i mirë në ligë me 14 gola në 19 ndeshje.
Në sezonin e parë të tij tek Atletiko Junior Bacca u bë golashenuesi më i mirë në Coppa Kolumbia ndersa në sezonin tjetër Bacca u shpall golashenuesi më i mirë në ligën e Kolumbisë.
Pas përfundimit të sezonit për Baccan u interesuan shumë klube europiane si : Lokomotiva e Moskës dhe Chievo. Mirpo bisedimet me këto klube deshtuan në fund. Më pas ai ju bashkua Club Bruge të Belgjikës.
===Club Brugge===
Për vlerën e 1.500.000 € Bacca ju bashkua klubin belg.Pasi ju bashkua Club Brugge Bacca tha :&quot; Me transferimin te ky klub e realizova endrrën për të luajtur në Evropë&quot;. 
Ai debutoi më 21 janar 2012 si zëvendesues kunër ekipit të Mechelen. Ndërsa golin e parë për Brugge e shënoi më 15 prill 2012 në ndeshjen e Play-offit  kundër Gent.
Pas largimit të Akpala dhe ardhjes së trajnerit të ri Leekens Bacca zu vend në formacion startues. Në janar të vitit 2013, pasi shënoi tetëmbëdhjetë gola, Bacca kërkoi largim nga Brugge. Mirpo pas dy jave klubi i Brugge e bindi Baccan dhe ai vazhdoi kontratën deri në vitin 2016-të&lt;. Në fund të sezonit 2012-13, Bacca nuk ishte vetëm top-golashënuesi i klubit, por edhe golashënuesi më i mirë i ligës. Ku dhe u nominua për lojtar të vitit në Belgjikë. Gjashtë ditë më vonë, Bacca fitoi çmimin lojtar i vitit në Belgjikë dhe shkroi në Twitter duke thënë se &quot;Faleminderit për familjen time, miqtë e mi, dhe klubin e Club Brugge, sidomos gjithë Kolumbinë; ky çmim është për ju, faleminderit për përkrahjen tuaj.&quot; Në karrierën e tij Brugge, ai shënoi 28 gola në 45 ndeshje në kampionat.

===Sevilla===
Më 9 korrik 2013, [[Sevilla FC|Sevilla]] nënshkruar me Baccan për 7.000.000 € në një kontratë pesë-vjeçare dhe përveç kësaj, me një klauzolë për shitjen e tij prej 30.000.000 €. Në [[2013 Copa EuroAmericana|Copa EuroAmericana]], Bacca shënoi golin e tij të parë me Sevillan, në fitoren prej 3-1 kundër [[Barcelona Sporting Club|Barcelona SC]] më 26 korrik.
Debutimi i tij në La liga u bë më 18 gusht në humbjen prej 3-1 kundër Atletico Madridit. Më 25 shtator, ai shënoi dy gola e tij të parë në ligë kundër Rayo Vallecano në një fitore prej 4-1. Më 26 mars 2014 Bacca shënoi dy gola në një fitore të habitshme të Sevillas kundër  udhëheqësit të ligës [[Real Madrid CF|Real Madrid]] 2-1 në [[Ramón Sánchez Pizjuán Stadium]]. Më 10 prill 2014 Bacca shënoi 3 gola kundër Portos për të kualifikuar Sevillan në gjysëm finale me rrezull të pëgjithshëm prej 4-2. Dy javë Bacca shënoi dy gola për ta kualifikuar Sevillan për në finale pasi mposhti 2-0 Valencian.
Më 14 maj Bacca shënoi një penallti në finale të Europa League dhe Sevilla mposhti Benfican 1-0 për tu shpallur kampion i Europa League. Në fund të edicion Marca e shpalli si transferin më i mirë i vitit. Më 30 shtator 2014 Bacca ka nënshkruar një zgjatje të kontratës me Sevilla, duke e mbajtur atë në klub deri më 2018tën.
Në sezonin 2014-15 Bacca shënoi 7 gola në Europa League për të shpallur për të dytin vitë rradhazi Sevillen kampion të Europa League dhe për ta kualifikuar për në Champions League për sezonin tjetër. 

==Statistikat e karrierës==
===Kombëtarja===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/39654/Carlos_Bacca.html|title=Carlos Bacca|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|accessdate=20 shkurt 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!Ekipi!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=&quot;9&quot;|[[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbia]]
|2010||1||1
|-
|2011||0||0
|-
|2012||1||1
|-
|2013||6||0
|-
|2014||7||4
|-
|2015||10||2
|-
|2016||13||5
|-
|2017||5||1
|-
|2018||9||2
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej||52||16
|}

== Referime ==
{{reflist|30em}}

==Lidhje të jashtme==
{{commons}}

{{DEFAULTSORT:Bacca, Carlos}}
[[Kategoria:Lindje 1986]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë kolumbianë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren kolumbiane]]
[[Kategoria:Futbollistë në Club Brugge KV]]
[[Kategoria:Futbollistë në Sevilla FC]]
[[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]]
[[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]]
[[Kategoria:Futbollistë në Granada CF]]
[[Kategoria:Futbollistë në La Liga]]
[[Kategoria:Futbollistë në Serie A]]
[[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]]
[[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]]</text>
      <sha1>o45tp3xtnidc0ergaft7ncp28cy9tza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj</title>
    <ns>3</ns>
    <id>167080</id>
    <revision>
      <id>3000943</id>
      <parentid>3000901</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T13:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>56618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-26 */ pjesë e re</comment>
      <origin>3000943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12106" sha1="897svi10tve148hcikpmga81ssoccf8" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 2
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
{{tung|--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST)}}

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15 qershor 2026 18:48 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 qershor 2026 15:05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;</text>
      <sha1>897svi10tve148hcikpmga81ssoccf8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biomasa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168042</id>
    <revision>
      <id>3001031</id>
      <parentid>2857018</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2597" sha1="5jyrcco69rqrolf7mg6hmekp45hlr1j" xml:space="preserve">{{Burimet e ripërtëritshme të energjisë}}
'''Biomasa''' është material biologjik që rrjedh nga organizmat e gjallë. Në kontekstin e biomasës si një [[Burimet e ripërtëritshme|burim]] për të bërë energji, ajo më shpesh i referohet bimëve ose materialeve me bazë bimore që nuk është përdorur për ushqim ose ushqyerje, dhe janë në mënyrë specifike quhen si biomasë linjocelulozike &lt;ref name=&quot;Biomass Energy Center&quot;&gt;[http://www.biomassenergycentre.org.uk/portal/page?_pageid=76,15049&amp;_dad=portal&amp;_schema=PORTAL Qendra e Energjisë së Biomasës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061008081905/http://www.biomassenergycentre.org.uk/portal/page?_pageid=76,15049&amp;_dad=portal&amp;_schema=PORTAL |date=8 tetor 2006 }}. Biomassenergycentre.org.uk. Vizituar më 29 shkurt 2012.&lt;/ref&gt;. Si një burim energjie, biomasa ose mund të përdoret direkt nëpërmjet djegies për të prodhuar nxehtësi, ose indirekt, pas konvertimit të saj në forma të ndryshme të [[biokarburanti|biokarburanteve]]. Konvertimi i biomasës në biokarburant mund të arrihet me anë të metodave të ndryshme të cilat në përgjithësi klasifikohen: termike, kimike, dhe metodat biokimike.

Ka tre burime të biomasës në kuadër të produktit të energjisë: 
#Biomasa e burimeve drunore ''(Lignocelluloses)'' të tilla si : Mbetjet nga pyjet, Plantacione të drurëve për energji, Mbetjet nga ushqimet, Mbetjet nga drurët industrial, mbetjet të mbeturinave të drurëve.
#Biomasa jo-drunore (vaj, sheqer, niseshte) të tilla si: Bimë për energji nga bujqësia, Kashtë dhe mbetje të tjera të korrura nga bujqësia, Mbetje nga industria ushqimore, etj.''
#Kafshët/Njerëzit(Yndyra/Proteiat) ''Plehu i farmave/jashqitjet, Mbeturiat e therjeve, Mbetjet organike nga amvisëria dhe industria.''

==Shih edhe==
*[[Natyra]]
*[[Karboni]]
*[[Bioenergjia]]
*[[Biokarburanti]]

==Referimet==
&lt;references /&gt;

==Lidhje të jashtme==
* [http://www.eurobserv-er.org/pdf/baro212biomassEu.asp Solid biomass EurObserv'ER barometer – 2012 PDF]{{Lidhje e thyer}}
* [https://web.archive.org/web/20080608152737/http://www.vxu.se/td/english/bioenergy/blog/biomass_as_an_energy_sour/index.xml Biomass as an Energy Source – Växjö University ]
* [http://infographics.pbl.nl/biomass/ Biomass interactive by PBL Netherlands Environmental Assessment Agency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413210917/http://infographics.pbl.nl/biomass/ |date=13 prill 2016 }}

[[Kategoria:Biomasa]]
[[Kategoria:Energji e ripërtëritshme]]
[[Kategoria:Bioenergjia]]
[[Kategoria:Energjia alternative]]</text>
      <sha1>5jyrcco69rqrolf7mg6hmekp45hlr1j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001032</id>
      <parentid>3001031</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2595" sha1="bh9kgknvq9mm7booblxph3suxe9q5jo" xml:space="preserve">{{Burimet e ripërtëritshme të energjisë}}
'''Biomasa''' është material biologjik që rrjedh nga organizmat e gjallë. Në kontekstin e biomasës si një [[Burimet e ripërtëritshme|burim]] për të bërë energji, ajo më shpesh i referohet bimëve ose materialeve me bazë bimore që nuk është përdorur për ushqim ose ushqyerje, dhe janë në mënyrë specifike quhen si biomasë linjocelulozike &lt;ref name=&quot;Biomass Energy Center&quot;&gt;[http://www.biomassenergycentre.org.uk/portal/page?_pageid=76,15049&amp;_dad=portal&amp;_schema=PORTAL Qendra e Energjisë së Biomasës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061008081905/http://www.biomassenergycentre.org.uk/portal/page?_pageid=76,15049&amp;_dad=portal&amp;_schema=PORTAL |date=8 tetor 2006 }}. Biomassenergycentre.org.uk. Vizituar më 29 shkurt 2012.&lt;/ref&gt;. Si një burim energjie, biomasa ose mund të përdoret direkt nëpërmjet djegies për të prodhuar nxehtësi, ose indirekt, pas konvertimit të saj në forma të ndryshme të [[biokarburanti|biokarburanteve]]. Konvertimi i biomasës në biokarburant mund të arrihet me anë të metodave të ndryshme të cilat në përgjithësi klasifikohen: termike, kimike, dhe metodat biokimike.

Ka tre burime të biomasës në kuadër të produktit të energjisë: 
#Biomasa e burimeve drunore ''(Lignocelluloses)'' të tilla si : Mbetjet nga pyjet, Plantacione të drurëve për energji, Mbetjet nga ushqimet, Mbetjet nga drurët industrial, mbetjet të mbeturinave të drurëve.
#Biomasa jo-drunore (vaj, sheqer, niseshte) të tilla si: Bimë për energji nga bujqësia, Kashtë dhe mbetje të tjera të korrura nga bujqësia, Mbetje nga industria ushqimore, etj.
#Kafshët/Njerëzit(Yndyra/Proteiat) ''Plehu i farmave/jashqitjet, Mbeturiat e therjeve, Mbetjet organike nga amvisëria dhe industria.''

==Shih edhe==
*[[Natyra]]
*[[Karboni]]
*[[Bioenergjia]]
*[[Biokarburanti]]

==Referimet==
&lt;references /&gt;

==Lidhje të jashtme==
* [http://www.eurobserv-er.org/pdf/baro212biomassEu.asp Solid biomass EurObserv'ER barometer – 2012 PDF]{{Lidhje e thyer}}
* [https://web.archive.org/web/20080608152737/http://www.vxu.se/td/english/bioenergy/blog/biomass_as_an_energy_sour/index.xml Biomass as an Energy Source – Växjö University ]
* [http://infographics.pbl.nl/biomass/ Biomass interactive by PBL Netherlands Environmental Assessment Agency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413210917/http://infographics.pbl.nl/biomass/ |date=13 prill 2016 }}

[[Kategoria:Biomasa]]
[[Kategoria:Energji e ripërtëritshme]]
[[Kategoria:Bioenergjia]]
[[Kategoria:Energjia alternative]]</text>
      <sha1>bh9kgknvq9mm7booblxph3suxe9q5jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Kulla Eiffel</title>
    <ns>1</ns>
    <id>170948</id>
    <revision>
      <id>3000949</id>
      <parentid>2998394</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T14:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2576" sha1="mkiujl3c8l98dq5luqp41lhmsdzg6d9" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Kulla Eiffel/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}

kulla Ieffel eshte ndertesa me e larte qe eshte ndertuar deri sot ne kullen e Ieffel vite shume vizitore oer ta shikuar por duhet te pagush nje qmim per te shkuar atje sepse eshte nje ndertese e veqant dhe e madhe me gjatesi 324 meter.

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kulla Eiffel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2998393 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100527193408/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/ për lidhjen http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 19 qershor 2026 22:35 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kulla Eiffel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3000948 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101205121142/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/ për lidhjen http://www.tour-eiffel.fr/.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 23 qershor 2026 16:59 (CEST)</text>
      <sha1>mkiujl3c8l98dq5luqp41lhmsdzg6d9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charlotte Rampling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171064</id>
    <revision>
      <id>3001136</id>
      <parentid>2360807</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1736" sha1="to4tuzfzcgyr6e5g36qrpaalp4xsae7" xml:space="preserve">{{Infobox person
|emri= Charlotte Rampling
|foto= [[Skeda:Charlotte Rampling.jpg|220px]]
|titulli= Charlotte Rampling më 2009
|emri i vërtetë= Tessa Marie Charlotte Rampling
|ditëlindja= [[5 prill]] [[1946]]
|vendlindja= [[Sturmer]], [[Essex]], [[Anglia]]
|baskhëshort= Bryan Southcombe (1972-1976)&lt;br/&gt;[[Jean Michel Jarre]] (1978-1998)
| nationality= Ingleze
|webfaqja= [http://www.charlotterampling.net/ Charlotte Rampling Website]
}}
'''Tessa Marie Charlotte Rampling''' [[Order of the British Empire|OBE]] lindi më [[5 prill]] [[1946]] në [[Sturmer]], [[Essex]], [[Anglia|Angli]], është një [[aktor]]e angleze. 
== Filmografia ==
* ''[[The Knack... and How To Get It]]'' ([[1965]])
* ''[[Georgy Girl]]'' ([[1966]])
* ''[[The Long Duel]]'' ([[1967]])
* ''[[Zardoz]]'' ([[1974]])
* ''[[The Night Porter]]'' ([[1974]])
* ''[[Farewell, My Lovely]]'' ([[1975]])
* ''[[Sherlock Holmes in New York]]'' ([[1976]])
* ''[[Un taxi mauve]]'' ([[1977]])
* ''[[Orca]]'' ([[1977]])
* ''[[Stardust Memories]]'' ([[1980]])
* ''[[The Verdict]]'' ([[1982]])
* ''[[On ne meurt que deux fois]]'' ([[1985]])
* ''[[Max, Mon Amour]]'' ([[1986]])
* ''[[The Wings of the Dove]]'' ([[1997]])
* ''[[Under The Sand]]'' ([[2000]])
* ''[[Spy Game]]'' ([[2001]])
* ''[[Swimming Pool]]'' ([[2003]])
* ''[[Lemming]]'' ([[2005]])
* ''[[Basic Instinct 2]]'' ([[2006]])
* ''[[The Duchess]]'' ([[2008]])
* ''[[Babylon A.D.]]'' ([[2008]])
* ''[[Never Let Me Go]]'' ([[2010]])
* ''[[Melancholia]]'' ([[2011]])
* ''[[Jeune et Jolie]] ([[2013]])''
* ''[[45 Years]]'' ([[2015]])
== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0001648|emri=Charlotte Rampling}}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Këngëtarë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1946]]


{{Aktor-cung}}</text>
      <sha1>to4tuzfzcgyr6e5g36qrpaalp4xsae7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001306</id>
      <parentid>3001136</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1736" sha1="etzbyyuwxjuttl7wepua5pamcb20fbx" xml:space="preserve">{{Infobox person
|emri= Charlotte Rampling
|foto= [[Skeda:Charlotte Rampling.jpg|220px]]
|titulli= Charlotte Rampling më 2009
|emri i vërtetë= Tessa Marie Charlotte Rampling
|ditëlindja= [[5 prill]] [[1946]]
|vendlindja= [[Sturmer]], [[Essex]], [[Anglia]]
|baskhëshort= Bryan Southcombe (1972-1976)&lt;br/&gt;[[Jean Michel Jarre]] (1978-1998)
| nationality= Ingleze
|webfaqja= [http://www.charlotterampling.net/ Charlotte Rampling Website]
}}
'''Tessa Marie Charlotte Rampling''' [[Order of the British Empire|OBE]] lindi më [[5 prill]] [[1946]] në [[Sturmer]], [[Essex]], [[Anglia|Angli]], është një [[aktor]]e angleze. 
== Filmografia ==
* ''[[The Knack... and How To Get It]]'' ([[1965]])
* ''[[Georgy Girl]]'' ([[1966]])
* ''[[The Long Duel]]'' ([[1967]])
* ''[[Zardoz]]'' ([[1974]])
* ''[[The Night Porter]]'' ([[1974]])
* ''[[Farewell, My Lovely]]'' ([[1975]])
* ''[[Sherlock Holmes in New York]]'' ([[1976]])
* ''[[Un taxi mauve]]'' ([[1977]])
* ''[[Orca]]'' ([[1977]])
* ''[[Stardust Memories]]'' ([[1980]])
* ''[[The Verdict]]'' ([[1982]])
* ''[[On ne meurt que deux fois]]'' ([[1985]])
* ''[[Max, Mon Amour]]'' ([[1986]])
* ''[[The Wings of the Dove]]'' ([[1997]])
* ''[[Under The Sand]]'' ([[2000]])
* ''[[Spy Game]]'' ([[2001]])
* ''[[Swimming Pool]]'' ([[2003]])
* ''[[Lemming]]'' ([[2005]])
* ''[[Basic Instinct 2]]'' ([[2006]])
* ''[[The Duchess]]'' ([[2008]])
* ''[[Babylon A.D.]]'' ([[2008]])
* ''[[Never Let Me Go]]'' ([[2010]])
* ''[[Melancholia]]'' ([[2011]])
* ''[[Jeune et Jolie]]'' ([[2013]])
* ''[[45 Years]]'' ([[2015]])
== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0001648|emri=Charlotte Rampling}}

[[Kategoria:Aktorë anglezë]]
[[Kategoria:Këngëtarë anglezë]]
[[Kategoria:Lindje 1946]]


{{Aktor-cung}}</text>
      <sha1>etzbyyuwxjuttl7wepua5pamcb20fbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akademia e Re e Voskopojës</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178172</id>
    <revision>
      <id>3000974</id>
      <parentid>2553972</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1875" sha1="om50474o32blp0f4hv1r8fj0zj2kdfq" xml:space="preserve">'''Akademia e Re e Voskopojës''' ishte një institucion i rëndësishëm edukativ e arsimor, që veproi në [[Voskopojë]] në shekullin XVIII.&lt;ref&gt;Osmani, Shefik.Fjalor i pedagogjisë. 8 nëntori, Tiranë. 1983. fq.20&lt;/ref&gt; Këtu kryen mësimet dhe më vonë disa prej ish nxënësve të këtij institucioni u bënë mësimdhënësit më në zë jo vetëm të Voskopojës por edhe më gjërë në Ballkan.&lt;ref&gt;Thëngjilli, Petrika. Historia e popullit shqiptar (395-1875). Shtëpia Botuese e Librit Universitar. Tiranë. 1999. fq. 296-297. ISBN 99927-0-037-8&lt;/ref&gt;

Në këtë institucion mësoheshin lëndët mësimore si: greqishtja, matematika, fizika, astronomia, letërsia, filozofia, logjika, metafizika etj.
Rektor i parë i saj ishte Sevast Leontiadhi nga Kosturi kurse më vonë atë e zëvendësoi pedagogu i shquar i Voskopojës [[Teodor Kavalioti]]. Në trupën mësimore bënin pjesë edhe [[Grigor Voskopojari]], Gjon Bakërxhiu etj.&lt;ref&gt;Fjalor enciklopedik shqiptar. Vëllimi I. Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Tiranë. 2008. fq. 32 - 33 ISBN 978-99956-10-27-2&lt;/ref&gt;

Nga kjo vatër e rëndësishme arsimore dolen nxënës të zotët të cilët më vonë do të bëjnë emër në fusha të ndryshme të dijes dhe të kulturës. Prej kuadrove që dolën nga ky institucion duhet përmendur: Dhanil Haxhiu, Kostë Berati, Theodor Haxhifilipi, Sava Jeromonaku,&lt;ref&gt;Koliqi, Hajrullah. Historia e arsimit dhe mendimit pedagogjik shqiptar. Shtëpia Botuese Libri Shkollor. Prishtinë. 2002. fq. 114&lt;/ref&gt; [[Konstantin Xhehani]],&lt;ref&gt;Kotini, Albert. Ndërtimi i një qytetërimi:Voskopoja në jetëshkrimin e sulltanëve të Turqisë. Gazeta Metropol. Tiranë. 4 shtator 2013. fq. 18 - 19.&lt;/ref&gt; etj
==Referime==
{{reflist}}

[[Kategoria:Arsimi në Shqipëri]]
[[Kategoria:Akademi]]
[[Kategoria:Shkolla]]
[[Kategoria:Histori e arsimit]]
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>om50474o32blp0f4hv1r8fj0zj2kdfq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zach Galifianakis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178932</id>
    <revision>
      <id>3001128</id>
      <parentid>2271480</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4817" sha1="i654uqky29icc6z42pdap610kipr2bv" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Zach Galifianakis
| image = [[Skeda:Zach Galifianakis 2012 (cropped).jpg|200px]]
| title = 
| name i lindjes = William Bradley Pitt
| birth_date = [[1 tetor]] [[1969]]
| birth_place = [[Wilkesboro]], [[Karolina e Veriut]], [[SHBA]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Greko-amerikan
| website = 
}}
'''Zach Galifianakis''' (lindi më 1 tetor 1969) është aktor dhe skenar greko-amerikan. Karierën e filloi nga viti 1996.

==Jeta==
Zach lindi në Wilkesboro, Karolina e Veriut. Ai ka një vëlla i cili quhet Greg dhe një motër me emrin Merritt. Ai filloi aktrimin në filmin &quot;Boston Common&quot; më 1996. Në gusht 2012, Zach u martua me Quinn Lundberg. 

==Filmografia==
===Filmat===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
| 1998–2002
| ''[[Stella shorts]]''
| Santa
|-
| 1999
| ''[[Flushed (film)|Flushed]]''
| Pathetic guy
|-
| 2001
| ''[[Heartbreakers (2001 film)|Heartbreakers]]''
| Bill 
|-
| 2001
| ''[[Bubble Boy (film)|Bubble Boy]]''
| Bus stop man 
|-
| 2001
| ''[[Corky Romano]]''
| Dexter 
|-
| 2001
| ''[[Out Cold (2001 film)|Out Cold]]''
| Luke 
|-
| 2002
| ''[[Below (film)|Below]]''
| Weird Wally 
|-
| 2007
| ''[[Into the Wild (film)|Into the Wild]]''
| Kevin Wallis 
|-
| 2008
| ''[[What Happens in Vegas]]''
| Dave the bear
|-
| 2008
| ''[[Visioneers]]''
| George 
|-
| 2009
| ''[[The Ballad of G.I. Joe]]''
| [[Snow Job (G.I. Joe)|Snow Job]]
|-
| 2009
| ''[[Gigantic (2008 film)|Gigantic]]''
| Homeless guy 
|-
| 2009
| ''[[The Hangover]]''
| Alan Garner 
|-
| 2009
| ''[[G-Force (film)|G-Force]]''
| Ben Paredes 
|-
| 2009
| ''[[Up in the Air (2009 film)|Up in the Air]]''
| Steve Sewa
|-
| 2009
| ''[[Operation: Endgame]]''
| Hermit
|-
| 2009
| ''[[Little Fish, Strange Pond]]''
| Bucky
|-
| 2009
| ''[[Youth in Revolt (film)|Youth in Revolt]]''
| Jerry 
|-
| 2010
|''[[Dinner for Schmucks]]''
| Therman Murch
|-
| 2010
| ''[[It's Kind of a Funny Story (film)|It's Kind of a Funny Story]]''
| Bobby
|-
| 2010
| ''[[Due Date]]''
| Ethan Tremblay/Ethan Chase
|-
| 2011
| ''[[The Hangover Part II]]''
| Alan Garner
|-
| 2011
| ''[[Puss in Boots (2011 film)|Puss in Boots]]''
| [[Humpty Dumpty]] (voice)
|-
| 2011
| ''[[The Muppets (film)|The Muppets]]''
| Hobo Joe
|-
| 2012
| ''[[Tim and Eric's Billion Dollar Movie]]''
| Jim Joe Kelly
|-
| 2012
| ''[[The Campaign (film)|The Campaign]]''
| Marty Huggins
|-
| 2013
| ''[[The Hangover Part III]]''
| Alan Garner 
|-
| 2014
| ''[[Are You Here]]''
| Ben Baker 
|-
| 2014
| ''[[Muppets Most Wanted]]''
| Hobo Joe
|-
| 2014
| ''[[Birdman (film)|Birdman]]''
| Jake
|-
| 2016
| ''[[Masterminds (2016 film)|Masterminds]]''
| David Ghantt 
|-
| 2016
| ''[[Keeping Up with the Joneses (film)|Keeping Up with the Joneses]]''
| 
|-
| 2016
| ''[[Tulip Fever]]''
|  
|-
| 2017
| ''[[The Lego Batman Movie]]''
| [[The Joker]] (zëri)
|-
|}

===Serialet===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
|-
| 1996–1997
| ''[[Boston Common (TV series)|Boston Common]]''
| Bobby
| 5 episoda
|-
| 1997
| ''[[Apartment 2F]]''
| Zach
| 5 episoda
|-
| 2003–2005
| ''[[Tru Calling]]''
| Davis
| 27 episoda
|-
| 2005–2007
| ''[[Reno 911!]]''
| Frisbee
| 4 episoda
|-
| 2006
| ''[[Dog Bites Man]]''
| Alan Finger
| 9 episoda; poashtu skenar dhe producent
|-
| 2006
| ''[[Tom Goes to the Mayor]]''
| Dr. Vickerson (zëri)
| 2 episoda
|-
| 2006
| ''[[Wonder Showzen]]''
| Uncle Daddy (zëri)
| Episodi: &quot;Horse Apples&quot;
|-
| 2007
| ''[[The Sarah Silverman Program]]''
| Fred Blorth
| Episodi: &quot;Humanitarian of the Year&quot;
|-
| 2007–2010
| ''[[Tim and Eric Awesome Show, Great Job!]]''
| Tairy Greene 
| 7 episoda
|-
| 2009–2010
| ''[[American Dad!]]''
| Heavyset man / Norman / Juror (zëri)
| 2 episoda
|-
| 2009–2011
| ''[[Bored to Death]]''
| Ray
| 24 episoda
|-
| 2010
| ''[[Funny or Die Presents]]''
| Cast (Just 3 Boyz)
| 
|-
| 2010–2013
| ''[[Saturday Night Live]]''
| 
| 3 episoda
|-
| 2012–2015
| ''[[Bob's Burgers]]''
| Chet / Felix (zëri)
| 7 episoda
|-
| 2012–2015
| ''[[Comedy Bang! Bang! (TV series)|Comedy Bang! Bang!]]''
| Babadimër
| 4 episoda
|-
| 2013
| ''[[Kroll Show]]''
| 
| Episodi: &quot;The Greatest Hits of It&quot;
|-
| 2013
| ''[[The Chris Gethard Show]]''
| 
| Episodi: &quot;Who Wants a Haircut&quot;
|-
| 2013–2014
| ''[[Tim and Eric's Bedtime Stories]]''
| Zach
| 2 episoda
|-
| 2013–2014
| ''[[Brody Stevens: Enjoy It!]]''
| 
| 12 episoda
|-
| 2014
| ''[[The Simpsons]]''
| Lucas Bortner (zëri)
| Episodi: &quot;Luca$&quot;
|-
| 2014
| ''[[Triptank]]''
| Jack the Janitor (zëri)
| Episodi: &quot;Crossing the Line&quot;
|-
| 2016–2019
| ''[[Baskets (TV series)|Baskets]]''
| Chip Baskets / Dale Baskets
| 10 episoda; poashtu skenar dhe producent ekzekutiv
|}

[[Kategoria:Lindje 1969]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Dublues amerikanë]]</text>
      <sha1>i654uqky29icc6z42pdap610kipr2bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tōru Furuya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178984</id>
    <revision>
      <id>3001113</id>
      <parentid>1663405</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8971" sha1="ou8ostm1z6x9myv772tyvaa2umzy6lo" xml:space="preserve">'''Tōru Furuya''' ([[Gjuha japoneze|Japonisht]]: 古谷 徹) lindi më 31 korrik 1953 në [[Yokohama]], [[Kanagawa (prefekturë)|Kanagawa]], [[Japonia|Japoni]]. Ai është [[Seiyu|dublues]] japonez dhe transmetues.

==Filmografia==

===Serial i animuar===
*''[[Kaizoku Ōji]]'' (1966), Kid
*''[[Star of the Giants]]'' (1968), Hyūma Hoshi
*''[[Steel Jeeg]]'' (1975), Hiroshi Shiba
*''[[Groizer X]]'' (1976), Jō Umisaka
*''[[Hyōga Senshi Gaisragger]]'' (1977), Ken Shiki
*''[[Yakyūkyō no Uta]]'' (1977), Yamai
*''[[Gordian Warrior]]'' (1979), Ryōma Okamoto
*''[[Mobile Suit Gundam]]'' (1979), [[Amuro Ray]]
*''[[Space Battleship Yamato|Space Battleship Yamato III]]'' (1979), Daisuke Tokugawa
*''[[Space Carrier Blue Noah]]'' (1979), Shin Himoto
*''[[Maeterlinck's Blue Bird: Tyltyl and Mytyl's Adventurous Journey]]'' (1980), Tyltyl
*''[[Marine Snow no Densetsu]]'' (1980), Hiro Umino
*''[[Queen Millennia]]'' (1981), Daisuke Yomori
*''[[The Swiss Family Robinson: Flone of the Mysterious Island]]'' (1981), Franz Robinson
*''[[Akūdai Taisakusen Scramble]]'' (1983), Jet
*''[[Nanako SOS]]'' (1983), Shūichi Iidabashi
*''[[Nine (manga)|Nine]]'' (1983), Katsuya Niimi
*''[[Plawres Sanshiro]]'' (1983), Shingu Narita
*''[[Special Armored Battalion Dorvack]]'' (1983), Mugen Shinjin
*''[[Stop!! Hibari-kun!]]'' (1983), Kōsaku Sakamoto
*''[[Katri, Girl of the Meadows]]'' (1984), Martti
*''[[Twin Hawks]]'' (1984), Taka Sawatari
*''[[Video Warrior Laserion]]'' (1984), Takashi Katori
*''[[Mobile Suit Zeta Gundam]]'' (1985), Amuro Ray
*''[[Urusei Yatsura]]'' (1985), Shingo Oniwaban and (Tobimaro Mizukonoji
*''[[Dragon Ball (franchise)|Dragon Ball]]'' (1986), [[Yamcha]], Kogamera
*''[[Highschool! Kimen-gumi]]'' (1986), Harumage Don &lt;!-- Do not switch name order for character. See note on Kimen-gumi page --&gt;
*''[[Saint Seiya]]'' (1986), [[Pegasus Seiya]]
*''[[Kimagure Orange Road]]'' (1987), Kyōsuke Kasuga
*''[[Dragon Ball Z]]'' (1989), Yamcha, Saibaman
*''[[Dragon Quest (TV series)|Dragon Quest]]'' (1989), Abel
*''[[21-emon]]'' (1991), Wantonaku Kōshaku
*''[[Cooking Papa]]'' (1992), Toshio Nekkota
*''[[Sailor Moon]]'' (1992), [[Mamoru Chiba]]/Tuxedo Kamen/King Endymion
*''[[Marmalade Boy]]'' (1994), Shinichi Namura
*''[[Dr. Slump]]'' (1997), Suppaman
*''[[Dragon Ball GT]]'' (1997), Puck
*''[[The Big O]]'' (1999), Bonnie Fraser
*''[[Detective Conan]]'' (1999), Tohru Amuro/Bourbon/Rei Furuya
*''[[Great Teacher Onizuka|GTO]]'' (1999), Suguru Teshigawara
*''[[Detective School Q]]'' (2003), Hitoshi Shinoda
*''[[Akagi (manga)|Akagi]]'' (2005), Narration
*''[[Black Jack (manga)|Black Jack]]'' (2005), Dr. Daigo Ōedo
*''[[Ultimate Girls]]'' (2005), UFOman
*''[[Mobile Suit Gundam 00]]'' (2007), Narration, [[Ribbons Almark]]
*''[[Casshern Sins]]'' (2008), Casshern
*''[[Mōryō no Hako]]'' (2008), Mysterious Man (Shunkō Kubo)
*''[[Dragon Ball Z Kai]]'' (2009), Yamcha, Saibaman
*''[[Psychiatrist Irabu series|Kūchū Buranko]]'' (2009), Hideo Tsuda
*''[[Inuyasha|InuYasha: The Final Act]]'' (2010), Shikon no Tama
*''[[List of Pokémon: Black &amp; White episodes|Pocket Monsters: Best Wishes!]]'' (2011), Burgh
*''[[Un-Go]]'' (2011), Jirou Shimada
*''[[Saint Seiya Omega]]'' (2012), [[Pegasus Seiya|Sagittarius Seiya]], Narration                                               
*''[[Mobile Suit Gundam-san]]'' (2014), Narration
*''[[One Piece]]'' (2014), Sabo

===Film i animuar===
*''[[Star of the Giants]]'' series (1969–1982), Hyōma Hoshi
*''[[Be Forever Yamato]]'' (1980), Daisuke Tokugawa
*''[[Toward the Terra]]'' (1980), Tony
*''[[Mobile Suit Gundam#Compilation movies|Mobile Suit Gundam]]'' (1981), Amuro Ray
*''[[Mobile Suit Gundam#Compilation movies|Mobile Suit Gundam: Soldiers of Sorrow]]'' (1981), Amuro Ray
*''[[The Sea Prince and the Fire Child|The Legend of Sirius]]'' (1981), Sirius
*''[[Mobile Suit Gundam#Compilation movies|Mobile Suit Gundam: Encounters in Space]]'' (1982), Amuro Ray
*''[[Queen Millennia]]'' (1982), Daisuke Yomori
*''[[Final Yamato]]'' (1983), Daisuke Tokugawa
*''[[Genma Taisen]]'' (1983), Jō Azuma
*''[[Nine (manga)|Nine]]'' (1983), Katsuya Niimi
*''[[Dragon Ball]]'' (1986–88), Yamcha
*''[[11 Piki no Neko|11 Piki no Neko to Ahōdori]]'' (1986), Toraneko Taishō
*''[[Saint Elmo – Hikari no Raihousha]]'' (1987), Issei Yūki
*''[[List of Saint Seiya films|Saint Seiya]]'' series (1987–2012), Pegasus Seiya
*''[[Mobile Suit Gundam: Char's Counterattack]]'' (1988), Amuro Ray
*''[[Dragon Ball Z]]'' series (1990–), Yamcha
*''[[Ultraman: The Adventure Begins]]'' (1989), Scott Masterson/Ultraman Scott
*''[[Sailor Moon]]'' (1993–2001), Mamoru Chiba
*''[[Lupin III: Dead or Alive]]'' (1996), Panishu
*''[[Pokémon: The First Movie|Pocket Monsters the Movie: Mewtwo Strikes Back]]'' (1998), Sorao
*''[[Mobile Suit Zeta Gundam#Compilation movies|Mobile Suit Zeta Gundam: A New Translation - Heirs to the Stars]]'' (2005), Amuro Ray
*''[[Mobile Suit Zeta Gundam#Compilation movies|Mobile Suit Zeta Gundam: A New Translation II - Lovers]]'' (2005), Amuro Ray
*''[[Mobile Suit Zeta Gundam#Compilation movies|Mobile Suit Zeta Gundam: A New Translation III - Love is the Pulse of the Stars]]'' (2006), Amuro Ray
*''[[Detective Conan: The Private Eyes' Requiem]]'' (2006), Ito Suehiko
*''[[Paprika (2006 film)|Paprika]]'' (2006), Dr. Kosaku Tokita
*''[[Bleach: Hell Verse]]'' (2010), Shuren
*''[[Mobile Suit Gundam 00 the Movie: Awakening of the Trailblazer|Mobile Suit Gundam 00 The Movie: A wakening of the Trailblazer]]'' (2010), E.A. Ray
*''[[Expelled from Paradise]]'' (2014), Alonzo Percy
*''[[Sekai-ichi Hatsukoi|Sekai-ichi Hatsukoi: Yokozawa Takafumi no Baai]]'' (2014), Zen Kirishima
*''[[Detective Conan: The Darkest Nightmare]]'' (2016), [[List of Case Closed characters#Rei Furuya|Rei Furya]]

===Video lojërat===
*''[[Another Century's Episode]]'' series, Amuro Ray
*''[[Super Mario Bros. 2#BS Super Mario USA Power Challenge|BS Super Mario USA Power Challenge]]'', Mario
*''[[Cyberbots: Full Metal Madness]]'', Jin Saotome
*''[[Dragon Shadow Spell]]'', Suihi
*''[[Excitebike#Excitebike: Bun Bun Mario Battle Stadium|Excitebike: Bun Bun Mario Battle Stadium]]'', Mario
*''[[Kessen II]]'', [[Liu Bei]]
*''[[Menkyo wo Torō!]]'' series, Yūichi Amano
*''[[Ninety-Nine Nights]]'' series, Dwingvatt
*''[[Kidou Senshi Gundam Series]], Amuro Ray, Ribbons Almark''
*''[[Overdrivin' DX]]'', vehicle commentary narration
*''[[Sega Rally 2]]'', tregues
*''[[Ski Jumping Pairs: Reloaded]]''
*''[[Super Robot Wars]]'' series, Amuro Ray, Hiroshi Shiba, Ribbons Almark
*''[[Kidou Senshi Gundam: Renpou VS Zeon]]'', Amuro Ray
*''[[Kidou Senshi Z Gundam: AEUG VS Titans]]'', Amuro Ray
*''[[Kidou Senshi Gundam: Gundam vs. Z Gundam]]'', Amuro Ray
*''[[Kidou Senshi Gundam: Gundam vs Gundam]]'', Amuro Ray
*''[[Kidou Senshi Gundam: Gundam vs Gundam Next Plus]]'', Amuro Ray, Ribbons Almark
*''[[Kidou Senshi Gundam Extreme VS.]]'', Amuro Ray
*''[[Kidou Senshi Gundam Extreme VS. Full Boost]]'', Amuro Ray, Ribbons Almark
*''[[Sands of Destruction]]'', Taupy Toplan
*''[[SD Gundam G Generation]]'' series, Amuro Ray, Ribbons Almark
*''[[Gundam Musou]]'' series, Amuro Ray, Ribbons Almark
*''[[Saint Seiya Omega Ultimate Cosmo]]'', Pegasus Seiya

===Dublimi===
**''[[The Young Master]]'' (2014 Blu-ray edition), Sang Kung's son / Fourth Brother&lt;!--1980--&gt;
**''[[Project A]]'' (2011 WOWOW edition), Inspector Hong Tin-Tsu&lt;!--1983--&gt;
**''[[Zu Warriors from the Magic Mountain]]'' (1992 TBS edition), Di Ming Qi / Dik Ming Kei&lt;!--1983--&gt;
**''[[Wheels on Meals]]'', David&lt;!--1984--&gt;
**''[[Millionaires Express]]'', Fire Chief Tsao Cheuk Kin&lt;!--1986--&gt;
**''[[Mr. Vampire II]]'', Yen&lt;!--1986--&gt;
**''[[Dragons Forever]]'', Tung Te-Biao / Timothy&lt;!--1988--&gt;
**''[[Licence to Steal]]'', Swordsman&lt;!--1990--&gt;
**''[[Enter the Phoenix]]'', Georgie Hung's father)&lt;!--2004--&gt;
**''[[Rob-B-Hood]]'', Inspector Steve Mok)&lt;!--2006--&gt;
**''[[Tai Chi Hero]]'', Li Qiankun &lt;!--2012--&gt;
*''[[Couple or Trouble]]'', Billy Park (Kim Sung-min)
*''[[The Goonies]]'' (1988 TBS edition), Brandon &quot;Brand&quot; Walsh (Josh Brolin)
*''[[The Hunter (1980 film)|The Hunter]]'' (1982 Fuji TV edition), Tommy Price (LeVar Burton)
*''[[The Karate Kid, Part II]]'', Daniel LaRusso (Ralph Macchio)
*''[[Memphis Belle (film)|Memphis Belle]]'', Richard &quot;Rascal&quot; Moore (Sean Astin)
*''[[Method Man (film)|Method Man]]'', Shao Lung (Peter Chen Lau)
*''[[My Darling Clementine]]'' (1969 TV Asashi edition), James Earp (Don Garner)
*''[[Pacific Rim (film)|Pacific Rim]]'', Dr. Newton Geiszler (Charlie Day)
*''[[Rio Bravo (film)|Rio Bravo]]'' (1973 TV Asashi edition), Colorado Ryan (Ricky Nelson)
*''[[Superman (1978 film)|Superman]]'' (1983 TV Asashi edition), Jimmy Olsen (Marc McClure)
*''[[Superman II]]'' (1984 TV Asashi edition), Jimmy Olsen (Marc McClure)
*''[[Superman III]]'' (1985 TV Asashi edition), Jimmy Olsen (Marc McClure)

==Lidhje të jashtme==
*[http://www.torushome.com/ Uebfaqe zyrtare] (Japonisht)

[[Kategoria:Lindje 1953]]
[[Kategoria:Seiyū]]</text>
      <sha1>ou8ostm1z6x9myv772tyvaa2umzy6lo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kobra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180263</id>
    <revision>
      <id>3001111</id>
      <parentid>2857304</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6518" sha1="2m0eyudkf5ftrsdpjwf5uyq8iwz87rg" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Kobra
| image = Indiancobra.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Kobra indiane, [[Naja naja]] në një qëndrim mbrojtës
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Reptilia]]
| ordo = [[Squamata]]
| subordo = [[Serpentes]]
| familia = [[Elapidae]] (me disa përjashtime)
| familia_authority = [[Laurenti]], 1768
| subfamilia = 
| genus = 
| genus_authority = 
| binomial = 
| binomial_authority = 
| range_map = 
| range_map_caption = 
| color = #F2F2CE
}}
[[Skeda: Rinkhals2.jpg|thumb|[[Hemachatus haemachatus]], kobra pështypëse me qafë unazore.]] 
'''Kobra''' është fjalë e cila rrjedh nga [[gjuha portugeze]] që do të thotë &quot;[[Gjarpëri|gjarpër]]&quot;. Në [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]] dhe në disa gjuhë të tjera, mbahet si emri i disa gjarpërinjëve helmues. Shumica e të cilëve bëjnë pjesë në familjen Elapidae, ku të gjithë janë helmues. Shumica e këtyre mund të zgjerojnë brinjtë e qafës për të formuar një kofano të rrafshëzuar dhe të zgjeruar.

Jo të gjithë gjarpërinjtë që quhen si kobra janë në të njëjtën gjini, ose në familjen Elapidae. Emri &quot;kobra&quot; është shkurtesa për ''cobra de capelo'' ose ''cobra-de-capelo'', e cila në gjuhën portugeze do të thotë &quot;gjarpri me kofano&quot;, ose &quot;gjarpri-kofano&quot;. Në disa gjuhë moderne, si në [[Gjuha afrikane|gjuhën afrikane]], pjesa tjetër e emrit portugez është miratuar, dhe emri mbizotrues për kobrën në gjuhën afrikane është ''kapel''. Të ngacmuara, shumica e gjarpërinjëve drejtojnë trupin dhe zgjerojnë qafën (ose kofanon) ku shfaqin një kërcënim karakteristik, duke i bërë ata më të pëlqyerit e gjarpërinjëve magjepsës përshkak të efektit dramatik. Shumë kohë më parë, magjepsja e gjarpërinjëve ka qenë një traditë fetare, megjithëse tani është kthyer në një argëtim. Kobrat, të cilët jetojnë deri në 20 vjet, mund t'i gjejmë nga [[Afrika Jugore]], nga [[Azia Jugore]], deri te disa ishuj të [[Azia juglindore|Azisë Juglindore]].

'''Kobra''' mund t'i referohet:
*'''''Naja''''', po ashtu njihet si kobra e thjeshtë apo &quot;e vërtetë&quot; (të njohur për ngritjen e pjesës së përparme të trupit dhe rrafshëzimin e qafës në shenjë paralajmërimi kur është i alarmuar), një grup i elapidëve të gjendur në [[Afrika|Afrikë]] dhe në [[Azia|Azi]]. Ato përfshijnë mbi 20 lloje, duke përfshirë ''Naja nivea'', kobra e verdhë, me madhësi mesatare, një kobër shumë helmuese e cila jeton në një mori biomesh nëpër Afrikën Jugore: &quot;gjarpri(nëpërka)&quot; i [[Kleopatra VII.|Kleopatrës]] (Kobra egjiptiane, ''Naja haje''): dhe Kobra indiane ''Naja naja'' dhe kobra monoklide, ''Naja kaouthia''.
*Kobrat pështypëse, një nëngrup i specieve ''Naja'' me një aftësi për të pështyrë helm nga dhëmbët e tyre për vetë-mbrojtje.
*''Hemachatus haemachatus'', kobra pështypëse me qafë unazore, një lloj i familjes Elapidae i gjendur në Afrikë.
*Çdo anëtar i gjinisë ''Boulengerina'', kobrat e ujit, një grup i familjes Elapidae të gjendur në Afrikë (tani konsiderohen si lloje në gjinin ''Naja'').
*''Paranaja multifasciata'', kobra me shirita, një specie afrikane e familjes Elapidae (tani konsiderohen si lloje në gjinin ''Naja'').
*Çdo anëtar i gjinisë ''Aspidelaps'', kobrat me mburojë, një gjini afrikane në familjen Elapidae.   
*Çdo lloj i gjinisë ''Pseudohaje'', kobrat e drunjëve, një gjini e familjes Elapidae afrikane.
*''Ophiophagus hannah, kobra mbret, një elapid i gjendur në pjesë të [[India|Indisë]] dhe Azisë Jugore.''
*''Micrurus fulvius'', kobra amerikane ose kobra lindore koralore, një specie e familjes Elapidae e gjendur në pjesën Juglindore të [[SHBA|Shteteve të Bashkuara]] dhe në pjesë të [[Kuba|Kubës]].
*''Hydrodynastes gigas'', kobra e ujit e rreme, një anëtar gjysmë helmues i familjes Colubridae, është indogjen në pjesët e [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]] dhe formon një kofano nëse ngacmohet, megjithëse kofanoja është më e gjatë dhe më e ngushtë se të kobrave &quot;të vërteta&quot; në familjen Elapidae.
*Jo një emër i zakonshëm, por një sinonim shumë i vjetër për gjininë ''Bitis'', shtuesit, një grup i nëpërkave helmuese që gjenden në Afrikë dhe në pjesë të [[Lindja e Mesme|Lindjes së Mesme]].

Shumica të quajtur kështu, dhe të gjithë &quot;të vërtetë&quot;, llojet e kobrave i takojnë familjes Elapidae. Shumë lloje të tjera të gjarpërinjëve tejet helmues, duke përfshirë [[mamba]]t, gjarpërinjtë e detit, dhe gjarpërinjtë koralor, po ashtu i takojnë familjes Elapidae. Gjinia ''Naja'' përmban mbi 20 lloje të kobrave dhe është gjinia më e njohur dhe më e përhapur e kobrave, ndonjëherë të quajtur kobrat &quot;e vërteta&quot;. Antarët e kësaj gjinie jetojnë në një territor nga Afrika nëpër Lindjen e Mesme, Indi, dhe Azinë Jugore në [[Indonezia|Indonezi]].

Megjithëse kobra mbret, ''Ophiophagus hannah'', gjarpri më i gjatë helmues në botë, është një anëtar i familjes Elapidae dhe mund të formojë kofano të ngushtë nëse ngacmohet, nuk është në gjininë ''Naja'', dhe, prandaj, nuk është një kobra e vërtetë.

Kobra tjetër e Azisë njihet kobra aziatike ose indiane (''Naja naja'') për shkak të dizajnit në formë të syzeve në lëkurën e tij. Kofanoja e kobrës aziatike është më e madhe se ajo e kobrës mbret dhe është zakonisht është me ngjyrë të verdhë ose të kaftë me një dizajn pamor bardh e zi në maje dhe dy pika bardh e zi në pjesën e poshtme.

Kobra pështypëse me qafë unazore, ''Hemachatus haemachatus'', po ashtue quajtur kobra pështypëse, është endemik në Afrikën Jugore. Po ashtu nuk është në gjininë ''Naja''.

Megjithëse kafshimet e disa llojeve janë shumë të rrezikshme për shkak të neurotoksineve të forta, kobrat nuk i sulmojnë [[njeriu|njerëzit]] përveç të provokuara. Kobrat gati gati fare nuk sulmojnë pa një pamje kërcënuese, e cila përfshin ngritjen e kofanos dhe fërshëllimë.

Disa lloje të kobrave gjuajnë kryesisht gjarpërinjtë e tjerë, zogj, dhe gjitarë të vegjël, kurse grabitqarët e tyre kryesorë janë gjarpërinjtë e tjerë, zogjt grabitqarë, dhe gjitarët e vegjël grabitqar siç janë mangusët.
Megjithëse shumica e kobrave nuk ndërtojnë fole, disa lloje ruajnë vezët e tyre deri sa ato të qelin (inkubacioni zakonisht zgjat rreth 60 ditë).

[[Kategoria:Zvarranikë]]
[[Kategoria:Gjarpërinj]]
[[Kategoria:Gjarpërinj helmues]]</text>
      <sha1>2m0eyudkf5ftrsdpjwf5uyq8iwz87rg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001336</id>
      <parentid>3001111</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6518" sha1="gttegu0vuog8uwyczpbq9swsu3ok3sb" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Kobra
| image = Indiancobra.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Kobra indiane, [[Naja naja]] në një qëndrim mbrojtës
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Reptilia]]
| ordo = [[Squamata]]
| subordo = [[Serpentes]]
| familia = [[Elapidae]] (me disa përjashtime)
| familia_authority = [[Laurenti]], 1768
| subfamilia = 
| genus = 
| genus_authority = 
| binomial = 
| binomial_authority = 
| range_map = 
| range_map_caption = 
| color = #F2F2CE
}}
[[Skeda: Rinkhals2.jpg|thumb|[[Hemachatus haemachatus]], kobra pështypëse me qafë unazore.]] 
'''Kobra''' është fjalë e cila rrjedh nga [[gjuha portugeze]] që do të thotë &quot;[[Gjarpëri|gjarpër]]&quot;. Në [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]] dhe në disa gjuhë të tjera, mbahet si emri i disa gjarpërinjëve helmues. Shumica e të cilëve bëjnë pjesë në familjen Elapidae, ku të gjithë janë helmues. Shumica e këtyre mund të zgjerojnë brinjtë e qafës për të formuar një kofano të rrafshëzuar dhe të zgjeruar.

Jo të gjithë gjarpërinjtë që quhen si kobra janë në të njëjtën gjini, ose në familjen Elapidae. Emri &quot;kobra&quot; është shkurtesa për ''cobra de capelo'' ose ''cobra-de-capelo'', e cila në gjuhën portugeze do të thotë &quot;gjarpri me kofano&quot;, ose &quot;gjarpri-kofano&quot;. Në disa gjuhë moderne, si në [[Gjuha afrikane|gjuhën afrikane]], pjesa tjetër e emrit portugez është miratuar, dhe emri mbizotrues për kobrën në gjuhën afrikane është ''kapel''. Të ngacmuara, shumica e gjarpërinjëve drejtojnë trupin dhe zgjerojnë qafën (ose kofanon) ku shfaqin një kërcënim karakteristik, duke i bërë ata më të pëlqyerit e gjarpërinjëve magjepsës përshkak të efektit dramatik. Shumë kohë më parë, magjepsja e gjarpërinjëve ka qenë një traditë fetare, megjithëse tani është kthyer në një argëtim. Kobrat, të cilët jetojnë deri në 20 vjet, mund t'i gjejmë nga [[Afrika Jugore]], nga [[Azia Jugore]], deri te disa ishuj të [[Azia juglindore|Azisë Juglindore]].

'''Kobra''' mund t'i referohet:
*'''''Naja''''', po ashtu njihet si kobra e thjeshtë apo &quot;e vërtetë&quot; (të njohur për ngritjen e pjesës së përparme të trupit dhe rrafshëzimin e qafës në shenjë paralajmërimi kur është i alarmuar), një grup i elapidëve të gjendur në [[Afrika|Afrikë]] dhe në [[Azia|Azi]]. Ato përfshijnë mbi 20 lloje, duke përfshirë ''Naja nivea'', kobra e verdhë, me madhësi mesatare, një kobër shumë helmuese e cila jeton në një mori biomesh nëpër Afrikën Jugore: &quot;gjarpri(nëpërka)&quot; i [[Kleopatra VII.|Kleopatrës]] (Kobra egjiptiane, ''Naja haje''): dhe Kobra indiane ''Naja naja'' dhe kobra monoklide, ''Naja kaouthia''.
*Kobrat pështypëse, një nëngrup i specieve ''Naja'' me një aftësi për të pështyrë helm nga dhëmbët e tyre për vetë-mbrojtje.
*''Hemachatus haemachatus'', kobra pështypëse me qafë unazore, një lloj i familjes Elapidae i gjendur në Afrikë.
*Çdo anëtar i gjinisë ''Boulengerina'', kobrat e ujit, një grup i familjes Elapidae të gjendur në Afrikë (tani konsiderohen si lloje në gjinin ''Naja'').
*''Paranaja multifasciata'', kobra me shirita, një specie afrikane e familjes Elapidae (tani konsiderohen si lloje në gjinin ''Naja'').
*Çdo anëtar i gjinisë ''Aspidelaps'', kobrat me mburojë, një gjini afrikane në familjen Elapidae.   
*Çdo lloj i gjinisë ''Pseudohaje'', kobrat e drunjëve, një gjini e familjes Elapidae afrikane.
*''Ophiophagus hannah'', kobra mbret, një elapid i gjendur në pjesë të [[India|Indisë]] dhe Azisë Jugore.
*''Micrurus fulvius'', kobra amerikane ose kobra lindore koralore, një specie e familjes Elapidae e gjendur në pjesën Juglindore të [[SHBA|Shteteve të Bashkuara]] dhe në pjesë të [[Kuba|Kubës]].
*''Hydrodynastes gigas'', kobra e ujit e rreme, një anëtar gjysmë helmues i familjes Colubridae, është indogjen në pjesët e [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]] dhe formon një kofano nëse ngacmohet, megjithëse kofanoja është më e gjatë dhe më e ngushtë se të kobrave &quot;të vërteta&quot; në familjen Elapidae.
*Jo një emër i zakonshëm, por një sinonim shumë i vjetër për gjininë ''Bitis'', shtuesit, një grup i nëpërkave helmuese që gjenden në Afrikë dhe në pjesë të [[Lindja e Mesme|Lindjes së Mesme]].

Shumica të quajtur kështu, dhe të gjithë &quot;të vërtetë&quot;, llojet e kobrave i takojnë familjes Elapidae. Shumë lloje të tjera të gjarpërinjëve tejet helmues, duke përfshirë [[mamba]]t, gjarpërinjtë e detit, dhe gjarpërinjtë koralor, po ashtu i takojnë familjes Elapidae. Gjinia ''Naja'' përmban mbi 20 lloje të kobrave dhe është gjinia më e njohur dhe më e përhapur e kobrave, ndonjëherë të quajtur kobrat &quot;e vërteta&quot;. Antarët e kësaj gjinie jetojnë në një territor nga Afrika nëpër Lindjen e Mesme, Indi, dhe Azinë Jugore në [[Indonezia|Indonezi]].

Megjithëse kobra mbret, ''Ophiophagus hannah'', gjarpri më i gjatë helmues në botë, është një anëtar i familjes Elapidae dhe mund të formojë kofano të ngushtë nëse ngacmohet, nuk është në gjininë ''Naja'', dhe, prandaj, nuk është një kobra e vërtetë.

Kobra tjetër e Azisë njihet kobra aziatike ose indiane (''Naja naja'') për shkak të dizajnit në formë të syzeve në lëkurën e tij. Kofanoja e kobrës aziatike është më e madhe se ajo e kobrës mbret dhe është zakonisht është me ngjyrë të verdhë ose të kaftë me një dizajn pamor bardh e zi në maje dhe dy pika bardh e zi në pjesën e poshtme.

Kobra pështypëse me qafë unazore, ''Hemachatus haemachatus'', po ashtue quajtur kobra pështypëse, është endemik në Afrikën Jugore. Po ashtu nuk është në gjininë ''Naja''.

Megjithëse kafshimet e disa llojeve janë shumë të rrezikshme për shkak të neurotoksineve të forta, kobrat nuk i sulmojnë [[njeriu|njerëzit]] përveç të provokuara. Kobrat gati gati fare nuk sulmojnë pa një pamje kërcënuese, e cila përfshin ngritjen e kofanos dhe fërshëllimë.

Disa lloje të kobrave gjuajnë kryesisht gjarpërinjtë e tjerë, zogj, dhe gjitarë të vegjël, kurse grabitqarët e tyre kryesorë janë gjarpërinjtë e tjerë, zogjt grabitqarë, dhe gjitarët e vegjël grabitqar siç janë mangusët.
Megjithëse shumica e kobrave nuk ndërtojnë fole, disa lloje ruajnë vezët e tyre deri sa ato të qelin (inkubacioni zakonisht zgjat rreth 60 ditë).

[[Kategoria:Zvarranikë]]
[[Kategoria:Gjarpërinj]]
[[Kategoria:Gjarpërinj helmues]]</text>
      <sha1>gttegu0vuog8uwyczpbq9swsu3ok3sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amitabh Bachchan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185770</id>
    <revision>
      <id>3001263</id>
      <parentid>2577783</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14582" sha1="mazg1ul31gmho8tti1a77vr3mhfcm7p" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name            = Amitabh Bachchan
| image            = [[Skeda:BACHCHAN Amitabh 03-24x30-2009.jpg|220px]] 
| title         = Amitabh Bachchan në vitin 2009 nga [[studio Harcourt]]
| emri i vërtetë  = Amitabh Harivansh Bachchan
| birth_date      =  {{Birth date|1942|10|11|df=y}} 
| birth_place      = [[Allahabad]] ([[Uttar Pradesh]], {{IND}}) 
| death_date      = &lt;!-- {{Death date and age|VITI I VDEKJES|MUAJI I VDEK.|DATA E VDEK.|VITI I LINDJES|MUAJI I LIND.|DATA E LIND.|df=y}} --&gt; 
| death_place      = 
| occupation      = 
| years_activee    = &lt;!-- Nëse është për Aktore --&gt;
| years_active     = &lt;!-- Nëse është për Aktor --&gt;
| role të shquar  =
| rroga           = 
| filma të shquar = ''[[Deewaar]]''&lt;br /&gt;''[[Sholay]]''&lt;br /&gt;''[[Amar Akbar Anthony]]''&lt;br /&gt;''[[Black (film, 2005)|Black]]''&lt;br/&gt;[[Familja Indiane]]
| height        =
| pseudonimi      =
| bashkëshort     = [[Jaya Bachchan]]
| children          = Shweta et [[Abhishek Bachchan]]
| nationality   =
| website        = 
}}
'''Amitabh Bachchan ''' (në [[hindi]] अमिताभ बच्चन) është një [[aktor]] i [[Kinemaja|kinemasë]] [[india]]ne, i lindur në [[Allahabad]] më 11 tetor 1942. Është njeri nga aktorët më emblematik të kinemasë së [[Bollywood|Bollywood-it]] gjatë fundit të shekullit XX-të Ai mori pjesë në më shumë se 200 filma.

== Biografia ==

Amitabh Bachchan u lind në [[Allahabad]], në [[Indi]]. Babai i tij, [[Harivansh Rai Bachchan]], ishte një poet i njohur ; i emëruar  « Srivastava », u bë i njohur nën nofkën « Bachchan », nofkë të cilen e mori e gjithë familja pastaj. Nëna e tij, [[Teji Bachchan]], ishte me origjinë nga [[Pendjabi]].

Pas gjimnazit ne Allahabad, Amitabh Bachchan vazhdoi studimet dhe mori një diplomë arti dhe një diplomë në shkencë. Ai pastaj tentoi fatin e tij në teatër, u bë animator në një stacion të radios dhe zë një pjesë të hapësirës në një kompani të transportit në [[Kolkata]]. Kur kishte 26 vjet, është kthyer drejt kinemasë. ''[[Saat Hindustani]]'', filmi në të cilin ai fillon, doli në vitin [[1969]]. Katër vjet më vonë, Amitabh Bachchan luan rolin e një djali të ri të zemëruar në filmin ''[[Zanjeer]]''. Merr të njejtin rol në vitin [[1975]] në filmin ''[[Deewaar]]'', nën drejtimin e [[Yash Chopra]]. Ai ishte në kulmin e famës dhe mbeti për shumë vite. Gjatë kësaj kohe, ai mori nofkën « Angry Young Man » (burr i ri i zemëruar) për shkak të roleve të shumta që ai luan si rebel.

Amitabh Bachchan u martua me aktoren [[Jaya Bhaduri]]. Lindën dy fëmijë, një vajzë, Shweta dhe një djalë, [[Abhishek Bachchan|Abhishek]], që sikurse prindërit e tij, u bë aktor dhe u martua me aktoren [[Aishwarya Rai]].

== Filmografia ==
* [[1969 në film|1969]] : ''[[Saat Hindustani]]'' nga [[Khwaja Ahmad Abbas]]
* [[1969 në film|1969]] : ''[[Bhuvan Shome]]'' - ''zeri i komentuesit''
* [[1970 në film|1970]] : ''[[Anand (film)|Anand]]'' nga [[Hrishikesh Mukherjee]]
* [[1970 në film|1970]] : ''[[Bombay Talkie]]''
* [[1971 në film|1971]] : ''[[Sanjog]]''
* [[1971 në film|1971]] : ''[[Reshma Aur Shera]]''
* [[1971 në film|1971]] : ''[[Parwana]]''
* [[1971 në film|1971]] : ''[[Pyar Ki Kahani]]''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Raaste Kaa Patthar]]''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Jaban]]''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Garam Masala]]''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Ek Nazar]]''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Bawarchi]]'' - ''tregimtar''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Bansi Birju]]''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Piya Ka Ghar]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1972 në film|1972]] : ''[[Bombay to Goa]]''
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Saudagar]]''
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Bandhe Haath]]''
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Bada Kabutar]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Zanjeer]]'' nga [[Prakash Mehra]]
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Gehri Chaal]]''
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Abhimaan]]''
* [[1973 në film|1973]] : ''[[Namak Haraam]]''
* [[1974 në film|1974]] : ''[[Roti Kapada Aur Makaan]]''
* [[1974 në film|1974]] : ''[[Dost]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1974 në film|1974]] : ''[[Kasauti]]''
* [[1974 në film|1974]] : ''[[Benaam]]''
* [[1974 në film|1974]] : ''[[Kunwara Baap]]'' - ''shfaqe speciale''
* [[1974 në film|1974]] : ''[[majboor]]''
* [[1975 në film|1975]] : ''[[Mili]]''
* [[1975 në film|1975]] : ''[[Deewaar]]'', nga [[Yash Chopra]]
* [[1975 në film|1975]] : ''[[Chupke Chupke]]'' nga [[Hrishikesh Mukherjee]]
* [[1975 në film|1975]] : ''[[Zameer]]''
* [[1975 në film|1975]] : ''[[Sholay]]'' nga [[Ramesh Sippy]]
* [[1975 në film|1975]] : ''[[Faraar]]''
* [[1976 në film|1976]] : ''[[Do Anjaane]]''
* [[1976 në film|1976]] : ''[[Aadalat]]''
* [[1976 në film|1976]] : ''[[Kabhi Kabhie - Love Is Life]]'', nga [[Yash Chopra]]
* [[1976 në film|1976]] : ''[[Hera Pheri]]''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Parvarish]]''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Charandas]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Amar Akbar Anthony]]''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Alaap]]''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Immaan Dharam]]''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Khoon Pasina]]''
* [[1977 në film|1977]] : ''[[Shatranj Ke Khilari]]'' - ''tregimtar''
* [[1978 në film|1978]] : ''[[Kasme Vaade]]''
* [[1978 në film|1978]] : ''[[Besharam (film, 1978)|Besharam]]''
* [[1978 në film|1978]] : ''[[Ganga Ki Saugand]]''
* [[1978 në film|1978]] : ''[[Don (film, 1978)|Don]]'' nga [[Chandra Barot]]
* [[1978 në film|1978]] : ''[[Trishul]]'' nga [[Yash Chopra]]
* [[1978 në film|1978]] : ''[[Muqaddar Ka Sikandar]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[Mr. Natwarlal]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[Cinema Cinema]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[The Great Gambler]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[Jurmana]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[Manzil]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[Kaala Patthar]]''
* [[1979 në film|1979]] : ''[[Suhaag]]''
* [[1980 në film|1980]] : ''[[Ram Balram]]''
* [[1980 në film|1980]] : ''[[Do Aur Do Paanch]]'' nga [[Rakesh Kumar]]
* [[1980 në film|1980]] : ''[[Dostana]]''
* [[1980 në film|1980]] : ''[[Shaan]]''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Vilayati Babu]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Laawaris]]''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Kaalia]]''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Commander]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Chashme Buddoor]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Yaarana]]''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Barsaat Ki Ek Raat]]''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Naseeb]]''
* [[1981 në film|1981]] : ''[[Silsila]]'' nga [[Yash Chopra]]
* [[1982 në film|1982]] : ''[[Namak Halaal]]''
* [[1982 në film|1982]] : ''[[Khud-Daar]]''
* [[1982 në film|1982]] : ''[[Desh Premee]]''
* [[1982 në film|1982]] : ''[[Satte Pe Satta]]''
* [[1982 në film|1982]] : ''[[Bemisal]]''
* [[1982 në film|1982]] : ''[[Shakti (film, 1982)|Shakti]]'' nga [[Ramesh Sippy]]
* [[1983 në film|1983]] : ''[[Pukar]]''
* [[1983 në film|1983]] : ''[[Mahaan]]''
* [[1983 në film|1983]] : ''[[Andha Kanoon]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1983 në film|1983]] : ''[[Nastik]]''
* [[1983 në film|1983]] : ''[[Film Hi Film]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1983 në film|1983]] : ''[[Coolie]]'' nga [[Manmohan Desai]] dhe [[Prayag Raj]]
* [[1984 në film|1984]] : ''[[Sharaabi]]''
* [[1984 në film|1984]] : ''[[Kanoon Kya Karega]]'' - ''tregimtar''
* [[1984 në film|1984]] : ''[[Inquilaab]]''
* [[1985 në film|1985]] : ''[[Naya Bakra]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1985 në film|1985]] : ''[[Ghulami]]'' - ''tregimtar''
* [[1985 në film|1985]] : ''[[Geraftaar]]''
* [[1985 në film|1985]] : ''[[Mard]]''
* [[1986 në televizion|1986]] : ''[[Ek Ruka Hua Faisla]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1986 në film|1986]] : ''[[Aakhree Raasta]]''
* [[1988 në film|1988]] : ''[[Soorma Bhopali]]'' - ''shfaqje speciale''
* [[1988 në film|1988]] : ''[[Gangaa Jamunaa Saraswathi]]''
* [[1988 në film|1988]] : ''[[Shahenshah]]''
* [[1989 në film|1989]] : ''[[Main Azaad Hoon]]''
* [[1989 në film|1989]] : ''[[Batwara]]'' - ''tregimtar''
* [[1989 në film|1989]] : ''[[Toofaan]]''
* [[1989 në film|1989]] : ''[[Jaadugar]]''
* [[1990 në film|1990]] : ''[[Agneepath]]''
* [[1990 në film|1990]] : ''[[Aaj Ka Arjun]]''
* [[1991 në film|1991]] : ''[[Hum (film)|Hum]]'' nga [[Mukul Anand]]
* [[1991 në film|1991]] : ''[[Ajooba]]''
* [[1991 në film|1991]] : ''[[Indrajeet]]''
* [[1991 në film|1991]] : ''[[Akayla]]''
* [[1992 në film|1992]] : ''[[Zulm Ki Hukumat]]'' - ''tregimtar
* [[1992 në film|1992]] : ''[[Khuda Gawah]]''
* [[1994 në film|1994]] : ''[[Insaniyat]]''
* [[1996 në film|1996]] : ''[[Tere Mere Sapne]]'' - ''aktor (tregimtar) dhe prodhues (ABCL)''
* [[1997 në film|1997]] : ''[[Mrityudaata]]''
* [[1998 në film|1998]] : ''[[major Saab]]'' - ''aktor dhe prodhues (ABCL)''
* [[1998 në film|1998]] : ''[[Bade Miyan Chote Miyan]]''
* [[1999 në film|1999]] : ''[[Lal Baadshah]]''
* [[1999 në film|1999]] : ''[[Sooryavansham]]''
* [[1999 në film|1999]] : ''[[Hindustan Ki Kasam]]''
* [[1999 në film|1999]] : ''[[Kohram: The Explosion]]''
* [[1999 në film|1999]] : ''[[Hello Brother]]'' - ''zeri i Zotit''
* [[2000 në film|2000]] : ''[[Mohabbatein]]''  nga [[Aditya Chopra]]
* [[2001 në film|2001]] : ''[[Ek Rishtaa: The Bond of Love]]''
* [[2001 në film|2001]] : ''[[Lagaan|Lagaan: Once Upon a Time in India]]'' - ''narrateur''
* [[2001 në film|2001]] : ''[[Aks (film, 2001)|Aks]]'' - ''aktor dhe prodhues (ABCL)''
* [[2001 në film|2001]] : ''[[La Famille indienne]]'' (''Kabhi Khushi Kabhie Gham'') nga [[Karan Johar]]
* [[2002 në film|2002]] : ''[[Aankhen]]''
* [[2002 në film|2002]] : ''[[Hum Kisi Se Kum Nahin]]''
* [[2002 në film|2002]] : ''[[Agni Varsha]]''
* [[2002 në film|2002]] : ''[[Kaante]]''
* [[2003 në film|2003]] : ''[[Khushi]]'' nga [[Surya S.J.]]
* [[2003 në film|2003]] : ''[[Armaan]]'' nga [[Honey Irani]]
* [[2003 në film|2003]] : ''[[Boom (film, 2003)|Boom]]'' nga [[Kaizad Gustad]]
* [[2003 në film|2003]] : ''[[Mumbai Se Aaya Mera Dost]]'' nga [[Apoorva Lakhia]] - ''tregimtar''
* [[2003 në film|2003]] : ''[[Baghban]]'' nga [[Ravi Chopra]]
* [[2003 në film|2003]] : ''[[Fun2shh... Dudes in the 10th Century]]'' nga [[Imtiaz Punjabi]] - ''tregimtar''
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Khakee]]'' nga [[Rajkumar Santoshi]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Aetbaar]]'' nga [[Vikram Bhatt]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Rudraksh]]'' nga [[Mani Shankar]] - ''tregimtar''
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Insaaf: The Justice]]'' de [[Shrey Srivastava]] - ''tregimtar''
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Dev]]'' nga [[Govind Nihalani]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Lakshya]]'' nga [[Farhan Akhtar]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Deewaar]]'' nga [[Milan Luthria]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Kyun...! Ho Gaya Na]]'' nga [[Samir Karnik]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Hum Kaun Hai?]]'' nga [[Ravi Sharma Shankar]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Veer-Zaara]]'' nga [[Yash Chopra]]
* [[2004 në film|2004]] : ''[[Ab Tumhare Hawale Watan Saathiyo]]'' nga [[Anil Sharma]]
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Black (film, 2005)|Black]]'' nga [[Sanjay Leela Bhansali]]
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Waqt: The Race Against Time]]'' nga [[Vipul Amrutlal Shah]]
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Bunty Aur Babli]]'' nga [[Shaad Ali]]
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Parineeta]]'' nga [[Pradeep Sarkar]] - ''tregimtar''
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Paheli]]'' nga [[Amol Palekar]] - ''tregimtar''
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Sarkar]]'' nga [[Ram Gopal Varma]]
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Viruddh... Family Comes First]]'' nga [[Mahesh Manjrekar]] - ''aktor dhe prodhues (ABCL)''
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Dil Jo Bhi Kahey]]'' nga [[Romesh Sharma]]
* [[2005 në film|2005]] : ''[[Ek Ajnabee]]'' nga [[Apoorva Lakhia]]
* [[2006 në film|2006]] : ''[[Family: Ties of Blood]]'' nga [[Rajkumar Santoshi]] - ''aktor dhe prodhues (ABCL)''
* [[2006 në film|2006]] : ''[[Darna Zaroori Hai]]'' nga [[J.D. Chakravarthi]], [[Manish Gupta]], [[Sajid Khan]], [[Jijy Philip]], [[Prawal Raman]] [[Vivek Shah]], [[Ram Gopal Varma]]
* [[2006 në film|2006]] : ''[[Kabhi Alvida Naa Kehna]]'' nga [[Karan Johar]]
* [[2006 në film|2006]] : ''[[Nishabd]]'' nga [[Ram Gopal Varma]]
* [[2006 në film|2006]] : ''[[Zamaanat]]'' nga [[S. Ramanathan]]
* [[2006 në film|2006]] : ''[[Baabul]] '' nga [[Ravi Chopra]]
* [[2007 në film|2007]] : ''[[Cheeni Kum]]''nga [[Sunil Manchanda]]
* [[2007 në film|2007]] : ''[[Jhoom Barabar Jhoom]]'' nga [[Shaad Ali]] (caméo)
* [[2008 në film|2008]] : ''[[Bhootnath]]'' nga [[Vivek Sharma]]
* [[2009 në film|2009]] : ''[[Paa (film)|Paa]]'' nga [[R. Balki]]
* [[2009 në film|2009]] : ''Aladin'' nga [[Sujoy Ghosh]]
* [[2010 në film|2010]] : ''[[Rann]]''
* [[2010 në film|2010]] : ''[[Teen Patti]]'' nga [[Leena Yadav]]
* [[2010 në film|2010]] : ''[[Shoebite]]'' nga [[Shoojit Sircar]]
* [[2012 në film|2012]] : ''[[English Vinglish]]'' nga [[Gauri Shinde]] (caméo)
* [[2013 në film|2013]] : ''[[Gatsby i Madhërishmi (film, 2013)|Gatsby i Madhërishmi]]'' (''The Great Gatsby'') nga [[Baz Luhrmann]]
* [[2013 në film|2013]] : ''[[Bombay Talkies (film, 2013)|Bombay Talkies]]'', segment ''Muraba''  nga [[Anurag Kashyap]]

== Shpërblime ==

* [[Filmfare Awards]]
** 2010 : Aktori me i mirë për ''[[Paa]]'' (2009)
** 2006 : Aktori me i mirë për ''[[Black (film, 2005)|Black]]'' - ''Kritik dhe publik''
** 2002 : Aktori me i mirë për ''Aks'' (2001), i dhënë nga kritikët
** 2001 : Aktori më i mirë në rol dytësor për ''[[Mohabbatein]]'' (2000)
** 2000 : Superstar mijëvjeçar (shpërblim i veçantë)
** 1992 : Aktori me i mirë për ''Hum'' (1991)
** 1979 : Aktori me i mirë për ''Don'' (1978)
** 1978 : Aktori me i mirë për ''Amar Akbar Anthony'' (1977)
** 1974 : Aktori më i mirë në rol dytësor për ''Namak Haraam'' (1973)
** 1972 : Aktori më i mirë në rol dytësor për ''Anand'' (1970)
* [[IIFA Awards]]
** 2006 : Aktori me i mirë për ''[[Black (film, 2005)|Black]]''
* [[Star Screen Awards]]
** 2006 : Aktori me i mirë për ''Black''

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.imdb.com/name/nm0000821/ Fleta Amitabh Bachchan në IMDb ]
* {{fr}} [http://www.fantastikindia.fr/site/Amitabh-Bachchan Biografia në Fantastikindia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160327181645/http://fantastikindia.fr/site/Amitabh-Bachchan |date=27 mars 2016 }}

{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Bachchan, Amitabh}}
[[Kategoria:Aktorë indianë]]
[[Kategoria:Lindje 1942]]</text>
      <sha1>mazg1ul31gmho8tti1a77vr3mhfcm7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gaye Gürsel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189211</id>
    <revision>
      <id>3001149</id>
      <parentid>2863147</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1382" sha1="2qhcuy21sfq63w0k2qb473usr5lje41" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Gaye Gürsel
| birth_date = 1 janar 1980
| birth_place = [[Izmir]] [[Turqi]] 
| death_date = 
| death_place = 
| filma të shquar = [[Lugina e Ujqërve Kurthi]]
| nationality = Turke
}}
'''Gaye Gürsel''' (lindi më 1 janar 1980) është aktore turke.

==Filmografia==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
|+
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot; | Kinema
|-
! style=&quot;background:#CCCCCC&quot; | Viti
! style=&quot;background:#CCCCCC&quot; | Titulli
! style=&quot;background:#CCCCCC&quot; | Roli
|-
| 2009
| ''Dersimiz Atatürk''
| Öğretmen
|-
| 2011
| ''Gelecek Uzun Sürer''
| Sumru
|-
| 2013
| ''Bu İşte Bir Yalnızlık Var''
| Nazlı
|-
| 2014
| ''Meleklerin mucizesi''
| Nur (Melek)
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot; | Serial
|-
! style=&quot;background:#CCCCCC&quot; | Viti
! style=&quot;background:#CCCCCC&quot; | title
! style=&quot;background:#CCCCCC&quot; | Roli
|-
| 2004
| ''Haziran Gecesi''
| Nina
|-
| 2006
| ''Kaybolan Yıllar''
| Shebnem
|-
| 2007
| ''Asi''
| Dora
|-
| 2007
| ''Senin Uğruna''
|  
|-
| 2008
| ''Elif''
| Nilgül
|-
| 2010
| ''Makber''
| Gamze 
|-
| 2010
| ''Öğretmen Kemal''
| Öğretmen
|-
| 2012-2013
| ''İşler Güçler''
| Feride
|-
| 2013-në vazhdim
| ''[[Lugina e Ujqërve Kurthi]]''
| Aysun Akcha
|}

[[Kategoria:Lindje 1980]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë turq]]</text>
      <sha1>2qhcuy21sfq63w0k2qb473usr5lje41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Novo Sarajevo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>190553</id>
    <revision>
      <id>3001044</id>
      <parentid>2783150</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4094" sha1="gcu8md1y9kk3ccn1psfyh25g3ie9g8z" xml:space="preserve">'''Novo Sarajevo (Sarajeva e Re)''' (Serbe Cirilik:&lt;span&gt; &lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;sr&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Unicode&quot;&gt;Ново Сарајево&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;e , &lt;small&gt;shqiptohet &lt;/small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;span class=&quot;IPA&quot; title=&quot;Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)&quot;&gt;[nôʋoː sǎrajeʋo]&lt;/span&gt;) është një komunë pjesë e [[Sarajeva|Sarajevë]]&lt;nowiki/&gt;s, dhe [[Kantoni i Sarajevës|Kantonit të Sarajevës]], në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnje dhe Hercegovinë]].

== Lagjet ==
* ''Grbavica I''
* ''Grbavica II''
* ''Pofaliqi I''
* ''Pofaliqi II''
* ''Veleshiqi''
* ''Gornji Veleshiqi''
* ''Zheljeznička''
* ''Dolac Malta''
* ''Čengiq Vila I''
* ''Kvadrant''
* ''Čengiq Vila II''
* ''Hrasno''
* ''Hrasno Brdo''
* ''Trg Heroja''
* ''Kovačiqi''
* ''Gornji Kovačiqi''
* ''Vraca''

== Shih edhe ==
* Muzeu kombëtar i Bosnjës dhe Hercegovinës (''Zemaljski Muzej Bosne i Hercegovine'')
* Muzeu historik i Bosnjës dhe Hercegovinës (''Historijski Muzej Bosne i Hercegovine'')
* Vilsonovo šetalište - shëtitore popullore dhe vend rekreacioni (Wilson's Promenade) 
* Suada and Olga bridge - Ura është një monument për Suada Dilberoviqin dhe Olga Sučiqin, viktima e parë e qëlluar në fillim të Rrethimit të Sarajevës.&lt;ref&gt;Schmidt, Bettina (2001) ''Anthropology of Violence and Conflict''.&lt;/ref&gt;
* Kisha e Sveto Preobrazhenje
* Hum Kulla dhe Parku Pyjor Hum - park dhe zonë rekreative
* Grbavica Stadium - (Stadiumi i KF Željezničar)
* [[Universiteti i Sarajevës]]
* Bosmal City Center
* ROBOT Shopping Centar - Novo Sarajevo
* Konzum Family Centar - Sarajevë (ex. Mercator)

== Demografia ==
[[Skeda:KantonSarajevoMunicipalities.png|parapamje|163x163px|Novo Sarajevo është shënuar me numrin 6 - Harta e Kantonit të Sarajevës.]]

=== 1971 ===
111,811 gjithsej
* Serbët - 45,806 (40.96%)
* [[Boshnjakët]] - 37,147 (33.22%)
* Kroatët - 17,491 (15.64%)
* Jugosllavët - 5,798 (5.18%)
* Të tjerët - 5,569 (5.00%)

=== 1991 ===
Para luftës dhe rrethimit, në vitin 1991 Novo Sarajevo kishte rreth 95,089 banorë, prej tyre

33,902 ishin Boshnjakë (35.7%),

32,899 janë Serbë (34.6%),

8,798 ishin Kroatët (9.3%),

15,580 ishin Jugosllavët (16.4%), dhe

4,391 janë klasifikuar si të tjerët (4.6%).

== Referime ==
{{Reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.novosarajevo.ba/ The official web site of Novo Sarajevo municipality]
&lt;span id=&quot;coordinates&quot;&gt;[[Koordinatat gjeografike|Koordinatat]]: &lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Novo_Sarajevo&amp;params=43_52_8_N_18_24_31_E_type:city(74493)_region:BA_source:nlwiki &lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;43°52'8&quot;N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;18°24'31&quot;E&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt; / &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;43.86889°N 18.40861°D&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;43.86889; 18.40861&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;{{Coord|43|52|8|N|18|24|31|E|type:city(74493)_region:BA_source:nlwiki|display=title}}
{| class=&quot;metadata plainlinks stub&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px; background: transparent;&quot;
| id=&quot;1355&quot; |[[File:Bosnia_and_Herzegovina_subdivision_map_Sarajevo_Canton.png|alt=Stub icon|35x35px]]
| id=&quot;1358&quot; |''Ky artikull nga gjeografia për'' [[Kantoni i Sarajevës|Kantonin e Sarajevës]] është një [[Wikipedia:Gjej ose rregullo një cung|cung]]. Ju mund të ndihmoni Wikipedian duke e [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Novo_Sarajevo&amp;action=edit zgjeruar atë].&lt;br&gt;
''&lt;div class=&quot;plainlinks hlist navbar mini&quot; id=&quot;1364&quot; style=&quot;position: absolute; right: 15px; display: none;&quot;&gt;
* &lt;abbr title=&quot;View this template&quot;&gt;v&lt;/abbr&gt;
* &lt;abbr title=&quot;Discuss this template&quot;&gt;t&lt;/abbr&gt;
* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:SarajevoCanton-geo-stub&amp;action=edit &lt;abbr title=&quot;Edit this template&quot;&gt;e&lt;/abbr&gt;]
&lt;/div&gt;
|}

[[Kategoria:Bosnjë dhe Hercegovinë]]
[[Kategoria:Kantoni i Sarajevës]]</text>
      <sha1>gcu8md1y9kk3ccn1psfyh25g3ie9g8z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dobretiqi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>190922</id>
    <revision>
      <id>3001052</id>
      <parentid>1646793</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2737" sha1="0nyvbmik8efk0z2mkfgkojl98l8gu0k" xml:space="preserve">'''Dobretići''' është një fshat dhe komunë në qendër të [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinës]]. Ajo është një nga komunat më të reja në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnje dhe Hercegovinë,]] prandaj edhe një nga komunat më të varfra. Para Luftës së Bosnjës, komuna e Dobretiqi ishte pjesë e komunës '''Skender Vakuf''' (sot Knezhevo).

== Gjeografia ==
Ajo është e vendosur në malin Ranča në [[Kantoni Qendror Bosnja|Kantonin Qendror Bosnja]] të [[Federata e Bosnjës dhe Hercegovinës|Federatës së Bosnje dhe Hercegovinës]]. Komuna është 20 kilometra në verilindje të qytetit [[Jajce]].

== Ndarjet administrative ==
Sot komuna përbëhet  prej 18 vendbanimeve që janë: Brnjiqi, Bunar, Davidoviqi, Dobretiqi, Donji Orashac, Gornji Orashac, Kričiqi-Jejiqi, Melina, Mijatoviqi, Millashevci, Pavlloviqi, Prisika, Slipčeviqi, Vitovlje Malo, Vukoviqi, Zapeqe, Zasavica dhe Zuboviqi.

== Demografia ==

=== 1991 ===
gjithsej: 4,790
* Kroatët - 4,720 (98.53%) 
* Serbët - 6 (0.12%) 
* [[Boshnjakët]]- 3 (0.06%) 
* Jugosllavët - 19 (0.39%) 
* të tjerët dhe të panjohur - 42 (0.90%)
&lt;span id=&quot;coordinates&quot;&gt;[[Koordinatat gjeografike|Koordinatat]]: &lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Dobreti%C4%87i&amp;params=44_23_N_17_25_E_region:BA_type:city &lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;44°23'N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;17°25'&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt; / &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;44.383°N 17.417°D&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;44.383; 17.417&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;{{Coord|44|23|N|17|25|E|region:BA_type:city|display=title}}
{| class=&quot;metadata plainlinks stub&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px; background: transparent;&quot;
| id=&quot;893&quot; |[[File:Bosnia_and_Herzegovina_subdivision_map_Central_Bosnia_Canton.png|alt=Stub icon|35x35px]]
| id=&quot;896&quot; |''Ky artikull për'' [[Kantoni Qendror Bosnja|Kantonin Qendror Bosnja]] është një [[Wikipedia:Gjej ose rregullo një cung|cung]]. Ju mund të ndihmoni Wikipedian duke e [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dobreti%C4%87i&amp;action=edit zgjeruar atë].&lt;br&gt;
''&lt;div class=&quot;plainlinks hlist navbar mini&quot; id=&quot;902&quot; style=&quot;position: absolute; right: 15px; display: none;&quot;&gt;
* &lt;abbr title=&quot;View this template&quot;&gt;v&lt;/abbr&gt;
* &lt;abbr title=&quot;Discuss this template&quot;&gt;t&lt;/abbr&gt;
* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:CentralBosniaCanton-geo-stub&amp;action=edit &lt;abbr title=&quot;Edit this template&quot;&gt;e&lt;/abbr&gt;]
&lt;/div&gt;
|}

[[Kategoria:Kantoni Bosnja Qendrore]]</text>
      <sha1>0nyvbmik8efk0z2mkfgkojl98l8gu0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fikret Kuşkan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194008</id>
    <revision>
      <id>3001129</id>
      <parentid>2863146</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="t0cb1f9jnu1m3w7dulwjanfnyzn12wg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Fikret Kuşkan
| emri i vërtetë = Mehmet Fikret Kuşkan
| birth_date = 22 prill 1965 (51 vjeçar)
| birth_place = [[Stamboll]] [[Turqi]]
| death_date = 
| death_place = 
| bashkëshort = Bahar Kerimoğlu (m. 2005–09) &lt;br&gt; Arsevi Özkara (m. 2014)
| children = Gün Kuzgun Kuşkan (2008)
}}
'''Mehmet Fikret Kuşkan''' (lindi më 22 prill 1965) është aktorë turk. Ai u rrit në [[Istiniye]] bashkë me prindërit dhe katër motra e tij. Babai i tij vdiq kur Mehmeti i kishte 13 vjeç. Mehmeti filloi të studioj në Hasköy Lisesi. Ai diplomoi në [[Universiteti i Stambollit|univeristetin e Stambollit]] në shkollën e teatrit.

==Filmografia==
{| class=&quot;wikitable&quot; | border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; background: #f9f9f9;
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=4 style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | Filmat
|-
! style=&quot;background:#CCCCCC;&quot; rowspan=&quot;1&quot; |Viti
! style=&quot;background:#CCCCCC;&quot; rowspan=&quot;1&quot; |Titulli
! style=&quot;background:#CCCCCC;&quot; colspan=&quot;1&quot; |Roli
|-
| 1988
| ''Sis'' 
| Murat
|-
| 1990
| ''Gizli Yüz'' 
| imagegraf
|-
| 1990
| ''İki Başlı Dev'' 
| Hakan Özkan
|-
| 1992
| ''Dönersen Islık Çal'' 
| Travesti
|-
| 1993
| ''C-Blok'' 
| Hâled
|-
| 1993
| ''Yaz Yağmuru''
|
|-
| 1995
| ''Aşk Üzerine Söylenmemiş Herşey''
| Yazar
|-
| 1995
| ''Özlem...Düne, Bugüne, Yarına'' 
|
|-
| 1997
| ''Avcı'' 
|
|-
| 1999
| ''Issızlığın Ortasında''
| Nazlıgül
|-
| 2000
| ''Dansöz''
| İsa
|-
| 2000
| ''Muhallebicinin Oğlu''
| Suat
|-
| 2001
| ''[[Şellale]]''
| Cemal
|-
| 2002
| ''[[9 (2002 film)|9]]''
| Tunç
|-
| 2002
| ''[[Abdülhamit Düşerken]]'' 
| Enver Bey
|-
| 2002
| ''[[Hititler (film)|Hititler]]''
|
|-
| 2003
| ''[[Mustafa Hakkında Herşey]]''
| Mustafa
|-
| 2003
| ''[[Anlat İstanbul]]'' 
| Rafet
|-
| 2005
| ''[[Babam ve Oğlum]]''
| Sadık
|- 
| 2005
| ''[[Sen Ne Dilersen]]''
| Musa
|-
| 2013
| ''[[Erkekler (film)|Erkekler]]''
|  Adem
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| Serial
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Viti
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| title
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Roli
|-
| 1989
| ''Gençler''
| Sinan
|-
| 1991
| ''Issızlığın Ortası'' 
| Ayhan
|-
| 1993
| ''Çakalların İzinde''
| 
|-
| 1995
| ''Sahte Dünyalar'' 
| 
|-
| 1996
| ''Kurtuluş'' 
| Kemrelik Yüzbaşı 
|-
| 1996
| ''Şaşıfelek Çıkmazı'' 
| Cesur 
|-
| 2002
| ''Emanet''
| Abdurahmanın oğlu
|-
| 2003
| ''Esir Şehrin İnsanları'' 
| İhsan
|-
| 2003
| ''Gelin'' 
| Mustafa 
|-
| 2003
| ''Kasabanın İncisi'' 
| Belediye Başkanı Sedat 
|-
| 2003
| ''Şapkadan Babam Çıktı'' 
| Celal
|-
| 2004
| ''Adı Aşk Olsun'' 
| Çınar 
|-
| 2004
| ''Çemberimde Gül Oya'' 
| Yönetmen Kahraman 
|-
| 2005
| ''Güz Yangını'' 
| Oflaz 
|-
| 2006
| ''Hacı''
| Faruk Gesili
|-
| 2006
| ''Kabuslar Evi''
| İbrahim
|-
| 2007
| ''Bıçak Sırtı''
| Orhan Ertuğrul
|-
| 2007-2009
| ''Parmaklıklar Ardında''
| Ahmet
|-
| 2009-2010
| ''Hanımın Çiftliği''
| Orhan
|- 
| 2011-2012
| ''Hayat Devam Ediyor''
| İsmail Bakırcı
|-
| 2014
| ''Yasak'' 
| Nazım Bey
|-
| 2014
| ''Tanıklar''
| Adnan Kahveci
|}

[[Kategoria:Lindje 1965]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë turq]]</text>
      <sha1>t0cb1f9jnu1m3w7dulwjanfnyzn12wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shihara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194018</id>
    <revision>
      <id>3001180</id>
      <parentid>2949279</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5174" sha1="e3xiqmf4o671czrthllydrisu8vtidq" xml:space="preserve"> [[Image:Khajuraho3.jpg|thumb|Shikhara e Tempullit Xhainist të Adinathit, [[Grupi i Monumenteve në Khajuraho|Khajuraho]], Indi]]
'''Shikhara''' është një fjalë sanskrite që fjalë për fjalë do të thotë &quot;majë mali&quot;, duke iu referuar kullës së lartë në [[Arkitektura e tempujve hindu|Arkitekturën e tempujve hindu]] të Indisë Veriore.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indoarch.org/arch_glossary.php|title=Kopje e arkivuar|access-date=12 gusht 2016|archive-date=6 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306200130/http://www.indoarch.org/arch_glossary.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Shikhara mbi [[Garbhagriha]] kur qëndron hyjnia kryesore është më e rëndësishmja dhe e dukshmja e [[Tempulli hindu|Tempujve Hindu]] të Indisë Veriore.&lt;ref name=&quot;S_Vardia&quot;&gt;{{Cite web|title=Kopje e arkivuar|url=http://www.msc-sahc.org/upload/docs/new.docs/2008_SVardia.pdf|access-date=12 gusht 2016|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214457/http://www.msc-sahc.org/upload/docs/new.docs/2008_SVardia.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;{{cite web|title=Shikhara|url=http://www.britannica.com/technology/shikhara|website=Encyclopædia Britannica|accessdate=4 gusht 2015}}&lt;/ref&gt;
Në Indinë Jugore e barasvlefshmja e termit &quot;shikhara&quot; është &quot;[[Vimana]]&quot;.
Këto nuk duhen ngatërruar me kullat e stërholluara të portikëve të tempujve të Indisë Jugore, të quajtura &quot;[[gopurami|gopuramë]]&quot;, që ndoshta janë veçoria më e shquar e atyre tempujve.

==Stilet kryesore==
[[File:Khajuraho - Kandariya Mahadeo Temple.jpg|thumb|left|327px|Shikhara heterogjene e [[Tempulli Kandariya Mahadeva|Tempullit Kandariya Mahadeva]] në Khajuraho]]
Midis mjaft stileve të shikharave që mund të shihen në arkitekturën e tempujve hindu, tre më të zakonshmit janë:&lt;ref name=&quot;S_Vardia&quot;/&gt;
* [[Arkitektura Dravidiane|Stili Dravidian]] mbizotërues në Indinë Jugore: shikhara konsiston në kate në mënyrë progresive më të vegjël pavjonesh.&lt;ref name=&quot;HTMLof&quot;&gt;http://webcache.googleusercontent.com/scholar?q=cache:U7OOSQCdIWsJ:scholar.google.com/&amp;hl=en&amp;as_sdt=0,5{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; Stili Dravidian është i zbukuruar në mënyrë të pasur.
* Stili Nagara mbizotërues pothuajse kudo tjetër: shikhara është në formë zgjoi bletësh në vija lakore.
* Stili [[Vesara]], një sintezë e dy të tjerëve, shihet kryesisht në [[Karnataka]] dhe në mënyrë më të zakonshme në [[Arkitektura Hoysala|Arkitekturën Hoysala]] dhe [[Arkitektura Kalyani Chalukya|Arkitekturën Kalyani Chalukya]].
Në çdo stil shikhara/vimana, struktura përfundon me një ''&quot;Kalasha&quot;'', ose ena e shenjtë prej tunxhi, në majën e saj.
Në stilin ''vesara'', kubeja priret të jetë e dekoruar në mënyrë më të pasur dhe shfaqet nga ''Sukanasa'' ose muret e jashte të skalitur në mënyrë të pasur, trajtuar horizontalisht të tempullit.

&lt;gallery mode=packed caption=&quot;tre stilet kryesore&quot; heights=224px&gt;
File:Rama eshwar.jpg|Shikhara Nagara e Tempullit Rameshwar në [[Bhubaneswari|Bhubaneswar]]
File:Murudeshwara_Temple.JPG|Shikhara Dravidiane ([[Vimana]]) e Tempullit Murudeshwara
File:Rear View of Keshava Temple at Somanathapura.jpg|Stili Vesara i Tempullit Keshava në Somanathapura. Kullat janë në planimetri yllore me 16 cepa.
&lt;/gallery&gt;

[[File:Lingaraj Temple bbsr10.jpg|thumb|236px|Shikhara Homogjene e [[Tempulli Lingaraja|Tempullit Lingaraja]] në Bhubaneswar]]
=== Urushringat ===
Fillimisht, shikharat ishin homogjene, por me kalimin e kohës, u vendosën shikhara dytësore (ndonjëherë të quajtura urushringa), më të vogla dhe më të ngushta në faqet e shikharas kryesore: ato janë shikhara heterogjene.&lt;ref name=&quot;Inde&quot;&gt;{{cite book|last1=Volwahsen|first1=Andreas|publisher=Office du Livre|title=Inde bouddhique, hindoue, jaïn|edition=Architecture universelle|year=1968|location=Fribourg (Zvicër)|pages=143–147}}&lt;/ref&gt;
Ndonjëherë ekzistojnë edhe disa shikhara tretësore pranë fundit të faqeve ose këndeve. Një nga shembujt më të shquar të shikharave heterogjene mund të shihen në [[Tempulli Kandariya Mahadeva|Tempullin Kandariya Mahadeva]] në [[Grupi i Monumenteve në Khajuraho|Khajuraho]].

==Shiko edhe==
* [[Vimana]]
* [[Gopurami]]
* [[Stupa (arkitekturë)]]
* [[Arkitektura e tempujve hindu]]
* [[Arkitektura Kadamba|Shikhara Kadamba]]

== Referime ==
{{reflist}}

==Bibliografia==
{{Commons category|Shikharas|Shikhara}}
* {{cite book|last1=Volwahsen|first1=Andreas|publisher=Office du Livre|title=Inde bouddhique, hindoue, jaïn|edition=Architecture universelle|year=1968|location=Fribourg (Zvicër)|pages=143–147}}

==Lidhje të jashtme==
*[http://www.columbia.edu/itçmealaçpritchett/00routesdata/1100_1199/jagannath/photosmod/photo1.jpg Photo of the Shikhara of the Lingaraja temple at Bhubaneshwar, Orissa]{{Lidhje e thyer}}
*[http://www.columbia.edu/itçmealaçpritchett/00routesdata/1100_1199/muinuddin/pushkar/brahmatemple.jpg Photo of the Shikhara of the Temple of Brahma in Pushkar]{{Lidhje e thyer}}
* http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Shikhara

[[Kategoria:Hinduizëm]]
[[Kategoria:Arkitektura në Indi]]
[[Kategoria:Stile arkitekturore indiane]]</text>
      <sha1>e3xiqmf4o671czrthllydrisu8vtidq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Buletini Teknik</title>
    <ns>4</ns>
    <id>196848</id>
    <revision>
      <id>3000942</id>
      <parentid>2997959</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T13:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>56618</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-26 */ pjesë e re</comment>
      <origin>3000942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5896" sha1="6pphawizyfhsvazd1ndtrx5nzuiwp27" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;header&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;main-grid&quot;&gt;
&lt;div&gt;[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&lt;div class=&quot;title&quot;&gt;Buletini Teknik&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;{{Archives|style=display:unset; float:none; margin:auto; padding:0; background:none; border:none;|image=none|auto=short|age=3|bot=MajavahBot}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;details&quot;&gt;
Këtu gjenden informacione për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet automatikisht nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që kemi lajmërime të reja.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Nëse dëshironi që lajmërime të tilla t'i merrni dhe në faqen tuaj personale të diskutimit, mund të abonoheni duke ndjekur udhëzimet [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;Nëse faqja ndryshon në të ardhmen, sigurohuni që përveç lidhjes më lart, të bëni dhe ndryshimin e nevojshëm te faqja [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|këtu]].
&lt;/div&gt;
{{Shortcut|WP:BT}}
&lt;/div&gt;
__TOC__
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d
|algo = old(3d)
|counter = 2
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
&lt;section begin=&quot;dritare&quot; /&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 qershor 2026 15:05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;</text>
      <sha1>6pphawizyfhsvazd1ndtrx5nzuiwp27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arkitektura Pallava</title>
    <ns>0</ns>
    <id>198704</id>
    <revision>
      <id>3001214</id>
      <parentid>2988197</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="282372" sha1="1cjym2w05azcal2bqwl2g1o9k3srknr" xml:space="preserve">[[File:Shore Temple 01.jpg|thumb|358px|[[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]], pjesë e [[Shtatë Pagodat e Mahabalipuramit|Shtatë Pagodave të Mahabalipuramit]]]]
'''Arti dhe Arkitektura Pallava''' përfaqësojnë një fazë të hershme të Artit dhe [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]] që lulëzoi plotësisht gjatë sundimit të [[Dinastia Çola|Dinastisë Çola]]. Tempujt e parë me gurë dhe llaç të Indisë Jugore u ndërtuan gjatë sundimit Pallava dhe u bazuan mbi prototipet e mëparshme prej tulle dhe druri.

[[Dinastia Pallava]] sundoi midis viteve [[600]]–[[900]] dhe arritjet e tyre më të mëdha ndërtuese janë [[Grupi i monumenteve në Mahabalipuram|tempujt shkëmborë të Mahabalipuramit]] dhe kryeqyteti i tyre, [[Kançipurami]], të gjendur në shtetin indian [[Tamil Nadu]].
Arkitektura e Dinastisë Pallava ishte një nga pararendëset e Arkitekturës Indiano-Jugore. Shembujt më të hershëm të tempujve në [[Arkitektura dravidiane|stilin dravidian]] i përkasin periudhës ''Badami Çalukja-Pallava''. Tempujt e heshëm ishin kryesisht të kushtuar zotit [[Shiva]]. Tempulli Kailasanatha i quajtur edhe Raxhasimha Pallavesvaram në [[Kançipurami|Kançipuram]], i ndërtuar nga Narasimhavarmani II i njohur edhe si Raxhasimha është një shembull i shkëlqyer i tempujve të stilit Pallava. Vlen të përmendet veçanërisht [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram|Tempulli bregdetar]] i ndërtuar nga Narasimhavarmani II afër [[Mahabalipurami]]t që është një pjesë e [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi|Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s]].

Arkitektura Pallava ishte ndërmjetëse e kalimit nga [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitektura e skalitur në shkëmb]] në tempujt strukturorë prej guri. Shembujt më të hershëm të arkitekturës Pallava janë tempujt e skalitur në shkëmb që datojnë midis viteve [[610]] dhe [[690]] dhe tempujt strukturorë midis viteve [[690]] dhe [[900]]. Një numër tempujsh të skalitur në shkëmb mbajnë mbishkrime të mbretit pallava, Mahendravarmani I dhe pasuesve të tij.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Nilakanta Sastri|title=A History of South India: From Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagara|publisher=Oxford University Press|lang=en|url=https://indianculture.gov.in/ebooks/history-south-india-prehistoric-times-fall-vijayanagar|orig-year=1955|year=1958|pages=412–3}}&lt;/ref&gt;
Duke filluar me tempujt e skalitur në shkëmb, skulptorët pallava më vonë përparuan te faltoret e shkëputurura strukturore që frymëzuan [[Arkitektura Çola|Tempujt Çola]] të periudhës së mëvonshme. Disa nga shembujt më të mirë të artit dhe Arkitekturës Pallava janë [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempulli Kailasanathar]] i [[Kançipurami]]t, [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram|Tempulli bregdetar]] dhe [[Pança Rathat]] e [[Mahabalipurami]]t. Akshara ishte skulptori më i madh i periudhës së tyre.

[[File:Mamallapuram rock carvings.jpg|thumb|left|358px|Relievi i skalitur në shkëmb ''[[Zbritja e Gangut]]'' në Mahabalipuram]]
Tempulli Kailasanatha në Kançipuram dhe [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]] të ndërtuar nga Narasimhavarmani II, Tempulli i skalitur në shkëmb në [[Mahendravadi]] nga Mahendravarmani janë shembujt mjeshtëror të stilit tempullor pallava.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Nilakanta Sastri|title=A History of South India: From Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagara|lang=en|orig-year=1955|year=1958|publisher=Oxford University Press|url=https://indianculture.gov.in/ebooks/history-south-india-prehistoric-times-fall-vijayanagar|page=139}}&lt;/ref&gt; Tempulli i [[Nalanda Gedige]]s në Kandi të [[Sri Lanka|Sri Lankës]] është gjithashtu një shembull i tillë. Tempulli i famshëm i [[Tempulli i Tenavaramit|Tondesvaramit]] në Tenavarai dhe Tempulli i lashtë i [[Tempulli i Konesvaramit|Konesvaramit]] në Trinkomalit u patronizuan dhe u zhvilluan strukturalisht nga mbretërit pallava në shekullin e VII në [[Sri Lanka]].

Në kundërshtim me përshtypjen popullore rreth perandorisë pasuese Çola që eksperimentoi në ndërtimin e komplekseve të mëdhenj tempullor, ishte Dinastia Pallava që në fakt eksperimentoi jo vetëm në krijimin e tempujve të mëdhenj pasi filloi ndërtimin e tempujve shkëmborë pa përdorur llaç, tulla etj. Shembujt e shkëlqyer të këtyre tempujve janë Tempujt Thirupadagam dhe Thiruoragam që kanë imazhe 8.5 dhe 11 m të larta të zotit [[Vishnu]] në mishërimin e formave të tij Pandavadhuthar dhe Trivikraman. Në krahasim, Siva Lingamin në Tempujt mbretëror të [[Dinastia Çola|Dinastisë Çola]] në Thanxhavur dhe [[Gangaikonda Çolapurami|Gangaikonda Çolapuram]] janë 5.2 dhe 5.5 metra të lartë. Duke konsideruar se [[Tempulli Kançi Kailasanatha]] i ndërtuar nga Raxhasimha Pallava ishte frymëzimi për Tempullin Brihadisvara në Thanxhavur të Raxha Raxha Çolas, mund të përfundohet me siguri se sunduesit pallava ishin mes sunduesve të parë në [[India|Indi]] për të ndërtuar që ndërtuan si komplekse të mëdha tempullore ashtu dhe statuja shumë të mëdha hyjnish dhe idhujsh. Shumë tempuj të Shivës dhe Vishnut në Kanchi të ndërtuar nga sunduesit e mëdhenj Pallava dhe që përfshijnë [[Pança Rathat|Rathat]] dhe Relievin [[Zbritja e Gangut]] (të quajtur edhe Pendesa e Arxhunas) janë shembuj të pakrahasueshëm të [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi|Monumenteve të mbrojtur nga UNESCO në Indi]]. Brezi i vazhdueshëm i tempujve çola, pallava dhe pandija (bashkë me ata Adigaimanë pranë Karurit dhe Namakalit), ashtu si dhe trupi tempullor Sethupathi midis Pudukotait dhe Ramesvaramit, përfaqëson njëtrajtësisht [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Jugor]] të Indisë që tejkalon çdo formë tjetër arkitekture mbizotëruese midis rrafshirës së Dekanit dhe Kanijakumarit. E panevoshme të shtohet se në vendin Telugu stili ishte pak a shumë njëtrajtësisht sipas stilit Indiano-Jugor ose Dravidian të arkitekturës.

[[File:Five Rathas @ Mamallapuram.jpg|thumb|345px|Një nga pesë Rathat në Mahabalipuram ku paraqitet një pellg kushtuar Nandit]]
== Historia ==
Arkitektura Pallava mund të ndahet në dy faza – faza e skalitjes në shkëmb dhe faza strukturore. Faza e skalitjes në shkëmb zgjati nga viti [[610]] deri në vitin [[668]] dhe konsiston në dy grupe monumentesh – Grupi i Mahendras dhe Grupi i Mamallas. Grupi i Mahendras është emri i vendosur për monumentet e ndërtuara gjatë mbretërimit të Mahendravarmanit I ([[610]] – [[630]]). Monumentet e këtij grupi janë në mënyrë të pandryshueshme salla me kolona të skalitura nga faqet e malit. Këto salla ose [[mandapa]] me kolona ndjekin prototipin e [[Tempulli xhainist|tempujve xhainistë]] të kësaj periudhe. Shembujt më të mirë të Grupit të Mahendras janë Tempujt shpellorë në Mandagapatu, Pallavarami dhe [[Mamanduri]].
Grupi i dytë i monumenteve të skalitur në shkëmb i përket Grupit të Mamallas (nga viti [[630]] deri në vitin [[668]]). Gjatë kësaj periudhe përkrahë sallave me kolona ose [[Mandapa]]ve u ndërtuan faltoret e veçuara monolitike të quajtura ''ratha''. Disa nga shembujt më të mirë të këtij stili janë [[Pança Rathat]] dhe [[Zbritja e Gangut]] në Mahabalipuram.

Faza e dytë e Arkitekturës Pallava është faza strukturore kur u ndërtuan faltoret e veçuara me gurë dhe llaç të sjell për këtë qëllim. Monumentet e kësaj faze ndahen në dy grupe – Grupi i Raxhasimhas (nga viti [[690]] deri në vitin [[800]]) dhe Grupi i Nandivarmanit (nga viti [[800]] deri në vitin [[900]]). Grupi i Raxhasimhas përfshin tempujt e hershëm strukturorë të Arkitekturës Pallava, kur u zhvilluan mjaft  eksperimentime arkitekturore. Shembujt më të mirë të kësaj periudhe janë [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]] dhe [[Tempulli Kançi Kailasanathar]] në Kançipuram, të dy të ndërtuar nga Narasimhavarmani II, që ishte i njohur si Raxhasimha. Shembulli më i mirë i Grupit të monumenteve të Nandivarmanit është [[Tempulli Vaikunta Perumal]] në Kançipuram. Gjatë kësaj periudhe, Arkitektura Pallava arriti pjekurinë e plotë dhe ofroi modele sipas të cilave u ndërtuan [[Tempulli Brihadisvarar]] i Dinastisë Çola në Thanxhavur dhe [[Tempulli Brihadisvarar në Gangaikonda Çolapuram|Gangaikonda Çolapuram]] si dhe vepra të tjera arkitekturore të shquara.

==Arkitektura e skalitur në shkëmb==
===Mahabalipurami===
[[File:Mahabalipuram shore temple.JPG|thumb|left|339px|[[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]]]]
'''[[Grupi i monumenteve në Mahabalipuram]]''' është një kompleks monumentesh në distriktin e Kançipuramit në [[Tamil Nadu]]. Me afërsisht 40 shenjtërore, duke përfshirë relievin e Zbritjes së Gangut, [[Mahabalipurami]] është pjesë e Trashëgimisë Botërore të [[UNESCO]]-s që në vitin [[1984]].&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;/&gt; Këta monumente të periudhës Pallava përfshijnë: [[Pança Rathat]] me [[Dharmaraxha Ratha]]n, [[Arxhuna Ratha]]n, [[Bhima Ratha]]n, [[Draupadi Ratha]]n, [[Nakula Sahadeva Ratha]]n dhe [[Ganesha Ratha]]n; mjaft [[Tempujt shpellorë të Mahabalipuramit|tempuj shpellorë]] që përfshijnë [[Varaha Mandapa]]n, [[Krishna Mandapa]]n, [[Mahishasuramardini Mandapa]]n, [[Mandapa e Pesë Pandavëve]]; tempujt strukturorë bashkë me [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram|tempullin bregdetar]], [[Tempulli Olakanesvara|tempullin Olakanesvara]], [[Thirukadalmallai]]n si dhe [[Zbritja e Gangut|Zbritjen e Gangut]], një nga relievet më të mëdhenj në botë në qiell të hapur.&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/249/|title=Group of Monuments at Mahabalipuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=UNESCO.org|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Advisory&quot;&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf|title=Advisory body evaluation|lang=en|accessdate=23 tetor 2012|publisher=UNESCO.org}}&lt;/ref&gt; [[Mahabalipurami]] është i njohur për madhështinë e tij arkitekturore.

[[Mahabalipurami]] njihet edhe me emrat Mamallapuram, Mahamallapuram dhe Mavalipuram&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.art-and-archaeology.com/india/mamallapuram/mam01.html|title=Pancha Rathas, Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en}}&lt;/ref&gt; dhe është mbiquajtur &quot;vendi i shtatë pagodave&quot; nga lundruesit evropianë që zbarkuan në këtë breg pasi panë shtatë majat ose [[stupa (arkitekturë)|stupa]]t e tempujve hindu.&lt;ref name=&quot;Ayyar1982&quot;&gt;{{cite book|author=P.V. Jagadisa Ayyar|url=http://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&amp;pg=PA157|title=South Indian Shrines: Illustrated|year=1982|lang=en|isbn=978-81-206-0151-2|pages=157–}}&lt;/ref&gt;

Dokumentet përmendin se siti gjatë kohës së Periplusit ([[shekulli I|shekulli i I i e.s.]]) dhe Ptolemeut (viti [[140]] i e.s.) ishte një port. U bë qytet i shquar në [[shekulli VII|shekullin e VII]] nga mbretërit pallava që sundonin jugun e Madrasit (tashmë të njohur si [[Çenai]]) që ishte një qendër e tregëtisë detare. Në periudhat pasuese u bë më i famshëm për tempujt e tij shkëmbor dhe shpellat si dhe tempujt strukturorë të ndërtuar midis viteve [[630]] dhe [[728]] të e.s..&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sites&quot;&gt;{{Cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp|title=World Heritage Sites – Mahabalipuram, Group of Monuments Mahabalipuram (1984), Tamil Nadu|lang=en|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt;
Gjatë [[shekulli VII|shekullit të VII]] aktiviteti i ndërtimit të tempujve shënoi fillimin e arkitekturës shkëmbore në Indinë jugore si pjesë e stilit arkitekturor dravidian. Disa nga monumentet e ndërtuar gjatë kësaj periudhe janë: [[Pança Rathat]] shkëmbore (pesë Rathat) ose karrot, relievet në qiell të hapur të njohura si [[Zbritja e Gangut]], shpella e skalitura shkëmbore si Govardhanadhari, Mahishasuramardini dhe tempulli Xhala-Sajana Perumal, të gjitha të atribuara Mamallës.&lt;ref name=&quot;Sites&quot; /&gt;

[[File:Bhima and Dharmaraja temples.jpg|thumb|372px|Rathat e Bhimës dhe Dharma Raxhës]]
Monumentet unike në Mahabalipuram paraqesin një shkrirje fetare, kulturore dhe legjendash të gjitha të lidhura me panteonin hindu.&lt;ref name=&quot;BruynBain2010&quot;/&gt; Të gjithë këta monumente të gjendur në brigjet e [[Gjiri i Bengalit|Gjirit të Bengalit]] janë në stilin ekskluziv të [[Arkitektura dravidiane|arkitekturës dravidiane]], duke përthithur artin dhe kulturën e Tamil Nadusë. Monumentet janë: [[Mandapa]], të quajtura edhe tempuj shpellorë; Ratha, ose karro; relievi shkëmbor në qiell të hapur që paraqet pendimin e Arxhunës ndaj Shivës për të marr armën Pashupata; dhe tempujt strukturorë.&lt;ref name=&quot;Nagasëamy2010&quot;&gt;{{cite book|author=R. Nagaswamy|url=http://books.google.com/books?id=oHY5YgEACAAJ|title=Mahabalipuram (Mamallapuram)|year=2010|lang=en|isbn=978-0-19-807127-3}}&lt;/ref&gt; Arkitektura e tempujve të skalitur në shkëmb, veçanërisht rathat, u bënë model për stilin arkitekturor të tempujve të Indisë së jugut në periudhat pasuese.&lt;ref name=&quot;Brit&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/t/019pho0000472s1u00027000.html|title=The Rathas, monolithic Mamallapuram|lang=en|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; Veçoritë arkitekturore, veçanërisht të skulpturave u adoptuan gjerësisht në Indinë e jugut dhe në ndërtimin e tempujve në [[Kamboxhia]], Anam dhe [[Xhava]].&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;/&gt; Pasardhësit e skulptorëve të këtyre tempujve janë artizanë aktivë dhe të përfshirë në kulturën bashkëkohore të qytetit të Mahabalipuramit.&lt;ref name=&quot;BruynBain2010&quot;&gt;{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|url=http://books.google.com/books?id=qG-9cwHOcCIC&amp;pg=PA333|title=Frommer's India|year=2010|lang=en|isbn=978-0-470-64580-2|pages=333–}}&lt;/ref&gt;

;Tempujt Ratha
[[File:Varaha-Caves-Mahabalipuram-2.JPG|thumb|327px|Relieve nga muret e tempullit shpellor Varaha]]
[[Pança Rathat]] janë tempuj të skalitur në formën e karrove. Këto janë pesë struktura monolitike të skaltitura shkëmb dioriti ose graniti që shfaqen mbi plazhin ranor dhe duken si karro në një tablo ose procesion.&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;/&gt; Pesë Rathat, të njohura gjithashtu si Pandava Rathat (Pandavat ishin pesë vëllezër dhe me gruan e tyre të përbashkët Draupadi bëjnë pjesë në eposin indian [[Mahabharata]]) të datuara në shekullin e VII gjatë mbretërimit të Dinastisë Pallava përfshijnë [[Dharmaraxha Ratha]]n, [[Bhima Ratha]]n, [[Arxhuna Ratha]]n, [[Nakula Sahadeva Ratha]]n dhe [[Draupadi Ratha]]n. Ato janë të skalitura nga një shkëmb i vetëm, por me projekte të ndryshme. Ato nuk u përfunduan plotësisht dhe kështu që në asnjë nga tempujt nuk janë kryer oferta fetare.&lt;ref name=&quot;Sites&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Brit&quot; /&gt; Përveç këtyre pesë rathave është edhe një tjetër ratha që u ndërtua në fund të [[shekulli VII|shekullit të VII]] e njohur si [[Ganesha Ratha]]. Datimi i kësaj rathe është bazuar në një mbishkrjim të emrit Parameshvaravarman I, i cili ishte nipi i Mahamallës.&lt;ref name=&quot;Ganesh&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/g/019pho000000027u00066000.html|title=Ganesha ratha, Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;monolith&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/g/019pho0000472s1u00028000.html|title=Ganesh Temple, monolith Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;

;Shpellat e skalitura në shkëmb
Mandapat ose shpellat e skalitura në shkëmb janë shenjtore ose tempuj të mbuluar me relieve. Periudha më e hershme e përdorimit të shpellave si tempuj haset në periudhat budiste dhe xhainiste kur këto u gërmuan dhe pastaj u skalitën në shkëmb me dalta dhe çekiçë hekuri. Nga njëmbëdhjetë mandapat ose shpellat e para në Mahabalipuram, më të shquarat janë [[Varaha Mandapa]], [[Krishna Mandapa]], [[Mandapa e Pesë Pandavëve]], [[Mahishasuramardini Mandapa]] dhe [[Shpella Tigër në Saluvankupam|Shpella Tigër]];&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Michell1977&quot;&gt;{{cite book|author=George Michell|url=http://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;pg=PA81|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|lang=en|year=1977|isbn=978-0-226-53230-1|pages=81–}}&lt;/ref&gt; të skalitura dhe të dekoruara me panele në stilin Mamalla gjatë periudhës Pallava në [[shekulli VII|shekullin e VII]], ku Tempujt shpellorë Adirançanda janë datuar në periudhën Mahendraverman të shekullit të VII. Mbetjet e dukshme në shpella tregojnë se ato ishin gjithashtu të suvatuara dhe të pikturuara kur u ndërtuan.&lt;ref name=&quot;Sites&quot;/&gt; Një nga relievet më mbresëlënës të skalitur në muret e shpellave është ai i hyjneshës [[Durga]] (një formë e hyjneshës [[Shakti]]), që vret Mahishasuran, demoni me kokë bualli. Ky panel me relieve në shpellën e tempullit Mahsisuramardhini është konsideruar një kryevepër e artit indian.&lt;ref name=&quot;Durga&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/d/019pho0000472s1u00025000.html|title=Durga Temple, Mahishasuramardini Cave Temple, Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; Shumë nga shpellat e periudhës Pallava kanë mbetur të papërfunduara.

[[File:Descent of the Ganges 01.jpg|thumb|right|428px|Relievet shkëmbore të Zbritjes së Gangut]]
;Relievet shkëmbore
Relievet shkëmbore janë skalitur në shkëmbinjtë ose në popla të veçanta guri. Relievi më i famshëm shkëmbor që shihet në Mahablipuram quhet [[Zbritja e Gangut]] (gjithashtu i njohur edhe si ''Pendimi i Arxhunës'' ose ''Pendimi i Bhagirathës''), që është përmendur edhe si relievi shkëmbor më i madh në botë në qiell të hapur.&lt;ref name=&quot;Unesco&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sites&quot;/&gt; Ky reliev është skalitur në dy popla (gurë gjigandë) të mëdha 27 m të gjatë dhe 9 m të lartë me paraqitje të panumërta lavdëruese nga episodet e [[mitologjia hindu|mitologjisë hindu]].&lt;ref name=&quot;Animal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/a/019pho0000807s1u00020000.html|title=Animals crowding in to admire Arjuna performing Penance Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en|archive-date=19 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230619202120/https://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/a/019pho0000807s1u00020000.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Këto i përkasin fillimit ose mesit të [[shekulli VII|shekullit të VII]] në popla gjigande [[graniti]] dhe konsiderohen nga hindutë si &quot;një nga mrekullitë e artit skulpturor indian&quot;.&lt;ref name=&quot;Hindu&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2425/stories/20080104242506600.htm|title=Mamallapuram|accessdate=30 dhjetor 2012|publisher=Frontline: from the publishers of The Hindu|lang=en}}&lt;/ref&gt;

===Vende të tjera===
;Mahendravadi {{coord|12|59|30|N|79|32|0|E|display=inline}}
[[File:India Tamil Nadu Mahendravadi near Kanchipuram.JPG|thumb|left|337px|Tempull i skalitur në shkëmb nga Mahendra Varmani I]]
'''[[Mahendravadi]]''' është një fshat në talukun Arakonam në [[Tamil Nadu]]. Sipas sitit ''Indian Indians'', për sa i përket historisë së fshatit: &quot;Mahendravadi ia detyron zanafillën e tij mbretit pallava, Mahendra Varmani I ([[580]]–[[630]] i e.s.). Sipas një mbishkrimi në shkrimin pallava ''grantha'', ky tempull shpellor u gërmua nga Gunabhara në bregun e një ujëmbledhësi të madh të quajtur Mahendra thataka në qytetin e Mahendrapuras. Tempulli shpellor është formuar nga skalitja e një pople të madhe shkëmbore që qëndronte e veçuar. Tani [[Garbhagriha]] e tempullit ka një imazh të Narasimhas&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaandindians.com/tamilnadu/vellore/vellore_temple.php|title=Vellore Temple|lang=en|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213302/http://www.indiaandindians.com/tamilnadu/vellore/vellore_temple.php}}&lt;/ref&gt;
Kontributi i Dinastisë Pallava për zhvillimin kulturor ishte mjaft domethënës. Ajo fitoi famë nëpërmjet zhvillimit të Artit dhe Arkitekturës së tyre. Edhe sot, tempujt dhe skulpturat e tyre dëshmojnë për arritjet kulturore të saj.

[[File:V0003.JPG|thumb|307px|Monumente historike ne liqen]]
Ky fshat u themelua nga mbreti Mahendra Varmani I që sundonte mbretërinë e madhe Pallava. Më vonë, djali i tij Narasimha Varmani I erdhi në pushtet dhe u përqëndrua më shumë te [[Mahabalipurami|Mamallapurami]]. Fshati ka një histori prej 1,700 vjetësh dhe dëshmitë e skulpturave dhe tempujve shpellorë të Mahendravarmanit janë akoma të shquara.
Një tempull shumë i lashtë shpellor (një tempull i monolitik i skalitur në shkëmb) është nën kontrollin e 'Archeologic Survey of India' (ASI). Mirëmbajtja është shqetësimi kryesor me tempujt e skalitur në shkëmb për shkak të përqëndrimit të kufizuar nga ASI.

[[File:V0005.JPG|thumb|left|309px|Monumente pranë Tempullit Vinaxhagar]]
Rruga Brahmanan tregon dëshmi të një sistemi shumë të vjetër të kulturës së shtëpive si dhe të adhurimit të Lakshmi Narajanit dhe Shivës. Në fshat ndodhen dy tempuj të vjetër, përkatësisht tempulli i Shivës dhe tempulli i Lakshmi Narajananit, që përcaktojnë dhe historinë e fshatit. Besohet se tempujt i përkasin historisë së vjetër Pallava. Tempulli i Lakshmi Narajananit ka statujat më të vjetra dhe çdo dhjetor zhvillohet një festë.
Tempulli pranë liqenit është shumë tërheqës për besimtarët e fshatit dhe në fshatrat e qytetet e tjerë përreth tij, ku shumë njerëz vijnë dhe adhurojnë hyjneshën e quajtur &quot;Madhuvathamani&quot; (ose &quot;Madhagu Katha Aman&quot;) që do të thotë &quot;Hyjnia e liqenit ujëmbledhës&quot;. Në fshat ekzistojnë tempuj historikë disa shekullorë të Shivës dhe Vishnut, që përbëjnë trashëgimi të rëndësishme kulturore.
Qyteti më i afërt është Nemili. Turistët mund ta vizitojnë qytetin për tempullin e famshëm të Virabhatra Svamit, tempullin e Shivës dhe Tempujt Poniamanë.

[[File:Mamandur rock cut caves 5.JPG|thumb|318px|Shpellat e skalitura në shkëmb të Mamandurit]]
;Mamanduri {{Coord|12.74|N|79.66|E|display=inline}}
'''[[Mamanduri]]''' është një fshat në distriktin Tiruvanamalai të shtetit indian [[Tamil Nadu]]. Gjendet në rrugën [[Kançipurami|Kançipuram]] - [[Vandavasi]], pranë Dusit. Është i njohur për tempujt [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|shpellorë të skalitur në shkëmb]] të [[shekulli VII|shekullit të VII]], që janë [[Lista e Monumenteve të Rëndësisë Kombëtare në qarkun e Çenait|monumente të rëndësisë kombëtare]] të shpallur nga 'Archaeological Survey of India' (ASI).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_tamilnadu.asp|title=Alphabetical List of Monuments - Tamil Nadu|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en|accessdate=9 mars 2014|quote=S. No. 200 — shpellat e skalitura në shkëmb, skulpturat dhe mbishkrimet në Mamandur}}&lt;/ref&gt;

Mbishkrimet në [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb|tempujt e skalitur në shkëmb]], ia atribuojnë tempujt mbretit pallava të [[shekulli VII|shekullit të VII]], Mahendravarmani I.&lt;ref name=&quot;Jouveau-Dubreuil1917&quot;&gt;{{cite book|author=Gabriel Jouveau-Dubreuil|title=The Pallavas|url=http://books.google.com/books?id=6o9XCT3XiaMC&amp;pg=PA39|lang=en|year=1917|isbn=978-81-206-0574-9|pages=39–}}&lt;/ref&gt; Narasimha është hyjnia kryesore e shpellës I,&lt;ref name=&quot;Ramasëami1989&quot;&gt;{{cite book|author=N.S. Ramaswami|title=2000 Years of Mamallapuram: Text|url=http://books.google.com/books?id=DiJuAAAAMAAJ|lang=en|year=1989|page=201}}&lt;/ref&gt; ndërsa shpella II në kompleks është e njohur nga mbishkrimet e vona si Shpella Shaiva Rudravalisvaram.&lt;ref name=&quot;Srinivasan1964&quot;&gt;{{cite book|author=K.R. Srinivasan|title=Cave-temples of the Pallavas|url=http://books.google.com/books?id=ZNdOAAAAYAAJ|lang=en|year=1964|page=37}}&lt;/ref&gt;

Shpellat janë të vendosura në brigjet e lumit Palar. Një ujëmbledhës i emërtuar ''Çitramegha tataka'',&lt;ref name=&quot;BhattacharyyaSengupta1991&quot;&gt;{{cite book|author1=Asoke Kumar Bhattacharyya|author2=Pradip Kumar Sengupta|title=Foundations of Indian Musicology: Perspectives in the Philosophy of Art and Culture|url=http://books.google.com/books?id=JMjpz-lAm0sC&amp;pg=PA105|lang=en|date=1 janar 1991|isbn=978-81-7017-273-4|pages=105–}}&lt;/ref&gt; gjithashtu i njohur si ujëmbledhësi Dusi-Mamandur gjendet mbrapa shpellave, që besohet se është ndërtuar nga Mahendravarmani I.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2011/03/18/stories/2011031850130300.htm|title=Back to its grandeur|work=The Hindu|date=18 mars 2011|lang=en|accessdate=11 mars 2014|archive-date=25 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110325073206/http://www.hindu.com/fr/2011/03/18/stories/2011031850130300.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Shpellat përmbajnë mbishkrime tamile Brahmi dhe piktura shpellore.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2013/08/11/mon07.asp|title=The impact of paintings on dance|work=Sunday Observer|lang=en|date=11 gusht 2013|accessdate=11 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20130816155509/http://www.sundayobserver.lk/2013/08/11/mon07.asp|archive-date=16 gusht 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Pundarikakshan Perumal {{coord|10.96|N|78.67|E|display=inline}}
[[File:tiruvellarai3.jpg|thumb|left|264px|Një nga kullat e portikëve të brendshëm të tempullit me mure drejtkëndore përreth]]
'''[[Tempulli Pundarikakshan Perumal]]''' ose '''Tempulli i Thiruvellarait''' në Thiruvellarai, një fshat në rrethinat e [[Tiruçirapalli]]t në [[Tamil Nadu]], është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] kushtuar adhurimit të [[Vishnu]]t. I ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]], është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet si Pundarikakshani dhe bashkëshortja e tij [[Lakshmi]] si Pankaxhavalli.
[[Tempulli Pundarikakshan Perumal]] mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]], siç tregohet nga tre mbishkrimet në dy shpellat e tij të skalitura në shkëmb. Ky tempull është më i vjetër se [[Tempulli Ranganathasvami në Srirangam|Tempulli i Srirangamit]]. Ai ka tre mbishkrime në dy shpellat e tij të skalitura në shkëmb, dy prej të cilëve që datojnë nga periudha e Nandivarmanit II ([[732]]–[[796]]) dhe një nga ajo e Dantivarmanit ([[796]]–[[847]]). Ndërtimi i tempullit me gjasa u përfundua gjatë mbretërimit të Dantivarmanit.&lt;ref name=&quot;temple&quot;&gt;{{cite journal|title=Thiruvellarai|journal=Thirukoyil magazine|publisher=Hindu Religious And Endowment Board Tamil Nadu|lang=en|volume=55|series=02|year=2013|url=http://www.thirukoilmagazine.tnhrce.in/online_magazine.html|pages=10-1|first=S.|last=Venkatraman|access-date=7 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185946/http://www.thirukoilmagazine.tnhrce.in/online_magazine.html|archive-date=29 tetor 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindu3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;India 1903, p. 63&quot;&gt;{{cite book|title=Epigraphy|publisher=Archaeological Survey of India, Southern Circle|lang=en|year=1903|page=63}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Verma94&quot;&gt;{{cite book|author=Archana Verma|title=Temple imagery from early mediaeval peninsular India|lang=en|year=2012|page=94}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;T.&quot;&gt;{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|pages=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/110 110]-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Madras (India: State)&quot;/&gt; Ai përmban gjithashtu paraqitje skulpturore të Narasimhas dhe Varahas, dy nga dhjetë avatarët e Vishnut në Artin Pallava.

Një mur [[graniti]] rrethon tempullin, duke përfshirë të gjitha faltoret dhe gjashtë nga shtatë pellgjet e tij me ujë. ''[[gopurami|Raxhagopurami]]'', kulla e portikut të tempullit është e pambaruar. Një ujëmbledhës tempullor në formë ''svastike'' i ndërtuar në vitin [[800]] nga Kamban Araijani gjatë mbretërimit të Dantivarmanit është jashtë kompleksit tempullor. Mbretërit vixhajanagara dhe Najakë porositën pikturat e mureve të faltores së Pudarikakshanit, disa prej të cilave janë akoma të pranishme.

[[File:tiruvellarai8.jpg|309px|thumb|Kullë e pa mabaruar e portikut hyrës në kompleks]]
Ndikimi i azhvarëve, shenjtëve vaishnavitë të [[shekulli VII|shekujve të VII]]-[[shekulli IX|IX]] ndihmoi në përhapjen e [[Vaishnavizmi]]t në një shtrirje më të madhe mes publikut dhe mbretërve pallava, që u bënë padronë përkrahës të tempujve.&lt;ref&gt;{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|page=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/127 127]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Pallavas|first=Gabriel|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|lang=en|isbn=81-206-0574-8|url=http://books.google.com/books?id=6o9XCT3XiaMC&amp;pg=PA76|page=76}}&lt;/ref&gt;

Një mbishkrim çola tregon përkrahjen për faltoret e [[Krishna|Krishnës]] (një avatar i [[Vishnu]]t) dhe bashkëshorten e tij Rukmini brenda tempullit nga mbreti Parakesarivarman ([[907]]-[[955]]).&lt;ref name=&quot;T.&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Epigraphy|publisher=Archaeological Survey of India, Southern Circle|lang=en|year=1903|page=70}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Fluid Signs: Being a Person the Tamil Way|last=Daniel|first=Val|url=http://books.google.com/books?id=KwZatzse3CsC&amp;pg=PA139|year=1984|lang=en|isbn=9780520061675|pages=139-40}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=South-Indian inscriptions, Volumes 9–10|last=Hultzsch|first=Eugen|page=298|url=http://books.google.com/books?id=MlpBAQAAIAAJ&amp;pg=PA298|lang=en|year=1890}}&lt;/ref&gt; Tempulli pësoi shtesa të mëvonshme nga Dinastia pasuese Çola, Pandja e vonë, Hojsala dhe ajo Vixhajanagara.&lt;ref name=&quot;hindu3&quot;&gt;{{cite news|title=Tamil inscriptions found near Tiruvellarai temple|newspaper=The Hindu|lang=en|date=24 gusht 2008|accessdate=4 mars 2013|location=[[Tiruçi]]|url=http://www.hindu.com/2008/08/24/stories/2008082454970500.htm|last=Subramanian|first=T.S.|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193122/http://www.hindu.com/2008/08/24/stories/2008082454970500.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Tempulli pësoi dëmtime të mëdha gjatë një përmbytjeje dhe u riparua nga një tregtar rreth viteve [[1262]]–[[1263|63]].&lt;ref name=&quot;hindu3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;India 1903, p. 63&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Verma94&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;T.&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madras (India: State)&quot;/&gt;

[[File:Tiruvellarai tank.jpg|thumb|left|Depozita në formë svastike, me hyrje të shkallëzuara në të katër krahët, e ndërtuar në vitin 800]]
Faltorja e Pundarikakshanit është ndërtuar mbi një kodër artificiale 15 metra të lartë.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Essays on Indian History and Culture|page=56|url=http://books.google.com/books?id=2jMg8K5dPZUC&amp;pg=PA56|first=H.V.|last=Sreenivasa Murthy|lang=en|year=1990|isbn=9788170992110}}&lt;/ref&gt; Kompleksi ka dy hyrje të shkallëzuara për në shenjtërore, Utharajana Vaasali dhe Dhakshanajana Vaasali, secila e hapur për një periudhë prej gjashtë muajsh. Dy portat e tempullit besohet se përfaqësojnë ciklin e vazhdueshëm të hyrjes në jetë dhe daljes prej saj. Bashkëshortja e Pundarikakshanit, Shenbagavalli, (e quajtur gjithashtu &quot;Peri Piratijaar Lakshmi Devi&quot;) ka një faltore të veçantë.

Muret drejtkëndore përreth tempullit përfshijnë të teta faltoret dhe gjashtë nga shtatë pellgjet me ujë të lidhur me tempullin. Përkrahë faltores kryesore për Pundarikakshanin dhe Pangajavallin, tempulli ka faltore për azhvarët, Garudën, Ramanuxharin dhe Ujakondarin. Shtatë pellgjet me ujë janë Divja Thirthami, Kanda Kshri Thirthami, Çakara Thirthami, Pushkala Thirthami, Padma Thirthami dhe Varaaha Manikarnika Thirthami. ''[[Vimana]]'' (strukturë kulle mbi shenjtëroren e tempullit) quhet Vimalaakruthi Vimaana.&lt;ref name=&quot;temple&quot;/&gt; Në kolonat e tempullit ka paraqitje të ndryshme skulpturore të Krishnës, në më të shquarën prej të cilave është paraqitur duke kërcyer mbi një vazo.&lt;ref name=&quot;T.&quot;/&gt; Mbretërit vixhajanagara dhe Najakë porositën pikturat e Krishnës në muret e jashtme të faltores së Pundarikakshanin; ato kanë etiketa të qarta në gjuhën telugu.&lt;ref&gt;{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: History, Art, and Traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|pages=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/108 108]-9}}&lt;/ref&gt; Pikturat me disa prej temave popullore nga eposi ''[[Ramajana]]'' në tempull u porositën gjishtashtu nga mbretërit Najakë.&lt;ref name=&quot;epic&quot;&gt;{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference|pages=85-7|url=https://books.google.com/books?id=EVnK3q48dL0C&amp;pg=PA86|first1=K. V.|last1=Raman|first2=T.|last2=Padmaja|isbn=9789068317015|lang=en|date=1 janar 1995}}&lt;/ref&gt;

''[[Gopurami|Raxhagopurami]]'', kulla kryesore hyrëse, është një strukturë e papërfunduar.&lt;ref name=&quot;Madras (India: State)&quot;&gt;{{cite book|title=Madras district gazetteers|volume=1|last=Madras (India State)|url=http://books.google.com/books?id=QztuAAAAMAAJ&amp;pg=PA325|page=325|publisher=Superintendent, Government Press|lang=en|year=1907}}&lt;/ref&gt; Një ujëmbledhës tempullor në formë svastike i ndërtuar gjatë vitit [[800]] është i pranishëm në këndin jug-perëndimor të rrugës përreth tempullit. Tempulli ka katër portikë të shkallëzuar, që kanë secili nga 51 shkallë. Depozita besohet se është ndërtuar nga Kamban Araijani gjatë mbretërimit të Dantivarmanit. Kompleksi tempullor shtrihet në një hapësirë prej 2.62 hektarësh, ndërsa depozita shtrihet në një sipërfaqe prej 0.1256 hektarësh.&lt;ref name=&quot;temple&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Arch&quot;&gt;{{cite web|title=Swastik Well, Tiruvellarai|url=http://www.tnarch.gov.in/cons/tank/tank2.htm|publisher=Department of Archaeology, Government of Tamil Nadu|lang=en|accessdate=7 korrik 2013|archive-date=1 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701163919/http://www.tnarch.gov.in/cons/tank/tank2.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hinduBalaganessin2&quot;&gt;{{cite news|title=Pallava-built tank plagued by vandalism at Tiruvellarai|newspaper=The Hindu|date=17 maj 2008|first=M.|last=Balaganessin|lang=en|accessdate=4 mars 2013|location=Tiruçi|url=http://www.hindu.com/2008/05/17/stories/2008051754240600.htm|archive-date=20 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080520052836/http://www.hindu.com/2008/05/17/stories/2008051754240600.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Një studim arkeologjik në vitin [[2010]] tregoi se planimetria e shpellave të skalitura në shkëmb në tempull është e ngjashme me atë të [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|tempujve të skalitur në shkëmb]] si [[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]] dhe tempulli shpellor Peçipalai. Shpellat e papërfunduara në tempull, bashkë me tempujt e shpellave të poshtme në [[Tiruçirapalli]] dhe Tiruparankunram, kanë secila nga një faltore për Shivën në lindje dhe Vishnun në perëndim, të ndara nga një gji qendror midis tyre.&lt;ref name=&quot;hindu4&quot;&gt;{{cite news|title=Study uncovers interesting details of cave temple architecture|newspaper=The Hindu|date=27 tetor 2010|accessdate=4 mars 2013|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/study-uncovers-interesting-details-of-cave-temple-architecture/article852218.ece|lang=en}}&lt;/ref&gt;
Skulpturat në kolonat e tempullit tregojnë praktikën më të hershme të adhurimit të Krishnës në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;T91&quot;&gt;{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|page=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/91 91]}}&lt;/ref&gt;

Sipas legjendave hindu, tetëmbëdhjetë shkallët në tempull përfaqësojnë tetëmbëdhjetë kapitujt e veprës ''[[Bhagavad Gita]]'' ndërsa katër shkallët e fundit përfaqësojnë katër ''[[Vedat]]'', tekstet e shenjta hindu. Tingulli i bërë përballë disa prej kolonave të mëdha të tij jehon përreth gjithë tempullit. Disa prej vargjeve të shenjta janë recituar më shumë se një herë përballë këtyre kolonave gjatë adhurimit.&lt;ref name=&quot;temple&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ayyar533&quot;&gt;{{Cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&amp;pg=PA533|lang=en|page=533}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dinamalar-Pundarikakshan&quot;&gt;{{cite web|title=Sri Pundarikakshan Perumal temple|lang=en|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=182|publisher=Dinamalar|accessdate=4 maj 2013}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tiruchirapalli Rock Fort.jpg|thumb|396px|Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]]
;Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit {{coord|10|49|43|N|78|41|49|E|display=inline}}
'''[[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]]''' ose '''Fortesa shkëmbore e Triçinopolit''' është një fortifikim historik dhe kompleks tempullor i ndërtuar mbi një shkëmb të lashtë. Gjendet në qytetin e [[Tiruçirapalli]]t në [[Tamil Nadu]] e ndërtuar mbi një shkëmb 83 metra të lartë&lt;ref name=&quot;India&quot;&gt;{{cite book|author1=Sarina Singh|author2=Joe Bindloss|author3=Paul Clammer|author4=Janine Eberle|author5=Paul Harding|author6=Abigail Hole|author7=Patrick Horton|author8=Amy Karafin|author9=Matt Phillips|author10=Simon Richmond|author11=Martin Robinson|title=Lonely Planet Guide of India|publisher=Lonely Planet Publications Limited|edition=11|date=23 shtator 2005|lang=en|id=ISBN-10 1740596943, ISBN-13 978-1740596947}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;historyjournalp119&quot;&gt;{{cite journal|journal=Journal of Indian History|volume=59|year=1981|title=A Historical Sketch of Trichinopoly Rock Fort|first=T.|last=Sundararaj|lang=en|page=119}}&lt;/ref&gt; që mund të datoi mbi një miliard vjet më parë. Shkëmbi konsiston në një grup shkëmbinjsh monolitikë që bujtin shumë tempuj shpellorë të skalitur në shkëmb. Fillimisht të ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]], më vonë u rikonstruktuan dhe modeluan nga Dinastia Madurai Najak dhe sunduesit vixhajanagara.&lt;ref name=&quot;Nuvena&quot;&gt;{{cite news|last=Rajendran|first=Nuvena|title=Trichy, rich in heritage and history|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-11-14/travel/32684563_1_srirangam-temple-cauvery-bridge-trichy|lang=en|accessdate=3 tetor 2013|newspaper=The Times of India|date=14 nëntor 2013|archive-date=3 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203011150/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-11-14/travel/32684563_1_srirangam-temple-cauvery-bridge-trichy|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Kompleksi kryesor në tempull mendohet se u ndërtua gjatë [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] nga Perandoria Pandjane.&lt;ref name=&quot;Knapp&quot;/&gt;

[[File:Thayumanavar shrine.jpg|thumb|left|280px|Kulla e [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore|Tempullit të Thajumanavarit në Fortesën shkëmbore të Tiruçirapallit]]]]
Në fortesë ndodhen mjaft [[Tempulli hindu|tempuj hindu]], [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore]], [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore]] dhe disa tempuj shpellorë. Tërheqje të tjera turistike vendore përfshijnë Tempullin e famshëm të Ganeshës nga periudha Pallava dhe [[Fortesa e Tiruçirapallit|fortesa e periudhës Madurai Najak]]. Fortesa shkëmbore është simboli më i shquar i qytetit të [[Tiruçirapalli]]t.&lt;ref&gt;{{cite book|title=India Through the Ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/185|last=Gopal|first=Madan|year=1990|page=185|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|lang=en}}&lt;/ref&gt;
[[Tiruçirapalli]] ishte pjesë e mbretërisë Çola dhe bujtëte një numër tempujsh dhe fortesash të skalitura mjeshtërisht, qendra e të cilit është Tempulli i Fortesës shkëmbore.&lt;ref name=&quot;thehindu_20010422&quot;&gt;{{cite news|title=Poetry in stone|newspaper=The Hindu|url=http://www.hindu.com/2001/04/22/stories/1322049n.htm|date=22 prill 2001|lang=en|accessdate=6 dhjetor 2011|archive-date=16 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016083522/http://www.hindu.com/2001/04/22/stories/1322049n.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]];&lt;ref&gt;{{cite book|author=Oppi Untracht|title=Traditional Jewelry of India|id=ISBN-10 0810938863, ISBN-13 9780810938861|publisher=Harry N. Abrams|lang=en|year=1997|page=389}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thayumanavar (2).jpg|thumb|327px|Faltorja e Matuvar Kuzhalamait]]
Ndërtimi i fortesës fillon që nga viti [[580]] me Dinastinë Pallava dhe vazhdon me plotësime dhe shtesa nga dinastitë e mëvonshme. Struktura më e vjetër në fortesë është një tempull shpellor i ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në vitin 580. Gjatë pjesës së parë të [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], rajoni ra nën kontrollin e Madurai Najakëve, që ishin guvernatorët e mëparshëm të Perandorisë Vixhajanagara. Megjithatë, qe nën sundimin e tyre që [[Tiruçirapalli]] lulëzoi duke u bërë qyteti që është sot. Madurai Najakët ndërtuan ujëmbledhësin e Tempullit të Fortesës shkëmbore bashkë me mure të rëndësishme të themeleve, duke e bërë qytetin një qytet tregtar dhe më vonë kryeqytetin e tyre.
Pallati i fortesës qe dëshmitar po ashtu i zhvendosjes së pushtetit nga mbretëresha Minakshi te Çanda Sahibi, pasi ai sundoi në aleancë me mbretërinë e Francës. Fortesa është një prej destinacioneve të shquara turistike në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;ASI Trichy&quot;&gt;{{cite web|title=List of Monuments and Sites: Trichy sub circle|url=http://www.asichennai.gov.in/trichy_sub_circle.html|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en|accessdate=30 nëntor 2013}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thayumanavar (2).jpg|thumb|left|327px|Pamje e Tempullit të Thajamanavarit në fortesën shkëmbore]]
Në fundin e shekullit të XVIII, qyteti u kthye në mënyrë të qëndrueshme në një qytet kazermë dhe porta e fortesës u bë e njohur si porta kryesore e rojës. Robert Clive, kur ishte në [[Tiruçirapalli]], jetoi pranë depozitës së fortesës.
Fortesa është ndërtuar në Stilet Pallava, [[Arkitektura Çola|Çola]] dhe Madurai Najake të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]]. Sistemi i saj strukturor është një përzierje e [[Arkitektura Indo-Saraçene|Arkitekturës Indo-Saraçene]] dhe asaj Dravidiane.
Siç sugjeron emri, Tempulli i fortesës shkëmbore gjendet në një lartësi prej 83 metrash në shkëmb. Ky tempull u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], por më vonë pozicioni u fortifikua dhe dizajnua nga Najakët duke përdorur pozicionin e tij të fortifikuar natyror. Tempulli arrihet nëpërmjet ngjitjes së 344 shkallëve të skalitura në shkëmb deri në majë të tij.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rockfort Temple|url=https://www.trichycorporation.gov.in/cityvisit.php#menu|publisher=Tiruchirapalli Municipal Corporation|lang=en|accessdate=1 janar 2014|archive-date=20 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120180952/http://www.trichycorporation.gov.in/cityvisit.php#menu|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Tempujt shpellorë të skalitur në shkëmb të Fortesës shkëmbore, bashkë me Portikun dhe Tempullin Erumbisvarar, janë listuar si [[Lista e Monumenteve të Rëndësisë Kombëtare në Tamil Nadu|monumente të rëndësisë kombëtare]] nga 'Archaeological Survey of India' (ASI).&lt;ref&gt;{{cite web|title=Alphabetical List of Monuments – Tamil Nadu|url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_tamilnadu.asp|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en|accessdate=3 tetor 2013}}&lt;/ref&gt; Kompleksi tempullor në fortesë bujt këtë grup tempujsh:

[[File:Rockfort -2.JPG|thumb|296px|[[Gopurami]] i Tempullit Uçi Pillajar]]
* Tempulli Manika Vinajakar në fundin e kodrës, kushtuar Ganeshës.
* Taajumaanavar Kojil Shivastalami, një tempull i skalitur në shkëmb kushtuar një shenjti të periudhës Najaka, Taajumaanavarit. Mathrubuthesvarari, kushtuar Shivës, ka një lingam që ësthë një e dalë nga vetë shkëmbi. Arrihet nëpërjet një palë shkallëve gjatë rrugës për te [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore|Tempulli Uçi Pillajar]].
* [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore|Tempulli Uçi Pillajar]] i quajtur edhe '''Koili Uçi Pillajar''' apo '''Kovili Uçi Pillajar''' në fortesën shkëmbore (në gjuhën tamile: உச்சிப் பிள்ளையார் கோயில்) është ndërtuar në majë të kodrës në [[shekulli VII|shekullin e VII]], kushtuar hyjnisë Ganesha.&lt;ref name=&quot;India&quot;/&gt; Ai gjendet në majën e ''[[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit|Fortesës shkëmbore të Tiruçirapallit]]''.

[[File:Trichy 057.jpg|thumb|left|309px|Pamje e tempullit në majë të shkëmbit]]
Tempulli i fortesës shkëmbore qëndron në lartësinë 83 metra në majë të shkëmbit. Ai është me natyrë mistike me një [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|arkitekturë shkëmbore]] që të fut frikën. Tempulli i Ganeshës është shumë më i vogël me një hyrje nëpërmjet shkallëve të skalitura në shkëmb dhe që ofron një pamje mahnitëse të qytetit të [[Tiruçirapalli]]t, [[Srirangami]]t dhe lumenjve Kaveri dhe Kollidam. Tempulli është ndërtuar në Stilin Pallava të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]]. Për shkak të arkitekturës së tij të lashtë dhe mbresëlënëse të krijuar nga [[Dinastia Pallava]], tempulli mirëmbahet dhe administrohet nga ASI.

[[Image:Thayumanavar (10).jpg|thumb|345px|Tavanë me zinxhirë guri në Tempullin e Thajumanavarit]]
* [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore]] ose '''Tempulli i Thajumanavarit''' është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] i vendosur në kompleksin e ''[[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit|Fortesës shkëmbore në [[Tiruçirapalli]]''. Tempulli gjendet pranë bazës së ''Fortesës shkëmbore'' dhe u ndërtua nga mbreti pallava, Mahendravarmani I në [[shekulli VI|shekullin e VI të e.s.]]. Në këtë tempull [[Shiva]] adhurohet në formën e Thajumanavarit dhe është i paraqitur nga ''lingami'' ndërsa bashkëshortja e tij [[Parvati]] është paraqitur si Matuvar Kuzhalamai. Perëndia kryesuese është lartësuar në veprën kanonike tamile shaivite të [[shekulli VII|shekullit të VII]], ''Tevarami'', i shkruar nga poetët shenjtë tamilë të njohur si najanarë dhe për rrjedhojë klasifikohet si ''[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]''.

[[File:Rock Fort Lower Cave columns 2013.jpg|thumb|left|327px|Kolonat e hyrjes së Tempullit të Poshtëm Shpellor në fortesë]]
Kompleksi tempullor ka tre faltore, dy prej të cilave i janë kushtuar Ganeshës, njëra në fund dhe [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore|Tempulli Uçi Pillajar]] në majë, ndërsa [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore|Tempulli Thajumanavar]] midis tyre. Tempulli i Thajumanavarit, më i madhi prej të treve, bujt një faltore për hyjneshën Aman ashtu si dhe hyjninë kryesore. Fortesa shkëmbore është e dukshme pothuajse në çdo pjesë të veriut të qytetit.&lt;ref name=&quot;Nuvena&quot; /&gt; Tepakulami në fundin e Fortesës shkëmbore është i rrethuar nga pazaret.&lt;ref name=&quot;de Bruyn243&quot;&gt;{{cite book|author1=P. de Bruyn|author2=N. Venkatraman|author3=K. Bain|title=Frommer's India|lang=en|publisher=Frommer's|year=2006|id=ISBN-10 0764598996, ISBN-13 9780764598999|page=243}}&lt;/ref&gt; Ai ka një [[mandapa]] në qendrën e tij dhe ka mundëson shërbimin e lundrimit me varkë. Të gjitha festat e pluskimit të lidhura me tempullin zhvillohen në depozitën e tempullit.&lt;ref&gt;{{cite news|first=S.|last=Ganesan|title=Crocodile in Rockfort temple tank keeps visitors away|url=http://www.hindu.com/2005/03/10/stories/2005031004690600.htm|newspaper=The Hindu|date=10 mars 2005|lang=en|accessdate=3 tetor 2013|archive-date=6 prill 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050406075441/http://www.hindu.com/2005/03/10/stories/2005031004690600.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Tempulli gjendet në mes të rrugës së Fortesës shkëmbore. Ai ka strukturë të mbajtur nga kolonat dhe faltorja qendrore e Thajumanasvamit është e vendosur një nivel mbi gjysmën e poshtme që bujt faltoren e Matuvar Kuzhalamait. Niveli i poshtëm bujt edhe niket e Vinajagarit, Arumugarit, Navagrahas dhe Virabadrasvamit. Muret përreth faltores qendrore bujtin imazhin e Dakshinamurthit, Somaskandarit, Nataraxharit, [[Surja]]s, [[Brahma]]s dhe [[Durga]]s.&lt;ref name=&quot;Knapp&quot;&gt;{{cite book|author=Stephen Knapp|title=Spiritual India Handbook|url=https://books.google.al/books/about/Spiritual_India_Handbook.html|lang=en|year=2009|publisher=Jaico Publishing House|id=ISBN-10 8184950241, isbn-13 9788184950243|page=359}}&lt;/ref&gt;

[[File:UPPER CAVE , ROCKFORT, TRICHY.jpg|thumb|345px|Tempulli i Sipërm Shpellor në fortesë]]
* Përveç këtyre tempujve në fortesë ndodhen edhe dy tempuj të skalitur në shkëmb, një një pjesën e poshtme të fortesës i quajtur Tempulli i Poshtëm Shpellor dhe tjetri në kompleks jashtë Thajumansvamnit gjatë rrugës për tu ngjitur te Uçi Pillajar Kovili, i quajtur Tempulli i Sipërm Shpellor. Një studim arkeologjik i vitit [[2010]] tregoi se planimetria e shpellave të skalitura në shkëmb në kompleks është e ngjashme me atë të [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|tempujve të tjerë të skalitur në shkëmb]] si [[Tempulli Pundarikakshan Perumal]] në Thiruvellarai dhe tempulli shpellor Peçipalai. Shpellat e papërfunduara në kompleksin tempullor, bashkë me tempujt shpellorë të poshtëm në Thiruvellarari dhe Tiruparankunram, ku secila ka një faltore për Shivën në lindje dhe për Vishnun në perëndim, të ndara nga një gji qendror midis tyre. Studimi tregoi edhe se Tempulli i Poshtëm Shpellor bashkë me Tempullin Kudumijan Malai paraqesin forma unike kolonash, që nuk shihen në tempujt e tjerë në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;hindu4&quot;/&gt; 

Tempulli i skalitur në shkëmb në kompleksin tempullor të kodrës u ndërtua gjatë Periudhës Pallava edhe është emërtuar ''Lalitankura Pallavesvaram'', me mjaft mbishkrime të atribuara Mahendravarmanit I. Në këtë kompleks sunduesit çola, vixhajanagara dhe najakët e Madurait kanë kontribuar në periudhën e mëvonëshme. Tempujt dy katësh të Taajumaanavas janë konsideruar si një kryevepër e ndërtimtarisë.
Porta kryesore e rojës ishte një nga hyrjet kryesore për kompleksin e fortesës. Ajo gjendet në murin kryesor të fortesës që përfshin periferinë e [[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit|Fortesës shkëmbore]] me tempujt, pallatin, ujëmbledhësin dhe pazaret e saj. Hyrja kryesore është e drejtuar nga veriu.

;Tempulli Thiruporur Kandasvami {{Coord|12|43|31|N|80|11|20|E|display=inline}}
[[File:Flag pole of Thiruporur murugan temple.jpeg|thumb|left|309px|shtylla e flamurit të Tempullit të Muruganit në Thiruporur]]
'''[[Tempulli Thiruporur Kandasvami]]''' (gjithashtu i quajtur dhe '''Tempulli Thiruporur Murugan''' ose '''Tempulli Kanthsvami''') në [[Thiroporuri|Thiruporur]], një qytezë panchayat në distriktin e [[Kançipurami]]t, është një [[tempulli hindu|tempull]] kushtuar adhurimit të Muruganit. I ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Stilin e skalitur në shkëmb]] të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]], tempulli mendohet se është ndërtuar gjatë sundimit pallava. Tempulli ka një [[Gopurami|kullë portiku]] tempullore me pesë kate që të çon në një sallon me kolona dhe te [[Garbhagriha|shenjtërorja]].
[[Tempulli Thiruporur Kandasvami]] i njohur edhe si Tempulli Subramanja Svami është një tempull i lashtë që daton nga Periudha Pallava dhe është një nga 33 tempujt madhorë në [[Tamil Nadu]] kushtuar adhurimit të Muruganit. Megjithatë mendohet gjithashtu se tempulli është zgjeruar gjatë shekullit të XVIII me imazhet e gërmuara nga [[Thiruporuri]].
Thiruporur Devasthanami ruan mbishkrime pallava, nga shekulli i X dhe nga periudha e Vikrama Çolas së shekullit të XII. Siç dëshmohet nga një mbishkrim i gjetur në një kolonë guri në këtë tempull, studiuesit priren ta konsiderojnë këtë tempull si të ndërtuar fillimisht në mbretërit pallava për shkak të dy biruduve të Atjantakamas dhe Adiranaçandras të atribueshme mbretit pallava, Raxhasimhas (Narasimha Varma II).

[[File:Thiruporur kulam.JPG|thumb|327px|Depozita tempullore, e vendosur përballë tempullit]]
[[Thiruporuri]] në atë kohë lulëzoi, por u zhduk duke dalë nga kujtesa për disa kohë. Gjatë mesit të shekullit të shtatëmbëdhjetë,  Thiruporuri u rizbulua dhe u rikonstruktua nga Çidambara Svamigali, që thuhet se ishte pasardhës i një prej poetëve të Tamil Sangamit të Madurait.
Tempulli është i vendosur në [[Thiruporuri|Thiruporur]], në rrugën e Vjetër të [[Mahabalipurami]]t, 28&amp;nbsp;km nga [[Çenai]], kryeqyteti i [[Tamil Nadu]]së. Ai ka një ''[[Gopurami|raxhagopuram]]'' me pesë kate, që ngrihet deri në një lartësi prej 21.4 metrash dhe një gjerësi prej 61 metrash. Tempulli mbulon një sipërfaqe prej 16.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;ref name=&quot;census-Kanchipuram&quot;&gt;{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu - Kancheepuram district|first=Dr. C.|last=Chandramouli|publisher=Directorate of Census Operations, Tamil Nadu|lang=en|year=2003}}&lt;/ref&gt; Shenjtërorja e tempullit arrihet nëpërmjet një salle me 24 kolona pranë portikut. Depozita e tempullit gjendet jashtë tempullit. Shenjtërorja është ndërtuar me granit, që bujt imazhin e Muruganit në formën e Kandasvamit që qëndron në këmbë. Shenjtërorja është e drejtuar nga lindja dhe statuja e hyjnisë kryesuese është 2.14 metra e lartë. Statuja paraqitet me dy duar, ku njëra prej tyre është duke mbajtur velin (shtizën hyjnore), ndërsa tjetra një imazh palloi përkrahë hyjnisë kryesuese. Përreth rrethimit të parë ndodhen faltore të veçanta për bashkëshortet e tij Valli dhe Deivanai. Ndodhet edhe një faltore e veçantë për Shivën dhe [[Parvati]]n si dhe të gjitha Parsvatah Devatat (hyjnitë ndihmëse) të lidhura me tempujt e Shivës.&lt;ref name=&quot;dinamalar-Kandaswamy&quot;&gt;{{cite web|title=Sri Kandaswamy Temple|publisher=Dinamalar|lang=en|url=http://temple.dinamalar.com/New.php?id=1365|year=2011|accessdate=4 nëntor 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=பல்நோக்குப் பார்வையில் முருகத் தத்துவம் II: Proceedings of The International Conference on Murugabhakthi|year=2014|editor1-last=Virupa|editor1-first=Kumaresan|lang=en, ta|pages=1048–9}}&lt;/ref&gt;

Salla me 24 kolona dhe salla rrethore me 30 kolona janë veçori të tjera të këtij tempulli. Nën një pemë nimi është një faltore për Vembadi Vinajakarin. Në anën jugore të tempullit ndodhet Saravana Poigai dhe Vallijar Odai, dy tirthamët e shenjtë. Në anën lindore të tirthamëve, ndodhet një [[mandapa]] me katër kolona. Në [[mandapa]]n e jashtme është vendosur sannidhi i Tejvajanait. Në tempull ndodhet gjithashtu edhe një tjetër teertham i quajtur Pranavāmritam. 
[[Garbhagriha|Shenjtërorja]] e këtij tempulli është vendosur në anën lindore, ku mund të shihet pema e palmës dhe pirgu i milingonave nën të, ku është Kanda Perumali me Vallin dhe Devajanain mbi një pitham të vogël. Relievi në bazë i Upadesas deri te Agastja, Vallikaljana dhe Agni-ganta Subrahmanja janë skalitur në mënyrë shumë të bukur te kolonat e Sarvavaidja Mandapas. Jantra e vendosur nga Çidambaram Svamigali mund të gjendet në veri-lindje të tempullit mbi një platformë me kūrma, ashtagaja, ashtanaga dhe gana.

;Tempulli Padalathri {{coord|12|45|43|N|80|00|15|E|display=inline}}
[[File:Singaperumalkovil1.JPG|thumb|left|327px|Tempulli Padalathri]]
'''[[Tempulli Padalathri]]''' (i quajtur edhe '''Tempulli Singaperumalkoil''' ose '''Tempulli Narasimhar''') është një tempull hindu kushtuar Vishnut, vendosur në Singaperumalkoil të distriktit të Kançipuramit. I ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]], kushtuar Vishnut, që adhurohet si Narasimhari dhe bashkëshortes së tij [[Lakshmi]] si Ahobilavalli. Tempulli është ndërtuar nga sunduesit pallava gjatë shekullit të VIII.

[[File:Singaperumalkovil8.JPG|thumb|327px|Shkallët që të çojnë te tempulli]]
Singaperumalkovili fillimisht quhej me emra të ndryshëm si Azhvar Narasingadevar dhe Narsinga Vinnagar Azhvar. Tempulli zanafillor besohet se u ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]] nga sunduesit pallava, që ndërtuan tempuj shpellorë të një stili të ngjashëm në zonë.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Tourist Guide to Tamil Nadu|url=https://books.google.al/books?id=nGxbJqdEQrwC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA26|publisher=Sura Books|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 81-7478-177-3, isbn-13 9788174781772|page=26}}&lt;/ref&gt; Mbishkrimet në muret e tempullit janë nga mbretëria Çola gjatë shekujve të X-XI. Mbishkrimet janë bërë në [[gjuha tamile|gjuhën tamile]] ose në shkrimin e vjetër tamil që tregojnë dhurime toke, fenerësh dhe banesash për tempullin.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ&amp;pg=PA191|page=191|last=Sewell|first=Robert|year=1882|lang=en}}&lt;/ref&gt; Mbishkrimi më i vjetër i përket periudhës së mbretërimit të Raxha Raxha Çolas ([[985]]-[[1016]]), perandori më i famshëm çola nga [[Thanxhavuri]] në [[990]] që tregon një dhurim prej 26 delesh për ndriçimin e tempullit. Një tjetër mbishkrim nga faltorja e Andalit është i dëmtuar, por tregon dhurimin e një individi për hyjninë kryesuese. Mbishkrimi i tretë është i dëmtuar, me gjasa nga shekulli i XI që paraqet dhurime për tempullin.&lt;ref name=&quot;Madhavan&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India Volume 1 (Tamil Nadu)|first=Chithra|last=Madhavan|lang=en|isbn=978-81-908445-0-5|year=2007|pages=101-5}}&lt;/ref&gt;

[[File:Singaperumalkovil3.JPG|thumb|left|327px|Hyrja e tempullit]]
Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]], zë rreth 0.61 hektarë dhe ka dy rrethime. Është i vendosur në Singaperumalkoil, një rrethin e vendosur 45&amp;nbsp;km nga [[Çenai]], kryeqyteti i shtetit indian [[Tamil Nadu]]. Idhulli kryesor i bujtur në shenjtëroren shpellore është një statujë e skalitur në shkëmb. Shenjtërorja është e ruajtur nga dy statuja dvarapala, nga një në secilin krahë. Faltorja e bashkëshortes së tij, Ahobilavallit gjendet në rrethimin e dytë, që besohet se është një shtim i mëvonshëm. Në të djathtë të shenjtërores ndodhet një faltore për Andalin. Ndërsa dy faltoret për Ahobilavallin dhe Andalin kanë rrethime ndryshe nga faltorja e Narasimharit.&lt;ref name=&quot;dinamalar-Patalathri Narasimhar&quot;&gt;{{cite web|title=Sri Patalathri Narasimhar temple|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=946|publisher=Dinamalar|year=2014|lang=en|accessdate=9 nëntor 2015}}&lt;/ref&gt;
Faltorja e Garudës e drejtuar nga Narasimhari, mjeti shqiponjë i Vishnut, gjendet në aksin e faltores qendrore. Faltorja qendrore arrihet nëpërmjet mahamandapas, salla e adhurimit dhe një ardha mandapa e ngushtë. Shtylla e flamurit gjendet mbrapa faltores së Garudës, në aksin e faltores qendrore dhe kullës së portikut. Në të dy krahët e sallës së adhurimit ka imazhe të azhwarëve dhe faltorja e Ahobilavallit gjendet në rrethimin e dytë. [[Vimana]], kulla me çati mbi [[Garbhagriha|shenjtërore]], ka imazhe prej stukoje të avatarëve të ndryshëm të Vishnut. Në kompleks ka gjithashtu faltore të veçanta për Lakshmi Narasimhan, Ramanuxhan, Manavala Mamunigalin dhe Vishvaksenan.&lt;ref name=&quot;Madhavan&quot;/&gt;

[[File:Seeyamangalam Nandhi.JPG|thumb|264px|Faltorja e Nandit në kompleksin Avanibhaxhana Pallaveshvaram]]
;Tempulli Avanibhaxhana Pallaveshvaram {{coord|12|25|52|N|79|27|59|E|display=inline}}
'''[[Tempulli Avanibhaxhana Pallaveshvaram]]''' i quajtur edhe '''Tempulli Stambesvarar''' është një [[Tempulli hindu|tempull]] kushtuar Shivës, i vendosur në qytezën e [[Sijamangalami]]t, në distriktin [[Tiruvanamalai]] në [[Tamil Nadu]]. Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]] nga mbreti pallava, Mahendravarmani I (600-630) gjatë shekullit të VII. Tempulli shpellor Pallava pësoi shtesa të mëvonshme nga mbretërit çola dhe vixhajanagara.
Tempulli ka një ''[[Gopurami|raxhagopuram]]'' të vogël tre-katësh, që është kulla e portës hyrëse. Tempulli është shpallur monument i trashëgimisë dhe administrohet nga 'Archaeological Survey of India' (ASI) si një monument i mbrojtur. Faqja tjetër e kodrës bujt shtratet xhainiste të krijuara nga shekulli i IX gjatë sundimit të mbretit Ganga, Raxhamalla II.

[[File:சியமங்கலம் கோவில்.jpg|thumb|left|327px|Pamje e kompleksit tempullor Avanibhaxhana Pallaveshvaram]]
Tempulli Stambesvarar është një nga paraqitjet më të hershme të [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturës së skalitur në shkëmb]]. Tempulli është quajtur [[Tempulli Avanibhaxhana Pallaveshvaram]] pasi Avani është një nga titujt e mbretit Mahendravarman.&lt;ref name=&quot;business The praying caves&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Indian Civilization and Culture|url=https://books.google.co.in/books?id=KItocaxbibUC&amp;pg=PA411|last=Chatterjee|first=Suhas|year=1998|lang=en|isbn=9788175330832|page=411}}&lt;/ref&gt; Megjithëse pamja e luanëve të skalitur nëpër kolona çon në hamendjen se tempulli mund të ketë qenë filluar me gjasa nga Simhavishnu, babai i Mahendravarmanit, kjo pikëpamje nuk ka gjetur mbështetje. Mbishkrimet, të përfshira te ''Epigrahia Indica'', janë shkruar në sanskritisht me alfabetin ‘Grantha’ të mbretërisë Pallava. Mbishkrimet tregojnë se u gërmua nga Lalitankura, që është e ngjashme me atë të tempullit shpellor në [[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]] që tregojnë Mahendravarmanin.&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Pallavas|url=https://books.google.co.in/books?id=6o9XCT3XiaMC&amp;pg=PA31|page=35|last1=Jouveau-Dubreuil|first1=Gabriel|last2=Dikshitar|first2=V.S. Swaminadha|year=1995|lang=en|isbn=9788120605749}}&lt;/ref&gt; Tempulli ka shtesa të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe [[Perandoria Vixhajanagara]]. [[Gopurami]], kulla e portikut besohet se është një shtesë nga mbretërit vixhajanagara.&lt;ref name=&quot;business The praying caves&quot;&gt;{{cite news|title=The praying caves|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/variety/the-praying-caves/article2834106.ece|publisher=Business Line|last=Sharath|first=Lakshmi|date=26 janar 2012|lang=en|accessdate=15 nëntor 2015}}&lt;/ref&gt;

[[File:Siyamangalam Rock cut temple view.JPG|thumb|327px|Pamje e faltoreve të skalitura në shkëmb në Sijamangalam]]
Faltorja e Stambesvararit është e strehuar në [[Garbhagriha|shenjtëroren]] rrethore në një shpellë të skalitur në shkëmb. Ka një sallë të madhe me kolona (mahamandapa) dhe një sallë të vogël me kolona (ardhmandapa) që të çojnë te shenjtërorja shpellore. Faltorja e Nadit gjendet jashtë sallës me kolona, në aksin e faltores qendrore. Në të dy krahët e hyrjes së [[Garbhagriha|shenjtërores]] së tempullit janë vendosur dy dvarapala (hyjni gardiane). Veçoria interesante e këtyre dvarapalave është prania e sfurqeve trisula. Në pjesët e sipërme të kolonave janë skalitur zambakë, ndërsa në pjesët e poshtme janë skalitur luanë.&lt;ref name=&quot;Pallava&quot;&gt;{{cite book|title=Pallava Antiquities - 2 Vols.|url=https://books.google.co.in/books?id=QbYKPXQ3DaAC&amp;pg=PA33|pages=33-5|first=Gabriel|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|lang=en|isbn=9788120605718}}&lt;/ref&gt; Hyjnia kryesuese është quajtur Thunandavar ose Stambesvarar bazuar në praninë e mbishkrimeve në dy kolonat përballë tempullit.&lt;ref name=&quot;CPR&quot;&gt;{{cite web|title=Seeyamangalam|url=http://www.cpreecenvis.nic.in/Database/Seeyamangalam_2921.aspx|publisher=C.P.R. Environmental Education Centre, Chennai|lang=en|accessdate=16 nëntor 2015|year=2011}}&lt;/ref&gt; Një nga kolonat në tempull ka një nga paraqitjet më të hershme të Nataraxhas ([[Shiva]] i mishëruar si kërcimtari kozmik) në posturën e Ananda Thandavas. Salla me kolona ka imzhet e ''jalive'', krijesave mitike që përfaqësojnë Artin Vixhajanagara.&lt;ref name=&quot;business The praying caves&quot;/&gt; Imazhet e hyjnive të tjera ndihmëse të Shivës janë vendosur në faltore më të vogla përreth shenjtërores.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ&amp;pg=PA170|page=170|last=Sewell|first=Robert|year=1882|lang=en}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli shpellor Kunandarkoil {{coord|10|34|56|N|78|53|50|E|display=inline}}
[[File:&quot;Entrance of Rock Cut Siva Cave Temple&quot;.JPG|thumb|left|264px|Hyrja e Tempullit shpellor Kunandarkoil]]
'''[[Tempulli shpellor Kunandarkoil]]''' në Kunandarkoil, një fshat në distriktin e Pudukotait në [[Tamil Nadu]], është një tempull hindu kushtuar Shivës. I ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]], tempulli mendohet se është ndërtuar gjatë shekullit të VIII nga sunduesit Mutaraijarë, vasalë të Dinastisë Pallava, me zgjerime të mëvonshme nga [[Perandoria Vixhajanagara]]. [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitektura e skalitur në shkëmb]] në tempull është një shembull i Artit të vonë Pallava dhe një shembull i hershëm i [[Arti Çola|Artit Çola]]. Tempulli ka mbishkrime të ndryshme nga dinastitë Çola, Çalukja, Pandja dhe [[Perandoria Vixhajanagara]]. Tempulli është konsideruar një nga tempujt më të vjetër prej guri në Indinë e Jugut. Tempulli mirëmbahet dhe administrohet nga 'Archaeological Survey of India' si një monument i mbrojtur.

{{Multiple image|caption_align=center|header_align=center
| align=right
| width = 284
| direction=vertical
| image1=&quot;A Hall Of Hundred Pillared Mandapam Or Car&quot;.JPG | caption1 = Pamje nga jashtë e sallës me 100 kolona
| image2=&quot;An amazing Hall Of Hundred Pillared Mandapam&quot;.JPG | caption2 = Pamje e brendshme e sallës me 100 kolona
}}
Kunandarkoili dhe rajoni përreth tij sundohej nga Dinastia Mutaraijara gjatë shekujve të VII deri në të IX, që ishin vasalë të Dinastisë Pallava. Rajoni më vonë u mor nën kontroll nga Dinastia mesjetare Çola. Tempulli shpellor u ndërtua fillimisht nga mbreti Mutaraijar që ishte vasal i mbretit pallava, Nandivarmani II ([[710]]-[[775]]), që quhet edhe Nandivarman Pallava Malla. Mbishkrimi më i hershëm i përket periudhës së Nandivarmanit dhe djalit të tij Dantivarman që tregon kontribute bujare për banorët vedikë gjatë festës Thiruvadirai.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Collected Papers: Studies in South Indian Epigraphy and History of Land Organisation, Development and Accounts and Select Chola, and Pandyan Townships|year=1994|first=R.|last=Tirumalai|lang=en}}&lt;/ref&gt; Soundara Raxhani identifikon një shtesë të tempullin gjatë gjysmës së parë të shekullit të VIII.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Rock-cut temple styles: early Pandyan art and the Ellora shrines|page=41|first=K.V.|last=Soundara Rajan|year=1998|isbn=9788170392187|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në tempull gjenden mbishkrime edhe nga [[Dinastia Çola]], Çalukja, Pandja dhe Perandoria Vixhajanagara.

[[File:&quot;Hall Of Hundred Pillared Mandapam Or Car 1&quot;.JPG|left|327px|thumb|Salla me 100 kolona]]
[[Tempulli shpellor Kunandarkoil|Tempulli i skalitur në shkëmb]] bart tre skulptura në madhësi natyrore të formave të ndryshme të Shivës.&lt;ref&gt;{{cite book|title=India Handbook|url=https://archive.org/details/footprintsouthin00foot|year=2000|first1=Robert|last1=Bradnock|first2=Roma|last2=Bradnock|isbn=978-1-900949-81-1|page=821|lang=en}}&lt;/ref&gt; Faltorja kryesore është e drejtuar nga lindja dhe [[garbhagriha|shenjtërorja]] bujt imazhin e lingamit, një paraqitje jo ikonike e Shivës, që adhurohet si Parvathagirisvarari. Muret e shenjtërores janë të thjeshtë, ndryshe nga tempujt e mëvonshëm çola që kanë nike për të bujtur imazhe të ndryshme. Shenjtërorja arrihet nëpërmjet një ardhamandapa, një sallë e mbajtur nga kolona. Shenjtërorja ruhet nga dvarapala (hyjni gardiane) në të dy krahët. Mbishkrimet janë bërë në bazën e dvarapalave.
Tempulli në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturë të skalitur në shkëmb]] është një shembull i hershëm i [[Arti Çola|Artit Çola]], që vazhdoi traditën e atij Pallava. Imazhet individuale të marra nga vendi mirëmbahen në ''Pudukotia Government Museum''. Nrita [[Mandapa]] ka kolona të skalitura, një shembull tipik i [[Arkitektura Vixhajanagara|Artit Vixhajanaagara]]. Imazhet prej bronxi në tempull janë shembujt më të hershëm të imazheve të skalitura mjeshtërisht në Artin e Indisë Jugore.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu|last=Rao|first=A.V. Shankaranarayana|lang=en|isbn=978-81-8468-112-3|year=2012|pages=152-3}}&lt;/ref&gt;

[[File:തിരുനന്ദിക്കര ഗുഹ.jpg|thumb|264px|Tempulli Thirunandikara]]
; Tempulli shpellor Thirunadhikara {{coord|8.3986|N|77.2977|E|display = inline}}
'''[[Tempulli shpellor Thirunadhikara]]''' është një tempull i skalitur në shkëmb në Stilin Pallava që daton nga shekulli i shtatë dhe i tetë. Është pjesë e Tempullit Thirunandikara, që është pranë Thiruvatarit në distriktin e Kanjakumarit në [[Tamil Nadu]]. Fillimish u ndërtua si një [[Tempulli xhainist|tempull xhainist]] në shekullin e VII por i kthyer më vonë në një [[Tempulli hindu|tempull hindu]].&lt;ref name=&quot;Murals&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralamurals.com/mural-paintings/important-murals.htm|title=Kerala Murals|work=Keralamurals.com|lang=en|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=29 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120729105513/http://www.keralamurals.com/mural-paintings/important-murals.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cave&quot;&gt;{{Cite web|url=http://pages.rediff.com/thirunadhikkara-cave-temple/478456|title=Thirunadhikkara Cave Temple|lang=en|accessdate=27 tetor 2012|publisher=Rediff.com|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031128/http://pages.rediff.com/thirunadhikkara-cave-temple/478456|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Rock cut Cave temple.JPG|thumb|left|339px|Shpella Thirunadhikara]]
Salla e shpellës është hamendësuar se ka qenë dekoruar me piktura të pasura. Megjithatë, tashmë shihen vetëm gjurmë të mbetura përgjatë viteve. Afresket e zbehura datojnë nga shekujt e IX-X.&lt;ref name=&quot;Murals&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cave&quot;/&gt; Disa nga muralet më të hershme janë në [[Arkitektura e Keralas|Stilin Kerala]]. Afresket paraqesin skena nga eposet e [[Ramajana]]s dhe [[Mahabharata]]s. Afresket ose muralet në këtë shpellë janë konsideruar si antikuaret më të vjetra të muraleve të stilit Kerala.&lt;ref name=&quot;Cave&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Art&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.artkerala.net/node/1018|title=Mural Paintings|work=Artkerala.com|lang=en|url-status=dead|accessdate=7 tetor 2016|archive-date=21 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130221061414/http://www.artkerala.net/node/1018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Indian&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kwintessential.co.uk/articles/india/indian-mural-paintings/2983|title=Indian Mural Paintings|accessdate=17 tetor 2012|publisher=Kwint Essential|lang=en|archive-date=22 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200122180448/https://www.kwintessential.co.uk/resources/guide-to-india-etiquette-customs-culture-business|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Në stilin e mëparshëm tradicional të artit mural përdoreshin pigmente natyrore dhe bimore, që i përket teknikës Seko të muraleve, ndryshe nga teknika ''Buon Fresco''. Ky artë u rigjallërua nga një gjeneratë e re artistësh që janë përfshirë në kërkimet dhe mësimin e artit mural në 'Sree Sankara Sanskrit College' në Kaladi dhe gjithashtu te një shkollë e artit mural të përkrahur nga [[Tempulli Guruvajur]].&lt;ref name=&quot;Art&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Indian&quot;/&gt;

;Tempulli Mandagapatu Tirumurti
'''[[Tempulli Mandagapatu Tirumurti]]''' është një [[Tempulli hindu|tempull hindu]] i vendosur në fshatin e Mandagapatit në distriktin e Vilupuramit në [[Tamil Nadu]]. I skalitur në shkëmb nga sunduesi pallava, Mahendravarmani I në nder të trinisë hindu, [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|shpella tempullore]] është konsideruar si një nga faltoret më të vjetra për një perëndi hindu në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;sastrip690&quot;&gt;{{cite book|first=K.A.|last=Nilakanta Sastri|origyear=1935|year=2000|title=The Chōlas|url=https://archive.org/details/bwb_KV-187-073|page=[https://archive.org/details/bwb_KV-187-073/page/690 690]|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në një mbishkrim, Mahendravarmani I krenohet se ai bëri të ndërtohej në tempull guri në nder të Trinisë Hindu pa përdorimin e tullave, llaçit, drurit ose metalit.

==Arkitektura strukturore==
===Tempujt strukturorë të Mahabalipuramit===
{{double image|right| 01MahabalipuramShoreTemple.jpg|280|The Lord.JPG |255|Majtas pamje e kompleksit të tempullit bregdetar; djathtas: Ananthshajana Vishnu kompleksin e tempullit bregdetar}}
Tempujt strukturorë u bënë popullorë gjatë mbretërimit të një tjetër mbreti pallava, Raxhasimhas ([[700]]-[[728]] i e.s.). Ky kontribuim në arkitekturën strukturore ishte monumental, pasi ai ndërtoi një nga tempujt më madhështorë të njohur në atë kohë, Tempullin bregdetar. Ky kompleks tempujsh përfshin tre tempuj: Raxhasimhesvara-n, një strukturë e drejtuar nga perëndimi që ka një tritala vimana të vogël; Kshatrijasimhesvaran, një strukturë e drejtuar nga lindja që ka vimanan më të madhe; dhe Nripatisimha Pallava Vishnugriha, një tjetër strukturë e drejtuar nga lindja që ka mandapa me çati të sheshtë  në një formë të zgjatur dhe që bart një Vishnu të shtrirë. Dy muret prakara që rrethojnë tempujt në këtë kompleks janë të datuar në një periudhë më të vonë.&lt;ref name=&quot;Sites&quot;/&gt; [[Dinastia Pallava]] mbretëroi nga shekulli i IV deri në shekullin e IX kur u mund nga [[Dinastia Çola]] në vitin [[897]]. Pas kësaj rëndësia historike e [[Mahabalipurami]]t u zvogëlua dhe për disa kohë u njohë vetëm si një port dhe më vonë për tu braktisur fare.

Tempujt strukturorë u ndërtuan po ashtu nga mbretërit pallava, por gjatë fillimit të shekullit të VIII gjatë mbretërimit të Raxhasimhës (700-728 i e.s.). Gjenden në brigjet e [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] dhe kanë pësuar goditjen e valëve të [[cunami]]t. Më i famshmi dhe i shquari nga këto forma tempujsh është kompleksi i tempullit bregdetar që ka dy tempuj të vegjël dhe një të madh të rrethuar brenda një muri të përbërë nga dy rreshta me imazhe të Nandit, vahana (mjeti transportues) i Shivës. Tempulli kryesor është i lartë (ngrihet në një lartësi prej 18.3 m mbi një bazë katrore 15.25 m) dhe është një kullë piramidale e shkallëzuar e vendosur në pesë radhë. Është e dekoruar me mijëra skulptura kushtuar zotit [[Shiva]]. Gjendet edhe një tempull i vogël në një oborr të përparëm origjinal të këtij tempulli. Dy tempujt e tjerë në të njëjtin kompleks janë mbrapa këtij tempulli të madh kryesor, përballë njëri tjetrit dhe janë të njohur si Rajasimhesvara ose Nripatisimha Pallava Vishnugriha dhe Kshatrijasimhesvara. Tempulli i dytë i është kushtuar Shivës ndërsa tempulli i parë ka një imazh të lashtë të shtrirë të Anantashajana Vishnut të skalitur në shtratin e lumit të afërt.&lt;ref name=&quot;Sites&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Great&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.greatbuildings.com/buildings/Shore_Temple.html|title=Shore Temple of the Seven Pagodas at Mahabalipuram. Five story pyramid, 60 ft. high|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Great Buildings|lang=en}}&lt;/ref&gt; Muret e tempullit në krahun e mbrapëm janë të skalitur me panele relievesh që paraqesin Shivën, Parvatin dhe djalin e tyre Murugan (ose Skanda).&lt;ref name=&quot;Hindu&quot;/&gt; Mandapa përballë Raxhasimheshvarës shtrihet gjatë bazamentit. I gjithë kompleksi i tempujve është i mbuluar nga një prakara (mur i përbërë) me Nandin.&lt;ref name=&quot;Stand&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123001602200.htm|title=The Shore Temple stands its ground|date=30 dhjetor 2004|lang=en|accessdate=30 janar 2013|publisher=The Hindu|archive-date=30 dhjetor 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041230202537/http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123001602200.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ashtu si dhe Tempulli bregdetar, është i vendosur pranë detit, i prekur nga stuhitë dhe erërat e mbushura me kripë të detit. Përpjekjet e ndërmarra nga ASI si ndërtimi i ‘grojneve’, trajtim me mur letre të butë dhe plantancione casurina në linjën e bregut që janë metoda zbutëse.&lt;ref name=&quot;Stand&quot;/&gt;

Një tempull i rëndësishëm strukturor në [[Mahabalipurami|Mahabalipuram]] është dhe '''[[Thirukadalmallai]]''' ose '''Koili Sthalasajana Perumal''', në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Ai lartësohet në  ''[[Divja Prabandha]]'', kanoni mesjetar tamil i shenjtëve azhvar midis shekujve të VI dhe të IX dhe kështu është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar zotit [[Vishnu]], që adhurohet si Sthalasajana Perumali dhe bashkëshortes së tij [[Lakshmi]] nën formën e quajtur Nilamangai Thajar. Tempulli besohet se u ndërtua nga [[Dinastia Pallava]], me kontribute të mëdha nga dinastitë Çola, Vixhajanagara dhe Najakët e Madurait.

Tempulli qëndron në bregun e detit dhe u ndërtua bashkë me skulptura të tjera. Është një tempull i vogël me dy faltore kryesore kushtuar zotit Sthalasajana Perumal dhe Nilamangai Thajar. Ky besohet është vendlindja e Bhuthathazhvarit, azhvari i dytë. Ndodhet gjithashtu edhe një faltore e veçuar për zotin Narasimha. [[Arkitektura]] paraqet Stilin Pallava, pasi kjo faltore u ndërtua nga mbretërit pallava. Bhuthathazhvari u gjet në një depozitë që është përballë tempullit. Vendi është gjithashtu i famshëm për faltoren e tij Adivaraha pranë bregut të detit, ku zoti njihet si &quot;Valavendai Gnanapiran&quot;. Gjatë shekullit të XIV, mbreti vixhajanagar, Parankusa e zhvendosi tempullin në vendndodhjen e tanishme, larg nga bregu. Ai besohet se ka ndërtuar katër rrugët Mada përreth tempullit.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Reverberations on sea shore|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/reverberations-on-sea-shore/article5426795.ece|lang=en|newspaper=The Hindu|last=S.|first=Prabhu|date=6 dhjetor 2013|accessdate=19 tetor 2014}}&lt;/ref&gt; Tempulli pati gjithashtu zgjerime nga mbreti çola, Vikrama Çola ([[1118]]-[[1135|35]]) në vitin [[1120]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Plan to take over Pallava era temple dropped following opposition|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/plan-to-take-over-pallava-era-temple-dropped-following-opposition/article5094153.ece|newspaper=The Hindu|lang=en|date=5 shtator 2013|accessdate=15 tetor 2014|first=D.|last=Madhavan}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Subrahmanja në Saluvankupam
[[File:Subrahmanya Temple, Saluvanakuppam front view.jpg|thumb|left|327px|Pamje e rrënojave të Tempullit Subrahmanja në Saluvankupam]]
'''[[Tempulli Subrahmanja në Saluvankupam]]''' pranë [[Mahabalipurami]]t në distriktin e [[Kançipurami]]t është një faltore kushtuar Muruganit. Arkeologët besojnë se faltorja, e zbuluar në vitin [[2005]], konsiston në dy shtresa: një tempull me tulla i ndërtuar gjatë Periudhës Sangam (shekulli i III p.e.s. deri në shekullin e III të e.s.) dhe një tempull prej graniti i Periudhës Pallava që daton nga shekulli i VIII dhe i ndërtuar mbi faltoren prej tullash. Skuadra e 'Archaeological Survey of India' që drejtoi gërmimet beson se tempulli prej tulle mund të jetë më i vjetri i llojit të tij i zbuluar në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;thehindu_20050921&quot;&gt;{{cite news|title=Remains of ancient temple found|newspaper=The Hindu|author=N. Subramanian|url=http://www.hindu.com/2005/09/21/stories/2005092104692000.htm|date=21 shtator 2005|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=10 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110082332/http://www.hindu.com/2005/09/21/stories/2005092104692000.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;toi_20100801&quot;&gt;{{cite news|title=New finds of old temples enthuse archaeologists|publisher=Times of India|author=N. Ramya|lang=en|date=1 gusht 2010|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-08-01/chennai/28281794_1_inscription-shore-temple-oldest-temples|access-date=7 tetor 2016|archive-date=15 shtator 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915014729/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-08-01/chennai/28281794_1_inscription-shore-temple-oldest-temples|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, arkeologu i shquar indian R. Nagasvami është kritik me këtë mendim për shkak të mungesës së referencave për faltoren në literaturën popullore të periudhës.&lt;ref name=&quot;toi_20100801&quot; /&gt;

[[File:SaluvanakuppamVel.jpg|thumb|327px|''Vel'' guri mbi një platformë tulle në hyrjen e faltores]]
Tempulli u zbulua nga një skuadër arkeologësh të ASI-t bazuar në të dhënat e gjetura në një mbishkrim në shkëmb të lënë të ekspozuar nga [[cunami]] i [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] të vitit [[2004]]. Fillimisht, gërmimet treguan një faltore pallava të shekullit të VIII, ndërsa gërmimet e mëtejshme treguan se faltorja e shekullit të VIII kishte qenë ndërtuar mbi themelet prej tulle të një faltoreje më të hershme. Faltorja prej tulle është datuar nga Periudha Sangam.
Tempulli është i drejtuar nga veriu, ndryshe nga shumica e [[Tempulli hindu|tempujve hindu]]. Janë gjetur artifakte nga të dyja fazat, si nga faza Sangam ashtu dhe nga ajo Pallava. Ajo është faltorja më e vjetër e Muruganit në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;toi_20100801&quot; /&gt; Mendohet gjithashtu se është një nga vetëm dy tempujt para-pallava që janë zbuluar në Tamil Nadu, ndërsa tjetri është Tempulli Vitrirundha Perumal në Vepathur.&lt;ref name=&quot;toi_20100801&quot; /&gt;

[[File:Garbagriha Saluvankuppam temple.jpg|thumb|left|327px|''[[Garbhagriha]]'' e Tempullit Subrahmanja në Saluvankupam. Ndërsa tullat e holla tabulare në majë u vendosën nga sunduesit Pallava, tullat e mëdha të zbuluara datojnë nga Periudha Sangam]]
Kishte hamendësime se tempulli mund të ishte një nga &quot;[[Shtatë Pagodat e Mahabalipuramit]]&quot;.&lt;ref name=&quot;thehindu_20050727&quot;&gt;{{cite news|title=Remains of Subrahmanya temple found near Mahabalipuram|url=http://www.hindu.com/2005/07/12/stories/2005071214881300.htm|newspaper=The Hindu|author=T.S. Subramanian|date=27 korrik 2005|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=3 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103235414/http://www.hindu.com/2005/07/12/stories/2005071214881300.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sipas Thirumurthit, ''[[garbhagriha]]'' ose {{lang-la|sanctum sanctorumi}} i tempullit prej tulle ishte mbushur me rërë dhe mbuluar me pllaka graniti mbi të cilat ishte ndërtuar tempulli më i ri.&lt;ref name=&quot;frontline_20051104&quot;&gt;{{cite news|title=Another surprise in Mamallapuram|newspaper=Frontline|author=T.S. Subramanian|volume=22|issue=22|lang=en|date=4 nëntor 2005|url=http://www.flonnet.com/fl2222/stories/20051104005113000.htm|access-date=7 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20070809174458/http://www.flonnet.com/fl2222/stories/20051104005113000.htm|archive-date=9 gusht 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sathiamurthi, mbikqyrësi i ASI-t për qarkun e [[Çenai]]t, tha se tempulli prej tulle mund të datonte nga periudha Sangam pasi faltorja qe e drejtuar nga veriu ndryshe nga tempujt modernë që janë të drejtuar nga lindja ose nga perëndimi.&lt;ref name=&quot;thehindu_20100813&quot;&gt;{{cite news|title=Much more than stone|newspaper=The Hindu|date=13 gusht 2010|url=http://www.hindu.com/fr/2010/08/13/stories/2010081351260800.htm|author=S. Sivakumar|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=10 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110070737/http://www.hindu.com/fr/2010/08/13/stories/2010081351260800.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Kjo provonte në mënyrë të vendosur se tempulli ishte ndërtuar përpara shekullit të VI ose të VII, kur ishin shkruar ''[[Shilpa shastra]]t'', tekstet kanonike të [[Arkitektura e tempujve hindu|arkitekturës tempullore]].&lt;ref name=&quot;thehindu_20050921&quot; /&gt; Vlerësimet e moshës së faltores prej tulle variojnë nga 1700&lt;ref name=&quot;thehindu_20070317&quot;&gt;{{cite news|title=Pillars with inscriptions of Pallava, Chola kings found|newspaper=The Hindu|url=http://www.hindu.com/2007/03/17/stories/2007031701111600.htm|date=17 mars 2007|author=T.S. Subramanian|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=24 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110824042809/http://www.hindu.com/2007/03/17/stories/2007031701111600.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; deri në 2200 vjet.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite news|title=Tsunami reveals ancient temple sites|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4312024.stm|author=Paddy Maguire|publisher=British Broadcasting Corporation|lang=en|date=27 tetor 2005}}&lt;/ref&gt;

Arkeologët besojnë se faltorja prej tulle u shaktërrua nga një [[cunami]] ose një ciklon, që ka ndodhur shumë kohë më parë.&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt; [[Dinastia Pallava]] ndërtoi një tempull graniti mbi themelet prej tulle në shekullin e VIII, që me gjasa u shkatërrua gjithashtu nga një cunami.&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt; Sipas arkeologëve cunami i dytë duhet të ketë ndodhur në shekullin e XIII pasi mbishkrimet e fundit, që flasin për faltoren datojnë nga viti 1215.&lt;ref name=&quot;toi_20100801&quot;/&gt;

[[File:Saluvankuppam artifacts.jpg|thumb|327px|Rrënoja dhe pllaka granit të zbuluara gjatë gërmimeve në sit]]
Pranë tempullit gjenden shumë mbishkrime shkëmbore. Zbulimi i tre kolonave prej granit me mbishkrime dhurimesh të bëra për faltoren çuan në zbulimin e vetë tempullit.&lt;ref name=&quot;thehindu_20050727&quot; /&gt; Ndërsa një kolonë përmban një mbishkrim që regjistron dhurimin e dhjetë ''kazhanchuve'' (topa të vegjël&lt;ref name=&quot;thehindu_20070317&quot; /&gt;) prej ari nga një Kirarpirijan i [[Mahabalipurami]]t në vitin 858,&lt;ref name=&quot;thehindu_20050727&quot; /&gt; një tjetër regjistron dhurimin e 16 ''kazhançuve'' prej ari në vitin 813 për mirëmbajtjen e një feneri nga një grua brahmine e quajtur Vasanthanar.&lt;ref name=&quot;thehindu_20050727&quot; /&gt; Kolona e tretë ka një mbishkrim nga Raxha Raxha Çola I.&lt;ref name=&quot;thehindu_20070317&quot; /&gt; Përveç këtyre, në tempull ndodhen pesë kolona të tjera me mbishkrime nga mbretërit pallava, Dantivarmani I, Nandivarmani III dhe Kambavarmani, mbreti Rashtrakuta, Krishna III dhe mbreti çola, Raxhendra Çola III.&lt;ref name=&quot;thehindu_20070317&quot; /&gt;
''[[Garbhagriha]]'' ose ''shenjtërorja'' është 2 metra e gjatë dhe 2.2 metra e gjerë si dhe përbëhet prej 27 rreshta tullash.&lt;ref name=&quot;thehindu_20050921&quot; /&gt; Tullat e përdorura janë të ngjashme me ato të përdorura në sitet e tjera të Periudhës Sangam si Puhari, [[Urajuri]], Mangudi dhe [[Arikamedu]].&lt;ref name=&quot;thehindu_20050921&quot; /&gt; Një ''vel'' (shtizë hyjnore) guri është pozicionuar në hyrje të faltores.&lt;ref name=&quot;thehindu_20100813&quot; /&gt; Gjatë gërmimeve u zbulua një pllakë terrakote që paraqiste një ''Kuravai Kuthu'', një kërcimi përmendur te eposi tamil i shekullit të I të e.s. ''Silappadhikaram''.&lt;ref name=&quot;thehindu_20100813&quot; /&gt; Sathjamurthi mendon se mund të mos ketë patur ndonjë idhull në ''[[garbhagriha]]n'' katrore pasi është shumë e vogël për të bujtur një të tillë. Tempulli është i rrethuar nga një ''prakara'' ose mur rrethues që daton nga Periudha Sangam.&lt;ref name=&quot;thehindu_20050921&quot; /&gt; Sipas Thirumurthit, faltorja është &quot;kompleksi më i madh prej tulle që daton nga periudha para-Pallava&quot;.&lt;ref name=&quot;thehindu_20070317&quot; /&gt;

Tempulli është ndërtuar mbi një shtresë aluvionale mbi të cilën është vendosur një shtresë tullash të bëra nga njeriu.&lt;ref name=&quot;currentscience_20110410&quot;&gt;{{cite journal|title=Saluvankuppam coastal temple – excavation and application of soil micromorphology|journal=Current Science|volume=100|issue=7|date=10 prill 2011|author1=Sathyabhama Badhreenath|author2=Hema Achyuthan|author3=Smriti Haricharan|author4=K.P. Mohandas|url=http://www.currentscience.ac.in/Volumes/100/07/1071.pdf|lang=en|accessdate=23 gusht 2012}}&lt;/ref&gt; Mbi këtë shtresë ishin katër shtresa të tjera me tulla të ndara nga katër shtrsa lateriti.&lt;ref name=&quot;currentscience_20110410&quot; /&gt; Në sit janë përdorur dy lloje tullash: tulla të mëdha prej lateriti të Periudhës Sangam dhe tulla të holla tabulare të periudhës së mëvonshme. Tullat janë lidhur bashkë me llaç gëlqere.&lt;ref name=&quot;currentscience_20110410&quot; /&gt;

=== Kançipurami===
[[File:Kailasanathar temple Kanchipuram (16).jpg|thumb|left|318px|Tempulli Kailasanathar, tempulli më i vjetër në qytet]]
I vendosur në brigjet e lumit Vegavathi, [[Kançipurami]] ka qenë sunduar nga [[Dinastia Pallava]], [[Dinastia Çola|Dinastia Mesjetare Çola]], Dinastia e Vonë Çola, Dinastia Pandja, [[Perandoria Vixhajanagara]], Mbretëria Karnatike dhe Perandoria Britanike. Monumentet historike të qytetit përfshijnë [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kailasanathar]] dhe [[Tiru Paramesvara Vinagarami|Tempullin Vaikunta Perumal]]. Historikisht, [[Kançipurami]] ishte një qendër arsimi&lt;ref name=&quot;Raoxviii&quot;&gt;{{cite book|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy Publications|id=ISBN-10 8189973541, isbn-13 9788189973544|title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints &amp; Temples|url=https://books.google.al/books?id=HJFldI75dRcC|lang=en|year=2008|page=xviii}}&lt;/ref&gt; dhe ishte i njohur si ''Ghatikasthanami'', ose &quot;vendi i mësimit&quot;.&lt;ref name=&quot;Raman80&quot;&gt;{{cite book|author=K.V. Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of its History, Art and Architecture|lang=en|year=1975|page=80}}&lt;/ref&gt; Qyteti ishte gjithashtu një qendër fetare e mësimit të përparuar për [[Xhainizmi]]n dhe [[Budizmi]]n midis shekullit të I dhe të V të e.s. .&lt;ref name=&quot;344Thapar345&quot;&gt;{{cite book|author=Romila Thapar|title=Early India: From the Origins to AD 1300|url=https://archive.org/details/alf.2547.934.tha|lang=en|year=2001|pages=[https://archive.org/details/alf.2547.934.tha/page/344 344]-5}}&lt;/ref&gt;

{|class = &quot;wikitable&quot; width=&quot;339&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 100%; background-color: ##F0F8FF; border: 1px solid #cccccc;&quot;
|-
|colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#99CCCC&quot;|&lt;big&gt;'''Kronologjia e [[Kançipurami]]t'''&lt;/big&gt; [[300]]-…
|-
|Mbretëria Pallava
|[[300]] – [[896]]
|-
|Dinastia Çola
|[[897]] – [[1296]]
|-
|Perandoria Vixhajanagara
|[[1361]] – [[1645]]
|-
|Prijësit Arkadu
|[[1701]] – [[1750]]
|-
|Britania
|[[1751]] – [[1947]]
|-
|India e pavarur
|[[1947]] - …
|}

Në teologjinë hindu të [[vaishnavizmi|sektit vaishnavit]], [[Kançipurami]] është një nga shtatë [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi|vendet e pelegrinazhit hindu]] (Tirtha), për çlirim shpirtëror&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Jean Holm|author2=John Bowker|title=Sacred Place|url=http://books.google.com/books?id=5xlfCgAAQBAJ|lang=en|year=2001|isbn=978-1-62356-623-4|page=70}}&lt;/ref&gt; të quajtur [[Sapta Puri]]. Qyteti bujt [[Tempulli Varadharaxha Perumal|Tempullin Varadharaxha Perumal]], [[Tempulli Ekambaresvarar|Tempullin Ekambaresvarar]], [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]] dhe [[Tempulli Kumarakotam|Tempullin Kumarakotam]], që janë disa nga tempujt më të rëndësishëm hindu në shtetin [[Tamil Nadu]]. Nga 108 tempujt e shenjtë të zotit [[Vishnu]], 14 gjenden në Kançipuram. Qyteti është veçanërisht i rëndësishëm për [[Vaishnavizmi]]n, por është gjithashtu edhe një vend i shenjtë pelegrinazhi për [[Shaivizmi]]n.

Ndërsa pranohet gjerësisht se [[Kançipurami]] kishte shërbyer si kryeqyteti i Dinastisë së Hershme Çola,&lt;ref name=&quot;Kamath127&quot;&gt;{{cite book|title=Chennai|year=2000|publisher=Orient Longman Limited|first=Rina|last=Kamath|isbn=81-250-1378-4|url=http://books.google.co.in/books?id=bw2vDg2fTrMC&amp;pg=PA127|lang=en|page=127}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hoiberg2000&quot;&gt;{{cite book|title=Student's Britannica: India (Set of 7 Vols.) 39|first=Indu Ramchandani|last=Hoiberg|lang=en|year=2000|publisher=Encyclopædia Britannica (India)|place=Nju Delhi|isbn=0-85229-760-2|url=http://books.google.co.in/books?id=kEj-2a7pmVMC}}&lt;/ref&gt; pohimi është kontestuar nga historiani indian P.T. Srinivasa Ijengar, që shkroi se kultura tamile e Periudhës Sangam nuk u përhap nëpërmjet distriktit të Kançipuramit dhe përmend zanafillën sanskrite të emrit të tij në mbështetje të opinionit të tij.&lt;ref name=&quot;322Iyengar333&quot;&gt;{{cite book|title=History of the Tamils from the Earliest Times to the Present Day|last=Iyengar|first=P.T. Srinivasa|year=1929|publisher=University of Madras|url=http://books.google.co.in/books?id=ERq-OCn2cloC|lang=en|pages=322–33}}&lt;/ref&gt; Përmendjet më të hershme të Kançipuramit janë në librat e gramaticienit të sanskritishtes [[Patanxhali]], që jetonte midis shekujve të III dhe të II p.e.s..&lt;ref name=&quot;322Iyengar333&quot;/&gt; Qyteti besohet se ka qenë pjesë e Mbretërisë mitike Dravida të eposit të ''[[Mahabharata]]s'',&lt;ref name=&quot;322Iyengar333&quot;/&gt; dhe përshkruhej si &quot;më i miri mes qyteteve&quot; ([[sanskritishtja|sanskritisht]]: ''Nagareshu Kançi'') nga poeti sanskrit i shekullit të IV, Kalidasa.&lt;ref name=&quot;Historical Importance&quot;&gt;{{cite web|url=http://kanchi.nic.in/history.htm|year=2011|title=Historical Importance of Kanchipuram|publisher=National Informatics centre|lang=en|accessdate=26 qershor 2012|archive-date=18 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060518021820/http://kanchi.nic.in/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Qyteti vlerësohej si &quot;Banarasi i Jugut&quot;.&lt;ref name=&quot;Gopal177&quot;&gt;{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/177|last=Gopal|first=Madan|year=1990|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|lang=en|page=177}}&lt;/ref&gt;

[[File:Kailayanathar10.jpg|318px|thumb|Skulptura brenda Tempullit Kailasanathar]]
Kançipurami u bë një qytet më i rëndësishëm kur Mbretëria Pallava e [[Andra Pradesh]]it të jugut, të vëmendshëm për pushtimet e vazhdueshme nga veriu, e zhvendosën kryeqytetin e tyre në jug në shekullin e VI.&lt;ref name=&quot;Pochhammer99&quot;&gt;{{cite book|author=Wilhelm von Pochhammer|publisher=Allied Publishers|lang=en|year=2005|url=https://books.google.al/books?id=mHLB4m75pisC|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|id=ISBN-10 8177647156, isbn-13 9788177647150|page=99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;544Madras546&quot;&gt;{{cite journal|journal=Imperial Gazetteer of India|title=Madras: The Presidency; Mountains, Lakes, Rivers, Canals, and Historic Areas – Provincial Series Madras|publisher=Superintendent of Government Printing|location=Kalkuta|year=1908|url=http://books.google.com/books?id=xXglUxeS_WkC&amp;pg=PA544|lang=en|accessdate=12 qershor 2012|pages=544-6}}&lt;/ref&gt; Sunduesit Pallava e fortifikuan qytetin me ledhe, hendeqe të gjera, rrugë të planifikuara mirë dhe tempuj me punime mjeshtrore.

Nën sundimin Pallava, [[Kançipurami]] lulëzoi si një qendër e mësimit Hindu dhe Budist. Mbreti Narasimhavarmani II ndërtoi tempuj të rëndësishëm hindu në qytet, [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kançi Kailasanathar]], [[Tempulli Varadharaxha Perumal|Tempullin Varadharaxha Perumal]] dhe [[Tempulli Iravatanesvara në Kançipuram|Tempullin Iravatanesvara]].&lt;ref name=&quot;Jouveau-Dubreuil71&quot;&gt;{{cite book|title=The Pallavas|first=Gabriel|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|isbn=81-206-0574-8|url=http://books.google.co.in/books?id=6o9XCT3XiaMC|page=71|lang=en}}&lt;/ref&gt; [[Xuan Zang]]u, një udhëtar kinez që vizitoi Kançipuramin në vitin [[640]], shënoi se qyteti ishte 9.7&amp;nbsp;km në perimetër dhe se banorët e tij ishin të shquar për guximin, përkushtimin, dashurinë për drejtësinë dhe vlerësimin e mësimit.&lt;ref name=&quot;544Madras546&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Smith473&quot;&gt;{{cite book|last=Smith|first=Vincent Aruthur|title=The Early History of India from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest including the invastion of Alexander the Great|lang=en|publisher=Clarendon Press|year=1914|edition=3rd|url=http://books.google.com/books?id=b9a1AAAAIAAJ&amp;pg=PA474|page=473}}&lt;/ref&gt;

Mbreti i Dinastisë Mesjetare Çola, Aditja I pushtoi Mbretërinë Pallava, duke përfshirë edhe Kançipuramin, pasi mundi sunduesin pallava, Aparaxhitavarman (880-897) rreth vitit 890.&lt;ref name=&quot;Sastri113&quot;&gt;{{cite book|first=K.A. Nilakanta|last=Sastri|origyear=1935|year=1935|lang=en|title=The Chōlas|url=https://archive.org/details/dli.csl.7720|publisher=University of Madras|page=113}}&lt;/ref&gt; Nën sundimin Çola, qyteti ishte qendra e nënmbretërisë veriore.&lt;ref name=&quot;Aiyangar60&quot;&gt;{{Cite book|last=Aiyangar|first=Sakkottai Krishnaswami|title=Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of|year=2004|isbn=81-206-1850-5|url=https://books.google.com/books?id=htArUg0OMpcC|page=60|lang=en}}&lt;/ref&gt; Provinca u riemërtua &quot;Xhajamkonda Çolamandalam&quot; gjatë mbretërimit të Raxha Raxha Çolas I ([[985]]-[[1014]]),&lt;ref name=&quot;11Raman26&quot;&gt;{{Cite book|first=K.V.|last=Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of Its History, Art and Architecture|year=1975|lang=en|isbn=8170170265|url=http://books.google.co.in/books?id=myK8ZYEIu4YC&amp;pg=PA36|pages=11-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rao126&quot;&gt;{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|publisher=Readworthy|lang=en|isbn=978-81-89973-54-4|page=126}}&lt;/ref&gt;

====Tempujt====
{{Shiko gjithashtu|Lista e tempujve në Kançipuram}}
'''[[Kançipurami]]''' është një qytet i famshëm tempullor në Indi si &quot;Qyteti i Njëmijë Tempujve&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|title=Tourist Places|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423094259/http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|archive-date=23 prill 2012|publisher=Government of Tamil Nadu|year=2001}}&lt;/ref&gt;
Midis tempujve madhorë hindu në Kançipuram janë disa nga tempujt më të shquar të Vishnut e Shivës në [[Tamil Nadu]] si [[Tempulli Varadharaxha Perumal]] i [[Vishnu]]t dhe [[Tempulli Ekambaranatha]] është &quot;banesa tokësore&quot; e  [[Shiva|Shivës]]. [[Tempulli Kamakshi Aman]], Kumara Kotam, Tempulli Kaçapeshvarar [[Tempulli Kançi Kailasanathar]] janë disa nga tempujt e tjerë të shquar.
* {{color box|#00FFFF| * |#00FFFF}} ''[[Divja Desamët]]'' – tempujt kushtuar Vishnut të hyjnizuar te ''Divja Prabandha'', kanoni i hershëm mesjetar i letërisë tamile të shenjtëve alvarë midis shekujve të VI dhe të IX. Në Kançipuram ndodhen '''[[Divja Desamët|15 Divja Desamë]]'''.
* {{color box|#FFA07A| * |#FFA07A}} ''[[Padal Petra Sthalamët]]'' – ku tre nga najanarët më të nderuar (shenjtë shaivitë), Apari, Sundarari dhe Tirugnana Sambandari kanë hyjnizuar tempujt e Shivës në ''Tevaram'' gjatë shekujve të VII dhe të VIII. Në Kançipuram ndodhen '''[[Paadal Petra Sthalamët|11 Paadal Petra Sthalamë]]'''.

=====Budizmi=====
[[Budizmi]] besohet se ka lulëzuar në Kançipuram midis shekujve të I dhe të V.&lt;ref name=&quot;Trainor13&quot;&gt;{{Cite book|last=Trainor|first=Kevin|title=Buddhism The Illustrated Guide|url=https://archive.org/details/buddhism00kevi/page/13|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=0-19-517398-8|lang=en|page=13}}&lt;/ref&gt; Disa budistë të shquar të lidhur me Kançipuramin janë Arjadeva (shekulli II-III), një pasues i Nagarxhunës së Universitetit të [[Nalanda]]s, Dignaga dhe komentuesit Pali, Buddhaghosa dhe Dhammapala.&lt;ref name=&quot;Rao20&quot;&gt;{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|publisher=Readworthy|isbn=978-81-89973-54-4|page=20|lang=en}}&lt;/ref&gt; Sipas një tradite popullore, Bodhidharma, një murg budist i shekullit V-VI dhe themeluesi i [[Kung Fuja Shaolin|Kung Fusë Shaolin]] ishte djali i tretë i një mbreti pallava nga Kançipurami.&lt;ref name=&quot;125Zvelebil126&quot;&gt;{{Cite journal|last=Zvelebil|first=Kamil V.|title=The Sound of the One Hand|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1987_107_1/page/125|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=107|issue=1|year=1987|pages=125-6|doi=10.2307/602960|jstor=602960|lang=en}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, tradita të tjera ia caktojnë zanafillën nga vende të tjera të Indisë.&lt;ref name=&quot;McRae26&quot;&gt;{{Cite book|last=McRae|first=John R.|year=2000|url=http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|editor1-last=Heine|editor1-first=Steven|editor2-last=Wright|editor2-first=Dale S.|title=The Kōan: Texts and Contexts in Zen Buddhism|publisher=Oxford University Press|page=26|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=25 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120725041529/http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Institucionet budiste të Kançipuramit ishin përhapëse të Budizmit Theravada te populli Mon i [[Birmania|Mjanmari]]t dhe [[Tailanda|Tailandës]] që nga ana tjetër e përhapën besimin budist te popujt e tjerë të Azisë Jug-Lindore.&lt;ref name=&quot;Harvey56&quot;&gt;{{Cite book|last=Harvey|first=G.E.|title=History of Burma|year=2000|url=http://books.google.ca/books?id=vmIVhKXwrFcC&amp;pg=PA56&amp;lpg=PA56|page=56|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Kançipurami ka qenë tradicionalisht një qendër arsimimi për [[Hinduizmi]]n,&lt;ref name=&quot;Raoxviii&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Raman80&quot;/&gt; [[Xhainizmi]]n dhe [[Budizmi]]n.&lt;ref name=&quot;344Thapar345&quot;/&gt; Manastiret budiste vepronin si bërthama të sistemit arsimor budist. Me rigjallërimin gradual të [[Hinduizmi]]t gjatë mbretërimit të mbretit pallava, Mahendra Varmani I, sistemi arsimor hindu mori rëndësi me [[sanskritishtja|sankritishten]] që ishte gjuhë zyrtare.&lt;ref name=&quot;344Thapar345&quot;/&gt;

=====Tempujt xhainistë=====
[[File:Tiruparuthikundram (13).jpg|thumb|left|345px|Verandë me kolona e Tempullit Trilokjanatha]]
Mendohet se [[Xhainizmi]] u fut në Kançipuram nga Kunda Kundaçarja ([[shekulli I|shekulli i I i e.s.]]) .&lt;ref name=&quot;Rao20&quot;/&gt; Xhainizmi u përhap në qytet nga Akalanka ([[shekulli III|shekulli i III i e.s.]]). Dinastia Kalabhra, sunduesit e Kançipuramit përpara Dinastisë Pallava, ndiqnin xhainizmin që, nga përkrahja mbretërore fitoi popullaritet.&lt;ref name=&quot;Rao20&quot;/&gt; Mbretërit pallava Simhavishnu, Mahendra Varmani dhe Simhavarmani ([[550]]-[[560]]) ishin gjithashtu ndjekës të [[Xhainizmi]]t, deri në ardhjen e ''Najanmarëve'' dhe ''Azhvarëve'' gjatë [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli VII|të VII]].&lt;ref name=&quot;Rao20&quot;/&gt; Mahendravarmani I u konvertua nga Xhainizmi në [[Hinduizmi|Hinduizëm]] nën ndikimin e najanmarit Apar, që shënoi një pikë kthese në gjeografinë fetare.&lt;ref name=&quot;Rao20&quot;/&gt; Dy sektet e [[Hinduizmi]]t, [[Shaivizmi]] dhe [[Vaishnavizmi]] u gjallëruan përkatësisht nën ndikimin e Adi Shankarës dhe Ramanuxhës.&lt;ref name=&quot;Ayyar69&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|accessdate=7 shkurt 2013|page=69|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Smith468&quot;&gt;{{cite book|last=Smith|first=Vincent Aruthur|title=The Early History of India from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest Including the Invastion of Alexander the Great|year=1914|url=http://books.google.com/books?id=b9a1AAAAIAAJ|page=468|lang=en}}&lt;/ref&gt; Dinastia e Vonë Çola dhe mbretërit Vixhajanagara e toleruan Xhainizmin dhe besimi ishte akoma i praktikuar në Kançipuram.&lt;ref name=&quot;Rao20&quot;/&gt;

[[File:Tiruparuthikundram (15).jpg|thumb|264px|kulla piramidale e tempullit Trilokjanatha]]
;Tempulli Trilokjanatha
[[Tempulli Trilokjanatha|Tempulli Trilokjanatha/Çandraprabha]] është një [[Tempulli xhainist|tempull i dyfishtë xhainist]] që ka mbishkrime nga mbreti pallava, Narasimhavarmani II dhe mbretërit çola, Raxjendra Çola I, Kulothunga Çola I dhe Vikrama Çola si dhe mbishkrime kanareze të mbretit vixhajanagara, Krishnadevaraja.
'''[[Tempulli Trilokjanatha]]''' i quajtur edhe '''[[Tempulli xhainist]] i Thiruparthikundramit''' për shkak se ndodhet në lagjen Thiruparthikundram të [[Kançipurami]]t, është një tempull kushtuar figurave fetare xhainiste. Tempulli, i lidhur me sektin Digambara të [[Xhainizmi]]t është ndërtuar në stilin dhe materialet e [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]] dhe besohet se është ndërtuar gjatë sundimit të Dinastisë Pallava gjatë shekullit të VIII bashkë me Tempullin Çandraprabha në rajonin e kompleksit rrethues që emërtohet si Xhaina Kançi, ndërsa dy pjesët e tjera të qytetit janë të emërtuara përkatësisht Shiva Kançi dhe Vishnu Kançi.

[[File:Tiruparuthikundram (12).jpg|thumb|left|327px|Tempulli Trilokjanatha]]
[[Dinastia Pallava]], sunduese e rajonit gjatë viteve të saj të para përqafoi [[Xhainizmi]]n. Sipas legjendës vendore, tempulli u ndërtua nga dishepulli Pallava i të diturve Vamana dhe Mallisena. Ka edhe legjenda të tjera që ia atribuojnë ndërtimin e tempullit Simhavishnut, mbretit të parë Pallava gjatë dhjetëvjeçarit të fundit të shekullit të VI.&lt;ref name=&quot;hindu2&quot;/&gt; Megjithatë tempulli besohet se është ndërtuar gjatë shekullit të VIII afër vitit 800. Mbishkrimet çola dhe vixhajanagara tregojnë përkrahjen e madhe të tempullit.

Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] me një [[Gopurami|gopuram]] (kulla e portikut) tre-katësh. Në tempull ndodhen tre faltore paralele me imazhin e [[Mahavira]]s që zë qendrën. Imazhi i Lokanatharit, shenjti i 24-ërt xhainist [[tirthankara]], është i vendosur në anën veriore, ndërsa Neminatha i vendosur në anën jugore. Të tre faltoret janë në formë rrethore dhe bujtin imazhe prej bronxi. Faltorja e Mahaviras bujt Dharmadevin dhe një tirthankara përbri tij.&lt;ref name=&quot;hindu2&quot;/&gt; Në sallonin që të çon në shenjtërore ka kollona të pikturuara. Si në tempujt hindu indiano-jugor, ndodhet një shtyllë flamuri (e quajtur ''Dvaxhastamba'') midis aksit të hyrjes dhe shenjtërores.&lt;ref name=&quot;Rao111&quot;&gt;{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|isbn=978-81-89973-54-4|page=111|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tempulli ka një numër të madh pikturash në tavane të shoqëruara me shkrime në alfabetin tamil Grantha qëm endohet se përmbajnë historinë e jetës së Krishnës të paraqitur nga shumica e pikturave.&lt;ref name=&quot;hindu2&quot;&gt;{{cite news|lang=en|title=Art languishes in dilapidated Jain temple|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/05/23/stories/2003052301431000.htm|date=23 maj 2003|accessdate=25 gusht 2016|publisher=The Hindu|last=Chakravarthy|first=Pradeep|archive-date=8 korrik 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030708081111/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/05/23/stories/2003052301431000.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Sri Veerattaaneswarar Temple.JPG|thumb|318px|Tempulli Thriuvathigai]]
;Tempulli i Thiruvadigait
'''[[Tempulli i Thiruvadigait]]''' i quajtur edhe Tempulli Sri Virataanesvarar (në gjuhën tamile: அருள்மிகு வீரட்டான்டேஸ்வரர் திருக்கோவில்) është një [[Tempulli hindu|tempull hindu]] kushtuar Shivës. Është i vendosur në fshatin Thiruvathigai që është rreth 2 kilometra në lindje të qytetit të Panrutit. [[Shiva]] në këtë tempull adhurohet në formën e Virataanesvararit. Tempulli&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tamilnadutourism.org/places/citiestowns/Cuddalore.aspx?catid=C1&amp;subcat1id=C1S1&amp;subcat2id=C1S1S30&amp;sm=C1S1S30|work=tamilnadutourism.org|title=Cuddalore, Tamil Nadu Tourism Department|lang=en}}&lt;/ref&gt; është i vendosur në distriktin e Arkadusë Jugore 2&amp;nbsp;km nga Panruti.
[[Tempulli i Thiruvadigait]] u ndërtua fillimisht si një [[tempulli xhainist|tempull xhainist]] nga mbreti pallava, Mahendravarmani I në shekullin e VI në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Megjithatë me konvertimin nga [[Xhainizmi]] në [[Hinduizmi|Hinduizëm]], Mahendravarmani e shkatërroi tempullin e mëparshëm dhe në këtë vend ndërtoi një tempull për Shivën. Gjithësesi në tempull kanë mbetur disa shenja të artifakteve xhainiste.
Në këtë kompleks gjendet edhe një tempull tjetër i Shivës si dhe një Tempull i Vishnut në afërsi që besohet se është ndërtuar me mbetjet e shkatërruara të tempullit xhainist.

=====Tempujt Hindu=====
[[File:Ekam.jpg|thumb|left|Kulla me një liqen përpara e Tempullit Ekambaresvarar – tempulli më i madh në qytet]]
Sipas [[Hinduizmi]]t, një kshetra është një fushë e fuqisë vepruese dhe një vend i shenjtë ku mund të arrihet shpëtimi përfundimtar ose ''[[moksha]]''. ''Garuda Purana'' thotë se shtatë qytetet, ose [[Sapta Puri]]t, duke përfshirë edhe Kançipuramin janë mundësues të ''mokshas''.&lt;ref name = &quot;Ayyar69&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Gopal177&quot;/&gt; Qyteti është një vend pelegrinazhi si për sektin shaivit ashtu dhe për atë vaishnavit. Ai ka afërsisht 108 tempuj shaivitë.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.columbuslost.com/2013/12/108-shiva-temples-of-kanchipuram.html|title=108 Shiva Temples of Kanchipuram|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=5 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705183836/http://www.columbuslost.com/2013/12/108-shiva-temples-of-kanchipuram.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[Tempulli Ekambaresvarar]] në Kançipuramin verior, kushtuar Shivës, është tempulli më i madh në qytet.&lt;ref name=&quot;Let’s Go584&quot;&gt;{{Cite book|title=Let's Go India &amp; Nepal 8th Edition|year=2004|lang=en|isbn=0-312-32006-X|url=http://books.google.com/books?id=oM2ZqMfg7hYC&amp;pg=PA584|page=584}}&lt;/ref&gt; ''[[Gopurami|Kulla e portikut]]'' të tij, është 59 m i lartë, duke e bërë atë një nga kullat tempullore më të mëdha në Indi. Ai është një nga pesë tempujt e quajtur ''[[Pança Bhuta Sthalamët|Pança Bhuta Sthalamë]]'', që përfaqësojnë shfaqjen e pesë elementeve kryesorë të natyrës; [[toka]], [[uji]], [[ajri]], [[qielli]] dhe [[zjarri]].&lt;ref name=&quot;301Ramasëmy302&quot;&gt;{{Cite book|last=Ramaswamy|first=Vijaya|title=Historical dictionary of the Tamils|year=2007|isbn=978-0-470-82958-5|lang=en|pages=301-2}}&lt;/ref&gt; Tempulli Ekambaresvarar përfaqëson tokën.&lt;ref name=&quot;301Ramasëmy302&quot;/&gt;
[[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempulli Kailasanathar]], kushtuar Shivës dhe i ndërtuar nga mbretërit pallava, është [[Tempulli hindu|tempulli më i vjetër hindu]] që ekziston. Ai është shpallur monument arkeologjik nga ASI. Ai ka një seri qelash me skulptura brenda.&lt;ref name=&quot;Ayyar73&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|lang=en|year=1991|isbn=81-206-0151-3|accessdate=7 shkurt 2013|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|page=73}}&lt;/ref&gt; Në [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]], hyjnesha [[Parvati]] është paraqitur në formën ''jantra'', ''çakra'' ose ''pithami'' (bazamenti). Në këtë tempull, ''jantra'' është vendosur përballë hyjnisë.&lt;ref name=&quot;70Ayyar71&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P. V. Jagadisa|title=South Indian Shrines: Illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|accessdate=7 shkurt 2013|pages=70-1|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|lang=en}}&lt;/ref&gt; [[Adi Shankara]] është i lidhur ngushtësisht me këtë tempull dhe besohet se pranë këtij tempulli ka vendosur [[Kançi Kamakoti Pithami|Kançi matha]]n.&lt;ref name=&quot;Tourist places in Kanchipuram&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|title=Tourist places in Kanchipuram|publisher=National Informatics Centre|year=2012|lang=en|accessdate=26 qershor 2012|archive-date=23 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423094259/http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Tempulli Mukthisvarar, i ndërtuar nga Nandivarman Pallava II ([[720]]-[[796]])&lt;ref name=&quot;Ayyar86&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|lang=en|accessdate=7 shkurt 2013|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|page=86}}&lt;/ref&gt; dhe [[Tempulli Iravatanesvara në Kançipuram|Tempulli Iravatanesvara]] i ndërtuar nga Narasimhavarman Pallava II ([[720]]-[[728]]) janë tempuj të tjerë të Shivës nga Periudha Pallava. Kaçi Metrali – Tempulli Karçapesvarar,&lt;ref name=&quot;Ayyar73&quot;/&gt; Tempulli Onakanthan Tali, Tempulli Kaçi Anekatangapadam,&lt;ref name=&quot;Ayyar86&quot;/&gt; Tempulli Kuranganilmutam,&lt;ref name=&quot;Soundara Rajan27&quot;&gt;{{Cite book|last=Soundara Rajan|first=Kodayanallur Vanamamalai|title=Concise classified dictionary of Hinduism|year=2001|lang=en|isbn=81-7022-857-3|url=http://books.google.co.in/books?id=lAWS49f8HKoC&amp;pg=PA27|page=27}}&lt;/ref&gt; dhe Tempulli Karaithirunathar në Tirukalimedu janë tempuj të Shivës në Kançipuram të lavdëruar nga ''Tevarami'', vepra kanonike shaivite në [[gjuha tamile|gjuhën tamile]] e [[shekulli VII|shekujve të VII]] dhe [[shekulli VIII|të VIII]].

[[File:Varadharajar1.jpg|thumb|right|Kolona të skalitura dhe zinxhirë të varur guri në Tempullin Varadaraxhar]]
[[Tempulli Kumarakotam]], kushtuar Murugas, është i vendosur midis Tempullit Ekambaresvarar dhe Tempullit Kamakshi Aman, që zhvillon kultin e Somaskandas (Skanda, djali i Shivës dhe Parvatit). ''Kandapuranami'', vepra fetare tamile mbi Muruganin, e përkthyer nga ''Skandapurana'' [[sanskritishtja|sanskrite]], u hartua në vitin [[1625]] nga Kaçiapa Shivaçarja në këtë tempull.&lt;ref name=&quot;Rao110&quot;&gt;{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|isbn=978-81-89973-54-4|page=110|lang=en}}&lt;/ref&gt;

[[Tempulli Varadharaxha Perumal]], kushtuar [[Vishnu]]t dhe që shtrihet në 93.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, është tempulli më i madh i Vishnut në Kançipuram. Ai u ndërtua nga [[Dinastia Çola]] në vitin [[1053]] dhe u zgjerua gjatë mbretërimeve të Kulotunga Çolas I ([[1079]]–[[1120]]) dhe Vikrama Çolas ([[1118]]–[[1135]]). Është një nga ''[[Divja Desamët]]'', 108 banesat e shenjta të Vishnut.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Divya Desams of Lord Vishnu|lang=en|url=http://www.stephen-knapp.com/divya_desams_of_lord_vishnu.htm|work=stephen-knapp.com|author=Stephen Knapp}}&lt;/ref&gt; Tempulli përmban skalitje hardhucash, një e veshur me ar dhe dhe një tjetër e veshur me argjend, mbi [[garbhagriha|shenjtërore]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Gateway to Kanchipuram district - Varadaraja Temple|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/varadaraja.htm|lang=en|year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730053553/http://www.kanchi.tn.nic.in/varadaraja.htm|archive-date=30 korrik 2013}}&lt;/ref&gt; Robert Clive thuhet se ka paraqitur një varëse smeraldi në tempull. Është quajtur Clive Makarakandi dhe është akoma e përdorur për të dekoruar hyjninë me raste ceremoniale.&lt;ref name=&quot;26Raman39&quot;&gt;{{cite book|author=K.V. Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of its History, Art and Architecture|lang=en|year=1975|pages=26-39}}&lt;/ref&gt;

[[Tiru Paramesvara Vinagarami]] është vendlindja e shenjtit ''azhvar'', Poigai Alvar.&lt;ref name=&quot;Ayyar80&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|accessdate=7 shkurt 2013|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|page=80|lang=en}}&lt;/ref&gt; Faltorja qendrore ka godinë tre-katëshe me Vishnun të paraqitur në secilin prej tyre.&lt;ref name=&quot;Ayyar80&quot;/&gt; Korridori përreth shenjtërores ka një seri skulpturash që paraqesin sundimin dhe pushtimin Pallava.&lt;ref name=&quot;Ayyar80&quot;/&gt; Është tempulli më i vjetër i Vishnut në qytet dhe u ndërtua nga mbreti pallava, Paramesvaravarmani II ([[728]]–[[731]]).&lt;ref name=&quot;Ayyar80&quot;/&gt;
[[Ashtabuxhakarami]], [[Tempulli Jathothkari Perumal|Tiruveka]], [[Tiruthanka]], [[Tiruvelukai]], [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]], [[Tempulli Pavalavanam|Tiru Pavla Vanami]], [[Tempulli Pandava Thuthar Perumal]] janë midis ''Divja Desamëve'' të [[Kançipurami]]t.&lt;ref name=&quot;Ayyar539&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|lang=en|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|accessdate=7 shkurt 2013|page=539}}&lt;/ref&gt; Në qytet ndodhen edhe pesë ''Divja Desamë'' të tjerë, tre brenda Tempullit Ulagalantha Perumal, një në [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]] dhe një në [[Tempulli Ekambaresvara|Tempullin Ekambaresvarar]].&lt;ref name=&quot;Rao109&quot;&gt;{{cite book|author=P.V.L. Narasimha Rao|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|publisher=Readworthy|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints &amp; Temples|lang=en|year=2008|page=109}}&lt;/ref&gt;

[[Kançi Kamakoti Pithami|Kançi Matha]] është një institucion manastiror, historia zyrtare e të cilit pohon se u themelua nga [[Adi Shankara]] i Kaladit, duke e gjurmuar historinë e tij që nga [[shekulli V p.e.s.|shekulli i V p.e.s.]].&lt;ref name=&quot;Sarasëati492&quot;&gt;{{cite book|title=The True History and the Religion of India: A Concise Encyclopedia of Authentic Hinduism|url=https://books.google.al/books?id=IhLN2I9yTTkC&amp;pg=PA492|author=Prakashanand Saraswati|publisher=Motilal Banarsidass|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8120817893, isbn-13 9788120817890|page=492}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalal186&quot;&gt;{{cite book|title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths|author=Roshen Dalal|url=https://books.google.al/books?id=pNmfdAKFpkQC&amp;pg=PA186|publisher=Penguin Books India|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 0143415174, isbn-13 9780143415176|page=186}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kuttan244-Arunachalam245&quot;&gt;{{cite book|last=Kuttan|first=Mahadevan|author2=P.V. Arunachalam|title=The Great Philosophers of India|year=2009|lang=en|url=http://books.google.co.in/books?id=nERVRxj22W0C&amp;pg=PA245|isbn=978-1-4343-7780-7|pages=244-5}}&lt;/ref&gt; Një pohim thotë se [[Adi Shankara]] erdhi në Kançipuram dhe vendosi Kançi Mathën të emërtuar &quot;Dakshina Mulamnaja Sarvagnja Sri Kançi Kamakoti Pitham&quot; në një pozicion sipëran, përkatësisht Sarvagnja Pitha, mbi [[matha]]t (institucion fetar hindu) e tjera të nënkontinentit, përpara vdekjes së tij aty.&lt;ref name=&quot;Kuttan244-Arunachalam245&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;44Sharma46&quot;&gt;{{cite book|last=Sharma|first=Varanasi Raj Gopal|lang=en|title=Kanchi Kamakoti Math, a myth|year=1987|url=http://books.google.co.in/books?id=T5DXAAAAMAAJ|isbn=0-415-40868-7|pages=44-6}}&lt;/ref&gt; Të dhënat e tjera historike tregojnë se [[matha]] u vendos me gjasa në [[shekulli XVIII|shekullin e XVIII]] në [[Kumbakonami|Kumbakonam]], si një degë e [[Sringeri Sharada Pithami|Sringeri Matha]]s dhe se e shpalli veten të pavarur.&lt;ref name=&quot;Dalal186&quot;/&gt;
Një tjetër '[[matha]]' që ishte e famshme në kohët e lashta ishte 'Upanishad Brahmam Matha', e vendosur pranë Tempullit Kailasanathar në Kançipuram. Ajo ka Mahasamadhin e 'Upanishad Brahmajoginit', një shenjt që shkroi komentarë mbi të tërë [[Upanishadët]] madhorë në Hinduizëm. Thuhet se i dituri i madh, Sadasiva Brahmendra në këtë '[[matha]]' u bë sanjasa.

;Tempulli Kançi Kailasanathar
[[File:Kailasanathar Temple - Kanchipuram 2.jpg|thumb|left|268px|Kulla e tempullit Kailasanathar në Kançipuram]]
'''[[Tempulli Kançi Kailasanathar]]''' është struktura më e vjetër në Kançipuram,&lt;ref name=&quot;Dobbie111&quot;&gt;{{cite book|title=India: The Elephant's Blessing|author=Aline Dobbie|url=https://books.google.al/books?id=ckpEd4emnCkC&amp;pg=PA111|publisher=Melrose Press|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 1905226853, isbn-13 9781905226856|page=111}}&lt;/ref&gt; kushtuar Shivës dhe i njohur për rëndësinë e tij historike. Ai u ndërtua midis viteve [[685]]-[[705]] nga mbreti Narasimhavarmani II (i quajtur edhe '''Raxhasimha''') i Dinastisë Pallava.&lt;ref name=&quot;Ninan132&quot;&gt;{{cite book|title=The Development of Hinduism|url=https://books.google.al/books?id=-8RTZcjg9awC&amp;pg=PA132|author=Madathil Mammen Ninan|lang=en|year=2008|id=ISBN-10 1438228201, isbn-13 9781438228204|page=132}}&lt;/ref&gt; Kompleksi i vendosur ulët prej guri ranor përmban një numër të madh skalitjesh, duke përfshirë shumë hyjni gjysmë-kafshërore që ishin popullore gjatë Periudhës së hershme të Arkitekturës Dravidiane.&lt;ref name=&quot;Singh145&quot;&gt;{{cite book|last=Singh|first=Sarina|title=South India|url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari_2|year=2007|isbn=9781740594219|page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari_2/page/144 145]|lang=en}}&lt;/ref&gt; Struktura përmban 58 faltore të vogla që i janë kushtuar formave të ndryshme (Avatarëve) të Shivës.

[[File:Kailasanathar Temple.jpg|thumb|358px|Tempulli Kançi Kailasanathar]]
Tempulli Kailasanathar (që do të thotë: &quot;Zoti i Malit Kozmik&quot;), është ndërtuar sipas [[Smartizmi|Traditës Smarta]] të adhurimit të Shivës, Vishnut, Devit, [[Surja]]s ([[dielli]]), Ganeshës dhe Kartikejës, në [[Hinduizmi|Hinduizëm]], një praktikë që zëvendësoi [[Budizmi]]n.&lt;ref name=&quot;Rao96&quot;&gt;{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=96}}&lt;/ref&gt;
Ai është tempulli i parë strukturor i ndërtuar në Indinë e Jugut nga Narasimhavarmani II, i njohur gjithashtu si Raxhasimha Pallavesvarami. Djali i tij, Mahendravarman III, përfundoi façatën ballore dhe [[gopurami]]n. Tempujt e mëparshëm ndërtoheshin si me dru ashtu dhe të skalitur në faqe shkëmbore në shpella apo masa të stërmëdha shkëmbore, siç shihen në [[Mahabalipurami|Mahabalipuram]].&lt;ref name = &quot;Kailasa&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/kailasanathar.htm|title=Kailasanathar Temple|lang=en|accessdate=27 korrik 2013|publisher=National Informatics Centre of Government of India|archive-date=30 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730053532/http://www.kanchi.tn.nic.in/kailasanathar.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Subburaj33&quot;&gt;{{cite book|title=Tourist Guide to South India|url=https://books.google.al/books?id=ta6AD7MNFioC&amp;pg=PA33|lang=en|author=V.V.K. Subburaj|publisher=Sura Books|orig-year=2003|year=2006|id=ISBN-10 8174781757, isbn-13 9788174781758|page=33}}&lt;/ref&gt; Tempulli Kailasanathar krijoi prirjen për tempujt e tjerë të ngjashëm në Indinë Jugore.&lt;ref name=&quot;DK Publishing11&quot;&gt;{{cite book|title=Great Monuments of India|url=https://books.google.al/books/about/Great_Monuments_of_India.html?id=PE9gPgAACAAJ|author=D.K. Publishing|publisher=Dorling Kindersley|lang=en|year=2009|id=ISBN-10 0756659078, isbn-13 9780756659073|page=11}}&lt;/ref&gt; Sipas besimit vendor, tempulli ishte një strehim i sigurt për sunduesit e mbretërisë gjatë luftërave. Një tunel sekret, i ndërtuar nga ata, përdorej si një rrugë shpëtimi dhe që është akoma i dukshëm.&lt;ref name=&quot;Kailasa&quot;/&gt;

{{multiple image
  |direction = vertical
  |align     = left
  |width     = 264
  |image1    = Kailasawaathar innercourt.jpg
  |caption1  = Oborri i brendshëm për ecjen rituale përreth shenjtërores me 58 faltoreza të vogla.
  |image2    = 01Kailasanathar Temple Rich Architecture in Sculptures Design.jpg
  |caption2  = Dizajni tipik i kolonës me luanë mitikë shumë-drejtimësh.
  |image3    = Kailayanathar2.jpg
  |caption3  = Pamje e tempullit
}}
Tempulli, në formën e tij të stilizuar fillestare, u ndërtua në Arkitekturën Pallava me ndikime të stileve të mëvonshme të zhvilluar nga [[Dinastia Çola]] dhe [[Perandoria Vixhajanagara]].&lt;ref name=&quot;Kailasa&quot;/&gt; Është një arkitekturë e ndërtuar prej guri ndryshe nga [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitektura e skalitur në shkëmb]] e shpellave të hapura ose në faqet shkëmbore si në Mahabalipuram. [[Gopurami]] i lartë ëshë në të majtë dhe kompleksi tempullor është në të djathtë.&lt;ref name=&quot;Rao93&quot;&gt;{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=93}}&lt;/ref&gt; Themelet e tempullit, që mbajë peshën e tij, janë bërë prej [[graniti]], ndërsa struktura sipërore, duke përfshirë edhe relievet janë bërë prej guri ranor. Fillimisht ekzistonte vetëm faltorja kryesore me ''[[vimana]]n'' e saj piramidale dhe një [[mandapa]] të shkëputur.

Kompleksi tempullor është i plotë në të gjitha aspektet pasi ka ''[[garbhagriha]]'' ({{lang-la|sanctum sanctorum}}), antarala (rrethimi i brendshëm), mandapa, një mur të lartë të përbërë dhe një kullë të lartë porte, [[gopurami]]n.&lt;ref name=&quot;National&quot;&gt;{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_cholabt_features.asp|title=General features of a Chola temple|lang=en|accessdate=27 korrik 2013|publisher=Archeological Survey of India|archive-date=18 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718045143/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_cholabt_features.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Mandapa, që fillimisht ishte e veçuar, u bë pjesë e faltores kryesore nga pranëvendosja e një ''ardhamandapaje'' (sallë më e vogël me kolona). Kolonat e [[mandapa]]s kanë vecorinë përsëritëse të luanëve mitologjikë të ngritur mbi dy këmbë.

{{multiple image
  |direction = vertical
  |align     = right
  |width     = 208
  |image1    = Kailayanathar4.jpg
  |caption1  = Një skulpturë në një nga niket e 58 faltorezave të vogla.
  |image2    = Kailayanathar6.jpg
  |caption2  = Skulpturë
  |image3    = Kailayanathar11.jpg
  |caption3  = Skulpturë
  |image 4 = DSC_0997.jpg
  |caption4 =  Skulpturë
}}
Struktura ka një projekt të thjeshtë me kullë [[shikhara]] në qendër të kompleksit. [[Shikhara]] e tempullit, mbi shenjtëroren ([[garbhagriha|garbagrihën]]), është katrore në planimetri dhe ngrihet në një stil kurvilinear dhe formë piramidale. Kulla ka shumë nivele që ngrihen në mënyrë proporcionale. Në krye të kësaj kulle, ndodhet një çatizë e vogël në formën e një kubeje. Elementet e kolonave me forma kafshësh mitologjike (luanët në bazë) janë veçori shtesë të Stilit Pallava.&lt;ref name=&quot;National&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Ring-Salkin-La Boda435&quot;&gt;{{cite book|title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|url=https://books.google.al/books?id=JqHPpNaZfNwC|editor1=Trudy Ring|editor2=Robert M. Salkin|editor3=Sharon La Boda|publisher=Taylor &amp; Francis|lang=en|year=1996|id=ISBN-10 1884964044, isbn-13 978188496404|page=435}}&lt;/ref&gt; Në hyrje, muret e ''[[gopurami]]t'' janë të suvatuar. Muri i hyrjes së tempullit ka tetë faltoreza të vogla dhe një gopuram, pararendës të gopuramit kryesor. Në një fazë të mëvonshme, [[mandapa]] dhe shenjtërorja u bashkuan nga një sallë e ndërmjetme e quajtur ''ardhamandapa'', që në një farë mase thuhet se ka ndjekur bukurinë e [[tempulli]]t. Ai është i rrethuar brenda mureve në një planimetri drejtkëndore.

Faltorja kryesore ka një shivalinga me 16 faqe prej shkëmbi graniti të zi të vendosur në shenjtëroren e tempullit. Brenda mureve të faltores kryesore ndodhet ''padabhanda adhisthana'' (piedestali kryesor) me imazhe të skalitura në mënyrë shumë elegante të zotave me një skulpturë të Nandit, në një largësi që i bën roje hyjnisë. Në secilën faqe të mureve të jashtme të faltores kryesore ka shumë relieve të hyjnive.
Në relievet e murit jugor paraqitet statuja e Shivës si ''Umamaheshavara'' ([[Shiva]] me bashkëshorten e tij [[Parvati]]) me Lingodbhavan (shfaqjen e Shivës si kolonë e flaktë) e rrethuar nga [[Brahma]] dhe [[Vishnu]] dhe amarat duke fluturuar në nivele të ulëta. Salla perëndimore ka skulptura të Shivës në formën e ''Sandhja Tandavamurtit'' dhe ''Urdhava Tandvamurtit'' dhe ansambli plotësohet me imazhet e ''ganave'' në poza kërcimi dhe gjithashtu me imazhe të Brahmas, Vishnut, Nandit dhe Parvatit. Relievet e Shivës në muret veriore janë një kompozim i ''Tripurantakas'' të shoqëruar nga tre ''gana'', hyjnesha [[Durga]] me tre ''gana'' dhe hyjneshat Bhairavi, Kaushiki dhe Xhjestha. 

Faqet e jashtme të ''[[vimana]]s'' (kullës) kanë imazhe të mishërimeve të Shivës - Bhikshatana, Somaskanda dhe në pozën ''Samhara-Tandava'' (kërcimi shkatërrues). Muri jugor i vinamës ka imazhe shumë elegante të Shivës në një posturë të ulur në paqe dhe qetësi të njohur si Dakshinamurti dhe muri i saj perëndimor ka Shivën në formën e Lingodbhavës.
Kulla ka faltorëza të shumta të bashkangjitura në faqet e saj të jashtme që kanë pamjen e faltoreve në miniaturë. Këto faltore kanë tre stile të vecanta, sala (drejtkëndore), kuta (katrore) dhe panjara (absidale). Tetë falëtorëze të vogla dokorojnë gjithashtu murin e hyrjes. 58 faltorezat e vogla janë ndërtuar në nike të kompleksit të mureve që përfshijnë faltoren kryesore; dhe paraqesin relievet e Somaskanada të Shivës dhe bashkëshortes së tij Parvati në shumë forma kërcimi.&lt;ref name=&quot;Kailasa&quot;/&gt;

Veçoria e shquar e skulpturave është moria e paraqitjeve të luanëve të ngritur mbi dy këmbë të dalë në shumë drejtime.&lt;ref name=&quot;DK Publishing11&quot;/&gt; Këtu gjenden dy skulptura të Shivës që shihen duke mbajtur Vinan (instrument muzikor me tela) në dorë. Ka mjaft dallime midis Vinas së gjetur në këto skulptura dhe Vinas që përdoret në kohët e sotme.&lt;ref name=&quot;Leela-Veena&quot;&gt;{{cite book|last=Leela|first=S.V.|title=Veena, self-taught: an introduction to Carnatic music|url=http://books.google.com/books?id=uGxXAAAAMAAJ|year=1976|lang=en}}&lt;/ref&gt;

;Tiru Paramesvara Vinagarami
[[Image:Parameshwaravinnagaram3.jpg|thumb|left|Skulptura në muret e tempullit Tiru Paramesvara Vinagarami]]
'''[[Tiru Paramesvara Vinagarami]]''' ose '''Tempulli Vaikunta Perumal''' është një tempull kushtuar Vishnut në [[Kançipurami|Kançipuram]], i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]]. Ai nderohet në kanonin e hershëm mesjetar tamil të shenjtëve alvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]], ''[[Divja Prabandha]]''.
Tempulli besohet se është ndërtuar nga mbreti pallava, Nandivarmani II ([[720]]-[[796]]), me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Tempulli është i rrethuar nga një mur graniti që përfshin të gjitha faltoret dhe [[ujëmbledhësit tempullorë indianë|pellgjet ujore të tempullit]].

[[File:Parameswara Vinnagaram.JPG|thumb|327px|Parameshvara Vinagarami gjatë hënës së plotë]]
Sipas Dr. Hultzh, Paramesvara Vinagarami u ndërtua nga mbreti pallava, Nandivarmani II në vitin [[690]], ndërsa studiues të tjerë e vendosin datën e ndërtimit më vonë, në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]].&lt;ref name=&quot;BV162&quot;&gt;{{cite book|title=History of Vaishnavism in South India up to Ramanuja|author=B.V. Ramanujam|publisher=Annamalai University, Annamalinagar|lang=en|year=1973|pages=161-2}}&lt;/ref&gt; Pallavamallani, që ishte një adhurues i Vishnut rikonstruktoi shumë tempuj të vjetër dhe ndërtoi mjaft të rinj. Midis këtyre të fundit ishte dhe Paramesvara Vinagarami ose Tempulli Vaikunta Perumal, që përmban panele skulpturore me mbishkrime, që përshkruajnë ngjarjet që çuan në hipjen e Pallavamallas në fron.&lt;ref&gt;{{cite book|author=K.A. Nilakanta Sastri|title=A History of South India|url=https://archive.org/details/historyofsouthin0000sast|year=1955|edition=ribotim i vitit 2003|isbn=0-19-560686-8|page=[https://archive.org/details/historyofsouthin0000sast/page/n3 142]|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Heritage of the Tamils: Temple Arts|page=298|first1=Ca. Vē|last1=Cuppiramaniyan|first2=G.|last2=Rajendran|year=1985|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Proceedings and Transactions of the All-India Oriental Conference|lang=en|volume=1|journal=Journal of Oriental Philology|year=1951|page=146}}&lt;/ref&gt;

Tre faltoret bujtin imazhe të Vishnut në qëndrime të ndryshme – i ulur (kati përdhes), i shtrirë (kati i parë; i lejueshëm për besimtarët vetëm në ditët ''ekadashi'') dhe në këmbë (kati i dytë; i palejueshëm për të hyrë besimtarët, por vetëm priftërinjtë e zgjedhur). Planimetria logjike dhe e ndërlikuar e tempullit u bë prototip për faltoret e mëvonshme që do të ndërtoheshin në të gjithë [[Tamil Nadu]]në. Për shembull verandat e jashtme me kolonat e tyre luanore janë pararendëse të sallave madhështore me njëmijë kolona të tempujve të mëvonshëm.&lt;ref name=&quot;dinamalarParamapada&quot;&gt;{{cite web|lang=en|title=Sri Paramapada Nathar temple|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=271|publisher=Dinamalar|accessdate=8 gusht 2013}}&lt;/ref&gt;
Ai është një nga katërmbëdhjetë ''[[Divja Desamët]]'' e [[Kançipurami]]t dhe është pjesë e Vishnu Kançit, vendi ku gjenden shumica e tempujve të Vishnut në Kançipuram.&lt;ref name=&quot;BV162&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Spiritual India Handbook|lang=en|url=http://books.google.co.in/books?id=djI5mL2qeocC&amp;pg=PT305|last=Knapp|first=Stephen|page=305|isbn=9788184950243|year=2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu: Kancheepuram District|author=C. Chandramouli|url=https://books.google.al/books?id=cDPejgEACAAJ|publisher=Directorate of Census Operations Tamilnadu|lang=en|year=2003}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Ekambaresvarar
[[File:Ekambareswarar Temple, Kanchipuram, Tamil Nadu.jpg|thumb|left|264px|[[Gopurami]] i Tempullit Ekambaresvarar]]
'''[[Tempulli Ekambaresvarar]]''' ose '''Tempulli Ekambaranathar''' ({{lang-ta|ஏகாம்பரநாதர் கோயில்}} = ''Arulmigu Kançi Ekambaranathar Thirukoil'') i është kushtuar Shivës, vendosur në pjesën veriore të [[Kançipurami]]t. Ai është tempulli më i madh i tij.&lt;ref name=&quot;Let’s Go585&quot;&gt;{{cite book|title=Let's Go India &amp; Nepal 8th Ed.|url=https://books.google.al/books?id=oM2ZqMfg7hYC|author=Let's Go Inc.|lang=en|publisher=St. Martin's Press|edition=botimi i 8-të|date=1 dhjetor 2003|id=ISBN-10 031232006X, ISBN-13 978-0312320065|page=585}}&lt;/ref&gt; ''[[Gopurami]]'' i tempullit është 59 m i lartë, që përbën një nga gopuramët më të mëdhenj në [[India|Indi]].&lt;ref name=&quot;Sajnani305&quot;&gt;{{cite book|author=Dr. Manohar Sajnani|url=http://books.google.com/books?id=nxtnsT8CdZ4C|title=Encyclopedia of Tourism Resources in India|year=2001|isbn=81-7835-014-9|page=305|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai përfaqëson elementin '''[[Toka|Tokë]]''' pasi është një nga pesë tempujt kryesorë të Shivës, secili prej të cilëve përfaqëson një element natyror, ''[[Pança Butha Sthalamët]]''.

{{Multiple image|caption_align=center|header_align=center
| align=right
| total_width = 500
| direction=horizontal
| image1=Ekambareswarar11.jpg
| image2=Ekambareswarar13.jpg
| footer= Skulptura në muret e tempullit
| footer_align = center
}}
Ky tempull i stërmadh është një nga më të vjetrit në [[Tamil Nadu]] që ekziston të paktën që nga viti [[600]] i e.s.. Fillimisht tempulli u ndërtua nga [[Dinastia Pallava]], por struktura ekzistuese u rindërtua nga mbretërit e mëvonshëm çola. [[Adi Shankara]], shenjti i [[shekulli X|shekullit të X]] e rimodeloi Kançipuramin bashkë me zgjerimin e këtij tempulli si dhe tempujve [[Tempulli Kamakshi Aman|Kamakshi Aman]] dhe [[Tempulli Varadaraxha Perumal|Varadaraxha Perumal]] me ndihmën e sunduesve vendorë.&lt;ref name=&quot;Rao43&quot;&gt;{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=43}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ekambareswarar6.jpg|thumb|left|280px|Faltore brenda tempullit]]
Mbretërit Vixhajanagara, gjatë [[shekulli XV|shekullit të XV]], kontribuan gjithashtu mjaft te tempulli.&lt;ref name=&quot;Bhargava&quot;/&gt; Ai shtrihet në një sipërfaqe mbi 93.000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;ref name=&quot;Sajnani305&quot;/&gt; Duke arritur një lartësi prej 59 metrash, ''[[Gopurami|Raxhagopurami]]'' i tempullit është një nga më të lartit në Indinë e Jugut.&lt;ref name=&quot;Bhargava&quot;/&gt; Një veçori e shquar e tempullit është ''Aajiram Kaal Mandapami'', ose &quot;paradhoma me njëmijë kolona&quot;, që u ndërtua nga mbretërit vixhajanagara.&lt;ref name=&quot;Bhargava&quot;/&gt; Muret e brendshëm të tempullit janë të dekoruar me një gamë prej 1,008 Shiva-lingamësh.&lt;ref name=&quot;Alexander&quot;&gt;{{Cite book|author=Jane Alexander|url=http://books.google.com/books?id=PIrgsI46CNsC|title=The Body, Mind, Spirit Miscellany: The Ultimate Collection of Fascinations|year=2009|lang=en|isbn=978-1-84483-837-0|page=91}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ekambareshwarar2.jpg|345px|thumb|Veranda e brendshme e tempullit]]
Kompleksi është gati 100.000&amp;nbsp;km me 5 ''prakaramë'' (oborre) dhe ka një sallë me njëmijë kolona dhe Kampai Tirthan, [[Ujëmbledhësit tempullorë indianë|depozita e tempullit]] që besohet se furnizohet nga një lum i shenjtë i nëndheshëm. Oborri i katërt përmban një tempull të vogël të Ganeshës dhe një pellg. Oborri i tretë përmban mjaft faltore më të vogla. [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] përmban lingamin bashkë me imazhin e Shivës.&lt;ref name=&quot;Schreitmüller&quot;&gt;{{Cite book|author=Karen Schreitmüller|url=http://books.google.com/books?id=bGgf_LkeG2kC|lang=en|title=India|year=2009|page=545}}&lt;/ref&gt;

Brenda kompleksit nuk ka ndonjë faltore të veçantë për Parvatin si dhe në tempujt e tjerë të Shivës në Kançipuram. Brenda kompleksit tempullor ndodhet një faltore e vogël për Vishnun e quajtur [[Tempulli Nilaathingal Thundam Perumal]]. ''Sthala-Virutçami'' ose pema e tempullit është një mango 3,500-vjeçare, degët e të cilës thuhet se prodhojnë katër tipe të ndryshme mangosh nga katër degët e saj kryesore.&lt;ref name=&quot;Let’s Go585&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Bhargava&quot;&gt;{{cite book|author1=Gopal K. Bhargava|author2=Shankarlal C. Bhatt|url=http://books.google.com/books?id=wyCoMKZmRBoC|lang=en|title=Land and people of Indian states and union territories|chapter=25. Tamil Nadu|year=2007|isbn=81-7835-381-4|page=402}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Alexander&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rajaiah&quot;&gt;Për prejardhjen e emrit Ekambaresvar të shihet: {{cite book|title=How the Banana Goes to Heaven and Other Secrets of Health from the Indian Kitchen|url=https://books.google.al/books?id=x1eztAEACAAJ|author=Ratna Rajaiah|publisher=Westland|lang=en|year=2010|isbn=978-93-8065-860-5|chapter=A King of Kings}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Kumarakotam
[[File:The mandapam where Kantha puranam was released.jpg|thumb|left|327px|[[Mandapa]] në Kompleksin Tempullor Kumarakotam ku u krijua eposi i Kandapuranamit]]
'''[[Tempulli Kumarakotam]]''' në [[Kançipurami|Kançipuram]] i është kushtuar Muruganit, zotit hindu të luftës dhe djalit të Shivës dhe Parvatit. Tempulli është gjithashtu i njohur si 'Tempulli Subramanjam Svami' dhe është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] me shtesa të mëvonshme Çola në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]], megjithatë në formën e tij të tanishme tempulli i vjetër u rindërtua në vitin [[1915]].

[[Tempulli Kumarakotam]] është i vendosur në rrugën kryesore Raja,&lt;ref name=&quot;Rao-Temples56&quot;&gt;{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123|page=56}}&lt;/ref&gt; ku konsiderohet se formon një grup me [[Tempulli Ekambaresvarar|Tempullin Ekambaresvarar]] dhe [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]], por secili tempull ka identitetin e tij liturgjik.&lt;ref name=&quot;Michell30&quot;&gt;{{cite book|author=George Michell|title=Temple Towns of Tamil Nadu|lang=en|year=1993|page=30}}&lt;/ref&gt; që janë tempujt e prindërve të tij. Të gjithë tempujt në Kanchipuram thuhet se i përkasin një familjeje të zgjeruar.&lt;ref name=&quot;Michell30&quot;/&gt; Tempulli më i afërt hindu i Tempullit Kumarakotam është Tempulli Arulmigu Thirumagaralisvar në Magaral.

[[File:Kumarakottam Temple towers.jpg|381px|thumb|Kullat e Tempullit Kumarakotam]]
Tempulli, në formën e tanishme të rindërtuar, ka kullë tempullore (''[[shikhara]]'') mbi shenjtëroren kryesore (''[[garbhagriha]]''), që është ndërtuar në granite dhe është në formën e një kubeje të quajtur ''çakravimanam'' (kubeja rrethore) që është një strukturë e periudhës Çola. Konsujt dhe kolonat me mbishkrime dekorojnë muret e tempullit.&lt;ref name=&quot;Rao-Temples55&quot;&gt;{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123|page=55}}&lt;/ref&gt; 
Tempulli ka dy ''prakaramë'' (korridore rrethore për ecjen rituale rreth shenjtërores) dhe shumë nga ''parivara devatat'' (hyjni familjare) janë vendosur në faltorezat dytësore përreth tij.&lt;ref name=&quot;Koti&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.kamakoti.org/kamakoti/visitors/temples%20in%20Kanchi.html?PHPSESSID=8fbec77f0783fc108c69fea4bedc569d#muruga|title=Temples in Kanchi Near Srimatam|accessdate=22 gusht 2013|publisher=Kamakti organization|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Lingami i adhuruar nga Murugani është hyjnizuar në një faltore të veçantë brenda kompleksit të tempullit dhe është quajtur ''Devasenapatisar'' ose ''Senapatisvara''.&lt;ref name=&quot;Rao159&quot;&gt;{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=159}}&lt;/ref&gt;
Tempulli është një nga 21 tempujt madhorë në Kançipuram dhe është një qendër e rëndësishme pelegrinazhi.&lt;ref name=&quot;Knapp305&quot;&gt;{{cite book|last=Knapp|first=Stephen|title=Spiritual India Handbook|url=http://books.google.com/books?id=djI5mL2qeocC&amp;pg=PT305|date=1 janar 2009|isbn=978-81-8495-024-3|page=305|lang=en}}&lt;/ref&gt; Shenjti Arunagirinathar ka kënduar hymne adhuruese për ikonën tempullore të Muruganit.&lt;ref name=&quot;Koti&quot;/&gt;
Salla ''Kandapurana Arangetra Mandapa'' (një pavijon i jashtëm) ku Kaçijaperi hartoi tekstin e eposit të Kandapuranamit, ekziston akoma në kompleksin tempullor, ku akoma edhe sot paraprijnë tufa pallojsh.&lt;ref name=&quot;109Rao110&quot;&gt;{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=109-10}}&lt;/ref&gt;

;Ashtabuxhakarami
'''[[Ashtabuxhakarami]]''' është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] kushtuar [[Vishnu]]t, i vendosur në [[Kançipurami|Kançipuram]]. Tempullit, të ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]], i janë thurur lavde te ''[[Divja Prabandha]]'', mesjetare e shenjtëve alvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. Është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar [[Vishnu]]t, që adhurohet si Ashta Bhuxha Perumali dhe bashkëshortja e tij [[Lakshmi]] si Alamelumangai.
Tempulli besohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fundin e [[[shekulli VIII|shekullit të VIII]] me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Tempulli ka tre mbishkrime në muret e tij, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe një nga ajo e Raxhendra Çolas ([[1018]]-[[1054]]). Një mur graniti e rrethon tempullin duke e përfshirë të gjitha faltoret dhe dy pellgjet e ujit. Në tempull ndodhet një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'', kulla e portikut të tempullit, me katër kate. 

Tempulli i [[Ashtabhuxhakarami]]t gjendet në zonën Vishnu Kançi të Kançipuramit. Ai është i vogël, me një depozitë përballë dhe ka një ''[[Gopurami|gopuram]]'' tre-katësh që rrethohet nga mure drejtkëndorë koncentrikë. Hyjnia kryesore e tempullit është Ashtabhuxha Perumali i drejtura nga perëndimi, imazhi i të cilit në faltoren qendrore është paraqitur me tetë krahë. Tetë krahët vërehet se mbajnë një shpatë, një mburojë, një topuz, një hark, një shigjetë, një zambak, një guackë kërmill deti dhe një çakra. Ai shihet duke mbajtur Mahalakshmin në kraharorin e tij dhe një kurorë të bërë prej Saligrama. Në kompleksin e tempullit ndodhet edhe një faltore për Alamelumangain. Tempulli ka gjithasthu edhe faltore kushtuar [[Hanumani]]t, shenjtëve alvarë, Andalit, Çakras dhe Sarabesvaras. [[Ujëmbledhësit tempullorë indianë|Depozita e tempullit]], Gaxhendra Pushkarani, gjendet jashtë kullës hyrëse.&lt;ref name=&quot;hindu&quot;&gt;{{cite news|title=Samprokshanam at Kanchi|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/11/21/stories/2003112101380600.htm|newspaper=The Hindu|date=21 nëntor 2003|lang=en|accessdate=28 gusht 2016|first=K.|last=Subramaniam|archive-date=20 nëntor 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041120084751/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/11/21/stories/2003112101380600.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Tempulli është i përmendur gjithashtu edhe në vargjet e Manavala Maamunigalit, Vedanata Desikarit dhe Pillai Perumal Ijengarit.&lt;ref name=&quot;hindu&quot;/&gt;

;Tempulli Jathothkari Perumal
[[File:thiruvekka - yathothkari1.jpg|thumb|left|309px|Tempulli Jathothkari Perumal]]
'''[[Tempulli Jathothkari Perumal]]''' ose '''Tiruvekaa''' në [[Kançipurami|Kançipuram]] i është kushtuar Vishnut, ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Edhe ai lëvdohet nga ''[[Divja Prabandha]]'' e hershme tamile e shenjtëve azhvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]] dhe është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet në formën e Jathothkari Perumalit dhe bashkëshortes së tij Lakshmi në formën e Komalavallit.

Tempulli konsiderohet si një nga tre tempujt më të vjetër në Kançipuram, ndërsa dy të tjerët janë [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]] dhe [[Tempulli Pandava Thuthar Perumal]].&lt;ref name=&quot;M4&quot;&gt;{{cite book|author=Chithra Madhavan|title=Vishnu Temples of South India|year=2007|pages=4-5|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Në muret e tij ka tre mbishkrime, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe një nga ajo e Raxhadhiraxha Çolas ([[1018]]-[[1054|54]]). Një mur graniti rrethon tempullin duke përfshirë të gjitha faltoret. Në tempull gjendet një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' me tre kate.
Faltorja qendrore e tempullit ka imazhin e hyjnisë mbizotëruese, &quot;Sonavanam Seitha Perumali&quot; i vërejtur në posturën Bhuganxha Sajanam. Tempulli ka faltore të veçuara për shenjtët azhvarë, Ramën bashkë me Sitan, Hanumanin dhe Garudën. ''[[Vimana]]'' e faltores qendrore është emërtuar Vedasara Vimana.

[[File:Iratheshwarar2.jpg|264px|thumb|Tempulli Kançi Iravatanesvara]]
;Tempulli Iravatanesvara
'''Tempulli Iravatanesvara''' i quajtur edhe '''Tempulli Kançi Iravatanesvara''' i është kushtuar Shivës, ndërtuar në Stilin Dravidian nga [[Dinastia Pallava]] në fillim të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]]. Ky tempull u ndërtua nga mbreti pallava, Narasimhavarmani II (i njohur edhe Raxhasimhani) në vitet [[700]]-[[728]] dhe është klasifikuar si një nga faltoret minore të Kançipuramit, por që është i famshëm për ''[[vimana|vimanën]]'' e tij të mahnitshme.&lt;ref name=&quot;Rao-Temples52&quot;&gt;{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123|page=52}}&lt;/ref&gt;

;Tiruvelukai
[[Image:Thiruvelukai azhagiya singar1.jpg|thumb|left|258px|Portiku i tempullit [[Tiruvelukai]]]]
'''[[Tiruvelukai]]''' i vendosur në Kançipuram është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]] dhe që lavdërohet te ''[[Divja Prabandha]]'' e shenjtëve alvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. Ai është gjithashtu një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet në formën e Azhagija Singarit dhe bashkëshortes së tij Lakshmi që adhurohet në formën e Amruthavallit.

Tempulli mendohet se është ndërtuar nga Dinastia Pallava në fund të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe ajo Vixhajanagara. Në muret e tij ka tre mbishkrime, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe nga ajo e Raxhadhiraxha Çolas ([[1018]]-[[1054|54]]). Tempulli rrethohet nga një mur graniti që përfshin të gjitha faltoret dhe dy pellgjet me ujë të kompleksit tempullor, si dhe ka një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' katër-katësh.

Tempulli gjendet pranë Tempullit [[Tiruthanka]] në zonën Vishnu Kançi të Kançipuramit. Ai përbëhet nga tre faltore, një për hyjninë mbizotëruese, Azhagija Singarin, një për bashkëshorten e tij, Amruthavallin dhe tjetra për ndihmësin e tyre, Garuda.&lt;ref name=&quot;MS79&quot;&gt;{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=2|author=Dr. M.S. Ramesh|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams Press|lang=en|year=1994|pages=79-81}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram4.jpg|thumb|264px|Raxhagopurami tre katësh i Tempullit Ulagalantha Perumal]]
;Tempulli Ulagalantha Perumal
'''[[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kanchipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]]''' i është kushtuar Vishnut, ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]]. I lëvduar nga ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt VI]]-[[shekulli IX|IX]], tempulli është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' e Vishnut, që adhurohet si Ulagalantha Perumali dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Amudavalli. Mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]], mbretërit vixhajanagara dhe najakët e Madurait. Tempulli është vendosur pranë [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullit Kamakshi Aman]] dhe është drejtuar nga perëndimi.

[[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram2.jpg|369px|left|Pamje e çatisë së Tempullit Ulagalantha Perumal|thumb]]
Tempulli ka një sipërfaqe prej rreth 5600 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; dhe një ''raxhagopuram'' tre katësh me shtatë kalasa (majëza çatishë). Tempulli përmban katër ''Divja Desamë'' në kompleksin e tij, që janë Thirukarvaanami, Thirukaaragami, Thiruoragami dhe Thiruniragami.&lt;ref name=&quot;Ayyar539&quot;/&gt; Besohet se të gjitha faltoret me gjasa ishin tempuj të veçantë, por rrethanat që bënë që këta tempuj të përfshihen në Tempullin Ulagalantha Perumal janë të panjohura.&lt;ref name=&quot;R452&quot;&gt;{{cite book|author=Dr. R. Vijayalakshmy|title=An introduction to religion and Philosophy - Tevaram and Tivviyappirapantam|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/introduction-to-religion-and-philosophy-tevaram-and-tiviyappirapantam-old-and-rare-book-uan031/|publisher=Interanational Institute of Tamil Studies|location=[[Çenai]]|lang=en|year=2001|page=452}}&lt;/ref&gt; Thirumangai Azhvari, në një varg të tij ka kënduar lavde për të katërt këta tempuj. Depozita e tempullit, Naga Tirtha, është e vendosur jashtë kompleksit të tempullit kryesor.&lt;ref name=&quot;M74&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=74}}&lt;/ref&gt;

Statuja e Ulagalantha Perumalit, të shfaqur me këmbën e majtë në një kënd të drejtë me trupin dhe paralel me tokën, është mbi 11 metra e lartë. Çatia e [[Garbhagriha|shenjtërores]], [[vimana]] ka një çati të ngritur për të bujtur statujën e stërmadhe të hyjnisë mbizotëruese.&lt;ref name=&quot;M72&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=72}}&lt;/ref&gt;
Tempulli ka 15 mbishkrime nga dinasti të ndryshme si Pallava, Çola dhe Sambuvarajar. Mbishkrimi më i hershëm është nga viti [[846]] gjatë mbretërimit të Nandivarmanit III ([[846]] – [[869]]).&lt;ref name=&quot;M75&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=75}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindu Chakravarthy&quot;&gt;{{cite news|title=Chola temple with a Pallava surprise|date=22 qershor 2007|accessdate=18 tetor 2014|url=http://www.hindu.com/fr/2007/06/22/stories/2007062250630300.htm|publisher=The Hindu|last=Chakravarthy|first=Pradeep|lang=en|archive-date=20 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071020150759/http://www.hindu.com/fr/2007/06/22/stories/2007062250630300.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Mbishkrimet në tempull tregojnë gjithashtu tregëtinë e zgjeruar gjatë Periudhës Pallava, me leje të dhëna për dyqane vaji, gije (një lloj gjalpi i përdorur në gatimet e Azisë jugore), perimesh, lulesh, sheqeri, arra kokosi, rroba dhe sandale.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Economic History of India|url=https://books.google.al/books?id=TCKserudM2AC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA41|author=N. Jayapalan|publisher=Atlantic Publishers &amp; Dist|lang=en|year=2008|id=ISBN-10 8126906979, isbn-13 9788126906970|pages=41-2}}&lt;/ref&gt;

[[File:Pandavathootar.jpg|thumb|280px|Tempulli Pandava Thuthar Perumal]]
;Tempulli Pandava Thuthar Perumal
'''[[Tempulli Pandava Thuthar Perumal]]''' ose '''Thirupadagam''' i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitektën Dravidiane]], i është kushtuar Vishnut. Tempulli lëvdohet te ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]] dhe është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet si Pandava Thuthar Perumali dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Rukmini.

Tempulli konsiderohet si një nga tre tempujt më të vjetër në Kançipuram, ku dy të tjerët janë [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]] dhe [[Tempulli Jathothkari Perumal]]. Mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fund të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Tempulli rrethohet nga mure [[graniti]], duke përfshirë të gjitha faltoret dhe dy pellgje me ujë, si dhe ka një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' katër katësh.

Në muret e tij ka tre mbishkrime, dy që i përkasin periudhës së Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe një nga ajo e Raxhadhiraxha Çolas ([[1018]]-[[1054|54]]). Një regjistrim i Raxhakesari Varamanit, të quajtur Kulothunga Çola I, daton nga viti i pestë i mbretërimit të tij ndërsa në murin jugor të tempullit ka mbishkrime të datuara nga viti i 39-të i mbretërimit të tij.&lt;ref name=&quot;M4&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Ayyar95&quot;&gt;{{cite book|title=South Indian Shrines: Illustrated|url=https://books.google.al/books?id=NLSGFW1uZboC&amp;pg=PA95|author=P.V. Jagadisa Ayyar|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1993|orig-year=1982|id=ISBN-10 8120601513, isbn-13 9788120601512|page=95}}&lt;/ref&gt; Në bazën e murit perëndimor të faltores qendrore ka regjistrime nga periudha e Raxhadhiraxha Çolas II ([[1166]]-[[1178|78]]) që tregojnë dhurimin e 32 lopëve për ndriçimin e fenerëve të tempullit.&lt;ref name=&quot;MS57&quot;&gt;{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=2|author=Dr. M.S. Ramesh|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams Press|lang=en|year=1994|pages=57-60}}&lt;/ref&gt;

[[File:Matangesvara Temple.JPG|thumb|left|264px|[[Tempulli Matangesvara]], në Kançipuram]]
Tempulli është i vendosur pranë [[Tempulli Ekambaresvarar|Tempullit Ekambaresvarar]].&lt;ref name=&quot;PVR2&quot;&gt;{{cite book|author=Thirumalai Vijayaraghava R. Chari|title=The Glorious Temples of Kanchi|publisher=Sri Kanchi Kamakshi Ambal Devasthanam &amp; Sarada Navarathri Kalai Nigazhchi Trust|lang=en|year=1982|page=49}}&lt;/ref&gt; Hyrja kryesore e tempullit është e drejtuar në lindja dhe tempulli ka një plan drejtkëndor. Ai ka një ''raxhagopuram'' katër katësh dhe rrethim me vetëm një mur. Mahamandapa mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Çola]], ndërsa salla e afërt është ndërtuar gjatë periudhës së [[Perandoria Vixhajanagara|Perandorisë Vixhajanagara]]. Faltorja qendrore e tempullit ka një statujë të madhe të hyjnisë kryesuese, Pandava Thuthar, që ka një lartësi prej 7.6 metrash. Salla pararendëse e [[Garbhagriha|shenjtërores kryesore]], Mukha Mandapa, ka imazhe prej bronzi të hyjnive festive të tempullit dhe shenjtëve alvarë. Faltorja e Rukminit gjendet në jug të faltores kryesore dhe ka imazhin e Rukminit. Mbrapa faltores kryesore ndodhen shtesa moderne si Çakrathazhvari me një imazh të Narasimhas përballë tij. Matsja Tirthami, [[ujëmbledhësit tempullorë indianë|Pushkarni]] i tempullit, është i vendosur në krahun veri-lindor të tempullit.&lt;ref name=&quot;M2&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=2-3}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Matangesvara
'''[[Tempulli Matangesvara]]''' i është kushtuar hyjnisë [[Shiva]] dhe mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fund të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]]. Veçantia e faltores është se shtatoret e ''dvarapalëve'' (hyjni gardiane të tempullit) kanë katër krahë. Tempulli më i afërt është Tempulli Arulmigu Thirumagaralisvar në Magaral.

===Vende të tjera===
[[File:SrikalahastiGaligopuram.jpg|thumb|Gopurami i Tempullit Srikalahastisvara]]
;Tempulli Srikalahastisvara {{coord|13|44|58|N|79|41|54|E|display=inline}}
'''[[Tempulli Srikalahastisvara]]''' (në gjuhën telugu: శ్రీకాళహస్తీశ్వర స్వామి వారి ఆలయం) gjendet në qytetin e [[Srikalahasti]]t në shtetin indian të [[Andra Pradesh]]it. Është një nga tempujt më të famshëm të Shivës në Indinë Jugore dhe thuhet se ndodhet në vendin ku Kanapa qe gati të ofronte sytë e tij për të mbuluar rrjedhjen e gjakut nga Shiva linga përpara se [[Shiva]] ta ndalonte atë dhe ti dhuronte muktin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.srikalahastiswaraswamy.webs.com/|title=Sree Kalahasti – One of the Pancha Bhoota Shrines of Shiva|lang=en|accessdate=1 shtator 2012|archive-date=15 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215142632/http://srikalahastiswaraswamy.webs.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Tempulli Srikalahastisvara, i vendosur 36&amp;nbsp;km larg [[Tirupati]]t është i famshëm për Vaju lingan e tij, një nga [[Paadal Petra Sthalamët|Pançabhuta Sthalamët]], që përfaqëson erën. Tempulli konsiderohet gjithashtu si ''Rahu-Ketu kshetra'' dhe ''Dakshina Kasi''. Në këtë tempull [[Shiva]] adhurohet në aspektin e tij Vaju si Kalahastisvara.

Ai është një nga tempujt më mbresëlënës të Shivës në [[India|Indi]]. Ai përmban një ''[[gopurami|gopuram]]'' të lashtë të stërmadh mbi portën kryesore. Kulla është 36.5&amp;nbsp;m (120 këmbë) e lartë. I gjithë tempulli është i skalitur në faqen e një kodre të madhe shkëmbore.
Struktura fillestare e këtij tempulli u ndërtua nga [[Dinastia Pallava]] në [[[shekulli V|shekullin e V]]. Mbretërit çola si Raxhaditja (që mbretëroi në vitet [[947]]-[[949]]), Raxha Raxha Çola (që mb. në vitet [[985]]-[[1014]]), djali i tij Raxhendra Çola ([[1012]]-[[1044]]), djali i tij Raxhadhiraxha ([[1018]]-[[1054]]), Kulotunga I ([[1070]]-[[1120]]) dhe Kulotunga III ([[1178]]-[[1218]]) si dhe mbretërit vixhajanagara kryen gjithashtu ndërhyrje të shumta në zhvillimin e tempullit. Si shumë tempuj të tjerë, periudha e ndërtimit të tij zgjati disa shekuj. Rreth [[shekulli X|shekullit të X]] mbretërit çola e rikonstruktuan tempullin dhe ndërtuan strukturën kryesore.&lt;ref name=&quot;History of Temple&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/blow-to-history/article445404.ece History begin]&lt;/ref&gt;

[[Gopurami]] kryesor 37 metra i lartë dhe [[mandapa]] me 100 kolona u ndërtuan nga mbreti vixhajanagara, Krishnadevaraja, në vitin [[1516]]. Brenda kompleksit tempullor ndodhen dy faltore kryesore kushtuar Shivës dhe Parvatit. [[Shiva]] paraqitet në formën e Lingas së drejtuar nga perëndimi. Linga mban emrin ''Srikalahastisvara''. [[Parvati]] është paraqitur në këmbë e drejtuar nga lindja dhe me emrin ''Gnana Prasunamba''. Në hyrje të tempullit ndodhet një faltore e vogël kushtuar Dakshinamurthit që konsiderohet si një nga format e Shivës. Përveç këtyre ndodhen shumë hyjni dhe idhuj kushtuar Venkatesvaras, Vinajakas, Nataraxhas, Subramanjas, Surja Narajanas si dhe kopje të lingave të tempujve të tjerë të famshëm të Shivës përgjatë Indisë.

[[File:Panamalai temple 3.jpg|thumb|309px|Pamje e vimanës së tempullit të [[Panamalai]]t]]
;Panamalai {{coord|12.1010300|N|79.3823500|E|display=inline}}
'''[[Panamalai]]''' ({{lang-ta|பனமலை}}) është një fshat i vendosur në distriktin Villupuram në [[Tamil Nadu]]. Ai qëndron 23 kilometra nga Gingi i distriktit Vilupuram. Siti është i njohur si vendndodhja e tempujve të ndryshëm strukturor të ndërtuar gjatë sundimit të Dinastisë Pallava. Një prej tyre është [[Tempulli Talagirisvara]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ashok|first=Sowmiya|title=Seeing Pallava architecture through a shared lens|url=http://www.thehindu.com/arts/history-and-culture/article3255361.ece?homepage=true|accessdate=7 prill 2012|newspaper=The Hindu|date=29 mars 2012|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Narasimhavarmani II, i njohur edhe si Raxhasimani konsiderohet si ndërtuesi i tempujve strukturorë të Dinastisë Pallava, përkatësisht [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]], [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kailasanatha]] dhe [[Tempulli Talagirisvara|Tempullin Talagirisvara]] në [[Panamalai]]. Tempulli është ndërtuar mbi një kodër të vogël mbi liqenin e Panamalait.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hardy|first=Adam|title=Indian temple architecture: form and transformation: the Karṇāṭa Drāviḍa tradition 7th to 13th centuries|year=1995|lang=en|isbn=8170173124|page=614|url=http://books.google.co.in/books?id=aU0hCAS2-08C&amp;dq}}&lt;/ref&gt; Kjo strukturë e [[shekulli VII|shekullit të VII]] ka një [[Vimana]] që ngjan me atë të [[Tempulli Kanchi Kailasanathar|Tempullit Kailasanatha]] të [[Kançipurami]]t. [[Garbhagriha]] e tij bujt një ''Dharalingam'' dhe si në tempujt pallava të asaj kohe, në murin e mbrapëm të shenjtërores ndodhet një panel i Somaskandas. Tempulli ka një ''Ardhamandapa'' (gjysmë [[mandapa]]). Faltorja është e drejtuar nga lindja dhe [[garbhagriha]] është e rrethuar nga të tre anët nga faltoreza të vogla (Anga Kovili ose faltoret gjymtyrë – që janë të bashkangjitura me faltoren kryesore).&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Ca. Vē Cuppiramaṇiyan̲|author2=G. Rajendran|title=Heritage of the Tamils: temple arts|year=1985|lang=en|page=553|url=http://books.google.co.in/books?id=VtojAAAAMAAJ&amp;q}}&lt;/ref&gt;

Pak më shumë faltorëze të vogla gjymtyrë dhe një ''mahamandapa'' (një [[mandapa]] e madhe) i janë shtuar strukturës në një periudhë shumë më të vonë. [[Vimana]] është tre-katëshe dhe kati i sipërm është rikonstruktuar më vonë. Në tempull mund të gjenden gjithashtu kolona me luanë të ulur, një karakteristikë tipike e Arkitekturës Pallava.

Faltoreza e vogël gjymtyrë në veri, ka një seksion të vogël pikturash murore që kanë mbijetuar përgjatë viteve, duke mbajtur dëshmi të mjeshtrisë së Artit Pallava.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Srinivasan|first=P.R.|title=The Indian Temple, Art and Architecture|year=1982|lang=en|url=http://books.google.co.in/books?id=JBZsVlhcCZwC&amp;q}}&lt;/ref&gt;
Pikturat e Shivës si &quot;Nataraxha&quot; në muret e shpellës janë paraqitja më e hershme e tij si Nataraxha.&lt;ref name=&quot;ngc&quot;&gt;{{Cite web|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2008/01/india-ancient-art/map-interactive|title=Talagirishwara Temple|access-date=7 tetor 2016|lang=en|archive-date=6 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080306025850/http://ngm.nationalgeographic.com/2008/01/india-ancient-art/map-interactive|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Kapalishvarar {{coord|13|02|N|80|16|E|display=inline}}
[[File:Chennai.in Mylapore Kapaleeswarar - panoramio.jpg|thumb|left|327px|Pamje e kompleksit Kapalishvarar]]
'''[[Tempulli Kapalishvarar]]''' ({{lang-ta|கபாலீஷ்வரர் திருக்கோவில்,மயிலாப்பூர்,சென்னை}}, i vendosur në [[Majilapore]] të [[Çenai]]t, i është kushtuar Shivës. Ai u ndërtua rreth [[shekulli VII|shekullit të VII]] në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Discover India by Rail|url=https://books.google.al/books?id=gL7pGaL3vooC&amp;pg=PA114|author=Sandeep Silas|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|lang=en|year=2005|id=ISBN-10 8120729390, isbn-13 9788120729391|page=114}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kamath&quot;&gt;{{cite book|title=Chennai, Kanchipuram and Mamallapuram|author=Rina Kamath|url=https://books.google.al/books?id=bw2vDg2fTrMC&amp;pg=PA28|publisher=Orient Longman Limited|lang=en|year=2000|id=ISBN-10 8125013784, isbn-13 9788125013785|page=28-31}}&lt;/ref&gt;

[[File:Kapaleeswarar1.jpg|thumb|327px|Tempulli Kapalishvarar dhe depozita e shenjtë në [[Majilapore]]]]
Tempulli ka faltore të shumta, ku kryesoret janë ato të Kapalisvararit dhe Karpagambalit. Kompleksi tempullor bujt gjithashtu shumë sallone. Sipas mendimit të përgjithshëm tempulli u ndërua në [[shekulli VII|shekullin e VII]] nga sunduesit pallava.&lt;ref name=&quot;V.&quot;&gt;{{cite book|title=Tourist Guide to Chennai|url=https://books.google.al/books?id=Wy9ZtMmsZmQC&amp;pg=PA13|author=V.V.K. Subburaj|publisher=Sura Books|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 8174780408, isbn-13 9788174780409|page=13}}&lt;/ref&gt; Por megjithatë sipas mendimit të tyre fillimisht ai u ndërtua në bregun e detit por u shkatërrua nga portugezët (që ndërtuan kishën e tanishme Santhome),&lt;ref name=&quot;about&quot; /&gt; ndërsa struktura e tanishme e mureve (që është 1-1.5&amp;nbsp;km nga bregu i detit) u ndërtua nga gjatë Periudhës së Dinastisë Tuluva ([[1491]]–[[1570]]) nga mbretërit vixhajanagara gjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], duke përdorur disa mbetje të tempullit të vjetër.&lt;ref name=&quot;kamath&quot; /&gt;

[[File:Kapaleeswarar Temple (6708410751).jpg|thumb|left|327px|Kompleksi Tempullor Kapalishvarar]]
Brenda tempullit ka mbishkrime që datojnë nga [[shekulli XII|shekulli i XII]]. ''[[Gopurami]]''&lt;ref name=&quot;frommers&quot;&gt;{{cite book|title=Frommer's India|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|url=https://books.google.al/books?id=StG5AQAACAAJ|publisher=John Wiley &amp; Sons|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 0470556102, isbn-13 9780470556108|page=320}}&lt;/ref&gt; i tempullit 36.6 metra i lartë u ndërtua në vitin 1906 me figura stukoje që e zbukurojnë atë.&lt;ref name=&quot;kamath&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;V.&quot; /&gt;

Tempulli Kapalishvarar është në stilin tipik të Arkitekturës Dravidiane, me ''gopuramin'' që lartësohet mbi rrugën që qëndron tempulli. Ai është gjithashtu një dëshmi për 'vishvakarma sthapathit'. Tempulli ka dy hyrje të shënuara nga ''gopuramë'' në të dy krahët. ''[[Gopurami]]'' lindor është rreth 40 m i lartë, ndërsa gopurami më i vogël perëndimor është i drejtuar nga [[ujëmbledhësit tempullorë indianë|depozita e shenjtë]].&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web|title=About the Temple|url=http://www.mylaikapaleeswarar.tnhrce.in/history-kapaleeswarar.html|publisher=Arulmigu Kapaleeswarar Temple|location=Majilapore, Çenai|lang=en|accessdate=22 nëntor 2013|archive-date=17 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131117212802/http://www.mylaikapaleeswarar.tnhrce.in/history-kapaleeswarar.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Bakthavtsala perumal gopuram.jpg|thumb|309px|Gopurami i [[Tempulli Bhaktavatsala Perumal në Thirunindravur|Tempullit Bhaktavatsala Perumal]]]]
;Tempulli Bhaktavatsala Perumal në Thirunindravur {{coord|13|6|45|N|80|1|34|E|display=inline}}
'''[[Tempulli Bhaktavatsala Perumal në Thirunindravur]]''' (i quajtur edhe Kovili Bakthavatsala Perumal), i vendosur në zonën Thirunindravur të [[Çenai]]t, i është kushtuar adhurimit të Vishnut. I ndërtuar në Arkitekturën Dravidiane, tempulli është lartësuar te ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve azhvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. Gjithashtu ai është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar [[Vishnu]]t, që adhurohet si Bhaktavatsala Perumali dhe bashkëshortes së tij Lakshmi si Enai Petra Thajari.

Tempulli mendohet se është ndërtuar nga Dinastia Pallava në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] ose në [[shekulli IX|shekullin e IX]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagarë. Tempullin e rrethon një mur [[graniti]], që përfshin të gjitha faltoret dhe dy pellgjet me ujë, ashtu dhe një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' me katër kate.
Mbishkrimet më të hershme të tempullit datojnë midis viteve [[820]] dhe [[890]] gjatë periudhës së Nripatungavarmanit. Në tempull ka edhe mbishkrime nga mbretërit e mëvonshëm çola si Raxhendra Çola II ([[1051]]–[[1063]]), Viraraxhendra Çola ([[1063]]–[[1070]]) dhe Raxharaxha Çola II ([[1146]]–[[1173]]). Mbishkrimet Pallava e përmendin këtë vend si Ninravur dhe disa prej tyre e përmendin atë si Virudhuraxhabhajankar-çaturvertimangalam, një nën-ndarje e Punarkotamit.&lt;ref name=&quot;M36&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=36}}&lt;/ref&gt;

Tempulli ka një ''gopuram'' 5 katësh në hyrje dhe dy mjedise. Statuja e ''Mulavarit'' (hyjnia kryesuese) qëndron në këmbë i drejtuar nga lindja. Lartësia e saj është rreth 3.05 metra. ''Utsavari'' (hyjnia e procesionit) i quajtur Patharaavi është bërë prej pançaloka dhe është i shoqëruar nga dy bashkëshorte si në shumicën e tempujve ''vaishnavitë''.  Në kompleks ndodhet një faltore e veçantë për ''Enai Petra Thajarin'' të quajtur edhe Sudhavalli, bashkëshortja e Bakthavasalas. Tempulli ka gjithashtu faltore të veçanta për Andalin, Çakarathazhvarin, alvarët dhe Sri Ramanuxhan. Në brigjet e një liqeni pak metra mbrapa këtij tempulli është një tjetër tempull kushtuar [[Rama|Ramës]]. Në këtë tempull ndodhet një statujë e Hanumanit duke ngritur Ramën dhe Lakshmanan në shpinën e tij.

;Tempulli Hridajalisvarar
[[File:திருநின்றவூர் இருதயாலீஸ்வ ரர் கோவில் 1.jpg|thumb|left|327px|Hyrja e [[Tempulli Hridajalisvarar|Tempullit Hridajalisvarar]]]]
'''[[Tempulli Hridajalisvarar]]''' ose '''Tempulli Sri Hridajalisvarar Sivan''' (i quajtur edhe Kovili Hridajalisvarar) është i vendosur në zonën Thirunindravur të qytetit të [[Çenai]]t. Ai mendohet se është ndërtuar në [[shekulli VI|shekullin VI]] nga Raxhasimha Pallava, mbreti pallava i [[Kançipurami]]t në Stilin Arkitekturor Dravidian.
Thirunindravuri, vendi ku është vendosur [[Tempulli Hridajalisvarar]] gjendet në distriktin Thiruvallur pranë [[Çenai]]t. Në faltoren e Irudhajalisvararit gjendet statuja e Pusalaarit, shenjt shaivit najanar, me duarë të mbledhura. Çatia e brendshme e tempullit është e modeluar si ajo e një zemre të ndarë në katër ndarje me gjasa duke paraqitur konceptimin e Pusalaarit. [[Parvati]] këtu adhurohet si Maragathambigai.

[[File:Tiruvallur7.jpg|thumb|296px|[[Tiruevuli]]]]
;Tiruevuli {{coord|13|8|35|N|79|54|25|E|display=inline}}
'''[[Tiruevuli]]''' (i quajtur edhe Thiruevul, Tirvallur ose '''Tempulli Virarghavasvami''') është një tempull hindu kushtuar [[Vishnu]]t, i vendosur në Thiruvallur, një qytet dhe qendër e distriktit të Tiruvallurit në [[Tamil Nadu]]. I ndërtuar në Arkitekturën Dravidiane, tempulli është lartësuar te ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]]. Për rrjedhojë tempulli konsiderohet si një nga 108 [[Divja Desamët]] kushtuar Vishnut. [[Vishnu]] këtu adhurohet si Viraraghava Perumali (i quajtur edhe Sri Viraraghava Svami ose Vaidhja Vira Raghava Svami) dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Kamalavalli Thajari (e quajtur edhe Kanakavalli Thajaar ose Vasumathi).&lt;ref name = &quot;epic86&quot;&gt;{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference|url=http://books.google.co.in/books?id=EVnK3q48dL0C&amp;pg=PA86|year=1995|first1=K.V.|last1=Raman|first2=T.|last2=Padmaja|isbn=9789068317015|page=86|lang=en}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tiruvallur1.jpg|thumb|left|327px|Tempulli i Tiruvallurit]]
Tempulli është mjaft i vjetër dhe mendohet se u ndërtua fillimisht nga Dinastia Pallava në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga Mbretëria Thanxhavur Najake. Historia e tij shpjegohet edhe te ''Markandeja Purana''. Ai ka mbishkrime që datojnë nga gjysma e dytë e [[shekulli IX|shekullit të IX]] nga [[Dinastia Pallava]]. Ai ka edhe tre mbishkrime që datojnë nga Periudha Çola. Gjithashtu ai ka një ''[[Gopurami|raxhagopuram]]'' me shtatë kate të vendosur brenda një muri [[graniti]]. Kompleksi që përmban të gjitha faltoret ka edhe depozitën tempullore të vendosur në perëndim të tempullit.

Sipas historianit K.V. Soundararaxhan, tempujt Rangantha në Indinë e Jugut u ndërtuan gjatë [[shekulli IX|shekujve të IX]] dhe [[shekulli X|të X]], kanë një vendosje sistematike të hyjnive dytësore siç shihen në këtë tempull bashkë me [[Tempulli Apakudathaan Perumal|Tempullin Apakudathaan Perumal]] në Koviladi, [[Tempulli Sovmja Narajana Perumal|Tempullin Sovmja Narajana Perumal]] në Thirukoshtijur, [[Tempulli Raxhagopalasvami në Mannargudi|Tempullin Raxhagopalasvami]] në [[Manargudi]] dhe [[Tempulli Ranganathasvami në Srirangapatna|Tempullin Rangantha]] në [[Srirangapatna]].&lt;ref&gt;{{cite journal|title=The Typology of the Anantaśayī Icon|page=80|url=http://www.jstor.org/stable/3250291|last=K.V.|first=Soundara Rajan|journal=Artibus Asiae|volume=29|issue=1|year=1967|lang=en|accessdate=16 qershor 2016}}&lt;/ref&gt;

{{Multiple image|caption_align=center|header_align=center
| align=right
| total_width = 532
| direction=horizontal
| image1=Tiruvallur5.jpg
| image2=Tiruvallur3.jpg
| footer=Faltore brenda kompleksit tempullor
}}
Shumica e studiuesve besojnë se strukturat kryesore të tempullit u ndërtuan gjatë vitit [[1409]]. Në murin lindor të tempullit ndodhet një mbishkrim nga viti [[1542]] që tregon dhurime për tempullin nga një person privat.&lt;ref&gt;{{cite book|lang=en|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|last=Sewell|first=Robert|page=174|year=1882|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ&amp;pg=PA174}}&lt;/ref&gt;
Në kompleks ndodhen faltore të veçanta për Kanakavallin, Ganeshën, alvarët dhe Gaxhalakshmi Thajaarin. Në kompleks gjenden gjithashtu edhe faltoret e Ganeshës, Gopalanit, Namazhvarit, Çakratazhvarit, Andalit, Vedanta Desikas, Ramanuxha çarjarit dhe Lakshmi Narasimharit.

[[Vimana]] (kullë mbi shenjtërore) quhet Vixhajakoti Vimana pasi është një simbol i fitores kundër asurave Madhukaidapa, që u vranë nga Vishnu. Thajari quhet Kanakavalli (i njohur edhe me emrin Vasumati) dhe faltorja e saj gjendet paralel me shenjtëroren. Në rrethimin e parë të kompleksit të vendosura përreth shenjtërores gjenden faltore për azhvarët, Ranganathan dhe Hanumanit. Depozita e shenjtë quhet Hrutatapanasini Pushkarani. Në rrethimin e këtij tempulli gjendet një faltore e vogël për Shivën.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Spiritual India Handbook|last=Knapp|first=Stephen|url=https://books.google.co.in/books?id=djI5mL2qeocC&amp;pg=PT300|lang=en|isbn=9788184950243|page=300|year=2000}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Nithjakaljana Perumal {{coord|13.05|80.27|display = inline}}
[[File:Thiruvidanthai8.JPG|thumb|left|327px|Tempulli Nithja Kaljana Perumal]]
'''[[Tempulli Nithjakaljana Perumal]]''' ose '''Nithja Kaljana Perumal''' i është kushtuar Vishnut në Thiruvidandai, një fshat në distriktin e [[Kançipurami]]t. I ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]], tempulli është lartësuar nga ''Divja Prabandhan'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekkulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]]. Për rrjedhojë është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet si Nithjakalajana Perumali dhe bashkëshortes së tij Lakshmi si Komalavalli Thajar.&lt;ref&gt;{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams: Divya desams in Pandya Nadu|first=M.S.|last=Ramesh|year=1993|lang=en}}&lt;/ref&gt; Struktura zanafillore e tempullit u ndërtua nga Dinastia Pallava gjatë [[shekulli VII|shekullit të VII]], me shtesa të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] gjatë [[shekulli XI|shekullit të XI]].&lt;ref name=&quot;hindu1&quot;&gt;{{cite news|title=Rare Vishnu sculpture found at Thiruvidanthai|url=http://www.thehindu.com/2005/05/31/stories/2005053111450500.htm|lang=en|date=31 maj 2005|accessdate=29 nëntor 2015|newspaper=The Hindu|first=T.A.|last=Subramanian}}&lt;/ref&gt;
Tempulli rrethohet nga një mur [[graniti]] që përfshin të gjitha faltoret e tij. Depozita e tempullit gjendet përkundrejt tij, jashtë hyrjes kryesore.

{{Multiple image|caption_align=center|header_align=center
| align=right
| total_width = 516
| direction=horizontal
| image1=Thiruvidanthai3.JPG
| image2=Thiruvidanthai5.JPG
| footer=Imazhe të faltoreve në kompleksin tempullor
| footer_align=center
}}
[[Kançipurami]] ishte kryeqyteti i mbretërisë Pallava që sundonte rajonin gjatë [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. [[Mahabalipurami]] dhe Thiruvidanthai u shfaqën si qytete dhe porte të fuqishme të mbretërisë së tyre. Tempulli mendohet se u ndërtua bashkë me tempujt e tjerë monumentalë në rajon.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints &amp; Temples|year=2008|url=https://books.google.co.in/books?id=GTMTQLuCNSMC&amp;pg=PA141|page=141|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tempulli ka mbishkrime që datojnë nga Periudha Pallava.&lt;ref&gt;{{cite book|title=PILC Journal of Dravidic Studies: PJDS.|volume=13|publisher=Pondicherry Institute of Linguistics and Culture|url=https://books.google.al/books?id=B5NkAAAAMAAJ|lang=en|year=2003|page=111}}&lt;/ref&gt;

Mbretërit çola bënë shtesa të mëvonshme në tempull siç tregohet nga një mbishkrim i vitit të 35-të të mbretërimit të Raxhadhiraxha Çolas gjatë vitit [[1052]]. Gjithashtu gjenden edhe mbishkrime që tregojnë ndërhyrjet e Kulothunga Çolas I gjatë vitit [[1115]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu: Kancheepuram District|author=C. Chandramouli|url=https://books.google.al/books?id=cDPejgEACAAJ|publisher=Directorate of Census Operations Tamilnadu|lang=en|year=2003}}&lt;/ref&gt; Duke u bazuar te këto mbishkrime ai është shpallur monument i 'Archaeological Survey of India'&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_tamilnadu.asp|title=List of Ancient Monument and Archeological Sites and Remains of Chennai and Tiruchur Circle|lang=en|accessdate=28 shkurt 2016|publisher=Archaeological Survey of India}}&lt;/ref&gt; dhe mirëmbahet nga ASI i nënqarkut të Mamallapuramit, qarkut i [[Çenai]]t,.&lt;ref name=&quot;ASI1&quot;&gt;{{cite web|url=http://asichennai.gov.in/mamallapuram_sub_circle.html|title=List of Monuments and Sites: Mamallapuram subcircle|accessdate=28 shkurt 2015|lang=en|publisher=Archaeological Survey of India, Chennai}}&lt;/ref&gt; Tempulli ka një palakin të bërë prej fildishi, i vetmi në llojin e tij për një [[tempulli hindu|tempull hindu]].&lt;ref name=&quot;449R451&quot;&gt;{{cite book|author=Dr. R. Vijayalakshmy|title=An introduction to religion and Philosophy - Tevaram and Tivviyappirapantam|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/introduction-to-religion-and-philosophy-tevaram-and-tiviyappirapantam-old-and-rare-book-uan031/|publisher=Interanational Institute of Tamil Studies|location=[[Çenai]]|lang=en|year=2001|pages=449–51}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thiruvidanthai14.JPG|thumb|left|327px|Salla me kolona të pajisura me relieve përpara tempullit]]
Depozita tempullore (Tirthami ose pushkarani) gjendet përballë tempullit në skajin e rrugës dhe quhet Kaljana Tirtham, ndërsa [[vimana]] mbi shenjtërore quhet Kaljana Vimana. [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] arrihet nëpërmjet një salle me gjashtëmbëdhjetë kolona të skalitura me relieve përballë tempullit. Tempulli ka dy rrethime që hyhen nëpërmjet dy [[Gopurami|gopurameve]] me çati të sheshta. Të tëra faltoret në tempull janë të përfshira brenda rrethimit të mureve prej [[graniti]]. Rrethimi i dytë ka dy shtylla, secila prej të cilave e vendosur në aksin e shenjtërores dhe hyrjes. Ai ka gjithashtu një sallë për të bujtur [[Karroja tempullore|karron tempullore]]. Para shenjtërores gjendet një sallë mbledhjeje dhe lutjesh. Statuja prej graniti e Nithjakaljana Perumalit në formën e Varahas që mban Bhudevin në prehrin e tij, e vendosur në shenjtërore, është rreth 2.14 m e lartë dhe është një nga imazhet më të rralla të hyjnisë.&lt;ref name=&quot;hindu1&quot;/&gt; Garuda, shqiponja ''vahana'' e Vishnut ka një faltore të vogël të drejtuar nga shenjtërorja. Faltorja e Ranganatharit gjendet në rrethimin e parë, paralele me shenjtëroren. Këndi veri-perëndimor i tempullit bujt faltoren e Komalavallit. Në muret përreth sallës së mbledhjes dhe lutjeve ka disa mbishkrime.&lt;ref name=&quot;Anantharaman136&quot;&gt;{{cite book|lang=en|title=Temples of South India|url=https://archive.org/details/templesofsouthin0000anan/page/136|first=Ambujam|last=Anantharaman|pages=136-7|year=2006|isbn=978-81-88661-42-8}}&lt;/ref&gt;

[[File:Uthiramerur temple.jpg|thumb|264px|Tempulli i [[Uthirameruri]]t]]
;Uthirameruri {{coord|12.616|N|79.753|E|display = inline}}
'''[[Uthirameruri]]''' ({{lang-ta|உத்திரமேரூர்}}; emërtohet edhe Utaramerur dhe Utiramerur) është një qytezë pançajat në distritktin e [[Kançipurami]]t. Qyteza 62 metra mbi nivelin e detit është e shquar për mbishkrimet e saj që përshkruajnë një sistem vetëqeverisjeje që ekzistonte midis [[shekulli VII|shekujve të VII]] dhe [[shekulli IX|të IX-it]].
Uthirameruri fillimisht ekzistonte si një ngulim Brahmin. Mbreti pallava Nandivarmani II ([[720]]–[[796]]) formalisht e vendosi si një fshat brahamdeja rreth vitit [[750]].&lt;ref name=&quot;TH_2008_constitution&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article1434867.ece|location=[[Çenai]]|newspaper=The Hindu|title=Constitution 1,000 years ago|date=11 korrik 2008|lang=en}}&lt;/ref&gt; Mendohet se ai ia dhuroi fshatin brahminëve vedikë nga Bashkësia Vaishanvite. Një mbishkrim i shekullit të dhjetë e tregon emrin e fshatit si &quot;Utaramerur Çaturvedi Mangalam&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Romila Thapar|title=Early India: From the Origins to A.D. 1300|url=http://books.google.com/books?id=-5irrXX0apQC&amp;pg=PA377|year=2004|lang=en|isbn=978-0-520-24225-8|pages=375-7}}&lt;/ref&gt;

Në Uthiramerur janë zbuluar rreth 25 mbishkrime që përfshijnë rreth katër mbretër Pallava. Në pjesën e fundit të [[shekulli IX|shekullit të IX]] rajonin e pushtoi [[Dinastia Çola]]. Si pasojë në Uthiramerur ka mbishkrime nga periudha e Parantaka Çolas I ([[907]]–[[950|50]]), Raxharaxha Çolas I ([[985]]–[[1014]]), Raxhendra Çolas I ([[1012]]–[[1044|44]]) dhe Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120|120]]), që tregojnë dhurime të ndryshme tempullore.&lt;ref name = &quot;RNaga_2003&quot;&gt;{{cite book|title=Uttaramerur|first=R.|last=Nagaswamy|publisher=Tamil Arts Academy|year=2003|pages=12-6|lang=en}}&lt;/ref&gt;

[[File:Sundaravarada Perumal temple2.JPG|thumb|left|327px|Pamje e depozitës tempullore]]
Rajoni dhe fshati bashkë me të ra nën sundimin e Dinastisë Pandja gjatë [[shekulli XIII|shekullit të XIII]]. Më vonë, sunduesi telugu çola, Vixhaja Gandagopala mori nën kontroll territorin dhe e riemërtoi fshatin ''Gandagopala Çaturvedhi Managalam''. Gjatë periudhës së vonë, fshati qe pjesë e territoreve të Dinastisë Sambuvaraja dhe Kumara Kampana. Perandori vixhajanagara, Krishnadevaraja ([[1502]]–[[1529|29]]) bëri ndërhyrje në [[Tempulli Sundaravarada Perumal|Tempullin Sundaravarada Perumal]], Tempullin Subhramanja dhe Tempullin Kailasanatha.

Mbishkrimet tempullore të Uthiramerurit tregojnë se Uthirameruri kishte dy asamble fshatare: ''Sabha'' dhe ''Uri''. ''Sabha'' ishte një asamble ekskluzivisht brahmine (e klasës priftërore), ndërsa ''Uri'' përbëhej nga banorë që i përkisnin të gjitha klasave.&lt;ref name=&quot;VKA_2010&quot;&gt;{{cite book|title=Indian History|editor=V.K. Agnihotri|url=http://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC&amp;pg=SL2-PA62|publisher=Allied|lang=en|isbn=978-81-8424-568-4|year=2010|pages=62–5}}&lt;/ref&gt; Mbishkrimet më të hershme të mbijetuara nga [[Uthirameruri]] datojnë nga mbreti pallava, Dantivarmani ([[795]]-[[846]]).
Qyteza ka mjaft tempuj të rëndësishëm hindu: [[Tempulli Sundaravarada Perumal]], [[Tempulli Vaikunda Perumal në Uthiramerur|Tempulli Vaikunda Perumal]], Tempulli Subramanja dhe Tempulli Kailasanatha.

[[File:Sundaravarada Perumal temple1.JPG|thumb|264px|Tempulli Sundaravarada Perumal]]
'''[[Tempulli Sundaravarada Perumal]]''', i cili është rreth 1200 vjeçar, në [[Uthirameruri|Uthiramerur]] {{coord|12|36|53|N|79|45|18|E|display=inline}} është ndërtuar nën sundimin e Nandivarmanit II kushtuar Vishnut. Thuhet se u ndërtua nga muratori Paramesa Vathan, që ishte jashtëzakonisht i aftë në [[Vastu shastra]]. Hyjnia kryesore në tempull është Sundara Varada Perumal. Ky tempull ka mbishkrime të shumta — ato të Raxha Raxha Çolas ([[985]]-[[1015]]), djalit të tij, Raxhendra Çolas dhe perandorit vixhajanagara, Krishnadevaraja. Si Raxhendra Çola ashtu dhe Krishnadeva Raja e vizituan [[Uthirameruri]]n. Tempulli i përket [[Arkitektura dravidiane|Stilit Dravidian]]. Vishnu adhurohet si Sundaravarada Perumali ndërsa bashkëshortja e tij Lakshmi si Anandavalli. Tempulli u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], me ndërhyrje të mëvonshme nga dinastitë Çola, Pandja, Sambuvaraja, Vixhajanagara dhe Najak.

[[Gopurami]] i këtij tempulli, që paraqet skulptura të shumta të hyjnive hindu (kryesisht rimishërime të Vishnut), u rindërtua në vitin [[1998]]. Ai paraqet edhe [[Kshira Saagara Madhanamin]] (Oqeanin e qumështit), Sri Vikhanasa Açarjan me katër dishepujt e tij (Brigu, Mariçi, Atri, Kasjapa), Goda devi, Sudarshana, Sri Rama Parivari dhe shumë skulptura të tjera nga '''Vikhanasa Sutra'''. Një gjë e veçantë rreth këtij tempulli është se janë 9 Mula Virat (hyjni kryesuese) në të njëjtën [[vimana]]. Katër Perumal vigraha të drejtuara në katër drejtime të ndryshme përreth mula virat bashkë me katër statuja të tjera të Perumalit janë të vendosura në shkallë. Shumë pak tempuj në Indinë e jugut kanë një arkitekturë të tillë.

{{Multiple image| total_width = 538
 | align = left
 | direction = horizontal
 | image1 = Sundaravarada Perumal temple9.JPG
 | image2 = Sundaravarada Perumal temple10.JPG
 | footer = Pamje të kompleksit [[Tempulli Sundaravarada Perumal|Sundaravarada Perumal]]
}}
Tempulli rrethohet nga një mur [[graniti]], që përfshin të gjitha faltoret. Ai ka një [[Gopurami|raxhagopuram]], me pesë kate. Depozita tempullore gjendet pranë tij, jashtë hyrjes kryesore. Ndryshe nga tempujt e tjerë të Indisë së Jugut, ku ka vetëm një shenjtërore që bujt hyjninë kryesuese, Tempulli Sundaravarada ka shenjtërore dykatëshe dhe tre faltore në drejtimet kardinale në katin e poshtëm përreth shenjtërores.&lt;ref name=&quot;M&quot;/&gt;

Tempulli u ndërtua nga Nandivarmani II i modeluar sipas [[Tiru Paramesvara Vinagarami|Tempullit Vaikuntantha Perumal]] të [[Kançipurami]]t. Nga mbishkrimet, mësohet se tempulli u ndërtua sipas parimeve agamike nga arkitekti Takshaka i Patakas dhe me këshillimin ekspertëve agamikë të fshatit.&lt;ref name=&quot;M&quot;/&gt;
Bazuar te mbishkrimet, tempulli është quajtur me shumë emra, si Vellai Vishnugraham, Vellai Murthi Emperan, Vellaimurthi Azhvar, Raxhendra Çola Vinagar Azhvar dhe Soka Perumal.&lt;ref name=&quot;M&quot;/&gt;

{{Multiple image|caption_align=center|header_align=center
| align=right
| total_width = 532
| direction=horizontal
| image1 = Sundaravarada Perumal temple16.JPG
| image2 = Sundaravarada Perumal temple8.JPG
| footer = Pamje të kompleksit Sundaravarada Perumal
}}
[[Tempulli Sundaravarada Perumal]] shtrihet në një sipërfaqe prej rreth 0.81 hektarësh (ose 2 akrash) dhe ka një ''[[Gopurami|gopuram]]'' me pesë kate. Ai ka një rrethim drejtkëndor me mure të stërmëdhenj prej [[graniti]]. 
Shenjtërorja në katin e poshtëm bujt imazhin e Çaturbhuxhanga Vishnut të paraqitur me katër krahë. Kati i parë arrihet nga një palë shkallë në të dy krahët, ku zakonisht njëra përdoret për tu ngjitur dhe tjetra për të zbritur. Shenjtërorja e katit të parë bujt imazhet e Vaikuntavaradas në posturë të ulur me Sridevin dhe Bhudevin në të dy krahët e tij. Shenjtërorja është bërë prej druri dhe ka një rrethim të ngushtë përreth saj. Përreth saj ndodhen faltore për Arxhunën, [[Krishna|Krishnën]] dhe Joga Narasimhan. Një palë të tjetra shkallësh të çojnë në katin e kreut që përmban shenjtëroren e Ananda Padmanabhas në posturë të shtrirë mbi gjarpërin e tij Adisesha. Në shenjtëore shihen po ashtu imazhet e Bhudevit dhe të urtit Markendeja. [[Vimana]], kulla mbi çatinë e shenjtërores, e quajtur Padma Kosthta Ashtanga Vimana, paraqet relieve skulpturore të nëntë formave të Vishnut.&lt;ref name=&quot;M&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;A&quot;&gt;{{cite book|title=Temples of South India|url=https://archive.org/details/templesofsouthin0000anan/page/175|first=Ambujam|last=Anantharaman|page=175|year=2006|lang=en|isbn=978-81-88661-42-8}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vaikunta Perumal, Uthiramerur5.JPG|thumb|left|327px|Tempulli Vaikunta Perumal në Uthiramerur]]
Faltorja e bashkëshortes së Sundaravarada Perumalit, Anandavalli, gjendet në jug të faltores kryesore në katin poshtëm. Përreth rrethimit të parë gjenden faltore të veçanta për Lakshmi Narasimhan, [[Rama|Ramën]], Andalin, Narasimhan dhe Manavala Mamunigalin. Depozita tempullore, e quajtur Vairamegha tataka, e vendosur në perëndim të tempullit, është përmendur në mjaft mbishkrime.&lt;ref name=&quot;M&quot;/&gt;

'''[[Tempulli Vaikunda Perumal në Uthiramerur]]''' ({{coord|12|52|49|N|79|42|45|E|display=inline}}) i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]] i është kushtuar Vishnut. [[Vishnu]] në këtë tempull adhurohet si Vaikunta Perumali, ndërsa bashkëshortja e tij Lakshmi si Anandavalli. Tempulli u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], me ndërhyrje të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]]. Ndërtesa është shpallur një monument i trashëgimisë dhe administrohet nga 'Archeological Survey of India'.

[[File:Vaikunta Perumal, Uthiramerur7.JPG|327px|thumb|Faltorja kryesore e tempullit Vaikunda Perumal]]
[[Tempulli Vaikunda Perumal]] shtrihet në një sipërfaqe prej rreth 0.2 hektarësh (0.5 akrash). [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] bujt imazhet e Vaikuntanathas në posturë të ulur me Sridevin dhe Bhudevin përkrahë tij.&lt;ref name=&quot;M&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu Temples of South India|volume=1|first=Chithra|last=Madhavan|isbn=978-81-908445-0-5|page=71|year=2007|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tempulli ka një sallë mbledhjeje prej 230 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Çatia e tempullit qëndron mbi mure dhe nuk ka kolona. Në muret e sallës së mbledhjes gjenden mbishkrimet nga periudha Çola.&lt;ref name=&quot;business&quot;&gt;{{cite news|title=Temple of democracy|url=http://www.business-standard.com/article/beyond-business/temple-of-democracy-112070700027_1.html|publisher=Business Standard|first=T. E.|last=Narasimhan|lang=en|date=7 korrik 2012|accessdate=7 nëntor 2015}}&lt;/ref&gt; Çatia e sallës së mbledhjes mendohet se është ndërtuar nga Kulothunga Çola.&lt;ref name=&quot;business&quot;/&gt; Sipas një pikëpamjeje tjetër, e gjithë struktura fillimisht ishte një sallë mbledhjeje dhe u rrënua gjatë sundimit të Kulothunga Çolas. Ai e rindërtoi sallën e mbledhjes bashkë me tempullin që bart imazhin e Vaikunta Perumalit. Disa nga mbishkrimet tregojnë gjithashtu se fshati ishte planifikuar sipas teksteve agamike me sallën e mbledhjeve në qendrën e tij dhe tempujt të ndërtuar përreth saj.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Constitution 1,000 years ago|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/constitution-1000-years-ago/article1434867.ece|date=11 korrik 2008|lang=en|accessdate=7 nëntor 2015}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Atulja Nadhesvarar {{coord|11|58|28|N|79|13|13|E|display=inline}}
[[File:Arkandanallur11.JPG|thumb|left|264px|[[Gopurami]] i Tempullit Atulja Nadhesvarar]]
'''[[Tempulli Atulja Nadhesvarar]]''', i vendosur në [[Arakandanalluri]], një qytezë pançajat në distriktin Vilupuram në [[Tamil Nadu]], i është kushtuar Shivës. [[Shiva]] në këtë tempull adhurohet si Atulja Nadhesvarari dhe është i përfaqësuar nga ''lingami''. Bashkëshortja e tij [[Parvati]] është paraqitur si Azhagija Ponazhagi. Hyjnia kryesuese është lartësuar në veprën kanonike tamile të [[shekulli VII|shekullit të VII]], ''Tevaram'', e shkruar nga poetët-shenjtë tamilë të njohur si najanarë dhe për rrjedhojë klasifikohet si ''[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]''. 

Kompleksi tempullor është ndërtuar mbi një kodër graniti dhe bujt një ''[[Gopurami|gopuram]]'' me shtatë kate. Tempulli ka një numër faltoresh, ku ato të Atulja Nadhesvararit dhe bashkëshortes së tij Azhagija Ponazhagi janë më të shquarat. Mendohet se u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], me zgjerime të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]], ndërsa struktura e tanishme e mureve u ndërtua gjatë Perandorisë Vixhajanagara gjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]]. Në sit ndodhen tre shpella të skalitura në shkëmb nga periudha e mbretërisë Pallava.

[[File:Arkandanallur3.JPG|thumb|264px|Pamje të faltores së Anamalajarit dhe Amanit të kompleksit tempullor]]
Tempulli besohet se më parë ishte një [[Tempulli xhainist|tempull xhainist]] i mbyllur nga murgjit xhainistë dhe i përshtatur për praktikat adhuruese të Sambandarit. Faltorja e tanishme e Draupadi Amanit mendohet se ka qenë një tempull i Muruganit.&lt;ref name=&quot;R&quot;&gt;{{cite book|title=An introduction to religion and Philosophy - Tévarám and Tivviyappirapantam|first=Dr. R.|last=Vijayalakshmy|year=2001|pages=155-6|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në kompleks ka mjaft mbishkrime nga mbretërit e hershëm dhe të vonë çola, nga mbretërit pandjanë si dhe mbishkrime që tregojnë kontributet e mbretërve vixhajanagara ashtu si dhe nga Periudha Sambuvaraja.

[[File:Arkandanallur6.JPG|left|thumb|Faltorja e vimanas në tempull]]
Tempulli i Shivës në Arkandanallur shtrihet në një sipërfaqe prej 8100 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (2 akra). [[Gopurami|Raxhagopurami]] kryesor është në krahun perëndimor me shtatë kate dhe i vendosur në mure të mëdhenj drejtkëndorë prej graniti. Depozita tempullore (Pushkarani), Indra Tirtha, gjendet 1&amp;nbsp;km nga tempulli. Tempulli është ndërtuar mbi një kodër [[graniti]] dhe brenda tij ndodhen dy korridore. Në të djathtë të faltores së Atulja Nadhesvararit në rrethimin e dytë ndodhet një faltore e veçantë për Azhagija Ponazhagin. Muret e rrethimit të parë në katër krahët e [[Garbhagriha|shenjtërores]] janë të dekoruar me imazhe të najanarëve, navagrahave, Bhairavas, Murugan Sanadhit në veri-perëndim dhe Durga Sanadhit në veri-lindje.&lt;ref name=&quot;R&quot;/&gt; Dy Nandit në tempull quhen Pradosha Nandi dhe Adigara Nandi – ndodhen të vendosur pak jashtë aksit të shenjtërores. Faltorja e Anamalajarit është e vendosur në jug-lindje të faltores qendrore në rrethimin e dytë.&lt;ref name=&quot;dinamalar Atulya Nadeswarar&quot;&gt;{{cite web|title=Sri Atulja Nadesvarar temple|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=158|publisher=Dinamalar|year=2014|lang=en|accessdate=24 nëntor 2015}}&lt;/ref&gt; [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Tempujt e skalitur në shkëmb]] nga Periudha Pallava janë të përqendruar përreth lumit Penar, duke formuar skajin jugor të serive.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Temple Imagery from Early Mediaeval Peninsular India|url=https://books.google.co.in/books?id=HOc9RG6MSzgC&amp;pg=PA32|page=32|last=Verma|first=Archana|year=2012|lang=en|isbn=9781409430292}}&lt;/ref&gt;

;Tempulli Thiruthalishvarar
'''[[Tempulli Thiruthalishvarar]]''' është i vendosur 1.5 kilometra në jug-lindje të Aranvojalit në distriktin e Thiruvallurit në [[Tamil Nadu]]. Me këtë fshat të vogël lidhen shumë legjenda por asnjëra nuk shpjegon praninë e imazhit të [[Vishnu]]t në fushat e hapura. Një imazh i bashkëshortes së Vishnut ishte gjithashtu i pranishëm në afërsi. Ky tempull u ndërtua nga sunduesi pallava, Nandhivarmani II rreth vitit [[810]]. Tani ai është vetëm një grumbull rrënojash. Hyjnitë e pranishme përfshijnë Thiruthalishvararin (mishërim i Shivës), hyjneshën Marakathaambika, Shri Dakshinamurthin (Guru Bhagvani), Prahara Ganeshin, Muruganin, Surja Bhagvanin, Shri Kailashanatharin, Shri Çandrasekarin, Shri Kasi Visvanatharin, Shri Bhairavarin, Somasakandharin, Maanikavaasagarin dhe të urtin [[Patanxhali]].

Tempulli është i drejtuar nga jugu, ndërtuar pa [[Gopurami|gopuram]] kryesor. Në vitin [[2012]] u përfundua procesi i ndërtimit të një raxhagopurami (gopurami kryesor i hyrjes) 9,1 metra. Pas kalimit të oborrit është shenjtërorja e idhullit të Thiruthalishvararit e drejtuar nga lindja. Hyjnesha Marakathaambika është e drejtuar nga jugu. Në [[garbhagriha|shenjtëroren]] e Thiruthalishvararit, [[vimana]] (kullë mbi shenjtërore që simbolizon një makinë fluturuese të perëndive hindu) është paraqitur 'Gaja Bristha'. 
Ky tempull ka shenja në muret e tij, shenjtëroren e brendshme, statujën e Nandit dhe [[vimana]]n që mund të hedhin më tepër dritë mbi kulturën e lashtë tamile dhe sjelljen e banorëve. Ato gjithashtu mund të tregojnë detaje të hollësishme rreth historisë së këtij tempulli. Në muret e tempullit shihen edhe mjaft mbishkrime. Kompleksi është shpërndarë në një sipërfaqe prej 14 akrash, nga të cilat, afërsisht 7 akra janë të zëna nga depozita e shenjtë tempullore. Tempulli ka një sipërfaqe ndërtimi prej rreth 1524 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

[[File:Thyagaraswamy2.jpg|thumb|264px|''[[Gopurami]]'' i Tempullit Thiagarasvarami]]
;Tempulli Thjagaraxha në Tiruvotijur {{coord|13|9| N|80|18|E|display=inline}}
'''[[Tempulli Thjagaraxha në Tiruvotijur]]''' (i quajtur edhe Tempulli Thiruvotrijur Thijagaraxha Svami, Tempulli Thijagaraxha Svami si dhe Tempulli Vadivudai Aman) i është kushtuar hyjnisë [[Shiva]]. Është i vendosur në Tiruvotijur në pjesën veriore të [[Çenai]]t. Tempulli lartësohet nga hymnet e ''Tevaramit'' të najanarëve shaivitë dhe për rredhojë i klasifikuar si [[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]. Tempulli ka qenë ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në [[shekulli VII|shekullin e VII]] dhe është zgjeruar nga mbretërit çola gjatë [[shekulli XI|shekullit të XI]]. Ai ka një [[gopurami|gopuram]] me shtatë kate, një depozitë tempullore, me sipërfaqe të përgjithshme që e kalon në 1 akër. Tempulli ngjason me [[Tempulli Thjagaraxha në Tiruvarur|Tempullin Thjgaraxha në Tiruvarur]] pasi të dy tempujt u zgjeruan nga Raxhendra Çola I dhe të dy paraqesin të njëtat poza kërcimi të Shivës.

[[File:Thyagaraswamy5.jpg|thumb|left|345px|Tempulli Thjagarasvami]]
Tempulli ishte qendër mësimi, me sallat brenda tij që funksiononin si vende për diskutime fetare në lëndë si ''vjakarna'' (përkthimi), ''somasidantha'' (filozofia) dhe gramatika e [[Panini]]t.&lt;ref name=&quot;Ayyar18&quot;&gt;{{Cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC&amp;pg=PA42|lang=en|page=42}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Madras Tercentenary Celebration Committee357&quot;&gt;{{Cite book|publisher=Madras Tercentenary Celebration Committee|title=The Madras Tercentenary Commemoration Volume|year=1994|isbn=81-206-0537-3|url=http://books.google.com/books?id=pwMk4FIcpuUC&amp;pg=PA333|page=357|lang=en}}&lt;/ref&gt; Bashkangjitur me tempullin ndodhej një strehim vetmitar oshënari gjatë [[shekulli IX|shekullit të IX]], e kryesuar nga Çaturananas Pandithari.&lt;ref name=&quot;Madras Tercentenary Celebration Committee357&quot;/&gt; Tempulli zhvillonte gjithashtu diskutime filozofike dhe mbi gramatikën.&lt;ref name=&quot;Kamath275&quot;&gt;{{Cite book|last=Kamath|first=Rina|title=Chennai|year=2000|publisher=Orient Longman Limited|isbn=9788125013785|url=http://books.google.co.in/books?id=bw2vDg2fTrMC&amp;pg=PA19|page=275|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Brenda tij gjendet një numër mbishkrimesh që datojnë nga Periudha Pallava.&lt;ref name=&quot;Madras Tercentenary Celebration Committee357&quot;/&gt; Mbishkrimi që daton nga viti [[1046]] tregon se 64 statuja bronzi ''najamnar'' u vendosën në tempull.&lt;ref name=&quot;Dehejia123-4&quot;&gt;{{Cite book|author=Vidya Dehejia|title=Art of the Imperial Cholas|url=https://books.google.al/books?id=86xKnwEACAAJ|publisher=Columbia University Press|year=1990|isbn=0231071884|pages=123-4|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tempulli kishte 64 vajza kërcimtare të quajtura ''Devadasi'', që ndaheshin në dy grupe - ''valankai dasis'' kërcente për Thjagaraxhan dhe ''idangai dasis'' kërcente për Vadivudai Amanin.&lt;ref name = &quot;Ghose33&quot;&gt;{{Cite book|last=Ghose|first=Rajeshwari|title=The Tyāgarāja cult in Tamilnāḍu: a study in conflict and accommodation|year=1996|isbn=81-208-1391-X|url=http://books.google.co.in/books?id=ORwNmkDswqwC|page=33|lang=en}}&lt;/ref&gt; Gjatë mbretërimit të Malik Kafurit, një pjesë e tempullit u shkatërrua dhe idhujt prej bronzi të pranishëm në tempull u vendosën gjatë Periudhës Vixhajanagara në [[shekulli XV|shekullin e XV]].&lt;ref name=&quot;Dehejia123-4&quot;/&gt;

[[Image:Thiuvotriyur3.jpg|thumb|358px|Faltorja e Vadivudai Amanit]]
Hyjnia kryesuese është Aadhipurisvarari, që paraqitet në formën e një pirgu balte&lt;ref name=&quot;Hastings92&quot;&gt;{{cite book|last=Hastings|first=James|editor=John A. Selbie|title=Encyclopedia of Religion and Ethics, Part 21|url=http://books.google.co.in/books?id=PciGnGPiOo8C&amp;pg=PA92|year=2003|isbn=0-7661-3700-7|page=92|lang=en}}&lt;/ref&gt; i mbuluar nga një armaturë. Gjatë ditës së hënës së plotë të muajit tamil të ''karthigait'', armatura hiqet dhe paraqitja e perëndisë bëhet e dukshme për besimtarët. Në krahun verior të tempullit ndodhet një faltore kushtuar [[Durga|Durgës]]. Brenda kompleksit të tempullit kryesor – pikërisht përkundrejt faltores kryesore gjendet faltorja e Nataraxhës dhe në koshta është faltorja e Ganapatit. Ganapati është i njohur si Gunalaja Ganapati (banesa e lumturisë) dhe pasi ecën në mënyrë rituale përreth faltores gjendet statuja e [[Adi Shankara|Adi Shankarës]] – pak mbrapa faltores kryesore brenda kompleksit. Të vendosura aty gjenden edhe hyjni si Subrahmanja. Statuja e Dakshinamurthit është në koshtan veriore e drejtuar nga jugu dhe duke shkuar te nënkompleksi i faltores së [[Kali (hyjni)|Kalit]].
Emri i hyjneshës në këtë tempull është Vadivudai Aman e mbiquajtur Tripurasundari. Hyjnesha bujtet në një faltore të veçantë brenda kompleksit tempullor. Hyjni të tjera të pranishme në tempull janë Thirupthisvarari, Kuzhandhai Isari, Xhaganadhari, Anamalajari, Xhambukesvarari, Nagalingari, Minakshi, Sundaresvarari, Sagasralingami, Amirthakandisari, Govriisvarari dhe Ekapaadhari. Në këtë tempull besohet se janë adhuruar njëzet e shtatë yjet e kalendarit tamil.

;Tempulli Dandisvarar {{coord|12|50|46|N|80|03|53|E|display= inline}}
'''[[Tempulli Dandisvarar]]''' i është kushtuar [[Shiva|Shivës]] i vendosur në Velaçeri, një lagje e [[Çenai]]t. Ai u ndërtua gjatë sundimit Pallava dhe u riparua dhe rikonstruktua gjatë sundimit Çola. Kompleksi tempullor përbëhet nga një kompleks tempullor kryesor dhe një depozitë tempullore dhe gjendet 2 kilometra në lindje nga ''Guru Nanak College'' gjatë rrugës kryesore të Velaçerit. Ai administrohet nga Departamendi i Besimit Hindu dhe Përkrahjes së Bamirësisë së Qeverisë së Tamil Nadusë.

Mitet e tempullit janë të lidhur me [[mitologjia hindu|mitologjinë e Jamës]] (perëndia e vdekjes). Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] dhe ka një [[Vimana]] me pesë kate si dhe faltore të veçanta për Ganapatin, Subrahmanjan dhe Shastan. Në këtë kompleks gjenden idhujt e [[Surja]]s dhe hyjnive të tjera duke përfshirë edhe 63 shenjtët najanmarë.
Thuhet se rrezet e diellit bien mbi lingam saktësisht në ditën e vitit të ri tamil, por kjo tani nuk mund të ndodh për shkak të ndërtesave të larta që janë ndërtuar përreth tempullit.

;Tempulli Parthasarathi në Triplikane {{coord|13.05395|N|80.27675|E|display=inline}}
[[File:Parthasarathy-Temple-Triplicane-Chennai-3.JPG|thumb|left|264px|Gopuram i Tempullit Parthasarathi]]
'''[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane]]''' (I quajtur edhe ''Tempulli Venkatakrishna Parthasarathi Perumal'', ''Tempulli Sri Parthasarathi Perumal'', ose ''Thiruvallikēñi Venkatakrishna Parathasarathi Perumal Thirukoil''; {{lang-ta|திருவல்லிக்கேணி அருள்மிகு வெங்கதக்ரிஷ்ணா பார்தசாரதி பெருமாள் திருக்கோவில் ose thjesht பார்த்தசாரதி திருக்கோயில்}}) është një [[tempulli hindu|tempull vaishnavit]] i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], kushtuar [[Krishna|Krishnës]], vendosur në [[Triplikane]] të [[Çenai]]t.&lt;ref name=&quot;Silas&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Development of Hinduism|author=Madathil Mammen Ninan|year=2008|isbn=978-1-4382-2820-4|url=http://books.google.com/books?id=-8RTZcjg9awC&amp;pg=PA133|page=133|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tempulli është lartësuar nga ''Divja Prabandha'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]] dhe për rrjedhojë është konsideruar një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut.&lt;ref name=&quot;kamath31&quot;/&gt; Emri 'Parthasarathi', në [[sanskritishtja|sanskritisht]] do të thotë 'karrocieri i Arxhunas', duke iu referuar rolit të Krishnës si një karrocier i Arxhunas në eposin ''[[Mahabarata]]''.

[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane|Tempulli]] u ndërtua fillimisht nga mbreti Narasimhavarmani I i [[Dinastia Pallava|Dinastisë Pallava]] në [[shekulli VIII|shekullin e VIII]].&lt;ref name=&quot;Silas&quot;&gt;{{cite book|last=Silas|first=Sandeep|lang=en|title=Discover India by Rail|year=2007|url=http://books.google.com/books?id=gL7pGaL3vooC&amp;pg=PA114|isbn=81-207-2939-0|page=114}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Sullivan|first=S.|title=Historical Dictionary of Hinduism|year=1997|isbn=81-250-2800-5|url=http://books.google.com/books?id=cvhGP8NRx4QC&amp;pg=PA126|lang=en|page=126}}&lt;/ref&gt; Ai është një nga strukturat më të vjetra në [[Çenai]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Frommer's India|first1=Pippa|last1=de Bruyn|first2=Keith|last2=Bain|first3=David|last3=Allardice|isbn=978-0-470-55610-8|id=ISBN 0-470-55610-2|year=2010|url=http://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&amp;pg=PA320|lang=en|page=320}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chennai, rina kamath&quot;&gt;{{cite book|last=Kamath|first=Rina|title=Chennai|year=2000|isbn=978-81-250-1378-5|url=http://books.google.com/books?id=bw2vDg2fTrMC&amp;pg=PA31|lang=en|page=275}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=K.V. Raman|lang=en|title=Unique Temple|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/07/stories/2002050700080200.htm|accessdate=8 prill 2012|newspaper=The Hindu|location=[[Çenai]]|date=7 maj 2002|archive-date=1 korrik 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030701043138/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/07/stories/2002050700080200.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lalithasai|lang=en|title=Religious facets of Thirumayilai, Thiruvallikeni|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/article2725003.ece|accessdate=8 prill 2012|newspaper=The Hindu|date=18 dhjetor 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;official website&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sriparthasarathyswamytemple.org/|title=Parthasarathy Temple|publisher=Parthasarathy Temple Official Website|lang=en|accessdate=8 prill 2012|archive-date=12 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012095416/http://www.sriparthasarathyswamytemple.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në kompleks ndodhen edhe faltore për Vedavalli Thajarin, Ranganathan, [[Rama|Ramën]], Gaxhendra Varadaraxhan, Narasimhan, Andalin, [[Hanumani]]n, shenjtët alvarë, Ramanuxhan, Svami Manavala Mamunigalin dhe Vedanthaçariarin. Tempulli është pjesë e Vaikhanasa Agamas dhe ndjek traditën e sektit Thenkalai. Faltoret e Krishnës dhe Narasimhës kanë hyrje të veçanta në kompleks. [[Gopurami|Gopuramët]] dhe [[mandapa]]t janë dekoruar me skalitje të rafinuara,&lt;ref name=&quot;official website&quot; /&gt; një veçori standard e [[Arkitektura e tempujve hindu|Arkitekturës Tempullore Indiano-Jugore]].

[[File:Tiruvallikeni1.jpg|thumb|345px|[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane]]]]
Zgjerimi i parë arkitekturor i tempullit mori udhë gjatë mbretërimit të Dinastisë Pallava (Tondaijar Kon) siç përshkruahet gjallërisht nga Tirumangai Azhvari. Përkujtues i këtij zgjerimi ëshë mbishkrimi i mbretit pallava, Dantivarman ([[796]]-[[847]]), të ruajtur në tempull.
Tempulli ka mjaft mbishkrime që datojnë nga [[shekulli VIII|shekulli i VIII]] në gjuhën tamile dhe telugu&lt;ref name=&quot;kamath31&quot;/&gt; me gjasa nga periudha e mbretit Dantivarman, që ishte një ndjekës i përkushtuar i Vishnut.&lt;ref name=&quot;madras&quot;&gt;{{cite book|publisher=Madras Tercentenary Celebration Committee|lang=en|title=The Madras Tercentenary Commemoration Volume|year=1994|isbn=81-206-0537-3|url=http://books.google.com/books?id=pwMk4FIcpuUC&amp;pg=PA333|pages=356-7}}&lt;/ref&gt; Thirumangai Alvari, shenjti i [[shekulli IX|shekullit të IX]] ia atribuon gjithashtu tempullin këtij mbreti pallava.&lt;ref name=&quot;madras&quot;/&gt; [[Gopurami]] i tij u ndërtua gjithashtu nga një mbret pallava - Tondaiman Çakravarthi. Për njëfarë kohe ai u administrua nga ''East India Company''.

Tempulli u zgjerua mjaft gjatë periudhës Çola dhe mjaft mbishkrime datojnë nga kjo periudhë. Ai u zgjerua më pas edhe nga mbretërit vixhajanagara në [[shekulli XV|shekullin e XV]].&lt;ref name=&quot;kamath31&quot;&gt;{{cite book|last=Kamath|first=Rina|title=Chennai|year=2000|lang=en|isbn=978-81-250-1378-5|url=http://books.google.com/books?id=bw2vDg2fTrMC|pages=31-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sajnani306&quot;&gt;{{cite book|last=Sajnani|first=Dr. Manohar|title=Encyclopedia of tourism resources in India|volume=2|year=2001|isbn=81-7835-014-9|page=306|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në tempull shihen mbishkrime nga Dantivarman Pallava i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], nga mbretërit çola dhe vixhajanagara. Ato regjistrojnë kontributet e mbretërve çola, Raxha Raxha dhe Kulotunga III, mbreti pandja, Maravarman dhe shumë sundues të tjerë të Dinastisë Vixhajanagara, duke përfshirë Ramaraxha Venkatapathiraxhan dhe Vira Venkatapathin. Nga referencat e brendshme të tempullit, duket se ai u restaurua gjatë vitit [[1564]] kur u ndërtuan faltore të reja.&lt;ref name=&quot;19ayyar20&quot;&gt;{{cite book|last=Ayyar|first=P. V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC&amp;pg=PA19|lang=en|pages=19-20}}&lt;/ref&gt;

[[File:Parthasarathy-Temple-Triplicane-Chennai-1.JPG|thumb|left|339px|Statuja hyjnish në Tempullin Parthasarathi në Triplikane]]
[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane|Tempulli]] pa një zgjerim të rëndësishëm gjatë sundimit të mbretërve vixhajanagara si Sadasiva Raja, Sriranga Raja dhe Venkatapati Raja II ([[shekulli XVI|shekulli i XVI]]). Gjatë kësaj kohe u shtuan shumë faltore të vogla dhe pavjone ([[mandapa]]) si Tiruvaimozhi Mandapa.  [[Mandapa]] e jashtme është e mbushur me skulptura të formave të ndryshme të Vishnut, veçanërisht avatarët e tij.

Pushkarani (depozita tempullore) quhet Kairavani dhe rrethohet nga pesë teerthamë të shenjtë (depozita të shenjta) - [[Indra]], Soma, [[Agni]], Mina dhe [[Vishnu]]. Shtatë rishi - Bhrigu, Atri, Mariçi, Markandeja, Sumati, Saptaroma dhe Xhabali – këtu kryen pendesa. Të pesë hyjnitë në tempull janë lartësuar nga Tirumangai Azhvari.&lt;ref name=&quot;culture not changed&quot;&gt;{{cite news|title=The benign radiance of Gitacharyan|url=http://www.hindu.com/fr/2004/05/21/stories/2004052102020600.htm|lang=en|access-date=4 prill 2012|newspaper=The Hindu|location=[[Çenai]]|date=21 maj 2004|archive-date=12 shtator 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040912105125/http://www.hindu.com/fr/2004/05/21/stories/2004052102020600.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;google books south indian shrines&quot;&gt;{{cite book|author=P.V. Jagadisa Ayyar|title=South Indian Shrines|year=1982|publisher=Asian Educational Services|lang=en|id=ISBN-10 8120601513, ISBN-13 9788120601512|url=https://books.google.al/books?id=NLSGFW1uZboC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindubooks.org/temples/tamilnadu/triplicane/index.htm|lang=en|title=Triplicane|url-status=dead|accessdate=7 tetor 2016|archive-date=21 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160621213544/http://hindubooks.org/temples/tamilnadu/triplicane/index.htm}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tiruvallikeni.jpg|thumb|339px|Hyrja perëndimore e tempullit të Tiruvallikenit]]
[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane|Tempulli]] ka dy [[Gopurami|gopuramë]], njëri në hyrjen lindore dhe tjetri në atë perëndimore.&lt;ref name=&quot;official website&quot;/&gt; Ai ka pesë [[vimana]], përkatësisht Anatha Nilaja Vimana mbi faltoren e Parthasarathit, Ranganathar Sanidhi Vimana, Ramar Sanathi Vimana, Narasimha Sanidhi Vimana dhe Andal Sanidhi Vimana.&lt;ref name=&quot;official website&quot;/&gt; Depozita tempullore e quajtur &quot;Thiruallikeni&quot;, ka rrjedhur nga vendi ku bashkëshortja e [[Vishnu]]t, [[Lakshmi]] i lindi vetë si Vedavalli të urtit Bhrigu. Depozita përmban pesë puse dhe qëndron përballë hyrjes lindore të tempullit.&lt;ref name=&quot;official website&quot;/&gt;

Tempulli ka dy faltore kryesore të ndërtuara në shpinën e njëra-tjetrës. Ky është një nga tempujt e Krishnës ku ai është i pranishëm bashkë me tre brezat e tij. Faltorja e Narasimhas (Thellia Singhari) është drejtuar nga perëndimi dhe si shenjtërorja kryesore, ka një hyrje të veçantë dhe shtyllë flamuri (''Dvaxhasthambam'') për Narasimhan.&lt;ref name=&quot;official website&quot;/&gt;

[[File:Parthasarathy-Temple-Triplicane-Chennai-5.JPG|thumb|left|327px|[[Gopurami|Gopuram]] i veshur me statuja hyjnish në Tempullin Parthasarathi]]
Dy [[Garbhagriha|shenjtëroret]] gjenden shpinë më shpinë me një kalim shumë të ngushtë në mes. Në kalimin për te shentërorja kryesore ndodhet një faltore për Ranganathan (Sri Mannanathari) dhe Ramën (një [[avatari|avatar]] i Vishnut).&lt;ref name=&quot;19ayyar20&quot;/&gt; Faltorja e bashkëshortes së tij, Vedavalli Thajaar, gjendet paralel me shenjtëroren kryesore, e drejtuar nga lindja. Në kompleks ndodhen edhe faltore për Gaxhendra Varadaraxhan,&lt;ref name=&quot;19ayyar20&quot;/&gt; për Ramën, këtu të njohur si Çakravarthi Thirumagani.&lt;ref name=&quot;19ayyar20&quot;/&gt; Në tempull ndodhet gjithashtu edhe një faltore e veçantë për Andalin, që konsiderohet gjithashtu si një bashkëshorte e hyjnisë kryesore.

Është një nga shumë pak faltoret në vend kushtuar Krishnës si Parthasarathi, karrocieri i Arxhunas dhe që përmban idhujt e tre avatarëve të Vishnut: Narasimhas, Ramës dhe Krishnës.&lt;ref name=&quot;Let's Go India &amp; Nepal&quot;&gt;{{cite book|editor=Jane Yang|title=Let's Go India &amp; Nepal 8th edition|lang=en|publisher=Let's Go, Inc.}}&lt;/ref&gt; Për shkak të lidhjes së tempullit me Krishnën, Tiruvallikeni u konsiderua si Vrindavana Jugore.&lt;ref name=&quot;Hindu - Religious facets&quot;&gt;{{cite news|title=Religious facets of Thirumayilai, Thiruvallikeni|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/article2725003.ece|lang=en|accessdate=3 prill 2012|author=Lalithasai|newspaper=The Hindu|date=18 dhjetor 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dinamalar temples&quot;&gt;{{cite web|title=Parthasarathy Temple - Article From Dinamalar Temples|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=498|work=Dinamalar Temples|lang=en|accessdate=8 prill 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;book temples of krishna&quot;&gt;{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India|year=2002|lang=en|isbn=81-7017-398-1|url=https://books.google.al/books?id=pzgaS1wRnl8C}}&lt;/ref&gt;

[[File:Madhuranthakan3.jpg|thumb|280px|Vendi ku Ramanuxha u iniciua në ''Pança Samskaram'' (rrokjen hyjnore) në Tempullin Eri-Katha Ramar]]
;Tempulli Eri-Katha Ramar {{coord|12|29|11|N|79|53|28|E|display=inline}}
'''[[Tempulli Eri-Katha Ramar]]''' apo '''Tempulli Jeri Katha Raamar''' {{lang-ta|ஏரி காத்த ராமர்}} i është kushtuar [[Rama|Ramës]] i vendosur në qytetin e Maduranthakamit në [[Tamil Nadu]].&lt;ref name=&quot;Dubey&quot;&gt;{{cite book|title=Rays and ways of Indian culture|last=Dubey|first=S.P.|isbn=81-85880-98-0|year=1996|url=http://books.google.com/books?id=pSMLz85WO1QC&amp;pg=PA52|lang=en|page=52}}&lt;/ref&gt; Tempulli është gjithashtu i njohur me emra të tjerë si Mathuranthaka Çaturvedi Mangalam, Vaikunda Varthanam, Thirumathurai, Thirumanthira Tirupathi dhe Karunagara Vilagam.

Hyjnia kryesore e tempullit është [[Rama]] me bashkëshorten e tij Sita dhe vëllain e tij Lakshmana. Statujat e hyjnive janë bërë me stuko si në rastin e disa tempujve të tjerë si [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram]]. Përreth shenjtërores ndodhen faltore të ndryshme dhe njëra prej tyre është ajo e Sitas që adhurohet si Janakavalli.&lt;ref name=&quot;85Madhavan89&quot;&gt;{{cite book|title=Vishnu temples of South India|volume=2|last=Madhavan|first=Chitra|year=2008|isbn=978-81-908445-1-2|pages=85-9|lang=en}}&lt;/ref&gt;

[[File:Madhuranthakan2.jpg|thumb|left|264px|[[Gopurami]] i [[Tempulli Eri-Katha Ramar|Tempullit Eri-Katha Ramar]]]]
Ky tempull është i vendosur pranë bregut të liqenit të Madhuranthakamit. Maduranthakami është në autostradën Triçi-Çenai (Autostrada Kombëtare 45) në një largësi prej 89&amp;nbsp;km nga [[Çenai]] dhe 25&amp;nbsp;km nga Çengalpatu. Ky është ''sthalami'' (vendi) ku Udajavari (hyjnia kryesore e tempullit) u emërtua Ramanuxha. Thirumalisai Alvari në këtë ''sthalam'' arriti sidhin (ndriçimin). Gjithashtu, Sri Ramanuxha në këtë vend arriti ''Pança Samskara Mantramin''.

Ai u ndërtua gjatë sundimit Pallava dhe vlerësohet se është rreth 1600 vjeçar. Vendi ishte dikur i famshëm gjatë sundimit të Dinastisë Çola që sundonin këtë vend si Maduranthaga Çaturvedi Mangalam pas sunduesit çola, Madurantaga Utama Çola ([[973]]-[[985|85]]). Besohet se Gandaraditja ia dhuroi fshatin vedikëve të vendit dhe kështu u bë i njohur si Çaturvedi Mangalam (Çaturvedi do të thotë ai që njeh të katërta vedat).
Tempulli ka mbishkrime që tregojnë dhurime bujare nga mbreti çola, Parantaka I.&lt;ref name=&quot;epic85&quot;&gt;{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference, Leuven, 6-8 July 1991|page=85|url=http://books.google.co.in/books?id=EVnK3q48dL0C&amp;pg=PA86|lang=en|author=Gilbert Pollet|isbn=9789068317015|date=1 janar 1995}}&lt;/ref&gt;

[[File:Thirupadhiripuliyur temple,Cuddalore(2).jpg|thumb|309px|[[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]]]]
;Tempulli Patalisvarar në Kudalore
'''[[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]]''' është një tempull kushtuar Shivës në qytetin e Kudalores. Ai është ndërtuar gjatë Periudhës Pallava dhe zgjeruar gjatë sundimit të Dinastisë Çola. Shenjti shaivit Apar besohet se në këtë tempull ka adoptuar [[Shaivizmi]]n.
Tempulli është 0.5&amp;nbsp;km nga stacioni hekurudhor i Thirupathiripulijurit. [[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]] është një nga tempujt e lashtë në [[Tamil Nadu]]. Ai është një nga tempujt më të rëndësishëm të [[Shiva|Shivës]] që ka luajtur rol në historinë e [[Hinduizmi|Besimit]], Artit dhe [[Arkitektura e Hindu|Arkitekturës Hindu]].

[[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]] është një [[tempulli hindu|faltore hindu]] ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Sipas një [[mitologjia hindu|miti hindu]] duke adhuruar një herë të vetme këtë hyjni është e barabartë me adhurimin 16 herë të Shivës në Kasi, 8 herë në Thiruvanamalai dhe 3 herë në Çidambaram.
Thirupathiripulijuri në Kudalore është një tempujt më të lashtë në [[Tamil Nadu]]. Ai është emërtuar sipas pemëve Pathiri dhe Pulijur, një shenjt me këmbë tigri që në këtë zonë arriti shpëtimin hyjnor.

===Arkitektura Pallava në Sri Lanka===
;Tempulli i Tenavaramit
[[File:TenavaraiTemple.jpeg|thumb|left|264px|Skicim i Tempullit të Tenavaramit]]
'''[[Tempulli i Tenavaramit]]''' ({{lang-ta|தென்னாவரம் கோயில்}} historikisht i njohur si '''Kovili Tenavaram''', '''Kovili Tevanthurai''' ose '''Kovili Naga-Risa Nila''') ishte një kompleks historik [[Tempulli hindu|tempullor]] i vendosur në qytetin port të Tenavaramit, Tevanthurai pranë Galles, në provincën jugore të [[Sri Lanka|Sri Lankës]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.panoramio.com/photo/14342785|lang=en|title=Pictures|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=5 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105094025/http://www.panoramio.com/photo/14342785}}&lt;/ref&gt; Hyjnia i tij kryesor ishte ''Tenavarai Najanari'' dhe në zenitin e tij tempulli ishte një nga komplekset më të shquara hindu në ishull, që përmbante tetë ''[[koili|kovile]]'' të rëndësishme faltoresh deri në një mijë statuja hyjnish dhe dy faltore të rëndësishme për Vishnun dhe Shivën.

Kompleksi, i kufizuar nga një grup i madh katërkëndësh, ishte një grumbull i mjaft faltoreve historike hindu, me faltoren kryesore të projektuar në [[Arkitektura e Keralas|Stilin Kerala]] dhe Pallava të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]]. Tempulli qendror kushtuar Vishnut (Tenavarai Najanari) ishte më i shquari e më i madhi. Ai ishte popullor midis popullsisë së tij të madhe tamile, pelegrinëve dhe mirëbërësve të besimeve të tjera si [[Budizmi]]t ashtu si dhe për mbretërit dhe artizanët. Faltoret e tjera që përbënin Kovil Vatan, kushtuar Ganeshës, Muruganit, Kanagit dhe Shivës, ishin shembuj gjerësisht të lartësuar të ndërtimeve prej guri të [[Arkitektura dravidiane|stilit dravidian]]. Faltorja e Shivës është lavduar si Pança Ishvarami i lashtë më jugor i Shivës (i quajtur Tondesvaram), i ndërtuar në zonën bregdetare përreth ishullit në periudhën klasike. Për shkak të patronazhit nga mbretërit e dinastive të ndryshme dhe pelegrinët nga [[Azia]], ai u bë një nga ndërtesat më të rëndësishme të mbijetuara të [[Arkitektura dravidiane|Periudhës së Arkitekturës Klasike Dravidiane]] nga fundi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]]. Kompleksi i tempullit u shkatërrua nga portugezi Souza d'Arronches, që shkatërroi gjithë bregun jugor, prona pastaj ju dha katolikëve. Shkëlqimi dhe fama e Tenavaramit e rendisnin atë përkrahë komplekseve të tjera të famshme hindu të zhvilluara nga [[Dinastia Pallava]] në rajon si [[Tempulli i Konesvaramit|Konesvarami]] në [[Trinkomali]]. Duke pasqyruar kulminimin e ndikimit të Artit Pallava dhe kontributet në jug të ishullit janë statujat tempullore të [[shekulli V|shekullit V]]-[[shekulli VII|VII]] të Ganeshës, Lingami, skulptura e Nandit dhe Makara Thoranamit (portiku prej guri) i faltores së Vishnut nga [[shekulli X|shekulli i X]], korniza dhe trari i të cilës përfshin gardianë të vegjël, një Lakshmi të lustruar, kërcimtarë, muzikantë, ganat dhe kalorësit jali.

Tempulli i Tenavaramit u ndërtua me harqe kupole mbi bregun që shikon [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]]. Kulla qëndrore e [[gopurami]]t të [[Vimana|vimanës]] dhe kullat e tjera gopuramë që mbizotëronin qytetin i kishin çatitë e tyre të veshura me tunxh, ar dhe bakër. Pjesa e jashtme e tyre përmbante kube të skalitura në mënyrë të stërholluara, me harqe të rafinuar dhe porta që hapeshin në veranda të të ndryshme dhe faltore të kompleksit, duke i dhënë Tenavaramit pamjen e një qyteti të artë lundruesish që vizitonin portin për të tregtuar dhe që i besonin dritës së tij që pasqyrohej nga çatitë e gopuramëve për synime lundrimi.

Tenavara Naga Risa Nila Kovil – faltorja e Shivës – është ndërtuar para erës sonë, megjithëse data e saktë është e panjohur. Kovili Tenavara Ganeshvara – faltorja e Ganeshës – u ndërtua në vitin [[790]] nga Rama Çandra, ndërsa Kovili Tenavara Vishnu – faltorja e Vishnut – u ndërtua në vitin [[790]] nga Dapula Seni dhe Rama Çandra.
Ptolemeu në vitin [[98]] të e.s. e shënon qytetin si &quot;Dagana&quot; ose &quot;Dana&quot; (Hëna e shenjtë), një vend &quot;i shenjtë për hënën&quot;, që gjeografët thonë se përputhet me Tenavaramin.&lt;ref name=&quot;autogenerated54&quot;&gt;{{cite book|title=A Geographical Illustration of the Map of India: with Some Explanatory Notes and Remarks|url=https://books.google.al/books?id=A1hKAAAAYAAJ&amp;pg=PA54|author=Jean Baptiste Bourguignon d' Anville|translator=William Herbert|lang=en|year=1759|page=54}}&lt;/ref&gt; Në këtë tempull hyjnia kryesuese ishte e njohur si &quot;Çandra Maul Eshvaran&quot;.

Gildat tregtare nga [[Tamilakami]] shpesh ndërtoheshin pranë faltoreve të Shivës dhe Vishnut përgjatë [[Azia Jugore|Azisë Jugore]] dhe [[Azia Juglindore|Azisë Juglindore]] gjatë sundimit të mbretërve pallava, çola dhe pandjanë. Gjatë pushtimit të Cejlonit nga mbreti pallava, Narasimhavarmani I ([[630]]-[[668]]) dhe sundimi i këtij ishulli nga gjyshi i tij, besimtar i Vishnut, mbreti Simhavishnu ([[537]]-[[590]]), u ndërtuan shumë tempuj shkëmborë Pallava në rajon për hyjni të ndryshme dhe ky stil arkitekturor mbeti popullor dhe shumë ndikues për disa shekuj.&lt;ref name=&quot;autogenerated36&quot;&gt;{{cite book|author=Hamphrey William Codrington|title=Short History of Ceylon|url=https://books.google.al/books?id=tqpdlaPiOyEC&amp;pg=PA36|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1994|orig-year=1929|id=ISBN-10 81-206-0946-8, isbn-13 9788120609464|page=36}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite book|title=Masterpieces of Pallava Art|url=https://books.google.al/books?id=QgrqAAAAMAAJ|author=Sachindra Kumar Maity|publisher=Taraporevala|lang=en|year=1982|page=4}}&lt;/ref&gt; Kompleksi tempullor u zhvillua me një Stil Arkitekturor Pallava midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe të [[shekulli VIII|VIII]].
Sipas traditës një faltore e tempullin të Tenavaramit u ndërtua nga mbreti Agabodhi IV në mes të [[shekulli VII|shekullit të VII]], duke shkrirë [[Arkitektura dravidiane|ndërtimin dravidian prej guri]] me një interpretim vendor.&lt;ref name=&quot;autogenerated36&quot;/&gt; Kovili Naga Risa Nila i Shivës ishte në afërsi të kësaj zone të Tenavaramit.

[[File:TenavaraiThevanthuraiKovillocation.jpeg|thumb|264px|Vendndodhja e faltores kryesore të Kovilit Tenavaram në Thevan Thurai, Matura pranë bregut, përpara shkatërrimit të kompleksit. Skicim portugez, i publikuar rreth vitit [[1650]]]]
Çatitë e realizuara me ar dhe bakër të Tenavaramit fituan famë mes pelegrinëve dhe lundruesve, për shkak të qëllimeve lundruese dhe kontributit të tij në pamjen e qytetit si një &quot;qytet i artë&quot;. I përfshirë nga një kompleks katërkëndor që hapej nën verandat dhe tarracat në faltoret e hyjnive të ndryshme, kompleksi përmbante kopshte shkurresh dhe pemësh që priftërinjtë i përdorinin për të nxitur ofertat për hyjnitë.&lt;ref name=&quot;jetceylon&quot;&gt;{{cite book|first=James Emerson|last=Tennent|title=Ceylon; an account of the island physical, historical and topographical, with notices of its natural history, antiquities, and productions|url=https://archive.org/details/b29352770_0002|chapter=The Northern Forests|year=1859|oclc=2975965|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite book|title=Golden Tips: A Description of Ceylon and Its Great Tea Industry|url=https://books.google.al/books?id=wdDjnQEACAAJ|author=Henry William Cave|publisher=Ulan Press|lang=en|year=2012|orig-year=1900|id=ISBN-10 9781290855143, isbn-13 1290855145|page=466}}&lt;/ref&gt;

Rrënojat e mjaft kolonave prej granit nga një nga faltoret e Tenavaramit dhe një portë e skalitur në mënyrë të stërholluar përmbajnë ndikime të Arkitekturës Pallava, njëlloj si kolonat e rizbuluara të [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullit të lashtë të Konesvaramit]] që u shkatërrua pothuajse dyzet vjet më vonë.&lt;ref name=&quot;jetceylon&quot;/&gt; James Emerson Tennent e përshkruan Tenavaramin si kompleksi më madhështor hindu i ishullit përpara shkatërrimit të tij.&lt;ref name=&quot;jetceylon&quot;/&gt;
Pllakatat prej [[graniti]], punimet në gurë dhe kolonat e rrënojave përfshinin mjaft koka elefantësh dhe skalitje të njerëzve të zhveshur dhe që tregonin adhurimin e lingamit për vizitorët.&lt;ref name=&quot;autogenerated153&quot;&gt;{{cite book|title=An Account of the Island of Ceylon: Containing Its History, Geography, Natural History, with the Manners and Customs of Its Various Inhabitants|url=https://books.google.al/books?id=Ae42Q1Gfm20Cpg=PA153|author=Robert Percival|edition=2|publisher=C. and R. Baldwin|lang=en|year=1805|page=153}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Ceylon and Its Capabilites: An Account of Its Natural Resources, Indigenous Productions, and Commercial Facilities|url=https://books.google.al/books?id=QOjOmAEACAAJ&amp;pg=PA325|author=John Whitchurch Bennett|publisher=W. H. Allen and Co.|lang=en|year=1843|page=325}}&lt;/ref&gt;
Një ndërtesë e vogël prej guri aktualisht e quajtur ''Galge'' or ''Galgane''&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=http://www.panoramio.com/photo/14342785|title=Galge or Galgane|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=5 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105094025/http://www.panoramio.com/photo/14342785}}&lt;/ref&gt; në Tenavaram që dikur konsiderohet se ka mbajtur një kube tulle ose kate të sipërme ([[Vimana|Kullë Vimana]]) në majë të çatisë së saj paraqet një stil ndërtimi dhe [[Arkitektura dravidiane|arkitekturë provinciale dravidiane]] të atribuar fundit të Periudhës Pallava me ngjashmëri të madhe me [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kailasanathar]] në [[Kançipurami|Kançipuram]]. Sikur të kishte qenë [[Vimana]]-[[Garbhagriha]] ose [[koili|Srikovili]] i një prej faltoreve, kjo ndërtesë u rikonstruktua/riparua në vitin [[1947]]. Është një strukturë e thjeshtë kuboide guri me një çati të sheshtë mbi shenjtëroren e saj.

;Tempulli i Konesvaramit
[[File:Sri Lanka-Trincomalee-Tempel.JPG|thumb|left|264px|Porta ballore me kullën e kambanës në [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullin e Shivës]]]]
'''[[Tempulli i Konesvaramit]]''' në Trincomalee {{lang-ta|திருக் கோணேச்சரம் கோயில்}} ose '''Tempulli Thirukonamalai Konesar – Tempulli i Njëmijë Kolonave''' dhe '''Dakshina-Then Kailasam''' (i njohur edhe si Kovili Thirukonamamalai Konesvaram apo Kovili Konesvaram) është një [[koili|kompleks tempullor]] klasik mesjetar në [[Trinkomali]], një qendër pelegrinazhi hindu në Provincën Lindore të [[Sri Lanka|Sri Lankës]]. Është një nga Pança Ishvaramët kushtuar Shivës. Ndërtuar në mënyrë domethënëse gjatë sundimit të Dinastisë së hershme Çola dhe Periudha e Pesë Dravidianëve të Mbretërisë së hershme Pandjane në majë të Konesar Malait, një breg i lartë në distriktin e Trinkomalit në Gjirin e Gokarnës së [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]], dizajni i tij Pallava, [[Arkitektura Çola|Çola]], Pandjan dhe Xhafna pasqyron ndikimin shaivit tamil në rajonin Vanimai që nga periudha klasike. Monumentet përmbajnë faltoren kryesore të Shivës në formën e ''Kona-Eisvaras'', të shkurtuar në ''Konesar'' dhe që është një vend i rëndësishëm i pelegrinazhit hindu, i etiketuar si &quot;Roma e të pafeve të Lindjes&quot;. I lidhur me grykëderdhjen e lumit Mahavilli Ganga me gjurmën e Shivës në Sivan Oli Padam Malai në burimin e lumit, tempulli kurorëzon simbolikisht rrjedhjen e lumit Gang nga koka e Shivës në [[Mali Kailash|Malin Kailash]] deri te këmbët e tij.

{|class = &quot;wikitable&quot; width=&quot;327&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 100%; background-color: ##F0F8FF; border: 1px solid #cccccc;&quot;
|-
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#99CCCC&quot;|&lt;big&gt;'''Kronologjia e [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullit të Konesvaramit]]'''&lt;/big&gt; &lt;br&gt;(para [[400 p.e.s.]] - ...)&lt;br /&gt;
|-
|Themelohet si një kompleks tempullor hindu kushtuar Shivës
|(para vitit [[400 p.e.s.]]) 
|-
|Përshkruhet te ''[[Mahabharata]]'' dhe ''[[Ramajana]]''
|([[400 p.e.s.|400]]-[[100 p.e.s.]])
|-
|Zhvillohet nga Elara Manu Nidhi Çola
|([[235 p.e.s.]])
|-
|Vendlindja e Patanxhalit, hartuesit të ''Joga Sutrave''
|([[200 p.e.s.|200]]-[[150 p.e.s.]])
|-
|Tempulli restaurohet nga mbreti Çola, Kankani (&quot;Kullakotani&quot;)
|([[103 p.e.s.|103]]-[[88 p.e.s.]])
|-
|Përmendet nga Dionysios Periegetes te ''Orbis Descriptio''
|([[117]]-[[138]] i e.s.)
|-
|Përmendet te ''Vaju Purana''
|([[300]] i e.s.)
|-
|Përshkruhet nga Rufius Festus Avienus te ''Geographia Avienus''
|([[350]] i e.s.)
|-
|Përmendet nga Sambandhari dhe Sundarari te ''Tevaramët''
|([[600]] – [[630]] të e.s.)
|-
|Përmendet te ''Skanda Purana'' - ''Dakshina Kailasa Manmiami''
|(rreth v. [[650]] të e.s.)
|-
|Përmendet nga Kaçijaperi te ''Kanda Purana''
|(viti [[780]])
|-
|Përmendet në mjaft mbishkrime në gurë
|(vitet [[1000]]-[[1200]])
|-
|Përshkruhet nga Eustathiusi i Selanikut
|([[1115]]-[[1196]])
|-
||Përmendet te ''Dakshina Kailasa Purana'' e hartuar nga Xhejavira Çinkaiarijani
|(v. [[1380]]-[[1410]])
|-
||Vizitohet nga Arunagirinathari, i cilësuar te ''Thirupugazhi''
|(v. [[1468]])
|-
||Shkatërrohet nga portugezët
|(v. [[1622]])
|-
|Ndërtohet tempulli pasues në Tampalakamam
|([[1650]]-[[1690]])
|-
|Përmendet te Konesar Kalvetu
|([[1750]]) 
|-
|Restaurohet nga Shoqëria për Restaurimin e Konesvaramit, Trinkomali
|([[1952]])
|-
|Rekonstruktohet nga tamilët e lidhur me të
|([[1982]])  
|-
|}

Përmendja më e hershme e tempullit i përket shekullit të VI p.e.s.,&lt;ref name=&quot;paulEPeiris&quot;&gt;Dr. Paul E. Pieris në një takim të Royal Asiatic Society (Ceylon Branch) në vitin [[1917]], deklaroi se në Lanka ndodheshin pesë 'Isvaramë' të njohur të Shivës, që shquheshin dhe adhuroheshin në të gjithë Indinë. Këta ishin Tirukethisvarami pranë Mahathithas, [[Tempulli Munesvaram|Munesvarami]], Tondesvarami, Tirukonesvarami dhe Nagulesvarami. - {{cite journal|author1=Paul E. Pieris|author2=C. Rasanayagam|title=Nagadipa and Buddhist Remains in Jaffna|url=http://www.jstor.org/stable/43483657|journal=Journal of the Royal Asiatic Society Ceylon Branch|publisher=Royal Asiatic Society of Great Britain &amp; Ireland|year=1917|volume=26|issue=70|lang=en|pages=16-9}}&lt;/ref&gt; ndërsa rikonstruksioni më i fundit i përket vitit [[1952]].

I zhvilluar nga viti [[205 p.e.s.]], ''[[koili|kovili]]'' zanafillor kombinonte veçori kyçe për të formuar [[Arkitektura e tempujve hindu|planin e tij bazë tempullor]], siç është salla e tij me njëmijë kolona – &quot;Aajiram Kaal Mandapa&quot; – dhe Xhagati i zgjeruar nga mbreti Elara, Manu Nidhi Çolani. I konsideruar si ndërtesa më e madhe e kohës së tij për arkitekturën, zbukurimet e rafinuara skulpturore në granit të zi, ndërsa kullat e tij të shumëfishta ''[[gopurami|gopuramë]]'' të veshura me ar u zgjeruan në periudhën mesjetare. Një nga tre faltoret kryesore hindu në breg me një kullë kolosale [[gopurami]], ajo qëndronte në mënyrë të dallueshme në pikën më të shquar të kepit. Udhëtimi për pelegrinët në qytet fillonte në nisjen e rrugës Konesar dhe vazhdonte një rrugicë përmes oborrit të kompleksit të faltoreve të Bhadrakalit, Ganeshit, Vishnu Thirumalit, Surjas, Raavanas, Ambal-Shaktit, Murukanit dhe Shivës që kryesonte në lartësinë e bregut. Festa e përvitshme e [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullit të Konesvaramit]], Ther Thiruvilah përfshinte Tempullin e Bhadrakalit në Trinkomali, Pavanasam Thirthamin në pusin e shenjtë Papanasuçunai dhe në gjirin e afërt të mbrapëm të detit (Thirtham Karatkarai) që rrethonte Konesar Malain.

Kompleksi u shkatërrua nga sulmet koloniale portugeze midis viteve [[1622]] dhe [[1624]] si dhe në vendin e tij u ndërtua një fortese duke përdorur mbetjet e tij. [[Tempulli Ati Konanajakar]] i ndërtuar në vitin [[1632]] i vendosur larg qytetit bujt disa nga idhujt e tij fillestarë.
Koha e ndërtimit të Konesvaramit është vlerësuar nga krahasimi midis relieveve të skalitura të rrënojave të tempullit, literaturës mbi faltoren dhe mbishkrimeve të përdorura zakonisht në pllakatat mbretërore nga [[shekulli V|shekulli i V]] deri në [[shekulli XV|të XV-in]]. Konesvarami me gjasa u themelua përpara vitit [[400 p.e.s.]], megjithëse data e saktë e ndërtimit të tij mbetet e paqartë. Dëshmitë ekzistuese tregojnë për lashtësinë klasike të faltores. Ndërtimi i tempujve hindu u bë i mundur për shkak të besimit mbizotërues mes banorëve vendas dhe bashkësive tregtare në rajon gjatë Periudhës Sangam.&lt;ref name=&quot;paulEPeiris&quot;/&gt; Sipas arkeologëve faza e tij fillestare e ndërtimit konsistonte në një shpellë shkëmbore, faltorja shumë-shtresëshe prej tullash e ndërtuar në mënyrë popullore për hyjnitë tamile të një game besimesh gjatë Periudhës Sangam.

{{multiple image
| align     = left
| direction = vertical
| image1    = Lovers' Leap at Koneswaram.JPG
| width    = 264
| alt1      = E çara e të dashuruarve
| caption1  = {{center|''E Çara e të dashuruave'' ose ''E Çara e Ravanas'' në Shkëmbin Svami (Konamalai).}}
| image2    = Spiritual 15.jpg
| alt2      = Portik i dekoruar në Konesvaram
| caption2  = {{center|Portik i dekoruar në Konesvaram}}
}}
Në shekullin e VI, një rrugë e veçantë lundruese bregdetare shkonte nga gadishulli i Xhafnas drejt jugut te Tempulli i Konesvaramit dhe më tej në jug të Batikaloas te tempulli i Thirukovilit.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ismail|first=Marina|year=1995|lang=en|title=Early Settlements in Northern Sri Lanka|url=https://books.google.com/books?id=R1VuAAAAMAAJ|isbn=978-81-7013-137-3|oclc=243878815|quote=Në shekullin e VI ishte një rrugë bregdetare me varka nga gadishulli i Xhafnas në veri, për në jug te Trinkomali, veçanërisht te qendra fetare e Konesvaramit dhe më tej drejt Batikaloas dhe qendrës fetare të Tirukovilit, përgjatë bregut lindor. Përgjatë kësaj rruge ndodheshin pak ngulime të vogla tregtare si Mullativu në bregun verior.}}&lt;/ref&gt; Tempulli i Konesvaramit të Kona-ma-malait është përmendur në veprën Shaivite ''Tevaram'' në fundin e [[shekulli VI|shekullit të VI]] nga Thirugnana Sambandari.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The Evolution of An Ethnic Identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. [[1200]] CE|year=2007|isbn=978-955-1266-72-1|page=230|lang=en}}&lt;/ref&gt; Bashkë me [[Tempulli Kethisvaram|Tempullin Kethisvaram]] në Manar, [[Tempulli i Konesvaramit]] lëvdohet në të njëjtin vepër kanonike nga shenjti najanar i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], Sundaramurthi Najanari në [[Tamilakami|Tamilakam]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Raghavan|first=M. D.|title=Tamil Culture in Ceylon: A General Introduction|url=https://archive.org/details/Tamil_Culture_in_Ceylon|year=1971|oclc=453189836|page=[https://archive.org/details/Tamil_Culture_in_Ceylon/page/n138 233]|lang=en|quote=Përmendja më e hershme e faltores është një hymnet e Thirugnana Sambandarit}}&lt;/ref&gt;  Konesvarami për rrjedhojë është lavdizuar si një nga 275 ''Shiva Sthalamët'' (banesat e shenjta të Shivës të lavdëruar në hymnet ''Tevaramë'') e kontinentit, pjesë të grupit &quot;[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]&quot;. Tempulli tjetër i vetëm i shenjtë nga Ila Naduxha (vendi i tempullit siç emërtohet në literaturën tamile) është Kethisvarami.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, An Ancient Hindu Sthalam of Hoary Antiquity in Sri Lanka|lang=en|publisher=Colombo|page=106|oclc=10020492}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Varadachari|first=K.C.|title=Sri Venkatesvara Oriental Institute Journal|journal=Oriental Journal|url=https://books.google.al/books/about/Journal_of_the_Sri_Venkatesvara_Oriental.html?id=I3weAQAAIAAJ|year=1942|publisher=Sri Venkateswara University, University of California|volume=3|page=64|lang=en}}&lt;/ref&gt;

[[File:Trincomalee 0482a.jpg|thumb|right|327px|Hyrja anësore për në tempull]]
Gjatë kësaj periudhe, tempulli pësoi zhvillime strukturoe në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën shkëmbore Dravidiane]] të stilit të Dinastisë Pallava.&lt;ref name=&quot;shoh&quot;&gt;{{cite book|last=Navaratnam|first=C. S.|title=A Short History of Hinduism in Ceylon|year=1964|pages=43-7|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Singhal|first=Damodhar P.|year=1969|title=Artikull i '''India and World Civilization'''|volume=2|journal=Journal of India and World Civilization|publisher=University of Michigan Press|oclc=54202|lang=en}}&lt;/ref&gt; Kjo ndodhi kur ushtritë e mbretit pallava, Narasimhavarmani I ([[630]]–[[668]]) pushtuan ishullin dhe kur ishulli ishte nën sovranitetin e gjyshit të tij mbretit Simhavishnu ([[537]]–[[590]]), kur u ndërtuan shumë tempuj shkëmborë pallava në rajon, ku ky stil arkitekturor mbeti popullor edhe për disa shekuj.&lt;ref name=&quot;autogenerated36&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

''Kanda Purana'' e [[shekulli VIII|shekujve të VIII]]-[[shekulli X|X]] (një literaturë epike puranike në gjuhën tamile që ishte përkthim i ''Skanda Puranas'') të shkruar nga Kaçijapa Sivaçariari i [[Kançipurami]]t përshkruan faltoren e Konesvaramit si një nga tre banesat më të shquara të Shivës në botë, bashkë me [[Tempulli Thillai Nataraxha në Çidambaram|Tempullin e Çidambaramit]] në [[Tamil Nadu]] dhe Malin Kailash të [[Tibeti]]t.&lt;ref name=&quot;CSHindu&quot;&gt;{{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1964|title=An Outline of the Cultural History and Principles of Hinduism|oclc=12240260|lang=en|quote=Tempulli i Konesvaramit. Tiru-Kona-malai, mali i shenjtë i Konas ose Koneserit, Isvarës ose Shivës. Data e ndërtimit të tempullit zanafillor është dhënë rreth vitit 1580 p.e.s. sipas një poeme tamile të Kavi Raxha Virothajanit të përkthyer në anglisht në vitin [[1831]] nga Simon Cassie Chitty...}}&lt;/ref&gt; Mjaft mbishkrime të shkruara në shkrimet tamile dhe Vatelutu të përziera me gërma të shkrimit 'grantha' informojnë për tempullin gjatë kësaj periudhe. [[Tempulli i Konesvaramit]] është përmendur në mbishkrimet tamile të shekullit të X Nilaveli si marrës i një dhurimi toke në vendin tamil prej një mijë e shtatëqind e dhjetë akra (dy qind e pesëdhjetë e katër ''vèli'') toke të thatë dhe nën ujë për të plotësuar shpenzimet e tij të përditshme – duke treguar rolin e tempullit në ofrimin e shërbimeve të ndryshme për bashkësinë vendore midis viteve [[900]]-[[1000]].&lt;ref name=&quot;jots&quot;&gt;{{cite journal|journal=Journal of Tamil Studies|title=Tamil Studies|publisher=International Association of Tamil Research, International Institute of Tamil Studies|year=1980|issue=17-18|issn=0022-4855|page=33|oclc=1773647|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=UGg5AAAAIAAJ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|title=The Kingdom of Jaffna|publisher=University of London/Colombo: Arul M. Rajendran|volume=1|page=56|oclc=6530926|lang=en|quote=Mbishkrimet Nilaveli përshkruajnë dhurimin e tokës perj 250 velish ''në bregdet'' për tempullin e Makakesvaramin (një tjetër emër për Konesvaramin) të Konaparvatamin, Konamamalai nga lokalitetet e Urakirikamamit, Kirikantas dhe Kirikamamit për faltoren e Nilakanta Mahadevas}}&lt;/ref&gt;

Zona pjellore e Kodijapuramit të distriktit Trinkomali paguante një qind avanamë oriz për faltoren dhe ishte e ngarkuar me rritjen e farave të vajit për Konesvaramin në mënyrë të përvitshme.&lt;ref name=&quot;perspectives&quot;&gt;{{cite book|first1=Leelananda|last1=Prematilleka|first2=Sudharshan|last2=Seneviratne|lang=en|year=1990|title=Perspectives in archaeology: Leelananda Prematilleke|page=96|quote=Queyroz e krahason Konesvaramin me tempujt e famshëm hindu në Ramesvaram, [[Tempulli Ekambaresvarar|Kançipuram]], [[Tempulli Venkatesvara në Tirumala|Tirupati]], Tirumalai, Xhaganatha dhe Vaixhajanthi si dhe përfundon se ndërsa tempujt e fundit ishin mjaft të vizituar nga hindutë, i pari i tejkalonte të gjithë këta të fundit.}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ravanan - King of Lanka.jpg|thumb|left|264px|Ikonografia e Ravanës, mbretit mitik të Lankas i paraqitur mbi muret e tempullit]]
Në vitin [[1950]], statujat zanafillore prej ari dhe aliazhi bakri dhe bronxi të faltores nga [[shekulli X|shekulli i X]] i një figure të ulur të Shivës (në formën e Somaskandas), [[Shiva]] si Çandrasekhari, bashkëshortja e tij [[Parvati]], një statujë e hyjneshës Mathumai Ambal dhe statuja e mëvonshme e Ganeshës u gjetën nga Këshilli Urban i [[Trinkomali]]t të varrosura rreth 460 metra larg nga siti i Konesvaramit ndërsa po gërmohej për një pus uji.&lt;ref name=&quot;HLtoSL&quot;&gt;{{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|isbn=978-955-8733-97-4|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reef&quot;&gt;{{cite book|last=Clarke|first=Arthur C.|title=The Reefs of Taprobane; Underwater Adventures around Ceylon|url=https://archive.org/details/reefsoftaprobane0000unse|year=1957|isbn=0-7434-4502-3|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The Evolution of An Ethnic Identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|year=2007|isbn=978-955-1266-72-1|page=308|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ato u çuan në procesion përreth rajonit përpara se të rivendoseshin në Konesvaram. Statujat e tjera të Konesvaramit që mbijetuan mbetën te [[Tempulli Ati Konanajakar]].&lt;ref name=&quot;p102&quot;&gt;{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=102|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;r86-88&quot;&gt;{{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|pages=86-8|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Një kolonë nga tempulli zanafillor qëndron nën një pemë të dekoruar Vilvami (''Aegle marmelos'') mbi Shkëmbin Svami. Në vitin [[1956]], ndërsa ishin duke u zhytur, fotografi Mike Wilson dhe studiuesi Arthur C. Clarke zbuluan muret e rrënuara, arkitekturën dhe statujat e idhujve të fundosura të tempullit zanafillor — duke përfshirë kolona të skalitura me emblema lulesh dhe gurë në formën e kokave të elefantëve — të përhapura në shtratin e cekët të detit.&lt;ref name=&quot;reluctant&quot;&gt;{{cite book|last=E. Greig|first=Doreen|year=1987|title=The Reluctant Colonists: Netherlanders Abroad in the 17th and 18th Centuries|url=https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei|location=Assen, The Netherlands; Wolfeboro, USA|oclc=14069213|page=[https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei/page/226 227]|lang=en|isbn=902322227X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|year=1965|title=Expedition in the waters of Ceylon|journal=Science Digest|location=Chicago|issn=0036-8296|oclc=1624458|volume=57|page=142|url=https://books.google.com/books?id=i9QCAAAAIAAJ|lang=en|quote=Një nga arritjet madhore në Cejlon ishte zbulimi i rrënojave të Tempullit të fundosur të Konesarit, që u zbulua me anije thesarësh të mbytur...}}&lt;/ref&gt; Kolona dhe rrënojat paraqesin ndikime të [[Arkitektura tamile|Arkitekturës Tamile]], Pallava dhe [[Arkitektura Çola|Çola]] të periudhës midis [[shekulli II|shekujve të  II]]-[[shekulli IX|IX]], të konfirmuara nga zbulimi i mbishkrimeve në shkrimin ''Grantha'' Pallava dhe Çola si dhe imazhet hindu të gjetura në vendin e kompleksit që sugjerojnë se dinastitë kishin një interes të fortë për tempullin.&lt;ref name=&quot;shoh&quot;/&gt; 350 vjet pas shkatërrimit të tij, popullsia hindu tamile e Trinkomalit në [[Sri Lanka]] organizoi komitetin për restaurimin e tempullit; statujat e vjetra u rivendosën mes ceremonive hapëse në faltoren e sapo restauruar më 3 mars [[1963]].&lt;ref name=&quot;CSHindu&quot;/&gt;

Faltoja ishte e njohur për evropianët si ''Pagoda e Trinkomalit – Tempulli i Njëmijë Kolonave''. Faltorja kryesore u ndërtua mbi jagati, ndërsa salla e saj me njëmijë kolona ishte ''Aajiram Kaal [[Mandapa]]'' – një platformë e veçantë me njëmijë kolona pranë [[vimana]]s së [[koili]]t që formon një pjesë të veçantë të planit të sitit të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës tempullore Dravidiane]]. Rrënojat e kësaj veçorie në Konesvaram tregojnë se salloni ishte një shtesë strukturore e ndërtuar nga artizanët Pallava, midis viteve [[537]]–[[668]]. Ajo formonte një nga nëntë ''prakarat'' ose oborret e rëndësishme të kompleksit të Konesvaramit. Dy tempuj të tjerë ishin monumente të shquara të kompleksit në breg, që përmbanin struktura të shumta gopuramësh mbi faltoret e ndërtuara për Vishnu-Thirumalin dhe hyjneshën Ambal-Shakti. Së bashku, ato u bënë të njohura si Tre Pagodat e Thirukonamalait. Kompleksi shtrihej përgjatë rrugës së Konesarit në breg dhe përfshin faltoret e Ganeshit, Muruganit dhe Bhadrakalit.

[[File:Nalanda Gedige - left side view.jpg|thumb|264px|Pamja e krahut të majtë të Nalanda Gediges]]
;Nalanda Gedige
'''[[Nalanda Gedige]]''' (në gjuhën sinhaleze: නාලන්දා ගෙඩිගේ; {{lang-ta|நாலந்த கெடிகே}}'''Nālanda Gedige''') është një kompleks i lashtë ndërtimor prej guri pranë Matales në [[Sri Lanka]]. Kjo ndërtesë ishte një [[Tempulli hindu|tempull i lashtë hindu]] i ndërtuar midis [[shekulli VIII|shekujve të VIII]] dhe [[shekulli X|të X]] në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] (Stili Pallava) dhe më pas mendohet se është përdorur nga budistët.&lt;ref name=&quot;TempleConsecrationRitualsInAncientIndia&quot;&gt;{{cite book|title=Temple Consecration Rituals in Ancient India: Text and Archaeology|url=https://books.google.al/books?id=AOqvCQAAQBAJ|author=Anna Aleksandra Ślączka|publisher=BRILL|lang=en|year=2007|id=ISBN1 900415843X, isbn2 9789004158436|page=343}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HistoryOfHumanity&quot;&gt;{{cite book|editor1=E. Condurachi|editor2=J. Herrmann|editor3=E. Zürcher|editor4=J. Harmatta|editor5=J. Litvak King|editor6=R. Lonis|editor7=T. Obenga|editor8=R. Thapar|editor9=Zhou Yiliang|title=History of Humanity: From the Seventh Century B.C. to the Seventh Century A.D.|url=https://books.google.al/books?id=WGUz01yBumEC|author=UNESCO|publisher=UNESCO Publishing|lang=en|year=1996|id=ISBN-10 923102812X, isbn-13 9789231028120|page=100}}&lt;/ref&gt; Disa studiues e përshkruajnë këtë ndërtesë gjithashtu si një [[Arkitektura dravidiane|ndërtim dravidian]] kushtuar një kulti Mahajana me mësime të theksuara tantrike dhe të njohur për një monument të mundshëm të afërt me [[Budizmi]]n Vaxhrajana (Tantrik).&lt;ref&gt;{{cite book|title=Mahayana Monuments in Ceylon|url=https://books.google.al/books?id=j4wYAAAAYAAJ|author=Nandasēna Mudiyansē|publisher=M. D. Gunasena|lang=en|year=1967|page=28}}&lt;/ref&gt;

[[Nalanda Gedige]] u projektua si një [[tempulli hindu|tempull hindu]] me një sallon hyrjeje [[mandapa]], (fillimisht me çati), një kalim të shkurtër në një qeli të zhveshur dhe një ambulator përreth [[garbhagriha|qendrës së shenjtë]]. Tashmë nuk ka mbetur ndonjë shenjë e zotave hindu, pasi siç thuhet, tempulli ka qenë përdorur nga budistët.
Seksionet e dekoruara pasurisht të façatës, të rikonstruktuara me vështirësi në vitin [[1975]], janë në mënyrë mbizotëruese në Stilin Jugor Indian dhe mund të jenë ndërtuar në shekujt VIII-XI, por data e saktë nuk mund të përcaktohet. Megjithatë, zoti Kubera shfaqet në krahun jugor të timpanit mbi shenjtërore dhe kjo është një veçori që gjendet vetëm në [[Sri Lanka]].

[[File:Nalanda Gedige temple.jpg|thumb|left|327px|Pamje ballore e Nalanda Gediges]]
Periudha e ndërtimit ishte kohë trazirash të mëdha në ishull, kur mbretërit e Indisë Jugore kërkonin të vendoseshin në vend me fillimin e rënies së monarkisë sinahaleze. Ka të ngjarë që [[Nalanda Gedige]] të ketë qenë një përpjekje e fortë për një shkrirje të kulturave tamile dhe sinhaleze.
Këtij tempulli unik i vishet një rëndësi e vaçantë duke qenë shembulli i vetëm i zbuluar deri tani në Cejlon i stileve të përzjera arkitekturore të përzierë në mënyrë të mirëmenduar për të formuar një ndërtesë të mrekullueshme homogjene.&lt;ref name=&quot;tourismSl&quot;&gt;{{cite web|author=Richard Boyle|url=http://www.angelfire.com/planet/heritagesl2/nalanda/nalanda.htm|title=Heritages-History of Nalanda Gedige|lang=en|work=angelfire.com}}&lt;/ref&gt;

[[Nalanda Gedige]] është një përzierje kurioz i [[Arkitektura Budiste|Arkitekturës Budiste]] dhe [[Arkitektura Hindu|Arkitekturës Hindu]]. Disa elemente dizajni janë qartësisht hindu, siç është [[mandapa]] ose salla e pritjes. Nuk ka shenja të zotave hindu. Në të ndodhen skalitje erotike por të gërryera të Budizmit Tantrik, shumë të ngjashme me ato të famshme në [[Grupi i monumenteve në Khaxhuraho|Khaxhuraho]] në [[India|Indi]]. Seksionet e façatës të dekoruara në mënyrë të pasur janë në stilin e shekullit të VII që lulëzoi në Madras të Indisë së Jugut. Megjithatë, seksioni jugor ka një nike gjysmë-rrethore që përmban një reliev të figurës së Kuverës, zotit të pasurisë, të ulur galiç mbi një blindë zambaku – një imazh që gjendet vetëm në [[Sri Lanka]].&lt;ref name=&quot;tourismSl&quot; /&gt;

==Shiko edhe==
{{Commons category|Architecture of the Pallava dynasty|Arkitektura Pallava}}
* [[Arkitektura shkëmbore e Indisë]]
* [[Arkitektura Hindu]]
* [[Arkitektura e tempujve hindu]]
* [[Arkitektura Indiane]]
* [[Arkitektura Tamile]]
* [[Arkitektura Budiste]]
* [[Arkitektura e Tamil Nadusë]]
* [[Arkitektura dravidiane]]

== Referime ==
{{reflist|2}}

==Bibliografia==
{{refbegin|2}}
* {{cite book|title=Indian History|editor=V. K. Agnihotri|url=http://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC|publisher=Allied|isbn=978-81-8424-568-4|year=2010|edition=26th|lang=en}}
* {{Cite book|last=Aiyangar|first=Sakkottai Krishnaswami|title=Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of|year=2004|publisher=Asian Educational Services|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-206-1850-5|url=https://books.google.com/books?id=htArUg0OMpcC|lang=en}}
* {{Cite book|last=Alexander|first=Jane|title=The Body, Mind, Spirit Miscellany: The Ultimate Collection of Fascinations|year=2009|publisher=Duncain Baird Publishers|location=New York|isbn=978-1-84483-837-0|url=http://books.google.com/books?id=PIrgsI46CNsC|lang=en}}
* {{cite book|title=Temples of South India|url=https://archive.org/details/templesofsouthin0000anan|first=Ambujam|last=Anantharaman|publisher=East West Books (Madras)|year=2006|isbn=978-81-88661-42-8|lang=en}}
* {{cite book|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, an ancient Hindu sthalam of hoary antiquity in Sri Lanka|lang=en|publisher=Colombo|url=https://books.google.com/books?id=7g4YAAAAIAAJ|oclc=10020492}}
* {{cite book|title=South Indian Shrines: Illustrated|url=https://books.google.al/books?id=NLSGFW1uZboC|author=P. V. Jagadisa Ayyar|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1993|orig-year=1982|id=ISBN-10 81-206-0151-3, isbn-13 9788120601512|location=[[Nju Delhi]]|accessdate=7 shkurt 2013}}
* {{cite book|title=Ceylon and Its Capabilites: An Account of Its Natural Resources, Indigenous Productions, and Commercial Facilities|url=https://books.google.al/books?id=QOjOmAEACAAJ|author=John Whitchurch Bennett|publisher=W. H. Allen and Co.|lang=en|year=1843}}
* {{Cite book|last1=Bhargava|first1=Gopal K.|first2=Shankarlal C.|last2=Bhatt|title=Land and People of Indian States and Union Territories|chapter=25|year=2007|publisher=Kalpaz Publications|location=[[Delhi]]|isbn=81-7835-381-4|url=http://books.google.com/books?id=wyCoMKZmRBoC|lang=en}}
* {{cite book|author1=Asoke Kumar Bhattacharyya|author2=Pradip Kumar Sengupta|title=Foundations of Indian Musicology: Perspectives in the Philosophy of Art and Culture|url=http://books.google.com/books?id=JMjpz-lAm0sC|date=1 janar 1991|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-273-4|lang=en}}
* {{cite book|title=India Handbook|url=https://archive.org/details/footprintsouthin00foot|year=2000|publisher=Trade &amp; Travel Publications|first1=Robert|last1=Bradnock|first2=Roma|last2=Bradnock|isbn=978-1-900949-81-1|lang=en}}
*{{cite book|title=Golden Tips: A Description of Ceylon and Its Great Tea Industry|url=https://books.google.al/books?id=wdDjnQEACAAJ|author=Henry William Cave|publisher=Ulan Press|lang=en|year=2012|orig-year=1900|id=ISBN-10 1290855145, isbn-13 9781290855143}}
*{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu: Kancheepuram District|author=C. Chandramouli|url=https://books.google.al/books?id=cDPejgEACAAJ|publisher=Directorate of Census Operations Tamilnadu|lang=en|year=2003|location=[[Çenai]]}}
*{{cite book|author=Thirumalai Vijayaraghava R. Chari|title=The Glorious Temples of Kanchi|publisher=Sri Kanchi Kamakshi Ambal Devasthanam &amp; Sarada Navarathri Kalai Nigazhchi Trust|lang=en|year=1982|location=Big Kancheepuram}}
* {{cite book|title=Indian Civilization and Culture|lang=en|url=https://books.google.co.in/books?id=KItocaxbibUC|last=Chatterjee|first=Suhas|publisher=M. D. Publications Pvt. Ltd.|year=1998|isbn=9788175330832}}
*{{cite book|author=Hamphrey William Codrington|title=Short History of Ceylon|url=https://books.google.al/books?id=tqpdlaPiOyEC|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1994|orig-year=1929|id=ISBN-10 81-206-0946-8, isbn-13 9788120609464}}
*{{cite book|editor1=E. Condurachi|editor2=J. Herrmann|editor3=E. Zürcher|editor4=J. Harmatta|editor5=J. Litvak King|editor6=R. Lonis|editor7=T. Obenga|editor8=R. Thapar|editor9=Zhou Yiliang|title=History of Humanity: From the Seventh Century B.C. to the Seventh Century A.D.|chapter=Sri Lanka and South-East Asia|publisher=UNESCO publishing|location=New York|volume=III|author=UNESCO|lang=en|year=1996|url=http://books.google.com.sg/books?id=WGUz01yBumEC|id=ISBN-10 92-3-102812-X, isbn-13 9789231028120}}
* {{cite book|author1=Ca. Vē Cuppiramaṇiyan̲|author2=G. Rajendran|title=Heritage of the Tamils: Temple Arts|year=1985|lang=en|publisher=International Institute of Tamil Studies, University of Michigan|url=http://books.google.co.in/books?id=VtojAAAAMAAJ}}
*{{cite book|title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths|author=Roshen Dalal|url=https://books.google.al/books?id=pNmfdAKFpkQC|publisher=Penguin Books India|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 0143415174, isbn-13 978-0-14-341517-6}}
* {{cite book|title=Fluid Signs: Being a Person the Tamil Way|last=Daniel|first=Val|lang=en|publisher=University of California Press|url=http://books.google.com/books?id=KwZatzse3CsC|year=1984|isbn=9780520061675}}
* {{cite book|title=Frommer's India|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|id=ISBN1 0-470-55610-2, ISBN2 978-0-470-55610-8|publisher=John Wiley &amp; Sons|year=2010|url=http://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC|lang=en|accessdate=7 shkurt 2013}}
*{{cite book|title=A Geographical Illustration of the Map of India: with Some Explanatory Notes and Remarks|url=https://books.google.al/books?id=A1hKAAAAYAAJ|author=Jean Baptiste Bourguignon d' Anville|translator=William Herbert|lang=en|year=1759}}
* {{Cite book|author=Vidya Dehejia|title=Art of the Imperial Cholas|url=https://books.google.al/books?id=86xKnwEACAAJ|publisher=Columbia University Press|year=1990|isbn=0231071884|lang=en}}
*{{cite book|author=Aline Dobbie|title=India: The Elephant's Blessing|url=https://books.google.al/books?id=ckpEd4emnCkC|publisher=Melrose Press|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 1905226853, isbn-13 978-1-905226-85-6}}
* {{cite book|title=Rays and Ways of Indian Culture|last=Dubey|first=S.P.|publisher=M. D. Publications Pvt. Ltd|isbn=81-85880-98-0|year=1996|url=http://books.google.com/books?id=pSMLz85WO1QC|lang=en}}
* {{cite book|author1=Robert Fellowes|author2=Robert Knox|lang=en|title=The History of Ceylon: From the Earliest Period to the Year MDCCCXV (1815): With Characteristic Details of the Religion, Laws, &amp; Manners of the People and a Collection of Their Moral Maxims &amp; Ancient Proverbs|year=1817|url=https://archive.org/details/b22013234}}
* {{Cite book|last=Ghose|first=Rajeshwari|lang=en|title=The Tyāgarāja Cult in Tamilnāḍu: A Study in Conflict and Accommodation|year=1996|publisher=Motilal Banarsidass Publishers Private Limited|location=[[Delhi]]|isbn=81-208-1391-X|url=http://books.google.co.in/books?id=ORwNmkDswqwC}}
* {{cite book|lang=en|title=India Through the Ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year=1990|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}
* {{cite book|last=E. Greig|first=Doreen|year=1987|title=The Reluctant Colonists: Netherlanders Abroad in the 17th and 18th Centuries|url=https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei|lang=en|location=Assen, The Netherlands; Wolfeboro, U.S.A.|oclc=14069213|isbn=902322227X}}
* {{cite book|last=Hardy|first=Adam|title=Indian Temple Architecture: Form and Transformation: The Karṇāṭa Drāviḍa Tradition 7th to 13th Centuries|year=1995|publisher=Abhinav Publishing|lang=en|location=[[Nju Delhi]]|isbn=8170173124|url=http://books.google.co.in/books?id=aU0hCAS2-08C|edition=1}}
* {{cite book|last=Hastings|first=James|editor=John A. Selbie|title=Encyclopedia of Religion and Ethics, Part 21|publisher=Kessinger Publishing, LLC|url=http://books.google.co.in/books?id=PciGnGPiOo8C|year=2003|isbn=0-7661-3700-7|lang=en}}
*{{Cite book|last=Harvey|first=G.E.|title=History of Burma|year=2000|publisher=Asian Educational Services|url=http://books.google.ca/books?id=vmIVhKXwrFcC|lang=en}}
*{{cite book|author1=Jean Holm|author2=John Bowker|title=Sacred Place|url=http://books.google.com/books?id=5xlfCgAAQBAJ|year=2001|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-62356-623-4|lang=en}}
* {{cite book|title=Student's Britannica: India (Set of 7 Vols.) 39|lang=en|first=Indu Ramchandani|last=Hoiberg|year=2000|publisher=Encyclopædia Britannica (India) Private Limited|place=[[Nju Delhi]]|isbn=0-85229-760-2|url=http://books.google.co.in/books?id=kEj-2a7pmVMC}}
* {{cite book|title=South-Indian inscriptions, Volumes 9–10|last=Hultzsch|first=Eugen|url=http://books.google.com/books?id=MlpBAQAAIAAJ|publisher=Superintendent, Gov't press|year=1890|lang=en}}
* {{cite book|last=Ismail|first=Marina|year=1995|lang=en|title=Early settlements in northern Sri lanka|publisher=Navrang|location=[[Nju Delhi]]|url=https://books.google.com/books?id=R1VuAAAAMAAJ|isbn=978-81-7013-137-3|oclc=243878815}}
* {{cite book|title=History of the Tamils from the Earliest Times to the Present Day|last=Iyengar|first=P.T. Srinivasa|year=1929|publisher=University of Madras|location=Madras ([[Çenai]]|url=http://books.google.co.in/books?id=ERq-OCn2cloC|lang=en}}
*{{cite book|title=Economic History of India|url=https://books.google.al/books?id=TCKserudM2AC|author=N. Jayapalan|publisher=Atlantic Publishers &amp; Dist|lang=en|year=2008|id=ISBN-10 8126906979, isbn-13 9788126906970}}
* {{cite book|title=The Pallavas|url=https://books.google.co.in/books?id=6o9XCT3XiaMC|last1=Jouveau-Dubreuil|first1=Gabriel|last2=Dikshitar|first2=V. S. Swaminadha|lang=en|publisher=Asian Educational Services|year=1995|id=isbn1 81-206-0574-8, isbn2 978-81-206-0574-9}}
*{{cite book|title=Chennai, Kanchipuram and Mamallapuram|author=Rina Kamath|url=https://books.google.al/books?id=bw2vDg2fTrMC|publisher=Orient Longman Limited|lang=en|year=2000|id=ISBN-10 81-250-1378-4, isbn-13 9788125013785}}
* {{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|publisher=Vijitha Yapa|year=2007|location=Colombo|isbn=978-955-1266-72-1|lang=en}}
* {{cite book|last=Knapp|first=Stephen|title=Spiritual India Handbook|url=http://books.google.com/books?id=djI5mL2qeocC|date=1 janar 2009|publisher=Jaico Publishing House|id=ISBN-10 8184950241, isbn-13 978-81-8495-024-3|lang=en}}
* {{cite book|last=Kuttan|first=Mahadevan|author2=P.V. Arunachalam|lang=en|title=The Great Philosophers of India|publisher=Author House|year=2009|url=http://books.google.co.in/books?id=nERVRxj22W0C|isbn=978-1-4343-7780-7}}
* {{cite book|last=Leela|first=S.V.|lang=en|title=Veena Self-Taught: An Introduction to Carnatic Music|url=http://books.google.com/books?id=uGxXAAAAMAAJ|year=1976|publisher=S.l.: s.n.}}
*{{cite book|title=Let's Go India &amp; Nepal 8th Ed|url=https://books.google.al/books?id=oM2ZqMfg7hYC|author=Let's Go Inc.|publisher=St. Martin's Press|lang=en|edition=botimi i 8-të|date=1 dhjetor 2003|id=ISBN-10 0-312-32006-X, ISBN-13 9780312320065|location=New York}}
*{{cite book|title=Masterpieces of Pallava Art|url=https://books.google.al/books?id=QgrqAAAAMAAJ|author=Sachindra Kumar Maity|publisher=Taraporevala|lang=en|year=1982}}
*{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|isbn=978-81-908445-0-5|publisher=Alpha Publications}}
* {{cite book|title=Vishnu temples of South India|volume=2|last=Madhavan|first=Chitra|year=2008|isbn=978-81-908445-1-2|lang=en}}
* {{Cite book|author=Madras Tercentenary Celebration Committee|title=The Madras Tercentenary Commemoration Volume|year=1994|publisher=Asian Educational Services|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-206-0537-3|url=http://books.google.com/books?id=pwMk4FIcpuUC|lang=en}}
* {{Cite book|last=McRae|first=John R.|year=2000|contribution=The Antecedents of Encounter Dialogue in Chinese Ch'an Buddhism|url=http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|editor1-last=Heine|editor1-first=Steven|editor2-last=Wright|editor2-first=Dale S.|title=The Kōan: Texts and Contexts in Zen Buddhism|publisher=Oxford University Press|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=25 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120725041529/http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|url-status=dead}}
* {{cite book|author=George Michell|url=http://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|year=1977|publisher=University of Chicago Press|accessdate=7 shkurt 2013|isbn=978-0-226-53230-1|lang=en}}
*{{cite book|last=Michell|first=George|title=Temple Towns Of Tamil Nadu|url=http://books.google.com/books?id=D3XXAAAAMAAJ|date=1 mars 1993|publisher=Marg Publications|isbn=978-81-85026-21-3|lang=en}}
* {{cite book|first=Nandasena|last=Mudiyanse|year=1967|title=Mahayana monuments in Ceylon|lang=en|publisher=M.D. Gunasena|location=Colombo, [[Sri Lanka]]|lccn=sa68008358|url=http://books.google.com.sg/books?id=JeneXe6xyAwC}}
* {{cite book|title=Essays on Indian History and Culture|lang=en|url=http://books.google.com/books?id=2jMg8K5dPZUC|publisher=Mittal Publications|first=H. V.|last=Sreenivasa Murthy|year=1990|isbn=9788170992110}}
* {{cite book|author=R. Nagaswamy|lang=en|url=http://books.google.com/books?id=oHY5YgEACAAJ|title=Mahabalipuram (Mamallapuram)|year=2010|publisher=Oxford University Press India|accessdate=7 shkurt 2013|isbn=978-0-19-807127-3}}
* {{cite book|title=Uttaramerur|first=R.|last=Nagaswamy|publisher=Tamil Arts Academy|lang=en|location=[[Çenai]]|year=2003}}
* {{cite book|last=Navaratnam|first=C.S.|lang=en|title=A Short History of Hinduism in Ceylon|year=1964|location=Xhafna|oclc=6832704}}
*{{cite book|title=The Development of Hinduism|url=https://books.google.al/books?id=-8RTZcjg9awC|author=Madathil Mammen Ninan|lang=en|date=23 qershor 2008|id=ISBN-10 1438228201, isbn-13 978-1-4382-2820-4}}
* {{cite book|first=T.|last=Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|year=2002|publisher=Shakti Malik|location=[[Nju Delhi]]|lang=en|isbn=81-7017-398-1|url=http://books.google.com/books?id=pzgaS1wRnl8C}}
* {{cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|publisher=Kumaran Book House|year=2006|isbn=955-9429-91-4|lang=en}}
* {{cite book|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|lang=en|title=The Kingdom of Jaffna|volume=1|url=https://books.google.com/books?id=IMcLAAAAIAAJ|publisher=University of London/Colombo: Arul M. Rajendran|oclc=6530926}}
*{{cite book|title=An Account of the Island of Ceylon: Containing Its History, Geography, Natural History, with the Manners and Customs of Its Various Inhabitants|url=https://books.google.al/books?id=Ae42Q1Gfm20C|author=Robert Percival|edition=2|publisher=C. and R. Baldwin|lang=en|year=1805}}
* {{cite book|last=Pieris|first=Paulus Edward|year=1983|title=Ceylon, the Portuguese era: being a history of the island for the period, 1505–1658|publisher=Tisara Prakasakayo|location=[[Sri Lanka]]|volume=1|oclc=12552979|lang=en}}
*{{cite journal|author1=Paul Edward Pieris|author2=C. Rasanayagam|title=Nagadipa and Buddhist Remains in Jaffna|url=http://www.jstor.org/stable/43483657|journal=Journal of the Royal Asiatic Society Ceylon Branch|lang=en|publisher=Royal Asiatic Society of Great Britain &amp; Ireland|volume=XXVI|issue=70|pages=11-30}}
*{{Cite book|last=Pochhammer|first=Wilhelm von|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|year=2005|publisher=Allied Publishers (P) Ltd.|lang=en|location=[[Mumbai]]|isbn=81-7764-715-6|url=http://books.google.com/books?id=mHLB4m75pisC}}
* {{cite book|title=Indian epic values: Rāmāyaṇa and its impact: proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference, Leuven, 6-8 July 1991|last=Pollet|first=Gilbert|publisher=Peeters Press &amp; Department of Oriental Studies|isbn=90-6831-701-6|year=1995|url=http://books.google.com/books?id=EVnK3q48dL0C|lang=en}}
* {{cite book|first1=Leelananda|last1=Prematilleka|first2=Sudharshan|last2=Seneviratne|year=1990|title=Perspectives in archaeology: Leelananda Prematilleke festschrift|lang=en}}
*{{cite book|title=Great Monuments of India|url=https://books.google.al/books?id=PE9gPgAACAAJ|author=D.K. Publishing|publisher=Dorling Kindersley|lang=en|year=2009|id=ISBN-10 0756659078, isbn-13 9780756659073}}
* {{cite book|last=Raghavan|first=M. D.|title=Tamil culture in Ceylon: a general introduction|publisher=Colombo: Kalai Nilayam|year=1971|location=Colombo|oclc=453189836|lang=en}}
*{{cite book|title=How the Banana Goes to Heaven and Other Secrets of Health from the Indian Kitchen|url=https://books.google.al/books?id=x1eztAEACAAJ|lang=en|author=Ratna Rajaiah|publisher=Westland|year=2010|id=ISBN-10 9380658605, isbn-13 9789380658605}}
* {{cite book|title=Rock-cut temple styles: early Pandyan art and the Ellora shrines|last=Soundara Rajan|first=Kodayanallur Vanamamalai|year=1998|isbn=9788170392187|lang=en}}
*{{Cite book|last=Soundara Rajan|first=Kodayanallur Vanamamalai|title=Concise classified dictionary of Hinduism|year=2001|lang=en|publisher=Concept Publishing Company|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-7022-857-3|url=http://books.google.co.in/books?id=lAWS49f8HKoC}}
* {{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|publisher=Stamford Lake (Pvt.) Ltd. 2004|location=Pannapitiya|oclc=230674424|isbn=978-955-8733-97-4|lang=en}}
* {{Cite book|first=K. V.|last=Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of Its History, Art and Architecture|year=1975|publisher=Abhinav Publications|lang=en|location=[[Nju Delhi]]|isbn=8170170265|url=http://books.google.co.in/books?id=myK8ZYEIu4YC}} 
*{{cite book|title=History of Vaishnavism in South India Up to Ramanuja|author=B.V. Ramanujam|publisher=Annamalai University, Annamalinagar|lang=en|year=1973}}
*{{Cite book|last=Ramaswamy|first=Vijaya|title=Historical dictionary of the Tamils|year=2007|publisher=Scarecrow Press, INC.|location=Sh.B.A.|isbn=978-0-470-82958-5|lang=en}}
* {{cite book|author=N. S. Ramaswami|title=2000 Years of Mamallapuram|url=http://books.google.com/books?id=DiJuAAAAMAAJ|year=1989|publisher=Navrang|lang=en}}
* {{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=1|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams|location=[[Tirupati]]|year=1993|first=M.S.|last=Ramesh|lang=en}}
*{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=2|author=Dr. M.S. Ramesh|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams Press|lang=en|year=1994}}
*{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|year=2008|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041}}
*{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123}}
*{{cite book|title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|url=https://books.google.al/books?id=JqHPpNaZfNwC|editor1=Trudy Ring|editor2=Robert M. Salkin|editor3=Sharon La Boda|publisher=Taylor &amp; Francis|lang=en|year=1996|id=ISBN-10 1884964044, isbn-13 978188496404}}
* {{Cite book|last=Sajnani|first=Dr. Manohar|title=Encyclopedia of tourism resources in India|lang=en|volume=2|year=2001|publisher=Kalpaz Publications|location=[[Delhi]]|isbn=81-7835-014-9|url=http://books.google.com/books?id=nxtnsT8CdZ4C}}.
* {{cite book|first=Prakashanand|last=Saraswati|year=2001|title=The True History and the Religion of India: A Concise Encyclopedia of|edition=1st|publisher=Motilal Banarsidass|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-208-1789-3|url=http://books.google.co.in/books?id=IhLN2I9yTTkC|lang=en}}
*{{cite book|author=K.A. Nilakanta Sastri|title=A History of South India: From Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagara|publisher=Oxford University Press|lang=en|url=https://indianculture.gov.in/ebooks/history-south-india-prehistoric-times-fall-vijayanagar|orig-year=1955|year=1958}}
* {{cite book|first=K. A. Nilakanta|last=Sastri|origyear=1935|year=1935|lang=en|title=The Chōlas|url=https://archive.org/details/dli.csl.7720|publisher=University of Madras|location=Madras}}
* {{Cite book|last=Schreitmüller|first=Karen|title=India|year=2009|publisher=Karl Baedeker Verlag|location=Gjermani|url=http://books.google.com/books?id=bGgf_LkeG2kC|lang=en}}
* {{cite book|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|lang=en|last=Sewell|first=Robert|year=1882|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ}}
* {{cite book|last=Sharma|first=Varanasi Raj Gopal|title=Kanchi Kamakoti Math, a myth|publisher=Ganga-Tunga Prakashan|year=1987|url=http://books.google.co.in/books?id=T5DXAAAAMAAJ|lang=en}}
*{{cite book|last=Silas|first=Sandeep|title=Discover India by Rail|year=2007|lang=en|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|location=[[Nju Delhi]]|url=http://books.google.com/books?id=gL7pGaL3vooC|isbn=81-207-2939-0}}
* {{cite book|last=Singh|first=Sarina|title=South India|url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari_2|year=2007|edition=4th|publisher=Lonely Planet|isbn=9781740594219|lang=en}}
*{{cite book|author1=Sarina Singh|author2=Joe Bindloss|author3=Paul Clammer|author4=Janine Eberle|author5=Paul Harding|author6=Abigail Hole|author7=Patrick Horton|author8=Amy Karafin|author9=Matt Phillips|author10=Simon Richmond|author11=Martin Robinson|title=Lonely Planet Guide of India|publisher=Lonely Planet Publications Lmt.|edition=11|date=23 shtator 2005|lang=en|id=ISBN-10 1740596943, ISBN-13 9781740596947}}
* {{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1968|lang=en|title=Tamils in early Ceylon|oclc=248358279|url=https://books.google.com/books?id=hlocAAAAMAAJ}}
* {{cite book|first=Anna Aleksandra|last=Ślączka|year=2007|lang=en|title=Temple Consecration Rituals in Ancient India: Text and Archaeology|publisher=BRILL|id=ISBN1 900415843X, isbn2 9789004158436|url=http://books.google.com.sg/books?id=9LznwzyNE18C}}
* {{cite book|last=Smith|first=Vincent Aruthur|title=The Early History of India from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest including the Invastion of Alexander the Great|lang=en|publisher=Clarendon Press|year=1914|edition=3rd|url=http://books.google.com/books?id=b9a1AAAAIAAJ}}
* {{cite book|author=K.R. Srinivasan|title=Cave-temples of the Pallavas|url=http://books.google.com/books?id=ZNdOAAAAYAAJ|year=1964|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en}}
* {{cite book|last=Srinivasan|first=P.R.|lang=en|title=The Indian temple, art and architecture|year=1982|publisher=Prasaranga, University of Mysore|url=http://books.google.co.in/books?id=JBZsVlhcCZwC}}
*{{cite book|editor-last=Subburaj|editor-first=V.V.K.|lang=en|title=Tourist Guide to South India|url=http://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC|orig-year=2003|accessdate=30 korrik 2013|year=2006|publisher=Sura Books|id=ISBN-10 8174781757, isbn-13 978-81-7478-175-8}}
*{{cite book|title=Tourist Guide to Chennai|url=https://books.google.al/books?id=Wy9ZtMmsZmQC|editor=V. V. K. Subburaj|location=[[Çenai]]|publisher=Sura Books|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 81-7478-040-8, isbn-13 9788174780409}}
* {{cite book|last=Sullivan|first=S.|title=Historical Dictionary of Hinduism|year=1997|publisher=Scarecro Press INC.|location=Angli|isbn=81-250-2800-5|url=http://books.google.com/books?id=cvhGP8NRx4QC|lang=en}}
* {{cite book|first=James Emerson|last=Tennent|lang=en|title=Ceylon: An Account of the Island Physical, Historical and Topographical, With Notices of Its Natural History, Antiquities, and Productions|url=https://archive.org/details/b29352770_0001|chapter=The Northern Forests|publisher=Longman, Green; Longman, Roberts|year=1859|location=Londër|oclc=2975965}}
* {{cite book|last=Thapar|first=Romila|title=Early India: From the Origins to AD 1300|isbn=0-520-24225-4|location=[[Kalifornia|Kaliforni]]|publisher=University of California Press|year=2001|url=http://books.google.co.in/books?id=-5irrXX0apQC|lang=en|accessdate=15 qershor 2012}}
* {{cite book|title=Collected Papers: Studies in South Indian Epigraphy and History of Land Organisation, Development and Accounts and Select Chola, and Pandyan Townships|publisher=Department of Archaeology, Government of Tamilnadu|year=1994|first=R.|last=Tirumalai|lang=en}}
*{{Cite book|last=Trainor|first=Kevin|lang=en|title=Buddhism The Illustrated Guide|url=https://archive.org/details/buddhism00kevi|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=0-19-517398-8}}
*{{cite book|author=Oppi Untracht|title=Traditional Jewelry of India|id=ISBN-10 0810938863, ISBN-13 978-0-8109-3886-1|publisher=Harry N. Abrams, Inc.|lang=en|year=1997|page=389}}
* {{cite book|title=Temple imagery from early mediaeval peninsular India|url=http://books.google.com/books?id=HOc9RG6MSzgC|last=Verma|first=Archana|isbn=9781409430292|publisher=Ashgate Publishing|year=2012|lang=en}}
* {{cite book|title=An introduction to religion and Philosophy - Tévarám and Tivviyappirapantam|lang=en|first=Dr. R.|last=Vijayalakshmy|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/introduction-to-religion-and-philosophy-tevaram-and-tiviyappirapantam-old-and-rare-book-uan031/|publisher=International Institute of Tamil Studies|location=[[Çenai]]|year=2001|edition=1st}}
*{{cite book|editor1-last=Virupa|editor1-first=Kumaresan|title=Proceedings of The International Conference on Murugabhakthi|year=2014|lang=en, ta|pages=1048–9}}
* {{cite book|title=Epigraphy|publisher=Archaeological Survey of India. Southern Circle|url=http://books.google.com/books?id=HkflYvqYadQC|year=1903|lang=en}}
*{{cite book|title=PILC Journal of Dravidic Studies: PJDS.|volume=13|publisher=Pondicherry Institute of Linguistics and Culture|url=https://books.google.al/books?id=B5NkAAAAMAAJ|lang=en|year=2003|page=111}}
*{{Cite book|title=Tourist Guide to Tamil Nadu|url=https://books.google.al/books?id=nGxbJqdEQrwC|publisher=Sura Books|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 81-7478-177-3, isbn-13 9788174781772}}
{{refend}}

[[Kategoria:Historia e Indisë]]
[[Kategoria:Monumente në Indi]]
[[Kategoria:Arkitektura në Indi]]
[[Kategoria:Stile arkitekturore indiane]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]</text>
      <sha1>1cjym2w05azcal2bqwl2g1o9k3srknr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haveli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199237</id>
    <revision>
      <id>3001181</id>
      <parentid>2950366</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15335" sha1="jubs3n1i228lcobvlddfioj9hegff34" xml:space="preserve">[[File:Patwon ki haveli 18.jpg|264px|thumb|Patwon Ji ki Haveli, [[Jaisalmeri|Jaisalmer]], Raxhastan, Indi]]
'''Haveli''' është një term i përgjithshëm i përdoru pë një shtëpitë dhe banesat qytetare në [[India|Indi]], [[Pakistani|Pakistan]], [[Nepali|Nepal]] dhe [[Bangladeshi|Bangladesh]] zakonisht një e tillë me domethënie historike dhe arkitekturore. Fjala ''haveli'' rrjedh nga arabishtja ''haveli'', që do të thotë &quot;ndarje&quot; ose &quot;hapësirë private&quot; e bërë publike nën [[Arkitektura Mogule|Sundimin Mogul]] dhe e shkëputur nga ndonjë traditë arkitekturore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/haveli|title=haveli - definition of haveli in English from the Oxford dictionary|website=Oxforddictionaries.com|accessdate=19 janar 2016|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225101314/https://en.oxforddictionaries.com/definition/haveli|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Sarah|first1=Tillotson|title=Indian Mansions: A Social History of the Haveli|date=1998|publisher=Orient longman|page=72|url=https://books.google.co.in/books?id=7t-rQrSEK-0C&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q&amp;f=false|isbn=0-900891-91-2}}&lt;/ref&gt; Më vonë, fjala ''haveli'' filloi të përdorej si term i përgjithshëm për stile të ndryshme të banesave rajonale, shtëpive qytetare dhe tempujve që gjenden në Indi, Pakistan, Nepal dhe Bangladesh.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bahl|first=Vani|url=http://www.newindianexpress.com/education/student/Haveli-%E2%80%94-A-Symphony-of-Art-and-Architecture/2014/10/27/article2494669.ece|title=Haveli — A Symphony of Art and Architecture|newspaper=The New Indian Express|accessdate=19 janar 2016|archive-date=20 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220043219/http://www.newindianexpress.com/education/student/Haveli-%E2%80%94-A-Symphony-of-Art-and-Architecture/2014/10/27/article2494669.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
[[File:Sanchi stupa fort.jpg|thumb|left|Imazhe të skalitura strukturash shumë-katëshe dhe ballkonesh të [[Arkitektura maurjane|Perandorisë Maurjane]], shekulli i III p.e.s.]]
Shtëpitë tradicionale me oborr në [[Azia Jugore|Azinë Jugore]] janë ndërtuar sipas parimeve të lashtë të [[Vastu shastra]]s,&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Jagdish|first1=Gautam|title=Disenchanting India: Organized Rationalism and Criticism of Religion in India|date=2012|publisher=abhinav publications|page=72|url=https://books.google.co.in/books?id=QHNWSYKheUEC&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=17 gusht 2006}}&lt;/ref&gt; që pohon se të gjitha hapësirat dalin nga një pikë e vetme, që është qendra e shtëpisë. Oborret janë një veçori e përbashkët në Arkitekturën e Azisë Jugore. Dëshmitë më të hershme arkiologjike të shtëpive me oborr në rajon datojnë që nga vitet 2600–2450 p.e.s.&lt;ref name=&quot;MorrieAEJ&quot;&gt;{{cite book|last1=Morris|first1=A.E.J.|title=History of Urban Form: Before the Industrial Revolutions|date=1994|publisher=Routledge|location=New York, NY|isbn=978-0-582-30154-2|page=31|edition=Third|url=https://books.google.com/books?id=whBEAgAAQBAJ&amp;pg=PA31#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=20 maj 2015}}&lt;/ref&gt; Shtëpitë tradicionale në Azinë e Jugut janë të ndërtuara përreth oborrit dhe të gjitha veprimtaritë e familjeve vërtiten përreth ''chowkut'' ose oborrit. Për më tepër, oborri shërbente si një ''pus ndriçimi'' dhe një për të përmbushur një strategji efektive ajrimi në klimën e nxehtë dhe të thatë të Azisë Jugore. Gjatë periudhës mesjetare, termi ''Haveli'' u përdor për herë të parë në Rajputana të rajonit të Raxhastanit nga sekti vaishnavit për tiu referuar tempujve të tyre në [[Guxharat]] nën [[Perandoria Mogule|Perandorinë Mogule]] dhe mbretëritë Rajputana. Më vonë, termi i përgjithshëm ''haveli'' u identifikua me shtëpitë dhe banesat qytetare të klasës tregëtare.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bahl|first=Vani|url=http://www.newindianexpress.com/education/student/Haveli-%E2%80%94-A-Symphony-of-Art-and-Architecture/2014/10/27/article2494669.ece|title=Haveli — A Symphony of Art and Architecture|newspaper=The New Indian Express|accessdate=19 janar 2016|archive-date=20 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220043219/http://www.newindianexpress.com/education/student/Haveli-%E2%80%94-A-Symphony-of-Art-and-Architecture/2014/10/27/article2494669.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Patwa Haveli, Jaisalmer.jpg|thumb|264px|Shtëpi qytetare Haveli me dritare ''Jharokha'']]
===Karakteristikat===
* Aspektet socio-kulturore: Chowku ose oborri shërbente si qendra e ceremonive dhe ritualeve të ndryshme. Bima e shenjtë tulsi vendosej këtu dhe adhurohej përditë për të sjellë begati për shtëpinë.
* Siguria dhe privacia: Chowku, herë pas herë, i ndante zonat për burrat dhe gratë duke u mundësuar atyre më shumë privatësi. 
* Klima: Duke trajtuar hapësirën boshe në dizajnin e ndërtesës për tiu përgjigjur klimës vendore. Qarkullimi i ajrit i shkaktuar nga ndryshimet në temperaturë përdorej nëpërmjet ajrimit natyror të ndërtesës.
* Veprimtaritë në kohë të ndryshme: Përdorimi i oborrit gjatë ditës, kryesisht nga gratë, për të kryer punët e tyre dhe ndërveprimi me gratë e tjera në hapësira private të pambuluara. Banesat e klasës tregëtare kishin më shumë se një oborr.
* Artikulimi i hapësirës: Në Mor chowk, Pallati i Qytetit të Udaipurit, gjendet koncepti i oborrit si një sallë kërcimi. Në mënyrë të ngjashme, në havelë, një oborr ka mjaft funksione, zakonisht të përdorur për dasma dhe festime.
* Materialet: tullat e pjekura, gurët ranorë, mermeri, druri, stukoja dhe graniti janë materialet e përdorura zakonisht. Aspektet dekoruese janë të ndikuara nga kulturat dhe traditat vendore. 
Të gjitha këto elemente bashkohen për të formuar një rrethim që i jep oborrit një ndjesi rregulli dhe sigurie. Format arkitekturore të ndërtimit të havelit ka evoluar në përgjigje të klimës, stilit të jetesës dhe disponueshmërisë së materialeve. Në klimat e nxehta ku freskimi është një nevojë, ndërtesat me oborre të brendshme konsideroheshin më të përshtatshmet. Ajo vepronte si një teknikë e përsosur freskimi, ndërsa lejonte gjithashtu edhe dritën brenda. Harkada përgjatë oborrit, ose muri i lartë rreth tij i mbanin brendësitë e ndërtesave të freskëta.
Shumë prej havelëve të Indisë dhe [[Pakistani]]t u ndikuan nga Arkitektura e Raxhastanit. Ata zakonisht përmbajnë një oborr shpesh me një krua në qendër. Qytetet e vjetra të [[Agra]]s, Lucknowt dhe Delhit në [[India|Indi]] dhe [[Lahore]], Multani, [[Peshawari]], Hyderabadi në Pakistan kanë shumë shembuj havelësh të [[Arkitektura e Raxhastanit|Stilit Arkitekturor të Raxhastanit]].

== Haveli të famshëm në Indi==
[[File:Haveli in Phalodi, Rajasthan.jpg|thumb|left|327px|Haveli në Phalodi, Rajputana]]
Termi ''Haveli'' u aplikua për herë të parë në Rajputana të rajonit të Raxhastanit nga sekti vaishnavit për tiu referuar tempujve të tyre në [[Guxharat]]. Në pjesën veriore të Indisë. Havelit për zotin Krishna janë mbizotërues me ndërtesa të stërmëdha si banesa. Havelit janë të shquar për afresket e tyre që paraqesin imazhet zotash, kafshësh, skena nga kolonizimi britanik dhe rrëfenja të jetës së hyjnive Rama dhe [[Krishna]]. Muzika këtu ishte e njihur si Haveli Sangeet.

[[File:In Welcome of Buddha - ACCN 34-2542 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5941.JPG|thumb|Reliev që paraqet forma të hershme të dritareve Jharokha, shekulli i I i e.s.]]
Më vonë këto arkitektura tempullore dhe afresket u imituan ndërsa u ndërtuan banesa individuale të stërmëdha dhe tani fjala është popullore për të përcaktuar vetë banesat. Midis viteve 1830 dhe 1930, marwarët ndërtuan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rajasthaninfoline.com/rinfo/marwarih.htm|title=History - Chittorgarh|publisher=Rajasthan Infoline|accessdate=19 janar 2016|archive-date=7 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107180939/http://www.rajasthaninfoline.com/rinfo/marwarih.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; godina në vendlindjen e tyre, Shekhawati dhe Marwar. Këto ndërtesa u quajtën haveli. Marwarët pajtuan artistë për ti pikturuar ato ndërtesa që u ndikuan rëndë nga [[Arkitektura Mogule]].
Havelit ishin simbole të statusit për Marwarët ashtu si dhe për shtëpitë për familjet e tyre të mëdha, duke mundësuar siguri dhe rehati në mbylljen nga bota e jashtme. Havelit e mbyllura nga të gjitha anët kishin një portë të madhe kryesore.

[[File:Haveli Lounge.jpg|thumb|left|309px|Dhomë pritjeje në Samode Haveli në Jaipur, Rajputana, Raxhastan]]
Havelit tipikë në Shekhawati konsistonin në dy oborre — një i jashtë për burrat që shërbente si një vend hyrjeje i gjerë dhe i brendshme, zona e grave. Havelit më të mëdhenj mund të kenë deri në tre ose katër oborre dhe ishin dy ose tre katësh. Shumë havelë tashmë janë të zbrazët ose mirëmbahen nga një rojë (zakonisht një burr i vjetër). Ndërsa shumë të tjerë janë shndërruar në hotele dhe vende turistike tërheqëse. Qytezat dhe fshatrat e Shekhawatit janë të famshëm për afresket e tyre të bukura në muret e havelëve të tyre madhështorë, saqë janë duke u bërë tërheqje të rëndësishme turistike.
Havelit brenda dhe përreth [[Fortesa e Jaisalmerit|Fortesës së Jaisalmerit]] (e njohur gjithashtu si Fortesa e Artë), e vendosur në Jaisalmer të Raxhastanit, nga të cilat tre më mbresëlënëset janë Patwon Ki Haveli, Salim Singh Ki Haveli dhe Nathmal-Ki Haveli, meritojnë të vihen në pah. Këto ishin shtëpi të rafinuara të tregëtarëve të pasur të [[Jaisalmeri]]t. Skalitjet ekstravagante në gurë ranor me detaje të pafundme dhe pastaj përpikmërisht bashkuara në modele të ndryshme secili më i harlisur se tjetri u pajtuan për tu vendosur që të tregonin statusin dhe pasurinë e pronarit. Përreth [[Jaisalmeri]]t, ata janë skalitur në mënyrë tipike nga guri i verdhë ranor. Ata shpesh janë të karakterizuar nga pikura murore, afreske, ''jharokha'' (ballkone) dhe qemere.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rajasthan-tourism.org/prime-attractions/havelis-of-jaisalmer.html|title=Havelis of Jaisalmer - Havelis in Jaisalmer Rajasthan - Jaisalmer India Havelis|website=Rajasthan-tourism.org|accessdate=19 janar 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.shubhyatra.com/rajasthan/havelis.html|title=Jaisalmer Havelis, Famous Haveli in Rajasthan India, Heritage Haveli Tours in Rajasthan India|website=Shubhyatra.com|accessdate=19 janar 2016}}&lt;/ref&gt;

[[File:India Mandawa haveli 04 ni.JPG|right|thumb|264px|Haveli në Mandawa, Rajputana të Raxhastanit]]
''Patwon Ji ki Haveli'' është më i rëndësishmi dhe më i madhi, ashtu si dhe i pari i ndërtuar në Jaisalmer. Ai nuk është një havel i vetëm por një kompleks prej 5 havelish të vegjël. I pari në radhë është gjithashtu edhe më popullori dhe është i njohur si Patwa Haveli i Kotharit. I pari mes tyre u pajtua dhe ndërtua në vitin 1805 nga Guman Chand Patwa, atëherë një tregëtar i pasur stolish dhe brokash të rafinuara që është më i madhi dhe më i stërholluari. Patwa ishte një njeri i pasur dhe një tregëtar i shquar i kohës së tij dhe kështu mund ta përballonte ndërtimin e godinave të veçanta për secilin nga pesë djemtë. Këto u përfunduan në një shtrirje prej 50 vjetësh. Të pesta godinat u ndërtuan në 60 vitet e para të shekullit të XIX.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jaisalmer.org.uk/tourist-attractions/havelis/patwon-ki-haveli.html|title=Patwon Ki Haveli - Patwonji Ki Haveli Jaisalmer - Patwon Ki Haveli In Jaisalmer Rajasthan|website=Jaisalmer.org.uk|accessdate=19 janar 2016}}&lt;/ref&gt;
Patwon Ji Ki është i shquar për pikturat e tij zbukuruese murore, ''jharokhat'' (ballkonet) e skalitura në mënyrë të stërholluar në gurin e verdhë ranor, portikët dhe harkadat. Megjithëse vetë ndërtesa është bërë prej guri të verdhë ranor, portiku kryesor është në ngjyrë kafte.

==Haveli të famshëm në Pakistan==
[[File:SaadManzil1.jpg|thumb|left|327px|Saad Manzili, ''haveli'' i Amir Habibullah Khan Saadit në Kamalia, Pakistan]]
Në Pakistan ka një numër havelish historikisht dhe arkitektonikisht të rëndësishëm, shumica e të cilëve janë të vendosur në provincën e Punxhabit dhe të ndërtuar gjatë Periudhës Mogule.

[[File:Nau Nihal Singh's haveli, now Victoria Girls High School, Lahore.jpg|thumb|264px|''Haveli'' i Nau Nihal Singhut, nipi i maharaxhait Ranjit Singh në Punxhab, [[Lahore]]]]
[[File:Janjua Haveli in Malowal.jpg|thumb|left|Janjua Haveli i Haji Abdul Haq Janjuas në Malowal, distr. Guxhrat në Pakistan]]
Poshtë është një listë e disa prej havelëve me rëndësi arkitekturore dhe historike në Pakistan:
* Haveli Awais Meer në qytetin e rrethuar me mure të [[Lahore]]s.
* ''Kapoor Haveli'' në Peshawar
* Haveli dhe muzeu i Fakir Khanas, në [[Lahore]].
* ''Mubarak Haveli'' në [[Lahore]]
* ''Haveli Asif Jah'' në Lahore.
* ''Haveli Wajid Ali Shah'' në Lahore.
* ''Choona Mandi Haveli'' në [[Lahore]].
* ''Haveli Nau Nihal Singh'' në Lahore.
* ''Haveli Barood Khana'' në Lahore.
* ''Lal Haveli'' ose ''Chandu Di Haveli'' në [[Lahore]].
* ''Haveli Man Singh'' në Jhelum.
* ''Lal Haveli'' në Rawalpindi.
* ''Saad Manzil'' në Kamalia.
* ''Khan Club'' në Peshawar.
* ''Waziristan Haveli'' në Abbottabad, shtëpia e [[Osama bin Ladeni]]t
* ''Janjua Haveli'' në Malowal, distrikti Guxhrat në Pakistan.
* ''Haveli Mubashar Ali Janjua, në Matore, Kahuta, Rawalpindi.''

==Havelit në kulturën popullore==
''Haveli'' është gjithashtu titulli i një romani të Suzanne Fisher Staples që është fituese e çmimit Newbery Honor me romanin e saj ''Shabanu:  Daughter of the Wind''. Rrëfimi merr fill në një havel të modës së vjetër në [[Lahore]] të [[Pakistani]]t.

== Shiko edhe ==
* [[Arkitektura Vernakulare Indiane]]
* [[Fortesa e Jaisalmerit]]
* [[Arkitektura e Raxhastanit]]
* [[Çhatri]]
* [[Arkitektura Mogule]]
* [[Arkitektura Indiane]]
* [[Arkitektura Pakistaneze]]
* [[Arkitektura e Bengalit]]
* [[Lista e pallateve të Raxhastanit]]
* [[Fortesat Kodrinore të Rajasthanit]]

== Referime ==
{{Reflist}}

==Bibliografia==
{{Commons category|Havelis|Haveli}}
* {{cite book|last=Jagdish|first=Gautam|title=Disenchanting India: Organized Rationalism and Criticism of Religion in India|date=2012|publisher=abhinav publications|url=https://books.google.co.in/books?id=QHNWSYKheUEC|accessdate=17 gusht 2006}}
* {{cite book|last=Morris|first=A. E. J.|title=History of Urban Form: Before the Industrial Revolutions|date=1994|publisher=Routledge|location=New York, NY|isbn=978-0-582-30154-2|edition=I tretë|url=https://books.google.com/books?id=whBEAgAAQBAJ|accessdate=20 maj 2015}}
* {{cite book|first=Sarah|last=Tillotson|title=Indian Mansions: A Social History of the Haveli|date=1998|publisher=Orient longman|url=https://books.google.co.in/books?id=7t-rQrSEK-0C|isbn=0-900891-91-2}}

[[Kategoria:Ndërtesa]]
[[Kategoria:Arkitektura në Indi]]
[[Kategoria:Pakistan]]
[[Kategoria:Bangladesh]]
[[Kategoria:Arkitektura e Azisë Jugore]]
[[Kategoria:Stile arkitekturore indiane]]</text>
      <sha1>jubs3n1i228lcobvlddfioj9hegff34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kisha e Shën Kollit (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202896</id>
    <revision>
      <id>3000973</id>
      <parentid>2951087</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4440" sha1="iiiofjsoxiyqipi4pppk6p0n5hw6dyb" xml:space="preserve">{{Ky Artikull|Shih: [[Kisha e Shën Kollit (kthjellim)]].}}
{{Infobox vend historik
| emri                = Kisha e Shën Kollit
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = File:Voskopoja (3).jpg
| përshkrimi          = Kisha e Shën Kollit, Voskopojë
| lloji               = Arkitekture
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.63155
| gjatësi             = 20.58939
| lokacioni           = [[Voskopojë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            =1721&lt;ref name=&quot;Miropoulos&quot;&gt;{{Cite book|last=Mikropoulos|title=Elevating and Safeguarding Culture Using Tools of the Information Society: Dusty traces of the Muslim culture|url=https://books.google.com/books?id=optXTg3ovBYC&amp;q=moschopolis#v=snippet&amp;q=moschopolis|year=2008|publisher=Earthlab|page=316|isbn=978-960-233-187-3|first=Tassos A.}}&lt;/ref&gt;
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = Administrimi: Instituti i Monumenteve të Kulturës, Drejtoria Rajonale e Kulturës Kombëtare Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;/&gt;
| përcaktimi1_data    = 
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   =  EL023
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Kishë
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}

'''Kisha e Shën_Kollit në Voskopojë''' është një kishë ortodokse në qytetin e [[Voskopojë]]s, afër [[Korçë]]s, [[Shqipëri]] e Jugut, e ndërtuar në 1721.&lt;ref name=&quot;Miropoulos&quot;/&gt; Eshtë monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopojë]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]].&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;586 e 4874&quot;'' më ''&quot;17.03.1948, 23.09.1971&quot;''.

==Përshkrim==
[[File:Voskopoje St Nicholas.JPG|thumb|left|Decorated [[exonarthex]] of St. Nicholas' Church]]
Kisha e Shën Kollit është një monument kulture me rëndësi të veçantë kombëtare për vlerat e saj arkitektonike dhe artistike të frymëzuar nga trashëgimia e kultit Bizantin. Monumenti përfaqëson edhe një dëshmi të prekshme të rëndësisë historike të Voskopojës. Kisha e Shën Kollit është përfunduar në 1721. Struktura konsiston në një ndërtim prej guri të tipit bazilikal, me [[naos]] me kupolë, narteks dhe hajat. Brendësia e kishës është dekoruar me piktura murale të ekzekutuara nga mjeshtri i shquar [[David Selenica]] dhe bashkëpunëtorët e tij Kostandini dhe Kristo. Arti i Davidit dallon për natyrën e tij realiste, siç tregon edhe portreti i dhuruesit por gjithashtu edhe për njohuritë e thella në fushën e teologjisë. Sipas mbishkrimit, piktura ka përfunduar në vitin 1726 dhe kjo u përcaktua në një ekspeditë arkeologjike më 1953.&lt;ref name=&quot;PopaPopa1961&quot;&gt;{{cite book|author1=Th Popa|author2=Theofan Popa|title=Piktorët mesjetarë Shqiptarë|url=https://books.google.com/books?id=n3gvAAAAIAAJ|year=1961|publisher=Ministria e Arësimit dhe Kulturës|page=63}}&lt;/ref&gt; Rreth 24 vjet më vonë, në 1750 (në [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]]), një tjetër atelie e famshme e kohës, ajo e Kostandin dhe Athanas Zografit, u angazhua për të pikturuar hajatin. Kisha është shpallur monument kulture i kategorisë së parë në vitin 1948 për vetë vlerat e saj të mëdha arkitektonike dhe artistike. Kisha e Shën Kollit përfaqëson një ndër monumentet më të rëndësishme të Voskopojës, jo vetëm për sa i përket arkitekturës por gjithashtu edhe cilësisë së pikturës, e cila mban autorësinë e mjeshtrit të shquar David Selenicës dhe të ateliesë së njohur të [[Athanas Zografi]]t dhe [[Kostandin Zografi]]t.

==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

== Referime ==
{{reflist}}

{{Code4CultureAlbania}}

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në 1721]]
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>iiiofjsoxiyqipi4pppk6p0n5hw6dyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Secret (2006 film)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203479</id>
    <revision>
      <id>3001016</id>
      <parentid>2930368</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="ms67mwjoxjr8hu7lajo7e8la4kwi305" xml:space="preserve">{{Infobox film}}'''''Sekreti''''' është të vitit 2006 filmit&lt;ref&gt;{{Cito web|url=https://www.youtube.com/watch?v=mrohdKlFfkE|title=&quot;The Secret Banned Edition&quot; Creative Commons License|date=2013-08-13|accessdate=2013-10-02|publisher=Youtube.com}}&lt;/ref&gt; prodhuar nga Kryeministri Kohën e Produkteve të përbëra nga një seri të intervistave të projektuar për të demonstruar e Ri Mendohet të pretendojnë se çdo gjë e dëshiron apo ka nevojë mund të jetë i kënaqur nga të besuarit në një përfundim, në mënyrë të përsëritur duke menduar për këtë, dhe mbajtjen emocionale pozitive të shteteve për të &quot;tërhequr&quot; rezultati i dëshiruar.

E censuruar versionin e filmit dhe të mëvonshëm publikimit të librit me të njëjtin emër të tërhequr interes nga mediat e figurave të tilla si Oprah Winfrey, [[Ellen DeGeneres]], dhe Larry King. Ajo ka marrë edhe një pjesë të madhe të polemika dhe kritika për pretendimet e saj, dhe ka qenë parodied në TV shows.

E Re Mendonte se libri ''Shkenca e gjithnjë e më i Pasur'' nga Wallace Wattles, burimi Rhonda Byrne citon si frymëzim për filmin, u parapri nga e tjera të shumta të Reja të Mendimit të librave, duke përfshirë 1906 librin ''Menduar Dridhje ose ligjin e tërheqëse në Menduar Botë'' nga William Walker Atkinson,&lt;ref name=&quot;thought_vibration&quot;&gt;{{cite book|title=Thought Vibration or the Law of Attraction in the Thought World|last=Atkinson|first=William Walker|publisher=Cornerstone|year=1906|isbn=978-1-56459-660-4}}&lt;/ref&gt; redaktor i ''Ri Mendohet të revistës''. Të tjera të Reja Menduar libra Byrne është pretendon të ketë lexuar të përfshijë vetë-ndihmë autorët si Prentice Mulford e 19-të të shekullit'' Mendimet Janë Gjëra;'' dhe Robert Collier është ''Sekret të Moshave'' nga vitin 1926.
: ''Në një sekuencë të titulluar,'' &quot;'''''E Fshehta e Varrosën''''':&quot;
:* Tekstin e Emerald Tabletë duke u kopjuar në një libër dhe është dhënë një prifti.
:* Emerald Tabletë duke u varros afër Piramidave të Gizës.&lt;ref name=&quot;past_teachers&quot;&gt;{{Cito web|url=http://www.thesecret.tv/pastteachers.html|title=The secret teachers|accessdate=2007-06-06|publisher=TS Production LLC|year=2006|archive-date=16 qershor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070616091747/http://thesecret.tv/pastteachers.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
: ''E ndjekur nga një sekuencë të titulluar,'' &quot;'''''E Fshehta ishte e Lakmuar''''':&quot;
:* E zbukurime faqja e titullit e 1906 librin ''E Jetës Pushtet dhe Si Ta Përdorni Atë'' nga Elizabeth Towne&lt;ref name=&quot;life_power&quot;&gt;{{cite book|title=The Life Power And How To Use It|url=https://archive.org/details/lifepowerhowtous0000eliz|last=Towne|first=Elizabeth|author-link=Elizabeth Towne|publisher=Kessinger|year=1997|origyear=1906|isbn=978-1-56459-958-2}}&lt;/ref&gt;
:* Një [[Tempullarët|Kalorës Templar]] duke i dhënë shkoni te një [[Kisha Katolike|Katolike]] prifti.
:* Lundroni me tekstin e Emerald Tabletë duke u analizuar nga [[Alkimia|alkimist]] St. Germain.
:* Një vizatim i Azoth të Filozofëve në alkimist' dyqan.
: ''E ndjekur nga një sekuencë të titulluar,'' &quot;'''''E Fshehta ishte e Shtypur''''':&quot;
:* Një seri e shkurtër skenat e biznesit elita takim në një bashkëkohore të bordit të dhomës.

== Referime ==
{{Reflist|20em}}
[[Kategoria:Filma 2006]]</text>
      <sha1>ms67mwjoxjr8hu7lajo7e8la4kwi305</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger-Pol Droit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204047</id>
    <revision>
      <id>3001049</id>
      <parentid>1693815</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2577" sha1="6qun1b17a4e43o2hxpciumo8lfnecoi" xml:space="preserve">[[Skeda:Roger-Pol Droit par Claude Truong-Ngoc 2013.jpg|thumb|Roger-Pol Droit]]
'''Roger-Pol Droit''' (lindi më 1949) është akademikë dhe filozofë francezë. Ai ka shkruar shumë libra, më e njohur ''101 Experimente në Filozofinë e Jetës'', e cila është përkthyer në 22 gjuhë të ndryshme.

==Botimet==
* ''Le Culte du néant : Les philosophes et le Bouddha'', Seuil, 1997
* ''Les Religions expliquées à ma fille'', Seuil, 2000
* ''La Compagnie des contemporains'', Odile Jacob, 2002
* ''Dernières nouvelles des choses'', Odile Jacob, 2003
* Roger-Pol Droit, ''101 expériences de philosophie quotidienne'' [[Odile Jacob]]
* ''La philosophie expliquée à ma fille'', Seuil, 2004
* ''L’Oubli de l’Inde - Une amnésie philosophique'', Seuil, 2004
* ''Votre vie sera parfaite'', Odile Jacob, 2005 
* ''Généalogie des barbares'', Odile Jacob, 2007.
* ''Un si léger cauchemar'', Flammarion, 2007.
* ''Vivre toujours plus ? Le philosophe et le généticien'', avec [[Axel Kahn]], Bayard Presse, 2008 
* ''Où sont les ânes au Mali ?'', Seuil, 2008 
* ''Une brève histoire de la philosophie'', Flammarion, 2008
* ''L’Occident expliqué à tout le monde'', Seuil, 2008
* ''Philosophies d'ailleurs'' (sous la direction de Roger-Pol Droit), volume 1 : ''Les pensées indiennes, chinoises et tibétaines'', volume 2 : ''Les pensées hébraïques, arabes, persanes et égyptiennes'', Hermann, « Hermann Philosophie », 2009
* ''L’éthique expliquée à tout le monde,'' Seuil, 2009
* ''Les Héros de la sagesse'', Plon, 2009
* ''Le Silence du Bouddha et autres questions indiennes'', Hermann, coll. « Hermann Philosophie », 2010
* ''Osez parler philo avec vos enfants'', Bayard, 2010
* ''Le Banquier et le Philosophe'', Plon, 2010
* ''La Compagnie des philosophes'', Odile Jacob, 2010
* ''Maîtres à penser, 20 philosophes qui ont fait le ''XX'', Flammarion, 2011''
* ''Vivre aujourd'hui avec Socrate, Épicure, Sénèque et tous les autres,'' Odile Jacob, 2012
* ''Humain'', Flammarion, 2012, avec Monique Atlan.
* ''Petites expériences de philosophie entre amis'', Plon, 2012
* ''Ma philo perso de A à Z'', Seuil, 2013
* ''Si je n’avais plus qu'une heure à vivre'', Odile Jacob, 2014
* ''Qu’est-ce qui nous unit ?'', Plon, 2015
* ''L’espoir a-t-il un avenir ?'', avec Monique Atlan, Flammarion, 2016

==Lidhje të jashtme==
*[http://rpdroit.com/ Uebfaqja Zyrtare]

[[Kategoria:Lindje 1949]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Akademikë]]
[[Kategoria:Akademikë francezë]]
[[Kategoria:Filozofë]]
[[Kategoria:Filozofë francezë]]</text>
      <sha1>6qun1b17a4e43o2hxpciumo8lfnecoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Normandia (rajon)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204690</id>
    <revision>
      <id>3001220</id>
      <parentid>2951229</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T04:04:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2214" sha1="ter6hh3iynqxn38hob6hytn79ncfm9t" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                  = Normandia
| native_name  = ''Norman'': Normaundie&lt;br/&gt;''French'': Normandie 
| image_flag          = Flag of Normandie.svg
| flag_link       = 
| image_seal            = Blason region fr Normandie.svg
| seal_link         = 
| seal_size          = 90px
| image_skyline                   = 
| image_caption     = 
&lt;!--Administrimi territorial--&gt;
|Prefektura              = [[File:Blason Rouen 76.svg|23px]] [[Rouen]]
|Nr. Departamenteve      = 5
|Nr. Qarqeve             = /
|Nr. Kantoneve           = /
&lt;!-- Të dhëna--&gt;
|Zona Kohore             = [[ZKEQ]] ([[UTC+1]])
|Ora Verore              = 
|Kryetari i Bashkisë     = [[Hervé Morin]]
|Partia udhëheqëse       =  [[New Centre]]
&lt;!--Sipërfaqja dhe Demografia --&gt;
| population_demonym                = [[Normans]]&lt;ref name=&quot;Denonym&quot;&gt;{{cite web|title=Norman|url=http://www.wordreference.com/definition/norman|website=WordReference.com|accessdate=23 prill 2016|quote=3. a native or inhabitant of Normandy|archive-date=24 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824013130/http://www.wordreference.com/definition/norman|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|Sipërfaqja              = 29906 
| population_total               = 3322757 
|Dendësia                = 118
|PBB                     = 
|PBB/Frymë               = 27200
| website           = [http://www.normandie.fr/ www.normandie.fr]
| image_map                   = Normandy in France 2016.svg
}}
'''Normandia''' ({{IPAc-en|ˈ|n|ɔr|m|ə|n|d|i}}; {{lang-fr|Normandie}}, shqiptohet {{IPA-fr|nɔʁ.mɑ̃.di|}}, [[Norman language|Norman]]: ''Normaundie'', nga frëngjishtja e vjetër ''Normanz'', shumës për ''Normant'', që fillimisht rrjedh nga fjala &quot;northman&quot; e disa gjuhëve skandinave)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Norman|publisher=Online Etymology Dictionary|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Norman|accessdate=1 prill 2010}}&lt;/ref&gt; është një [[Rajonet e Francës|rajon administrativ]] i [[Franca|Francës]], që korrespondon me rajonin historik &quot;Dukati i Normandisë&quot;.

== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons|Normandie|Normandia}}
{{Rajonet e Francës}}

[[Kategoria:Normandia| ]]
[[Kategoria:Rajonet e Francës]]</text>
      <sha1>ter6hh3iynqxn38hob6hytn79ncfm9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ion Besoiu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207331</id>
    <revision>
      <id>3001281</id>
      <parentid>2675930</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="swfs1z9vxyh8lt5jkwn5yiyy4ua36li" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor (1962)''
* ''Partea ta de vină (1963)
* ''Cartierul veseliei (1964)
* ''Camera albă (1964)
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu (1974)
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună (1982)
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>swfs1z9vxyh8lt5jkwn5yiyy4ua36li</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001282</id>
      <parentid>3001281</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3813" sha1="hfik6ynej0de3ecbyqq73ac1mt1gm74" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor (1962)''
* ''Partea ta de vină (1963)''
* ''Cartierul veseliei (1964)
* ''Camera albă (1964)
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu (1974)
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună (1982)
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>hfik6ynej0de3ecbyqq73ac1mt1gm74</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001283</id>
      <parentid>3001282</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3815" sha1="2ksvpaaesjyqf0cmejoawiwjvjpc9ir" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor (1962)''
* ''Partea ta de vină (1963)''
* ''Cartierul veseliei (1964)''
* ''Camera albă (1964)
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu (1974)
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună (1982)
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>2ksvpaaesjyqf0cmejoawiwjvjpc9ir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001284</id>
      <parentid>3001283</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3817" sha1="6opjmvj2ideksh0dfmj4sajguhqbvgc" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor (1962)''
* ''Partea ta de vină (1963)''
* ''Cartierul veseliei (1964)''
* ''Camera albă (1964)''
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu (1974)
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună (1982)
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>6opjmvj2ideksh0dfmj4sajguhqbvgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001285</id>
      <parentid>3001284</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3819" sha1="fr8ao8lsgoobsvnxldhtej6kynjn7e0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor (1962)''
* ''Partea ta de vină (1963)''
* ''Cartierul veseliei (1964)''
* ''Camera albă (1964)''
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu (1974)''
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună (1982)
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>fr8ao8lsgoobsvnxldhtej6kynjn7e0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001286</id>
      <parentid>3001285</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3821" sha1="pyazha4llxplauoddoyy26hjbian1e6" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor (1962)''
* ''Partea ta de vină (1963)''
* ''Cartierul veseliei (1964)''
* ''Camera albă (1964)''
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu (1974)''
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună (1982)''
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>pyazha4llxplauoddoyy26hjbian1e6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001315</id>
      <parentid>3001286</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3821" sha1="mcfuro7v2bhhz63p4t4c3c76rh3bswl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Ioan Besoiu
| image = [[Skeda:Ion Besoiu.jpg|230px]]
| title = Ioan Besoiu
| emri i vërtetë = Ioan Besoiu
| birth_date = 11 mars 1931
| birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]
| death_date = 18 janar 2017
| death_place = [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]]
}}
'''Ion Besoiu''' (11 mars 1931 - 18 janar 2017) ishte aktorë rumunë. Ai ka luajtur në disa filma rumunë prej kohës komuniste.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|title=CNSAS: Ion Besoiu a colaborat cu Securitatea|publisher=HotNews.ro|accessdate=13 korrik 2011|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072332/http://www.hotnews.ro/stiri-esential-8479427-cnsas-ion-besoiu-colaborat-securitatea.htm?keepThis=true&amp;TB_iframe=true&amp;height=555&amp;width=950|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{{div col|cols=2}}
* ''Vultur 101'' (1957)
* ''Furtuna'' (1960)
* ''Setea'' (1960)
* ''Tudor'' (1962)
* ''Partea ta de vină'' (1963)
* ''Cartierul veseliei'' (1964)
* ''Camera albă'' (1964)
* ''Calea Victoriei sau cheia visurilor'' (1965)
* ''Neamul Șoimăreștilor'' (1965)
* ''Răscoala'' (1965)
* ''Șah la rege'' (1965)
* ''Fantomele se grăbesc'' (1966)
* ''Haiducii'' (1966)
* ''Dacii'' (1967) - (dublim)
* ''Răpirea fecioarelor'' (1968)
* ''Castelul condamnaților'' (1969)
* ''Asediul'' (1970)
* ''Ciuta''  (pjesë teatrale)
* ''Printre colinele verzi'' (1971)
* ''Puterea și adevărul'' (1971)
* ''Mihai Viteazul'' (1971)
* ''Brigada Diverse în alertă!'' (1971)
* ''Atunci i-am condamnat pe toți la moarte'' (1972) 
* ''Bariera'' (1972)
* ''Săgeata căpitanului Ion'' (1972)
* ''Ciprian Porumbescu'' (1973)
* ''Ultimul cartuș'' (1973)
* ''Vifornița'' (1973)
* ''Păcală'' (1974)
* ''Un comisar acuză'' (1974)
* ''Nemuritorii'' (1974)
* ''Agentul straniu'' (1974)
* ''Actorul și sălbaticii'' (1975)
* ''Mușchetarul român'' (1975)
* ''Împușcături sub clar de lună'' (1977)
* ''Toate pînzele sus'' (serial, 1977) - ep. 1-12
* ''Cianură și picatură de ploaie'' (1978)
* ''Rătăcire'' (1978)
* ''Revanșa'' (1978)
* ''Mihail, cîine de circ'' (1979)
* ''Bietul Ioanide'' (1979)
* ''Ion: Blestemul pămîntului, blestemul iubirii'' (1979)
* ''Ultima noapte de dragoste'' (1980)
* ''Drumul oaselor'' (1980)
* ''La răscrucea marilor furtuni'' (1980)
* ''Convoiul'' (1981)
* ''Un echipaj pentru Singapore'' (1981)
* ''Capcana mercenarilor'' (1981)
* ''Duelul'' (1981) 
* ''Lumini și umbre: Partea I'' (1981)
* ''Șantaj'' (1981)
* ''Lumini și umbre: Partea II'' (1982)
* ''Mult mai de preț e iubirea'' (1982)
* ''Pădurea nebună'' (1982)
* ''Viraj periculos'' (1983)
* ''Misterele Bucureștilor'' (1983)
* ''Căruța cu mere'' (1983)
* ''Fructe de pădure'' (1983)
* ''Horea'' (1984)
* ''Noi, cei din linia întîi'' (1985)
* ''Racolarea'' (1985)
* ''Sper să ne mai vedem'' (1985)
* ''Ziua Z'' (1985)
* ''Masca de argint'' (1985) 
* ''Colierul de turcoaze'' (1986)
* ''Secretul lui Nemesis'' (1987)
* ''Totul se plătește'' (1987)
* ''François Villon - Poetul vagabond'' (1987)
* ''Iacob'' (1988) 
* ''Liliacul înflorește a doua oară'' (1988) 
* ''Im Süden meiner Seele'' (1989) 
* ''Kilometrul 36'' (1989) 
* ''Mircea'' (1989)
* ''Subspecies'' (1991) 
* ''Polul Sud'' (1993) 
* ''Șoapte de amor'' (1994) 
* ''Începutul adevărului'' (1994)
* ''Tancul'' (2003) 
* ''Lombarzilor 8'' (2006) 
* ''Regina - Don Tito'' (2009) 
* ''Cenușă și sânge'' (2009)
* ''Loverboy'' (2011)
* ''Despre oameni și melci'' (2012)
* ''București NonStop'' (2013)
* ''Poarta Albă'' (2014)
{{Div col end}}

== Referime ==
{{commonscat}}
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2017]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë rumunë]]</text>
      <sha1>mcfuro7v2bhhz63p4t4c3c76rh3bswl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kisha e Shën Mëhillit (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207790</id>
    <revision>
      <id>3000975</id>
      <parentid>2951358</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4069" sha1="djo7m84akohcyh9cepqx3g69u3lwcji" xml:space="preserve">{{Ky Artikull|Shih: [[Kisha e Shën Mëhillit (kthjellim)]].}}
{{Infobox vend historik
| emri                =Kisha e Shën Mehillit (Voskopojë)
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = File:Voskopoje St Michael.JPG
| përshkrimi          = 
| lloji               = Arkitekturë
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.629216
| gjatësi             = 20.587057
| lokacioni           = [[Voskopojë]], [[Korçë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = 1722&lt;ref name=&quot;Miropoulos&quot;&gt;{{Cite book|last=Mikropoulos|title=Elevating and Safeguarding Culture Using Tools of the Information Society: Dusty traces of the Muslim culture|url=https://books.google.com/books?id=optXTg3ovBYC&amp;q=moschopolis#v=snippet&amp;q=moschopolis|year=2008|publisher=Earthlab|page=316|isbn=978-960-233-187-3|first=Tassos A.}}&lt;/ref&gt;
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 586 e 487417.03.1948,23.09.1971
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = KO064
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Kishë e tipit bazilikal trenefesh, mbështetur në dy rreshta me nga pesë kolona
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}
'''Kisha e Shën Mehillit (Voskopojë)''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopojë]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], në qarkun e [[Qarku i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]]&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;586 e 4874&quot;'' më ''&quot;17.03.1948,23.09.1971&quot;''.

==Përshkrim dhe histori==
Kisha u mbarua së ndërtuari më 1722,&lt;ref name=&quot;Miropoulos&quot;/&gt; si kishë e tipit bazilikal trenefesh, me dimensione 33 x 15 x 9 m, e mbështetur në dy kolona. Dy rreshtat e kolonave ndajnë hapësirën e naosit në dy nefe anësore dhe në një qendror të kompozuar në lartësinë e volumit të naos. Kolonat janë të lidhura midis tyre me harqe në të dy drejtimet. Në të gjitha nefet krijohen bërthamat, mbulesat e të cilave janë kupola. Të gjitha kupolat nuk ngjanë me njëra-tjetrën. Ndryshueshmëria paraqitet në planimetri. Në pjesën lindore absida del jashtë dhe është e trajtuar me pilastra. Narteksi ndodhet në pjesën perëndimore, nuk ndryshon shumë nga ana konstruksive në pjesët e naosit. Narteksi është i mbështetur në kolona guri me harqe dhe kupola, por në dallim nga naosi nuk ka nefe dhe të gjitha mbulesat janë kupola me brinjë katrore në nivel për nga lartësia. Hajati mungon, është rrënuar para shumë vitesh, por sot arrijmë të lexojmë gjurmë.&lt;ref name=&quot;imk-map&quot;&gt;{{cito uebin|title=Map - IMK WebGIS|url=http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|website=imk.gov.al|publisher=IMK|accessdate=13 tetor 2016|ref=imk-map|language=sq|archive-date=16 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716194055/http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Në 1996 kisha u vandalizua dhe 23 piktura shenjtorësh u dëmtuan rëndë.&lt;ref&gt;Robert Elsie. [https://web.archive.org/web/20060212173604/http://www.elsie.de/pub/pdf_reviews/R1997Peyfuss.pdf Peyfuß, Max Demeter: Die Druckerei von Moschopolis, 1731-1769. Buchdruck], p. 1&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në 1722]]


{{Shqipëria-hist-cung}}
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>djo7m84akohcyh9cepqx3g69u3lwcji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kisha e Shën Ilias (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207831</id>
    <revision>
      <id>3000972</id>
      <parentid>2951370</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:29:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3106" sha1="cdaweuqbec7tcsgtl9wvz7li27so85o" xml:space="preserve">{{Infobox vend historik
| emri                =Kisha e Shën Ilias (apo Kisha e Shëndelliut), Voskopojë
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = Voskopoje St Elijah.JPG
| përshkrimi          = Kisha e Shëndelliut (Voskopojë)
| lloji               = Arkitekture
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.635829
| gjatësi             = 20.58344
| lokacioni           = [[Voskopoje]], [[Korçë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = PERIUDHA Post Bizantine, VITI /Shek - 1751/ XVIII
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 615.01.1963
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = KO058
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Bazilike Me Tre Nefe Me Lartesi Te Madhe
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}
'''Kisha e Shën Ilias''' apo '''Kisha e Shëndelliut''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopoje]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], në qarkun e [[Qarku i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]]. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;6&quot;'' më ''&quot;15.01.1963&quot;''.&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Historia dhe përshkrimi==
Kisha e Shën Ilias u ndërtua më 1751 dhe është përfaqësuese e kishave me tavan të rrafshët te nefet anësore. Ka lartësi 11.5m, gjatësi rreth 20m, dhe gjerësi 13m. Naosi është i tipit bazilikal dhe ndahet në tre nefe me dy rradhë kolonash. Kolonat janë prej guri dhe lidhen me harkada gjatësore, mbi të cilat ngrihen mure që veçojnë hapësirat e nefeve qendrore dhe hapësirat anësore. Nefi qendror ndriçohet nga dritare të hapura në nivelin e çatisë së nefeve anësore. Hajati, në anën jugore, si dhe narteksi, në anën perëndimore, nuk ekzistojnë më. Oborri i kishës dikur rrethohej me mure mbi të cilat ngrihej kulla e kambanares, e cila tashmë është shembur.&lt;ref name=&quot;imk-map&quot;&gt;{{cito uebin|title=Map - IMK WebGIS|url=http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|website=imk.gov.al|publisher=IMK|accessdate=13 tetor 2016|ref=imk-map|language=sq|archive-date=16 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716194055/http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në 1751]]


{{Shqipëria-hist-cung}}
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>cdaweuqbec7tcsgtl9wvz7li27so85o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rrënojat e Kishës së Shën Pjetrit (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207894</id>
    <revision>
      <id>3000977</id>
      <parentid>2951380</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2619" sha1="qxmgyb5rsxf4fnt1glthizxme667y0s" xml:space="preserve">{{Infobox vend historik
| emri                =Rrënojat e Kishës së Shën Pjetrit (Voskopojë)
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = 
| përshkrimi          = 
| lloji               = Arkitekture
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.635857
| gjatësi             = 20.586029
| lokacioni           = [[Voskopoje]], [[Korçë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = PERIUDHA POST BIZANTINE, Shek. 14
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 74920.06.2008
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = KO089
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Kishe
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}
'''Rrënojat e Kishës së Shën Pjetrit (Voskopojë)''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopoje]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], në qarkun e [[Qarku i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]]&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;749&quot;'' më ''&quot;20.06.2008&quot;''.

== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

&lt;!--Kisha eshte njenefeshe dhe perbehet nga,naosi I cili perfundon me apside gjysme rrethore,narteks me nje dhome sherbimi ne krahe dhe hajati ne forme l-je.Kuota e dyshemese se naosit eshte 50 cm me e ulet nga ajo e hajatit si dhe dyshemeja e narteksit nga ajo e naosit ka nje disnivel 70cm,per kete arsye ne naos gjenden dy pale shkalle(te hyrjes dhe te narteksit). Ne parapetin e hajatit gjenden bazamentet e kollonave me seksion rrethor te cilat tregojne qarte se hajati ka perfunduar me harkade.Lartesia e objektit eshte rreth 60cm.&lt;ref name=&quot;imk-map&quot;&gt;{{cito uebin|title=Map - IMK WebGIS|url=http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|website=imk.gov.al|publisher=IMK|accessdate=13 tetor 2016|ref=imk-map|language=sq}}&lt;/ref&gt;--&gt;

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]


{{Shqipëria-hist-cung}}
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>qxmgyb5rsxf4fnt1glthizxme667y0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kisha e Shën Thanasit (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210925</id>
    <revision>
      <id>3000971</id>
      <parentid>2951405</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4252" sha1="pfjiexg4ualtil0itspg9usnxq4f82g" xml:space="preserve">{{Ky Artikull|Shih: [[Kisha e Shën Thanasit (kthjellim)]].}}
{{Infobox vend historik
| emri                =Kisha e Shën Thanasit (Voskopojë)
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = File:Saint_Athanase_(53103226554).jpg
| përshkrimi          = 
| lloji               = Arkitekture
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.638241
| gjatësi             = 20.590044
| lokacioni           = [[Voskopoje]], [[Korçë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = PERIUDHA Post Bizantine, VITI /Shek 1724 / XVII
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 586 e 487417.03.1948, 23.09.1971
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = KO070
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Bazilike Me Tre Nefe
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}
'''Kisha e Shën Thanasit (Voskopojë)''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopoje]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], në qarkun e [[Qarku i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]]&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;586 e 4874&quot;'' më ''&quot;17.03.1948, 23.09.1971&quot;''.

==Përshkrim dhe histori==
Kisha mbaroi së ndertuari me 1721.&lt;ref&gt;Tassos A. Mikropoulos. [https://books.google.com/books?id=optXTg3ovBYC&amp;pg=PA315 Elevating and Safeguarding Culture Using Tools of the Information Society], p. 315&lt;/ref&gt; Ajo është e tipit bazilikë trenefeshe dhe ndodhet në pjesën verilindore të Voskopojës, te lagjia e Akamnelit. Kisha ka dy kupola mbi tambur me qemere dhe kalota sferike të mbështetura mbi dy pilastra dhe tetë shtylla. Permasat e tri nefeve janë 19 m x 10.50 m x 8 m, kurse lartësia e kupolave dhe nefit shkon ne 9m. Absida është e dekoruar së jashtmi nga shtatë harqe të verbëra dhe dy të tjera anësore në të dy krahët ,që kurorëzojne dy dritare të vogla. Hajati është 18.90 m I gjatë dhe 2.85 m i gjerë, i perkufizuar nga 6 arkada të mbështetura nv 5 shtylla dhe dy kapitele.&lt;ref name=&quot;imk-map&quot;&gt;{{cito uebin|title=Map - IMK WebGIS|url=http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|website=imk.gov.al|publisher=IMK|accessdate=13 tetor 2016|ref=imk-map|language=sq|archive-date=16 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716194055/http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Tani kisha shërben si kishë për varrezat e Voskopojës.&lt;ref name=&quot;Rousseva&quot;&gt;{{cite journal|last=Kirchhainer|first=Karin|year=2003|title=Iconographic Characteristics of the Churches in Moschopolis and Vithikuqi (Albania)|journal=Makedonika|volume=35|issue=04|pages=163–191|url=http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_35/ekd_pemk_35_Russeva.pdf|format=PDF|accessdate=2010-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20161023052041/http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_35/ekd_pemk_35_Russeva.pdf|archive-date=23 tetor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Ikonat e kishës janë vjedhur 5 herë në vitet 1990-2010. Vjedhja më e fundit ishte për ikona të pikturuara në vitin 1724.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kRo6w__ruic&amp;feature=related|title=Voskopojë, vidhet kisha|last=Albanian Television News|accessdate=7 nëntor 2010}}&lt;/ref&gt;
[[File:Voskopoje St Athanasius.JPG|thumb|left|Nartheksi i jashtëm i dekoruar i kishës se Shën Thanasit]]
== Referime ==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në 1721]]

{{Commons category}}
{{Shqipëria-hist-cung}}
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>pfjiexg4ualtil0itspg9usnxq4f82g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kelmendi (kthjellim)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212501</id>
    <revision>
      <id>3001008</id>
      <parentid>1821533</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <origin>3001008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="321" sha1="t0nsq1nbyjt50yks2juh2vhlaggx0a5" xml:space="preserve">{{kthjellim}}
'''Kelmendi''' ka disa përdorime:

;Gjeografi
* [[Njësia administrative Kelmend]] – një komunë në [[Rrethi i Malësisë së Madhe|Rrethin e Malësisë së Madhe]] në Shqipëri
* [[Kelmendi]] – malësia në skajin verior të [[Bjeshkët e Nemuna|Alpeve Shqiptare]]

[[Kategoria:Mbiemra shqiptarë]]</text>
      <sha1>t0nsq1nbyjt50yks2juh2vhlaggx0a5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shkreli (kthjellim)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212502</id>
    <revision>
      <id>3001009</id>
      <parentid>2999612</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <origin>3001009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224" sha1="brcjpepxu8smtmrv25jumu9enn5wirq" xml:space="preserve">{{kthjellim}}
'''Shkreli''' ka disa përdorime:

== Gjeografi ==
* [[Shkreli (Pejë)|Shkreli]] – fshat në Republikën e Kosovës

* [[Shkrel]] – fisi historike në veri të Shqipërisë

[[Kategoria:Mbiemra shqiptarë]]</text>
      <sha1>brcjpepxu8smtmrv25jumu9enn5wirq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raif Halimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212678</id>
    <revision>
      <id>3001182</id>
      <parentid>2951528</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54768" sha1="ojyrrq80lqi9j2y74ro97p1cx1hqpo4" xml:space="preserve">'''Raif Halimi – Cernica''' (15 shkurt 1926 në [[Cërnica|Cernicë]] të [[Gjilani]]t;  01 maj 1999 në Ferizaj). Ishte atdhetar i denjë, bashkëluftëtar i [[Shaban Polluzha|Shaban Polluzhës]], si dhe njëri ndër themeluesit e Lëvizjes Nacionale Demokratike Shqiptare. Për veprimtarinë e tij patriotike dënohet (1945) nga pushteti serbo-komunist me pushkatim, dënim ky që iu shndërrua në 20 vjet burg të rëndë. Pothuaj 18 vite burg (1945-1962) i mbajti në [[:de:Sremska Mitrovica|Mitrovicën e Sremit]], ku mbi 8 vite i kaloi në izolim. Aty hartoi fjalorin e parë shqip-serbokroatisht, të cilin e donte pushteti por pa emrin e autorit të vërtetë. Si kundërshtar i përbetuar i pushtimit të Kosovës ishte përherë i ndjekur, i persekutuar dhe dënuar nga pushteti i ish-Jugoslavisë. Ishte anëtarë i Kryesisë së Partisë Nacional Demokratike Shqiptare.&lt;ref&gt;SHTIGJE TË LIRISË LEKSIKON I TË BURGOSURVE POLITIKË SHQIPTARË NË JUGOSLLAVI, 1944-1953, I, ,Shoqata e të Burgosurve Politikë e Kosovës,Prof. Dr. Zymer Ujkan Neziri, Prishtinë 2024 faqe, 221&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
Raif Halimi u lind në [[Cërnica|Cernicë]] të [[Gjilani]]t, në një familje me traditë patriotike. Ishte nip i Mulla Halimit, bashkëluftëtarit të Idriz Seferit dhe bir i [[Ramiz Cërnica|Ramiz Cernicës]], i cili me Jo-në e tij në Mbledhjen e Dytë të Prizrenit, korrik 1945, tregoi vendosmërinë e tij dhe të popullit që e përfaqësonte, se populli shqiptar nuk do të jetojë me njerkën Serbi, por do të bashkohet me nënën Shqipëri.

== Arsimimi ==
Si 7 vjeçar u regjistrua në shkollën fillore në Cernicë&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/Cernica-vendlindja-ime-115777071794136/ Raif Halimi Cernicë]&lt;/ref&gt;. Mësimet e para ishin në gjuhën serbe si arnaut me mbiemër të sllavizuar Raif Alimoviç. Gjuha shqipe s’guxonte të përmendej për mësim në shkollat e asaj kohe. Kjo vlente edhe për termin shqiptar. Pastaj e regjistroi shkollën qytetare, ku ishin 11 shqiptarë. Pas vitit të parë kaloi në gjimnaz të [[Gjilani]]t, ku ishte i vetmi shqiptar. Më 1941 u hap në [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]] një kurs për të mësuar alfabetin e gjuhës shqipe. Mësimdhënës ishte [[Haki Taha]]. Si 13 vjeçar e dërgon i ati në [[Gjermania|Gjermani]] ([[:de:Hannover|Hanover]]) për t’u shkolluar. Gjuhën gjermane e kishte mësuar pak në gjimnaz. Kjo i ndihmoi në fillim të komunikojë. Në Gjermani ia afruan mundësinë të shkollohej, por kusht ia vunë të regjistrohej në organizatën e rinisë hitleriane. Raif Halimi nuk pranoi një gjë të tillë dhe pas një viti kërkoi të kthehej në Kosovë.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/results?search_query=emigrantiBuch/ Shpalime historike - Pjesa 22, Raif Halimi, Likuidimi i Shtabit në Drenicë-1]&lt;/ref&gt;

Si 14 vjeçar u nis me tren për Kosovë me emër të rremë. Nuk quhej Raif Halimi, por Rajko Mirosavleviç. Si shqiptar ishte e pamundur të udhëtonte nëpër Serbi. Të gjitha dokumentet i kishte të falsifikuara. Treni ishte i përmbushur plot me serbë, të cilët gjithë kohën e shfryenin mllefin e tyre ndaj shqiptarëve, duke e mos ditur që në mesin e tyre është një shqiptar. Kur hipë në tren prej [[:de:Kraljevo|Kralevës]] në [[:de:Raška (Stadt)|Rashkë]] i këputet lidhësja e këpucës. Rastësisht i shpëton goja dhe flet në shqip. Aty zbulohet se është shqiptar. Kur mbërrijnë në Rashkë, dikush nga udhëtarët e lajmëron te çetnikët. Ata e marrin dhe e çojnë në burg. E mbajnë 4 ditë duke i bërë kërcënime të ndryshme; me nxjerrjen e syve, me prerje qafe...etj. Pas 4 ditësh e lirojnë atë dhe ai niset për Kosovë.

Pasi kthehet nga Gjermania, regjistrohet në shkollën e mesme “Sami Frashäri” në [[Prishtina|Prishtinë]], e cila ishte lice dhe shkollë normale. Njëri ndër mësuesit ishte [[Ymer Berisha]].

== Veprimtaria atdhetare gjatë Luftës së Dytë Botërore ==
Si i ri u angazhua në Rininë komuniste Shqiptare (1942).&lt;ref&gt;{{cite book|last1=ABDULLAHU|first1=Rexhep|title=Rexhep Abdullahu, Me rastin e dyvjetorit të vdekjes së Raif Halimit (1),|date=17 prill 2001|publisher=Bota sot|location=Prishtine|page=18|edition=Bota Sot, ,.|accessdate=13 prill 2017}}&lt;/ref&gt; Me tërheqjen e Italianëve dhe Gjermanëve nga Kosova (1944), mbetet popullata shqiptare e pambrojtur, e paarmatosur e duarthatë. Më 16 nëntor 1944 hynë në [[Gjilani|Gjilan]] forcat bullgare duke premtuar se nuk do të bëjnë gjë, por vetëm duan të kalojnë. Prapa shpinës vijnë Brigada III kosovare, Brigada e 25 dhe Divizioni 46 serb. Qëllimi i këtyre forcave ishte asgjësimi i popullatës shqiptare. Menjëherë filluan burgosjet, rrahjet, varjet, pushkatimet pavarësisht prej moshës dhe gjinisë. Me këtë rast e mbulon zija e përgjithshme kombin shqiptar. Në lagjet e [[:de:Gjilan|Gjilanit]] s’ka pasur njeriu nga të kalojë prej kufomave të shqiptarëve të masakruar.

Në nëntor të vitit 1944 filloi pushteti okupues serb të bëjë mobilizimin e shqiptarëve, me qëllime të shumanshme; që t’i shpërndajë ata në të gjitha anët e ish-Jugosllavisë, që të nxisë luftën vllavrasëse partizanë e ballistë, si dhe të humbin jetën e tyre gjatë përleshjeve me çetnikë. Në këtë mënyrë do të realizohej ëndërra e pastrimit etnik.

Raif Halimi u paraqit në mënyrë vullnetare në UNÇ, me qëllim që të armatoset. Brenda një kohe të shkurtër janë regjistruar 4-5 mijë vullnetarë, nga të cilët plotësohet Brigada e Shtatë dhe disa brigada të tjera. Nga këta vullnetarë formohet edhe Batalioni i Rinisë së Gjilanit prej 450 personash. Ky batalion niset për Prishtinë, ku vendoset në kazermat e [[:de:Priština|Prishtinës]]. Aty bëhet zgjedhja e kuadrit komandues.

Isuf Ibrahimi-Kiki, i njohur si Isuf Gjilani u zgjodh komandant i Batalionit të Rinisë, e më vonë edhe i Batalionit të Katërt në Brigadën e Parë Sulmuese të Kosovës, kurse Raif Halimi Komisar i Batalionit të Rinisë, e më vonë edhe i Batalionit të Katërt në Brigadën e Parë Sulmuese të Kosovës. Pas tri-katër ditësh, batalioni vazhdoi rrugën për [[Drenasi|Drenas]] ([[Drenasi|Gllogovc]]) për t’iu bashkangjitur Brigadës së Parë Sulmuese të Kosovës. Më pas e vazhdon rrugën për në Istog, ku qëndron një kohë më të gjatë. Në ndërkohë fillon Lufta e Drenicës. Sipas direktivave të [[:sh:Miladin Popović|Milladin Popoviqit]] batalioni duhet të kthehet nga [[Burimi (qytet)|Burimi]] ([[:de:Istog|Istogu]]) në [[:en:Drenica|Drenicë]], për të luftuar kundër forcave shqiptare të udhëhequra nga [[Shaban Polluzha]], i cili veç kishte dezertuar në [[Besiana]] ([[Besiana|Podujevë]]) dhe ishte nisur për në [[Drenica|Drenicë]]. Batalioni niset për në [[:de:Drenica|Drenicë]] duke menduar se do të luftonin fashizmin. Kur e kuptojnë se prapaskena e kësaj lufte është një kurthë vëllavrasëse, udhëheqësi i batalionit Isuf Ibrahimi dhe komisari Raif Halimi ndërruan kahjen. Ata e dorëzuan një skuadër, të cilën e qitën në anën e kundërt për të lajmëruar se të gjithë janë shqiptarë dhe të mos vriten vëllau me vëlla. Kështu që të dy palët bënë një rezistencë formale, gjuanin në ajër pa vrasje.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Reshani|first1=RIZA|title=Ideal i veprimtarisë së tij-|publisher=Bashkimi i trojeve etnike shqiptare,|date=11 nëntor 1996|page=9|edition=Bashkimi i trojeve etnike shqiptare,|accessdate=13 prill 2017}}&lt;/ref&gt;

Vuk Popoviqi kërkon llogari nga Raif Halimi se si është e mundur që sapo filloi lufta të dorëzohet një skuadër. Raif Halimi arsyetohet se iu mungonte armatimi. Në këtë mënyrë arrin ai ta furnizoj batalionin me armatim dhe u shpërndanë në tri fshatra të [[Drenica|Drenicës]]; në Klinë të Epërme - Kompania e Parë, në Prekaz - Kompania e Dytë (aty ishte Shtabi i Batalionit) dhe në Klinë të Ndërmjeme - Kompania e Tretë. 

== Likuidimi i Shtabit të Batalionit të Katërt të Brigadës së Parë të Kosovës ==
Më 31 janar 1945 Raif Halimi bisedon me bashkëluftëtarët më të ngushtë të batalionit, të cilët ishin edhe bashkëvendasit e tij Shaban Dervishin, Mulla Abdyl Bllacën e Nezir Hoxhën për të bërë likuidimi i Shtabit të Batalionit të Katërt të Brigadës së Parë të Kosovës në Prekaz të [[Drenica|Drenicës]], në shtëpinë e Ali Kodrës. Isuf Ibrahimi informohet më vonë për këtë. Ali Kodra e dha pëlqimin që likuidimi i shtabit të bëhej në shtëpinë e tij, me qëllim vetëm e vetëm që të ndalojë dhuna e paparë në ato anë. Sipas direktivave të Raif Halimit dhe Isuf Ibrahimit u veprua. Nga ana e vendasve Drenicakë morën pjesë në likuidimin e shtabit partizan-çetnik: Sefer Vesel Shabani, Hashim Lushtakun, Bislim Tahiri dhe Rashit Istogu. Nga ana e luftëtarëve të Batalionit të Rinisë morën pjesë: Mulla Avdyli Hyseni, Xhafer Lladova, Tahir Devaja, Hajrush Ramjani nën komandën e Shaban Dervishit.

Plani u diskutua mirë e mirë. Sefer Vesel Shabani nga [[Mikushnica]] e [[:de:Drenica|Drenicës]] dhe Shaban Dervishi nga [[Cërnica|Cernica]] e [[Komuna e Gjilanit|Gjilanit]] i treguan Isuf Ibrahimit për ujdinë e arritur. Sefer Shabani mori përsipër që të angazhonte disa të rinj trima. Seferi vuri kontakt me Hashim Lushtakun që iu përgjigj kërkesës së Seferit, të cilin e kishte njeri shumë të besueshëm. Hashim Lushtaku e angazhoi Bislim Tahirin dhe Rashit Istogun. Ky i fundit ishte për vizitë te Bislim Tahiri dhe, kur i kuptoi qëllimet e aksionit kundër shtabit partizan-çetnik më vetëdëshirë iu bashkua grupit. Bashkë më ta u angazhuan edhe luftëtarët e Batalionit të Rinisë së Gjilanit Mulla Avdyli Hyseni, Xhafer Lladova, Tahir Devaja, Hajrush Ramjani nën komandën e Shaban Dervishit.

== Bashkimi me aradhën e Shaban Polluzhës ==
Në fund të gjithë anëtarët e batalionin i bashkohen aradhës së heroit legjendar [[Shaban Polluzha|Shaban Polluzhës]]. Pas shpartallimit të forcave të Shaban Polluzhës, Raif Halimi së bashku me kushëririn e tij Nezir Hoxhën largohen nga [[Drenica]].  

'''Nezir Hoxha kështu e përshkruan bashkimin me aradhën Shaban Polluzhës dhe shpartallimin e saj në një intervistë dhënë bijës së Raif Halimi, Afërdita Halimit:'''  

“Na erdhi urdhëri të kthehemi në Prekaz për të luftuar kundër kryengritësve të Shaban Polluzhës. Para se të mbërrijmë në Prekaz, Vuk Vukmanoviqi ua kishte marrë armët Shaban Dervishit nga Cernica dhe pesë të tjerëve. Në Prakaz ishte edhe Faik Hoxha nga Cernica, i cili e rrëfeu këtë ngjarje më vonë. Vuk Vukmanoviqi mbanë fjalim, ku ndër të tjera thotë: “Nëse s’i vrajmë këta pesë veta, nuk mundemi t'ia arrijmë qëllimit tonë!&quot; Këtu ishte fjala për Shaban Dervishin, Raif Halimin dhe disa të tjerë. Në këtë kohë Raifi me dajën Imer ishin në front. Duke u kthyer për Prekaz, mbrapa u shkonte komisari i çetës, një malazez i ashtuquajtur Radomir. Këta të dy nuk ia kishin besën dhe e detyrojnë atë të dalë përpara. As ai nuk ia kishte besën këtyre dyve dhe ikë pak anash. Në mbrëmje donin t'i pushkatonin Shabanin me shokë, por Shabani ishte një njeri me guxim të pashoq. Ai arrin t`i marrë armët dhe e vret vetë me dorën e tij Vuk Vukmanoviqin po atë mbrëmje. Aty brënda vriten edhe serbë të tjerë. Roja e Vukut arrin t'i vrasë nga jashtë tre shqiptarë: Xhavit Lladovën, njërin nga Devaja dhe tjetrin nga Ramjani, emrat e të cilëve momentalisht nuk më kujtohen.”

'''Pyetjes: Si u zhvillua lufta në mes forcave partizane dhe atyre të Shaban Polluzhës? Nezir Hoxha iu përgjigj:'''

“Isuf Gjilani veproi ashtu siç e mësoi Raifi. Me ushtarët e vet u tërhoq në prapavi. Një skuadër u dorëzua te forcat e Shaban Polluzhës kinse s'pati municion. Për këtë vepër më vonë më1945 u dënuan pesë veta me pushkatim: Isuf Gjilani, Xhafer Lladova, Shaban Dervishi dhe Mulla Avdyli (dy të fundit nga Cernica), Raif Halimit nga Cernica dënimi me pushkatim i shndërrohet me 20 vjet burg të rëndë.

'''A i ke njohur personalisht Shaban Polluzhën dhe Mehmet Gradicën?'''

Nezir Hoxha: Po. natyrisht që i kam njohur. Ne kaluam të gjithë në anën e tyre. Shaban Polluzha ishte trim dhe luftëtar, por me Mehmet Gradicën s'mund të krahasohet pak - kush. Kur u vranë këta të dy në Tërstenik, Bajram Zeka i Cernicës ishte në atë luftë në anën e tyre. Serbët gjuajnë me top me ç’rast vriten ata të dy. Bajrami mbetet gjallë dhe tregon më vonë se si ndodhi. Shqiptarët kundërsulmojnë. Topxhi ishte Brahovici. Ai e humb këmbën në këtë luftë, por mbetet gjallë. Më vonë ka punuar në pushtet.

== Zënia rob nga Brigada e Tetë Maqedonase dhe dënimi me vdekje ==
Ata bunkerizohen në [[Gadishi|Gadish]] të [[Gjilani]]t. Me ushqim furnizohen për çdo natë nga familja Ajvazi (Saqipi e Mustafa). Pas një muaji rrethohen nga Brigada e Tetë Maqedonase dhe zihen rob.

Prej aty i çojnë në [[Radivojca|Radivojc]] e më pastaj në burgun e [[Vitia|Vitisë]]. I fusin të dy në një dhomë. Në dhomën tjetër e kishin ndezur një stufë, kurse çymkat i kishin qitur aty ku ishin ata dy. Fillon të mbushet dhoma me tym. Kështu donin t’i helminin. Ata afrohen te dera dhe për vrime të derës marrin frymë me ndërrime gjer në mëngjes. Fytyrat e tyre u bënë futë të zeza, pot mbetën gjallë. Këta të dy i ndajnë duke i quar në drejtime të ndryshme. Nezir Hoxhën e quan në [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]], pastaj në [[Ferizaj]], [[Prishtina|Prishtinë]], e në fund në [[Mitrovica|Mitrovicë]] për ta likuiduar. Aty përpiqen t’i helmojnë të burgosurit përmes të ushqimit.

Raif Halimin e dërguan për [[:de:Priština|Prishtinë]], ku më 23 prill 1945 dënohet me pushkatim. Për shkak të moshës jomadhore pati një amnesti dhe ky dënim i shndërrohet në 20 vjet burg të rëndë. Burgun e fillon në [[Kulla e Sheremetit|Kullën e Sheremetit]] në [[Pejë]]. Në këtë kohë ishte i sëmurë nga tifoja e morrit. Shokët e tij i pushkatojnë: Xhafer Lladovën nga [[Lladova]], Isuf Ibrahimin nga [[Komuna e Gjilanit|Gjilani]], Abdyl Hysenin e Shaban Cernicën nga [https://www.facebook.com/Cernica-vendlindja-ime-115777071794136/ Cernica].

Serbët nuk mund të pajtoheshin me faktin se një shqiptari mund t’i falet jeta. 6 partizanë shkojnë një ditë në [[Kulla e Sheremetit|Kullë të Sheremetit]] për ta kindapuar Raif Halimi dhe për ta luquiduar. Mustafë Elshani, truproje shqiptar ia shpëtoi jetën.

Prej burgut të [[Pejë]]s e qojnë në [[:en:Pristina|Prishtinë]], pastaj në [[Kurshumlia|Kurshumli]], në [[Prokupla|Prokuple]], [[Nishi|Nish]], [[:de:Požarevac|Pozharevc]] dhe në fund në [[:de:Sremska Mitrovica|Mitrovicë të Sremit]], ku i mbajti pothuaj 18 vjet burg. E kishte numrin 10. Lirohet nga burgu më 30 mars 1962.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=HALIMI|first1=Aferdita|title=Raif Halimi-Cernica, veteran i luftës dhe i demokracisë në Kosovë”,|journal=Eurorilindja|date=2000|location=Tiranë|page=9|accessdate=13 prill 2017}}&lt;/ref&gt;

Imer Halimi në një video-incizim më 11.05.2005 në mes tjerash thotë: „Po kam dëshirë t’i përmendi disa sekuenca të burgut. 17,5 vjet burg i ka mbajtë. Prej 17,5 burg i ka mbajt 8 vjet në qeli, saqë është shënu nat dosjen e tina: Naj okoreni nacionalista Jugosllaviji (Nacionalisti ma i rreptë, ma i vendosur ndaj Jugosllavisë), i ka shkru dosja tij. Saqë ka ni edhe Rankoviçi dhe i ka lypë një takim me shku me pa në qeli. Në qeli ka shku e ka pa. „A mun me duru kështu?“ / „Po duroj, po duroj. Për vatan e kam. Por, duroj hala.“ Tha (Raif Halim), e sjelli kryet (Rankoviçi), bukur u çudit edhe shkoi.“

== Aktivitetet në burgun e Mitrovicës së Sremit ==
Jeta në kazamatet serbo - jugosllave për të burgosurit politik shqiptarë në dhjetevjeteshin e parë ishte shumë e vështirë. Presioni ishte i dyfishtë. Nga çetnikët (brenda në burg) dhe nga pushtetmbajtësit (jashtë). Ishin gjithnjë të uritur. Nga mundimet fizike e torturat, shumë veprimtarë dhe luftëtarë të shquar shqiptarë vdiqën në burg, si Kolë Mark Gjini i [[Prizreni]]t, kolonel Qazim Komoni i [[Gjakovë]]s, Nijazi Çarkaxhiu nga [[Komuna e Ferizajt|Ferizaj]], Muderrizi Haki Efendiu nga [[Gjilani]], Hilmi Zariqi nga [[Drenica]] e shumë të tjerë.

Në këtë burg ishin edhe Ramadan Rexha, Ismet Boletini, Rustem Statovci, Rexhep Abdullahu, Ramadan Bogujevci, Shemsi Perani, Jashar Bajraktari, Xhemil Fluku, Shaqir Curri, Ramadan Agushi etj.

Më 20 mars 1946 Raif Halimi, Ramadan Rexha dhe Ismet Boletini formuan “grupin kospirativ” dhe nisën veprimtarinë në Organizatën Nacionale – Demokratike Shqiptare, për të mbajtur në nivelin e duhur moralin dhe dinjitetin njerëzor të të burgosurve, për të penguar demoralizimin e tyre, për të moslejuar thyerjen e tyre fizike e morale, si dhe për t’iu dhënë ndihmë materiale, sepse ushqimi nuk ishte i mjaftueshëm dhe gjendja e tyre shëndetësore ishte shumë e rëndë.

Kjo organizatë “treshe” gjeti më pastaj përkrahje te të burgosurit e tjerë politik dhe në qershor të vitit 1947 u shndërrua në Komitet prej nëntë anëtarësh, ku ishin: Rrustem Statovci, Destan lsmajli, Ramadan Rexha, Raif Halimi, Fahri Hasani, Ismet Boletini, Hilmi Ejupi, Ramadan Agushi dhe Xhemil Fluku.
Komiteti mori këtë vendim:

* Organizata për mbrojtjen e njëri-tjetrit, e formuar me 20 mars 1946, shndërrohet në komitet.
* Komiteti do të ketë më shumë anëtarë.
* Anëtarët e Komitetit do të kenë resorët dhe detyrat e caktuara.
* Çdo anëtar i komitetit do të ketë bërthamën e vet prej 3 -4 anëtarësh.
* Anëtarët e komitetit me betim do të marrin si obligim detyrat paraprake të bërthamës nga organizata e mëparshme.

Në përbërje të komitetit për funksionimin e tij janë zgjedhur këta persona:

# Rrustem Statofci, kryetar 
#  Destan Ismajli, nënkryetar
# Ramadan Rexha, sekretar i përgjithshëm
# Raif Halimi, sekretar organizativ
# Fahri Hasani, përgjegjës për marrëdhënie me pjesëtarët e kombësive të tjera
# Ismet Boletini, përgjegjës për informim
# Hilmi Ejupi, përgjegjës për arsim
# Ramadan Agushi, përgjegjës për propagandë
# Xhemil Fluku, përgjegjës për shëndetësi dhe çështje sociale

Pos organizimeve të tjera, komiteti organizonte për të burgosurit çdo vit festën e 28 Nëntorit. 
Po në këtë burg erdhi më vonë edhe Ramiz Cernica, babai i Raif Halimit. Babë e bir ndenjën tri vjet në të njejtin burg, në të njejtën dhomë pa e marrë vesh pushteti. Pas tri vitesh e lajmëron dikush drejtorinë e burgut se janë babë e bir, dhe menjëherë i ndajnë. 
Fehmi Hoxha, vëllai i madh i Raifit dhe djali i dytë i Ramizit luan një rol të veçantë për qëndrimin e tyre në burg, si dhe në jetën dhe zhvillimin e mëtutjeshëm të anëtarëve të tjerë të familjes. Atij i ra e gjithë barra e përgjegjësisë së familjes mbi supe. U kujdes së bashku me nënën e tij Hatixhen dhe bashkëshorten e tij Hyrishanë për veshmbathje, ushqim e arsimim jo vetëm për fëmijët e tij, por edhe për vëllezërit e tij. Babain e tij Ramiz Cernicën dhe vëllain e tij Raif Halimi e furnizonte me gazetat e ditës dhe paketa ushqimore, të cilët pastaj i ndanin me të burgosurit e pranishëm. Pushtetmbajtësit mundoheshin ta bindnin Fehmi Hoxhën herë me intriga e herë me kërcënime për të mos u kujdesur për anëtarët e familjes jashtë burgut, por edhe brenda burgut. Fehmi Hoxha edhe pse ishte i ri, nuk ju nënshtrua intrigave të pushtetit, e as nuk ia pati frikën kërcënimeve të atij pushteti gjakpirës. Ai e vazhdoi punën e tij më tutje me shumë sakrifica, vuajtje e mundime, por krenar. Gjatë pastrimit etnik në Kosovë, kur Kosova shpërngulej, masakrohej, dhunohej, digjej e piqej, më 1999 u dogj edhe Fehmi Hoxha së bashku me bashkëshorten e tij Hyrisha Hoxhën në shtëpinë e tij.&lt;ref&gt;* [http://ih-rks.org/prof-ass-dr-bedri-muhadri/ Mr. Bedri Muhadri]: “Sefer Mikushnica, veprimtar i lëvizjes çlirimtare në Drenicë 1941-1945 (5)”, Bota Sot, 26.09.2010&lt;/ref&gt;

== Veprimtaria letrare-leksikografike: Hartues i fjalorit të parë shqip-serbokroatisht ==

Gjatë qëndrimit në burg, Raif Halimi shkroi fshehurazi një histori të popullit shqiptar. Ai shkrim u zbulua nga pushtetarët e kohës ndaj u dënua edhe njëherë me mbi 8 vite izolim. Për t’i mbijetuar gjithë ato persekutime, gjeti forcë për të shkruar fjalorin e parë shqip-serbokroatisht, në të cilin punoi mbi 10 vite dhe e la në dorëshkrim.

Lekë Lukaj ishte i pari, i cili u përpoq më 1935 të përpiloj një fjalor shqip-serbokroatisht. Ai arriti të punojë në fjalor prej shkronjës A gjer në shkronjën GJ. Fjalori kishte vetëm 14 mijë fjalë.

Raif Halimi, fjalorin e ka përpunuar tri herë prej shkronjës A gjer në shkronjën ZH. Pra ky ishte fjalori i parë i plotë shqip-serbokroatisht. Thuhet se fjalori i ka përafërsisht 75 mijë fjalë. Një verifikim të tillë mund ta bëjnë në të ardhmen leksikografët dhe gjuhëtarët në përgjithësi.

Ai i shkruante fjalët në skajet e gazetave dhe i fuste në thes. Kur dilte në shëtitje të burgut, gardianët ia shkyenin dhe zhduknin këto shënime. Dikur filloi ta mirrte thesin me vete në shëtitjet e tij të burgut. Në këtë mënyrë i ruante shënimet e tij, të cilat filloi t’i shkruaj nëpër fletore.

Më 1962 u lirua nga burgu. Ai ia ktheu burgut shpinën me një fjalor voluminoz. Shtypi i atëhershëm bënte reklamë, se burgjet e ish-Jugosllavisë janë aq të mira saqë ia mundësojnë të burgosurve edhe përpilimin e fjalorëve.

Pushteti i atëhershëm donte me këmbëngulje ta botojë këtë fjalor, por pa emrin e tij. Ky fjalor e pa përherë të parë dritën me sy me emrin e autorit të vërtetë, 18 vite pas vdekjes së autorit. Për shkak të volumit, botimi është ndarë në dy pjesë. Fjalori është me kopertina të trasha dhe ka 1872 faqe. Pjesa e parë ka 940 faqe, pjesa e dytë ka 932 faqe. Fjalori i Raif Halimit, u botua në dhjetor 2016, në Itzehoe të Gjermanisë, shtëpia botuese “Emigrantibuch”.

Fjalori është shkruar në gegërishte, ashtu siç janë shkruar edhe dokumentet më të vjetra të shqipes.

== Shpëtimi i fjalorit nga hordhitë serbe më 1999 ==
'''Si e shpëtuan Fjalorin nga armiku gjakatar serb shoqja e tij Emine Halimi dhe e bija Ardita Halimi?'''

“Më 24 mars 1999 bombardoi NATO Kosovën. Kosova ishte në flakë. Në njërën anë NATO, në tjetrën anë serbët i minonin e i digjnin shtëpitë dhe lokalet. Tym e flakë shihje ngado që silleshe. Disa ditë pasi intervenoi NATO erdhi ushtria e rregullt serbe. Ajo u shpërnda anë e kënd vendit. Së pari e dogjën shtëpinë e mjakëve. Mandej, pasi e kishin vra Nazmi Nebihun me të shoqen dhe ia kishin djegur shtëpinë në Sojevë, ia djegin edhe shtëpinë tjetër në fshatin e Vjetër. Pastaj e dogjën shtëpinë e Fejzë Bibës. S’ka mbetur shtëpi pa u vizituar nga ushtria, pa u kontrolluar e pa u plaçkitur. I mbushnin kamionat ma mall dhe niseshin në drejtim të Gjilanit. Po atë ditë, pasi u largua ushtria unë e hapa një gropë të madhe. Derisa unë gropoja, Ardita (bija e Raifit) brenda në shtëpi i bënte gati gjërat që duhej të fshiheshin, si p.sh. dokumentat, gazetat që shkruanin për Raifin, fotografitë, pikturat, me portrete historike, dhe FJALORIN e Raifit që e shkroi me aq mund. Nuk ishte punë e lehtë ta hapje atë gropë aq të madhe për një gjysmë ore. Ushtria ishte rreth e rrotull dhe ishte rrezik se mund të më zinin duke groposur. Por, strehimi i këtyre gjërave e kishin vlerën dhe rëndësinë e vet. Ishin gjëra që s’mund të arriheshin as me punë e as me të holla. Fjalorin qysh herët e kishim bërë gati në një çantë së bashku me ndërresat tona dhe barnat e Raifit, me qëllim që, ngado që të shkojmë, atë ta kemi me vete. Ishte puna dhe mundi i 10 viteve të Raifit. Pasi i strehuam këto giëra e ndiem veten më të lehtë. E dinim se po ta ndeznin shtëpinë, atë mund ta rindërtonim, kurse Fjalorin nuk do të mund ta zëvendësonim më me asgjë.”. – tregon shoqja e tij Emine Halimi.

== Aktivitetet e pasburgut ==
Pas lirimit nga burgu, Raif Halimit iu mohuan për 10 vite të drejtat qytetare. Ai s’kishte të drejtë të punojë gjer në vitin 1971. Brenda kësaj kohe ka bërë përkthime të literaturës universitare, por s’kishte të drejtë të përmendej emri i tij. Ai s’kishte të drejtë t’i lëshojë kufijtë e ish-Jugosllavisë. S’kishte të drejtë pasaporte as ai e as anëtarët e familjes së tij të ngushtë. Raif Halimi për herë të parë merr pasaportë në vitin 1992, pasi që ndryshojnë edhe rrethanat politike në Kosovë. Fëmijët e tij s’kishin të drejtë burse, të drejtë ushqimi në menzë dhe të drejtë banimi në konvikt. Ndjekjet dhe persekutimet e përcollën në vitet e pasburgut jo vetëm atë, por gjithë familjen e tij.

Pas demostratave të vitit 1981 u burgos edhe njëherë, pa pasur prova, më 13 nëntor 1981, duke e akuzuar për vepër penale rreth ngjarjeve të njohura të vitit 1981. Danica, fqinje e Raif Halimit së bashku me serbët tjerë e kanë festuar  burgosjen e Raif Halimit me arsyen se u burgos njeriu më i rrezikshëm dhe më i vendosur kundër regjimit të ish-Jugosllavisë.  Në mungesë të fakteve lirohet nga burgu më 24 shkurt 1982.

„Në fillim të viteve të 90-ta filluan të vinin njerëz pa ndërprerë për vizitë te Raif Halimi, palë pas pale; gazetarë, historianë, njerëz nga parti të ndryshme dhe me ideologji të ndryshe. Ai nuk bënte dallime partiake, ideologjike apo fetare. Ai i shihte të gjithë me një sy, si shqiptarë atdhetarë, të cilët mundoheshin të lëvizin diçka në dobi të çështjes kombëtare. Dhoma nuk ishte aq e madhe për t’i zënë të gjithë. Shpesh nuk i zinte dhoma dhe uleshin radha e parë poshtë nëpër kauqa. Prapa shpinës së radhës së parë, në mbështetëse të kauqave, ulej radha e dytë. Baba ka qenë mikpritës, i ka pritë të gjithë me respekt, i ka dashtë, i ka afruar, i ka respektuar. Për të ka qenë lëvizja kombëtare ushqimi i shpirtit të tij. Por, të gjitha këto takime baba s’kishte mundur t’i mbajë vetë, po të mos kishte bashkëpunuar nëna jonë dhe ne fëmijët e tij. Nëna jonë e ndjerë Emine Halimi ka qenë krahu i djathtë i Raif Halimit. Ajo ka pasur mirëkuptim për të gjithë. Ajo ka qenë burrërore, e gjymertë, e sinqertë, mikpritëse për të gjithë, qofshin familjarë, qofshin aktivistë atdhetarë.“, kujtohet bija e tij Arbërije Halimi.

== Themeluesi i celulave të para të UÇK-s ==
Formimin dhe themelimin e celulave të para të UÇK nga Kaçaniku, Ferizaj, Vitia, Gjilani e Kamenica i bëri Raif Halimi në shtëpinë e tij në Fshatin e Vjetër të Ferizajt, me të cilat grupe gjatë gjithë luftimeve nuk i ndërpreu kontaktet, dëshmojnë përmes video-incizimeve Imer Halimi, i dënuar politikisht (kushöri), Hasan Agushi (nip) dhe Fadil Kajtazi nga Gjilani. Hasan Agushi, pasi që vetë ka qenë invalid ka shërbyer si urëlidhëse për Raif Halimit në mes Gjilanit dhe Ferizajt. Së bashku me kushëririn Imer Halimin ia gjenin kontaktet. „Pika lidhëse jemi konë: unë, daja Imer dhe daja Raif“,- thotë Hasan Agushi.

'''Më 11.05.2005, në mes orës 12:30 dhe 13:00 bëhet një intervistë me Fadil Kajtazin, nëpunës në drejtorinë për sigurime publike në Gjilan, i cili i takonte grupit të parë të UÇK-s, të organizuar nga Raif Halimi, që shkuan në Shqipëri për të ushtruar dhe për t‘u përgatitur për luftë. Pyetjes se e ka njohur ai Raifin apo Raifi e ka njohur atë, Fadil Kajtazi u përgjigj:'''  

„Unë kam qenë i ri, kam qenë entuziast, idealist, … Ka ardhë baca Imer (Imer Halimi). Iniciativa ka qenë e bacës Imer. Unë s’e kam ditë çka po bohet, a kush…Baca Imer i ka thënë dikujt të Forumit Rinor, Zenunit dhe ata kanë dëgju, kanë shku dhe kanë vetë në disa vende, nuk kanë shku me kontribu (nuk iu kanë bashkangjitë) dhe e kanë lanë atë punë. Pastaj m'u ka drejtu mu dhe Lutës, Lutfi Hazirit. Ai ka thanë se duhet m’i gjetë të paktën edhe tre vetë. Në rregull i kam thanë. I kam gjetë edhe dy vetë tjerë: Ramiz Ramadani i Shillovës, edhe Halil Halili i Dobërçanit  dhe unë. Ka ardhë, na ka marrë te shpija Hakija i Cernicës, dhandërr i Shillovës. Kemi shku në Stara Sellë, kena hy në një shpi. Na ka pritë një plak tuj u qeshë, i afërt. Jemi ulë dhe u pritke me u ba bashkimi i grupes dhe m’u nisë. Ideja jeme ka qenë që duhet me kalu kufirin në kambë. Unë s’kisha pasaportë atëherë. Jo po thonë duhet me kalu në Greqi dhe me hy aty (në Shqipëri). Edhe kemi bo darkë aty në shpi t‘juj. Ka pasë patate, shumë e mirë ka qenë. Tanë kohën kemi bisedu haptas… Unë kam qenë ma i hallshmi. Azizi, profesor i edukatës fizike, Halili sportist, unë kam qenë fizikisht ma…, mirëpo kur fillum me bisedu dhe me armët që u sollën prej ku kanë qenë, ai e pa se po e di këtë lami dhe iu ba qejfi që po di. Kemi ndejt deri nga ora nandë (21:00)… S‘kemi marrë shënime. Jemi mundu sa ma pak me regjistru sene. Janë ardhë edhe do djem të Ferizajt. Edhe ata i ka shti brenda. Kena ndejtë, kena pi. Ka qenë një tavolinë për katër vetë, me rend, një u qojke, një grup u ulke. Sa vetë jemi konë na edhe ata të Ferizajt, jena konë nja 10 veta…Ajo shpi ka qenë e hajrit ajo bazë. S’e thot kërkush që ka hy n’atë shpi e o dalë prej asaj shpije as nuk asht zanë e as nuk u rreh gjer më 98-tën. Ka qenë shpi e hajrit, njerëzit e mirë. Kjo ka qenë për mu ma e randësishmja…

Qendra e asaj grupe e ka pasë bazën në shtëpi t’juj; për rrethet, Gjilan, Ferizaj, Kaçanik, Kamenicë, se na e kena mbulu Kamenicën. Ajo ka mbet si grup parë se s’ka pasë grup të Kamenicës. Nëse vazhdon ajo pregaditja, Është parapa që ne të veprojmë në drejtim të Kamenicës, në drejtim të fshatrave, në drejtim të Novobërdës. Edhe kanë shku ata djemtë, unë nuk kam shku për së dyte se është edhe ligj i këtyre punëve ilegale, dy herë udhës mos i bini.  Sabiti ka shku, por ai ka qenë familjar. Unë me shku si i ri ka mujt m’i ra në sy dikujna, për çka edhi ky. Tashti njerëzit po e shkruajnë historinë sipas qejfit të tyre. Po shkruajnë për ngjarje, por pa e shti edhe veten nuk po e lojnë. Se një pjesë e njerëzve s’kann mujt me mbërri ndonajsend dhe nuk ia nxa për të madhe. Pavarësisht se dikush ka pasë dëshirë m‘u kanë në të gjitha senet, e s’ka mujt me mbërri te të gjitha ngjarjet e po do me shti veten, tuj u mundu me shti veten në të gjitha ngjarjet. Dhe po deformohen shumë sene, po shtremohen e s’po janë ma histori. Afati jem ka qenë natë shpi,në atë familje shumë i shkurtër, por shumë i madh.

Këto grupe, se njerëzit çka s’po thojnë, mirëpo këto grupe janë baza e UÇK-s. Qe unë po t’jap dëshmi. Nuk po hy me grupin e Drenicës, me Adem Jasharin nuk po hy. Se edhe ata kanë qenë, po s’po hy naton. Unë po hy vetë në vendet çka i di unë.

Ferizaj baza e UÇK-s ka qenë pikërisht themelimi i këtyre grupeve: Musa Hasani, komandant, Gjergjin e ki, hoxhën e Haradinajve, tani ai ka ra n’burg.

Qëtu në Gjilan, baza e këtyre grupeve na jena konë. Dikush ka dalë komandant. Konjukturat e caktume, rezistancat e caktume, vijat politike e kanë ba t’veten, thyerjet që janë ba, e kann ba t’veten. Mirëpo qatje n’mal janë kanë pikërisht qeta djem që janë konë anëtarët e këtij grupi, të grupit të parë. Baza e UÇK-s asht prej ktuhit. E tash njerëzit çka dojnë le të thojnë. Me kalimin e kohës do të bijnë tensionet, do të bijnë gjakrat. Historia kto ka me vlejtë. Tash kam qenë në Shqipëri, e kam ba promovimin e librit. Edhe asht aty, në libër, në kapitullin e fundit. Edhe ata shumë e kanë vlerësue. Unë jam nisë prej qësaj baze. Duhet me qenë shumë mirënjohës ndaj shtetit shqiptar, pa marrë parasysh se kush ka qenë në pushtet atëherë. Pavarësisht. Ka qenë Ramiz Alia dhe kur e pat thanë njëherë një fjalë në 97-tën Ibrahim Rugova ma së shumti …(s‘kuptohet???)

Mirëpo Ramiz Alia nuk e ka pyet kërkand, po e dojnë këtë kosovarët, hapja bazën. A po e dojnë kosovarët këtë punën tjetër, hapja. Ai nuk ka pyet.

Ky divizion, për mendimin tim është më i rëndësishëm. Se një njeri me moshë të thyeme me qitë një guri me një themel që po ngritet dhe që e ndryshojë historinë është shumë i rëndësishëm. Unë e shikoj në këtë krah, njerëzut i shikojnë qysh t’kanë …

Unë hiç nuk shohë, unë jam  s’pari njeri, jam shqiptar, jam i fesë islame, partia asht e katërta. Unë ma së pari i shikoj raportet njerëzore, kombëtare, fetare, tani partiake.

Diçka mos me pas bo nat shpi, ja kojshia, ja gruja, ja dajtë, ja baca Raif, ishin shku t’paktën nja 20 vetë, i kish fshi UDB-a.

Raif Halimi ka qarkullu, por tubimi asht ba pikërisht në shpi t’juj. Mujm me thanë lirisht se ai u kanë themelues i UÇK-s.

Unë në aspektin ushtarak, gjeneralat nuk ecin shumë, gjeneralat rrinë, i presin informatat, dhe i bajnë planet ma racionale. Unë me atë sy e kam shiku atë, një gjeneral, i cili, pa fjalë t’mdhaja, shumë modeste.

Du me thanë një send që e kam thanë publikisht. Unë i kam falënderu të gjithë atyne që më kanë falënderu me ba librin. Kam thanë që sonte dëshira jeme ma e madhe asht që m’i pas këtu (në libër) edhe disa njerëz që nuk janë këtu e që unë i kam njohur në procesin e krijimit të ushtrisë së Kosovës. Ata janë, unë i kam përmend rend qysh i kom njoftë. Janë: Raif Halimi, asht Ahmet Hoxha rametlija, Fehmi Agani, asht Ibrahim Molliqi? (mbiemri s'kuptohet). Ibrahimi ka qenë shok i joni, ushtar në njësinë teme. Në kohë që kjo linja e organizimit, e kam thanë edhe në një gazetë, asht e botume, ka qenë kjo; unë, Imeri, Raifi. Fehmi Agani na ka pritë në Gjermani. Kur i kena kry kursen në Shqipëri në 92-shën, Fehmi Agani na ka pritë në Gjermani. Dhe Fehmi Agani rametlia asht që i ka ditë këto punë krejt.

Gjinja m’kanë thanë; „Pse po e përmend Imerin?“ „Unë me rrejt s’muj“

Mu po më vjen shumë mirë që para rastin m’u njoftë me ju. E ndiej krenar, veten të nderum që e kam njoftë atë njeri. Ka qenë një taki i shkurtë, por në vetëdijent teme, në shpirtin tem ka është takim shumë i madh që e kam njoftë atë njeri, Ishalla zoti ja paguan.“

'''Në këtë bisedë me Fadil Kajtazin thotë Hasan Agushi:''' 

Qëllimi jem ka qenë, me folë realitetin, p.sh. ta merr lavdin dikush tjetër, kur punën e ka bërë dikush tjetër. Por Raif Halimi të mos mbetet në harresë dikur, ose nën hijen e dikujt. Se celulat e para për Ferizaj, për Kaçanik, për Gjilan asht Raif Halimi që i ka ba. Ndash le ta pranojnë gjindja, ndash mos ta pranojnë. Ajo herdokurdo ka me dalë. Veç po të djeg.

'''Në një video-incizim të marrë më 11.05.2005, në orën 18:30, ku flasin Imer Halimi, Muharrem Bajrami dhe Hasan Agushi, të gjithë nga Gjilani, rrëfenë Hasan Agushi'''

„Në viti 1991 daja Raif, ka qenë i pari që e ka themeluar celulën e parë me të rinj nga Ferizaji, Gjilani, Kaçaniku, Vitia dhe i ka dërguar në Shqipëri për stërvitje për ushtrinë e Kosovës.“

'''Arbërije Halimi, bija e tij e kujton këtë ngjarje historike:'''

„Pos takimeve me aktivistë politik, filloi Raif Halimi të sjellë rininë në shtëpinë tonë. Kështu që ai në vitet e 90-ta në vazhdimësi mobilizoi grupe të rinjsh, të cilët i dërgoi në Shqipëri për stërvitje luftarake. Celulat e para të UÇK-s nga Kaçaniku, Ferizaj, Vitia, Gjilani e Kamenica janë themeluar në shtëpinë tonë, nga baba ynë Raif Halimi. Në mesin e këtyre të rinjëve ka pasur edhe njerëz nga Mitrovica. Se a ka pasur njerëz edhe nga vendet tjera nuk mund të them. Ndërmjetësimin e gjithë këtyre njerëzve e ka bërë nipi i jonë i ndjerë Hasan Agushi së bashku me kushëririn tonë të ndjerë Imer Halimin.

Takimet bëheshin në shtëpinë tonë. Por, për t’i ikur vëzhgimeve të armikut takimet janë zhvilluar herë pas here edhe në shtëpinë e axhës Abdyl. Mua më kishin dhënë atëherë një detyrë. Kur të vijnë këta të rinj, t’ua hapi dyert, t’i pranojë brenda dhe t’iu tregoj pa fjalë, vetëm me gjeste se në cilin drejtim duhej të shkonin. Nuk guxonte të ndihej zë njeriu. Këto takime bëheshin zakonisht natën, gjersa të tjerët flenin. Dritat në oborrin e shtëpisë sonë ishin të ndalura që të mos shiheshin lëvizjet. Të rinjtë hynin në oborrin tonë, kinse për vizitë te Raif Halimi. Pastaj prej oborrit tonë i drejtoja njerëzit pa fjalë në drejtim të shtëpisë së axhës Abdyl, vëllait të babait, aty ku i priste Raif Halimi. Ata kalonin të heshtur a pa zhurmë në shtëpinë tjetër. Axha Abdyl jetonte në Prishtinë, kurse çelësin e shtëpisë së tij e mbante baba. Pra, në shtëpinë e tij me roletne të mbylluara, për të mos u hetuar që ka njerëz brenda, mbaheshin tubimet, bëheshin organizimet dhe themeloheshin celulat e UÇK-s.“.

Raif Halimi organizoi edhe furnizimin e armëve që në fillim të viteve të 90-ta, një pjesë të të cilave i strehoi në shtëpinë e axhës Abdyl. Në oborrin e vëllait tjetër, të të ndjerit axhës Halim hapi një tunel dhe strehoi pjesën tjetër të armatimit.“ - me këto fjalë e përfundon rrëfimin bija e tij Arbërije Halimi.

== Formimi i Forumit Intelektual Shqiptar ==
Lidhur me formimin e Forumit të Intelektualëve Shqiptar në Ferizaj, Isak Neziri i jep këto shënime:

&quot;Kuvendi themelues është mbajtur me 10 qershor 1991 në shkollën fillore të fshatit Komogllavë. Kuvendi e ka zgjedhur kryesinë prej 7 anëtarëve.

Kryetar i Forumit të Intelektualëve Shqiptare, dega në Ferizaj, është zgjedhur unanimisht Raif Halimi, nënkryetar Rahmi Tuda, sekretar Isak Neziri.

Mandati i kryesisë me statut ka zgjatur dy vjet.

Për shkak të kushteve objektive mandati ka zgjatur edhe dy muaj, faktikisht gjer më 15 shtator 1993. Edhe në mandatin e dytë Raif Halimi ka qenë i propozuar për anëtar të Kryesisë së Forumit, por me kërkesën e tij është tërhequr propozimi. Gjatë mandatit si kryetar i Forumit me iniciativën e tij dhe angazhimin maksimal Forumi ka dhënë një libër me karakter publicistik titulluar “Dhjetë vjet dhunë në arsimin shqiptar në Ferizaj&quot;.

Libri është shumëzuar në 600 exemplarë. Nga kritika arsimdashëse në Ferizaj është vlerësuar lart. Në atë mandat kryetari ka dhënë protestën zyrtare përkitazi me mbledhjet e mbajtura në Hagë për çështjen e Kosovës dhe atë në gjuhën gjermane dhe angleze.

Ky Forum e shpallë Raif Halimin anëtar nderi të FISH -it në Ferizaj.

== Manifestim për 70 vjetorin e Raif Halimit ==
Më 16 nëntor 1996 kryesia qëndrore e PNDSH në Prishtinë dhe kryesia e degës se PNDSH në [[Ferizaj]] organizuan në fshatin Bibaj të [[Ferizaj]]t një manifestim për 70 vjetorin e Raif Halimit. U mbajtën fjalime të ndryshme nga personalitete të ndryshme. Njëri ndër ta ishte edhe Hajriz Demaku nga Drenica: 
“E vërtetë është që Raif Halimi ka lindur në Cernicë të Gjilanit dhe [[Komuna e Gjilanit|Gjilani]] thonë se Raif Halimi është i yni. E vërtetë është se Raif Halimi jeton në [[:en:Ferizaj|Ferizaj]] dhe [[Komuna e Ferizajt|Ferizaji]] thotë se Raifi është i yni. E vërtetë është se Raifi ka luftuar në [[:de:Drenica|Drenicë]] dhe [[:en:Drenica|Drenica]] thotë se Raifi është i yni. Raifi është i krejt Kosovës, por më së tepërmi i takon Drenicës. Ooo Raif, po të thërret Drenica! Po të presin pleq e të rinj! E vërteta është që je i sëmurë, por nëse ka nevojë me lese do të të mbajmë, veç eja në Drenicë!”

== Këshilltar dhe përkrahës moral në aspektin luftarak të UÇK-së ==
Në verë të vitit 1997, si 71 vjeçar shkoi Raif Halimi në [[Drenica|Drenicë]], ku u takua me drenicakë dhe bëri incizimin e vendeve ku ka luftuar me shokë. U diskutua edhe për likuidimin e shtabit më 1945. Për herë të parë u diskutua hapur se organizatori i këtij likuidimi ishte Raif Halimi, së bashku me Isuf Gjilanin.  Drenicakët e kanë mbajtur këtë të vërtetë me vite të tëra të fshehur vetëm e vetëm për të mos e ngarkuar Raif Halimin te pushteti i kohës. 

Më 1998, kur krisi lufta në Drenicë, drenicakët i bëjnë thirrje Raif Halimit për të shkuar në [[Drenica|Drenicë]] për t’iu dhënë vullnet, forcë dhe moral luftarak pishtarëve të lirisë. Ai shkoi atje në shoqërimin e Adem Metushit nga [[:de:Ferizaj|Ferizaj]].&lt;ref&gt;*Ramadan Rexha: “Kujtimet e mia, dëshmi historike”, Grafoprint Prishtinë, 2004&lt;/ref&gt;*&lt;ref&gt;Muharrem Bajrami, Shpalime kujtimesh për Raif R. Halimin-Cernicën (1), Bota Sot, 23.04.2009, f.15&lt;/ref&gt; Ndonjëherë e ka shoqëruar atë edhe dhëndërri i tij Naser Ilazi.

Edhe pse i thyer në moshë dhe i sëmurë nga kanceri i lëkurës në kokë, Raif Halimi e dha kontributin e tij gjer në frymën e tij të fundit për lirinë e Kosovës.

== Ditët e fundit të jetës së tij ==
Në vitin 1999, Raifi i lodhur nga kanceri rrinte më tepër në shtrat. Raifi duhej të hënën, më 22 mars 1999 të shtrihej në spital të Prishtinës për mjekim. Kjo gjë nuk qe e mundshme, shkaku që spitali i Prishtinës ishte i bllokuar nga forcat serbe.

Të mërkurën në mbrëmje, më 24 mars 1999 e bobardoi NATO Kosovën.

“Ashtu i lodhur nga sëmundja doli jashtë ta shohë dhe ta përjetojë vetë atë moment kaherë aq të dëshiruar, por edhe ta ndiej dhimbjen që shkaktohej në ato momente nga gjakpirësit serbë. Gjithë mendjen e kishim përqëndruar si ta mjekojmë dhe ta ndihmojmë Raifin. Batoni (djali) nuk ishte në shtëpi. NATO e zuri te motra e tij Lirija. Ne s’dinim gjë për të, a është i gjallë apo jo?”,- rrëfenë e shoqja e tij Emine Halimi.

“Ne nuk e dinim se ku e kemi vëllaun. Në momentet më kritike erdhi Batoni dhe na shpëtoi nga masakrat e mundshme të kriminelëve të Arkanit. Batoni u përshëndet së pari me ne dhe menjëherë shkoi te axha e tij i madhi, Fehmiu. I luti të dy pleqtë. burrë e grua, si dy prindë, që ta lëshojnë shtëpinë dhe të vijnë me ne. Naseri, burri i Lirijes, i kishte ftuar që të strehohen në shtëpinë e tij. Axha Fehmi nguli këmbë se s'ka ku të shkojë përtej shtëpisë së tij. Ne sapo dolëm nga dyert e shtëpisë në anën e poshtme nga rruga e Shkupit paramilitarët kishin hyrë. Rrugën e Gjilanit e kishte bllokuar ushtria. Paramiliarët vijnë nga drejtimi i Gjilanit, por nuk hyjnë në rrugën kryesore. Ata sillen rrotull, hyjnë nën urë në drejtim të Shkupin. Ne i shihnim duke ardhur nga rruga e Shkupit. Ky ishte një bllokim i rrugëve me qëllim që popullata të mos ketë rrugëdalje për shpëtim. Për një, eventualisht dy minuta, na shpëtoi Batoni pa rënë në duar të paramilitarëve të Arkanit. Në lagjen tonë, ata së pari e kanë ndezur shtëpinë tonë, mandej i kanë hyrë të tjerave me radhë. Ne, sa ishim të strehuar te Naseri, dëgjuam se na kanë djegur shtëpinë, madje edhe i kanë vrarë disa fqinj tanë.”- rrëfenë e bija e tij Ardita Halimi.

„Tri javë kam munguar në shtëpi. Kam provuar disa herë të shkojë në shtëpi, por s’mund të kaloja prej ushtrisë. Pas tri jave kam arritë nëpër ushtri të shkojë në shtëpi. Rrugës i kam parë tre autobusë me paramilitarë që kanë hyrë në fshat. Kam shkuar ta axha Fehmi. Ai u gëzua kur më pa dhe më përqafoi. E luta të vijë me ne. Ai më tha: „Axhës, unë s’kam ku të shkoj përtej shtëpisë sime. Ti shko shpëtoje babën, se e di çfarë emri ka ai. Përherë ka qenë në sy të pushtetit. Shko shpëtoji nënën edhe motrën, mos t'bien në duart e tyre. U përshëndetëm me axhën Fehmi dhe tetën Hyrë (bashkëshorten e tij) dhe prej aty kam shkuar te fqinjët, te Vebija, mandej te Ferzija. I kam paralajmëruar se tre autobusa me paramilitarë kanë hy në fshat. I kam këshilluar të ikin nga fshati. Jam kthyer në shtëpi, e kam marrë babën, nanën dhe motrën Arditën dhe jemi larguar me veturë.“ – kujtohet Batoni, i biri i Raifit.

Raif Halimi me familje u strehua në shtëpinë e vajzës së tij Lirijes dhe dhëndërrit Naserit, e cila nga bombardimet ishte si një gërmadhë, por që ua shpëtoi jetën.

Raif Halimi vdiq më 01 maj 1999 në shtëpinë e bijës së tij Lirijes, në kohën kur po shpërngulej e gjithë Kosova. Fjalët e tij të fundit, të cilat nuk mundi t’i thoshte gjer në fund, i përfundoi me një rrumbullakim të gishtit, që donte të thonte se po vdes, pa e parë kombin të bashkuar.,&lt;ref&gt;*[[Ibrahim Kadriu]]: “Ramiz Cernica, simbol i bashkimit kombëtar”, Grafoprint Prishtinë, 2011&lt;/ref&gt;

Trenat në këtë kohë mbusheshin plot e përplot me bashkatdhetarë, e zbrazej në Maqedoni. Qyteti i Ferizajt kishte mbetur pothuaj bosh, pa civilë, por i mbushur me ushtri e paramilitarë. Gruaja dhe fëmijët deshën ta varrosin në oborrin e shtëpisë, ku ishin strehuar. Në këtë situatë kur të gjithë iknin, morën guximin disa qytetarë diku rreth 30 vetë, të cilët ia bën nderin e fundit Raif Halimit. Ata thanë: “Raifi gjithë jetën u shkri për komb, prandaj edhe e meriton respektin e fundit. Ai nuk e meriton të varroset në oborr, por në varre, siç është zakoni. Raif Halimi me shokë e nisi veprimtarinë e tij dhe në fund me shokë e përfundoi”. Varrimi u bë në varrezat e Hashanëve, në rrugën e Pleshinës. Gruaja e tij, Eminja ia mbuloi kufomën me flamurin tonë kombëtar, për të cilin ai luftoi gjithë jetën. Organizimin e varrimit e bënë: Ismajl Nazifi, Sabit Hoxha dhe Het Vatalia. Nuk ishte e lehtë të varrosej në varre në atë gjendje lufte. Pjesëmarrësit e këtij varrimi, për shkaqe sigurie, ishin të mendimit që të mos e tregojnë emrin e vërtetë të Raif Halimit nëse iu del para ndonjë patrullë serbe.

Për shkaqe sigurie kushërira Zyrafeti, së bashku me të shoqin Hamdi Qerimin, të cilët i kishin vizituar vazhdimisht në shtëpinë germadhë, nuk i lanë në shtëpinë e së bijës dhe dhëndërrit, por i morrën në banesën e tyre.

Të nesërmen i nisën të shoqen e Raifit së bashku me dy fëmijët Arditën dhe Batonin për Maqedoni.

== Porosia e fundit e Raif Halimit· ==
Përvoja e deritashme dëshmon qartë se pa bashkimin e forcës fizike, mendore, shpirtërore e materiale shqiptare nuk mund të zgjidhet çështja jonë. Duhet të bashkohemi në veprimtarinë tonë politike duke i dhënë porosi gjithë çështjes kombëtare deri në fitore. Duhet të punojmë e të veprojmë pa hamendje për të fituar lirinë, për të siguruar paqen dhe mirëqenien tonë kombëtare në të gjitha trojet etnike shqiptare. Për çështjen kombëtare në të gjitha trojet etnike shqiptare duhet të sakrifikojmë çdo gjë. Pa zgjidhjen e drejtë të saj nuk mund të ketë paqe e as mirëqenie për asnjë popull të Ballkanit dhe më gjerë. Prandaj, duhet të jemi të vendosur në rrugën tonë.

== Përmbyllje ==
'''Fjala e Prof.dr. Fehmi Rexhepit mbajtur në tubimin komemorativ me rastin e rivarrimit të Raif Halimit, më 26.06.1999:'''

Raif Halimi - luftëtar i paepur për lirinë e Kosovës dhe për krijimin e Shqipërisë etnike

“Angazhimi intelektual, shkencor, publicistik, si dhe përkthimi i veprave, janë një kaptinë e veçantë, që e karakterizojnë dhe që e rrisin vlerën e punës dhe të jetës së Raif Halimit.

Raif Halimi ishte dhe mbeti frymëzues e organizatori kryesor i Lëvizjes Nacional Demokratike Shqiptare, personalitet që nuk u lodh kurrë së vepruari për Shqipërinë Etnike, që e kishte ideal të pashuar deri në momentin e fundit të jetës. Ai ishte dhe do të mbetet figurë madhore kombëtare, që kurrë nuk u kontestua dhe që do të jetojë ndër shekuj. Duke përkujtuar e nderuar jetën dhe veprën madhore në shërbim të kombit të xha Raifit, çdo shqiptar nga të gjithë brezat, çdo parti apo shoqatë shqiptare duhet të punojë e të angazhohet në këtë frymë, pra në shërbim të Atdheut dhe të kombit, ngase atdheu dhe kombi sot kanë më shumë se kurrë më parë nevojë për veprimtarë të përkushtuar për bashkim idesh, mendimesh dhe veprimesh në mënyrë që të realizohen synime tona madhore kombëtare. Në këtë frymë ai kishte një mesazh të thjeshtë e kuptimplotë, një mesazh kombëtar e largpamës.”

'''Fjala e Rexhep Abdullahut, kryetar i PNDSH mbajtur në tubimin komemorativ me rastin e rivarrimit të Raif Halimit, më 26.06.1999:'''

“Raif Halimi ishte njeri i idealeve të larta, vizioneve të mençura dhe qëndresave stoike. Vepra e Raif Halimit dimenzioneve dhe koncepteve të begatshme, gjithnjë në baza të forta kombëtare, ngërthente në vete një koncept të qartë vizionar dhe të thjeshtë se Kosova nuk është Serbi. Raif Halimi ka qenë dhe do të mbetet personalitet ku janë të gershetuar pjekuria kombëtare dhe largpamësia politike.

Ata intelektualë dhe studiues që do të merren me historinë e popullit shqiptar, ata intelektualë dhe studiues që do të merren me kulturën politike dhe me mendimin politik shqiptar do të kenë shumë punë, shumë përgjegjësi profesionale dhe obligim kombëtar për të hedhur dritë mbi jetën dhe veprën e njeriut që idealin e lirisë me gërshetime, me gatishmëri për të flijuar, e ktheu në shpresë të pavdekshme dhe e bëri shembull të pandalshëm te brezat që do ta përcjellin deri në fund. Prandaj, me gojë të plotë, mund të them:

Zoti e bekoftë! Lum kombi që ka burra si Raifi!”

== Përmbledhëse ==

* Ishte pjesëmarrës i Luftës së Drenicës (1944-1945) si komisar Batalioni i Rinisë së Gjilanit e më vonë edhe i Batalionit të Katërt në Brigadën e Parë Sulmuese të Kosovës
* organizator i likuidimit të Shtabit të Batalionit të Katërt të Brigadës së Parë të Kosovës në Prekaz të Drenicës
* bashkëluftëtar i Shaban Polluzhës
* Për veprimtarinë e tij patriotike dënohet me pushkatim, dënim ky që iu shndërrua në njëzet vjet burg të rëndë. Pothuaj 18 vite burg i mbajti në Mitrovicë të Sremit (1945 – 1962), ku mbi 8 vite i kaloi në izolim
* themelues i bërthamës së parë të Organizatës Nacionale- Demokratike Shqiptare në Kazamatën e Mitrovicës së Sremit (1946)
* hartues i fjalorit të parë shqip-serbokroatisch (1962)
* anëtar i Kryesisë së Partisë Nacionale-Demokratike Shqiptare (vitet e 90-ta)
* kryetar i Forumit të Intelektualëve Shqiptarë - FISH (1991-1993), dega në Ferizaj
* themelues i celulave të para të UÇK-s nga Kaçaniku, Ferizaji, Vitia, Gjilani e Kamenica
* këshilltar dhe përkrahës moral në aspektin luftarak të UÇK-së

== Referime dhe literatura ==
&lt;references /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;* [https://www.facebook.com/tefik.selimi.5 Tefik Selimi]: „Njeriu që me pranga në duar ka shkruar histori dhe fjalor…!“, Rajonipress, 24.12.2015] [https://web.archive.org/web/20170227231941/http://www.rajonipress.com/shfleto-artikujt.php?id=46898]&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;* Bardh Frangu, Më në fund sheh dritën fjalori i endesheistit Raif Halimi, Zëri, 20 Shkurt 2017, [http://zeri.info/kultura/131763/me-ne-fund-sheh-driten-fjalori-i-endesheistit-raif-halimi/]&lt;/ref&gt;*

== Lidhje të jashtme ==
* [http://emigrantibuch.de/ Emigrantibuch]{{Lidhje e vdekur}} - shtëpi botuese
* [https://de-de.facebook.com/permalink.php?story_fbid=554155881341831&amp;id=234823816608374&amp;substory_index=0 PNDSH] - facebook
* [https://www.youtube.com/watch?v=l5sE5x6dedU YouTube] - Ismet Sylejmani - Fjalim lamtumirës Raif Halimit
* [[Mbrojtja Kombëtare e Kosovës Lindore|Wikipedia]] - Mbrojtja Kombëtare e Kosovës Lindore
* [http://www.albdreams.net/ripushtimi-i-kosovesvrasja-dhe-mobilizimi-i-shqiptareve-nga-uncj-1944-1945/ ALBDREAMS.NET] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170425141051/http://www.albdreams.net/ripushtimi-i-kosovesvrasja-dhe-mobilizimi-i-shqiptareve-nga-uncj-1944-1945/ |date=25 prill 2017 }} - Ripushtimi i Kosovës,vrasja dhe mobilizimi i shqiptarëve nga UNÇJ (1944-1945)
* [http://pashtriku.beepworld.de/masakertivari1945.htm Pashtriku] - SI NDODHI MASAKRA E TIVARIT - MË 1 PRILL 19145 ?!
* [http://pashtriku.beepworld.de/files/Histori/shpalime/sheradin_berisgha_ndjkejet_persekutimet_ne_kohenetitos_rankoviqit_2.05.08.htm Pashtriku] - Golgota shqiptare në  kohën e Tito-Rankoviqit!
* [https://web.archive.org/web/20150219163921/http://rajonipress.com/shfleto-artikujt.php?id=32048 RajoniPress] - Rezistenca e armatosur e Karadakut në juglindje të Kosovës 1941­-1945
* [http://www.kosovarimedia.com/index.php/biblioteka/histori/15826-ripushtimi-i-kosoves-dhe-mobilizimi-i-shqiptareve-nga-uncj-1944-1945-ii.html KosovariMedia]{{Lidhje e thyer}} - Ripushtimi i Kosovës dhe mobilizimi i shqiptarëve nga UNÇJ (1944­1945) –(II)
* [https://web.archive.org/web/20200122065100/http://zeriikosoves.org/jo-ja-e-madhe-e-atdhetarit-te-anamoraves-ramiz-cerrnica/ Zëri i Kosovës] - Jo-ja e madhe e atdhetarit të anamoravës – Ramiz Cërrnica
* [http://kosovare.forumotion.com/t2535-lufta-e-kryezive-ishte-lufte-bejleresh-e-jo-lufte-kombet Bashkimi Kombëtar] - forum elektronik,  Lufta e Kryezive ishte lufte bejleresh e jo  lufte kombet
* [http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/nje-monografi-gjitheperfshirese-per-gjilanin-me-rrethine.html Kokaj.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140908021729/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/nje-monografi-gjitheperfshirese-per-gjilanin-me-rrethine.html |date=8 shtator 2014 }} - Një monografi gjithëpërfshirëse për  Gjilanin me rrethinë..
* [https://web.archive.org/web/20160325173053/http://kk.rks-gov.net/gjilan/getattachment/Home/Monografia-komplet-te-gjitha-kapitujt-nga-I--deri-IX.pdf.aspx kk.rks-gov.net/gjilan] - Gjilani me rrethinë, studim monografik nga grup autorësh

[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lufta e Dytë Botërore]]
[[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]]
[[Kategoria:Lindje 1926]]
[[Kategoria:Vdekje 1999]]
[[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]]</text>
      <sha1>ojyrrq80lqi9j2y74ro97p1cx1hqpo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dorian Koçi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212772</id>
    <revision>
      <id>3001067</id>
      <parentid>2995627</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="bav5mushlmnhpqe9rghkrou9k8pjb9c" xml:space="preserve">{{pp}}{{cung}}

'''emri = Dorian Koçi'''
| lindi = 14 maj 1976
| vendlindja = , Tepelenë, Shqipëri
| shtetësia = Shqiptare
| profesioni = Historian, muzeolog, pedagog universitar
| fushat = Histori moderne, marrëdhënie ndërkombëtare, identitete kulturore, muzeologji
| arsim = Universiteti i Kajros (BA); Instituti i Studimeve Evropiane (MA); Akademia e Studimeve Albanologjike (PhD)
| banimi = Tiranë
}}

'''Dorian Koçi''' (lindur më 14 maj 1976) është historian, analist politik dhe pedagog universitar shqiptar. Ai është i njohur për kontributin e tij në fushën e historisë moderne të Shqipërisë, marrëdhënieve ndërkombëtare, identiteteve kulturore dhe muzeologjisë.

== Arsimimi ==
Koçi ka përfunduar studimet për Filologji Angleze në Universitetin e Kajros dhe më pas ka marrë titullin Master në Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Diplomaci nga Instituti i Studimeve Evropiane në Tiranë. Në vitin 2017 mbrojti doktoratën në Shkencat Historike në Akademinë e Studimeve Albanologjike, me tezën ''Shqipëria në fillimet e Luftës së Ftohtë (1946–1953)''.

== Karriera ==
Ai ka qenë ligjërues në disa universitete shqiptare, përfshirë Universitetin e Tiranës dhe Universitetin e Nju Jorkut në Tiranë. Ka dhënë mësim në lëndët &quot;Historia e Botës dhe Qytetërimeve&quot; dhe &quot;Historia dhe Kultura Shqiptare&quot;.

Nga viti 2017 deri në vitin 2023, Koçi ka qenë drejtor i Muzeut Historik Kombëtar të Shqipërisë. Në këtë periudhë, ai zbatoi një reformë të thellë në drejtimin e muzeut, duke promovuar ndërkombëtarizimin, edukimin kulturor dhe digjitalizimin e koleksioneve. Ai organizoi ekspozita kombëtare dhe ndërkombëtare si: ''Skënderbeu në Pulia'', ''Thesaret e Muzeut Historik Kombëtar'' dhe projekte si ''Dark Tourism – From Hell to Hell''. Gjithashtu, nën drejtimin e tij, u zhvilluan programe edukative si ''Arkeologu i vogël'' dhe ''Muzeu im''.

Ka qenë anëtar i bordeve ndërkombëtare si European Museum Academy, Këshilli Shkencor i Muzeut Kombëtar të Kosovës dhe redaktor shkencor në disa botime.

== Botime të zgjedhura ==
* ''Gjenealogjia e Ali Pashë Tepelenës'' (2014)  
* ''Ikonografia në Muzeun Historik Kombëtar'' (2021)  
* ''Historia e Sindikalizmit Shqiptar 1905–1961'' (2022, bashkautor)
* ''Pikëtakime historike, kulurore, identitare I,II.III (Fitues i çmimit &quot;Olcinium&quot; si libri më i mirë studimor 
* ''The Image of Albania and Albanians in England 1809–1939'' (2019)  
* ''E majta'' (2020, bashkautor)

== Aktiviteti ndërkombëtar ==
Koçi ka përfaqësuar Shqipërinë në konferenca shkencore në Francë, Hungari, Itali, Rumani, Greqi dhe Serbi. Ai është njohur për punën e tij mbi kujtesën historike, trashëgiminë kulturore dhe narrativat europiane mbi Ballkanin.

== Shih edhe ==
* Muzeu Historik Kombëtar  
* Akademia e Shkencave e Shqipërisë

[[Kategoria:Historianë shqiptarë]]
[[Kategoria:Profesorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Studiues të identitetit kulturor]]
[[Kategoria:Muzeologë]]
[[Kategoria:Personat në jetë]]
[[Kategoria:Lindje në 1976]]


[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Historianë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]</text>
      <sha1>bav5mushlmnhpqe9rghkrou9k8pjb9c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001328</id>
      <parentid>3001067</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim strukturor (infobox/etiketa) pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3241" sha1="quwk2plou652yoxf01h9jcgs2a5thba" xml:space="preserve">{{pp}}{{cung}}

{{Infobox person
| name        = Dorian Koçi
| birth_date  = 14 maj 1976
| birth_place = Tepelenë, Shqipëri
| citizenship = Shqiptare
| occupation  = Historian, muzeolog, pedagog universitar
| known_for   = Histori moderne, marrëdhënie ndërkombëtare, identitete kulturore, muzeologji
| education   = Universiteti i Kajros (BA); Instituti i Studimeve Evropiane (MA); Akademia e Studimeve Albanologjike (PhD)
| residence   = Tiranë
}}

'''Dorian Koçi''' (lindur më 14 maj 1976) është historian, analist politik dhe pedagog universitar shqiptar. Ai është i njohur për kontributin e tij në fushën e historisë moderne të Shqipërisë, marrëdhënieve ndërkombëtare, identiteteve kulturore dhe muzeologjisë.

== Arsimimi ==
Koçi ka përfunduar studimet për Filologji Angleze në Universitetin e Kajros dhe më pas ka marrë titullin Master në Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Diplomaci nga Instituti i Studimeve Evropiane në Tiranë. Në vitin 2017 mbrojti doktoratën në Shkencat Historike në Akademinë e Studimeve Albanologjike, me tezën ''Shqipëria në fillimet e Luftës së Ftohtë (1946–1953)''.

== Karriera ==
Ai ka qenë ligjërues në disa universitete shqiptare, përfshirë Universitetin e Tiranës dhe Universitetin e Nju Jorkut në Tiranë. Ka dhënë mësim në lëndët &quot;Historia e Botës dhe Qytetërimeve&quot; dhe &quot;Historia dhe Kultura Shqiptare&quot;.

Nga viti 2017 deri në vitin 2023, Koçi ka qenë drejtor i Muzeut Historik Kombëtar të Shqipërisë. Në këtë periudhë, ai zbatoi një reformë të thellë në drejtimin e muzeut, duke promovuar ndërkombëtarizimin, edukimin kulturor dhe digjitalizimin e koleksioneve. Ai organizoi ekspozita kombëtare dhe ndërkombëtare si: ''Skënderbeu në Pulia'', ''Thesaret e Muzeut Historik Kombëtar'' dhe projekte si ''Dark Tourism – From Hell to Hell''. Gjithashtu, nën drejtimin e tij, u zhvilluan programe edukative si ''Arkeologu i vogël'' dhe ''Muzeu im''.

Ka qenë anëtar i bordeve ndërkombëtare si European Museum Academy, Këshilli Shkencor i Muzeut Kombëtar të Kosovës dhe redaktor shkencor në disa botime.

== Botime të zgjedhura ==
* ''Gjenealogjia e Ali Pashë Tepelenës'' (2014)  
* ''Ikonografia në Muzeun Historik Kombëtar'' (2021)  
* ''Historia e Sindikalizmit Shqiptar 1905–1961'' (2022, bashkautor)
* ''Pikëtakime historike, kulurore, identitare I,II.III (Fitues i çmimit &quot;Olcinium&quot; si libri më i mirë studimor 
* ''The Image of Albania and Albanians in England 1809–1939'' (2019)  
* ''E majta'' (2020, bashkautor)

== Aktiviteti ndërkombëtar ==
Koçi ka përfaqësuar Shqipërinë në konferenca shkencore në Francë, Hungari, Itali, Rumani, Greqi dhe Serbi. Ai është njohur për punën e tij mbi kujtesën historike, trashëgiminë kulturore dhe narrativat europiane mbi Ballkanin.

== Shih edhe ==
* Muzeu Historik Kombëtar  
* Akademia e Shkencave e Shqipërisë

[[Kategoria:Historianë shqiptarë]]
[[Kategoria:Profesorë shqiptarë]]
[[Kategoria:Studiues të identitetit kulturor]]
[[Kategoria:Muzeologë]]
[[Kategoria:Personat në jetë]]
[[Kategoria:Lindje në 1976]]


[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Historianë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]</text>
      <sha1>quwk2plou652yoxf01h9jcgs2a5thba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ina Zhupa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213820</id>
    <revision>
      <id>3001273</id>
      <parentid>2951595</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8239" sha1="aaee2alose3w11at7ctigwtlptpfad6" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = &lt;big&gt;Ina Zhupa&lt;/big&gt;
| image                 =File:INA ZHUPA IMG 2021.jpg
| caption             =
| image_size  = 300
| office              = &lt;big&gt;'''Deputete e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë
'''&lt;/big&gt;| term_start    = 2021'''
| term_end    = Aktualisht
| office2         = Zëdhënëse e Partisë Demokratike të Shqipërisë
| term_start2   = Nëntor 2015
| term_end2   = Aktualisht
| predecessor2        = 
| successor2         = 
| office3             = &lt;big&gt;Koordinatore Kombetare e Partisë Demokratike të Shqipërisë
&lt;/big&gt;| term_start3   = Nëntor 2014
| term_end3   = Aktualisht

| birth_date         = [[20 Qershor]] [[1987]]
| birth_place         = [[Tirane]]
| nationality           = Shqiptare
| profession         = Pedagoge, Politologe
| party             = [[Partia Demokratike (Shqipëri)| party Demokratike e Shqipërisë]]
}}

[[File:2G8A9902.jpg|thumb|300px|right|Ina Zhupa- Deklarate per media ,Partia Demokratike e Shqipërisë ]]
[[File:IZH-img-120003.jpg|thumb|300px|right|Ina Zhupa- Në studion e emisionit &quot;Opinion&quot; Tv Klan ]]

'''Ina Zhupa''' ka lindur në [[Tiranë]] më [[20 Qershor]] [[1987]], është Doktore e Shkencave në Shkencat Politike&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet/|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 maj 2017|archive-date=9 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609065613/http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; me një studim mbi Demokratizimin dhe Vlerat e Shoqërisë Shqiptare duke marrë vlerësimin maksimal.&lt;ref&gt;http://www.ijern.com/January-2014.php/&lt;/ref&gt;

== Karriera Akademike ==
Ina Zhupa është Doktore e Shkencave në Shkencat Politike&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet/|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 maj 2017|archive-date=9 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609065613/http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; me një studim mbi Demokratizimin dhe Vlerat e Shoqërisë Shqiptare duke marrë vlerësimin maksimal.&lt;ref&gt;http://www.ijern.com/January-2014.php/&lt;/ref&gt;
Ka studiuar për Master për Komunikimin Politik të ofruar nga Universiteti La Sapienza Romë në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.uniroma1.it/|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 prill 2017|archive-date=17 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120517005956/http://www.uniroma1.it/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Ka mbaruar Master Shkencash në Teori Politike dhe Bachelor në Politikë dhe Qeverisje në Universitetin e Tiranës me medalje ari&lt;ref&gt;http://www.unitir.edu.al/&lt;/ref&gt; . Zotëron 5 gjuhë të huaja.

Aktualisht është pedagoge në departamentin e Shkencave Politike dhe Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Universitetin Evropian të Tiranës. Me përvojë në mësimdhënie në universitete shtetërore dhe private, ku ka shërbyer edhe si Dekane e Studentëve dhe Drejtuese e Zyrës së Karrierës, me eksperiencë pune me projekte të ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare, si edhe në dikastere shtetërore. Është e fokusuar në kërkimin e saj shkencor në çështje që lidhen me integrimin evropian, vlerat e shoqërisë shqiptare, procesin e demokratizmit, teoritë e marrëdhënieve ndërkombëtare, qasjet dhe modelet mbi konfliktin, sfidat e tranzicionit.

Ka zhvilluar punë kërkimore në terren për matur realitetin dhe për ta përpunuar atë sipas metodave të shkencave sociale duke qënë edhe autore e një libri studim mbi sjelljen votuese&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.botimeshqip.com/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 shtator 2019|archive-date=31 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180331104321/https://www.botimeshqip.com/}}&lt;/ref&gt;.Ka marrë pjesë në konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare, si edhe ka publikuar artikuj shkencor në revista të njohura shkencore brenda dhe jashtë vendit.

== Karriera Politike ==
Znj. Zhupa është aktive në jetën politike, aktualisht është zgjedhur Deputete e Kuvendit të Shqipërisë, për Qarkun e Vlorës. Dhe mban postin e Zëdhënëses në Partinë Demokratike të Shqipërisë dhe është anëtarë e Kryesisë së Partisë Demokratike.&lt;ref&gt;https://www.pd.al/kryesia/&lt;/ref&gt;
Aktiviteti publik politik ka nisur kur ju bashkua strukturës së re me intelektual, pedagog e profesionistë që ngriti Lulzim Basha, Koordinatorët Kombëtarë, ku Znj. Zhupa ishte një nga koordinatorët kombëtarë.  Në shtator 2014 votohet nga Kuvendi Kombëtar i PD si anëtare e Këshillit Kombëtar në Partinë Demokratike të Shqipërisë, po ashtu në dhjëtor 2018 votohet përsëri nga Kuvendi Kombëtar për anëtare të Këshillit Kombëtar. Me zgjedhjen si deputete e dyta në listë në qarkun Vlorë në zgjedhjet e Parlamentare të vitit 2021, Znj. Zhupa hyn sipas statutit ku gjithë grupi i deputetëve janë anëtar të Këshillit Kombëtar,
Ina Zhupa spikat në një opozitë të fortë më denoncime të bazuara ne fakte dhe dokumenta shtetëror për abuzimet e pushtetit, me daljet mediatike me intervista dhe debate publike dhe me organizimin e dalluar në strukturat e Partisë Demokratike të Shqipërisë.

==Publikime  ==
* 03 Gusht 2016 - [http://www.zeriamerikes.com/a/zgjedhjet-ne-diber/3447442.html Intervistë për Zërin e Amerikës VOA,Zgjedhjet bashkiake në Dibër]&lt;ref&gt;http://www.zeriamerikes.com/a/zgjedhjet-ne-diber/3447442.html/&lt;/ref&gt;
* 29 Prill 2015 - [http://www.zeriamerikes.com/a/ina-zhupa-kristaq-kume/2741762.html Intervistë për Zërin e Amerikës VOA , Zgjedhjet dhe procesi dekriminalizimit]&lt;ref&gt;http://www.zeriamerikes.com/a/ina-zhupa-kristaq-kume/2741762.html/&lt;/ref&gt;
* 10 Tetor 2016 - [http://balkanweb.com/site/basha-perballe-rames-portrete-te-paautorizuar/comment-page-1/ Basha përballë Ramës, portrete të pa autorizuar]&lt;ref&gt;http://balkanweb.com/site/basha-perballe-rames-portrete-te-paautorizuar/comment-page-1&lt;/ref&gt;
* 15 Shkurt 2017 - [http://balkanweb.com/site/make-albania-free/ Make Albania Free]&lt;ref&gt;http://balkanweb.com/site/make-albania-free/&lt;/ref&gt;
* 24 Prill 2017 - [http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-radicalizes-its-political-protests-04-21-2017 Albania Opposition Vow to Radicalize Protests]&lt;ref&gt;http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-radicalizes-its-political-protests-04-21-2017/&lt;/ref&gt;
* 24 Janar 2017 - [http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-parties-search-for-mps-in-the-internet-01-23-2017 Albanian Parties Hunt For MPs On Internet]&lt;ref&gt;http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-parties-search-for-mps-in-the-internet-01-23-2017/&lt;/ref&gt;
* 31 Maj 2016 -  [http://telegraf.al/opinion/dr-ina-k-zhupa-kriza-e-perfaqesimit-dhe-dekriminalizimi Kriza e përfaqësimit dhe dekriminalizimi]&lt;ref&gt;http://telegraf.al/opinion/dr-ina-k-zhupa-kriza-e-perfaqesimit-dhe-dekriminalizimi/&lt;/ref&gt;
* 01 Shkurt 2016 - [http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-diplomacia-pa-busull Diplomacia pa Busull]&lt;ref&gt;http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-diplomacia-pa-busull/&lt;/ref&gt;
* 07 Shtator 2015 - [http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-ne-shqiperi-ku-e-drejta-eshte-privilegj Në shqipëri ku e drejta është privilegj]&lt;ref&gt;http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-ne-shqiperi-ku-e-drejta-eshte-privilegj/&lt;/ref&gt;
* 01 Shtator 2015 - [https://web.archive.org/web/20151025110650/http://telegraf.al/opinion/dr-ina-kzhupa-ekspozita-e-dekriminalizimit Ekspozita e dekriminalizimit]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://telegraf.al/opinion/dr-ina-kzhupa-ekspozita-e-dekriminalizimit/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=18 maj 2017|archive-date=25 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151025110650/http://telegraf.al/opinion/dr-ina-kzhupa-ekspozita-e-dekriminalizimit}}&lt;/ref&gt;
* 11 Gusht 2016 - [http://balkanweb.com/site/perplasja-e-dy-modeleve-rinore/ Përplasja e dy modeleve rinore]&lt;ref&gt;http://balkanweb.com/site/perplasja-e-dy-modeleve-rinore/&lt;/ref&gt;
* 09 Nëntor 2017 - [http://opinion.al/rama-kunder-be/ Rama kundër BE]&lt;ref&gt;http://opinion.al/rama-kunder-be/&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1987]]
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]</text>
      <sha1>aaee2alose3w11at7ctigwtlptpfad6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001326</id>
      <parentid>3001273</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim strukturor (infobox/etiketa) pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8219" sha1="gil1ezexrzjbhrwrplc6pnt9pgy5gxx" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = &lt;big&gt;Ina Zhupa&lt;/big&gt;
| image                 =File:INA ZHUPA IMG 2021.jpg
| caption             =
| image_size  = 300
| office              = Deputete e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë
| term_start    = 2021
| term_end    = Aktualisht
| office2         = Zëdhënëse e Partisë Demokratike të Shqipërisë
| term_start2   = Nëntor 2015
| term_end2   = Aktualisht
| predecessor2        = 
| successor2         = 
| office3             = &lt;big&gt;Koordinatore Kombetare e Partisë Demokratike të Shqipërisë
&lt;/big&gt;| term_start3   = Nëntor 2014
| term_end3   = Aktualisht

| birth_date         = [[20 Qershor]] [[1987]]
| birth_place         = [[Tirane]]
| nationality           = Shqiptare
| profession         = Pedagoge, Politologe
| party             = [[Partia Demokratike (Shqipëri)| party Demokratike e Shqipërisë]]
}}

[[File:2G8A9902.jpg|thumb|300px|right|Ina Zhupa- Deklarate per media ,Partia Demokratike e Shqipërisë ]]
[[File:IZH-img-120003.jpg|thumb|300px|right|Ina Zhupa- Në studion e emisionit &quot;Opinion&quot; Tv Klan ]]

'''Ina Zhupa''' ka lindur në [[Tiranë]] më [[20 Qershor]] [[1987]], është Doktore e Shkencave në Shkencat Politike&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet/|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 maj 2017|archive-date=9 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609065613/http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; me një studim mbi Demokratizimin dhe Vlerat e Shoqërisë Shqiptare duke marrë vlerësimin maksimal.&lt;ref&gt;http://www.ijern.com/January-2014.php/&lt;/ref&gt;

== Karriera Akademike ==
Ina Zhupa është Doktore e Shkencave në Shkencat Politike&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet/|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 maj 2017|archive-date=9 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609065613/http://www.uet.edu.al/index.php/sq/publikimet|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; me një studim mbi Demokratizimin dhe Vlerat e Shoqërisë Shqiptare duke marrë vlerësimin maksimal.&lt;ref&gt;http://www.ijern.com/January-2014.php/&lt;/ref&gt;
Ka studiuar për Master për Komunikimin Politik të ofruar nga Universiteti La Sapienza Romë në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.uniroma1.it/|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 prill 2017|archive-date=17 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120517005956/http://www.uniroma1.it/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Ka mbaruar Master Shkencash në Teori Politike dhe Bachelor në Politikë dhe Qeverisje në Universitetin e Tiranës me medalje ari&lt;ref&gt;http://www.unitir.edu.al/&lt;/ref&gt; . Zotëron 5 gjuhë të huaja.

Aktualisht është pedagoge në departamentin e Shkencave Politike dhe Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Universitetin Evropian të Tiranës. Me përvojë në mësimdhënie në universitete shtetërore dhe private, ku ka shërbyer edhe si Dekane e Studentëve dhe Drejtuese e Zyrës së Karrierës, me eksperiencë pune me projekte të ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare, si edhe në dikastere shtetërore. Është e fokusuar në kërkimin e saj shkencor në çështje që lidhen me integrimin evropian, vlerat e shoqërisë shqiptare, procesin e demokratizmit, teoritë e marrëdhënieve ndërkombëtare, qasjet dhe modelet mbi konfliktin, sfidat e tranzicionit.

Ka zhvilluar punë kërkimore në terren për matur realitetin dhe për ta përpunuar atë sipas metodave të shkencave sociale duke qënë edhe autore e një libri studim mbi sjelljen votuese&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.botimeshqip.com/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 shtator 2019|archive-date=31 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180331104321/https://www.botimeshqip.com/}}&lt;/ref&gt;.Ka marrë pjesë në konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare, si edhe ka publikuar artikuj shkencor në revista të njohura shkencore brenda dhe jashtë vendit.

== Karriera Politike ==
Znj. Zhupa është aktive në jetën politike, aktualisht është zgjedhur Deputete e Kuvendit të Shqipërisë, për Qarkun e Vlorës. Dhe mban postin e Zëdhënëses në Partinë Demokratike të Shqipërisë dhe është anëtarë e Kryesisë së Partisë Demokratike.&lt;ref&gt;https://www.pd.al/kryesia/&lt;/ref&gt;
Aktiviteti publik politik ka nisur kur ju bashkua strukturës së re me intelektual, pedagog e profesionistë që ngriti Lulzim Basha, Koordinatorët Kombëtarë, ku Znj. Zhupa ishte një nga koordinatorët kombëtarë.  Në shtator 2014 votohet nga Kuvendi Kombëtar i PD si anëtare e Këshillit Kombëtar në Partinë Demokratike të Shqipërisë, po ashtu në dhjëtor 2018 votohet përsëri nga Kuvendi Kombëtar për anëtare të Këshillit Kombëtar. Me zgjedhjen si deputete e dyta në listë në qarkun Vlorë në zgjedhjet e Parlamentare të vitit 2021, Znj. Zhupa hyn sipas statutit ku gjithë grupi i deputetëve janë anëtar të Këshillit Kombëtar,
Ina Zhupa spikat në një opozitë të fortë më denoncime të bazuara ne fakte dhe dokumenta shtetëror për abuzimet e pushtetit, me daljet mediatike me intervista dhe debate publike dhe me organizimin e dalluar në strukturat e Partisë Demokratike të Shqipërisë.

==Publikime  ==
* 03 Gusht 2016 - [http://www.zeriamerikes.com/a/zgjedhjet-ne-diber/3447442.html Intervistë për Zërin e Amerikës VOA,Zgjedhjet bashkiake në Dibër]&lt;ref&gt;http://www.zeriamerikes.com/a/zgjedhjet-ne-diber/3447442.html/&lt;/ref&gt;
* 29 Prill 2015 - [http://www.zeriamerikes.com/a/ina-zhupa-kristaq-kume/2741762.html Intervistë për Zërin e Amerikës VOA , Zgjedhjet dhe procesi dekriminalizimit]&lt;ref&gt;http://www.zeriamerikes.com/a/ina-zhupa-kristaq-kume/2741762.html/&lt;/ref&gt;
* 10 Tetor 2016 - [http://balkanweb.com/site/basha-perballe-rames-portrete-te-paautorizuar/comment-page-1/ Basha përballë Ramës, portrete të pa autorizuar]&lt;ref&gt;http://balkanweb.com/site/basha-perballe-rames-portrete-te-paautorizuar/comment-page-1&lt;/ref&gt;
* 15 Shkurt 2017 - [http://balkanweb.com/site/make-albania-free/ Make Albania Free]&lt;ref&gt;http://balkanweb.com/site/make-albania-free/&lt;/ref&gt;
* 24 Prill 2017 - [http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-radicalizes-its-political-protests-04-21-2017 Albania Opposition Vow to Radicalize Protests]&lt;ref&gt;http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-radicalizes-its-political-protests-04-21-2017/&lt;/ref&gt;
* 24 Janar 2017 - [http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-parties-search-for-mps-in-the-internet-01-23-2017 Albanian Parties Hunt For MPs On Internet]&lt;ref&gt;http://www.balkaninsight.com/en/article/albanian-opposition-parties-search-for-mps-in-the-internet-01-23-2017/&lt;/ref&gt;
* 31 Maj 2016 -  [http://telegraf.al/opinion/dr-ina-k-zhupa-kriza-e-perfaqesimit-dhe-dekriminalizimi Kriza e përfaqësimit dhe dekriminalizimi]&lt;ref&gt;http://telegraf.al/opinion/dr-ina-k-zhupa-kriza-e-perfaqesimit-dhe-dekriminalizimi/&lt;/ref&gt;
* 01 Shkurt 2016 - [http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-diplomacia-pa-busull Diplomacia pa Busull]&lt;ref&gt;http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-diplomacia-pa-busull/&lt;/ref&gt;
* 07 Shtator 2015 - [http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-ne-shqiperi-ku-e-drejta-eshte-privilegj Në shqipëri ku e drejta është privilegj]&lt;ref&gt;http://telegraf.al/opinion/dr.-ina-k.-zhupa-ne-shqiperi-ku-e-drejta-eshte-privilegj/&lt;/ref&gt;
* 01 Shtator 2015 - [https://web.archive.org/web/20151025110650/http://telegraf.al/opinion/dr-ina-kzhupa-ekspozita-e-dekriminalizimit Ekspozita e dekriminalizimit]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://telegraf.al/opinion/dr-ina-kzhupa-ekspozita-e-dekriminalizimit/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=18 maj 2017|archive-date=25 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151025110650/http://telegraf.al/opinion/dr-ina-kzhupa-ekspozita-e-dekriminalizimit}}&lt;/ref&gt;
* 11 Gusht 2016 - [http://balkanweb.com/site/perplasja-e-dy-modeleve-rinore/ Përplasja e dy modeleve rinore]&lt;ref&gt;http://balkanweb.com/site/perplasja-e-dy-modeleve-rinore/&lt;/ref&gt;
* 09 Nëntor 2017 - [http://opinion.al/rama-kunder-be/ Rama kundër BE]&lt;ref&gt;http://opinion.al/rama-kunder-be/&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1987]]
[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]</text>
      <sha1>gil1ezexrzjbhrwrplc6pnt9pgy5gxx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kisha e Shën Mërisë (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217022</id>
    <revision>
      <id>3000970</id>
      <parentid>2951763</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4573" sha1="52nrr51vmf2nkpjcky2nq1zt1oywmgp" xml:space="preserve">{{Infobox vend historik
| emri                =Kisha e Shën Marisë (Voskopojë)
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = File:Voskopojë Marienkirche - Gebäude 1.jpg
| përshkrimi          = Kisha e Shën Marisë (Voskopojë)
| lloji               = Arkitekture
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.635517
| gjatësi             = 20.591486
| lokacioni           = [[Voskopoje]], [[Korçë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = PERIUDHA Post Bizantine
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 17.03.1948, 23.09.1971
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = KO062
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Kishë
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}
'''Kisha e Shën Marisë (Voskopojë)''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopoje]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], në qarkun e [[Qarku i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]]&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;586 e 4874&quot;'' më ''&quot;17.03.1948, 23.09.1971&quot;''.

Kisha e Shën Marisë është një monument i trashëgimisë kulturore në Voskopojë, Korçë. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekturë&quot;, i miratuar në mars të vitit 1948 dhe në shtator të vitit 1971. Tipologjia e saj është kishë, e ndërtuar në periudhën post bizantine.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kisha e Shën Marisë, Voskopojë|language=sq-AL|url=https://pine.al/activity/objekte-kulti/kisha-e-shen-marise-voskopoje|access-date=2025-02-13}}&lt;/ref&gt;

Kisha njihet ndryshe si &quot;Fjetja e Shën Marisë&quot;. Ajo është kisha më e madhe në Voskopojë, e cila ka shërbyer si katedrale e qytetit të dikurshëm. Është ndërtuar rreth vitit 1699, me një kombinim të përkryer të tipit bazilikal, me mbulesat e kurbëzuara, me harqe dhe kupola. Nga tërësia e ndërtimit të dikurshëm, naosi dhe kambaneria janë ende në këmbë. Në programin ikonografik vendin kryesor e zë Himni Akathist, që i dedikohet Shën Marisë dhë përbëhet nga 24 skena, aq sa strofa ka edhe himni.

==Histori dhe përshkrim==
Kisha mendohet të jetë filluar së ndërtuari në 1694 dhe përfunduar në 1699, kurse dekorimet janë të vitit 1712.&lt;ref name=&quot;Rousseva&quot;&gt;{{cite journal|last=Rousseva|first=Ralitsa|year=2003|title=Iconographic Characteristics of the Churches in Moschopolis and Vithkuqi (Albania)|journal=Makedonika|volume=35|issue=04|pages=163–191|url=http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_35/ekd_pemk_35_Russeva.pdf|format=PDF|accessdate=2010-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20161023052041/http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_35/ekd_pemk_35_Russeva.pdf|archive-date=23 tetor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Voskopoje St Mary2.JPG|thumb|left|Interior decorations of St. Mary's Church]]

== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

&lt;!--Kisha Shën maria ka gjatesi 24 m ,gjeresi 12.55 M dhe lartesi prej 9m.Pjesa e naosit,ndahet ne tre nefe kryesore,te cilat mbulohen me qemer.Hapesira e mesit eshte me e larte se hapesirat anesore .Pjesa lindore zgjerohet me nje hapesire gjysem rrethi per nga pjesa e jashtme.Mbulesa behet me cati dy ujese dhe te gjitha qemeret e brendshem nuk dallohen nga jashte.Kolonat jane prej guri dhe lidhen me harkada gjatesore,mbi te cilat ngrihen mure qe vecojne hapesirat e nefeve qendrore dhe hapesirat anesore.Kisha ne pjesen jugore ka hajat.Ne oborr ndodhet kambanarja.Oborri I kishes rrethohet me mure ne te gjithe perimetrin e tij.&lt;ref name=&quot;imk-map&quot;&gt;{{cito uebin|title=Map - IMK WebGIS|url=http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|website=imk.gov.al|publisher=IMK|accessdate=13 tetor 2016|ref=imk-map|language=sq}}&lt;/ref&gt;--&gt;

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në 1699]]


{{Shqipëria-hist-cung}}
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>52nrr51vmf2nkpjcky2nq1zt1oywmgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manastiri i Shën Podhromit (Voskopojë)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217042</id>
    <revision>
      <id>3000976</id>
      <parentid>2951780</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>+kat</comment>
      <origin>3000976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5452" sha1="t7h2ec1rv0aplctybbyhqxyxfiyu21e" xml:space="preserve">{{Infobox vend historik
| emri                =Manastiri i Shën Podhromit (Voskopojë)
| emri_amëtar         = 
| gjuha_amëtare       = 
| foto                = Voskopoje St John Baptist.JPG
| përshkrimi          = Manastiri i Shën Podhromit (Gjon Pagëzori), (Voskopojë)
| lloji               = Arkitekture
| locmapin            = Shqipëria
| gjerësi             = 40.645665
| gjatësi             = 20.603005
| lokacioni           = [[Voskopoje]], [[Korçë]], [[Shqipëri]]
| sipërfaqja          = 
| ndërtuar            = Periudha Post Bizantine, Viti 1632 (shekulli XVII)
| arkitekt            = 
| arkitektura         = 
| organi_drejtues     = DRKK Korçë
| përcaktimi1         = SHQIPËRI
| përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore
| përcaktimi1_data    = 17.03.1948, 23.09.1971
| përcaktimi1_kriteret = I
| përcaktimi1_numri   = KO080
| përcaktimi1_free1name = Tipologjia
| përcaktimi1_free1value =Bazilikë
| përcaktimi1_lloji   = Nën mbrojtje
}}
'''Manastiri i Shën Podhromit (Voskopojë)''' apo '''Manastiri i Shën Gjon Pagëzorit (Voskopojë)''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Voskopoje]], rrethi i [[Rrethi i Korçës|Korçës]], në qarkun e [[Qarku i Korçës|Korçës]], [[Shqipëri]]. Ky monument është i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;586 e 4874&quot;'' më ''&quot;17.03.1948 / 23.09.1971&quot;''.&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;&gt;{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=77|accessdate=26 janar 2016|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77|archivedate=28 nëntor 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Historia dhe përshkrimi==
Sipas mbishkrimit të dhuruesit, kisha brenda manastirit u ndërtua në 1632 dhe u pikturua në 1659.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Rousseva|first=Ralitsa|title=Iconographic Characteristics of the Churches in Moschopolis and Vithkuqi (Albania)|url=http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_35/ekd_pemk_35_Russeva.pdf|url-status=live|format=PDF|journal=Makedonika|volume=35|issue=4|pages=163–191|doi=10.12681/makedonika.8|archive-url=https://web.archive.org/web/20161023052041/http://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_35/ekd_pemk_35_Russeva.pdf|archive-date=23 tetor 2016|accessdate=2010-11-07}}&lt;/ref&gt; Sot manastiri është i deklaruar monument i trashëgimisë kulturore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kshk.gov.al/index.php?fq=brenda&amp;gj=gj2&amp;kid=19|title=Religious buildings with the &quot;Culture Monument&quot; status|publisher=Republic of Albania National Committee for Cult|accessdate=28 tetor 2010|archive-date=6 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706071224/http://kshk.gov.al/index.php?fq=brenda&amp;gj=gj2&amp;kid=19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Sot kisha është monument i trashëgimisë kulturore i llojit &quot;Arkitekture&quot;, i miratuar me numër ''&quot;586 e 4874&quot;'' më ''&quot;17.03.1948 / 23.09.1971&quot;''.&lt;ref name=&quot;#imk#&quot;/&gt; Manastiri është ndërtuar në vitin 1632. Pikturimi i tij ka përfunduar në vitin 1659, 27 vjet pas hedhjes së themeleve. Ai përmban pjesën e kishës dhe dy ambjente të tjera që kanë qenë objekte shoqëruese të manastirit. Ndërtesa është dykatëshe de ka formën e shkronjës L. Kisha ka përmasa 17m x 7.65 X 9m. Ruhen në gjendje të mirë, afresket janë punuar me përbërës hekuri dhe kalciumi. Kjo kishe ka afreskët të ruajtura mirë dhe ka elemente me dekoracion tulle të vecantë. Në kishën e këtij manastiri ruheshin përshkrime, dorëshkrime dhe botime të ndryshme. Këto materiale u dëmtuan gjatë luftërave si dhe zjarreve të mëvonshme.&lt;ref name=&quot;imk-map&quot;&gt;{{cito uebin|title=Map - IMK WebGIS|url=http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|website=imk.gov.al|publisher=IMK|accessdate=13 tetor 2016|ref=imk-map|language=sq|archive-date=16 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716194055/http://imk.gov.al/Pages/Default.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Mon of John Baptist, Moschopolis.JPG|thumb|left|Manastiri, në fillim te shekullit të 20-te]]

==Arkitektura e Kishës==
Kisha e shën Prodhimit ka artitekturë të stilit bizantin në formv kryqi, e përbërë nga narteksti i thjeshtë, katolikoni në trajtë qemerësh me ndriçim të pamjaftueshëm me kube në gjysmë rrethi. Ajo ka një organizim planimetrik vëllimor më të zhvilluar se kishat e tjera të kësaj kategorie. Kisha ka qenë e pajisur me dy kupola me tambur poligonal me nga tri dritare të ngushta në çdo dy faqe.

Muret e anëve veriore, perëndimore e jugore të narteksit janë rindërtuar sërish, kështu që prej nartekstit fillestar të ndërtesës së kishës qëndorn vetëm muri lindor.&lt;ref name=&quot;Manastiri&quot;&gt;&lt;cite book|title=Revista e monumenteve natyrore Nr.10|url=http://imk.gov.al/site/?page_id=1251|language=sq}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200108024245/http://imk.gov.al/site/?page_id=1251%7Clanguage%3Dshqip |date=8 janar 2020 }}&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
*[https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës]

{{Code4CultureAlbania}}

[[Kategoria:Monumente kulturore në Korçë]]
[[Kategoria:Manastire ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
[[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në 1632]]


{{Shqipëria-hist-cung}}
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>t7h2ec1rv0aplctybbyhqxyxfiyu21e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Habbab ibn el Eret</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220708</id>
    <revision>
      <id>3001109</id>
      <parentid>2846279</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="1bvfp7zi03fufizn5y23ctbdnf3rxs3" xml:space="preserve">'''Habbab ibn el-Eret et-Tamimi''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''خَبَّاب بن الأَرَتّ التميمي''') ishte një djalosh prej fisit të [[Benu Tamim]]. Ai ishte mesin e dhjetë personave të parë i cili u konvertua në Islam dhe ishte [[Sahabët|shok]] i [[Muhammedi]]t.

== Islami ==
Shumë shpejtë Muhammedi e shfaqi haptazi [[Islami]]n, duke thënë se askush nuk adhurohet përveç [[Allahu]]t. Ai thirri për t'i jepur fund padrejtësisë dhe shtypjes dhe kritikoi ashpër praktikat e të pasurve në akumulimin e pasurisë në kurriz të të varfërve dhe të të dëbuarve. 

Habbabi shkoi për ta ndëgjuar Muhammedit dhe pa hezitim zgjati dorën drejt Muhammedit dhe dëshmoi &quot;S'ka zot tjetër përveç Allahu dhe Muhammedi është rob dhe i dërguar i tij.&quot;

Habbabi nuk e fsheu pranimin e tij e tij të islamit dhe kur ky lajm arriti Umm Anmaarit, ajo u nervozua. Ajo shkoi te vëllai i saj Siba'a ibn Abd-el-Uzze i cili mblodhi fisin e tij dhe shkuan te Habbabi. Siba'a shkoi te ai dhe i tha:

:''&quot;Ne ndëgjuam diçka që nuk po e besojmë.&quot;''
:''&quot;Çka keni ndëgjuar?'' pyeti Habbabi
:''&quot;Ne ndëgjuam se ti u largove nga feja jote dhe tani ti e ndjek atë njeriun prej [[Benu Hashim]].&quot;''
:''&quot;Unë nuk jam larguar nga feja ime,&quot;'' u përgjigj Habbabi. ''&quot;Unë vetëm e besoj që Zoti është një dhe Muhammedit është rob dhe i dërguar i tij.&quot;''

:''Kur e ndëgjuan këtë, Sib'a së bashku me njerëzit e tij e rrahën Habbabin me grushta dhe me shufër të hekurit deri sa u bë i pavetëdijshëm dhe ra përtoke i gjakosur prej lëndimeve që morri.''

Një ditë Habbabi ishte në punëtorinë e tij, Umm Anmaari pa Muhamedin i cili po fliste me Habbabin. Ajo fluturoi në një zemërim të verbër dhe çdo ditë pas kësaj, për disa ditë, ajo shkoi në punëtorinë e Habbabit dhe e ndëshkoi duke vendosur një hekur të kuq të nxehtë nga furra në kokën e tij. Agonia ishte e padurueshme dhe shpesh i binte të fikët.

== Beteja e Bedrit ==
Habbabi luftoi së bashku me Muhammedin në [[Beteja e Bedrit|Betejën e Bedrit]]. Ai luftoi në [[Beteja e Uhudit|Betejën e Uhudit]] ku ai kishte kënaqësi për ta parë fundin e Sib'a Abd-el-Uzzes në duartë e [[Hamza ibn Abdylmutalib|Hamza ibn Abdylmutalibit]].

== Vdekja ==
Habbabi vdiq në Kufe vitin 37 pas [[hixhreti]]t në moshën 73 vjet. Pas varrimit [[Aliu]] qëndroi pranë varrit të tij dhe tha:

:''Allahu e mëshiroftë Habbabin. Ai e pranoi Islamin me zemër të hapur. Ai bëri hixhret me dëshirë. Ai jetoi si luftëtar në rrugë të Zotit dhe Zoti nuk e ndalon shpërblimin e atij që punon vepra të mira.''

{{Sahab}}

[[Kategoria:Sahabë]]</text>
      <sha1>1bvfp7zi03fufizn5y23ctbdnf3rxs3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ciao</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225455</id>
    <revision>
      <id>3000959</id>
      <parentid>2015001</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36515-15</username>
        <id>189554</id>
      </contributor>
      <origin>3000959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="orp4imiew434bqvppuo81zjyd156z1b" xml:space="preserve">&quot;Ciao&quot; është një përshendetje italisht që është futur në gjuhën italiane, dhe disa të tjera vetëm në shekullin e 20-të. Vjen nga gjuha venete në të cilën ishte  ''s'ciao'' ({{IPA|[ˈst͡ʃao]}}). Origjina është nga latinishtja vulgare ''sclavus'', dhe është e perkthyeshme si &quot;jam skllavi yt&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Come è nata la parola ciao? |url=https://www.focus.it/cultura/curiosita/come-e-nata-la-parola-ciao-1 |access-date=2026-06-23 |website=Focus.it}} &lt;/ref&gt; 

==Referime==
{{reflist}}

[[Kategoria:Shprehje]]</text>
      <sha1>orp4imiew434bqvppuo81zjyd156z1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001074</id>
      <parentid>3000959</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3001074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="i3sdmrkbk7swxzwh7yjdn62agdywldb" xml:space="preserve">'''Ciao''' është një [[Përshëndetja|përshëndetje]] joformale në gjuhën [[Gjuha italiane|italiane]] që përdoret si për &quot;përshëndetje&quot; ashtu edhe për &quot;mirupafshim&quot;.

Me origjinë nga gjuha veneciane, ajo ka hyrë në fjalorin e anglishtes dhe të shumë gjuhëve të tjera në mbarë botën. Kuptimi i saj i dyfishtë &quot;përshëndetje&quot; dhe &quot;mirupafshim&quot; e bën atë të ngjashme me salām në arabisht, annyeong në koreanisht, aloha në havaisht, dorud (bedrud) në persisht dhe chào në vietnamisht (e fundit është një fjalë e rreme e lidhur; të dy fjalët nuk janë të lidhura gjuhësisht pavarësisht se tingëllojnë të ngjashme me njëra-tjetrën).

==Referime==
{{reflist}}

[[Kategoria:Shprehje]]</text>
      <sha1>i3sdmrkbk7swxzwh7yjdn62agdywldb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001075</id>
      <parentid>3001074</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <origin>3001075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="c5lbszmo4y8sc2ozn5c8xpx6lr1xmx5" xml:space="preserve">'''Ciao''' është një [[Përshëndetja|përshëndetje]] joformale në gjuhën [[Gjuha italiane|italiane]] që përdoret si për &quot;përshëndetje&quot; ashtu edhe për &quot;mirupafshim&quot;.

Me origjinë nga gjuha veneciane, ajo ka hyrë në fjalorin e anglishtes dhe të shumë gjuhëve të tjera në mbarë botën. Kuptimi i saj i dyfishtë &quot;përshëndetje&quot; dhe &quot;mirupafshim&quot; e bën atë të ngjashme me salām në arabisht, annyeong në koreanisht, aloha në havaisht, dorud (bedrud) në persisht dhe chào në vietnamisht (e fundit është një fjalë e rreme e lidhur; të dy fjalët nuk janë të lidhura gjuhësisht pavarësisht se tingëllojnë të ngjashme me njëra-tjetrën).

== Përhapja ==

Përshëndetja veneciane ciao u përvetësua nga populli i Italisë Veriore gjatë fundit të shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të. Më vonë u bë e zakonshme edhe në vende të tjera të Italisë me shkrimin ciao. Që atëherë është përhapur në shumë vende të Evropës, së bashku me elementë të tjerë të kulturës italiane. Në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të, përshëndetja (e shkruar chau dhe që do të thotë vetëm 'mirupafshim') u përhap në Amerikë - veçanërisht në Kolumbi, Kosta Rikë, Uruguai, Paraguai, Bolivi, Peru, Ekuador, Kili, Brazil (si tchau), Venezuelë, Panama dhe Argjentinë - kryesisht nëpërmjet emigrantëve italianë.  Në Kubën e sotme, ciao si një mbyllje me shkronja ka zëvendësuar kryesisht adiós-in më tradicional, me implikimet e tij fetare, për shumë të rinj. Ciao ka depërtuar gjithashtu në kulturën australiane, duke u bërë një përshëndetje popullore midis pasardhësve të emigrantëve italianë. Është gjithashtu e zakonshme në disa variante të anglishtes së Afrikës së Jugut. Ciao është përdorur gjithashtu në disa pjesë të Rumanisë si një mënyrë për të thënë 'lamtumirë'. Vendet që flasin serbo-kroatisht përdorin ciao (ćao, cirilik serbo-kroatisht: ћао) si përshëndetje dhe si një ndërthurje lamtumire.

Romani i Ernest Hemingway-t &quot;Lamtumirë Armëve&quot; (1929), i cili zhvillohet në Italinë verilindore gjatë Luftës së Parë Botërore, njihet si shkaku i sjelljes së fjalës në gjuhën angleze.

== Burime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje italiane]]</text>
      <sha1>c5lbszmo4y8sc2ozn5c8xpx6lr1xmx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001076</id>
      <parentid>3001075</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3001076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2347" sha1="emjkwdtwxncunzma4knx1o55mkqp6o0" xml:space="preserve">{{italic title}}
'''Ciao''' është një [[Përshëndetja|përshëndetje]] joformale në gjuhën [[Gjuha italiane|italiane]] që përdoret si për &quot;përshëndetje&quot; ashtu edhe për &quot;mirupafshim&quot;.

Me origjinë nga gjuha veneciane, ajo ka hyrë në fjalorin e anglishtes dhe të shumë gjuhëve të tjera në mbarë botën. Kuptimi i saj i dyfishtë &quot;përshëndetje&quot; dhe &quot;mirupafshim&quot; e bën atë të ngjashme me salām në arabisht, annyeong në koreanisht, aloha në havaisht, dorud (bedrud) në persisht dhe chào në vietnamisht (e fundit është një fjalë e rreme e lidhur; të dy fjalët nuk janë të lidhura gjuhësisht pavarësisht se tingëllojnë të ngjashme me njëra-tjetrën).

== Përhapja ==

Përshëndetja veneciane ciao u përvetësua nga populli i Italisë Veriore gjatë fundit të shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të. Më vonë u bë e zakonshme edhe në vende të tjera të Italisë me shkrimin ciao. Që atëherë është përhapur në shumë vende të Evropës, së bashku me elementë të tjerë të kulturës italiane. Në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të, përshëndetja (e shkruar chau dhe që do të thotë vetëm 'mirupafshim') u përhap në Amerikë - veçanërisht në Kolumbi, Kosta Rikë, Uruguai, Paraguai, Bolivi, Peru, Ekuador, Kili, Brazil (si tchau), Venezuelë, Panama dhe Argjentinë - kryesisht nëpërmjet emigrantëve italianë.  Në Kubën e sotme, ciao si një mbyllje me shkronja ka zëvendësuar kryesisht adiós-in më tradicional, me implikimet e tij fetare, për shumë të rinj. Ciao ka depërtuar gjithashtu në kulturën australiane, duke u bërë një përshëndetje popullore midis pasardhësve të emigrantëve italianë. Është gjithashtu e zakonshme në disa variante të anglishtes së Afrikës së Jugut. Ciao është përdorur gjithashtu në disa pjesë të Rumanisë si një mënyrë për të thënë 'lamtumirë'. Vendet që flasin serbo-kroatisht përdorin ciao (ćao, cirilik serbo-kroatisht: ћао) si përshëndetje dhe si një ndërthurje lamtumire.

Romani i Ernest Hemingway-t &quot;Lamtumirë Armëve&quot; (1929), i cili zhvillohet në Italinë verilindore gjatë Luftës së Parë Botërore, njihet si shkaku i sjelljes së fjalës në gjuhën angleze.

== Burime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje italiane]]</text>
      <sha1>emjkwdtwxncunzma4knx1o55mkqp6o0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001077</id>
      <parentid>3001076</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3001077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2351" sha1="3slvv3i92rdmdokrcakgsoomnim49ir" xml:space="preserve">{{italic title}}
'''''Ciao''''' është një [[Përshëndetja|përshëndetje]] joformale në gjuhën [[Gjuha italiane|italiane]] që përdoret si për &quot;përshëndetje&quot; ashtu edhe për &quot;mirupafshim&quot;.

Me origjinë nga gjuha veneciane, ajo ka hyrë në fjalorin e anglishtes dhe të shumë gjuhëve të tjera në mbarë botën. Kuptimi i saj i dyfishtë &quot;përshëndetje&quot; dhe &quot;mirupafshim&quot; e bën atë të ngjashme me salām në arabisht, annyeong në koreanisht, aloha në havaisht, dorud (bedrud) në persisht dhe chào në vietnamisht (e fundit është një fjalë e rreme e lidhur; të dy fjalët nuk janë të lidhura gjuhësisht pavarësisht se tingëllojnë të ngjashme me njëra-tjetrën).

== Përhapja ==

Përshëndetja veneciane ciao u përvetësua nga populli i Italisë Veriore gjatë fundit të shekullit të 19-të dhe fillimit të shekullit të 20-të. Më vonë u bë e zakonshme edhe në vende të tjera të Italisë me shkrimin ciao. Që atëherë është përhapur në shumë vende të Evropës, së bashku me elementë të tjerë të kulturës italiane. Në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të, përshëndetja (e shkruar chau dhe që do të thotë vetëm 'mirupafshim') u përhap në Amerikë - veçanërisht në Kolumbi, Kosta Rikë, Uruguai, Paraguai, Bolivi, Peru, Ekuador, Kili, Brazil (si tchau), Venezuelë, Panama dhe Argjentinë - kryesisht nëpërmjet emigrantëve italianë.  Në Kubën e sotme, ciao si një mbyllje me shkronja ka zëvendësuar kryesisht adiós-in më tradicional, me implikimet e tij fetare, për shumë të rinj. Ciao ka depërtuar gjithashtu në kulturën australiane, duke u bërë një përshëndetje popullore midis pasardhësve të emigrantëve italianë. Është gjithashtu e zakonshme në disa variante të anglishtes së Afrikës së Jugut. Ciao është përdorur gjithashtu në disa pjesë të Rumanisë si një mënyrë për të thënë 'lamtumirë'. Vendet që flasin serbo-kroatisht përdorin ciao (ćao, cirilik serbo-kroatisht: ћао) si përshëndetje dhe si një ndërthurje lamtumire.

Romani i Ernest Hemingway-t &quot;Lamtumirë Armëve&quot; (1929), i cili zhvillohet në Italinë verilindore gjatë Luftës së Parë Botërore, njihet si shkaku i sjelljes së fjalës në gjuhën angleze.

== Burime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje italiane]]</text>
      <sha1>3slvv3i92rdmdokrcakgsoomnim49ir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krerët e Malësis kundra invasionit Malazez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227023</id>
    <revision>
      <id>3001145</id>
      <parentid>2489158</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:48:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2157" sha1="87a5x37cg255uugb0k8tp96vjnvdupg" xml:space="preserve">'''Kryetarët e Malësisë kundër Invasionit Malazez''' janë titulli i dokumentit të gjetur në Arkivat Kombëtare në Londër nga viti 1912, ku krerët e Malësisë Malësi nënshkruan një memorandum për fuqitë evropiane që kërkonin ndihmë për të ndalur pushtimin malazez të Shqipërisë dhe Malësisë. Përmbajtja vijon:

''&quot;Pesë regjionet e Malësisë së Shkodrës: Hoti, Gruda, Kastrati, Shkrel dhe Kelmendi, të cilët janë të bashkuar me gjak, gjuhë, tokë, dogana dhe kanun, pesë fiset e Malit të Zi, Mirditës, Dukagjinit, Pukës dhe Kthelllës të cilët janë të besimit katolik dhe islamik, si dhe aspekti ekonomik, janë të lidhur me Vilajetin e Shkodrës, që përhapet në Kavajë, ku një pushtim malazez do të ishte një katastrofë për Malësinë. liria dhe progresi i shtetit shqiptar kundër sundimit turk.Ne kemi luftuar me malazezët kundër Turqisë, por kur panë synimet e malazezëve malazezë, ne i braktisëm. Malazezët, si sllavët e Ballkanit, gjatë gjithë kohës, gjatë me shekuj me radhë kanë kryer shumë mizori ndaj shqiptarëve në të dy katolikët dhe muslimanët ku kishat tona janë djegur, priftërinjtë tanë kanë vrarë, fëmijët tanë janë masakruar dhe kanë vjedhur të gjithë pasurinë e Shkodrës. armiqësia shekullore e sllavëve ballkanikë kundër shqiptarëve është në kulmin e saj. Jemi duke marrë leje që t'ju dërgojmë lutjen tonë Fuqive të Mëdha të Evropës, të cilat e kanë bërë të detyruar të kujdeset për lirinë dhe zhvillimin e Shqipërisë. Malësia është pra një pjesë e pandashme e trupit të Shqipërisë dhe çdo përpjekje për ta shkëputur atë nga trungu i Shqipërisë do të derdhë gjakun si në kohët e mëparshme &quot;''.&lt;ref&gt;{{cito uebin|title=Dokument nga National Archives: Krerët e Malësisë kundër pushtimit nga Mali i Zi, 1912 {{!}} Njekomb.com|url=http://www.njekomb.com/?p=16303|website=www.njekomb.com|access-date=6 nëntor 2017|archive-date=21 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921195136/http://www.njekomb.com/?p=16303|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Referim ==

[[Kategoria:Dokumente historike]]</text>
      <sha1>87a5x37cg255uugb0k8tp96vjnvdupg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FC Struga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230075</id>
    <revision>
      <id>3000935</id>
      <parentid>2902861</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <origin>3000935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7926" sha1="kvsfalwf4vvp1injxgo06davhe5lm1q" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname          = FC Struga
| image             = 
| fullname          = Klubi i Futbollit Struga
| nickname          = 
| vendndodhja       = [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded           = 2015
| owner             = ?
| manager             = [[Bledi Shkëmbi]]
| ngjyrat_e_klubit  = ?
| adresa          = 
| website         = https://fcstruga.com/
| ground          = [[Plazhi i qytetit (Stadium)|Stadiumi Plazhi i qytetit]]
| capacity        = 500 vënde
| drejtori        = 
| shefi           = 
| league          = [[Liga e parë e futbollit maqedonas]]
| season          = 2025-26
| position        = Vendi 3.
| sukseset        = 

 |pattern_la1 = _macrontureis21rw
 |pattern_b1  = _macrontureis21rw
 |pattern_ra1 = _macrontureis21rw
 |pattern_sh1 = _macrontempel1rw
 |pattern_so1 = 
 |leftarm1    = FF0000
 |body1       = FF0000
 |rightarm1   = FF0000
 |shorts1     = FF0000
 |socks1      = FF0000

 |pattern_la2 = _macrontureis21wb
 |pattern_b2  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra2 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh2 = _macrontempel1wb
 |pattern_so2 = 
 |leftarm2    = FFFFFF
 |body2       = FFFFFF
 |rightarm2   = FFFFFF
 |shorts2     = FFFFFF
 |socks2      = 000000

 |pattern_la3 = _macrontureis21wb
 |pattern_b3  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra3 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh3 = _macrontempel1wb
 |pattern_so3 = 
 |leftarm3    = FFFFFF
 |body3       = FFFFFF
 |rightarm3   = FFFFFF
 |shorts3     = DD0000
 |socks3      = FFFFFF
}}
'''FC Struga Trim-Lum''' është një klubi i [[Futbolli|futbollit]] nga [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]. 

Momentalisht luajnë në [[Liga e parë e futbollit maqedonas|Liga e parë]] të Maqedonisë.

== Historiku ==
Klubi u themelua në vitin 2015.

== Sukseset ==
'''Prva liga (D1):'''
: [[File:Star_full.svg|17px]] '''Vendi i 1-t (2)''': 2022/23, 2023/24
: [[File:Silver medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 2-t (0)''': 
: [[File:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 3-t (1)''': 2020/21
; '''[[Kupa e futbollit e Maqedonia e Veriut|Kupa e Maqedonia]]:
: [[File:Cup Winner.png]] Fitues '''0 Herë''': 
: [[File:Cup Finalist.png]] Finaliste '''0 Herë''':

== Sezoni (2016 – ...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2016/17'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3 liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| 
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2017/18'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2018.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2018/19'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2019.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2019/20'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''10.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2020.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2020/21'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2021.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021/22'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2022.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022/23'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2023.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023/24'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2024.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024/25'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2025.html&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
===Skuadra aktuale===
{{updated|14 janar 2026}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=ITA|pos=GK|name=Marco Angeletti}}
{{Fs player|no=5|nat=MKD|pos=DF|name=Bojan Ilievski}}
{{Fs player|no=6|nat=ALB|pos=DF|name=[[Gledi Mici]]}}
{{Fs player|no=7|nat=MKD|pos=FW|name=Arbi Vosha}}
{{Fs player|no=9|nat=SRB|pos=FW|name=Gjorgje Ivkoviq}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Besmir Bojku}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=MF|name=[[Bunjamin Shabani]]|other=[[Captain (association football)|kapiten]]}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=FW|name=Marjan Radeski}}
{{fs player|no=15|nat=ALB|pos=FW|name=Altin Aliji}}
{{Fs player|no=16|nat=SUI|pos=DF|name=Edvin Osmani}}
{{Fs player|no=17|pos=DF|nat=SEN|name=Pape Fall}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=MF|name=Ard Kasami}}
{{fs mid}}
{{fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Erand Ziba}}
{{Fs player|no=27|nat=MKD|pos=FW|name=Memetriza Hamza}}
{{Fs player|no=29|nat=MKD|pos=FW|name=Hristijan Maleski}}
{{Fs player|no=30|nat=GAM|pos=DF|name=Maudo Jarjué}}
{{Fs player|no=33|nat=BFA|pos=FW|name=Bassirou Compaoré}}
{{Fs player|no=45|nat=MKD|pos=MF|name=Stefan Jevtoski}}
{{fs player|no=77|nat=MKD|pos=MF|name=Valentin Kochoski}}
{{Fs player|no=88|nat=GRE|pos=DF|name=Kyriakos Mazoulouxis}}
{{Fs player|no=94|nat=FRA|pos=DF|name=Lassana Diako}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=GK|name=Vasko Vasilev}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=MF|name=Adrian Zendeli}}
{{Fs end}}

===Lojtarët e të rinjve===
{{Fs start}}
{{fs player|no=2|nat=MKD|pos=DF|name=Alban Rochi}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Olti Murati}}
{{fs mid}}
{{Fs player|no=13|nat=MKD|pos=FW|name=Florian Rochi}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=FW|name=Tarik Demishoski}}
{{Fs end}}

===Në huazim===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=[[Kire Ristevski]]|other={{small|at [[KF Pelister|Pelister]] deri  30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Ferat Sela|other={{small|at [[FK Skopje|Skopje]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Hadis Tairi|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=MF|name=Jusuf Kaba|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=FW|name=Vebi Islami|other={{small|at [[FK Kozhuf|Kozhuf]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://fcstruga.com/ fcstruga.com]
* [https://www.facebook.com/Fcstruga/ Facebook: FC Struga]
* [https://int.soccerway.com/teams/macedonia-fyr/struga/39564/ SOCCERWAY]
* [https://www.sofascore.com/team/football/fc-struga-trim-lum/259121 SOFASCORE]
* [https://www.flashscore.com/team/struga/xbdnzGk4/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/struga-trim-amp-lum/startseite/verein/64534 Transfermart]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fc-struga-trim-lum/32666/ Globalsportsarchive]

[[Kategoria:FC Struga]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut|Struga]]
[[Kategoria:Sporti në Strugë]]</text>
      <sha1>kvsfalwf4vvp1injxgo06davhe5lm1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000936</id>
      <parentid>3000935</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sezoni (2016 – ...) */</comment>
      <origin>3000936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8227" sha1="t1g07jcu759t1loswmb8qmux3rlz7hj" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname          = FC Struga
| image             = 
| fullname          = Klubi i Futbollit Struga
| nickname          = 
| vendndodhja       = [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded           = 2015
| owner             = ?
| manager             = [[Bledi Shkëmbi]]
| ngjyrat_e_klubit  = ?
| adresa          = 
| website         = https://fcstruga.com/
| ground          = [[Plazhi i qytetit (Stadium)|Stadiumi Plazhi i qytetit]]
| capacity        = 500 vënde
| drejtori        = 
| shefi           = 
| league          = [[Liga e parë e futbollit maqedonas]]
| season          = 2025-26
| position        = Vendi 3.
| sukseset        = 

 |pattern_la1 = _macrontureis21rw
 |pattern_b1  = _macrontureis21rw
 |pattern_ra1 = _macrontureis21rw
 |pattern_sh1 = _macrontempel1rw
 |pattern_so1 = 
 |leftarm1    = FF0000
 |body1       = FF0000
 |rightarm1   = FF0000
 |shorts1     = FF0000
 |socks1      = FF0000

 |pattern_la2 = _macrontureis21wb
 |pattern_b2  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra2 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh2 = _macrontempel1wb
 |pattern_so2 = 
 |leftarm2    = FFFFFF
 |body2       = FFFFFF
 |rightarm2   = FFFFFF
 |shorts2     = FFFFFF
 |socks2      = 000000

 |pattern_la3 = _macrontureis21wb
 |pattern_b3  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra3 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh3 = _macrontempel1wb
 |pattern_so3 = 
 |leftarm3    = FFFFFF
 |body3       = FFFFFF
 |rightarm3   = FFFFFF
 |shorts3     = DD0000
 |socks3      = FFFFFF
}}
'''FC Struga Trim-Lum''' është një klubi i [[Futbolli|futbollit]] nga [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]. 

Momentalisht luajnë në [[Liga e parë e futbollit maqedonas|Liga e parë]] të Maqedonisë.

== Historiku ==
Klubi u themelua në vitin 2015.

== Sukseset ==
'''Prva liga (D1):'''
: [[File:Star_full.svg|17px]] '''Vendi i 1-t (2)''': 2022/23, 2023/24
: [[File:Silver medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 2-t (0)''': 
: [[File:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 3-t (1)''': 2020/21
; '''[[Kupa e futbollit e Maqedonia e Veriut|Kupa e Maqedonia]]:
: [[File:Cup Winner.png]] Fitues '''0 Herë''': 
: [[File:Cup Finalist.png]] Finaliste '''0 Herë''':

== Sezoni (2016 – ...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2016/17'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3 liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| 
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2017/18'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2018.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2018/19'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2019.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2019/20'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''10.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2020.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2020/21'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2021.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021/22'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2022.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022/23'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2023.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023/24'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2024.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024/25'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2025.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025/26'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2026.html&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
===Skuadra aktuale===
{{updated|14 janar 2026}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=ITA|pos=GK|name=Marco Angeletti}}
{{Fs player|no=5|nat=MKD|pos=DF|name=Bojan Ilievski}}
{{Fs player|no=6|nat=ALB|pos=DF|name=[[Gledi Mici]]}}
{{Fs player|no=7|nat=MKD|pos=FW|name=Arbi Vosha}}
{{Fs player|no=9|nat=SRB|pos=FW|name=Gjorgje Ivkoviq}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Besmir Bojku}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=MF|name=[[Bunjamin Shabani]]|other=[[Captain (association football)|kapiten]]}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=FW|name=Marjan Radeski}}
{{fs player|no=15|nat=ALB|pos=FW|name=Altin Aliji}}
{{Fs player|no=16|nat=SUI|pos=DF|name=Edvin Osmani}}
{{Fs player|no=17|pos=DF|nat=SEN|name=Pape Fall}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=MF|name=Ard Kasami}}
{{fs mid}}
{{fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Erand Ziba}}
{{Fs player|no=27|nat=MKD|pos=FW|name=Memetriza Hamza}}
{{Fs player|no=29|nat=MKD|pos=FW|name=Hristijan Maleski}}
{{Fs player|no=30|nat=GAM|pos=DF|name=Maudo Jarjué}}
{{Fs player|no=33|nat=BFA|pos=FW|name=Bassirou Compaoré}}
{{Fs player|no=45|nat=MKD|pos=MF|name=Stefan Jevtoski}}
{{fs player|no=77|nat=MKD|pos=MF|name=Valentin Kochoski}}
{{Fs player|no=88|nat=GRE|pos=DF|name=Kyriakos Mazoulouxis}}
{{Fs player|no=94|nat=FRA|pos=DF|name=Lassana Diako}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=GK|name=Vasko Vasilev}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=MF|name=Adrian Zendeli}}
{{Fs end}}

===Lojtarët e të rinjve===
{{Fs start}}
{{fs player|no=2|nat=MKD|pos=DF|name=Alban Rochi}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Olti Murati}}
{{fs mid}}
{{Fs player|no=13|nat=MKD|pos=FW|name=Florian Rochi}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=FW|name=Tarik Demishoski}}
{{Fs end}}

===Në huazim===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=[[Kire Ristevski]]|other={{small|at [[KF Pelister|Pelister]] deri  30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Ferat Sela|other={{small|at [[FK Skopje|Skopje]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Hadis Tairi|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=MF|name=Jusuf Kaba|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=FW|name=Vebi Islami|other={{small|at [[FK Kozhuf|Kozhuf]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://fcstruga.com/ fcstruga.com]
* [https://www.facebook.com/Fcstruga/ Facebook: FC Struga]
* [https://int.soccerway.com/teams/macedonia-fyr/struga/39564/ SOCCERWAY]
* [https://www.sofascore.com/team/football/fc-struga-trim-lum/259121 SOFASCORE]
* [https://www.flashscore.com/team/struga/xbdnzGk4/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/struga-trim-amp-lum/startseite/verein/64534 Transfermart]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fc-struga-trim-lum/32666/ Globalsportsarchive]

[[Kategoria:FC Struga]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut|Struga]]
[[Kategoria:Sporti në Strugë]]</text>
      <sha1>t1g07jcu759t1loswmb8qmux3rlz7hj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000937</id>
      <parentid>3000936</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lidhje të jashtme */</comment>
      <origin>3000937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8147" sha1="fui8xttkku6myifqkeldwbxtvm6y2up" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname          = FC Struga
| image             = 
| fullname          = Klubi i Futbollit Struga
| nickname          = 
| vendndodhja       = [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded           = 2015
| owner             = ?
| manager             = [[Bledi Shkëmbi]]
| ngjyrat_e_klubit  = ?
| adresa          = 
| website         = https://fcstruga.com/
| ground          = [[Plazhi i qytetit (Stadium)|Stadiumi Plazhi i qytetit]]
| capacity        = 500 vënde
| drejtori        = 
| shefi           = 
| league          = [[Liga e parë e futbollit maqedonas]]
| season          = 2025-26
| position        = Vendi 3.
| sukseset        = 

 |pattern_la1 = _macrontureis21rw
 |pattern_b1  = _macrontureis21rw
 |pattern_ra1 = _macrontureis21rw
 |pattern_sh1 = _macrontempel1rw
 |pattern_so1 = 
 |leftarm1    = FF0000
 |body1       = FF0000
 |rightarm1   = FF0000
 |shorts1     = FF0000
 |socks1      = FF0000

 |pattern_la2 = _macrontureis21wb
 |pattern_b2  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra2 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh2 = _macrontempel1wb
 |pattern_so2 = 
 |leftarm2    = FFFFFF
 |body2       = FFFFFF
 |rightarm2   = FFFFFF
 |shorts2     = FFFFFF
 |socks2      = 000000

 |pattern_la3 = _macrontureis21wb
 |pattern_b3  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra3 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh3 = _macrontempel1wb
 |pattern_so3 = 
 |leftarm3    = FFFFFF
 |body3       = FFFFFF
 |rightarm3   = FFFFFF
 |shorts3     = DD0000
 |socks3      = FFFFFF
}}
'''FC Struga Trim-Lum''' është një klubi i [[Futbolli|futbollit]] nga [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]. 

Momentalisht luajnë në [[Liga e parë e futbollit maqedonas|Liga e parë]] të Maqedonisë.

== Historiku ==
Klubi u themelua në vitin 2015.

== Sukseset ==
'''Prva liga (D1):'''
: [[File:Star_full.svg|17px]] '''Vendi i 1-t (2)''': 2022/23, 2023/24
: [[File:Silver medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 2-t (0)''': 
: [[File:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 3-t (1)''': 2020/21
; '''[[Kupa e futbollit e Maqedonia e Veriut|Kupa e Maqedonia]]:
: [[File:Cup Winner.png]] Fitues '''0 Herë''': 
: [[File:Cup Finalist.png]] Finaliste '''0 Herë''':

== Sezoni (2016 – ...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2016/17'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3 liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| 
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2017/18'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2018.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2018/19'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2019.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2019/20'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''10.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2020.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2020/21'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2021.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021/22'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2022.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022/23'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2023.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023/24'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2024.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024/25'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2025.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025/26'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2026.html&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
===Skuadra aktuale===
{{updated|14 janar 2026}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=ITA|pos=GK|name=Marco Angeletti}}
{{Fs player|no=5|nat=MKD|pos=DF|name=Bojan Ilievski}}
{{Fs player|no=6|nat=ALB|pos=DF|name=[[Gledi Mici]]}}
{{Fs player|no=7|nat=MKD|pos=FW|name=Arbi Vosha}}
{{Fs player|no=9|nat=SRB|pos=FW|name=Gjorgje Ivkoviq}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Besmir Bojku}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=MF|name=[[Bunjamin Shabani]]|other=[[Captain (association football)|kapiten]]}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=FW|name=Marjan Radeski}}
{{fs player|no=15|nat=ALB|pos=FW|name=Altin Aliji}}
{{Fs player|no=16|nat=SUI|pos=DF|name=Edvin Osmani}}
{{Fs player|no=17|pos=DF|nat=SEN|name=Pape Fall}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=MF|name=Ard Kasami}}
{{fs mid}}
{{fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Erand Ziba}}
{{Fs player|no=27|nat=MKD|pos=FW|name=Memetriza Hamza}}
{{Fs player|no=29|nat=MKD|pos=FW|name=Hristijan Maleski}}
{{Fs player|no=30|nat=GAM|pos=DF|name=Maudo Jarjué}}
{{Fs player|no=33|nat=BFA|pos=FW|name=Bassirou Compaoré}}
{{Fs player|no=45|nat=MKD|pos=MF|name=Stefan Jevtoski}}
{{fs player|no=77|nat=MKD|pos=MF|name=Valentin Kochoski}}
{{Fs player|no=88|nat=GRE|pos=DF|name=Kyriakos Mazoulouxis}}
{{Fs player|no=94|nat=FRA|pos=DF|name=Lassana Diako}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=GK|name=Vasko Vasilev}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=MF|name=Adrian Zendeli}}
{{Fs end}}

===Lojtarët e të rinjve===
{{Fs start}}
{{fs player|no=2|nat=MKD|pos=DF|name=Alban Rochi}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Olti Murati}}
{{fs mid}}
{{Fs player|no=13|nat=MKD|pos=FW|name=Florian Rochi}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=FW|name=Tarik Demishoski}}
{{Fs end}}

===Në huazim===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=[[Kire Ristevski]]|other={{small|at [[KF Pelister|Pelister]] deri  30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Ferat Sela|other={{small|at [[FK Skopje|Skopje]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Hadis Tairi|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=MF|name=Jusuf Kaba|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=FW|name=Vebi Islami|other={{small|at [[FK Kozhuf|Kozhuf]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://fcstruga.com/ fcstruga.com]
* [https://www.facebook.com/Fcstruga/ Facebook: FC Struga]
* [https://int.soccerway.com/teams/macedonia-fyr/struga/39564/ SOCCERWAY]
* [https://www.flashscore.com/team/struga/xbdnzGk4/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/struga-trim-amp-lum/startseite/verein/64534 Transfermart]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fc-struga-trim-lum/32666/ Globalsportsarchive]

[[Kategoria:FC Struga]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut|Struga]]
[[Kategoria:Sporti në Strugë]]</text>
      <sha1>fui8xttkku6myifqkeldwbxtvm6y2up</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000938</id>
      <parentid>3000937</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>95633</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lidhje të jashtme */</comment>
      <origin>3000938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8135" sha1="4qvpsz5yny3o8bq5wbog3wd8h5i756b" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname          = FC Struga
| image             = 
| fullname          = Klubi i Futbollit Struga
| nickname          = 
| vendndodhja       = [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]
| founded           = 2015
| owner             = ?
| manager             = [[Bledi Shkëmbi]]
| ngjyrat_e_klubit  = ?
| adresa          = 
| website         = https://fcstruga.com/
| ground          = [[Plazhi i qytetit (Stadium)|Stadiumi Plazhi i qytetit]]
| capacity        = 500 vënde
| drejtori        = 
| shefi           = 
| league          = [[Liga e parë e futbollit maqedonas]]
| season          = 2025-26
| position        = Vendi 3.
| sukseset        = 

 |pattern_la1 = _macrontureis21rw
 |pattern_b1  = _macrontureis21rw
 |pattern_ra1 = _macrontureis21rw
 |pattern_sh1 = _macrontempel1rw
 |pattern_so1 = 
 |leftarm1    = FF0000
 |body1       = FF0000
 |rightarm1   = FF0000
 |shorts1     = FF0000
 |socks1      = FF0000

 |pattern_la2 = _macrontureis21wb
 |pattern_b2  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra2 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh2 = _macrontempel1wb
 |pattern_so2 = 
 |leftarm2    = FFFFFF
 |body2       = FFFFFF
 |rightarm2   = FFFFFF
 |shorts2     = FFFFFF
 |socks2      = 000000

 |pattern_la3 = _macrontureis21wb
 |pattern_b3  = _macrontureis21wb
 |pattern_ra3 = _macrontureis21wb
 |pattern_sh3 = _macrontempel1wb
 |pattern_so3 = 
 |leftarm3    = FFFFFF
 |body3       = FFFFFF
 |rightarm3   = FFFFFF
 |shorts3     = DD0000
 |socks3      = FFFFFF
}}
'''FC Struga Trim-Lum''' është një klubi i [[Futbolli|futbollit]] nga [[Struga]], [[Maqedonia e Veriut]]. 

Momentalisht luajnë në [[Liga e parë e futbollit maqedonas|Liga e parë]] të Maqedonisë.

== Historiku ==
Klubi u themelua në vitin 2015.

== Sukseset ==
'''Prva liga (D1):'''
: [[File:Star_full.svg|17px]] '''Vendi i 1-t (2)''': 2022/23, 2023/24
: [[File:Silver medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 2-t (0)''': 
: [[File:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Vendi i 3-t (1)''': 2020/21
; '''[[Kupa e futbollit e Maqedonia e Veriut|Kupa e Maqedonia]]:
: [[File:Cup Winner.png]] Fitues '''0 Herë''': 
: [[File:Cup Finalist.png]] Finaliste '''0 Herë''':

== Sezoni (2016 – ...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2016/17'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3 liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| 
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2017/18'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2018.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2018/19'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Vtora liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesf/fyrom2019.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2019/20'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''10.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2020.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2020/21'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2021.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021/22'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2022.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022/23'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2023.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023/24'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2024.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024/25'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2025.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025/26'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Prva liqa'''
| bgcolor=&quot;#DEB678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesn/nmkd2026.html&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
===Skuadra aktuale===
{{updated|14 janar 2026}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=ITA|pos=GK|name=Marco Angeletti}}
{{Fs player|no=5|nat=MKD|pos=DF|name=Bojan Ilievski}}
{{Fs player|no=6|nat=ALB|pos=DF|name=[[Gledi Mici]]}}
{{Fs player|no=7|nat=MKD|pos=FW|name=Arbi Vosha}}
{{Fs player|no=9|nat=SRB|pos=FW|name=Gjorgje Ivkoviq}}
{{Fs player|no=10|nat=MKD|pos=MF|name=Besmir Bojku}}
{{Fs player|no=11|nat=MKD|pos=MF|name=[[Bunjamin Shabani]]|other=[[Captain (association football)|kapiten]]}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=FW|name=Marjan Radeski}}
{{fs player|no=15|nat=ALB|pos=FW|name=Altin Aliji}}
{{Fs player|no=16|nat=SUI|pos=DF|name=Edvin Osmani}}
{{Fs player|no=17|pos=DF|nat=SEN|name=Pape Fall}}
{{Fs player|no=19|nat=MKD|pos=MF|name=Ard Kasami}}
{{fs mid}}
{{fs player|no=21|nat=MKD|pos=DF|name=Erand Ziba}}
{{Fs player|no=27|nat=MKD|pos=FW|name=Memetriza Hamza}}
{{Fs player|no=29|nat=MKD|pos=FW|name=Hristijan Maleski}}
{{Fs player|no=30|nat=GAM|pos=DF|name=Maudo Jarjué}}
{{Fs player|no=33|nat=BFA|pos=FW|name=Bassirou Compaoré}}
{{Fs player|no=45|nat=MKD|pos=MF|name=Stefan Jevtoski}}
{{fs player|no=77|nat=MKD|pos=MF|name=Valentin Kochoski}}
{{Fs player|no=88|nat=GRE|pos=DF|name=Kyriakos Mazoulouxis}}
{{Fs player|no=94|nat=FRA|pos=DF|name=Lassana Diako}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=GK|name=Vasko Vasilev}}
{{fs player|no=  |nat=MKD|pos=MF|name=Adrian Zendeli}}
{{Fs end}}

===Lojtarët e të rinjve===
{{Fs start}}
{{fs player|no=2|nat=MKD|pos=DF|name=Alban Rochi}}
{{Fs player|no=12|nat=MKD|pos=GK|name=Olti Murati}}
{{fs mid}}
{{Fs player|no=13|nat=MKD|pos=FW|name=Florian Rochi}}
{{Fs player|no=22|nat=MKD|pos=FW|name=Tarik Demishoski}}
{{Fs end}}

===Në huazim===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=[[Kire Ristevski]]|other={{small|at [[KF Pelister|Pelister]] deri  30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Ferat Sela|other={{small|at [[FK Skopje|Skopje]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=DF|name=Hadis Tairi|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] deri 30 qershor 2026}}}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=MF|name=Jusuf Kaba|other={{small|at [[KF Shkëndija Haraçinë|Shkëndija Haraçinë]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs player|no=|nat=MKD|pos=FW|name=Vebi Islami|other={{small|at [[FK Kozhuf|Kozhuf]] until 30 qershor 2026}}}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://fcstruga.com/ fcstruga.com]
* [https://www.facebook.com/Fcstruga/ Facebook: FC Struga]
* [https://www.soccerway.com/team/struga/xbdnzGk4/ SOCCERWAY]
* [https://www.flashscore.com/team/struga/xbdnzGk4/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/struga-trim-amp-lum/startseite/verein/64534 Transfermart]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fc-struga-trim-lum/32666/ Globalsportsarchive]

[[Kategoria:FC Struga]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Maqedoni të Veriut|Struga]]
[[Kategoria:Sporti në Strugë]]</text>
      <sha1>4qvpsz5yny3o8bq5wbog3wd8h5i756b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Megumi Han</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230389</id>
    <revision>
      <id>3001183</id>
      <parentid>2953355</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9852" sha1="ks0utxb3017cy7bo7cj73ldiraeoexm" xml:space="preserve">[[Skeda:Megumi Han (潘 めぐみ) at Anime Expo 2013.jpg|thumb|230px|Megumi Han]]
'''Megumi Han''' ([[Gjuha japoneze|Japonisht]]: 潘 めぐみ ''Han Megumi'', lindi më 3 qershor 1989) është aktore dhe dubluese japoneze&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://talent.yahoo.co.jp/pf/profile/pp11017|title=Kopje e arkivuar|access-date=8 dhjetor 2017|archive-date=4 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004212552/http://talent.yahoo.co.jp/pf/profile/pp11017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; punësuar nga Atomic Monkey. Ajo është vajza e dublueses [[Keiko Han]].&lt;ref name=&quot;expo&quot;&gt;{{cite web|title=Anime Expo to Host Hunter x Hunter Voice Actress Megumi Han|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-05-22/anime-expo-to-host-hunter-x-hunter-voice-actress-megumi-han|website=[[Anime News Network]]|date=22 maj 2013|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
===Seriale të animuara===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2011 || ''[[Digimon Fusion|Digimon Xros Wars: The Young Hunters Who Leapt Through Time]]'' || Airu Suzaki
|-
| ''[[Hunter × Hunter]]'' || Gon Freecss&lt;ref name=&quot;expo&quot;/&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012 || ''[[Chō Soku Henkei Gyrozetter]]'' || Sei Nanatsu
|-
| ''[[Chōyaku Hyakunin isshu: Uta Koi]]'' || Ariwara no Narihira (fëmijë)
|-
| ''[[Yu-Gi-Oh! Zexal|Yu-Gi-Oh! Zexal II]]'' || Rio Kamishiro
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2013 || ''[[Chihayafuru|Chihayafuru 2]]'' || Sumire Hanano
|-
| ''[[Jewelpet (anime)|Jewelpet Happiness]]'' || Chiari Tsukikage&lt;ref name=&quot;expo&quot;/&gt;
|-
| ''[[Little Busters!|Little Busters! Refrain]]'' || Young Kengo
|-
| ''[[Yuyushiki]]'' || Kei Okano
|-
| ''[[Hakkenden: Eight Dogs of the East|Hakkenden]]'' || Noro
|-
| ''[[Fantasista Doll]]'' || Miina Rurukawa
|-
| ''[[Neppu Kairiku Bushi Road]]'' || Ame
|-
| ''[[Naruto Shippūden]]'' || Obito Uchiha (fëmijë)
|-
| ''[[Line (software)|LINE TOWN]]'' || Leonard
|-
| ''[[Kin-iro Mosaic]]'' || Kota Inokuma
|-
| ''[[Mushibugyo]]'' || Kuroageha-Black Swallowtail
|-
| ''[[Yowamushi Pedal]]'' || Aya Tachibana&lt;ref&gt;{{cite web|title=Yowamushi Pedal Anime's Video Previews ROOKiEZ is PUNK'D's Song|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-12/yowamushi-pedal-anime-video-previews-rookiez-is-punkd-song|website=Anime News Network|date=12 shtator 2013|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2014 || ''Hunter × Hunter'' || Cluck, Yasuha
|-
| ''[[HappinessCharge PreCure!]]'' || Hime Shirayuki/Cure Princess
|-
| ''[[Black Bullet]]'' || Kayo Senju
|-
| ''[[Blade &amp; Soul]]'' || Morii
|-
| ''[[Captain Earth]]'' || Lin
|-
| ''[[Terror in Resonance]]'' || Five
|-
| ''[[Mobile Suit Gundam-san]]'' || Lalah-san
|-
| ''[[Barakamon]]'' || Akihiko Arai
|-
| ''[[Nanatsu no Taizai]]'' || Friesia
|-
| ''[[Yowamushi Pedal|Yowamushi Pedal Grande Road]]'' || Aya Tachibana&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tomokazu Seki Joins 2nd Yowapeda/Yowamushi Pedal Season|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-25/tomokazu-seki-joins-2nd-yowapeda-yowamushi-pedal-season/.79174|website=Anime News Network|date=25 shtator 2014|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2015 || ''[[Fafner of the Azure|Fafner in the Azure: Exodus]]'' || Aishwarya Fein&lt;ref&gt;{{cite web|title=Megumi Han, Masakazu Morita Join Fafner: Exodus Anime's Cast|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-22/megumi-han-masakazu-morita-join-fafner-exodus-anime-cast/.79043|website=Anime News Network|date=22 shtator 2014|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Show By Rock!!]]'' || Daru Dayu&lt;ref&gt;{{cite web|title=Show By Rock!! TV Anime Adds Mamoru Miyano, Megumi Han, More to Cast|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2014-12-25/show-by-rock-tv-anime-adds-mamoru-miyano-megumi-han-more-to-cast/.82610|website=Anime News Network|date=25 dhjetor 2014|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[My Love Story!!]]'' || Rinko Yamato&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Love Story/Ore Monogatari Casts Takuya Eguchi, Megumi Han, Nobunaga Shimazaki|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-08/my-love-story-ore-monogatari-casts-takuya-eguchi-megumi-han-nobunaga-shimazaki/.83033|website=Anime News Network|date=8 janar 2015|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Naruto Shippuden]]'' || Saya, Yome
|-
| ''[[Baby Steps|Baby Steps Season 2]]'' || Marcia O'Brien
|-
| ''[[Ushio and Tora]]'' || Kirio
|-
| ''[[Chivalry of a Failed Knight]]'' || Utakata Misogi
|-
| ''[[Kamisama Minarai: Himitsu no Cocotama]]'' || Luckytama
|-
| ''[[Kin-iro Mosaic|Hello!! Kin-iro Mosaic]]'' || Kota Inokuma
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2016 || ''[[Bubuki Buranki]]'' || Reoko Banryū
|-
| ''[[Twin Star Exorcists]]'' || Benio Adashino
|-
| ''[[Mobile Suit Gundam: Iron-Blooded Orphans]]'' || young Gaelio Bauduin
|-
| ''[[D.Gray-man|D.Gray-man Hallow]]'' || Young Alma Karma
|-
| ''[[Show By Rock!!|Show By Rock!! Short!!]]'' || Daru Dayu
|-
| ''[[Show By Rock!!|Show byRock!!#]]'' || Daru Dayu
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2017 || ''[[Little Witch Academia]]'' || Atsuko &quot;Akko&quot; Kagari
|-
| ''[[The Snack World]]'' || Chup
|-
| ''[[Yowamushi Pedal|Yowamushi Pedal: New Generation]]'' || Aya Tachibana&lt;ref&gt;{{cite web|title=Yowamushi Pedal Anime Season 3 Casts Mamoru Miyano|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-11-14/yowamushi-pedal-anime-season-3-casts-mamoru-miyano/.108798|website=Anime News Network|date=14 nëntor 2016|accessdate=8 maj 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Gamers!]]'' || Keita Amano 
|-
|''[[Altair: A Record of Battles]]'' || Margit
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | 2018 || ''[[Killing Bites]]'' || Yōko Mikado
|}

===Films===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Year
! Title
! Role
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2013 || ''[[Hunter × Hunter: Phantom Rouge]]'' || Gon Freecss
|-
| ''[[A Certain Magical Index: The Movie – The Miracle of Endymion]]'' || Mallybeth Blackball
|-
| ''[[The Garden of Words]]'' || Satō
|-
| ''[[Little Witch Academia]]'' || Akko Kagari&lt;ref name=&quot;expo&quot;/&gt;
|-
| ''[[Hunter × Hunter: The Last Mission]]'' || Gon Freecss
|-
| 2014 || ''[[HappinessCharge PreCure!|HappinessCharge PreCure!: Ballerina of the Doll Kingdom]]'' || Hime Shirayuki/Cure Princess
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015 || ''[[Ghost in the Shell: The New Movie]]'' || Chris
|-
| ''[[Little Witch Academia|Little Witch Academia: The Enchanted Parade]]'' || Akko Kagari
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016 || ''[[A Silent Voice (film)|A Silent Voice]]'' || Miki Kawai
|-
| ''[[In This Corner of the World (film)|In This Corner of the World]]'' || Sumi Urano
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | 2018 || ''[[Crayon Shin-chan: Burst Serving! Kung Fu Boys ~Ramen Rebellion~]]'' || Ran Tama
|-
|}

===Video lojërat===
*''[[Disgaea 5]]'' (2015), (Majorita)
*''[[Dragon Quest Heroes II]]'' (2016), (Erinn)
*''[[Digimon Adventure]]'' (2013), (Takeru Takaishi)
*''[[Digimon Story: Cyber Sleuth]]'' (2015), (Nokia Shiramine)
*''[[Dragon Ball Xenoverse]]'' (2015), Time Patroller (Female 7)
*''[[Ensemble Girls!]]'' (2016), (Ruka Tsukinaga)
*''[[Final Fantasy XV]]'' (2016), (Iris Amicitia)
*''[[Guilty Gear Xrd]]'' (2014), (Ramlethal Valentine)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.guiltygear.us/character/ramlethal-valentine|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 dhjetor 2017|archive-date=17 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517080647/http://www.guiltygear.us/character/ramlethal-valentine}}&lt;/ref&gt;
*''[[HappinessCharge PreCure!|HappinessCharge PreCure! Kawarun Collection]]'' (2014), (Hime Shirayuki / Cure Princess)
*''[[J-Stars Victory VS]]'' (2014), (Gon Freecss)
*''[[Little Witch Academia: Chamber of Time]]'' (2017), (Atsuko &quot;Akko&quot; Kagari)&lt;ref&gt;http://gematsu.com/2017/06/little-witch-academia-witch-time-seven-wonders-launches-november-30-japan&lt;/ref&gt;
*''[[Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4]]'' (2016), (Obito Uchiha, i ri)
*''[[Phoenix Wright: Ace Attorney - Dual Destinies]]'' (2013), (Kizuki Kokone/Athena Cykes)
*''[[The Last of Us]]'' (2013), ([[Ellie (The Last of Us)|Ellie]] ([[Ashley Johnson]]))
*''[[Show By Rock!!]]'' (2013), (Naru)
*''[[Yu-Gi-Oh! Zexal|Yu-Gi-Oh! Zexal: Gekitotsu! Duel Carnival]]'' (2014), (Rio Kamishiro)
*''[[Zettai Zetsubō Shōjo: Danganronpa AnotherEpisode]]'' (2014), (Masaru Daimon)
*''[[Yu-Gi-Oh! ARC-V: Tag Force Special]]'' (2015), (Rio Kamishiro)
*''[[Etrian Odyssey V|Sekaijuu no Meikyuu V: Nagaki Shinwa no Hate]]'' (2016), (Voice #22)
*''[[Granblue Fantasy]]'' (2016), (Jeanne D'Arc)

===Tokusatsu===
*''[[Shuriken Sentai Ninninger]]'' (2015) (Kyuemon Izayoi (eps. 1 - 32, 35 - 37, 40 - 43) / Kyuemon Shingetsu Kibaoni (eps 44 - 47)
*''Shuriken Sentai Ninninger Vs. [[Kamen Rider Drive]] Spring Vacation Combining Special'' (2015) (Kyuemon Izayoi (voice))
*''[[Shuriken Sentai Ninninger the Movie: The Dinosaur Lord's Splendid Ninja Scroll!]]'' (2015) (Kyuemon Izayoi (voice))
*''[[Shuriken Sentai Ninninger vs. ToQger the Movie: Ninja in Wonderland]]'' (2016) (Kyuemon Izayoi (voice))
*''[[Come Back! Shuriken Sentai Ninninger: Ninnin Girls vs. Boys FINAL WARS]]'' (2016) (Luna Kokonoe/MidoNinger (live action), Kyuemon Izayoi (voice))
*''[[Ultraman Geed]]'' (2017) (Alien Pegassa Pega)&lt;ref&gt;{{cite web|title=「ジーッとしてても、ドーにもならねぇ！」ウルトラマンシリーズ最新作『ウルトラマンジード』メインキャスト発表！|url=http://m-78.jp/news/n-4760/|publisher=m-78.jp|accessdate=2017-06-01|date=2017-06-01}}&lt;/ref&gt;

====Animacion====
*''[[Epic (film 2013)|Epic]]'' (Dandelion Girl)
*''[[My Little Pony: Equestria Girls (film)|My Little Pony: Equestria Girls]]'' (Cheerilee)
*''[[My Little Pony: Equestria Girls – Rainbow Rocks]]'' (Sonata Dusk)
*''[[My Little Pony: Friendship Is Magic]]'' (Cheerilee)
*''[[RWBY]]'' (Penny Polendina, Velvet Scarlatina)

== Referime ==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
*[https://twitter.com/han_meg_han Uebfaqja Zyrtare] në Twitter
*[https://www.instagram.com/han_meg_han/ Uebfaqja Zyrtare] në Instagram

[[Kategoria:Lindje 1989]]
[[Kategoria:Seiyū]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë japonezë]]</text>
      <sha1>ks0utxb3017cy7bo7cj73ldiraeoexm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyoko Fukada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232038</id>
    <revision>
      <id>3001130</id>
      <parentid>2271628</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5254" sha1="npn4bpe4maoay08ol2i083ncwycz5bw" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Kyoko Fukada
| image = [[File:Kyoko Fukada - red carpet at Harry Potter 2007 Tokyo.jpg||400x400px]]
| title = Kyoko Fukadada në premierën e Harry Poter në Tokjo 2007
| birth_date = 2 nëntor 1982
| birth_place = [[Kita]], [[Japonia|Japoni]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Japoneze
| website = [http://www.horipro.co.jp/fukadakyoko/ www.horipro.co.jp]
}}
'''Kyoko Fukada''' ([[Gjuha japoneze|Japonisht]]: 深田 恭子 ''Fukada Kyoko''; lindi më 2 nëntor 1982) është aktore dhe këngëtare japoneze. Ajo fitoi shpërblimin për aktoren më të mirë në [[Festivali i Filmit në Yokohama|Festivalin e Filmit në Yokohama]] për ''[[Kamikaze Girls]]''.

==Biografia==
Kyoko lindi dhe u rrit në në [[Tokjo]], Japoni. Kyoko debutoi në serialin ''Sore ga Kotae da!'' në vitin 1997. Ajo u shfaq në filmin e saj të parë [[Ring 2]] me rolin Kanae Sawaguchi në vitin 1999 dhe më vonë luajti në filmin School Day of the Dead, e publikuar në vitin 2000. Ajo është gjithashtu këngëtare e cila këndon në zhanrin [[J-pop]] dhe kënga e saj e parë është &quot;The Last Fruit&quot;.

==Filmografia==
===Filmat===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
| 1998
| ''Shinjuku Shōnen Tanteidan''
|
|-
| 1999
| ''[[Ring 2]]''
| Kanae Sawaguchi
|-
| 2000
| ''Shisha no Gakuensai''
|
|-
| 2001
| ''Tokyo Zansu''
|
|-
| 2002
| ''[[Dolls (2002 film)|Dolls]]''
| Haruna
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2003
| ''[[Onmyoji (film)|Onmyoji]] II''
|
|-
| ''[[Like Asura]]''
| Sakiko Jinnai
|-
| 2004
| ''[[Kamikaze Girls]]''
| Momoko Ryugasaki
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2006
| ''[[Angel Nest|Tenshi]]''
| Tenshi
|-
| ''[[Inugamike no Ichizoku]]''
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2009
| ''[[Yatterman (film)|Yatterman]]''
| Doronjo
|-
| ''Ururu no Mori no Monogatari''
| Chie Shono
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2010
| ''[[Eliza në botën e çudirave (film 2010)|Eliza në botën e çudirave]]''
| White Queen
|-
| ''Renai Gikyoku: Watashi to Koi ni Ochite Kudasai''
|
|-
| 2011
| ''[[Wild 7]]''
| Yuki Honma
|-
| 2013
| ''Roommate''
| Reiko Nishimura
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2014
| ''[[Mission Impossible: Samurai]]''
| Osaki
|-
| ''The Great Shu Ra Ra Boom''
| Kiyoko Hinode
|-
| 2015
| ''Joker Game''
| Rin
|-
| 2018
| ''Recall''
| Fumie Akamatsu
|}

===Serialet===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1997
| ''Five''
| Sanae Yodobashi/Kanae
|-
| ''Sore ga Kotae da!''
| Kazune Mizuno
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1998
| ''News no Onna''
| Aya Uchida
|-
| ''Kamisama, Mō Sukoshi Dake''
| Masaki Kano
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1999
| ''Oni no Sumika''
| Ayumi Kato
|-
| ''To Heart: Koishite Shinitai''
| Toko Miura
|-
| ''Tengoku no Kiss''
| Mika Izumisawa
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2000
| ''Soshite, Tomodachi''
|
|-
| ''Imagine''
| Yu Iijima
|-
| ''[[Food Fight (serial)|Food Fight]]''
| Manami Tamura
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2001
| ''[[Strawberry on the Shortcake]]''
| Yui Misawa
|-
| ''[[Fighting Girl]]''
| Sayoko Yoshida
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2002
| ''[[Friends (serial 2002)|Friends]]''
| Tomoko Asai
|-
| ''First Love''
| Kasumi Ezawa
|-
| ''[[Remote (manga)|Remote]]''
| Kurumi Ayaki
|-
| ''Otōsan''
| Kei Shindo
|-
| 2003
| ''Hakoiri Musume!''
| Akari Komori
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| 2004
| ''Futari''
| Mutsumi Kamagata
|-
| ''Kanojo ga Shinjatta''
| Reiko Ishii
|-
| ''Nōka no Yome ni Naritai''
| Wako Yoshikawa
|-
| ''[[Minami-kun no Koibito]]''
| Chiyomi
|-
| ''Xmas Nante Daikirai''
| Fuyumi Kurihara
|-
| ''Tokugawa Tsunayoshi: Inu to Yobareta Otoko''
| Matsuko
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2005
| ''[[Fugo Keiji]]''
| Miwako Kanbe
|-
| ''Shiawase ni Naritai!''
| Hikari Asada
|-
| ''Umeko''
| Miyo Ota
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2006
| ''Akai Kiseki''
| Rinko Sekiguchi
|-
| ''Fugō Keiji 2''
| Miwako Kanbe
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| 2007
| ''Watashi no Atama no Naka no Keshigomu''
| Kana Kono
|-
| ''[[Yama Onna Kabe Onna]]''
| Marie Mariya
|-
| ''Kimi ga Kureta Natsu''
| Tokiko Kizaki
|-
| ''Ikiru''
| Sachi Odagiri
|-
| ''Galileo''
| Shizuko
|-
| ''Aoi Hitomi to Nuage''
| Erika Ichinose
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2008
| ''Mirai Koshi Meguru''
| Meguru Yoshida
|-
| ''[[Gakkō ja Oshierarenai!]]''
| Mai Aida
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2009
| ''[[Tenchijin]]''
| Yodo-dono
|-
| ''Kurobe no Taiyō''
| Ayako Kawaguchi
|-
| ''Karei naru Spy''
| Dorothy
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2010
| ''Massugu na Otoko''
| Narumi Kurita
|-
| ''Second Virgin''
|
|-
| ''Genya''
| Mifuyu Shinkai
|-
| ''Natsu no Koi wa Nijiiro ni Kagayaku''
|
|-
| 2011
| ''[[Watashi wa Shadow|Sengyou Shufu Tantei ~Watashi wa Shadow]]'' 
| Serina Asagi
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2012
| ''Taira no Kiyomori'' 
| Taira no Tokiko
|-
| '' Tokyo Airport ~Tôkyô Kûkô Kansei Hoanbu~'' 
| Kaori Shinoda
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2013
| ''Namonaki Doku''
| Satomi Kajita
|-
| ''Kyou no Hi wa Sayounara''
| Yuriko Ōkubo
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2014
| ''Silent Poor''
| Ryō Satomi
|-
| ''Tōi Yakusoku ~Hoshi ni Natta Kodomotachi''
| Kiyomi Matsubara
|-
| ''Cabin Attendant Keiji ~New York Satsujin Jiken~''
| Miho Saitō
|-
| ''Women Won't Allow It''
| Urara Iwasaki
|-
| 2015
| ''Second Love'' 
| Yui Nishihara
|-
| 2016
| ''Dame na Watashi ni Koishite Kudasai''
| Michiko Shibata
|-
| 2017
| ''Hello Hari Nezumi''
| Ranko Shidawara 
|}

[[Kategoria:Lindje 1982]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tokjo]]
[[Kategoria:Aktorë japonezë]]
[[Kategoria:Këngëtarë japonezë]]</text>
      <sha1>npn4bpe4maoay08ol2i083ncwycz5bw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komuna e Mitrovicës Veriore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232615</id>
    <revision>
      <id>3001035</id>
      <parentid>2953493</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1936" sha1="igba07gfjlmuz6ijauxeq6e1j5ga0v5" xml:space="preserve">[[Skeda:Mitrovicë e Veriut in Kosovo 2018.svg|parapamje|Pozita e komunës së Mitrovicës së Veriut në hartën e Kosovës]] 
'''Komuna e Mitrovicës Veriore''' ([[Gjuha serbe|serbisht]] Општина Северна Косовска Митровица ''Opština Severna Kosovska Mitrovica'' ose општина Северна Митровица ''opština Severna Mitrovica'') është një komunë në [[Kosovë]], ndodhet në rrethin e [[Mitrovicë]]s ndërsa selia administrative e kësaj komune është në pjesën veriore të qytetit të Mitrovicës. 
Në këtë Komunë jetojnë 29,460 banorë, kryesisht ku prej tyre 4,900 janë shqiptarë.

== Gjeografia ==
Komuna e Mitrovicës së Veriut ndodhet në veri të Kosovës. Komuna kufizohet me [[ Komuna e Zveçanit |Zveçanin]] në veri dhe me [[Komuna e Mitrovicës|Mitrovicën e Jugut]] në lindje, jug dhe perëndim. Zona e komunës ka një sipërfaqe prej vetëm 11 km². Së bashku me komunat Mitrovica e Jugut, [[ Komuna e Vushtrrisë |Vushtrria]], [[Komuna e Skënderajit|Skënderaj]], [[Komuna e Albanikut|Albaniku (Leposavić]]), [[ Komuna Zubin Potok |Zubin Potok]] dhe [[ Komuna e Zveçanit |Zvečan]], formon [[Rajoni i Mitrovicës|rrethin Mitrovicës]]. 

Zona komunale përfshin pjesën veriore kryesisht pjesën serbe të qytetit të [[Mitrovica|Mitrovicës]], e njohur si [[Mitrovica Veriore|Mitrovica e Veriut]], duke përfshirë edhe një pjesë të Suhodollit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gzk.rks-gov.net/ActDocumentDetail.aspx?ActID=2518|title=Gazeta zyrtare e Kosovës|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Shih edhe ==
* [[Mitrovica]]
* [[Mitrovica Veriore]]
* [[Rajoni i Mitrovicës]]
* [[Komuna e Mitrovicës]]

== Referime ==
{{reflist}}

{{Kosovë}}
{{SistemishtetrorKSH|Shërbimet}}

[[Kategoria:Mitrovicë]]
[[Kategoria:Komuna në Kosovë]]
[[Kategoria:Komuna e Mitrovicës Veriore]]
[[Kategoria:Komuna me shumicë serbe në Kosovë]]
[[Kategoria:Veriu i Kosovës]]</text>
      <sha1>igba07gfjlmuz6ijauxeq6e1j5ga0v5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kylian Mbappé</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235751</id>
    <revision>
      <id>3000950</id>
      <parentid>3000893</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="226008" sha1="2ybfi828rwsv1ensvx82lwthnf9mf8p" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name        = Kylian Mbappé
| image       = Picture with Mbappé (cropped).jpg
| image_size  = 200px
| caption     = Mbappé në 2022
| fullname    = Kylian Mbappé Lottin&lt;ref&gt;{{cite web|author=Simon Rémoussin|title=Kylian Mbappé, precocious talent|language=en|url=http://www.asmonaco.com/en/article/kylian-mbappe-precocious-talent-70704.html|publisher=AS Monaco FC|date=24 tetor 2016|accessdate=5 shkurt 2018|archive-date=5 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180205013301/http://www.asmonaco.com/en/article/kylian-mbappe-precocious-talent-70704.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| birth_date  = {{birth date and age|20|12|1998|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: France|publisher=FIFA|language=en|format=PDF|page=11|date=10 qershor 2018|accessdate=10 qershor 2018|archive-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619164139/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[Paris]], [[Francë]]
| height      = 1.78m&lt;ref name=&quot;PSG&quot;&gt;{{cite web|title=Kylian Mbappé|url=https://www.psg.fr/effectif/kylian-mbappe?season=2017|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180502051230/https://www.psg.fr/effectif/kylian-mbappe?season=2017|archivedate=2 maj 2018}}&lt;/ref&gt;
| position    = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]
| currentclub = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]
| clubnumber  = 10
| youthyears1 = 2004–2013
| youthclubs1 = AS Bondy
| youthyears2 = 2013–2015
| youthclubs2 = [[AS Monaco FC|Monaco]]
| years1 = 2015–2016
| clubs1 = [[AS Monaco FC II|Monaco II]]
| caps1 = 12
| goals1 = 4
| years2 = 2015–2018
| clubs2 = [[AS Monaco FC|Monaco]]
| caps2 = 41
| goals2 = 16
| years3 = 2017–2018
| clubs3 = → [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] (huazim)
| caps3 = 27
| goals3 = 13
| years4 = 2018–2024
| clubs4 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
| caps4 = 178
| goals4 = 162
| years5 = 2024–
| clubs5 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]
| caps5 = 41
| goals5 = 39
| nationalyears1 = 2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja franceze nën-17 e futbollit|Franca U17]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2016
| nationalteam2 = [[Kombëtarja franceze nën-19 e futbollit|Franca U19]]
| nationalcaps2 = 11
| nationalgoals2 = 7
| nationalyears3 = 2017–
| nationalteam3 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]
| nationalcaps3 = 48
| nationalgoals3 = 17
| nationalcaps3 = 92
| nationalgoals3 = 52
| club-update = 18:20, 27 shtator 2025 (UTC)
| nationalteam-update = 22:50, 9 shtator 2025 (UTC)
}}
'''Kylian Mbappé Lottin''' (lindur më 20 dhjetor 1998) është një [[futbolli]]st  profesionist francez i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin spanjoll [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] dhe  [[Kombëtarja franceze e futbollit|kombëtaren franceze]]. Ai konsiderohet si një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij dhe shquhet për shpejtësinë, finalizimin dhe driblimet.

Mbappé lindi në [[Paris]] dhe u rrit në komunën e Bondit, duke nisur karrierën e tij si profesionist me [[AS Monaco FC|Monacon]] në vitin 2015, me të cilën fitoi titullin e [[Ligue 1]] në sezonin 2016–17. Në vitin 2017, Mbappé, në moshën 18 vjeç, u transferua te [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] për shumën e 180 milion €, duke u bërë transferimi i dytë më i shtrenjtë në histori dhe adoleshenti më i shtrenjtë në histori. Te PSG-ja, Mbappé përjetoi një cikël suksesi, duke fituar gjashtë kampionate, katër kupa, përfshirë të katër trofetë vendor në sezonin 2019–20 si dhe arriti finalen e [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligës së Kampionëve]] në vitin 2020. Ai është golashënuesi më i mirë në historinë e klubit, lojtari i tretë me më shumë asiste si dhe golashënuesi i shtatë më i mirë në historinë e Ligue 1. Në vitin 2024, pas disa vitesh spekullime, Mbappé u transferua te Real Madridi si lojtar i lirë. Ai fitoi [[UEFA Super Kupa|Superkupën Evropiane]] dhe [[FIFA Kupa Ndërkontinentale|Kupën Ndërkontinentale]] në sezonin e parë, duke shënuar në të dy finalet, si dhe fitoi [[Trofeu Pichichi|Trofeun Pichichi]] si golashënuesi më i mirë i [[La Liga|La Ligës]] dhe [[Këpuca e Artë Evropiane|Kupucën e Artë Evropiane]].

Në nivel ndërkombëtar, Mbappé bëri debutimin e tij me Francën në vitin 2017 në moshën 18 vjeç. Në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupën e Botës 2018]], ai u bë lojtari më i ri francez që shënon, si dhe adoleshenti i dytë pas [[Pelé]]s që shënon në finale. Ai e mbylli turnamentin si golashënuesi i dytë me 4 gola, u emërua lojtari më i mirë i ri, kurse Franca u shpall kampion për herë të dytë në histori. Ai gjithashtu ndihmoi Francën të fitonte [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligën e Kombeve]] në vitin 2021, duke marrë çmimin si golashënuesi i turnamentit. Në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]], Franca e arriti finalen sërisht; Mbappé fitoi Këpucën e Artë dhe Topin e Argjendë si dhe vendosi rekord për numrin e golave të shënuar në finalet e Kupës së Botës duke shënuar një tregolësh kundër [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]]. Mbappé gjithashtu u bë një nga dy lojtarët e historisë së futbollit që shënon në dy finale rresht të Kupës së Botës (pas brazilianit [[Vavá]] i cili shënoi në finalet e viteve 1958 dhe 1962).

Mbappé u rendit i treti për çmimin FIFA Topi i Artë 2023 si dhe i dyti për çmimin The Best FIFA Men's Player 2022. Ai është emëruar në [[FIFA FIFPro World11]] në vitet 2018, 2019, 2022, 2023 dhe 2024, në [[UEFA Ekipi i Vitit|UEFA Ekipin e Vitit]] në 2018 dhe në Ekipin e Sezonit të UEFA Ligës së Kampionëve në 2016–17, 2019–20, 2020–21 dhe 2021–22. Ai fitoi çmimin [[Golden Boy]] në 2017, [[Trofeu Kopa|Trofeun Kopa]] në 2018 si dhe ishte i nominuar në vitet 2019 dhe 2023 për çmimin Sportisti i Vitit nga Laureus. Mbappé është emëruar [[Lojtari i Vitit në Ligue 1|Lojtari i Vitit i Ligue 1]] plot pesë herë (një rekord), si dhe është shpallur golashënuesi më i mirë gjashtë herë; në sezonin 2021–22, ai vendosi rekord duke u bërë lojtari i parë që shpallet golashënuesi dhe asistuesi më i mirë. Në vitin 2023, ai u përzgjodh mes 100 njerëzve më me ndikim në botë nga ''[[Time 100|Time]]'' si dhe u rendit atleti i tretë më i paguar në botë nga ''[[Forbes]]''.

==Jeta e hershme==
Kylian Mbappé&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur58221.html|title=Kylian Mbappé|newspaper=L'Équipe|language=fr|location=Paris|access-date=5 dhjetor 2022|archive-date=23 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823000658/https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur58221.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; lindi më 20 dhjetor 1998&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/231388/kylian-mbappe|title=Kylian Mbappé: Overview|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=23 gusht 2020|archive-date=21 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200821201159/https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/231388/kylian-mbappe|url-status=live}}&lt;/ref&gt; në rrethin administrativ të 19të të [[Paris]]it dhe u rrit në Bondi, një zonë periferike në verilindje të Parisit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://levestiairedusport.fr/article/kylian-mbappe-tortue-ninja-foot-francais-2/|title=Kylian Mbappé: La Tortue Ninja du Foot Français|author=Paul Chevrier|website=Le Vestiaire du Sport|date=20 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404142807/http://levestiairedusport.fr/article/kylian-mbappe-tortue-ninja-foot-francais-2/|archive-date=4 prill 2019|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/kylian-mbappe-best-player-world-messi-ronaldo-psg-france-world-cup|title=Ready to take over from Messi and Ronaldo? Why Kylian Mbappe could define the next era of football|author=Julien Laurens|website=FourFourTwo|publisher=Future|language=en|date=15 prill 2020|access-date=23 gusht 2020|archive-date=23 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200423200718/https://www.fourfourtwo.com/features/kylian-mbappe-best-player-world-messi-ronaldo-psg-france-world-cup|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Babai i tij, [[Wilfrid Mbappé]], është trajner futbolli me origjinë nga [[Kameruni]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230708-cameroun-le-footballeur-kylian-mbapp%C3%A9-renoue-avec-ses-racines-%C3%A0-dj%C3%A9bal%C3%A8|title=Cameroun: le footballeur Kylian Mbappé renoue avec ses racines à Djébalè|publisher=Radio France Internationale|date=8 korrik 2023|accessdate=23 janar 2024|language=fr|archive-date=23 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240123134842/https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230708-cameroun-le-footballeur-kylian-mbapp%C3%A9-renoue-avec-ses-racines-%C3%A0-dj%C3%A9bal%C3%A8|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mamaja e tij dhe njëkohësisht agjentja e tij, [[Fayza Lamari]], është me origjinë algjeriane dhe më përpara ka luajtur hendboll.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sa famille, l'avenir de son fils, l'argent : les confessions de Fayza Lamari, mère de Kylian Mbappé|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/sa-famille-lavenir-de-son-fils-largent-les-confessions-de-fayza-lamari-mere-de-kylian-mbappe-06-10-2021-24OQERZEIVFQJJ7QYFES6WRFRE.php|website=Le Parisien|language=fr|date=6 tetor 2021|access-date=14 dhjetor 2022|archive-date=14 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214181353/https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/sa-famille-lavenir-de-son-fils-largent-les-confessions-de-fayza-lamari-mere-de-kylian-mbappe-06-10-2021-24OQERZEIVFQJJ7QYFES6WRFRE.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/4618402/2023/06/21/kylian-mbappe-transfer-mum-contract/|title=Kylian Mbappe's mother and the rise of one of football's toughest dealmakers|author1=Oliver Kay|access-date=31 gusht 2023|date=20 qershor 2023|website=[[The Athletic]]|language=en|archive-date=31 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831082725/https://theathletic.com/4618402/2023/06/21/kylian-mbappe-transfer-mum-contract/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.voanews.com/a/cameroon-football-fans-cheer-kylian-mbappe-french-player-africa-ties/4470675.html|title=Cameroon Football Fans Cheer for French Player with Ties to Africa|author=Moki Edwin Kindzeka|publisher=Voice of America|language=en|access-date=16 korrik 2018|archive-date=16 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716025253/https://www.voanews.com/a/cameroon-football-fans-cheer-kylian-mbappe-french-player-africa-ties/4470675.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai ka një vëlla të vogël, [[Ethan Mbappé|Ethan]], i cili luan si [[Mesfushori|mesfushor]] për [[OSC Lille|Lille]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=15 dhjetor 2016|title=Coupe de la Ligue: Un joueur avec des origines Algériennes marque un triplé|url=http://dzballon.com/coupe-de-la-ligue-un-joueur-avec-des-origines-algeriennes-marque-un-triple/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329235143/http://dzballon.com/coupe-de-la-ligue-un-joueur-avec-des-origines-algeriennes-marque-un-triple/|archive-date=29 mars 2017|access-date=29 mars 2017|website=Dzballon.com|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Brother of PSG star scores on his debut|url=https://www.pulse.ng/sports/football/kylian-mbappes-brother-ethan-scores-for-psg-in-debut-match-id8188670.html|access-date=15 korrik 2018|agency=Pulse|language=en|archive-date=16 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180716054110/https://www.pulse.ng/sports/football/kylian-mbappes-brother-ethan-scores-for-psg-in-debut-match-id8188670.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Vëllai i tyre i birësuar, [[Jirès Kembo Ekoko]], gjithashtu ka luajtur futboll.&lt;ref&gt;{{cite web|date=20 dhjetor 2015|title=Le jeune monégasque Mbappé sur les traces de Thierry Henry|url=http://www.lejdd.fr/Sport/Football/Le-jeune-monegasque-Mbappe-sur-les-traces-de-Thierry-Henry-765033|language=fr|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701194416/https://www.lejdd.fr/Sport/Football/Le-jeune-monegasque-Mbappe-sur-les-traces-de-Thierry-Henry-765033|archive-date=1 korrik 2018|access-date=2 korrik 2018}}&lt;/ref&gt;

Në vitet e fëmijërisë Mbappé ndoqi një shkollë private katolike në Bondi, duke u konsideruar një nxënës i zgjuar.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Jérémy Patrelle|title=10 trucs que l'on a appris sur Kylian Mbappé dans le docu 'Kylian, hors normes' de L'Équipe|url=https://www.gqmagazine.fr/lifestyle/sport/articles/10-trucs-que-lon-a-appris-sur-kylian-mbappe-dans-le-docu-kylian-hors-normes-de-lequipe-enquete/57616|access-date=19 maj 2021|website=GQ France|date=7 nëntor 2017|language=fr|archive-date=16 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516051327/https://www.gqmagazine.fr/lifestyle/sport/articles/10-trucs-que-lon-a-appris-sur-kylian-mbappe-dans-le-docu-kylian-hors-normes-de-lequipe-enquete/57616|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në moshën 15 vjeç, ai filloi të studionte [[Gjuha spanjolle|spanjishten]], të cilën arriti t'a mësonte.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.as.com/en/2022/02/16/soccer/1645019860_869066.html|title=Mbappé: Why does he speak fluent Spanish?|website=AS.com|language=en|date=16 shkurt 2022|access-date=19 janar 2023|archive-date=19 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119223634/https://en.as.com/en/2022/02/16/soccer/1645019860_869066.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Idhulli i tij i fëmijërisë ishte [[Cristiano Ronaldo]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3326678/psgs-kylian-mbappe-real-madrids-cristiano-ronaldo-was-childhood-idol|title=PSG's Kylian Mbappe: Real Madrid's Cristiano Ronaldo was childhood 'idol'|author=Adriana Garcia|date=27 dhjetor 2017|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=27 dhjetor 2017|archive-date=27 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171227201337/http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3326678/psgs-kylian-mbappe-real-madrids-cristiano-ronaldo-was-childhood-idol|url-status=live}}&lt;/ref&gt; por me kalimin e viteve ai përmendi lojtarë të tjerë si [[Zinedine Zidane]],&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Will Magee|date=20 janar 2020|title='Zidane was my idol as a kid': Mbappe opens up on childhood heroes|url=https://www.goal.com/en/news/mbappe-reveals-that-zidane-was-his-first-idol/1lc6kly7pm20b1v7trqowscvby|access-date=31 gusht 2023|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=22 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922104803/https://www.goal.com/en/news/mbappe-reveals-that-zidane-was-his-first-idol/1lc6kly7pm20b1v7trqowscvby|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Neymar]],&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|author=James Westwood|date=29 prill 2020|title='Ronaldo, Messi &amp; Neymar are my idols' – Mbappe says superstar trio inspired him to reach the top|url=https://www.goal.com/en/news/ronaldo-messi-neymar-idols-mbappe-superstar-trio-inspired-him/1djkgwry7ohl613qgg47zuypb8|access-date=7 maj 2023|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=7 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507161156/https://www.goal.com/en/news/ronaldo-messi-neymar-idols-mbappe-superstar-trio-inspired-him/1djkgwry7ohl613qgg47zuypb8|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Lionel Messi]],&lt;ref name=&quot;:6&quot;/&gt; [[Ronaldinho]],&lt;ref&gt;{{Cite web|date=7 shtator 2017|title=I told Dembele to sign for Barca – Mbappe|url=https://www.espn.co.uk/football/barcelona/story/3198217/kylian-mbappe-i-told-ousmane-dembele-to-leave-dortmund-for-barcelona|access-date=7 maj 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=7 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507162704/https://www.espn.co.uk/football/barcelona/story/3198217/kylian-mbappe-i-told-ousmane-dembele-to-leave-dortmund-for-barcelona|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Ronaldo Nazário]],&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Christopher Simpson|title=PSG's Kylian Mbappe Talks of Childhood Idols Zinedine Zidane, Cristiano Ronaldo|url=https://bleacherreport.com/articles/2872375-psgs-kylian-mbappe-talks-of-childhood-idols-zinedine-zidane-cristiano-ronaldo|access-date=11 shtator 2023|publisher=Bleacher Report|language=en|archive-date=27 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927235046/https://bleacherreport.com/articles/2872375-psgs-kylian-mbappe-talks-of-childhood-idols-zinedine-zidane-cristiano-ronaldo|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Eden Hazard]]&lt;ref&gt;{{Cite web|author=David Kappel|title=Kylian Mbappe Names His 3 Idols, Snubs Lionel Messi|url=https://www.snl24.com/soccerladuma/international/messi-ronaldo-neymar-mbappe-watch/kylian-mbappe-names-his-3-idols-snubs-lionel-messi-20170918|access-date=11 shtator 2023|website=Soccer Laduma|date=18 shtator 2017|language=en|archive-date=27 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927235049/https://www.snl24.com/soccerladuma/international/messi-ronaldo-neymar-mbappe-watch/kylian-mbappe-names-his-3-idols-snubs-lionel-messi-20170918|url-status=live}}&lt;/ref&gt; dhe [[Thierry Henry]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Why Young Kylian Mbappe Spurned Chelsea and Real Madrid|url=https://bleacherreport.com/articles/2758066-why-young-kylian-mbappe-spurned-chelsea-and-real-madrid|access-date=15 korrik 2018|publisher=Bleacher Report|language=en|archive-date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715235948/https://bleacherreport.com/articles/2758066-why-young-kylian-mbappe-spurned-chelsea-and-real-madrid|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=8 korrik 2018|title=Mbappe Expects 'Weird' Henry Reunion|url=https://www.beinsports.com/us/fifa-world-cup/news/mbappe-expects-weird-world-cup-reunion-with-2/923668|access-date=18 qershor 2023|website=beIN SPORTS|language=en|archive-date=18 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230618122703/https://www.beinsports.com/us/fifa-world-cup/news/mbappe-expects-weird-world-cup-reunion-with-2/923668|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Kur ishte i vogël, ai mori fanellën e [[A.C. Milan|Milanit]] me emrin e [[Robinho]]s nga familja e dados së tij, të cilët ishin tifoz të klubit italian.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.marca.com/en/football/psg/2022/05/24/628cc90822601d0d028b45b9.html|title=Mbappe: When I was young I supported AC Milan|newspaper=Marca|location=Madrid|language=en|date=24 maj 2022|access-date=7 qershor 2022|archive-date=5 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605142102/https://www.marca.com/en/football/psg/2022/05/24/628cc90822601d0d028b45b9.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, klubi i tij i preferuar ka qënë gjithmon Real Madridi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.calciomercato.com/news/l-infanzia-rossonera-di-mbappe-gli-regalammo-una-maglia-di-robin-48229|title=L'infanzia rossonera di Mbappé: 'Gli regalammo una maglia di Robinho, ma diceva che avrebbe giocato nel Real'|language=it|date=5 qershor 2022|website=calciomercato.com|access-date=5 qershor 2022|archive-date=5 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605131203/https://www.calciomercato.com/news/l-infanzia-rossonera-di-mbappe-gli-regalammo-una-maglia-di-robin-48229|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në maj 2024, pas transferimit te ''Los Blancos'', Mbappé deklaroi se ai e ndjek rregullisht Milanin dhe [[Serie A]], duke shtuar se një ditë do të donte të luante me ''Kuqezinjtë'' në të ardhmen.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sempremilan.com/kylian-mbappe-love-ac-milan-future-move|title=Mbappe professes love for Milan and hints at future move: &quot;I watch all their matches&quot;|publisher=Sempre Milan|language=en|date=28 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240604083056/https://sempremilan.com/kylian-mbappe-love-ac-milan-future-move|archive-date=4 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;

==Karriera me klube==
===Fillimet===
Mbappé filloi karrierën e tij te AS Bondy që kishte trajner babain e tij, Wilfred Mbappé, si dhe Antonio Riccardin. Riccardi ka thënë për Kylian: 

{{quote|“Herën e parë që e stërvita ishte kur ishte gjashtë vjeç. Dallohej që ishte ndryshe. Kylian mund të bënte shumë më tepër se fëmijët e tjerë. Driblimi i tij ishte fantastik dhe ai ishte shumë më i shpejtë se të tjerët. Ai ishte lojtari më i mirë që kam parë ndonjëherë në 15 vjet stërvitje këtu. Në Paris, ka shumë talente, por nuk kisha parë kurrë një talent si ai. Ai ishte ajo që ne e quajmë 'crack' (më i miri).”&lt;ref&gt;{{cite news|title=Les Bleus au berceau: &quot;J'étais persuadé que Kylian Mbappé passerait à la télé!&quot;|language=fr|url=http://www.leparisien.fr/sports/football/psg/les-bleus-au-berceau-j-etais-persuade-que-kylian-mbappe-passerait-a-la-tele-03-01-2018-7480863.php|agency=Le Parisien|date=3 janar 2018|access-date=14 shtator 2018|archive-date=14 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914203725/http://www.leparisien.fr/sports/football/psg/les-bleus-au-berceau-j-etais-persuade-que-kylian-mbappe-passerait-a-la-tele-03-01-2018-7480863.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}

Pas kësaj, Mbappé u bë pjesë e [[INF Clairefontaine]], një institut që stërvit lojtarë të rinjë francez. Ai ra në sy me performancat e tij, duke bërë që disa klube franceze dhe evropiane të kërkonin transferimin e tij.&lt;ref name=&quot;Youth&quot;&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappe: How France World Cup star rose to prominence|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44669497|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 korrik 2018}}&lt;/ref&gt; Në moshën 11 vjeç, Real Madridi e ftoi të stërvitej me ekipin nën-12 si dhe të shihte ndërtesat e klubit.&lt;ref&gt;{{cite news|date=1 shtator 2017|title=Kylian Mbappe joins Paris St-Germain: Why an 18-year-old is worth £166m|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/40904612|access-date=12 dhjetor 2020|archive-date=14 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201114231644/https://www.bbc.co.uk/sport/football/40904612|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé gjithashtu u ndoq nga [[Stade Malherbe Caen|Caen]] për tre vite, por rënja e tyre nga Ligue 1 në vitin 2012 si dhe dështimi për t'u ngjitur sërisht e bënë blerjen e sulmuesit të pamundur.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Guillaume Lainé|title=Insolite. Le jour où Kylian Mbappé aurait dû signer au SM Caen|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/sm-caen/monaco-manchester-city-kylian-mbappe-etait-proche-de-signer-caen-4860925|access-date=28 maj 2024|publisher=[[Ouest-France]]|date=16 mars 2017|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author1=Claire Gaveau|title=Kylian Mbappé : comment le joueur a échappé à Caen en 2012|url=https://www.rtl.fr/sport/football/kylian-mbappe-comment-le-joueur-a-echappe-a-caen-en-2012-7790842069|access-date=28 maj 2024|publisher=[[RTL Group]]|date=7 nëntor 2017|language=fr|archive-date=28 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240528213429/https://www.rtl.fr/sport/football/kylian-mbappe-comment-le-joueur-a-echappe-a-caen-en-2012-7790842069|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në moshën 14 vjeç, ai udhëtoi në [[Londër]] pasi u ftua nga [[Chelsea F.C.|Chelsea]], duke luajtur një ndeshje miqësore me ekipin e të rinjëve kundër [[Charlton Athletic F.C.|Charlton Athletic]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/arsene-wenger-likened-him-thierry-henry-but-who-arsenal-target-kylian-mbappe-a7565971.html|title=Arsene Wenger has likened him to Thierry Henry – but who is Arsenal target Kylian Mbappe?|date=6 shkurt 2017|newspaper=The Independent|language=en|access-date=31 maj 2017|archive-date=17 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817084227/https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/arsene-wenger-likened-him-thierry-henry-but-who-arsenal-target-kylian-mbappe-a7565971.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Monaco===
Në korrik 2013, Mbappé u bë pjesë e akademisë së [[AS Monaco FC|Monacos]] duke nënshkruar një kontratë tre-vjeçare.&lt;ref name=&quot;youthcareer&quot;&gt;{{cite news|date=3 shtator 2016|title=Kylian Mbappe: the Monaco teen who might be Europe's most wanted youngster|website=FourFourTwo|language=en|url=http://www.fourfourtwo.com/sg/features/kylian-mbappe-monaco-teen-who-might-be-europes-most-wanted-youngster|access-date=23 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170205153728/http://www.fourfourtwo.com/sg/features/kylian-mbappe-monaco-teen-who-might-be-europes-most-wanted-youngster|archive-date=5 shkurt 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kylian Mbappé: The Monaco years|url=https://www.ligue1.com/Articles/Legends/2021/02/18/kylian-mbappe-the-monaco-years-psg|access-date=31 gusht 2023|publisher=Ligue 1|language=en|archive-date=31 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831003952/https://www.ligue1.com/Articles/Legends/2021/02/18/kylian-mbappe-the-monaco-years-psg|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Klubi kishte mposhtur konkurencën e Real Madridit dhe trajnerit të tyre Zinedine Zidane, i cili ishte i përfshirë në tratativitën për blerjen e tij.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Les grandes dates de la jeune carrière de Kylian Mbappé (Monaco), prêté au PSG|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Les-grandes-dates-de-la-jeune-carriere-de-kylian-mbappe-monaco-prete-au-psg/828990|access-date=31 gusht 2023|website=L'Équipe|language=fr|archive-date=31 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831003950/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Les-grandes-dates-de-la-jeune-carriere-de-kylian-mbappe-monaco-prete-au-psg/828990|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

====2015–2017: Shpërthimi dhe fitimi i kampionatit====
Në tetor 2015, Mbappé u përfshi në ekipin rezervë nga trajneri [[Leonardo Jardim]], megjithatë, pjekuria dhe talenti i tij bënë që të bëhej pjesë e ekipit të parë pas vetëm tre javësh.&lt;ref&gt;{{Cite news|access-date=2 maj 2021|title=Mbappe: Made in Manchester|publisher=Sky Sports|language=en|archive-url=https://archive.today/20210504204402/https://www.skysports.com/football/story-telling/11095/12292674/kylian-mbappe-back-in-manchester-the-story-of-psg-forwards-first-champions-league-goal-for-monaco-at-the-etihad-stadium|archive-date=4 maj 2021|url=https://www.skysports.com/football/story-telling/11095/12292674/kylian-mbappe-back-in-manchester-the-story-of-psg-forwards-first-champions-league-goal-for-monaco-at-the-etihad-stadium|author=Adam Bate}}&lt;/ref&gt; Ai bëri debutimin e tij si profesionist më 2 dhjetor 2015 në barazimin 1–1 kundër Caen në Ligue 1, duke zëvëndësuar [[Fábio Coentrão]]n në minutën e 88të. Në moshën 16 vjeç e 347 ditë, ai u bë debutuesi më i ri në historinë e klubit, duke thyer rekordin e vendosur në vitin 1994 nga Thierry Henry.&lt;ref name=&quot;youthcareer&quot;/&gt;

Më 20 shkurt 2016, Mbappé shënoi golin e parë si profesionist në kohën shtesë të suksesit 3–1 kundër [[ES Troyes AC|Troyes]] në [[Stade Louis II]], duke thyer një tjetër rekord të Henry, këtë herë si golashënuesi më i ri në historinë e klubit në moshën 17 vjeç e 62 ditë.&lt;ref&gt;{{cite news|title=European round-up: What you might have missed|url=https://www.bbc.com/sport/football/35623020|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=23 shkurt 2016|archive-date=22 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222125258/http://www.bbc.com/sport/football/35623020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kylian Mbappe offered Monaco contract amid Arsenal, Liverpool links|url=http://www.espnfc.com/story/2814219/kylian-mbappe-offered-monaco-contract-amid-arsenal-talk|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=24 shkurt 2016|archive-date=27 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160227084906/http://www.espnfc.com/story/2814219/kylian-mbappe-offered-monaco-contract-amid-arsenal-talk|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Dy javë më pas, ai firmosi një marrëveshje të re me klubin deri në qershor 2019.&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 mars 2019|title=First professional contract for Kylian Mbappé|url=http://www.asmonaco.com/en/article/first-professional-contract-for-kylian-mbappe-70198.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308072349/http://www.asmonaco.com/en/article/first-professional-contract-for-kylian-mbappe-70198.html|archive-date=8 mars 2016|access-date=7 mars 2016|publisher=AS Monaco FC|language=en}}&lt;/ref&gt; Zëvëndës-presidenti i klubit, [[Vadim Vasilyev]], deklaroi në një intervistë për [[CNN]] se e dinte për kohë të gjatë se Mbappé ishte &quot;një fenomen&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappe: The 'phenomenon that breathes and sleeps football'|url=https://edition.cnn.com/2018/07/13/football/kylian-mbappe-vadim-vasilyev-monaco-france-world-cup-spt-intl/index.html|publisher=CNN|language=en|access-date=14 gusht 2018|archive-date=14 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814233024/https://edition.cnn.com/2018/07/13/football/kylian-mbappe-vadim-vasilyev-monaco-france-world-cup-spt-intl/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Mbappe.PNG|parapamje|upright|Mbappé në nxemje gjatë një ndeshje të [[AS Monaco FC|Monacos]] nē 2017.]]

Mbappé shënoi tregolëshin e parë në karrierë më 14 dhjetor 2016 në fitoren 7–0 kundër [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në raundin e 16-tave të [[Coupe de la Ligue|Kupës së Ligës]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ligue1.com/coupeLigue/article/monaco-mash-rennes.htm|title=Monaco mash Rennes|publisher=Ligue 1|language=en|date=14 dhjetor 2016|access-date=29 janar 2017|archive-date=2 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202033647/http://www.ligue1.com/coupeLigue/article/monaco-mash-rennes.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; duke u bërë lojtari i parë i klubit që shënon tre gola në një ndeshje në këtë kompeticion që nga [[Sonny Anderson]] në vitin 1997.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hitc.com/en-gb/2016/12/15/do-reported-arsenal-target-kylian-mbappe-smashes-21-year-old-rec/|title=Reported Arsenal target Kylian Mbappe smashes 21-year-old record for Monaco|website=HITC Sport|language=en|date=15 dhjetor 2016|access-date=29 janar 2017|archive-date=30 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170830102011/http://www.hitc.com/en-gb/2016/12/15/do-reported-arsenal-target-kylian-mbappe-smashes-21-year-old-rec/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tregolëshi i tij i parë në Ligue 1 erdhi më 11 shkurt 2017 në suksesin 5–0 kundër [[FC Metz|Metz]]; në moshën 18 vjeç e dy muaj, Mbappé u bë lojtari më i ri që nga [[Jérémy Ménez]] në vitin 2005 që shënon tre gola në një ndeshje të Ligue 1.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/wonderkid-mbappe-nets-hat-trick-as-monaco-march-on.htm|title=Wonderkid Mbappé nets hat-trick as Monaco march on|publisher=Ligue 1|language=en|date=11 shkurt 2017|access-date=16 mars 2017|archive-date=17 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054551/http://www.ligue1.com/ligue1/article/wonderkid-mbappe-nets-hat-trick-as-monaco-march-on.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Dhjetë ditë më pas, Mbappé shënoi golin e dytë të ekipit në humbjen 5–3 kundër [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] në raundin e 16-tave të [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligës së Kampionëve]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/2017/02/24/monaco-v-man-city-champions-league-kick-off-time-team-news-and-tv-channel/1487930166558|title=Monaco vs Manchester City|publisher=Manchester City F.C.|website=mancity.com|language=en|date=24 shkurt 2017|access-date=16 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316204824/https://www.mancity.com/news/first-team/2017/02/24/monaco-v-man-city-champions-league-kick-off-time-team-news-and-tv-channel/1487930166558|archive-date=16 mars 2017}}&lt;/ref&gt; ky ishte goli i tij i parë në kompeticionet evropiane si dhe u bë lojtari i dytë më i ri francez që shënon në Ligën e Kampionëve pas [[Karim Benzema]]s.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/the-new-thierry-henry-how-arsenal-transfer-target-kylian-mbappe-played-for-monaco-vs-man-city-a3472731.html|title='The new Thierry Henry' – how Arsenal transfer target Kylian Mbappe played for Monaco vs Man City|newspaper=London Evening Standard|language=en|date=22 shkurt 2017|access-date=5 prill 2018|archive-date=15 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180615164714/https://www.standard.co.uk/sport/football/the-new-thierry-henry-how-arsenal-transfer-target-kylian-mbappe-played-for-monaco-vs-man-city-a3472731.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 5 mars, ai shënoi dy gola në pjesën e parë të fitores 4–0 në shtëpi kundër [[FC Nantes|Nantes]], duke arritur në kuotën e dhjetë golave në Ligue 1; kjo gjë e bëri atë lojtarin më të ri në tridhjetë vitet e fundit që e arrin këtë gjë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/monaco-pull-three-points-clear-with-nantes-rout.htm|title=Monaco pull three points clear with Nantes rout|publisher=Ligue 1|language=en|date=5 mars 2017|access-date=16 mars 2017|archive-date=17 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054243/http://www.ligue1.com/ligue1/article/monaco-pull-three-points-clear-with-nantes-rout.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=5 mars 2017|title=Monaco, le nouveau record de précocité de Mbappé|url=http://www.goal.com/fr/news/29/ligue-1/2017/03/05/33340212/monaco-le-nouveau-record-de-pr%C3%A9cocit%C3%A9-de-mbapp%C3%A9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170327172118/http://www.goal.com/fr/news/29/ligue-1/2017/03/05/33340212/monaco-le-nouveau-record-de-pr%C3%A9cocit%C3%A9-de-mbapp%C3%A9|archive-date=27 mars 2017|access-date=16 mars 2017|publisher=Goal.com|language=fr}}&lt;/ref&gt; Një javë më pas, ai shënoi në fitoren 2–1 kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]], duke regjistruar golin e 7të në katër ndeshjet e fundit si titullar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/mbappe-and-moutinho-help-monaco-move-clear.htm|title=Mbappé and Moutinho help Monaco move clear|publisher=Ligue 1|language=en|date=11 mars 2017|access-date=12 mars 2017|archive-date=11 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181211171127/https://www.ligue1.com/ligue1/article/mbappe-and-moutinho-help-monaco-move-clear.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 15 mars 2017, Mbappé shënoi golin e parë të ekipit në fitoren 3–1 kundër Manchester Cityt në ndeshjen e dytë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampionëve; rezultati i përgjithshëm ishte 6–6 dhe Monaco u kualifikua më tej falë rregullit të golit jashtë fushe.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/03/15/monaco-vs-manchester-city-champions-league-watch-live-score/|title=Monaco 3 Manchester City 1 (agg 6–6): Pep Guardiola's side crash out on away goals as attacking approach backfires|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=15 mars 2017|access-date=5 prill 2018|archive-date=2 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002093325/https://www.telegraph.co.uk/football/2017/03/15/monaco-vs-manchester-city-champions-league-watch-live-score/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e parë çerek-finale kundër [[Borussia Dortmund]]it, Mbappé fitoi një penallti dhe shënoi dy gola duke i dhuruar Monacos një fitore 3–2 në [[Westfalenstadion]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/apr/12/borussia-dortmund-monaco-champions-league-quarter-final-first-leg-match-report|title=Kylian Mbappe gives Monaco crucial edge against Borussia Dortmund|newspaper=The Guardian|language=en|date=12 prill 2017|access-date=16 gusht 2018|archive-date=16 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180816230519/https://www.theguardian.com/football/2017/apr/12/borussia-dortmund-monaco-champions-league-quarter-final-first-leg-match-report|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu shënoi në ndeshjen e kthimit, me Monacon që siguroi kualifikim në gjysëm-finale me rezultatin e përgjithshëm 6–3.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Monaco 3–1 Dortmund (agg 6–3): Mbappe and Falcao send Monaco into Champions League semi-finals|url=https://www.skysports.com/football/news/11945/10843399/monaco-3-1-dortmund-agg-6-3-mbappe-and-falcao-send-monaco-into-champions-league-semi-finals|access-date=21 gusht 2023|publisher=Sky Sports|language=en|archive-date=21 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230821053021/https://www.skysports.com/football/news/11945/10843399/monaco-3-1-dortmund-agg-6-3-mbappe-and-falcao-send-monaco-into-champions-league-semi-finals|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ekipi u eliminua në gjysëm-finale nga [[Juventus F.C.|Juventusi]] me rezultatin e përgjithshëm 4–1; Mbappé shënoi golin e vetëm të ekipit të tij.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dani Alves fires Juventus past Monaco into Champions League final|url=https://www.theguardian.com/football/2017/may/09/juventus-monaco-champions-league-semi-final-match-report|access-date=18 gusht 2023|date=9 maj 2017|language=en|newspaper=The Guardian|author1=Barney Ronay|archive-date=19 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819005543/https://www.theguardian.com/football/2017/may/09/juventus-monaco-champions-league-semi-final-match-report|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé e mbylli sezonin 2016–17 me 26 gola në 44 ndeshje në të gjitha kompeticionet, duke ndihmuar Monacon të fitonte titullin e Ligue 1.&lt;ref name=&quot;loan&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/40715851|title=Kylian Mbappe: Paris St-Germain sign Monaco forward on loan|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 gusht 2017|access-date=29 qershor 2018|archive-date=31 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180531090300/https://www.bbc.co.uk/sport/football/40715851|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai citoi kolegun e sulmit, kolumbianin [[Radamel Falcao]], si një ndikim kyç përgjatë sezonit, duke shtuar se Falcao i dha hapsirë të tregonte veten dhe e mësoi të qëndronte i qetë gjatë ndeshjeve.&lt;ref name=&quot;kuper1&quot;&gt;{{cite web|author=Simon Kuper|date=2 qershor 2021|title=Kylian Mbappé is Born to Run|url=https://www.esquire.com/uk/culture/a36530130/kylian-mbappe-is-born-to-run/|archive-url=https://archive.today/20210602103825/https://www.esquire.com/uk/culture/a36530130/kylian-mbappe-is-born-to-run/|archive-date=2 qershor 2021|access-date=23 shkurt 2022|website=Esquire|language=en}}&lt;/ref&gt;

===Paris Saint-Germain===
====2017–2020: Transferimi rekord dhe suksesi i menjëhershëm====
[[Skeda:Maillot domicile PSG 2017-2018 Mbappé.jpg|parapamje|majtas|200px|Fanella e Mbappés në sezonin 2017–18.]]
Më 31 gusht 2017, [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] njoftoi transferimin e Mbappés nga Monaco në formë huazimi për një sezon dhe  me detyrim blerje për 180 milion €.&lt;ref&gt;{{cite news|date=31 gusht 2017|title=Kylian Mbappé au Paris Saint-Germain!|language=fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|website=psg.fr|url=https://www.psg.fr/pro/article/kylian-mbappe-au-paris-saint-germain|access-date=4 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170904142820/https://www.psg.fr/pro/article/kylian-mbappe-au-paris-saint-germain|archive-date=4 shtator 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=31 gusht 2017|title=Kylian Mbappe transfer: PSG complete €180 million deal for Real Madrid target|publisher=Goal.com|url=https://www.goal.com/en/news/monaco-star-mbappe-completes-180-million-paris-saint-germain-move/13k7x4cozao191hcdgpw1kkrrt|access-date=20 gusht 2023|language=en|archive-date=20 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230820194433/https://www.goal.com/en/news/monaco-star-mbappe-completes-180-million-paris-saint-germain-move/13k7x4cozao191hcdgpw1kkrrt|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sipas ndihmësit të drejtorit sportiv, Luis Ferrer, transferimi i lojtarit te klubi erdhi falë trajnerit [[Unai Emery]], i cili e kishte vizituar francezin në shtëpinë e tij gjatë verës për ti mbushur mëndjen.&lt;ref&gt;{{cite web|author1=Frédéric Gouaillard|date=15 maj 2021|title=Transfert de Mbappé, départ de Cavani... les vérités de Luis Ferrer, l'ancien recruteur du PSG|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/transfert-de-mbappe-depart-de-cavani-les-verites-de-luis-ferrer-lancien-recruteur-du-psg-15-05-2021-DAQ6RFVPIBFADP44AZ2V2QXOXI.php|access-date=23 shkurt 2022|website=Le Parisien|language=fr|archive-date=16 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316022459/https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/transfert-de-mbappe-depart-de-cavani-les-verites-de-luis-ferrer-lancien-recruteur-du-psg-15-05-2021-DAQ6RFVPIBFADP44AZ2V2QXOXI.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=15 maj 2021|title=Luis Ferrer &quot; Je sonnais à sa porte avec des croissants à 8h &quot;, Luis Ferrer raconte comment le PSG a recruté Mbappé en 2017|url=https://www.20minutes.fr/sport/3042139-20210515-sonnais-porte-croissants-8h-luis-ferrer-raconte-comment-psg-recrute-mbappe-2017|access-date=23 shkurt 2022|website=20 Minutes|language=fr|archive-date=17 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220317211133/https://www.20minutes.fr/sport/3042139-20210515-sonnais-porte-croissants-8h-luis-ferrer-raconte-comment-psg-recrute-mbappe-2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/kylian-mbappe/psg-comment-le-club-convaincu-kylian-mbappe-de-signer-malgre-l-intervention-du-real-madrid-et-de-6248168|title=PSG. Comment le club a convaincu Kylian Mbappé de signer malgré l'intervention du Real Madrid et de Zinédine Zidane|website=Ouest-France|language=fr|date=5 mars 2019|access-date=15 maj 2021|archive-date=15 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515172952/https://www.ouest-france.fr/sport/football/kylian-mbappe/psg-comment-le-club-convaincu-kylian-mbappe-de-signer-malgre-l-intervention-du-real-madrid-et-de-6248168|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Shuma 180 milion € e bëri Mbappén adoleshentin më të shtrenjtë në histori, transferimin e dytë më të shtrenjtë në histori (pas shokut të ekipit [[Neymar]]) si dhe transferimi më i shtrenjtë midis dy klubeve të të njëjtit shtet.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/monaco-star-mbappe-completes-180-million-paris-saint-germain/13k7x4cozao191hcdgpw1kkrrt|title=Monaco Star Mbappe Completes €180 Million Paris Saint-Germain Move|publisher=Goal.com|language=en|date=31 gusht 2017|access-date=2 shtator 2017|archive-date=2 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902230237/http://www.goal.com/en/news/monaco-star-mbappe-completes-180-million-paris-saint-germain/13k7x4cozao191hcdgpw1kkrrt|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://sports.yahoo.com/psg-signs-kylian-mbappe-cleverly-skirts-financial-fair-play-process-173341772.html|title=PSG signs Kylian Mbappe, and cleverly skirts Financial Fair Play in the process|publisher=Yahoo! Sports|language=en|date=31 gusht 2017|access-date=2 shtator 2017|archive-date=31 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831224330/https://sports.yahoo.com/psg-signs-kylian-mbappe-cleverly-skirts-financial-fair-play-process-173341772.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=31 gusht 2017|title=Kylian Mbappé (Monaco) rejoint officiellement le PSG en prêt avec option d'achat|language=fr|newspaper=L'Équipe|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Kylian-mbappe-monaco-rejoint-officiellement-le-psg-en-pret-avec-option/829364|url-status=live|access-date=2 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902200634/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Kylian-mbappe-monaco-rejoint-officiellement-le-psg-en-pret-avec-option/829364|archive-date=2 shtator 2017}}&lt;/ref&gt; Ai mori fanellën me numrin 29 para nisjes së sezonit.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.lci.fr/mercato/mercato-transfert-de-kylian-mbappe-monaco-et-le-psg-ont-trouve-un-accord-pour-180-millions-d-euros-2062532.html|title=Mbappe: Monaco et le PSG trouvent un accord pour 180 millions d'euros|trans-title=Mbappé: Monaco and PSG reached an agreement at 180 million euros|publisher=La Chaîne Info|language=fr|date=28 gusht 2017|access-date=8 shtator 2017|archive-date=1 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901131448/http://www.lci.fr/mercato/mercato-transfert-de-kylian-mbappe-monaco-et-le-psg-ont-trouve-un-accord-pour-180-millions-d-euros-2062532.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PSG number&quot;&gt;{{cite web|title=Number 29 for Kylian Mbappé|url=https://en.psg.fr/pro/article/number-29-for-kylian-mbappe|access-date=14 shtator 2017|date=2 shtator 2017|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915023157/https://en.psg.fr/pro/article/number-29-for-kylian-mbappe|archive-date=15 shtator 2017}}&lt;/ref&gt;

Mbappé bëri debutimin e tij me klubin më 8 shtator në ndeshjen e Ligue 1 kundër Metz, duke shënuar një nga golat e fitores 5–1.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/41205167|title=Metz 1–5 Paris Saint Germain|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 shtator 2017|access-date=10 shtator 2017|archive-date=10 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910050043/http://www.bbc.com/sport/football/41205167|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Katër ditë më pas, ai shënoi në fitoren 5–0 kundër [[Celtic F.C.|Celtic]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/mbappe-creates-champions-league-history-with-goal-for-psg/1fq7caitbaofg1npeqftd4n1e7|title=Mbappe Creates Champions League History With Goal For Psg Against Celtic|publisher=Goal.com|language=en|date=12 shtator 2017|access-date=29 shtator 2017|archive-date=21 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070001/http://www.goal.com/en/news/mbappe-creates-champions-league-history-with-goal-for-psg/1fq7caitbaofg1npeqftd4n1e7|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu ishte protagonist në ndeshjen e rradhës në grup kundër [[FC Bayern München|Bayern München]], duke asistuar golat e [[Edinson Cavani]]t dhe Neymarit në një fitore të pastër 3–0.&lt;ref name=&quot;LES&quot;&gt;{{cite news|title=PSG 3 Bayern Munich 0: Kylian Mbappe, Edinson Cavani and Neymar star in Champions League heavyweight battle|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/psg-3-bayern-munich-0-champions-league-kylian-mbappe-edinson-cavani-neymar-star-a3645456.html|newspaper=London Evening Standard|language=en|date=30 shtator 2017|access-date=30 shtator 2017|archive-date=21 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070344/https://www.standard.co.uk/sport/football/psg-3-bayern-munich-0-champions-league-kylian-mbappe-edinson-cavani-neymar-star-a3645456.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e dytë kundër Bayernit si dhe të fundit në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve, Mbappé shënoi golin e vetëm të ekipit të tij në humbjen 3–1 në [[Allianz Arena]]; ky ishte goli i tij i 10të në këtë kompeticion, duke u bërë lojtari më i ri që e arrin këtë shifër (18 vjeç e 11 muaj).&lt;ref name=&quot;CL record&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en-au/news/mbappe-sets-new-champions-league-record-with-goal-against/q1o8gqd0r61m1589eq3okr0cy|title=Mbappe sets new Champions League record with goal against Bayern|publisher=Goal.com|language=en|access-date=1 korrik 2018|archive-date=1 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701164959/http://www.goal.com/en-au/news/mbappe-sets-new-champions-league-record-with-goal-against/q1o8gqd0r61m1589eq3okr0cy|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 8 maj, ai luajti si titullar në fitoren 2–0 kundër [[Les Herbiers VF|Les Herbiers]] në finalen e Kupës së Francës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/live/football/43949707|title=French Cup final – PSG beat Les Herbiers|publisher=BBC Sport|language=en|author=Emlyn Begley|date=8 maj 2018|access-date=11 korrik 2018|archive-date=30 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630151854/https://www.bbc.co.uk/sport/live/football/43949707|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu fitoi kampionatin, duke kontribuar me 13 gola në 27 ndeshje.

Në korrik 2018, Mbappés iu dha fanella me numrin 7 për sezonin e ardhshëm, e cila së fundmi ishte mbajtur nga [[Lucas Moura]].&lt;ref name=&quot;numri 7&quot;&gt;{{cite news|author=Jonathan Johnson|title=Kylian Mbappe gets No. 7 shirt in new-look Paris Saint-Germain kit|url=http://www.espn.co.uk/football/blog/the-toe-poke/65/post/3575253/kylian-mbappe-gets-no7-shirt-in-new-look-paris-saint-germain-kit|access-date=27 korrik 2018|date=26 korrik 2018|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=4 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804224034/http://www.espn.co.uk/football/blog/the-toe-poke/65/post/3575253/kylian-mbappe-gets-no7-shirt-in-new-look-paris-saint-germain-kit|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Duke përdorur hashtagun #K7LIAN, Mbappé deklaroi: &quot;Vazhdoj të përpiqem të përparoj në fushë dhe mendoj se, për mua, ishte koha e duhur për të ndryshuar numrin. Është një lloj afirmimi. Fanella me numër 7 është legjendare dhe shumë lojtarë të mëdhenj e kanë veshur atë. Shpresoj se do të jem në gjendje t'i jap drejtësi këtij numri në fushë.&quot;&lt;ref name=&quot;numri 7&quot;/&gt;

Në ndeshjen e parë të sezonit të ri, Mbappé shënoi dy gola në dhjetë minutat e fundit të fitores 3–1 kundër [[En Avant de Guingamp|Guingamp]] në kampionat.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Mbappe scores twice in Lique 1 return to seal PSG fight-back|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45228476|access-date=18 gusht 2018|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=14 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914220400/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45228476|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e rradhës kundër [[Angers SCO|Angers]], Mbappé shënoi në një tjetër fitore 3–1 në ndeshjen e tij të parë si titullar.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cavani, Mbappe &amp; Neymar all score as PSG maintain 100% start|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45310948|access-date=26 gusht 2018|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826195519/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45310948|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 1 shtator, Mbappé shënoi dhe asistoi në fitoren 4–2 kundër [[Nîmes Olympique|Nîmes]], por u përjashtua me karton të kuq për herë të parë në karrierën e tij pasi shtyu lojtarin kundërshtar [[Téji Savanier]] pasi ky i fundit kishte kryer një ndërhyrje të rrezikshme nga mbrapa, për të cilën gjithashtu u përjashtua.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/mbappe-after-red-card-i-would-do-it-again|title=Mbappe after red card: I would do it again|website=FourFourTwo|language=en|date=2 shtator 2018|access-date=2 shtator 2018|archive-date=2 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180902220623/https://www.fourfourtwo.com/news/mbappe-after-red-card-i-would-do-it-again|url-status=live}}&lt;/ref&gt; I pyetur për përjashtimin e tij nga fusha, Mbappé u tha gazetarëve pas ndeshjes: &quot;Nëse do të kisha mundësinë ta bëja përsëri, do të bëja të njëjtën gjë. Do t'u kërkoj falje tifozëve dhe të gjithëve, por nuk mund ta toleroj këtë lloj gjëje.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain/story/3620504/psgs-kylian-mbappe-doesnt-regret-red-card-i-would-do-the-same-thing?src=com|title=PSG's Kylian Mbappe doesn't regret red card: 'I would do the same thing'|publisher=ESPN FC|language=en|author=Jonathan Johnson|date=2 shtator 2018|access-date=2 shtator 2018|archive-date=2 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180902220725/http://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain/story/3620504/psgs-kylian-mbappe-doesnt-regret-red-card-i-would-do-the-same-thing?src=com|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 8 tetor, ai shënoi plot katër gola në 13 minuta gjatë fitores 5–0 kundër [[Olympique Lyonnais|Lyonit]], duke u bërë lojtari më i ri që shënon katër gola në një ndeshje në 45 vitet e fundit (19 vjeç e 9 muaj).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/mbappe-breaks-45-year-ligue-1-record-in-psg-rout/d060mjliyvxe1usjx8kja4jrg|title=Mbappe breaks 45-year Ligue 1 record in PSG rout|publisher=Goal.com|language=en|access-date=8 tetor 2018|archive-date=8 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181008174859/http://www.goal.com/en/news/mbappe-breaks-45-year-ligue-1-record-in-psg-rout/d060mjliyvxe1usjx8kja4jrg|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 3 dhjetor, Mbappé u bë fituesi i parë i [[Trofeu Kopa|Trofeut Kopa]], një çmim i krijuar nga ''[[France Football]]'' për lojtarin më të mirë në botë nën 21 vjeç.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2018/dec/03/ballon-dor-ada-hegerberg-twerk-luka-modric|title=Ada Hegerberg: first women's Ballon d'Or marred as winner is asked to twerk|newspaper=The Guardian|language=en|author=Ed Aarons|date=4 dhjetor 2018|access-date=4 dhjetor 2018|archive-date=23 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023002409/https://www.theguardian.com/football/2018/dec/03/ballon-dor-ada-hegerberg-twerk-luka-modric|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 19 janar 2019, Mbappé dhe Cavani shënuan secili një tregolësh në fitoren 9–0 kundër Guingamp, duke thyer rekordin për fitoren më të madhe të vendosur sezonin e kaluar.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46935009|title=Paris St-Germain 9–0 Guingamp|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 janar 2019|access-date=23 janar 2019|archive-date=23 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190123224144/https://www.bbc.co.uk/sport/football/46935009|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 12 shkurt, ai shënoi një nga dy golat e fitores së PSG-së kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në [[Old Trafford]] në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampionëve.&lt;ref&gt;{{cite web|date=12 shkurt 2019|title=Man. United 0–2 Paris|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2026849--man-united-vs-paris/|access-date=23 shkurt 2022|publisher=UEFA|language=en|archive-date=24 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024041309/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2026849--man-united-vs-paris/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, ekipi pësoi një humbje surprizë 3–1 në shtëpi, duke u eliminuar me rregullin e golit jashtë fushë.&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 mars 2021|title=Paris 1–3 Man. United|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2026859--paris-vs-man-united/?referrer=%2Fuefachampionsleague%2Fseason%3D2019%2Fmatches%2Fround%3D2000981%2Fmatch%3D2026859%2Findex|access-date=23 shkurt 2022|publisher=UEFA|language=en|archive-date=24 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210524094131/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2026859--paris-vs-man-united/?referrer=%2Fuefachampionsleague%2Fseason%3D2019%2Fmatches%2Fround%3D2000981%2Fmatch%3D2026859%2Findex|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 2 mars, Mbappé shënoi një dygolësh në fitoren 2–1 në transfertë kundër Caen, duke arritur në kuotën e 50 golave me klubin.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/47417301|title=Caen 1–2 Paris Saint Germain|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 mars 2019|access-date=3 mars 2019|archive-date=25 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425121108/https://www.bbc.com/sport/football/47417301|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 21 prill, Mbappé shënoi një tregolësh në fitoren 3–1 kundër Monacos, duke regjistruar golat e tij të parë kundër ish klubit të tij.&lt;ref&gt;{{cite web|date=21 prill 2019|title=Mbappe nets hat trick, Neymar returns as PSG beat Monaco on title-clinching day|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=512061|access-date=23 shkurt 2022|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=22 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422141940/http://www.espn.com/soccer/report?gameId=512061|url-status=live}}&lt;/ref&gt; PSG-ja e mbylli sezonin duke u shpallur sërisht kampion i Ligue 1,&lt;ref name=&quot;ligue1history&quot;&gt;{{cite web|date=24 maj 2019|title=Mbappe ensures PSG make Ligue 1 history despite defeat|url=https://www.foxsportsasia.com/football/ligue-1/1104487/mbappe-ensures-psg-make-ligue-1-history-despite-defeat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525140939/https://www.foxsportsasia.com/football/ligue-1/1104487/mbappe-ensures-psg-make-ligue-1-history-despite-defeat/|archive-date=25 maj 2019|access-date=25 maj 2019|publisher=Fox Sports Asia|language=en}}&lt;/ref&gt; kurse Mbappé u shpall lojtari i sezonit si dhe golashënuesi më i mirë me 33 gola.&lt;ref name=&quot;UNFP&quot;&gt;{{cite news|date=19 maj 2019|title=Mbappé wins awards double|url=https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/03/14/mbappe-wins-awards-double|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603092953/https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/03/14/mbappe-wins-awards-double|archive-date=3 qershor 2021|access-date=20 maj 2019|publisher=Ligue 1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ligue1history&quot;/&gt;

[[Skeda:2019-07-17 SG Dynamo Dresden vs. Paris Saint-Germain by Sandro Halank–570.jpg|parapamje|djathtas|220px|Mbappé në një ndeshje miqësore kundër Dynamo Dresden, 17 korrik 2019.]]
Më 3 gusht 2019, Mbappé shënoi në fitoren 2–1 kundër Rennes në finalen e [[Trophée des Champions|Superkupës së Francës]], duke fituar trofeun e parë të sezonit 2019–20.&lt;ref name=&quot;2019TDC&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ligue1.com/tropheeChampions/article/mbappe-and-di-maria-earn-psg-first-2019-20-trophy.htm|title=Mbappé and Di Maria Earn PSG First 2019–20 Trophy|date=3 gusht 2019|access-date=3 gusht 2019|publisher=Ligue 1|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190803150004/https://www.ligue1.com/tropheeChampions/article/mbappe-and-di-maria-earn-psg-first-2019-20-trophy.htm|archive-date=3 gusht 2019}}&lt;/ref&gt; Tetë ditë më pas, ai gjithashtu shënoi në ndeshjen hapëse të Ligue 1 kundër Nîmes, të cilën PSG e fitoi 3–0.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/49314946|title=Paris Saint Germain 3–0 Nîmes|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 gusht 2019|access-date=23 tetor 2019|archive-date=12 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190812222052/https://www.bbc.com/sport/football/49314946|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 22 tetor, Mbappé hyri si zëvëndësues dhe shënoi një tregolësh të përkryer (një gol me këmbën e majtë, një me të djathtën dhe një me kokë) në fitoren 5–0 në transfertë kundër ekipit belg [[Club Brugge KV|Club Brugge]] në Ligën e Kampionëve;&lt;ref&gt;{{cite web|date=23 tetor 2019|title=Kylian Mbappe: PSG forward sets another Champions League record with 'perfect' substitute hat-trick|url=https://www.squawka.com/en/news/kylian-mbappe-perfect-hat-trick-champions-league-manarama-prostate-cancer|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012023625/https://www.squawka.com/en/kylian-mbappe-perfect-hat-trick-champions-league-manarama-prostate-cancer/|archive-date=12 tetor 2020|access-date=19 janar 2020|website=Squawka|publisher=Catena Media|language=en}}&lt;/ref&gt; në moshën 20 vjeç e 306 ditë, ai u bë lojtari më i ri në historinë e kompeticionit që arrin 15 gola.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/49874401|title=Club Bruges 0–5 Paris Saint Germain|publisher=BBC Sport|language=en|date=22 tetor 2019|access-date=23 tetor 2019|archive-date=24 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024235415/https://www.bbc.com/sport/football/49874401|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 1 maj 2020, PSG u shpall kampion i Ligue 1 pasi sezoni u ndërpre para kohe për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]];&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2020/apr/30/psg-awarded-ligue-1-title-after-season-stopped-by-coronavirus-crisis|title=PSG awarded Ligue 1 title and two teams are relegated after season is scrapped|newspaper=The Guardian|language=en|date=30 prill 2020|access-date=13 qershor 2020|archive-date=13 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613025740/https://www.theguardian.com/football/2020/apr/30/psg-awarded-ligue-1-title-after-season-stopped-by-coronavirus-crisis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; në kohën e ndërprerjes, ekipi ishte në krye të renditjes me një diferencë 12 pikë nga [[Olympique de Marseille|Marseille]] e vendit të dytë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11820/11981197/paris-saint-germain-crowned-ligue-1-champions-after-french-season-called-off|title=Paris Saint-Germain crowned Ligue 1 champions after French season called off|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 maj 2020|access-date=31 maj 2020|archive-date=1 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701213126/https://www.skysports.com/football/news/11820/11981197/paris-saint-germain-crowned-ligue-1-champions-after-french-season-called-off|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé e mbylli sezonin si golashënuesi më i mirë me 18 gola sëbashku me [[Wissam Ben Yedder]]; megjithatë, ai u shpall fituesi i Këpucës së Artë falë mesatares më të lartë të shënimit.&lt;ref name=&quot;2019–20 Ligue 1 top scorer&quot;&gt;{{cite web|date=1 maj 2020|title=Kylian Mbappé and Angel Di Maria: top scorer and top assist provider|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-and-angel-di-maria-top-scorer-and-top-assist-provider|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611084210/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-and-angel-di-maria-top-scorer-and-top-assist-provider|archive-date=11 qershor 2020|access-date=1 maj 2020|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 24 korrik, në ndeshjen e finales së Kupës së Francës kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]], Mbappé u zëvëndësua i dëmtuar pas një ndërhyrje të gabuar të [[Loïc Perrin]], i cili u ndëshkua me karton të kuq; PSG fitoi ndeshjen 1–0.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.si.com/soccer/2020/07/24/kylian-mbappe-ankle-injury-psg-coupe-de-france-title|title=Mbappe Injury Overshadows PSG's Coupe De France Title|magazine=Sports Illustrated|language=en|date=24 korrik 2020|access-date=24 gusht 2020|archive-date=1 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801164344/https://www.si.com/soccer/2020/07/24/kylian-mbappe-ankle-injury-psg-coupe-de-france-title|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé humbi finalen e Kupës së Ligës për shkak dëmtimi,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.beinsports.com/en/uefa-champions-league/news/psg-forward-mbappe-out-of-champions-league-qu/1512491|title=PSG forward Mbappe out of Champions League quarter-final against Atalanta|publisher=beIN SPORTS|language=en|date=27 korrik 2020|access-date=24 gusht 2020|archive-date=31 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731070524/https://www.beinsports.com/en/uefa-champions-league/news/psg-forward-mbappe-out-of-champions-league-qu/1512491|url-status=live}}&lt;/ref&gt; të cilën PSG e fitoi duke mposhtur 6–5 me penallti Lyonin, duke kompletuar tripletën e titujve në Francë. Ai u rikthye në aksion më 12 gusht duke u aktivizuar si zëvëndësues në ndeshjen çerek-finale të Ligës së Kampionëve kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]];&lt;ref&gt;{{cite web|date=11 gusht 2020|title=Mbappe training return boosts PSG for Atalanta quarterfinal|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/mbappe-training-return-boosts-psg-atalanta-quarterfinal/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829060433/https://www.sportsnet.ca/soccer/mbappe-training-return-boosts-psg-atalanta-quarterfinal/|archive-date=29 gusht 2020|access-date=24 gusht 2020|website=Sportsnet|language=en}}&lt;/ref&gt; ai asistoi golin e dytë të ekipit të shënuar nga [[Eric Maxim Choupo-Moting]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.as.com/en/2020/08/12/football/1597255022_750607.html|title=Atalanta dealt cruelest of exits by PSG late show|publisher=AS.com|language=en|date=13 gusht 2020|access-date=24 gusht 2020|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829055041/https://en.as.com/en/2020/08/12/football/1597255022_750607.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; PSG-ja arriti në finalen e kompeticionit, aty ku u mposht minimalisht 1–0 nga Bayern München.&lt;ref name=&quot;CL 2020&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=573698|title=Bayern Munich beat Paris Saint-Germain to win Champions League|publisher=ESPN FC|language=en|date=23 gusht 2020|access-date=23 gusht 2020|archive-date=31 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831175653/https://www.espn.com/soccer/report?gameId=573698|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

====2020–2022: Sukseset e mëtejshme dhe rinovimi i kontratës====
Mbappé humbi tre ndeshjet e para të sezonit 2020–21 për shkak se u infektua me COVID-19 gjatë kohës që ishte në grrumbullim me Francën.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite news|author=Kevin Dotson|date=7 shtator 2020|title=Kylian Mbappe tests positive for Covid-19 while playing with France|url=https://www.cnn.com/2020/09/07/football/kylian-mbappe-covid-test-spt-intl/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200910085351/https://www.cnn.com/2020/09/07/football/kylian-mbappe-covid-test-spt-intl/index.html|archive-date=10 shtator 2020|access-date=30 shtator 2020|publisher=CNN|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai u rikthye në aksion më 20 shtator, duke shënuar një penallti në fitoren 3–0 kundër [[OGC Nice|Nice]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=20 shtator 2020|title=Nice 0–3 Paris Saint-Germain|url=https://www.bbc.com/sport/football/54226147|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012023627/https://www.bbc.com/sport/football/54226147|archive-date=12 tetor 2020|access-date=30 shtator 2020|publisher=BBC Sport|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 28 tetor, Mbappé asistoi të dy golat e [[Moise Kean]] në suksesin 2–0 kundër [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve, duke arritur në kuotën e 14 asisteve në këtë kompeticion, gjë që e bëri atë lojtarin me më shumë asiste që nga sezoni 2017–18.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kean at the double as PSG beat Basaksehir 2–0|url=https://in.reuters.com/article/soccer-champions-iba-psg-report-idINKBN27E0OR|date=28 tetor 2020|access-date=3 nëntor 2020|publisher=Reuters|language=en|archive-date=25 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125051746/https://in.reuters.com/article/soccer-champions-iba-psg-report-idINKBN27E0OR|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Steve Zavala|date=29 tetor 2020|title=Mbappe Has Recorded the Most Champions League Assists Since 2017|url=https://psgtalk.com/2020/10/mbappe-has-recorded-the-most-champions-league-assists-since-2017/|access-date=3 nëntor 2020|website=PSG Talk|language=en|archive-date=10 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210022213/https://psgtalk.com/2020/10/mbappe-has-recorded-the-most-champions-league-assists-since-2017/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 5 dhjetor, Mbappé shënoi golin e tij të 100të me klubin në një ndeshje në kampionat kundër [[Montpellier HSC|Montpellier]], duke u bërë lojtari i 5të në historinë e klubit që e arrin këtë shifër.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.goal.com/en-us/news/mbappe-reaches-100-goals-for-psg-with-strike-against/36xw7k3xgagd1gf16xb9cc6xn|title=Mbappe reaches 100 goals for PSG with strike against Montpellier|publisher=Goal.com|language=en|author=Alex Keble|date=5 dhjetor 2020|access-date=5 dhjetor 2020|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125163435/https://www.goal.com/en-us/news/mbappe-reaches-100-goals-for-psg-with-strike-against/36xw7k3xgagd1gf16xb9cc6xn|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pas kësaj, ai shënoi dy golat e parë në Ligën e Kampionëve të këtij sezoni në ndeshjen e fundit të grupit kundër Başakşehir, duke ndihmuar ekipin të kualifikohej në raundin me eliminim direkt si fitues i grupit.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=PSG beat Istanbul Basaksehir in match delayed due to alleged racist incident|publisher=The New York Times|language=en|url=https://www.nytimes.com/athletic/4229469/2020/12/09/psg-beat-istanbul-basaksehir-in-match-delayed-due-to-alleged-racist-incident/|access-date=21 gusht 2023|archive-date=21 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230821053337/https://theathletic.com/4229469/2020/12/09/psg-beat-istanbul-basaksehir-in-match-delayed-due-to-alleged-racist-incident/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai u bë lojtari më i ri që arrin 20 gola në Ligën e Kampionëve, rekord që u thye pak kohë më pas nga [[Erling Haaland]].&lt;ref&gt;{{cite news|date=20 dhjetor 2020|title=PSG star Mbappe overtakes Messi to become youngest player to reach 20 Champions League goals|url=https://www.goal.com/en/news/psg-star-mbappe-overtakes-messi-to-become-youngest-player-to/iv3npfnrozd71m9ymtl13900q|access-date=20 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=10 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210193545/https://www.goal.com/en/news/psg-star-mbappe-overtakes-messi-to-become-youngest-player-to/iv3npfnrozd71m9ymtl13900q|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=10 mars 2021|title=Just how good are Kylian Mbappé and Erling Haaland?|publisher=UEFA|language=en|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0266-1199ef3658d5-145c6798f795-1000--haaland-nears-mbappe-record/|access-date=12 mars 2021|archive-date=18 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318000530/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0266-1199ef3658d5-145c6798f795-1000--haaland-nears-mbappe-record/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 16 shkurt 2021, Mbappé u bë lojtari i tretë në histori pas [[Faustino Asprilla]]s dhe [[Andriy Shevchenko]]s që shënon një tregolësh kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]], duke i dhënë ekipit një fitore 4–1 në [[Camp Nou]] në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampionëve.&lt;ref&gt;{{cite web|date=16 shkurt 2021|title=Barcelona 1–4 Paris: Mbappé hits stunning hat-trick|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0266-1197f34a1ce0-99c2ccf20bea-1000--barcelona-1-4-paris-mbappe-hits-stunning-hat-trick/|access-date=16 shkurt 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=16 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216235213/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029477--barcelona-vs-paris/postmatch/report/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Me këto tre gola ai gjithashtu kaloi portugezin [[Pauleta]] si golashënuesi i tretë më i mirë në historinë e klubit, duke u renditur mbrapa Cavanit (200 gola) dhe [[Zlatan Ibrahimović]] (156 gola).&lt;ref&gt;{{cite news|date=18 shkurt 2021|title=Champions League hits and misses: Kylian Mbappe puts Lionel Messi in the shade, Liverpool return to form|publisher=Sky Sports|language=en|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12220162/champions-league-hits-and-misses-kylian-mbappe-puts-lionel-messi-in-the-shade-liverpool-return-to-form|access-date=17 shkurt 2021|archive-date=17 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217140644/https://www.skysports.com/football/news/11095/12220162/champions-league-hits-and-misses-kylian-mbappe-puts-lionel-messi-in-the-shade-liverpool-return-to-form|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 27 shkurt, ai shënoi dy gola kundër [[Dijon FCO|Dijonit]] duke u bërë lojtari i parë në historinë e Ligue 1 që shënon pesë dopieta në një sezon.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Dijon 0–4 PSG: Mbappe scores twice as PSG beat bottom side|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/56224662|date=27 shkurt 2021|access-date=1 mars 2021|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228001024/https://www.bbc.com/sport/football/56224662|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e kthimit kundër Barcelonës, Mbappé shënoi një tjetër gol, me Parisin që u kualifikua në raundin tjetër me rezultatin e përgjithshëm 5–2.&lt;ref&gt;{{cite web|date=10 mars 2021|title=Paris 1–1 Barcelona (agg: 5–2): Mbappé seals hosts' progress|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0267-11c431767556-96fc283e9856-1000--paris-1-1-barcelona-agg-5-2-mbappe-seals-hosts-progress/|access-date=13 mars 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=16 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316000111/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029483--paris-vs-barcelona/postmatch/report/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ky ishte goli i tij i 25të në Ligën e Kampionëve, duke kaluar [[Lionel Messi]]n si lojtari më i ri që e arrin këtë shifër. Mbappé gjithashtu u bë lojtari i parë në histori që i shënon katër gola në një sezon Barcelonës në Ligën e Kampionëve.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.goal.com/en/news/mbappe-breaks-messi-record-youngest-player-25-champions/18w9p5utul9ax16itdzs62do8e|title=Mbappe breaks Messi record as PSG star becomes youngest player to reach 25 Champions League goals|publisher=Goal.com|language=en|date=10 mars 2021|access-date=12 mars 2021|archive-date=16 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316102938/https://www.goal.com/en/amp/news/mbappe-breaks-messi-record-youngest-player-25-champions/18w9p5utul9ax16itdzs62do8e|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 7 prill, Mbappé shënoi dy gola në ndeshjen e parë çerek-finale të Ligës së Kampionëve kundër [[FC Bayern München|Bayern München]], duke i dhënë ekipit një fitore 3–2 në [[Allianz Arena]]; ky ishte suksesi i parë i klubit parizien në Mynih që nga viti 1994.&lt;ref&gt;{{cite web|title='I am not here to hide' – PSG star Mbappe delighted with Champions League match-winning double at Bayern Munich|publisher=Goal.com|language=en|url=https://www.goal.com/en-us/news/i-am-not-here-to-hide-psg-mbappe-bayern-munich/8jqc9ld487x0145a9etxu84bi|access-date=10 prill 2021|archive-date=10 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410161940/https://www.goal.com/en-us/news/i-am-not-here-to-hide-psg-mbappe-bayern-munich/8jqc9ld487x0145a9etxu84bi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; PSG-ja më pas u eliminua në gjysëm-finale nga klubi anglez [[Manchester City F.C.|Manchester City]]; Mbappé humbi ndeshjen e dytë për shkak të një dëmtimi në kofshë.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/4215475/2021/05/03/kylian-mbappe-travels-with-psg-squad-ahead-of-city-game-amid-injury-doubts/|title=Kylian Mbappe travels with PSG squad ahead of City game amid injury doubts|publisher=The Athletic|language=en|date=3 maj 2021|access-date=24 maj 2021|archive-date=5 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505233906/https://theathletic.com/news/kylian-mbappe-injury-psg-city-latest/ayacruXrNsWB|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 19 maj, Mbappé shënoi dhe asistoi në fitoren 2–0 kundër Monacos në finalen e Kupës së Francës, duke i dhënë Parisit trofeun e parë sezonal.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=PSG beat Monaco to win French Cup|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57177755|access-date=26 maj 2021|archive-date=27 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527045704/https://www.bbc.co.uk/sport/football/57177755|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai e mbylli sezonin në Ligue 1 me 27 gola, duke u shpallur golashënuesi më i mirë për herën e tretë rresht. Megjithatë, PSG-ja nuk u shpall kampion – kjo ishte hera e parë që Mbappé nuk e fitonte kampionatin pas katër sezonesh rresht.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sportsmax.tv/index.php/football/international/item/82483-everyone-has-seen-mbappe-challenges-board-to-act-on-psg-s-shortcomings|title=Everyone has seen – Mbappe challenges board to act on PSG's shortcomings|website=sportsmax.tv|language=en|date=23 maj 2021|access-date=24 maj 2021|archive-date=24 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210524000351/https://www.sportsmax.tv/index.php/football/international/item/82483-everyone-has-seen-mbappe-challenges-board-to-act-on-psg-s-shortcomings|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=23 maj 2021|title=Lille end PSG dominance to win Ligue 1 title|url=https://www.espn.com/soccer/lille/story/4385476/lille-end-psg-dominance-to-win-ligue-1-title-for-first-time-in-10-years|access-date=26 maj 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=26 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210526111629/https://www.espn.com/soccer/lille/story/4385476/lille-end-psg-dominance-to-win-ligue-1-title-for-first-time-in-10-years|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé e mbylli sezonin duke u shpallur Lojtari i Vitit në Ligue 1 si dhe u përfshi në Ekipin e Sezonit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.as.com/en/2021/05/23/football/1621806897_609271.html|title=Kylian Mbappé gives some clues to his future club|website=AS|language=en|date=23 maj 2021|access-date=26 maj 2021|archive-date=26 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210526164917/https://en.as.com/en/2021/05/23/football/1621806897_609271.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Më 14 gusht 2021, para ndeshjes hapëse të Parisit për sezonin 2021–22 kundër [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourgut]], Mbappé u vërshëllye nga tifozët e klubit pas zërave të merkatos që ai dëshironte të transferohej te Real Madridi.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Stefan Bienkowski|date=14 gusht 2021|title=Mbappe booed ahead of PSG game as Madrid rumours intensify|url=https://www.footballtransfers.com/en/transfer-news/fr-ligue-1/2021/08/mbappe-booed-ahead-psg-game-madrid-rumours-intensify|access-date=8 janar 2022|website=FootballTransfers|language=en|archive-date=14 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114111058/https://www.footballtransfers.com/en/transfer-news/fr-ligue-1/2021/08/mbappe-booed-ahead-psg-game-madrid-rumours-intensify|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ndeshja e mbyll me fitoren 4–2 të parizienve, me sulmuesin i cili asistoi tre gola.&lt;ref&gt;{{cite web|date=14 gusht 2021|title=Messi presented to crowd before PSG beat Strasbourg|publisher=Ligue 1|language=en|url=https://www.ligue1.com/Articles/MATCH-REPORTS/2021/08/14/messi-presented-crowd-psg-beat-strasbourg-mbappe-neymar-icardi|access-date=8 janar 2022|archive-date=29 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729005804/https://www.ligue1.com/Articles/MATCH-REPORTS/2021/08/14/messi-presented-crowd-psg-beat-strasbourg-mbappe-neymar-icardi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi golin e parë të sezonit gjashtë ditë më pas një tjetër fitore 4–2, këtë kundër [[Stade Brestois 29|Brest]] në transfertë.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Patric Ridge|date=21 gusht 2021|title=Brest 2–4 Paris Saint-Germain: Mbappe up and running as Messi wait continues|url=https://www.mykhel.com/football/kylian-mbappe-scores-first-goal-of-season-as-paris-saint-germain-defeat-brest-lionel-messi-173117.html|access-date=8 janar 2022|website=myKhel|language=en|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730093604/https://www.mykhel.com/football/kylian-mbappe-scores-first-goal-of-season-as-paris-saint-germain-defeat-brest-lionel-messi-173117.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 29 gusht, në debutimin e Lionel Messit për klubin kryeqytetas, Mbappé shënoi një dopietë në fitoren 2–0 kundër Reims.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Mike Chiari|date=29 gusht 2021|title=Lionel Messi Debuts as Kylian Mbappe Scores Twice in PSG's Win vs. Stade de Reims|url=https://bleacherreport.com/articles/10011268-lionel-messi-debuts-as-kylian-mbappe-scores-twice-in-psgs-win-vs-stade-de-reims|access-date=8 janar 2022|publisher=Bleacher Report|language=en|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730030441/https://bleacherreport.com/articles/10011268-lionel-messi-debuts-as-kylian-mbappe-scores-twice-in-psgs-win-vs-stade-de-reims|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 7 dhjetor, ai shënoi një dygolësh në fitoren 4–1 në shtëpi kundër Club Brugge, duke u bërë lojtari më i ri në historinë e kompeticionit që shënon 30 gola.&lt;ref&gt;{{cite web|date=7 dhjetor 2021|title=Kylian Mbappé's stunning stats after Brugge|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappes-stunning-stats-after-brugge-paris-saint-germain-brugge-psg-ucl|access-date=16 shkurt 2022|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|website=psg.fr|language=en|archive-date=29 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729011341/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappes-stunning-stats-after-brugge-paris-saint-germain-brugge-psg-ucl|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 12 dhjetor 2021, Mbappé shënoi një dygolësh kundër Monacos në Ligue 1 duke arritur në kuotën e 100 golave me klubin në kampionat. Në moshën 22 vjeç e 357 ditë, ai u bë lojtari më i ri që shënon 100 gola për një klub francez në elitë që kur [[Opta]] filloi të mblidhte të dhëna në sezonin 1950–51.&lt;ref&gt;{{cite news|title='I give everything I have' – Mbappe becomes the youngest player to goalscoring mark with 100th PSG goal|url=https://www.goal.com/en-us/news/i-give-everything-i-have-mbappe-becomes-the-youngest-player/blt984823dd1fad7c21|access-date=13 dhjetor 2021|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=26 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126235720/https://www.goal.com/en-us/news/i-give-everything-i-have-mbappe-becomes-the-youngest-player/blt984823dd1fad7c21|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 3 janar 2022, ai shënoi tregolëshin e parë të sezonit në fitoren 4–0 kundër [[Vannes OC|Vannes]] në Kupën e Francës.&lt;ref&gt;{{cite web|date=4 janar 2022|title=Mbappe hat trick as PSG beats Vannes 4–0 in French Cup|url=https://indianexpress.com/article/sports/football/mbappe-hat-trick-as-psg-beats-vannes-4-0-in-french-cup-7705011/|access-date=16 shkurt 2022|website=Indian Express Limited|language=en|archive-date=28 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728200810/https://indianexpress.com/article/sports/football/mbappe-hat-trick-as-psg-beats-vannes-4-0-in-french-cup-7705011/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 11 shkurt, Mbappé shënoi në momentet e fundit golin e fitores të ndeshjes kundër Rennes,&lt;ref&gt;{{cite web|date=11 shkurt 2022|title=Kylian Mbappe nets late winner as PSG down Stade Rennais|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=609297|access-date=16 shkurt 2022|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=28 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728202305/https://www.espn.com/soccer/report?gameId=609297|url-status=live}}&lt;/ref&gt; të cilën e përsëriti katër ditë më pas kundër Real Madridit në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampionëve në [[Parc des Princes]].&lt;ref&gt;{{cite news|author=Ben Church|date=16 shkurt 2022|title=Champions League: Kylian Mbappe scores last-gasp winner against Real Madrid after Lionel Messi misses penalty for PSG|url=https://edition.cnn.com/2022/02/15/football/psg-real-madrid-champions-league-round-16-spt-intl/index.html|access-date=16 shkurt 2022|publisher=CNN|language=en|archive-date=28 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728200810/https://www.cnn.com/2022/02/15/football/psg-real-madrid-champions-league-round-16-spt-intl/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi edhe në ndeshjen e kthimit në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]], duke u bërë golashënuesi i dytë më i mirë në historinë e klubit, por PSG-ja u mposht 3–1 dhe u eliminua me rezultatin e përgjithshëm 3–2.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.101greatgoals.com/top-stories/how-kylian-mbappe-set-a-new-record-with-his-goal-over-real-madrid/|title=How Kylian Mbappe set a new record with his goal over Real Madrid|access-date=9 mars 2022|date=9 mars 2022|author1=Ben Browning|website=101 Great Goals|language=en|archive-date=22 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922203224/https://www.101greatgoals.com/top-stories/how-kylian-mbappe-set-a-new-record-with-his-goal-over-real-madrid/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2022/mar/09/after-mbappes-illumination-paris-again-becomes-the-city-of-dying-light|title=After Mbappé's illumination, Paris again becomes the city of dying light|access-date=9 mars 2022|date=9 mars 2022|author1=Barney Ronay|newspaper=The Guardian|language=en|archive-date=8 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220908133633/https://www.theguardian.com/football/blog/2022/mar/09/after-mbappes-illumination-paris-again-becomes-the-city-of-dying-light|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 21 maj 2022, Mbappé firmosi një kontratë të re tre-vjeçare me klubin pavarësisht zërave për një transferim te Real Madridi, gjë që shtyu zyrtarët e [[La Liga|La Ligës]] për të bërë një ankesë zyrtare në [[UEFA]] për humbjet financiare të Paris Saint-Germain në vitet e fundit.&lt;ref&gt;{{cite web|date=21 maj 2022|title=Kylian Mbappé extends contract with Paris Saint-Germain until 2025|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-extends-contract-with-paris-saint-germain-until-2025|access-date=21 maj 2022|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|website=psg.fr|language=en|archive-date=11 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183825/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-extends-contract-with-paris-saint-germain-until-2025|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2022/may/21/kylian-mbappe-decides-to-stay-at-psg-instead-of-joining-real-madrid|title=Kylian Mbappé decides to stay at PSG instead of joining Real Madrid|newspaper=The Guardian|language=en|author1=Ed Aarons|author2=Fabrizio Romano|date=21 maj 2022|access-date=21 maj 2022|archive-date=21 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121144217/https://www.theguardian.com/football/2022/may/21/kylian-mbappe-decides-to-stay-at-psg-instead-of-joining-real-madrid|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.laliga.com/noticias/nota-informativa-sobre-el-posible-anuncio-de-mbappe-de-permanecer-en-el-psg|title=Nota informativa: Sobre el posible anuncio de Mbappé de permanecer en el PSG|publisher=La Liga|language=es|date=21 maj 2022|access-date=21 maj 2022|archive-date=29 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729010055/https://www.laliga.com/noticias/nota-informativa-sobre-el-posible-anuncio-de-mbappe-de-permanecer-en-el-psg|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sipas raportimeve, Mbappé personalisht foli në telefon me presidentin e klubit spanjoll [[Florentino Pérez]], duke i dhënë se nuk do të transferohej te Real Madridi.&lt;ref&gt;{{cite web|date=23 maj 2022|title=Kylian Mbappé denies signing PSG deal to gain power over club decisions|url=https://www.theguardian.com/football/2022/may/23/kylian-mbappe-denies-signing-psg-deal-to-gain-power-over-club-decisions|access-date=26 maj 2022|newspaper=The Guardian|language=en|author=Michael Butler|archive-date=27 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127143625/https://www.theguardian.com/football/2022/may/23/kylian-mbappe-denies-signing-psg-deal-to-gain-power-over-club-decisions|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Sipas [[Sky Sports]], detajet e kontratës së re të Mbappé përfshinin një rrogë mujore 4 milion £, që e bënte atë lojtarin më të paguar në botë.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappe: PSG forward agrees contract extension with Ligue 1 champions|url=https://uk-sport-web.prod.oceanusorigin.com/football/news/12040/12617361/kylian-mbappe-psg-forward-agrees-contract-extension-with-ligue-1-champions|access-date=26 maj 2022|publisher=Sky Sports|language=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu u shpërbye me një bonus firmosje prej rreth 100 milion £.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Disa orë pas zyrtarizimit të kontratës, Mbappé shënoi një tregolësh në fitoren 5–0 kundër Metz për t'a mbyllur sezonin me 28 gola,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/61537573|title=Paris Saint Germain 5–0 Metz|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 maj 2022|access-date=21 maj 2022|archive-date=15 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815180927/https://www.bbc.com/sport/football/61537573|url-status=live}}&lt;/ref&gt; duke u shpallur golashënuesi më i mirë në Ligue 1 për të katërtin sezon rresht si dhe u bë lojtari i tretë në historinë e Ligue 1 që e arrin këtë gjë. Ai gjithashtu regjistroi 17 asiste, duke u shpallur asistuesi më i mirë si dhe u bë lojtari i parë në histori që shpallet golashënuesi dhe asistuesi më i mirë në Ligue 1 në një sezon.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web|date=21 maj 2022|title=Kylian Mbappé, une saison historique|url=https://www.ligue1.fr/Articles/ACTU/2022/05/21/kylian-mbappe-une-saison-historique|access-date=21 maj 2022|publisher=Ligue 1|language=fr|archive-date=28 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728201802/https://www.ligue1.fr/Articles/ACTU/2022/05/21/kylian-mbappe-une-saison-historique|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web|date=21 maj 2022|title=Meilleur buteur, meilleur passeur : Mbappé officiellement sacré !|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/meilleur-buteur-meilleur-passeur-mbappe-officiellement-sacre|access-date=21 maj 2022|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=fr|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730102242/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/meilleur-buteur-meilleur-passeur-mbappe-officiellement-sacre|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

====2022–2024: Golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i klubit====
Mbappé shënoi golin e parë për sezonin 2022–23 më 13 gusht në fitoren 5–2 kundër [[Montpellier HSC|Montpellier]] në shtëpi; ai gjithashtu humbi një penallti.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Steve Zavala|date=13 gusht 2022|title=Video: Mbappe Picks Up First Goal of the Ligue 1 Season in PSG's Fixture Against Montpellier|url=https://psgtalk.com/2022/08/video-mbappe-picks-up-first-goal-of-the-ligue-1-season-in-psg-fixture-against-montpellier/|access-date=27 shtator 2022|website=PSG Talk|language=en|archive-date=30 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930172153/https://psgtalk.com/2022/08/video-mbappe-picks-up-first-goal-of-the-ligue-1-season-in-psg-fixture-against-montpellier/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tetë ditë më vonë, ai shënoi një tregolësh në fitoren tenistike 7–1 kundër Lille.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Matias Grez|date=22 gusht 2022|title=Kylian Mbappé scores a hat-trick – including 8-second goal from kick-off – as Paris Saint-Germain puts seven goals past Lille|url=https://www.cnn.com/2022/08/22/football/kylian-mbappe-hat-trick-psg-hammers-lille-spt-intl#:~:text=Kylian%20Mbapp%C3%A9%20scored%20a%20hat,should%20be%20on%20penalty%20duties.|access-date=27 shtator 2022|publisher=CNN|language=en|archive-date=22 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220822110011/https://www.cnn.com/2022/08/22/football/kylian-mbappe-hat-trick-psg-hammers-lille-spt-intl#:~:text=Kylian%20Mbapp%C3%A9%20scored%20a%20hat,should%20be%20on%20penalty%20duties.|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë  erdhi në sekondën e 8të pas fillimit të ndeshjes, duke u bërë goli i dytë më i shpejtë në historinë e Ligue 1, vetëm një të dhjetat e sekondës mbrapa golit të [[Michel Rio]]s për Caenin kundër [[AS Cannes|Cannes]] në vitin 1992.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Johan Molson|date=22 gusht 2022|title=VIDÉO – Michel Rio, le Breton plus rapide que Kylian Mbappé|url=https://www.francebleu.fr/infos/insolite/video-michel-rio-le-breton-plus-rapide-que-kylian-mbappe-1661185886|access-date=23 gusht 2022|website=France Bleu|language=fr|archive-date=22 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220822163406/https://www.francebleu.fr/infos/insolite/video-michel-rio-le-breton-plus-rapide-que-kylian-mbappe-1661185886|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 6 shtator, Mbappé shënoi dy gola kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] me PSG-në që e nisi fushatën e UEFA Ligës së Kampionëve me një fitore 2–1.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Chuck Booth|date=6 shtator 2022|title=PSG vs. Juventus score: Kylian Mbappe brace leads Paris Saint-Germain to Champions League victory|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/psg-vs-juventus-score-kylian-mbappe-brace-leads-paris-saint-germain-to-champions-league-victory/live/|access-date=27 shtator 2022|website=CBS Sports|language=en|archive-date=30 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930145723/https://www.cbssports.com/soccer/news/psg-vs-juventus-score-kylian-mbappe-brace-leads-paris-saint-germain-to-champions-league-victory/live/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e katërt të fazës së grupeve kundër [[S.L. Benfica|Benficës]], Mbappé shënoi me penallti për t'u bërë golashënuesi më i mirë i klubit në kompeticionet evropiane me 31 gola; ndeshja u mbyll në barazim 1–1.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=11 tetor 2022|title=Mbappé is the club's top European goalscorer|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/mbappe-is-the-clubs-top-european-goalscorer-sl-benfica-uefa-champions-league-2022-2023|access-date=11 tetor 2022|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archive-date=23 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023184858/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/mbappe-is-the-clubs-top-european-goalscorer-sl-benfica-uefa-champions-league-2022-2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gjatë kësaj kohe, zërat për një largim të mundshëm të tij nga Parisi në janar u rritën, por Mbappé u kundërpërgjigj duke thënë se nuk kishte kërkuar të largohej në janar.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=20 tetor 2022|title=What Does Kylian Mbappé Want?|url=https://www.forbes.com/sites/robertkidd/2022/10/20/what-does-kylian-mbapp-want/?sh=1e32453917db|access-date=17 nëntor 2022|website=Forbes|language=en|archive-date=18 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118015954/https://www.forbes.com/sites/robertkidd/2022/10/20/what-does-kylian-mbapp-want/?sh=1e32453917db|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 23 janar 2023, Mbappé u bë lojtari i parë në historinë e klubit që shënon pesë gola në një ndeshje, duke e arritur këtë në fitoren 7–0 kundër [[US Pays de Cassel|Pays de Cassel]] në raundin e 32-tave të Kupës së Francës.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=23 janar 2023|title=Kylian Mbappé makes PSG history with 5 goal match|url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/kylian-mbappe-makes-psg-history-with-5-goal-match|access-date=24 janar 2023|publisher=Fox Sports|language=en|archive-date=5 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205110912/https://www.foxsports.com/stories/soccer/kylian-mbappe-makes-psg-history-with-5-goal-match|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mē 26 shkurt, ai shënoi dy gola dhe asistoi një tjetër në suksesin 3–0 kundër ekipit rival Marseille në ''[[Le Classique]]'', duke barazuar Cavanin si golashënuesi më i mirë në historinë e klubit me 200 gola.&lt;ref&gt;{{cite web|author1=Julien Pretot|author2=Toby Davis|date=26 shkurt 2023|title=PSG romp to 3–0 win over Marseille thanks to Mbappe-Messi double act|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/psg-romp-3-0-win-over-marseille-thanks-mbappe-messi-double-act-2023-02-26/|access-date=27 shkurt 2023|publisher=Reuters|language=en|archive-date=26 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226221610/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/psg-romp-3-0-win-over-marseille-thanks-mbappe-messi-double-act-2023-02-26/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai e theu rekordin e Cavanit në ndeshjen e rradhës, duke shënuar një nga golat e fitores 4–2 kundër Nantes.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=4 mars 2023|title=Mbappe breaks PSG's all-time scoring record|url=https://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain--frapsg/story/4861911/kylian-mbappe-breaks-edinson-cavani-paris-saint-germain-all-time-scoring-record|access-date=4 mars 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=4 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304221326/https://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain--frapsg/story/4861911/kylian-mbappe-breaks-edinson-cavani-paris-saint-germain-all-time-scoring-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé e mbylli sezonin me 29 gola në Ligue 1, duke u shpallur golashënuesi më i mirë për të sezon rresht, kurse PSG fitoi titullin e 11të kampion, duke u bërë klubi me më shumë kampionate në Francë.&lt;ref name=&quot;2022–23 Ligue 1 top scorer&quot;&gt;{{cite news|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-crowned-as-ligue-1-s-top-scorer-paris-saint-germain-ligue-1-2022-2023|title=Kylian Mbappé crowned as Ligue 1's top scorer|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=4 qershor 2023|archive-date=4 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604060235/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-crowned-as-ligue-1-s-top-scorer-paris-saint-germain-ligue-1-2022-2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DN&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.dn.pt/desporto/psg-novamente-campeao-em-franca-com-empate-em-estrasburgo-16431023.html|title=PSG novamente campeão em França com empate em Estrasburgo|newspaper=[[Diário de Notícias]]|language=pt|date=27 maj 2023|access-date=28 maj 2023|archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527234457/https://www.dn.pt/desporto/psg-novamente-campeao-em-franca-com-empate-em-estrasburgo-16431023.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu u shpall Lojtari i Vitit në Ligue 1 për të katërtin sezon rresht si dhe u emërua në Ekipin e Sezonit.&lt;ref name=&quot;23LPY&quot;&gt;{{Cite web|date=29 maj 2023|title=Kylian Mbappe named Ligue 1 Player of the Year for fourth consecutive time|url=https://www.business-standard.com/sports/football-news/kylian-mbappe-named-ligue-1-player-of-the-year-for-fourth-consecutive-time-123052900333_1.html|access-date=29 maj 2023|website=business-standard.com|language=en|archive-date=27 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231027131615/https://www.business-standard.com/sports/football-news/kylian-mbappe-named-ligue-1-player-of-the-year-for-fourth-consecutive-time-123052900333_1.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TOTY23&quot;&gt;{{Cite web|title=Messi, Rongier, Danso... L'équipe type de la saison de Ligue 1|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Messi-rongier-danso-l-equipe-type-de-la-saison-de-ligue-1/1399239|access-date=29 maj 2023|publisher=L'Équipe|language=fr|archive-date=3 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603053146/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Messi-rongier-danso-l-equipe-type-de-la-saison-de-ligue-1/1399239|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 13 qershor 2023, nëpërmjet një deklarate zyrtare të lëshuar nga ''Agence France-Presse'', Mbappé njoftoi vendimin e tij për të mos rinovuar kontratën e tij me PSG-në, e cila skadonte në qershor 2024; sipas tij, klubi ishte informuar për vendimin e tij që nga 15 korriku 2022.&lt;ref&gt;{{Cite news|author=Michael Butler|date=12 qershor 2023|title=Kylian Mbappé stuns PSG with formal decision not to renew contract in 2024|language=en|publisher=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/12/kylian-mbappe-stuns-psg-with-formal-decision-not-to-renew-contract-real-madrid|access-date=13 qershor 2023|issn=0261-3077|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612233330/https://www.theguardian.com/football/2023/jun/12/kylian-mbappe-stuns-psg-with-formal-decision-not-to-renew-contract-real-madrid|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|author=Tariq Panja|date=12 qershor 2023|title=Kylian Mbappé Tells P.S.G. He Won't Extend Contract in 2024|language=en|publisher=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2023/06/12/sports/soccer/kylian-mbappe-psg.html|access-date=13 qershor 2023|issn=0362-4331|archive-date=13 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230613003623/https://www.nytimes.com/2023/06/12/sports/soccer/kylian-mbappe-psg.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në përgjigje të një artikulli të botuar nga ''[[Le Parisien]]'' në lidhje me dëshirën e tij për t'u bashkuar me Real Madridin në merkaton e ardhshme verore, Mbappé shkroi në [[Twitter]] se thashethemet ishin &quot;gënjeshtra&quot;, duke riafirmuar qëllimin e tij për të &quot;vazhduar te PSG-ja sezonin e ardhshëm, ku [ai është] shumë i lumtur&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 qershor 2023|title='LIES' – Kylian Mbappe angrily hits back at Real Madrid transfer rumours amid PSG contract uncertainty|publisher=Goal.com|language=en|url=https://www.goal.com/en-us/news/lies-kylian-mbappe-angrily-hits-back-real-madrid-transfer-rumours-amid-psg-contract-uncertainty/bltb08989268cb94864|access-date=13 qershor 2023|archive-date=13 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230613200040/https://www.goal.com/en-us/news/lies-kylian-mbappe-angrily-hits-back-real-madrid-transfer-rumours-amid-psg-contract-uncertainty/bltb08989268cb94864|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, gjatë prezantimit të trajnerit të ri Luis Enrique më 5 korrik 2023, presidenti i PSG-së [[Nasser Al-Khelaifi]] sqaroi qëndrimin e klubit ndaj Mbappésë, duke deklaruar se &quot;nëse [ai dëshiron] të qëndrojë [...] ai [duhet] të nënshkruajë një kontratë të re&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Robert Summerscales|date=5 korrik 2023|title=Nasser Al-Khelaifi On Kylian Mbappe: &quot;We Cannot Let The Best Player In The World Right Now Leave For Free&quot;|url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/transfers/nasser-al-khelaifi-makes-statement-on-kylian-mbappe-contract|access-date=21 korrik 2023|website=Futbol on FanNation|language=en|archive-date=21 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721223602/https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/transfers/nasser-al-khelaifi-makes-statement-on-kylian-mbappe-contract|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 21 korrik, Mbappé u përjashtua nga turneu parasezonal i PSG-së në [[Japoni]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 korrik 2023|title=The Paris squad for the Japan Tour|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/the-paris-squad-for-the-japan-tour-summer-tour-japan-tour-2023|access-date=22 korrik 2023|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archive-date=22 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722010514/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/the-paris-squad-for-the-japan-tour-summer-tour-japan-tour-2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 korrik 2023|title=Sources: PSG may never play Mbappé again|url=https://www.espn.in/football/story/_/id/38048739/psg-axe-mbappe-tour-never-play-again-sources|access-date=22 korrik 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=27 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231027132121/https://www.espn.in/football/story/_/id/38048739/psg-axe-mbappe-tour-never-play-again-sources|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 korrik 2023|title=PSG : non convoqué pour la tournée au Japon, Mbappé est à vendre|url=https://www.lefigaro.fr/sports/football/transferts/psg-non-convoque-pour-la-tournee-au-japon-mbappe-est-a-vendre-20230721|access-date=21 korrik 2023|publisher=Le Figaro|language=fr|archive-date=21 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230721212159/https://www.lefigaro.fr/sports/football/transferts/psg-non-convoque-pour-la-tournee-au-japon-mbappe-est-a-vendre-20230721|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pas shumë spekulimeve rreth të ardhmes së tij te Paris Saint-Germain, një deklaratë nga klubi më 13 gusht 2023 konfirmoi riintegrimin e Mbappésë në ekipin e parë.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 gusht 2023|title=Kylian Mbappé has been reintegrated into first team training|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-has-been-reintegrated-into-first-team-training-psg-paris-saint-germain-ligue-1-2023-2024|access-date=15 gusht 2023|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archive-date=15 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230815135651/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-has-been-reintegrated-into-first-team-training-psg-paris-saint-germain-ligue-1-2023-2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Kjo pasoi &quot;diskutime konstruktive dhe pozitive&quot; midis lojtarit dhe klubit përpara ndeshjes hapëse të sezonit kundër Lorient.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 gusht 2023|title=Kylian Mbappe returns to PSG squad|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/8/13/star-forward-kylian-mbappe-reinstated-by-psg|access-date=15 gusht 2023|publisher=Al Jazeera|language=en|archive-date=14 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230814231148/https://www.aljazeera.com/news/2023/8/13/star-forward-kylian-mbappe-reinstated-by-psg|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Mbappé luajti ndeshjen e parë të sezonit 2023–24 në barazimin 1–1 kundër [[Toulouse FC|Toulouse]] më 19 gusht, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Toulouse 1–1 Paris Saint-Germain (Aug 19, 2023) Game Analysis|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/677220|access-date=20 gusht 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=20 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230820194957/https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/677220|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e rradhës në kampionat, ai shënoi golin e 150të dhe 151të me klubin në fitoren 3–1 kundër [[RC Lens|Lens]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mbappé scores twice on Parc des Princes return, Marseille struggles in French league|url=https://apnews.com/article/french-league-marseille-brest-psg-lens-32725fd28cfb88eed0dd71f98514de79|date=26 gusht 2023|access-date=26 gusht 2023|publisher=[[Associated Press]]|language=en|archive-date=26 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230826215830/https://apnews.com/article/french-league-marseille-brest-psg-lens-32725fd28cfb88eed0dd71f98514de79|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë në Ligën e Kampionëve për sezonin 2023–24 erdhi në fitoren 2–0 kundër [[Borussia Dortmund]]it në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apnews.com/article/champions-league-psg-dortmund-65562b5012326f1ce6f273d2dc673f0c|title=Mbappé and Hakimi score as PSG wins 2–0 against Dortmund in Champions League|access-date=11 nëntor 2023|date=19 shtator 2023|publisher=[[Associated Press]]|language=en|archive-date=11 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111181140/https://apnews.com/article/champions-league-psg-dortmund-65562b5012326f1ce6f273d2dc673f0c|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu shënoi në fitoren 3–0 kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në ndeshjen e tretë të grupit.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Paris Saint-Germain 3–0 AC Milan (Oct 25, 2023) Final Score|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/687581|access-date=11 nëntor 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=11 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111182427/https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/687581|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 11 nëntor, Mbappé shënoi tregolëshin e parë sezonal në fitoren 3–0 kundër Reims, duke ndihmuar ekipin të merrte kreun e Ligue 1.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 nëntor 2023|title=Mbappe hat-trick lifts PSG to the top|language=en|publisher=Reuters|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/mbappe-hat-trick-lifts-psg-top-2023-11-11/|access-date=11 nëntor 2023|archive-date=11 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111182425/https://www.reuters.com/sports/soccer/mbappe-hat-trick-lifts-psg-top-2023-11-11/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 28 nëntor, ai shënoi një penallti vendimtare në minutën e tetë të kohës shtesë në ndeshjen e 5të të grupit kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]];&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/28/mbappe-and-var-penalty-hurt-newcastle-at-the-last-to-rescue-psg-draw|title=Mbappé and VAR hurt Newcastle as stoppage-time penalty saves PSG|publisher=The Guardian|language=en|date=28 nëntor 2023|access-date=5 dhjetor 2023|archive-date=5 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205151358/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/28/mbappe-and-var-penalty-hurt-newcastle-at-the-last-to-rescue-psg-draw|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ky gol rezultoi vendimtar për ekipin, që arriti të kualifikohej në fazën me eliminim direkt pas një tjetër barazimi në ndeshjen e fundit kundër Dortmundit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2023/dec/13/borussia-dortmund-psg-champions-league-match-report|title=PSG edge through behind Dortmund as Zaïre-Emery hints at exciting future|publisher=The Guardian|language=en|date=13 dhjetor 2023|access-date=23 dhjetor 2023|archive-date=24 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231224014835/https://www.theguardian.com/football/2023/dec/13/borussia-dortmund-psg-champions-league-match-report|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 3 janar 2024, Mbappé shënoi golin e dytë në fitoren 2–0 kundër Toulouse në ndeshjen e Superkupës së Francës, duke fituar trofeun e parë të sezonit.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 janar 2024|title=Kylian Mbappe is a history maker! PSG talisman sets new Parc des Princes record after goal in Trophee des Champions final against Toulouse|url=https://www.goal.com/en-gb/lists/kylian-mbappe-history-maker-psg-parc-des-princes-record-goal-trophee-des-champions-final-toulouse/bltfea402f0bb72ae45#csb3321c17114494a2|accessdate=8 janar 2024|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=8 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240108170531/https://www.goal.com/en-gb/lists/kylian-mbappe-history-maker-psg-parc-des-princes-record-goal-trophee-des-champions-final-toulouse/bltfea402f0bb72ae45#csb3321c17114494a2|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ky ishte goli i tij i 111të nē Parc des Princes, duke kaluar Cavanin si golashënuesi më i mirë në këtë stadium.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 janar 2024|title=Lucas Beraldo makes Paris debut|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/lucas-beraldo-makes-paris-debut-paris-saint-germain-toulouse-fc-trophee-des-champions-2023-2024|access-date=3 janar 2024|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|archive-date=3 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240103221810/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/lucas-beraldo-makes-paris-debut-paris-saint-germain-toulouse-fc-trophee-des-champions-2023-2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Katër ditë më pas, ai shënoi tre gola në fitoren shkatërrimtare 9–0 kundër [[US Revel|Revel]] në raundin e 64-tave të Kupës së Francës, duke u bërë golashënuesi më i mirë në historinë e kompeticionit me 30 gola.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=7 janar 2024|title=Revel 0–9 Paris Saint-Germain: Kylian Mbappe scores hat-trick in French Cup win|url=https://www.bbc.com/sport/football/67908686#:~:text=Kylian%20Mbappe%20scored%20a%20hat,top%20scorer%20in%20the%20cup.|access-date=8 janar 2024|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=8 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240108120911/https://www.bbc.com/sport/football/67908686#:~:text=Kylian%20Mbappe%20scored%20a%20hat,top%20scorer%20in%20the%20cup.|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 15 shkurt, media raportoi se Mbappé kishte njoftuar klubin se do të largohej në përfundim të sezonit pas mbarimit të kontratës.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mbappe tells PSG he intends to leave the club|url=https://www.bbc.com/sport/football/68309952|access-date=15 shkurt 2024|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=15 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240215170150/https://www.bbc.com/sport/football/68309952|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 5 mars, ai shënoi një dygolësh në fitoren 2–1 në transfertë kundër [[Real Sociedad]]it, duke kualifikuar ekipin në çerek-finale për herë të parë pas tre vitesh.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Real Sociedad 1–2 Paris St-Germain|url=https://www.bbc.com/sport/football/68482743|access-date=5 mars 2024|date=5 mars 2024|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=5 mars 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240305204959/https://www.bbc.com/sport/football/68482743|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pas kësaj, ai shënoi tregolëshin e dytë të sezonit në fitoren 6–2 kundër Montpellier, duke arritur në kuotën e 250 golave me klubin.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Rhys Jones|date=17 mars 2024|title=MONTPELLIER 2–6 PARIS SAINT-GERMAIN: KYLIAN MBAPPE SCORES HAT-TRICK AS LUIS ENRIQUE'S SIDE CLOSE ON TITLE|url=https://www.eurosport.com/football/ligue-1/2023-2024/montpellier-2-6-paris-saint-germain-kylian-mbappe-scores-hat-trick-as-luis-enrique-s-side-close-on-t_sto10062706/story.shtml|access-date=19 mars 2024|publisher=[[Eurosport]]|language=en|archive-date=18 mars 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318013342/https://www.eurosport.com/football/ligue-1/2023-2024/montpellier-2-6-paris-saint-germain-kylian-mbappe-scores-hat-trick-as-luis-enrique-s-side-close-on-t_sto10062706/story.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 16 prill, Mbappé shënoi dy gola në fitoren 4–1 kundër Barcelonës, duke ndihmuar ekipin të kualifikohej në gjysëm-finale pasi kishte humbur ndeshjen e parë në shtëpi me rezultatin 3–2.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kylian Mbappe bags brace as PSG stun Barcelona to reach Champions League semis|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/uefa-champions-league/articles/kylian-mbappe-bags-brace-as-psg-stun-barcelona-to-reach-champions-league-semis-2024-04-16|access-date=18 prill 2024|publisher=beIN SPORTS|language=en|archive-date=4 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240504181315/https://www.beinsports.com/en-us/soccer/uefa-champions-league/articles/kylian-mbappe-bags-brace-as-psg-stun-barcelona-to-reach-champions-league-semis-2024-04-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në gjysëm-finale, PSG-ja u eliminua nga Borussia Dortmund me rezultatin e përgjithshëm 2–0.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Michael Dominski|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/psg-dortmund-live-updates-champions-league-score-result/noPrBVsoDvsb/|title=PSG vs Dortmund live updates: Bundesliga side into Champions League final after 2–0 aggregate victory|publisher=The Athletic|language=en|date=7 maj 2024}}&lt;/ref&gt;

Më 10 maj 2024, Mbappé njoftoi në rrjetet sociale se do të largohej nga Paris Saint-Germaini në përfundim të sezonit, duke shtuar se nuk do të rinovonte kontratën.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Nnamdi Onyeagwara|date=10 maj 2024|title=Kylian Mbappe confirms he will leave PSG at the end of this season|url=https://www.nytimes.com/athletic/5484933/2024/05/10/kylian-mbappe-psg-transfer-exit/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240510212734/https://theathletic.com/5484933/2024/05/10/kylian-mbappe-psg-transfer-exit/|archive-date=10 maj 2024|access-date=10 maj 2024|publisher=The Athletic|language=en}}&lt;/ref&gt; Kjo i dha fund fund qëndrimit të tij shtatë-vjeçar në klub. Dy ditë më pas, ai luajti ndeshjen e fundit në Parc des Princes si lojtar i klubit, duke shënuar golin e vetëm në humbjen 3–1 kundër Toulouse.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Harry Poole|date=12 maj 2024|title=Paris St-Germain 1–3 Toulouse: Kylian Mbappé scores in final home game but PSG beaten|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cyj3kd2v7j9t|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240513120157/https://www.bbc.com/sport/football/live/cyj3kd2v7j9t|archive-date=13 maj 2024|access-date=13 maj 2024|publisher=BBC Sport|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 25 maj, ai luajti ndeshjen e fundit si lojtar i PSG-së në fitoren kundër Lyonit në finalen e Kupës së Francës, duke fituar trofeun e fundit me klubin.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 maj 2024|title=PSG beat Lyon 2–1 to win French Cup final in Mbappe's farewell appearance|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/psg-beat-lyon-2-1-french-cup-final-clinch-domestic-treble-2024-05-25/|access-date=25 maj 2024|publisher=Reuters|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu e mbylli sezonin si golashënuesi më i mirë i Ligës së Kampionëve me 8 gola, sëbashku me anglezin [[Harry Kane]].&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0285-1906eba1bea4-31faa14228af-1000--champions-league-top-scorers-2023-24-harry-kane-and-kylian-m/|title=Champions League top scorers 2023/24: Harry Kane and Kylian Mbappé top the charts|publisher=UEFA|language=en|date=1 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;

===Real Madrid===
Më 3 qershor 2024, klubi i La Ligas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], njoftoi se Mbappé kishte nënshkruar një kontratë pesë-vjeçare me klubin, dy ditë pas triumfit të klubit kundër Borussia Dortmundit në finalen e Ligës së Kampionëve, duke i dhënë fund një sage transferimi shtatë-vjeçare shumë të pritur.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{cite web|date=3 qershor 2024|title=Official Announcement: Mbappé|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/comunicado-oficial-mbappe-03-06-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603180425/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/comunicado-oficial-mbappe-03-06-2024|archive-date=3 qershor 2024|access-date=3 qershor 2024|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|date=3 qershor 2024|title=Mbappé signs for Real Madrid|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/mbappe-nuevo-jugador-del-real-madrid-03-06-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603194608/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/mbappe-nuevo-jugador-del-real-madrid-03-06-2024|archive-date=3 qershor 2024|access-date=3 qershor 2024|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}&lt;/ref&gt; Kalimi i tij te Real Madridi kishte qenë subjekt i spekulimeve dhe negociatave intensive, duke reflektuar statusin e tij si një nga lojtarët më të kërkuar të futbollit.&lt;ref&gt;{{cite web|date=3 qershor 2024|title=Kylian Mbappé completes Real Madrid transfer after PSG exit|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40121124/kylian-mbappe-completes-real-madrid-transfer-psg-exit|archive-url=https://web.archive.org/web/20240829213746/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40121124/kylian-mbappe-completes-real-madrid-transfer-psg-exit|archive-date=29 gusht 2024|access-date=3 qershor 2024|publisher=ESPN FC|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas nënshkrimit, ai deklaroi: &quot;Është një ëndërr e bërë realitet. Jam shumë i lumtur dhe krenar që bashkohem me klubin e ëndrrave të mia... Askush nuk mund ta kuptojë sa i emocionuar jam tani!&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 qershor 2024|title=Kylian Mbappe says Real Madrid move 'a dream come true'|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c199z0819vno|access-date=3 qershor 2024|publisher=BBC Sport|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 10 korrik, klubi njoftoi se Mbappé do të prezantohej zyrtarisht në Stadiumin Santiago Bernabéu më 16 korrik.&lt;ref&gt;{{cite web|date=10 korrik 2024|title=Official Announcement: Kylian Mbappé's presentation|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-10-07-2024|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20240710143141/https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-10-07-2024|archive-date=10 korrik 2024|access-date=10 korrik 2024|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}&lt;/ref&gt; Po në atë ditë, ai mori fanellën me numrin 9, e cila për herë të fundit kishte qënë pjesë e ish shokut të tij në ekipin kombëtar [[Karim Benzema]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=10 korrik 2024|title=Squad number changes|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/cambios-de-dorsales-en-la-plantilla-10-07-2024|access-date=10 korrik 2024|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|author1=Mario Cortegana|author2=Guillermo Rai|date=10 korrik 2024|title=Kylian Mbappe to wear No. 9 shirt at Real Madrid|url=https://www.nytimes.com/athletic/5628702/2024/07/10/kylian-mbappe-real-madrid-shirt-number/|access-date=10 korrik 2024|publisher=The Athletic|language=en}}&lt;/ref&gt; Prezantimi i tij në Santiago Bernabéu u ndoq nga 80,000 tifozë, po aq sa prezantimi i [[Cristiano Ronaldo]]s në vitin 2009.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=16 korrik 2024|title=Spectacular welcome for Kylian Mbappé at the Santiago Bernabéu|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/mbappe-presentado-como-nuevo-jugador-del-real-madrid-16-07-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240717135944/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/mbappe-presentado-como-nuevo-jugador-del-real-madrid-16-07-2024|archive-date=17 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|author1=Mario Cortegana|author2=Dermot Corrigan|date=16 korrik 2024|title=Kylian Mbappe and the story of Real Madrid's decade-long 'obsession' to sign him|url=https://www.nytimes.com/athletic/5208094/2024/07/16/kylian-mbappe-real-madrid-psg-florentino-perez/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240903035536/https://www.nytimes.com/athletic/5208094/2024/07/16/kylian-mbappe-real-madrid-psg-florentino-perez/|archive-date=3 shtator 2024|access-date=16 korrik 2024|publisher=The New York Times|language=en|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

====2024–2025: Këpuca e Artë Evropiane dhe rekordet e golave====
Mbappé bëri debutimin e tij me klubin më 14 gusht në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], duke shënuar golin e dytë të fitores 2–0; ky ishte trofeu i tij i parë me klubin spanjoll.&lt;ref&gt;{{cite web|author1=Rodrigo Salamanca|date=14 gusht 2024|title=Goals from Valverde and Mbappé earn Real Madrid a record sixth European Super Cup|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/reports/cronica-final-supercopa-de-europa-14-08-2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826031619/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/reports/cronica-final-supercopa-de-europa-14-08-2024|archive-date=26 gusht 2024|access-date=14 gusht 2024|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}&lt;/ref&gt; Katër ditë më pas, ai luajti ndeshjen e parë në [[La Liga]] në barazimin 1–1 kundër [[RCD Mallorca|Mallorcës]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Real Madrid's Kylian Mbappe held scoreless in La Liga debut as Los Blancos earn frustrating draw at Mallorca|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/real-madrids-kylian-mbappe-held-scoreless-in-la-liga-debut-as-los-blancos-earn-frustrating-draw-at-mallorca/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821181415/https://www.cbssports.com/soccer/news/real-madrids-kylian-mbappe-held-scoreless-in-la-liga-debut-as-los-blancos-earn-frustrating-draw-at-mallorca/amp/|archive-date=21 gusht 2024|access-date=19 gusht 2024|publisher=[[CBS Sports]]|language=en|date=18 gusht 2024}}&lt;/ref&gt; Më 11 shtator, Mbappé shënoi dy golat e parë në La Liga në fitoren 2–0 kundër [[Real Betis]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=1 shtator 2024|title=Mbappe opens his LaLiga account and leads Real Madrid past Real Betis|url=https://www.marca.com/en/football/spanish-football/2024/09/01/66d4cc2746163f9c238b45cc.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240909121908/https://amp.marca.com/en/football/spanish-football/2024/09/01/66d4cc2746163f9c238b45cc.html|archive-date=2024-09-09|access-date=1 shtator 2024|publisher=Marca|language=en}}&lt;/ref&gt; Një javë më pas, ai shënoi në suksesin 3–1 kundër [[VfB Stuttgart|Stuttgartit]] në ndeshjen e parë të formatit të ri të Ligës së Kampionëve të quajtur &quot;faza e ligës&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=17 shtator 2024|title=Real Madrid 3–1 Stuttgart: UEFA Champions League 2024/25 League phase|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2042038--real-madrid-vs-stuttgart/|access-date=18 shtator 2024|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|author=Dermot Corrigan|date=17 shtator 2024|title=Real Madrid 3 Stuttgart 1: Mbappe scores on big night but issues remain for Ancelotti|url=https://www.nytimes.com/athletic/5770773/2024/09/17/real-madrid-mbappe-stuttgart/|access-date=18 shtator 2025|publisher=The New York Times|language=en|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; Më 10 dhjetor, ai shënoi golin e 50të në këtë kompeticion në fitoren 3–2 kundër Atalantës.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Soham Mukherjee|date=11 dhjetor 2024|title=Kylian Mbappe reaches massive Champions League milestone only bettered by Lionel Messi with goal for Real Madrid at Atalanta|url=https://www.goal.com/en/lists/kylian-mbappe-reaches-massive-champions-league-milestone-lionel-messi-goal-real-madrid-atalanta/bltf9d56e8d6f9cef00#csdaa81ece0775f832|access-date=14 dhjetor 2024|publisher=Goal.com|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 25 janar 2025, Mbappé shënoi tregolëshin e parë të sezonit në fitoren 3–0 kundër [[Real Valladolid]]it në transfertë. Ai gjithashtu u shpall [[Lojtari i Muajit në La Liga|Lojtari i Muajit i La Ligës]] për muajin janar pasi shënoi pesë gola. Më 19 shkurt, ai shënoi tre gola kundër Manchester Cityt në Ligën e Kampionëve, duke kualifikuar Real Madridin në raundin e 16-tave të kompeticionit.

==Karriera ndërkombëtare==
===2014–2018: Të rinjtë dhe debutimi me ekipin e parë===
Në korrik 2016, Mbappé fitoi UEFA Kampionatin Evropian nën-19 me Francën, duke shënuar pesë gola në turnament.&lt;ref name=&quot;youthcareer&quot;/&gt; Dy nga golat erdhën në pjesën e dytë të fitores 3–1 kundër [[Kombëtarja portugeze nën-19 e futbollit|Portugalisë]] në gjysëm-finale. Ai u emërua në Ekipin e Turnamentit.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{cite web|title=Technical Reportfinals|url=http://www.uefa.com/under19/season=2016/technical-report/tr-under19-2016.pdf|publisher=UEFA|language=en|access-date=24 tetor 2016|url-status=dead}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;

Mbappé u thirr për herë të parë në ekipin e parë të [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]] për ndeshjet kundër [[Kombëtarja luksemburgase e futbollit|Luksemburgut]] dhe [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në mars 2017.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2017/03/16/33699112/monaco-star-mbappe-given-maiden-france-call-up?ICID=HP_BN_3|title=Monaco star Mbappé given maiden France call-up|publisher=Goal.com|language=en|date=16 mars 2017|accessdate=16 mars 2017}}&lt;/ref&gt; Ai debutoi në ndeshjen kundër Spanjës e vlefshme për kualifikueset e Kupës së Botës 2018, duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 78të në vend të [[Dimitri Payet]] me Francën që fitoi 3–1. Më 31 gusht, Mbappé shënoi golin e tij të parë me Francën në ndeshjen tjetër kualifikuese kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=276483/match=300331903/index.html|title=France v. Netherlands|date=31 gusht 2017|publisher=FIFA|language=en|accessdate=31 gusht 2017|archive-date=13 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213082001/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=276483/match=300331903/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në mars 2018, ai shënoi dy golëshin e parë me ekipin kombëtar në fitoren 3–1 në miqësoren kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Russia 1-3 France|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/43549170|accessdate=2 korrik 2018|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 mars 2018}}&lt;/ref&gt;

===2018–2021: Suksesi në Kupën e Botës===
[[Skeda:Kylian Mbappé World Cup Trophy.jpg|thumb|150px|djathtas|Mbappé duke mbajtur trofeun e Kupës së Botës]]

Më 17 maj 2018, Mbappé u thirr nga kombëtarja franceze për të luajtur në [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]] në Rusi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|title=France name squad for 2018 World Cup|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=9 dhjetor 2025}}&lt;/ref&gt; Më 21 qershor, ai shënoi golin e tij të parë në një Kupë Bote në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja peruane e futbollit|Perusë]], duke u bërë golashënuesi i dytë më i ri francez në këtë kompeticion në moshën 19 vjeç. Më 30 qershor, Mbappé u shpall lojtari i ndeshjes në fitoren 4–3 kundër [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]] në raundin e 16-tave, ku ai fillimisht fitoi një penallti si dhe shënoi dy gola në pjesën e dytë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331537|title=France 4–3 Argentina|date=30 qershor 2018|publisher=FIFA|language=en|accessdate=30 qershor 2018|archive-date=30 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630132618/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331537/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai u bë lojtari i dytë më i ri pas [[Pelé]]s që shënon dy gola në një ndeshje të Kupës së Botës.&lt;ref&gt;{{cite news|title=France 4–3 Argentina|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44439354|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 korrik 2018}}&lt;/ref&gt; Në konferencën për shtyp pas ndeshjes, Mbappé deklaroi: &quot;Është kënaqësi të jesh i dyti pas Pelés, por le t'i vendosim gjërat në kontekst – Pelé është në një nivel tjetër&quot;.&lt;ref name=&quot;Pelé 1958&quot;&gt;{{cite news|title=Mbappe shakes off Pelé comparisons after stunning brace|url=https://www.rte.ie/sport/world-cup-2018/2018/0630/974415-mbappe-shakes-off-pele-comparisons-after-stunning-brace/|agency=RTE|language=en|date=1 korrik 2018}}&lt;/ref&gt; Më 15 korrik, Mbappé shënoi me një gjuajtje të fuqishme nga distanca kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në finale, duke ndihmuar Francën të fitojë 4–2.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/07/15/franca-kampione-e-botes-kroacia-bie-ne-finale-foto-video/|title=Franca, kampione e botës! Kroacia e mbyll me nder – FOTO/VIDEO|publisher=Top-Channel.tv|language=en|date=15 korrik 2018|accessdate=30 tetor 2018}}&lt;/ref&gt; Ai u bë adoleshenti i dytë, pas Pelés, që shënon në një finale të Kupës së Botës, dhe me katër golat e shënuar në turnament mori [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Çmimi i Lojtarit më të Mirë të Ri|çmimin e lojtarit më të mirë të ri]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tpz.al/2018/07/15/kylian-mbape-lojtari-me-i-mire-i-ri-i-boterorit/|title=Kylian Mbape, “Lojtari më i mirë i ri” i Botërorit|publisher=Të ekspozuarit|language=sq|date=15 korrik 2018|accessdate=30 tetor 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029140042/https://www.tpz.al/2018/07/15/kylian-mbape-lojtari-me-i-mire-i-ri-i-boterorit/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pelé e uroi me një postim në rrjetet sociale, duke shkruar &quot;mirëseerdhe në klub&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-2018-france-croatia-pele-kylian-mbappe-welcome-to-the-club-teenage-scorer-goal-video-a8448611.html|title='Welcome to the club' - Pele praises Kylian Mbappe for becoming the second teenager to score in a World Cup final|publisher=The Independent|language=en|date=16 korrik 2018|accessdate=16 korrik 2018}}&lt;/ref&gt;

Më 11 qershor 2019, Mbappé shënoi golin e tij të 100të në karrierë në një fitore 4–0 kundër [[Kombëtarja andorrase e futbollit|Andorrës]] në [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2020|kualifikueset e UEFA Euro 2020]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.beinsports.com/us/euro-2020-qualifiers/news/mbappe-scores-100th-career-goal/1215634|title=Mbappe Scores 100th Career Goal|publisher=beIN Sports|language=en|date=11 qershor 2019|access-date=10 nëntor 2019|archive-date=10 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191110212048/https://www.beinsports.com/us/euro-2020-qualifiers/news/mbappe-scores-100th-career-goal/1215634|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.tuttosport.com/news/calcio/calcio-estero/2019/06/12-57904455/mbappe_nella_storia_contro_andorra_gol_numero_100_in_carriera/|title=Mbappé nella storia: contro Andorra gol numero 100 in carriera|website=TuttoSport|language=it|date=12 qershor 2019|access-date=16 maj 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803022503/https://www.tuttosport.com/news/calcio/calcio-estero/2019/06/12-57904455/mbappe_nella_storia_contro_andorra_gol_numero_100_in_carriera/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 5 shtator 2020, ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] në [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligën e Kombeve]] A. Megjithatë, dy ditë më pas ai u diagnostifikua me virusin [[Pandemia e COVID-19|COVID-19]], duke humbur disa ndeshje.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; Ai u rikthye në fitoren e madhe 7–1 kundër [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]] në tetor, duke shënuar një nga golat.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Giroud up to second on France goals list|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54366305|access-date=29 tetor 2020|archive-date=11 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011205413/https://www.bbc.co.uk/sport/football/54366305|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=7 tetor 2020|title=Giroud scores twice as France beats Ukraine 7–1 in friendly|url=https://apnews.com/article/ukraine-international-soccer-eduardo-camavinga-france-archive-a8af526e6bd28aeb7b46c574d9384f8a|access-date=19 gusht 2023|website=AP News|language=en|archive-date=19 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819023807/https://apnews.com/article/ukraine-international-soccer-eduardo-camavinga-france-archive-a8af526e6bd28aeb7b46c574d9384f8a|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pas kësaj, Mbappé shënoi golin e fitores në suksesin 2–1 kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Croatia vs. France – Football Match Report – October 14, 2020 – ESPN|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=570699|access-date=29 tetor 2020|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=29 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210529025408/https://www.espn.com/soccer/report?gameId=570699|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Kjo fitoren e kualifikoi Francën në finalet e Ligës së Kombeve 2021 si fitues i grupit.&lt;ref&gt;{{cite web|title=UEFA Nations League – Standings|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/standings/|access-date=20 maj 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=10 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610173844/https://www.uefa.com/uefanationsleague/standings/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Në maj 2021, Mbappé ishte në listën me 23 lojtarë të Francës për [[UEFA Euro 2020]], e cila u zhvillua një vit me vonesë për shkak të pandemisë së COVID-19.&lt;ref&gt;{{cite news|date=17 mars 2020|title=Football: Uefa confirms Euro 2020 postponed for a year because of coronavirus crisis|url=https://www.straitstimes.com/sport/football/football-euro-2020-postponed-for-a-year-by-uefa-because-of-coronavirus-crisis-says|access-date=5 korrik 2021|publisher=The Straits Times|language=en|location=Singapor|agency=Reuters|archive-date=1 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501030742/https://www.straitstimes.com/sport/football/football-euro-2020-postponed-for-a-year-by-uefa-because-of-coronavirus-crisis-says|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Karim Benzema named in France squad for first time in six years|date=18 maj 2021|url=https://www.nytimes.com/athletic/4212220/2021/05/18/karim-benzema-named-in-france-squad-for-first-time-in-six-years/|access-date=20 maj 2021|website=The Athletic|language=en|archive-date=20 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520061200/https://theathletic.com/news/benzema-france-euro-2020-squad/ILy40oON8OQr|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 15 qershor, në ndeshjen e grupit kundër [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], ai shënoi dhe asistoi por të dy golat u anulluan për pozicion jashtë loje. Dy javë më vonë, Mbappé asistoi golin e [[Karim Benzema|Karim Benzemas]] në ndeshjen kundër [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]] në raundin e 16-tave; koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 3–3, duke e dërguar ndeshjen në penallti. Mbappé gaboi penalltinë e pestë vendimtare të ekipit të tij, duke shkaktuar eliminimin nga turnamenti.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Switzerland beat France on penalties|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198549|date=28 qershor 2021|access-date=28 qershor 2021|archive-date=3 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703195124/https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198549|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai e mbylli edicionin e tij të parë të Kampionatit Evropian pa asnjë gol të shënuar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/57647313|title=Kylian Mbappe and world champions France's fall from top|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 qershor 2021|access-date=28 qershor 2021|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701022312/https://www.bbc.com/sport/football/57647313|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===2021–2023: Titulli i Ligës së Kombeve dhe finalja e dytë rresht e Kupës së Botës===
Në ndeshjen gjysëm-finale të Ligës së Kombeve më 7 tetor 2021, Mbappé fillimisht asistoi golin e Benzemas dhe më pas shënoi me penallti për t'i dhënë Francës një fitore 3–2 me përmbysje kundër [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjikës]]. Kjo ishte ndeshja e tij e 50të me ekipin kombëtar, duke e arritur këtë shifër në moshën 22 vjeç e 9 muaj.&lt;ref&gt;{{cite news|date=7 tetor 2021|title=Theo Hernandez caps France's fightback to stun Belgium in semi-final thriller|newspaper=The Guardian|language=en|location=Londër|url=https://www.theguardian.com/football/2021/oct/07/belgium-france-nations-league-semi-final-match-report|access-date=10 tetor 2021|archive-date=29 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129004936/https://www.theguardian.com/football/2021/oct/07/belgium-france-nations-league-semi-final-match-report|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen finale kundër Spanjës tre ditë më pas, ai sërisht asistoi golin e Benzemas për të barazuar ndeshjen, si dhe më pas shënoi golin e fitores për t'i dhënë Francës trofeun.&lt;ref&gt;{{cite web|date=10 tetor 2021|title=Spain vs. France – Football Match Report|url=https://www.espn.co.uk/football/report?gameId=589985|access-date=10 tetor 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=5 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105003859/https://www.espn.co.uk/football/report?gameId=589985|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé mori çmimin Këpuca e Artë me dy gola dhe dy asiste në fazën finale të kompeticionit.&lt;ref name=&quot;2021 Nations League Top Scorer&quot;&gt;{{cite news|date=10 tetor 2021|title=UEFA Nations League finals top scorer: Kylian Mbappé|publisher=UEFA|language=en|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/026e-137297f2e715-0d7aed764ef3-1000/|access-date=10 tetor 2021|archive-date=17 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117163245/https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/026e-137297f2e715-0d7aed764ef3-1000/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 13 nëntor, Mbappé regjistroi golat e parë në fushatën kualifikuese të Kupës së Botës 2022 duke shënuar katër herë në fitoren 8–0 kundër [[Kombëtarja kazake e futbollit|Kazakistanit]], me Francën që siguroi kualifikimin.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 nëntor 2021|title=France 8–0 Kazakhstan: Kylian Mbappe scores four times for world champions to book Qatar place|url=https://www.eurosport.com/football/world-cup-qualification-uefa/2022/world-cup-qualifying-live-france-v-kazakhstan_sto8621561/story.shtml|access-date=20 nëntor 2021|publisher=Eurosport|language=en|archive-date=27 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231027132138/https://www.eurosport.com/geoblocking.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Kjo ishte hera e parë që ai shënonte katër gola në një ndeshje me ekipin kombëtar si dhe u bë lojtari i parë që shënon tre ose më gola në një ndeshje zyrtare me Francën që nga [[Dominique Rocheteau]] në vitin 1985.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 nëntor 2021|title=Kylian Mbappe nets blistering first-half hat-trick for France against Kazakhstan|url=https://www.givemesport.com/1785015-kylian-mbappe-scores-firsthalf-hattrick-for-france-in-world-cup-qualifier-vs-kazakhstan|access-date=20 nëntor 2021|website=GiveMeSport|language=en|archive-date=29 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729010055/https://www.givemesport.com/1785015-kylian-mbappe-scores-firsthalf-hattrick-for-france-in-world-cup-qualifier-vs-kazakhstan|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tre ditë më vonë, Mbappé dhuroi asistin e pestë rresht për Benzeman si dhe shënoi vetë në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|Finlandës]] në ndeshjen e fundit kualifikuese.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=France win denies Finland play-off spot|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/59234086|access-date=20 nëntor 2021|archive-date=21 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121125030/https://www.bbc.com/sport/football/59234086|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=17 nëntor 2021|title=Equipe de France : Benzema-Mbappé, un duo sans égal dans l'histoire des Bleus?|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/equipe-de-france-benzema-mbappe-un-duo-sans-egal-dans-lhistoire-des-bleus-17-11-2021-RBHNL5MWYBFJDNG7UNKYO5K4CM.php|access-date=20 nëntor 2021|publisher=Le Parisien|language=fr|archive-date=28 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728233416/https://www.leparisien.fr/sports/football/equipe-de-france-benzema-mbappe-un-duo-sans-egal-dans-lhistoire-des-bleus-17-11-2021-RBHNL5MWYBFJDNG7UNKYO5K4CM.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Franca e nisi Kupën e Botës në [[Katar]] kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] më 22 nëntor 2022. Mbappé ishte protagonist në tre nga katër golat e ekipit francez në fitoren 4–1 kundër Australisë; ai mori pjesë në aksionin e golit të dytë, shënoi golin e tretë me kokë pas një krosimi të [[Ousmane Dembélé]]s si dhe asistoi golin e katërt të shënuar nga [[Olivier Giroud]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=22 nëntor 2022|title=How Mbappe 'terrorised' Aussies – and the stat that shows just how 'stupidly good' he really was|url=https://www.foxsports.com.au/football/world-cup/just-unplayable-insane-stat-highlights-mbappes-dominance-in-stupidly-good-performance/news-story/40ec77ac4f134dc3f34d6818882fe07e|access-date=28 nëntor 2022|publisher=Fox Sports|language=en|archive-date=15 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221215235248/https://www.foxsports.com.au/football/world-cup/just-unplayable-insane-stat-highlights-mbappes-dominance-in-stupidly-good-performance/news-story/40ec77ac4f134dc3f34d6818882fe07e|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Katër ditë më pas, ai shënoi një dopietë në fitoren 2–1 kundër [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]], duke i siguruar Francës kualifikimin në fazën me eliminim direkt, gjë që theu &quot;mallkimin e kampionit në fuqi&quot; ku ekipi kampion në fuqi eliminohet në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Godwin Nii Armah Tagoe|date=26 nëntor 2022|title=France break World Cup champion's curse in style after Denmark win|url=https://sportsbrief.com/football/28838-qatar-2022-france-nonsense-champion-curse-team-reach-16/|access-date=28 nëntor 2022|website=SportsBrief|language=en|archive-date=25 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230525122832/https://sportsbrief.com/football/28838-qatar-2022-france-nonsense-champion-curse-team-reach-16/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e raundit të 16-tave kundër [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]], Mbappé shënoi një tjetër dopietë me Francën që fitoi 3–1.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Giroud and Mbappé fire France into quarter-finals|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/63771032|access-date=4 dhjetor 2022|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=3 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230103080251/https://www.bbc.co.uk/sport/football/63771032|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Pas kontriboi në fitoret kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja marokene e futbollit|Marokut]], Mbappé u bë lojtari i dytë në histori që shënon tregolësh në finalen e një Kupe Bote, duke shënuar tre gola kundër [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]] në finale.&lt;ref&gt;{{cite news|title=France's Mbappé Scores Hat Trick|url=https://www.forbes.com/sites/siladityaray/2022/12/18/world-cup-final-live-frances-mbapp-scores-hat-trick-to-tie-argentina-3-3-in-extra-time/?sh=ec1eba939dbe#:~:text=France%27s%20Kylian%20Mbappé%20scored%20a,for%20supremacy%20on%20the%20field|access-date=18 dhjetor 2022|publisher=Forbes|language=en|archive-date=21 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221072403/https://www.forbes.com/sites/siladityaray/2022/12/18/world-cup-final-live-argentina-and-lionel-messi-beats-france-in-penalty-kicks-after-thrilling-game/#:~:text=France%27s%20Kylian%20Mbappé%20scored%20a,for%20supremacy%20on%20the%20field|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''Albiceleste'' ishte në avantazh të dy golave me dhjetë minuta nga përfundimi i ndeshjes para se Mbappé të shënote dy gola, përfshirë me një gjuajtje nga distanca pas një kombinimi një-dy me [[Marcus Thuram]]. Në kohën shtesë, Argjentina kaloi sërisht në avantazh falë golit të shokut të tij te PSG, Messi, por Mbappé shënoi golin e tij të 3të katër minuta nga përfundimi i shtesës. Në gjuajtjet e penalltive, Mbappé shënoi penalltinë e tij por gabimet e [[Kingsley Coman]] dhe [[Aurélien Tchouaméni]]t rezultuan fatale për Francën.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Argentina beat France on penalties to win World Cup after stunning final|url=https://www.theguardian.com/football/2022/dec/18/world-cup-final-argentina-france-match-report|date=18 dhjetor 2022|access-date=18 dhjetor 2022|publisher=The Guardian|author=David Hytner|language=en|archive-date=28 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328074407/https://www.theguardian.com/football/2022/dec/18/world-cup-final-argentina-france-match-report|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé fitoi Këpucën e Artë të turnamentit si golashënuesi më i mirë me tetë gola; ai gjithashtu u bë golashënuesi i 6të më i mirë i të gjitha kohërave i Kupës së Botës me 12 gola, duke barazuar Pelén.&lt;ref&gt;{{Cite web|author1=Robert Summerscales|title=Lionel Messi And Kylian Mbappe Shoot Up The List Of All-Time Top World Cup Goalscorers|url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/all-time-top-world-cup-goalscorers-kylian-mbappe-up-to-6th|access-date=19 dhjetor 2022|date=18 dhjetor 2022|website=Si.com|language=en|archive-date=27 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227045102/https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/all-time-top-world-cup-goalscorers-kylian-mbappe-up-to-6th|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Falë tre golave të shënuar në këtë finale si dhe golit të shënuar në finalen e vitit 2018, ai u bë golashënuesi më i mirë në finalet e Kupës së Botës me katër gola, si dhe u bë lojtari i parë që shënon tre gola në një finale të Kupës së Botës që nga anglezi [[Geoff Hurst]] në vitin 1966.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kylian Mbappe scores final hat-trick to join Sir Geoff Hurst in exclusive club|date=18 dhjetor 2022|url=https://sports.yahoo.com/kylian-mbappe-scores-final-hat-190438340.html#:~:text=Kylian%20Mbappe%20became%20only%20the,looks%20at%20the%20two%20trebles.|access-date=19 dhjetor 2022|publisher=[[Yahoo! Sports]]|language=en|archive-date=20 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220053122/https://sports.yahoo.com/kylian-mbappe-scores-final-hat-190438340.html#:~:text=Kylian%20Mbappe%20became%20only%20the,looks%20at%20the%20two%20trebles.|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Simon Smale|date=18 dhjetor 2022|title=Kylian Mbappé nets World Cup final hat trick to prove his class, but there has to be a winner and a loser|url=https://www.abc.net.au/news/2022-12-19/kylian-mbappe-fifa-world-cup-final-hattrick-messi/101787976|access-date=19 dhjetor 2022|website=Abc.net|language=en|archive-date=18 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230218052637/https://www.abc.net.au/news/2022-12-19/kylian-mbappe-fifa-world-cup-final-hattrick-messi/101787976|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===2023–: Shiriti i kapitenit dhe goli i 400të===
Më 21 mars 2023, Mbappé u emërua [[Kapiteni (futboll)|kapiteni]] i ri i ekipit kombëtar nga trajneri [[Didier Deschamps]] para nisjes së fushatës kualifikuese të [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]] pas tërheqjes së portierit veteran [[Hugo Lloris]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Didier-deschamps-a-choisi-kylian-mbappe-comme-nouveau-capitaine-des-bleus/1387136|title=Didier Deschamps has chosen Kylian Mbappé as the new captain of the Blues|language=fr|date=21 mars 2023|access-date=21 mars 2023|publisher=L'Équipe|archive-date=20 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320235018/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Didier-deschamps-a-choisi-kylian-mbappe-comme-nouveau-capitaine-des-bleus/1387136|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tre ditë më pas, në ndeshjen e tij të parë si kapiten, Mbappé shënoi dy gola dhe asistoi golin e [[Antoine Griezmann]] në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/65071952|title=EUROPEAN CHAMPIONSHIP QUALIFYING – GROUP B|language=en|date=24 mars 2023|access-date=27 mars 2023|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=27 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327150803/https://www.bbc.com/sport/football/65071952|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 19 qershor, ai shënoi me penallti në fitoren 1–0 kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], duke arritur në kuotën e 40 golave me Francën. Ai gjithashtu u bë lojtari më i ri që arrin  shifrën e 70 ndeshjeve me ekipin kombëtar.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=1 qershor 2023|title=Equipe de France : 40e but pour Kylian Mbappé, à une longueur de Michel Platini|url=https://www.lefigaro.fr/sports/football/equipe-de-france/equipe-de-france-40e-but-pour-kylian-mbappe-a-une-longueur-de-michel-platini-20230619|access-date=21 gusht 2023|website=LEFIGARO|language=fr|archive-date=21 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230821054733/https://www.lefigaro.fr/sports/football/equipe-de-france/equipe-de-france-40e-but-pour-kylian-mbappe-a-une-longueur-de-michel-platini-20230619|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e kthimit kundër Holandës, Mbappé shënoi një tjetër dopietë për t'i dhënë Francës një fitore 2–1 dhe kualifikimin në Euro 2024, duke kaluar legjendën [[Michel Platini]] si golashënuesi i katërt më i mirë në historinë e Francës.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 tetor 2023|title=Kylian Mbappé scores 2 as France beats Netherlands 2–1 to qualify for European Championship|url=https://apnews.com/article/netherlands-france-mbappe-euro2024-06e4b9cea7a6568d108996a12ac039b2|access-date=14 tetor 2023|website=AP News|language=en|archive-date=13 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231013221227/https://apnews.com/article/netherlands-france-mbappe-euro2024-06e4b9cea7a6568d108996a12ac039b2|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 18 nëntor, Mbappé shënoi tre gola dhe tre asiste në fitoren 14–0 kundër [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]], e cila ishte fitorja më e madhe në historinë e Francës.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18 nëntor 2023|title=France's historic 14–0 thrashing of Gibraltar in numbers as Kylian Mbappe, Les Bleus shatter records|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/frances-historic-14-0-thrashing-of-gibraltar-in-numbers-as-kylian-mbappe-les-bleus-shatter-records/|access-date=19 nëntor 2023|publisher=CBS Sports|language=en|archive-date=19 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119181801/https://www.cbssports.com/soccer/news/frances-historic-14-0-thrashing-of-gibraltar-in-numbers-as-kylian-mbappe-les-bleus-shatter-records/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i 3të, një gjuajtje pothuajse nga mesi i fushës, ishte goli i 300të në karrierën e tij.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=19 nëntor 2023|title=Mbappe scores 300th goal but focuses on France's record win|language=en|publisher=Reuters|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/mbappe-scores-300th-goal-focuses-frances-record-win-2023-11-19/|access-date=19 nëntor 2023|archive-date=19 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119181804/https://www.reuters.com/sports/soccer/mbappe-scores-300th-goal-focuses-frances-record-win-2023-11-19/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu kaloi Griezmann si golashënuesi i tretë më i mirë i Francës me 46 gola.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18 nëntor 2023|title=France-Gibraltar : un triplé, 46 buts en Bleu, 300 buts en carrière, l'incroyable soirée de Mbappé|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/equipe-de-france/france-gibraltar-un-triple-46-buts-en-bleu-300-buts-en-carriere-lincroyable-soiree-de-mbappe-18-11-2023-DAPSBUMJJJDZBCETVVKW74YIEQ.php|access-date=19 nëntor 2023|website=[[Le Parisien]]|language=fr|archive-date=18 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118233141/https://www.leparisien.fr/sports/football/equipe-de-france/france-gibraltar-un-triple-46-buts-en-bleu-300-buts-en-carriere-lincroyable-soiree-de-mbappe-18-11-2023-DAPSBUMJJJDZBCETVVKW74YIEQ.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Në ndeshjen hapëse të Francës në Euro 2024 kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]], Mbappé kontriboi në shënimin e golit të vetëm të takimit; krosimi i tij në zonë u devijua nga mbrojtësi [[Maximilian Wöber]], i cili shkaktoi autogol. Gjatë kësaj ndeshje, Mbappé theu hundën dhe u detyrua të zëvëndësohej.&lt;ref&gt;{{cite news|author1=Adam Bate|title=Euro 2024 – Austria 0–1 France: Kylian Mbappe nose injury overshadows win for Didier Deschamps' side|url=https://www.skysports.com/football/news/19692/13151975/euro-2024-austria-0-1-france-kylian-mbappe-nose-injury-overshadows-win-for-didier-deschamps-side|access-date=26 qershor 2024|publisher=Sky Sports|language=en|date=18 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40376531/kylian-mbappe-eyes-euro-2024-return-amid-broken-nose-sources|title=Sources: Mbappé to miss game with broken nose|publisher=ESPN FC|language=en|date=18 qershor 2024|access-date=26 qershor 2024}}&lt;/ref&gt; Pasi humbi ndeshjen e dytë në grup kundër Holandës, ai u rikthye në ndeshjen e tretë kundër Polonisë, duke shënuar me penallti golin e tij të parë në një Kampionat Evropian, duke i dhënë Francës një barazim 1–1 dhe kualifikimin dhe fazën me eliminim direkt.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/c3gggdy0x62t|title=Euro 2024: Kylian Mbappe and Robert Lewandowski both score penalties as France held by Poland|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 qershor 2024|access-date=26 qershor 2024}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen gjysëm-finale kundër Spanjës, ai asistoi golin e [[Randal Kolo Muani]]t por Franca u mposht me rezultatin 2–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40528676/kylian-mbappe-france-euro-2024-failure-spain-exit|title=Mbappé on France exit: My Euro was a 'failure'|publisher=ESPN FC|language=en|date=9 korrik 2024|access-date=10 korrik 2024}}&lt;/ref&gt; Pas eliminimit të ekipit, Mbappé e quajti performancën e tij në Euro 2024 &quot;një dështim&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tntsports.co.uk/football/euro/2024/euro-2024-kylian-mbappe-laments-own-displays-after-france-suffer-semi-final-loss-my-euro-was-a-failure_sto20016766/story.shtml|title=Euro 2024: Kylian Mbappe laments own displays after France suffer semi-final loss – 'My Euro was a failure'|author=Rhys Jones|publisher=TNT Sports|language=en|date=10 korrik 2024|access-date=11 korrik 2024}}&lt;/ref&gt;

Më 8 qershor 2025, Mbappé shënoi golin e tij të 50të me ''Les Blues'' në suksesin 2–0 kundër [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]] në ndeshjen play-off për vendin e tretë në finalet e UEFA Ligës së Kombeve 2025.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/029a-1df3af7eedc9-c3b6e51cf3f1-1000--germany-0-2-france-report-kylian-mbappe-scores-landmark-g/|title=Germany 0–2 France report: Kylian Mbappé scores landmark goal as Les Bleus clinch Nations League third place|publisher=UEFA|language=en|date=8 qershor 2025|access-date=8 qershor 2025}}&lt;/ref&gt; Gjatë fushatës kualifikuese të Kupës së Botës 2026, ai u bë golashënuesi i dytë më i mirë i Francës pas golit të shënuar në suksesin 2–0 kundër Ukrainës në ndeshjen e parë kualifikuese.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ukraine-France &amp;#124; European Qualifiers 2026|url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044219--ukraine-vs-france/|access-date=2025-09-06|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=5 shtator 2025|title=Olise, Mbappe shine as France tame Ukraine in qualifying debut|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/olise-mbappe-shine-france-tame-ukraine-qualifying-debut-2025-09-05/|access-date=6 shtator 2025|publisher=Reuters|language=en}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e rradhës kundër Islandës, ai parakaloi [[Thierry Henry]] me golin e tij të 52të ndërkombëtar.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=France-Iceland &amp;#124; European Qualifiers 2026|url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044252--france-vs-iceland/|access-date=10 shtator 2025|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|author=Julien Pretot|date=9 shtator 2025|title=Mbappe on the spot as France beat Iceland 2-1 in World Cup qualifier|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/mbappe-spot-france-beat-iceland-2-1-world-cup-qualifier-2025-09-09/|access-date=10 shtator 2025|publisher=Reuters|language=en}}&lt;/ref&gt;

==Profili i lojtarit==
===Stili i lojës===
Mbappé eshtë një [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] i shkathët i cili luan kryesisht si anësor dhe është i aftë të luajë në të dyja krahët, kjo falë aftësisë së tij për të luajtur me të dyja këmbët.&lt;ref name=&quot;better than Henry&quot;&gt;{{cite web|date=20 shkurt 2017|title=Monaco teen star Mbappe doing better than Henry at same age|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/elliott-management-becomes-new-owner-ac-milan/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711224544/https://www.sportsnet.ca/soccer/elliott-management-becomes-new-owner-ac-milan/|archive-date=11 korrik 2018|access-date=11 korrik 2018|website=Sportsnet|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author1=Adam White|author2=Eric Devin|date=10 tetor 2017|title=Who should play up front for France? It's time for Didier Deschamps to decide|newspaper=The Guardian|language=en|location=Londër|url=https://www.theguardian.com/football/2017/oct/10/france-didier-deschamps-mbappe-lacazette-griezmann|url-status=live|access-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711235330/https://www.theguardian.com/football/2017/oct/10/france-didier-deschamps-mbappe-lacazette-griezmann|archive-date=11 korrik 2018}}&lt;/ref&gt; Në krahun e majtë, ai dallohet për depërtimet e tij drejt qëndrës me këmbën e tij të preferuar, të djathtën,&lt;ref name=&quot;Mbappe at 19&quot;&gt;{{cite web|date=20 dhjetor 2017|title=Mbappe at 19: The fantastic French teenager's rapid rise|url=http://www.beinsports.com/my/ligue-1/news/mbappe-at-19-the-fantastic-french-teenagers-7/740018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712001650/http://www.beinsports.com/my/ligue-1/news/mbappe-at-19-the-fantastic-french-teenagers-7/740018|archive-date=12 korrik 2018|access-date=11 korrik 2018|website=beIN Sports|language=en}}&lt;/ref&gt; aty ku krijon mundësi shënimi për shokët e ekipit ose gjuan nga distanca.&lt;ref name=&quot;wonderkid&quot;&gt;{{cite web|author=Muhammad Butt|date=21 shtator 2017|title=Mbappe v Rashford v Dembele: Which wonderkid has had the biggest impact so far?|url=http://www.squawka.com/en/news/mbappe-v-rashford-v-dembele-which-wonderkid-has-had-the-biggest-impact-so-far-analysis/992850#KuWFV8jCQWxgrEra.97|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711225432/http://www.squawka.com/en/news/mbappe-v-rashford-v-dembele-which-wonderkid-has-had-the-biggest-impact-so-far-analysis/992850#KuWFV8jCQWxgrEra.97|archive-date=11 korrik 2018|access-date=11 korrik 2018|website=Squawka|publisher=Catena Media|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=James Maasdorp|date=20 prill 2017|title=Are Cristiano Ronaldo and Lionel Messi still the world's best footballers? The players breathing down their necks|publisher=Australian Broadcasting Corporation|language=en|url=http://www.abc.net.au/news/2017-04-20/next-worlds-best-footballer-griezmann-neymar-mbappe-dybala/8456558|url-status=live|access-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914080858/http://www.abc.net.au/news/2017-04-20/next-worlds-best-footballer-griezmann-neymar-mbappe-dybala/8456558|archive-date=14 shtator 2017}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu mund të luaj si qëndër-sulmues, kjo falë pozicionimit, instiktit për gol, finalizimit dhe qëtësisë.&lt;ref name=&quot;going home&quot;&gt;{{cite news|date=29 gusht 2017|title=Kylian Mbappé going home to Paris with sights on Neymar partnership|newspaper=The Guardian|language=en|location=Londër|url=https://www.theguardian.com/football/2017/aug/29/kylian-mbappe-paris-saint-germain-neymar|url-status=live|access-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712004746/https://www.theguardian.com/football/2017/aug/29/kylian-mbappe-paris-saint-germain-neymar|archive-date=12 korrik 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Anthony Lopopolo|date=21 korrik 2018|title=Mbappe emerges as France's key player in victory over Peru|url=https://www.thescore.com/worldcup/news/1560738|access-date=4 gusht 2018|website=The Score|language=en|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819023741/https://www.thescore.com/worldcup/news/1560738|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;promessa&quot;&gt;{{cite news|author=Piero Faltoni|date=11 maj 2017|title=Kylian Mbappé, promessa mantenuta|language=it|website=HuffPost Italy|url=https://www.huffingtonpost.it/piero-faltoni/kylian-mbappe-promessa-mantenuta_a_22079686/|url-status=live|access-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711224700/https://www.huffingtonpost.it/piero-faltoni/kylian-mbappe-promessa-mantenuta_a_22079686/|archive-date=11 korrik 2018}}&lt;/ref&gt;

Mbappé është një lojtar shumë i talentuar i cili dallohet kryesisht për driblimet e tij, shpejtësinë, nxitimin, prekjen e parë të topit dhe kombinimet me shokët e ekipit.&lt;ref name=&quot;swapping&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.squawka.com/en/news/how-kylian-mbappes-game-has-changed-since-swapping-monaco-for-psg/1025380#wLgFiQWzAdz60L2c.97|title=How Kylian Mbappé's game has changed since swapping Monaco for PSG|website=Squawka|publisher=Catena Media|language=en|author=Jake Entwistle|date=30 mars 2018|access-date=11 korrik 2018|archive-date=12 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712003147/https://www.squawka.com/en/news/how-kylian-mbappes-game-has-changed-since-swapping-monaco-for-psg/1025380#wLgFiQWzAdz60L2c.97|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;world at his feet&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.independent.ie/sport/soccer/world-cup-2018/fixtures-and-results/kylian-mbappe-the-19yearold-with-the-world-at-his-feet-37104947.html|title=Kylian Mbappe: The 19-year-old with the world at his feet|newspaper=Irish Independent|location=Dublini|language=en|date=11 korrik 2018|access-date=11 korrik 2018|archive-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711225645/https://www.independent.ie/sport/soccer/world-cup-2018/fixtures-and-results/kylian-mbappe-the-19yearold-with-the-world-at-his-feet-37104947.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu shquhet për ruajtjen e zotërimit të topit, kjo falë driblimeve të shumta dhe shpejtësisë, aftësi këto që e bëjnë atë një lojtar shumë të rrezikshëm në duelet një-kundër-një.&lt;ref&gt;{{cite news|date=15 maj 2015|title=Sprint, dribbles, feintes: L'action affolante de Mbappé face à Lille|language=fr|newspaper=Le Figaro|location=Paris|url=http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/actualites/sprint-dribbles-feintes-l-action-affolante-de-mbappe-face-a-lille-859278|url-status=live|access-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711230345/http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/actualites/sprint-dribbles-feintes-l-action-affolante-de-mbappe-face-a-lille-859278|archive-date=11 korrik 2018}}&lt;/ref&gt; Shpejtësia e tij është tipari më i vlerësuar gjatë karrierës së tij, e ndjekur nga kontrolli i topit si dhe driblimet gjatë inkursioneve me top. Mbappé është lavdëruar edhe për inteligjencën taktike, aftësinë për të mposhtur rreshimet e mbrojtjeve kundërshtare si dhe krijimin e hapsirave. Aftësia e tij për të bërë inkursione në kohën e duhur e bëjnë atë një lojtar të rrezikshëm në kundër-sulme.&lt;ref name=&quot;wonderkid&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;world at his feet&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;platform&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-2018-france-vs-argentina-blaise-matuidi-kylian-mbappe-lionel-messi-a8426281.html|title=World Cup 2018: How Blaise Matuidi laid the platform for Kylian Mbappe to put in the performance of the tournament|newspaper=The Independent|language=en|location=Londër|author=Michael Cox|date=2 korrik 2018|access-date=11 korrik 2018|archive-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711210700/https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-2018-france-vs-argentina-blaise-matuidi-kylian-mbappe-lionel-messi-a8426281.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.squawka.com/en/news/petit-mbappe-is-ahead-of-henry-in-terms-of-how-he-uses-the-ball-when-running/926918#msAwIATBSQpfAoqS.97|title=Mbappe's dribbling skills are superior to Henry's at the same age – Petit|website=Squawka|publisher=Catena Media|language=en|author=Jeorge Bird|date=31 mars 2017|access-date=11 korrik 2018|archive-date=12 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712000203/http://www.squawka.com/en/news/petit-mbappe-is-ahead-of-henry-in-terms-of-how-he-uses-the-ball-when-running/926918#msAwIATBSQpfAoqS.97|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Gjatë fillimit të karrierës së tij, Mbappé u krahasua me shumë ikona të futbollit. [[Arsène Wenger]] e quajti një &quot;talent të madh të futbollit&quot;, me &quot;cilësi të ngjashme&quot; me Thierry Henry.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Why Monaco starlet Kylian Mbappe is similar to Thierry Henry|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37466860/why-monaco-starlet-kylian-mbappe-similar-thierry-henry|access-date=18 gusht 2023|date=3 shkurt 2017|author1=Ian Holyman|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=19 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230819010148/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37466860/why-monaco-starlet-kylian-mbappe-similar-thierry-henry|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Talenti i tij dhe paraqitjet e dalluara gjatë Kupës së Botës 2018 bënë që media t'a krahasonte me legjendën braziliane Pelé.&lt;ref&gt;{{cite news|author=John Leicester|date=24 qershor 2018|title=France's Kylian Mbappe emerges as star in World Cup spotlight|newspaper=Toronto Star|language=en|url=https://www.thestar.com/sports/worldcup/2018/06/24/frances-kylian-mbappe-emerges-as-star-in-world-cup-spotlight.html|url-status=live|access-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712020617/https://www.thestar.com/sports/worldcup/2018/06/24/frances-kylian-mbappe-emerges-as-star-in-world-cup-spotlight.html|archive-date=12 korrik 2018}}&lt;/ref&gt; Ish lojtari francez [[Nicolas Anelka]] deklaroi se inkursionet e Mbappés i kujtonin ato të [[Ronaldo Nazário|Ronaldo Fenomenit]] në Lojërat Olimpike Verore 1996, duke shtuar se Mbappé kishte karakteristikat e një &quot;lojtari të klasit botëror&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 gusht 2023|title=Anelka tells Real Madrid target Mbappe: Be like Ronaldo, not me|publisher=Tribal Football|language=en|url=http://www.tribalfootball.com/articles/anelka-tells-real-madrid-target-mbappe-be-like-ronaldo-not-me-4178742|access-date=31 gusht 2023|archive-date=30 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630185758/http://www.tribalfootball.com/articles/anelka-tells-real-madrid-target-mbappe-be-like-ronaldo-not-me-4178742|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pritja===
Mbappé është konsideruar si lojtari më i mirë në botë pas rënjes së dominimit Messi–Ronaldo si dhe konsiderohet një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=5 dhjetor 2022|title=Is Mbappe the undisputed best of this generation?|url=https://spogonews.com/does-anyone-in-this-generation-come-close-to-mbappe/|access-date=24 korrik 2023|language=en|archive-date=24 korrik 2023|publisher=Spogonews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724125533/https://spogonews.com/does-anyone-in-this-generation-come-close-to-mbappe/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=23 korrik 2018|title=Kylian Mbappe: The Future of Football Is More than the Future|author=Joon Lee|url=https://bleacherreport.com/articles/2787035-kylian-mbappe-france-world-football-power-50|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=24 korrik 2023|archive-date=24 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724125530/https://bleacherreport.com/articles/2787035-kylian-mbappe-france-world-football-power-50|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jadon Sancho: Is the Borussia Dortmund teenager one of the best players in the world?|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/is-jadon-sancho-one-of-the-best-players-in-the-world-messi-ronaldo-mbappe-9752|access-date=24 korrik 2023|publisher=Bundesliga|language=en|archive-date=24 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724125532/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/is-jadon-sancho-one-of-the-best-players-in-the-world-messi-ronaldo-mbappe-9752|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Arritjet e tij personale dhe kolektive si dhe zhvillimi janë lavdëruar gjërësisht nga media. Ish lojtari francez [[Rio Mavuba]] deklaroi se nëse Mbappé do të fitonte Kupën e Botës 2022 &quot;ai do të ishte me shumë mundësi lojtari francez më i mirë i të gjitha kohërave&quot;, duke shtuar &quot;Unë e dua [Zinedine] Zidane, por imagjino, 23 vjeç, dy Kupa Bote, ai do ishte më i miri.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=19 dhjetor 2022|title=Why the 'unstoppable' Kylian Mbappé now wears the crown as world's best player|url=https://edition.cnn.com/2022/12/18/football/kylian-mbappe-best-player-qatar-2022-messi-spt-intl/index.html|publisher=CNN|language=en|access-date=24 korrik 2023|archive-date=4 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604084938/https://edition.cnn.com/2022/12/18/football/kylian-mbappe-best-player-qatar-2022-messi-spt-intl/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gjatë asaj Kupe Bote, Fox Sports e etiketoi Mbappén si një nga &quot;lojtarët më të mirë të të gjitha kohërave të Kupës së Botës&quot; si dhe &quot;lojtari më i mirë në botë&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kylian Mbappé is already one of the World Cup's all-time greats|url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/kylian-mbappe-is-already-one-of-the-world-cups-all-time-greats|access-date=24 korrik 2023|publisher=FOX Sports|language=en|archive-date=24 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724131032/https://www.foxsports.com/stories/soccer/kylian-mbappe-is-already-one-of-the-world-cups-all-time-greats|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Mbappé u emërua lojtari më i shpejtë në botë nga gazeta franceze ''[[Le Figaro]]''.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappé the fastest player in the world?|website=Ligue 1|url=https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/04/18/kylian-mbappe-the-fastest-player-in-the-world|publisher=Ligue de Football Professionnel|language=en|access-date=5 gusht 2020|date=18 prill 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803051606/https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/04/18/kylian-mbappe-the-fastest-player-in-the-world|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Stefan de Vrij]], qëndër-mbrojtës i Holandës, e ka quajtur Mbappén &quot;kundërshtarin më të vështirë&quot; me të cilin është përballur.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Mbappe, not Ronaldo, the best forward I've faced – De Vrij|date=13 shtator 2018|access-date=14 shtator 2018|newspaper=Diario AS|language=en|url=https://en.as.com/en/2018/09/13/football/1536838496_461256.html|archive-date=14 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914203533/https://en.as.com/en/2018/09/13/football/1536838496_461256.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në vitin 2018, ai u konsiderua lojtari më i shtrenjtë në botë si vlerë transferimi nga CIES. Paraqitjet e tij me klubin dhe ekipin kombëtar kanë bërë që të nominohet për çmimin Sportisti i Vitit Laureus në vitet 2019 dhe 2023.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18 shkurt 2019|title=Laureus World Sportsman of the Year 2019 nominees|url=https://awards.laureus.com/nominees/sportsman/#tab-container|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180226212951/https://awards.laureus.com/nominees/sportsman/#tab%2Dcontainer|archive-date=26 shkurt 2018|access-date=9 maj 2023|publisher=Laureus|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=2023|url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520033126/https://www.laureus.com/World-Sports-Awards/2023|archive-date=20 maj 2023|access-date=31 gusht 2023|publisher=Laureus|language=en|author1=Syroxemedia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=17 prill 2023|title=A Parigi i Laureus World Sports Awards 2023|url=https://sport.sky.it/altri-sport/2023/04/17/laureus-awards-2023-parigi-nominati|access-date=31 gusht 2023|website=[[Sky Sport (Italia)|Sky Sport]]|language=it|archive-date=31 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831134327/https://sport.sky.it/altri-sport/2023/04/17/laureus-awards-2023-parigi-nominati|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Jashtë futbollit==
===Jeta personale===
Mbappé është praktikues i besimit të Krishterë.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sportsmanor.com/soccer-news-kylian-mbappe-religion-what-religion-does-the-worlds-second-most-expensive-soccer-player-follow/|title=Kylian Mbappe's Religion: What Religion Does the World's Second-Most Expensive Soccer Player Follow?|author=Aliasgar Ayaz|website=Sportsmanor|language=en|date=14 dhjetor 2022|access-date=18 dhjetor 2022|archive-date=24 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230124230736/https://www.sportsmanor.com/soccer-news-kylian-mbappe-religion-what-religion-does-the-worlds-second-most-expensive-soccer-player-follow/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në një intervistë me ''Time'' në vitin 2018, ai foli për sakrificat që bëri në adoleshencë për t'u përqëndruar në zhvillimin e tij si futbollist: &quot;Nuk i kisha momentet e të ashtuquajturës njerëzve normal gjatë adoleshencës, si psh të dilja me shokët, të shijoja kohë të mirë.&quot; Pavarësisht se nuk jetoi një jetë &quot;normale&quot; në adoleshencë, Mbappé ka deklaruar se ai &quot;jeton jetën që gjithmon ka ëndërruar&quot;.&lt;ref name=&quot;Time&quot;&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappe: France striker features on Time magazine front cover|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45834258|access-date=12 tetor 2018|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=13 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013132136/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45834258|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Katër vite pasi bëri debutimin si profesionist, Mbappé numëronte 50 milion ndjekës në rrjetin social [[Instagram]].&lt;ref name=&quot;Time&quot; /&gt; Në vitin 2023, ai kishte mbi 100 milion ndjekës në të njëjtën platformë.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappé becomes most-followed French personality on Instagram|url=https://www.getfootballnewsfrance.com/2023/kylian-mbappe-becomes-most-followed-french-personality-on-instagram/|access-date=22 prill 2023|website=Get Football News France|language=en|archive-date=22 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230422113644/https://www.getfootballnewsfrance.com/2023/kylian-mbappe-becomes-most-followed-french-personality-on-instagram/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai flet rrjedhshëm [[Gjuha franceze|frëngjisht]], [[Gjuha angleze|anglisht]] dhe [[Gjuha spanjolle|spanjisht]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 gusht 2023|title=How many languages does Kylian Mbappe speak?|url=https://onefootball.com/en/news/how-many-languages-does-kylian-mbappe-speak-35107525|access-date=13 gusht 2023|website=OneFootball|language=en|archive-date=13 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813225708/https://onefootball.com/en/news/how-many-languages-does-kylian-mbappe-speak-35107525|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Gjatë [[UEFA Euro 2024]], Mbappé foli në një konferencë për shtyp për t'i thënë brezit të ri të votonte kundër asaj që ai e konsideronte &quot;pikëpamje ekstreme&quot; në zgjedhjet legjislative franceze të vitit 2024.&lt;ref&gt;{{cite news|title=France captain Kylian Mbappé urges vote against rising 'extremes' in election|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/jun/17/kylian-mbappe-french-election-comment-euro-2024-france-vote-against-extremes|access-date=29 qershor 2024|publisher=The Guardian|language=en|date=17 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author1=Oliver Kay|title=France, racial politics and why 'the Mbappe effect' is shaping a bitter election|url=https://www.nytimes.com/athletic/5584608/2024/06/24/france-kylian-mbappe-election-euro-2024/|access-date=29 qershor 2024|publisher=The New York Times|language=en|date=24 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;

Në tetor 2024, autoritetet në [[Suedi]] nisën një hetim për përdhunim dhe ngacmim seksual kundër Mbappés pas një vizite që ai bëri në kryeqytetin suedez të [[Stokholmi]]t.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.wsj.com/sports/soccer/french-soccer-star-kylian-mbappe-denies-rape-report-0dd9c325|title=French Soccer Star Kylian Mbappé Denies Rape Report|author=Joshua Robinson|date=16 tetor 2024|publisher=The Wall Street Journal|language=en|accessdate=19 dhjetor 2024}}&lt;/ref&gt; Më 12 dhjetor, më pak se dy muaj më vonë, hetimi u mbyll, me prokuroren suedeze Marina Chirakova që përmendi mungesën e provave.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://apnews.com/article/mbappe-sweden-rape-investigation-2bfffda70e9a774e88400f860f67c2d6|title=Rape investigation that Swedish media say focused on Kylian Mbappé has been closed|author=Karl Ritter|publisher=Associated Press|language=en|date=12 dhjetor 2024}}&lt;/ref&gt;

===Media dhe sponsorizimi===
Mbappé ka një marrëveshje sponsorizimi me prodhuesin e veshjeve dhe pajisjeve sportive [[Nike]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Nike Just Gave AS Monaco Sensation Kylian Mbappé His First Pair of Personalised Boots|url=https://www.complex.com/sports/2017/05/nike-kylian-mbappe|agency=Complex|language=en|date=29 qershor 2018|access-date=30 qershor 2018|archive-date=30 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630025233/https://www.complex.com/sports/2017/05/nike-kylian-mbappe|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në vitin 2017, në moshën 18 vjeç, ai u bashkua me markën për të lançuar këpucët e tij të futbollit, Kylian Mbappé Nike Hypervenom 3. Një vit më vonë, ai prezantoi këpucët Nike Mercurial Superfly VI, të cilat u frymëzuan nga këpucët R9 Mercurial të ish-sulmuesit brazilian Ronaldo.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappé Just Leaked an Amazing New R9-Inspired Nike Mercurial Superfly VI|url=https://versus.uk.com/2018/04/kylian-mbappe-just-leaked-amazing-new-r9-inspired-nike-mercurial-superfly-vi/|agency=Versus|language=en|date=29 qershor 2018|access-date=30 qershor 2018|archive-date=29 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180729011315/https://versus.uk.com/2018/04/kylian-mbappe-just-leaked-amazing-new-r9-inspired-nike-mercurial-superfly-vi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Në vitin 2018, prodhuesi zviceran i orëve [[Hublot]] nënshkroi kontratë me Mbappén si ambasador global.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kylian Mbappe|url=https://www.forbes.com/profile/kylian-mbappe/|publisher=Forbes|language=en|access-date=21 maj 2020|archive-date=7 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607204224/https://www.forbes.com/profile/kylian-mbappe/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Mbappé është pjesë e serisë së videolojës FIFA të [[EA Sports]]: në FIFA 18, ai e kishte potiencialin 94, më i larti në lojë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifaindex.com/player/231747/kylian-mbappé/|title=Kylian Mbappe index|publisher=FIFA Index|language=en|access-date=29 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630161533/https://www.fifaindex.com/player/231747/kylian-mbapp%C3%A9/|archive-date=30 qershor 2018}}&lt;/ref&gt; Festimi i tij karakteristik i golit – duke pozuar me krahët e kryqëzuar dhe duart e futura nën sqetulla – u frymëzua nga vëllai i tij më i vogël Ethan, i cili festonte në këtë mënyrë sa herë fitonte kundër Kylianit në FIFA.&lt;ref&gt;{{cite news|date=5 maj 2017|title=Kylian Mbappé, un chambrage avec son frère à l'origine de la célébration de ses buts|language=fr|agency=L'Equipe|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Kylian-mbappe-un-chambrage-avec-son-frere-a-l-origine-de-la-celebration-de-ses-buts/798635|url-status=live|access-date=15 korrik 2018|archive-date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715235827/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Kylian-mbappe-un-chambrage-avec-son-frere-a-l-origine-de-la-celebration-de-ses-buts/798635}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kylian Mbappe reveals the class reason behind his trademark goal celebration|url=https://www.givemesport.com/1048548-kylian-mbappe-reveals-the-class-reason-behind-his-trademark-goal-celebration|access-date=15 korrik 2018|website=GiveMeSport|publisher=Sports New Media|language=en|archive-date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715235756/https://www.givemesport.com/1048548-kylian-mbappe-reveals-the-class-reason-behind-his-trademark-goal-celebration|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Festimi u fut për herë të parë në FIFA 19.&lt;ref&gt;{{cite news|title=UPDATED FIFA 19 new celebrations and tutorial, ft Cristiano Ronaldo, Paul Pogba and Neymar|url=https://talksport.com/football/418292/fifa-19-new-celebrations-cristiano-ronaldo-paul-pogba-neymar|access-date=11 tetor 2018|agency=Talksport|language=en|archive-date=30 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930035507/https://talksport.com/football/418292/fifa-19-new-celebrations-cristiano-ronaldo-paul-pogba-neymar/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Mbappé u shfaq si ylli i kopertinës së FIFA 21, duke e bërë atë lojtarin më të ri që shfaqet në kopertinë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/09/14/the-worlds-highest-paid-soccer-players-2020-messi-wins-mbappe-rises/|title=World's Highest-Paid Soccer Players: Messi Wins, Mbappe Rises|publisher=Forbes|language=en|access-date=27 shtator 2020|archive-date=27 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927010615/https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/09/14/the-worlds-highest-paid-soccer-players-2020-messi-wins-mbappe-rises/#7601f0671cff|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2023, Mbappé u përfshi nga ''Time'' në listën e 100 njerëzve më me ndikim në botë;&lt;ref&gt;{{cite news|author1=Vivienne Walt|title=The 100 Most Influential People of 2023: Kylian Mbappé|url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269972/kylian-mbappe/|access-date=22 prill 2023|magazine=Time|language=en|date=13 prill 2023|archive-date=22 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230422015259/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269972/kylian-mbappe/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; në të njëjtin vit, ai u rendit i treti në listën e [[Forbes]] të atletëve më të paguar në botë.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Brett Knight|title=The World's 10 Highest-Paid Athletes 2023|url=https://www.forbes.com/sites/brettknight/2023/05/02/the-worlds-10-highest-paid-athletes-2023/|access-date=8 maj 2023|publisher=Forbes|language=en|archive-date=7 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507033219/https://www.forbes.com/sites/brettknight/2023/05/02/the-worlds-10-highest-paid-athletes-2023/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Forbes gjithashtu e renditi atë të gjashtin në vitin 2024 dhe të 16-tin në vitin 2025.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/athletes|title=2025 World's Highest Paid Athletes|access-date=17 qershor 2025|publisher=Forbes|language=en|archive-date=1 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250601191927/https://www.forbes.com/lists/athletes/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/athletes|title=2024 World's Highest Paid Athletes|publisher=Forbes|language=en|access-date=3 qershor 2025|archive-date=22 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240822100455/https://www.forbes.com/lists/athletes/}}&lt;/ref&gt; Sportico e renditi atë si atletin e pestë më të paguar të vitit 2023 dhe atletin e nëntë më të paguar të vitit 2024.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 shkurt 2025|title=Cristiano Ronaldo was the highest paid athlete in 2024 on a list which featured no women in the top 100|url=https://cnn.com/cnn/2025/02/13/sport/cristiano-ronaldo-top-100-highest-earning-athletes-spt|access-date=2025-05-01|publisher=[[CNN]]|language=en|archive-date=1 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250501165110/https://www.cnn.com/cnn/2025/02/13/sport/cristiano-ronaldo-top-100-highest-earning-athletes-spt|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 shkurt 2025|title=Cristiano Ronaldo tops list of highest-paid athletes, Ben Simmons the only Australian, no women in top 100|url=https://www.nbcnews.com/news/rcna192011|access-date=3 qershor 2025|publisher=[[NBC News]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 shkurt 2025|title=Highest-paid athletes in the world named|url=https://www.independent.co.uk/sport/highest-paid-athletes-cristiano-ronaldo-tyson-fury-b2697849.html|access-date=3 qershor 2025|publisher=[[The Independent]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 shkurt 2025|title=100 Highest-Paid Athletes in the World|url=https://www.sportico.com/feature/highest-paid-athletes-in-the-world-1234765608/|access-date=1 maj 2025|publisher=Sportico|language=en}}&lt;/ref&gt;

===Bamirësia===
Më 22 shkurt 2018, Mbappé u bashkua me ish-sulmuesit afrikanë [[George Weah]] dhe [[Didier Drogba]] në një takim me presidentin francez [[Emmanuel Macron]] dhe presidentin e FIFA-s [[Gianni Infantino]] në Pallatin Élysée në [[Paris]], i cili u përqendrua në një projekt zhvillimi sportiv në Afrikë.&lt;ref&gt;{{Cite news|year=2018|title=Macron reçoit Weah à l'Elysée en présence de Drogba et Mbappé|language=fr|website=Paris Match|url=https://www.parismatch.com/Actu/Politique/Macron-recoit-Weah-a-l-Elysee-en-presence-de-Drogba-et-Mbappe-1465295|url-status=live|access-date=21 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20200605030601/https://amp.parismatch.com/Actu/Politique/Macron-recoit-Weah-a-l-Elysee-en-presence-de-Drogba-et-Mbappe-1465295|archive-date=5 qershor 2020}}&lt;/ref&gt; Mbappé deklaroi se zhvillimi i sportit afrikan është i rëndësishëm për të për shkak të origjinës afrikane të prindërve të tij.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Emmanuel Macron hosts meeting with Weah, Drogba and Mbappé|url=https://en.as.com/en/2018/02/23/football/1519342446_437752.html|access-date=23 gusht 2018|newspaper=Diario AS|language=en|archive-date=24 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180824002310/https://en.as.com/en/2018/02/23/football/1519342446_437752.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 28 janar 2019, Mbappé dhuroi 34,000 dollarë për një fushatë mbledhjeje fondesh për të financuar një mision privat kërkimi për të gjetur futbollistin [[Emiliano Sala]], avioni i lehtë i të cilit ishte zhdukur mbi Kanalin Anglez një javë më parë.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://edition.cnn.com/2019/01/28/football/emiliano-sala-crowd-funding-rescue-mission-spt-intl/index.html|title=Emiliano Sala: Kylian Mbappe donates $34,000 to crowdfunding initiative|publisher=CNN|language=en|date=28 janar 2019|access-date=10 shkurt 2019|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803014857/https://edition.cnn.com/2019/01/28/football/emiliano-sala-crowd-funding-rescue-mission-spt-intl/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më vonë, më 10 shkurt 2019, Mbappé dhuroi edhe 27,000 paund për fushatën [[GoFundMe]] të krijuar për të financuar kërkimin për pilotin ende të zhdukur të avionit, David Ibbotson.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/kylian-mbappe-donation-search-emiliano-sala-pilot-david-ibbotson-cardiff-city-nantes-psg-paris-saint-a8772396.html|title=Kylian Mbappe makes incredible donation to Emiliano Sala pilot David Ibbotson's search fund|newspaper=The Independent|language=en|date=10 shkurt 2019|access-date=10 shkurt 2019|archive-date=28 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190428120146/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/kylian-mbappe-donation-search-emiliano-sala-pilot-david-ibbotson-cardiff-city-nantes-psg-paris-saint-a8772396.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 19 nëntor 2021, Mbappé dhe zhytësja kineze [[Zhang Jiaqi]] u bënë përkatësisht kumbar dhe kumbare e dy pandave të vogla në Kopshtin Zoologjik Beauval, si pjesë e një fushate për të rritur ndërgjegjësimin rreth kësaj specie.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/59336471|title=Kylian Mbappe: French footballer becomes godfather to baby pandas|publisher=BBC Newsround|language=en|date=19 nëntor 2021|access-date=23 qershor 2022|archive-date=23 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623070405/https://www.bbc.co.uk/newsround/59336471|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Investimet===
Më 30 korrik 2024, firma e investimeve Coalition Capital, një degë e kompanisë së Mbappés, Interconnected Ventures, bleu 80% të aksioneve të [[Oaktree Capital Management]] në klubin e [[Ligue 2]], Caen, për një shumë të raportuar prej 15 milionë €.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=31 korrik 2024|title=Official &amp;#124; Kylian Mbappé completes Caen takeover|publisher=Get French Football News|url=https://www.getfootballnewsfrance.com/2024/official-kylian-mbappe-completes-caen-takeover/|access-date=31 korrik 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;

==Statistikat e karrierës==
===Klube===
{{Updated|20 dhjetor 2025}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uk.soccerway.com/player/mbappe-kylian/Wn6E2SED/|title=Kylian Mbappe|publisher=Soccerway|language=en|access-date=16 nëntor 2025}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Klubi
!rowspan=&quot;2&quot;|Sezoni
!colspan=&quot;3&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Kupa Kombëtare
!colspan=&quot;2&quot;|Kupa e Ligës
!colspan=&quot;2&quot;|Evropa
!colspan=&quot;2&quot;|Tjetër
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[AS Monaco FC II|Monaco II]]
|[[2015–16 Championnat de France Amateur|2015–16]]
|[[Championnat National 2|CFA]]
|10||2||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||10||2
|-
|[[2016–17 Championnat de France Amateur|2016–17]]
|CFA
|2||2||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||2||2
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej
!12||4||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||12||4
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[AS Monaco FC|Monaco]]
|[[2015–16 AS Monaco FC season|2015–16]]
|[[Ligue 1]]
|11||1||1||0||1||0||1{{efn|name=UEL|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan=&quot;2&quot;|—||14||1
|-
|[[2016–17 AS Monaco FC season|2016–17]]
|Ligue 1
|29||15||3||2||3||3||9{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]}}||6||colspan=&quot;2&quot;|—||44||26
|-
|[[2017–18 AS Monaco FC season|2017–18]]
|Ligue 1
|1||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|name=TdC|Ndeshje në [[Trophée des Champions]]}}||0||2||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej
!41!!16!!4!!2!!4!!3!!10!!6!!1!!0!!60!!27
|-
|[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] (huazim)
|[[2017–18 Paris Saint-Germain FC season|2017–18]]
|Ligue 1
|27||13||5||4||4||0||8{{efn|name=UCL}}||4||colspan=&quot;2&quot;|—||44||21
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|Paris Saint-Germain
|[[2018–19 Paris Saint-Germain FC season|2018–19]]
|Ligue 1
|29||33||4||2||2||0||8{{efn|name=UCL}}||4||0||0||43||39
|-
|[[2019–20 Paris Saint-Germain FC season|2019–20]]
|Ligue 1
|20||18||3||4||3||2||10{{efn|name=UCL}}||5||1{{efn|name=TdC}}||1||37||30
|-
|[[2020–21 Paris Saint-Germain FC season|2020–21]]
|Ligue 1
|31||27||5||7||colspan=&quot;2&quot;|—||10{{efn|name=UCL}}||8||1{{efn|name=TdC}}||0||47||42
|-
|[[2021–22 Paris Saint-Germain FC season|2021–22]]
|Ligue 1
|35||28||3||5||colspan=&quot;2&quot;|—||8{{efn|name=UCL}}||6||0||0||46||39
|-
|[[2022–23 Paris Saint-Germain FC season|2022–23]]
|Ligue 1
|34||29||1||5||colspan=&quot;2&quot;|—||8{{efn|name=UCL}}||7||0||0||43||41
|-
|[[2023–24 Paris Saint-Germain FC season|2023–24]]
|Ligue 1
|29||27||6||8||colspan=&quot;2&quot;|—||12{{efn|name=UCL}}||8||1{{efn|name=TdC}}||1||48||44
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej
!178!!162!!22!!31!!5!!2!!56!!38!!3!!2!!264!!235
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|[[2024–25 Real Madrid CF season|2024–25]]
|[[La Liga]]
|34||31||4||2||colspan=&quot;2&quot;|—||14{{efn|name=UCL}}||7||7{{efn|Një ndeshje dhe një gol në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje dhe një gol në [[FIFA Kupa Ndërkontinentale|FIFA Kupën Ndërkontinentale]], dy ndeshje dhe një gol në [[Supercopa de España]], tre ndeshje dhe një gol në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||4||59||44
|-
|[[2025–26 Real Madrid CF season|2025–26]]
|La Liga
|18||18||1||2||colspan=&quot;2&quot;|—||5{{efn|name=UCL}}||9||0||0||24||29
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej
!52!!49!!5!!4!!colspan=&quot;2&quot;|—!!19!!16!!7!!4!!83!!73
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Gjithsej karriera
!310!!244!!36!!41!!13!!5!!93!!64!!11!!6!!463!!360
|}

{{notelist}}

===Kombëtarja===
{{updated|13 nëntor 2025}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/8566-mbappe-kylian/fiche.html|title=Kylian Mbappé|publisher=Federata Franceze e Futbollit|language=fr|access-date=16 nëntor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251004212344/https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/8566-mbappe-kylian/fiche.html|archive-date=4 tetor 2025|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit
|-
!Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=&quot;9&quot;|[[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]
|2017||10||1
|-
|2018||18||9
|-
|2019||6||3
|-
|2020||5||3
|-
|2021||14||8
|-
|2022||13||12
|-
|2023||9||10
|-
|2024||11||2
|-
|2025||8||7
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Gjithsej||94||55
|}

==Trofe==
===Klube===
;Monaco
* [[Ligue 1]]: [[2016–17 Ligue 1|2016–17]]
* [[Coupe de la Ligue]] finalist: [[2016–17 Coupe de la Ligue|2016–17]]

;Paris Saint-Germain
* Ligue 1: [[2017–18 Ligue 1|2017–18]], [[2018–19 Ligue 1|2018–19]], [[2019–20 Ligue 1|2019–20]], [[2021–22 Ligue 1|2021–22]], [[2022–23 Ligue 1|2022–23]], [[2023–24 Ligue 1|2023–24]]
* [[Coupe de France]]: [[2017–18 Coupe de France|2017–18]], [[2019–20 Coupe de France|2019–20]], [[2020–21 Coupe de France|2020–21]], [[2023–24 Coupe de France|2023–24]]; finalist: [[2018–19 Coupe de France|2018–19]]
* Coupe de la Ligue: [[2017–18 Coupe de la Ligue|2017–18]], [[2019–20 Coupe de la Ligue|2019–20]]
* [[Trophée des Champions]]: [[2019 Trophée des Champions|2019]], [[2020 Trophée des Champions|2020]], [[2023 Trophée des Champions|2023]]
* [[UEFA Liga e Kampionëve]] finalist: [[2019–20 UEFA Champions League|2019–20]]

;Real Madrid
* [[UEFA Super Kupa]]: [[2024 UEFA Super Cup|2024]]
* [[FIFA Kupa Ndërkontinentale]]: [[FIFA Kupa Ndërkontinentale 2024|2024]]
* [[Copa del Rey]] finalist: [[2024–25 Copa del Rey|2024–25]]
* [[Supercopa de España]] finalist: [[2025 Supercopa de España|2025]]

===Kombëtarja===
;Franca nën-19
* [[UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[UEFA Kampionati Evropian nën-19|2016]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/under19/match/2020326--france-vs-italy/lineups/?iv=true|title=Final: France 4–0 Italy: Line-ups|publisher=UEFA|language=en|access-date=23 gusht 2020|archive-date=23 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823005052/https://www.uefa.com/under19/match/2020326--france-vs-italy/lineups/?iv=true|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

;France
* [[FIFA Kupa e Botës]]: [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|2018]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/russia2018/matches/match/300331552/#match-lineups|title=France 4–2 Croatia: Line-ups|publisher=FIFA|language=en|access-date=23 gusht 2020|archive-date=4 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200904130617/https://www.fifa.com/worldcup/archive/russia2018/matches/match/300331552/#match-lineups|url-status=live}}&lt;/ref&gt; finalist: [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|2022]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/63932622|title=Argentina 3–3 France|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 dhjetor 2022|access-date=18 dhjetor 2022|archive-date=28 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228151929/https://www.bbc.co.uk/sport/football/63932622|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* [[UEFA Liga e Kombeve]]: [[UEFA Liga e Kombeve 2020–21|2020–21]];&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/026e-13729951c6d7-f4e80113642c-1000--spain-1-2-france-les-bleus-seal-trophy-with-another-comeback/|title=Spain 1–2 France: Les Bleus seal trophy with another comeback|date=10 tetor 2021|access-date=11 tetor 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=10 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211010220819/https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/postmatch/report/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; vendi i tretë: [[UEFA Liga e Kombeve 2024–25|2024–25]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=8 qershor 2025|title=Ligue des Nations : la France décroche la troisième place en battant l'Allemagne|url=https://www.france24.com/fr/sports/20250608-ligue-des-nations-la-france-d%C3%A9croche-la-troisi%C3%A8me-place-en-battant-l-allemagne|access-date=16 qershor 2025|website=France 24|language=fr}}&lt;/ref&gt;

===Personale===
*Ekipi i Turnamentit i UEFA Kampionatit Evropian nën-19: 2016
*[[Lojtari i Ri i Vitit në Ligue 1]]: 2016–17,&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trophées UNFP: Cavani, Jardim, Mbappé... Le palmarès complet list|url=http://www.rtl.fr/sport/football/trophees-unfp-cavani-jardim-mbappe-le-palmares-complet-7788550042|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519023557/http://www.rtl.fr/sport/football/trophees-unfp-cavani-jardim-mbappe-le-palmares-complet-7788550042|archive-date=19 maj 2017|access-date=15 maj 2017|publisher=RTL|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2017–18,&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trophées UNFP: Neymar, Mbappé... Découvrez le palmarès 2018|url=http://www.rtl.fr/sport/football/trophees-unfp-neymar-mbappe-decouvrez-le-palmares-2018-7793373391|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514034721/http://www.rtl.fr/sport/football/trophees-unfp-neymar-mbappe-decouvrez-le-palmares-2018-7793373391|archive-date=14 maj 2018|access-date=13 maj 2018|publisher=RTL|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2018–19&lt;ref name=&quot;UNFP&quot; /&gt;
*Ekipi i Vitit në Ligue 1 nga UNFP: 2016–17,&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trophées UNFP: Le Palmarès Complet de l'Édition 2017|url=http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-le-palmares-complet-de-l-edition-2017-859420|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170524081625/http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-le-palmares-complet-de-l-edition-2017-859420|archive-date=24 maj 2017|access-date=15 maj 2017|website=Sport24|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2017–18,&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trophées UNFP: Neymar élu joueur de Ligue 1, Le PSG rafle tout ou presque|url=http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/actualites/la-ceremonie-des-trophees-unfp-en-direct-908921|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514070816/http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/actualites/la-ceremonie-des-trophees-unfp-en-direct-908921|archive-date=14 maj 2018|access-date=13 maj 2018|website=Sport24|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2018–19,&lt;ref name=&quot;UNFP&quot;/&gt; [[2020–21 Ligue 1|2020–21]],&lt;ref&gt;{{cite news|date=24 maj 2021|title=Trophées UNFP : cinq Parisiens, deux Lillois et deux Lyonnais dans l'équipe type|url=https://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-cinq-parisiens-deux-lillois-et-deux-lyonnais-dans-l-equipe-type-1045019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420190537/https://www.lefigaro.fr/sports/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-cinq-parisiens-deux-lillois-et-deux-lyonnais-dans-l-equipe-type-1045019|archive-date=20 prill 2022|access-date=24 maj 2021|website=Le Figaro|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2021–22,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news|date=15 maj 2022|title=Kylian Mbappé named Ligue 1 player of the year|url=https://www.getfootballnewsfrance.com/2022/kylian-mbappe-named-ligue-1-player-of-the-year/|access-date=15 maj 2022|website=France Football News|language=en}}&lt;/ref&gt; 2022–23,&lt;ref name=&quot;TOTY23&quot; /&gt; 2023–24&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 maj 2024|title=Trophées UNFP : sept joueurs du PSG dans l'équipe type de la saison 2023–2024 en Ligue 1|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Trophees-unfp-sept-joueurs-du-psg-dans-l-equipe-type-de-la-saison-2023-2024-en-ligue-1/1467415|access-date=13 maj 2024|publisher=[[L'Équipe]]|language=fr}}&lt;/ref&gt;
*Lojtari i Muajit në Ligue 1 nga UNFP: prill 2017,&lt;ref name=&quot;POTM&quot;&gt;{{cite web|date=9 maj 2017|title=Kylian Mbappé et Khalid Boutaïb, joueurs du mois d'Avril!|url=http://www.unfp.org/2017/05/kylian-mbappe-et-khalid-boutaib-joueurs-du-mois-davril/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170514093757/http://www.unfp.org/2017/05/kylian-mbappe-et-khalid-boutaib-joueurs-du-mois-davril/|archive-date=14 maj 2017|access-date=11 maj 2017|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; mars 2018,&lt;ref name=&quot;POTM2&quot;&gt;{{cite web|date=17 prill 2018|title=Mbappé et Bozok, joueurs du mois de Mars!|url=http://www.unfp.org/2018/04/mbappe-et-bozok-joueurs-du-mois-de-mars/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180419053614/http://www.unfp.org/2018/04/mbappe-et-bozok-joueurs-du-mois-de-mars/|archive-date=19 prill 2018|access-date=18 prill 2018|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; gusht 2018,&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 shtator 2018|title=Kylian Mbappé, joueur du mois d'août de la Ligue 1 Conforama !|url=https://www.unfp.org/2018/09/kylian-mbappe-joueur-du-mois-daout-de-la-ligue-1-conforama/|access-date=13 tetor 2018|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; shkurt 2019,&lt;ref&gt;{{cite web|date=11 mars 2019|title=Kylian Mbappé, joueur du mois de février !|url=https://www.unfp.org/2019/03/kylian-mbappe-joueur-du-mois-de-fevrier/|access-date=16 prill 2019|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; shkurt 2021,&lt;ref&gt;{{cite web|date=18 mars 2021|title=Kylian Mbappé, joueur du mois de février de la Ligue 1 Uber Eats !|url=https://www.unfp.org/2021/03/kylian-mbappe-joueur-du-mois-de-fevrier-de-la-ligue-1-uber-eats/|access-date=4 prill 2021|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; gusht 2021,&lt;ref&gt;{{cite web|date=23 shtator 2021|title=Kylian Mbappé, joueur du mois d'août de la Ligue 1 Uber Eats !|url=https://www.unfp.org/2021/09/kylian-mbappe-joueur-du-mois-daout-la-ligue-1-uber-eats/|access-date=23 shtator 2021|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; shkurt 2022,&lt;ref&gt;{{cite web|date=17 mars 2022|title=Kylian Mbappé, joueur du mois de février de la Ligue 1 Uber Eats !|url=https://www.unfp.org/2022/03/kylian-mbappe-joueur-du-mois-de-fevrier-de-la-ligue-1-uber-eats-2/|access-date=17 mars 2022|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; nëntor/dhjetor 2022,&lt;ref&gt;{{cite web|date=19 janar 2023|title=Kylian Mbappé, joueur du mois de novembre-décembre de la Ligue 1 Uber Eats!|url=https://www.unfp.org/2023/01/kylian-mbappe-joueur-du-mois-de-novembre-decembre-de-la-ligue-1-uber-eats/|access-date=19 janar 2023|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; shkurt 2023,&lt;ref&gt;{{cite web|date=14 mars 2023|title=Kylian Mbappé, joueur du mois de février de la Ligue 1 Uber Eats!|trans-title=Kylian Mbappé, player of the month for February in Ligue 1 Uber Eats!|url=https://www.unfp.org/2023/03/kylian-mbappe-joueur-du-mois-de-fevrier-de-la-ligue-1-uber-eats-3/|access-date=14 mars 2023|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; tetor 2023,&lt;ref&gt;{{cite web|date=14 nëntor 2023|title=Kylian Mbappé, joueur du mois d'octobre de la Ligue 1 Uber Eats!|url=https://www.unfp.org/2023/11/kylian-mbappe-joueur-du-mois-doctobre-de-la-ligue-1-uber-eats/|access-date=14 nëntor 2023|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt; nëntor 2023&lt;ref&gt;{{cite web|date=12 dhjetor 2023|title=Kylian Mbappé, joueur du mois de novembre de la Ligue 1 Uber Eats!|url=https://www.unfp.org/2023/12/kylian-mbappe-joueur-du-mois-de-novembre-de-la-ligue-1-uber-eats/|access-date=12 dhjetor 2023|publisher=National Union of Professional Footballers|language=fr}}&lt;/ref&gt;
*[[Lojtari i Muajit në La Liga]]: janar 2025,&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; shtator 2025,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kylian Mbappé, LALIGA EA SPORTS Player of the Month for September|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/kylian-mbappe-laliga-ea-sports-player-of-the-month-for-september|publisher=La Liga|language=en|date=3 tetor 2025|access-date=3 tetor 2025|archive-date=3 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251003185251/https://www.laliga.com/en-GB/news/kylian-mbappe-laliga-ea-sports-player-of-the-month-for-september|url-status=live}}&lt;/ref&gt; tetor 2025,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kylian Mbappé wins LALIGA EA SPORTS Player of the Month award for October|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/kylian-mbappe-wins-laliga-ea-sports-player-of-the-month-award-for-october|publisher=La Liga|language=en|date=31 tetor 2025|access-date=31 tetor 2025|archive-date=31 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251031173456/https://www.laliga.com/en-GB/news/kylian-mbappe-wins-laliga-ea-sports-player-of-the-month-award-for-october|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*Ekipi i Sezonit në UEFA Ligën e Kampionëve: [[2016–17 UEFA Champions League#Squad of the season|2016–17]],&lt;ref&gt;{{cite news|date=5 qershor 2017|title=UEFA Champions League Squad of the Season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0250-0c5117a9d99b-79a2efb59ef3-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613184644/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2476068.html|archive-date=13 qershor 2017|access-date=14 qershor 2017|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt; [[2019–20 UEFA Champions League#Squad of the season|2019–20]],&lt;ref&gt;{{cite news|date=28 gusht 2020|title=UEFA Champions League Squad of the Season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829033313/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/|archive-date=29 gusht 2020|access-date=28 gusht 2020|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt; [[2020–21 UEFA Champions League#Squad of the season|2020–21]],&lt;ref&gt;{{cite news|date=31 maj 2021|title=UEFA Champions League Squad of the Season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-12688c451cdd-b6efcb4ce948-1000--champions-league-all-star-squad/|access-date=1 qershor 2021|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt; [[2021–22 UEFA Champions League#Team of the season|2021–22]]&lt;ref&gt;{{cite news|date=31 maj 2022|title=2021/22 UEFA Champions League Team of the Season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0275-154650014aef-02a394f30379-1000--official-team-of-the-season/|access-date=31 maj 2022|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[Golden Boy (çmim)|Golden Boy]]: 2017&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kylian Mbappe wins Golden Boy but Marcus Rashford and Gabriel Jesus cause confusion|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/golden-boy-results-kylian-mbappe-marcus-rashford-gabriel-jesus-ousmane-dembele-a8015266.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180722173953/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/golden-boy-results-kylian-mbappe-marcus-rashford-gabriel-jesus-ousmane-dembele-a8015266.html|archive-date=22 korrik 2018|access-date=22 korrik 2018|newspaper=The Independent|language=en}}&lt;/ref&gt;
*Çmimi Lojtari i Ri i FIFA Kupës së Botës: 2018&lt;ref&gt;{{cite web|date=15 korrik 2018|title=Modric wins Golden Ball as Mbappé named best young player|url=http://www.goal.com/en/news/modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-named-best-young/1ncg3c919qhyc10fh64y812byk|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715210603/http://www.goal.com/en/news/modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-named-best-young/1ncg3c919qhyc10fh64y812byk|archive-date=15 korrik 2018|access-date=15 korrik 2018|publisher=Goal.com|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Ekipi All-Star i FIFA Kupës së Botës|Ekipi i Ëndërrave i FIFA Kupës së Botës]]: 2018&lt;ref&gt;{{cite web|date=18 korrik 2018|title=FIFA World Cup Fan Dream Team|url=https://dreamteam.fifa.com/en/home|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626225201/https://dreamteam.fifa.com/en/home|archive-date=26 qershor 2018|access-date=23 korrik 2018|publisher=FIFA|language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[UEFA Ekipi i Vitit]]: [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2018|2018]]&lt;ref&gt;{{cite news|date=11 janar 2019|title=UEFA.com fans' Team of the Year 2018 revealed|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0253-0d8202451389-96824880e336-1000--uefa-com-fans-team-of-the-year-2018-revealed/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713090104/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2589223.html|archive-date=13 korrik 2019|access-date=11 janar 2019|publisher=UEFA|language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[Trofeu Kopa]]: 2018&lt;ref&gt;{{cite web|date=3 dhjetor 2018|title=Kylian Mbappé est le vainqueur du premier Trophée Kopa|url=https://www.francefootball.fr/news/Kylian-mbappe-est-le-vainqueur-du-premier-trophee-kopa/964949|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190627054608/https://www.francefootball.fr/news/Kylian-mbappe-est-le-vainqueur-du-premier-trophee-kopa/964949|archive-date=27 qershor 2019|access-date=3 dhjetor 2018|publisher=France Football|language=fr}}&lt;/ref&gt;
* [[Lojtari i Vitit në Ligue 1]]: 2018–19,&lt;ref name=&quot;UNFP&quot; /&gt; 2020–21,&lt;ref&gt;{{cite news|date=23 maj 2021|title=Kylian Mbappé élu meilleur joueur de Ligue 1|url=https://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2020-2021/kylian-mbappe-elu-meilleur-joueur-de-ligue-1_sto8333587/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215534/https://www.eurosport.com/geoblocking.shtml|archive-date=2 qershor 2021|access-date=23 maj 2021|publisher=Eurosport|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2021–22,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 2022–23,&lt;ref name=&quot;23LPY&quot; /&gt; 2023–24&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 maj 2024|title=Kylian Mbappé (PSG) sacré pour la cinquième fois meilleur joueur de Ligue 1 aux Trophées UNFP|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Kylian-mbappe-psg-sacre-pour-la-cinquieme-fois-meilleur-joueur-de-ligue-1-aux-trophees-unfp/1467423|access-date=13 maj 2024|publisher=[[L'Équipe]]|language=fr}}&lt;/ref&gt;
* [[Lista e golashënuesve të Ligue 1|Golashënuesi më i mirë në Ligue 1]]: 2018–19,&lt;ref name=&quot;ligue1history&quot; /&gt; 2019–20,&lt;ref name=&quot;2019–20 Ligue 1 top scorer&quot; /&gt; 2020–21,&lt;ref&gt;{{cite news|date=25 maj 2021|title=Kylian Mbappé: a record-breaking season|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-a-record-breaking-season-psg-paris-saint-germain-lfp-unfp-2021|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en}}&lt;/ref&gt; 2021–22,&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 2022–23,&lt;ref name=&quot;2022–23 Ligue 1 top scorer&quot;/&gt; 2023–24&lt;ref&gt;{{cite news|date=19 maj 2024|access-date=19 maj 2024|title=Two Paris players top Ligue 1's individual rankings!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/two-paris-players-top-ligue-1s-individual-rankings-kylian-mbappe-ousmane-dembele-paris-saint-germain-20232024|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[Lojtari Francez i Vitit]]: 2018,&lt;ref&gt;{{cite news|date=25 dhjetor 2018|title=A lire cette semaine dans France Football : Kylian Mbappé (PSG) est élu joueur français de l'année 2018|url=https://www.francefootball.fr/news/A-lire-cette-semaine-dans-france-football-kylian-mbappe-psg-est-elu-joueur-francais-de-l-annee-2018/971956|access-date=26 dhjetor 2018|publisher=France Football|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2019,&lt;ref&gt;{{cite news|date=23 dhjetor 2019|title=Mbappé, élu joueur français de l'année, en exclusivité dans FF: &quot;Les gens pensent que Kylian a changé&quot;|url=https://www.francefootball.fr/news/Mbappe-elu-joueur-francais-de-l-annee-en-exclusivite-dans-ff-les-gens-pensent-que-kylian-a-change/1093032|access-date=23 dhjetor 2019|publisher=France Football|language=fr}}&lt;/ref&gt; 2022–23,&lt;ref&gt;{{cite news|date=16 maj 2022|title=PSG star Mbappe wins French league's best player award for 3rd time|url=https://www.france24.com/en/sport/20220516-psg-star-mbappe-wins-french-league-s-best-player-award-for-3rd-time|access-date=1 prill 2023|publisher=France24|language=en}}&lt;/ref&gt; 2023–24&lt;ref&gt;{{cite news|date=14 dhjetor 2024|title=Kylian Mbappé Named French Player of the Year|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/articles-video/kylian-mbapp%C3%A9-named-french-player-of-the-year-2024-12-14|access-date=14 dhjetor 2024|publisher=beIN Sports|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[FIFPRO#FIFA FIFPRO Men's World 11|FIFA FIFPRO World 11]]: [[The Best FIFA Football Awards 2018#FIFA FIFPro World11|2018]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 shtator 2018|title=De Gea, Kante and Mbappe in World 11|work=FIFPro World Players' Union|url=https://www.fifpro.org/news/de-gea-kante-mbappe-in-world-11/en/|archive-url=https://web.archive.org/web/20180925025843/https://www.fifpro.org/news/de-gea-kante-mbappe-in-world-11/en/|archive-date=25 shtator 2018|access-date=25 shtator 2018|publisher=FIFPro|language=en|author=Raymond Beaard}}&lt;/ref&gt; [[The Best FIFA Football Awards 2019#FIFA FIFPro Men's World11|2019]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=23 shtator 2019|title=VAN DIJK AMONG FOUR DEBUTANTS IN MEN'S WORLD 11|url=https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-men-s-world-11-2018-2019/en/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924000410/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-men-s-world-11-2018-2019/en/|archive-date=24 shtator 2019|access-date=24 shtator 2019|publisher=FIFPRO World Players' Union|language=en}}&lt;/ref&gt; [[The Best FIFA Football Awards 2022#FIFA FIFPRO Men's World 11|2022]],&lt;ref&gt;{{Cite web|date=27 shkurt 2023|title=Messi makes World 11 history as Benzema earns maiden inclusion|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifpro-mens-world-11-2022-benzema-cancelo-casemiro-courtois-de-bruyne-haaland-hakimi-mbappe-messi-modric-van-dijk|access-date=28 shkurt 2023|publisher=FIFA|language=en}}&lt;/ref&gt; [[The Best FIFA Football Awards 2023|2023]],&lt;ref&gt;{{Cite web|date=15 janar 2024|title=Messi extends record as City stars dominate Men's World 11|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards/articles/fifpro-mens-world-11-lionel-messi-manchester-city|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240115212649/https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards/articles/fifpro-mens-world-11-lionel-messi-manchester-city|archive-date=15 janar 2024|access-date=16 janar 2024|publisher=FIFA|language=en}}&lt;/ref&gt; 2024,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Who is in the 2024 FIFPRO Men's World 11?|url=https://www.fifpro.org/en/supporting-players/player-influence/world11/who-is-in-the-2024-fifpro-men-s-world-11|website=fifpro.org|language=en|date=9 dhjetor 2024|access-date=9 dhjetor 2024}}&lt;/ref&gt; 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Who is in the 2025 FIFPRO Men’s World 11?|url=https://fifpro.org/en/supporting-players/player-influence/world11/who-is-in-the-2025-fifpro-men-s-world-11|publisher=FIFPRO|language=en|date=3 nëntor 2025|access-date=3 nëntor 2025|archive-date=3 nëntor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251103152334/https://fifpro.org/en/supporting-players/player-influence/world11/who-is-in-the-2025-fifpro-men-s-world-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* [[IFFHS World Team|Ekipi i Vitit nga IFFHS]]: 2018,&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 dhjetor 2018|title=IFFHS AWARDS – THE MEN WORLD TEAM 2018|url=https://iffhs.de/iffhs-awards-2018-the-men-world-team-2018/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106194353/https://iffhs.de/iffhs-awards-2018-the-men-world-team-2018/|archive-date=6 janar 2019|access-date=4 dhjetor 2018|publisher=IFFHS|language=en}}&lt;/ref&gt; 2021,&lt;ref&gt;{{cite web|date=7 dhjetor 2021|title=FFHS MEN'S WORLD TEAM OF THE YEAR 2021|url=https://iffhs.com/posts/1510|access-date=13 dhjetor 2021|publisher=IFFHS|language=en}}&lt;/ref&gt; 2022,&lt;ref&gt;{{cite web|date=11 janar 2023|title=IFFHS MEN'S WORLD TEAM 2022|url=https://www.iffhs.com/posts/2465|access-date=11 janar 2023|publisher=IFFHS|language=en}}&lt;/ref&gt; 2023&lt;ref&gt;{{cite web|date=4 janar 2024|title=IFFHS MEN'S WORLD TEAM 2023|url=https://iffhs.com/posts/3299|access-date=4 janar 2024|publisher=IFFHS|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Onze d'Or|Onze de Bronze]]: 2019&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 qershor 2019|title=ONZE D'OR 2019: SADIO MANÉ SACRÉ MEILLEUR JOUEUR DE LA SAISON!|url=http://www.onzemondial.com/premier-league/onze-d-or-2019--sadio-mane-sacre-meilleur-joueur-de-la-saison-189237|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616121341/http://www.onzemondial.com/premier-league/onze-d-or-2019--sadio-mane-sacre-meilleur-joueur-de-la-saison-189237|archive-date=16 qershor 2019|access-date=27 qershor 2019|website=Onze Mondial|language=fr}}&lt;/ref&gt;
* Asistuesi më i mirë në Ligue 1: 2021–22&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* [[Çmimet e Globe Soccer#Çmimi Lojtari i Vitit|Lojtari i Vitit nga Globe Soccer]]: 2021,&lt;ref&gt;{{cite news|date=27 dhjetor 2021|title=Wall of Fame 2021|url=https://www.globesoccer.com/awards/walloffame/?awarding_year=2021|access-date=27 dhjetor 2021|publisher=[[Globe Soccer Awards]]|language=en}}&lt;/ref&gt; 2024&lt;ref&gt;{{Cite web|date=28 maj 2024|title=Kylian Mbappé (Best Men's Player)|url=https://www.globesoccer.com/winners/kylian-mbappe-best-mens-player-2024/|access-date=29 maj 2024|publisher=Globe Soccer Awards|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Këpuca e Artë e Finaleve të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]]: [[2021 UEFA Nations League Finals|2021]], [[2025 UEFA Nations League Finals|2025]] (e ndarë)&lt;ref name=&quot;2021 Nations League Top Scorer&quot; /&gt;
* [[Golashënuesi më i mirë në botë nga IFFHS]]: 2022&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 janar 2023|title=IFFHS AWARDS 2022 – MEN'S WORLD BEST GOAL SCORER|url=https://www.iffhs.com/posts/2448|access-date=3 janar 2023|publisher=IFFHS|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Këpuca e Artë e FIFA Kupës së Botës]]: 2022&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18 dhjetor 2022|title=Mbappe pips Messi to Golden Boot|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/kylian-mbappe-wins-golden-boot-top-goalscorers-fifa-world-cup-qatar-2022|access-date=18 dhjetor 2022|publisher=FIFA|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Topi i Argjendë i FIFA Kupës së Botës: 2022&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18 dhjetor 2022|title=Messi makes Golden Ball history|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/lionel-messi-argentina-wins-golden-ball-award-best-player-fifa-world-cup-qatar-2022|access-date=18 dhjetor 2022|publisher=FIFA|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[European Sports Magazines#ESM Ekipi i Vitit|Ekipi i Vitit nga European Sports Magazines]]: [[European Sports Magazines#2022–23|2022–23]],&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Jamie Evans|date=1 gusht 2023|title=ESM Team of the 2022–23 Season|url=https://www.worldsoccer.com/world-soccer-latest/esm-team-of-the-2022-23-season-414771|access-date=9 shtator 2023|publisher=World Soccer|language=en}}&lt;/ref&gt; [[European Sports Magazines#2023–24|2023–24]]&lt;ref&gt;{{cite web|author=Jamie Evans|title=ESM Team of the Season: 2023-24|publisher=World Soccer|language=en|date=10 qershor 2024|url=https://www.worldsoccer.com/european-sports-media/esm11/esm-team-of-the-season-2023-24-415102|access-date=10 qershor 2024}}&lt;/ref&gt;
*Golashënuesi më i mirë i UEFA Ligës së Kampionëve: 2023–24&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;
*Ekipi më i mirë i Evropës nga ''[[The Athletic]]'': 2023–24&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Athletic's end-of-season awards, 2023-24: Men's football|url=https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/|date=21 maj 2024|access-date=21 maj 2024|publisher=The Athletic|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Ekipi i Sezonit i Ligue 1 nga ''The Athletic'': 2023–24&lt;ref name=&quot;Athletic 2324 PotS&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/|title=The Athletic's end-of-season awards, 2023–24: Men's football|publisher=The Athletic|date=21 maj 2024|access-date=5 qershor 2024|language=en|url-access=subscription|archive-url=https://archive.today/20240521163513/https://www.nytimes.com/athletic/5476993/2024/05/21/athletic-end-of-season-awards-2023-24-men/|archive-date=21 maj 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
*Lojtari i Sezonit i Ligue 1 nga ''The Athletic'': 2023–24&lt;ref name=&quot;Athletic 2324 PotS&quot;/&gt;
* [[Trofeu Gerd Müller]]: 2024 (i ndarë)&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.90min.com/harry-kane-kylian-mbappe-win-gerd-muller-trophy-2024-ballon-d-or-ceremony|title=Harry Kane and Kylian Mbappe win Gerd Muller trophy at 2024 Ballon d'Or ceremony|author=Grey Whitebloom|date=28 tetor 2024|publisher=Goal.com|language=en|access-date=19 janar 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[Trophées UNFP du football|Lojtari Francez më i mirë që luan jashtë nga UNFP]]: 2024–25&lt;ref&gt;{{cite web|date=11 maj 2025|title=Kylian Mbappé élu meilleur joueur français de l'étranger|url=https://madeinfoot.ouest-france.fr/infos/article-trophees-unfp-kylian-mbappe-elu-meilleur-joueur-francais-de-l-etranger-482334.html#google_vignette|access-date=12 maj 2025|website=MadeinFoot|language=fr}}&lt;/ref&gt;
* [[Çmimet e La Ligës#Ekipi i Sezonit|Ekipi i Sezonit në La Liga]]: [[2024–25 La Liga|2024–25]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=EA Sports FC 25 La Liga Team of the season 2024-25|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-25/tots/laliga|date=24 maj 2025|access-date=24 maj 2025|publisher=La Liga|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Trofeu Pichichi]]: [[2024–25 La Liga|2024–25]]&lt;ref name=&quot;24-25-goalscoring&quot;/&gt;
* [[Këpuca e Artë Evropiane]]: 2024–25&lt;ref name=&quot;24-25-goalscoring&quot;/&gt;
* Lojtari i Sezonit i Real Madridit: [[2024–25 Real Madrid CF season|2024–25]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Mbappé named Mahou Cinco Estrellas Player of the Season|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/mbappe-jugador-cinco-estrellas-mahou-de-la-temporada-27-05-2025|date=28 maj 2025|access-date=28 maj 2025|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}&lt;/ref&gt;

'''Urdhëra'''
* [[Kalorës i Legjionit të Nderit]]: 2018&lt;ref&gt;{{cite journal|date=1 janar 2019|title=Décret du 31 décembre 2018 portant promotion et nomination|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000037909703|journal=Fletorja zyrtare e Republikës Franceze|volume=2019|issue=1|id=PRER1835394D|access-date=28 nëntor 2020|language=fr}}&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist|3}}
==Lidhje të jashtme==
{{commons}}
*[https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/effectif/kylian-mbappe Profili] tek uebfaqja e Paris Saint-Germain F.C.
*[https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543482609-kylian-mbappe Profili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190713172402/https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543482609-kylian-mbappe |date=13 korrik 2019 }} tek uebfaqja e Federatës Franceze së Futbollit
*[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/389867/ Kylian Mbappé] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190218195839/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/389867/ |date=18 shkurt 2019 }} – Rekordi në kompedicionet e [[FIFA]]-s
*[https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250076574/profile/index.html Kylian Mbappé] – Rekordi në kompedicionet e [[UEFA]]-s
*[https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur58221.html Kylian Mbappé] tek [[L'Équipe]] Futboll {{fr}}

{{Skuadra Real Madrid C.F.}}
{{2018 FIFA Kupa e Botës Skuadra e Turnamentit}}
{{Futbollisti i Vitit në Ligue 1}}

[[Kategoria:Lindje 1998]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë francezë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren franceze]]
[[Kategoria:Futbollistë në AS Monaco FC]]
[[Kategoria:Futbollistë në Paris Saint-Germain F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]]
[[Kategoria:Futbollistë në La Liga]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]]
[[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]]
[[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]]</text>
      <sha1>2ybfi828rwsv1ensvx82lwthnf9mf8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Kylian Mbappé</title>
    <ns>1</ns>
    <id>236290</id>
    <revision>
      <id>3000951</id>
      <parentid>2978519</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="2yxyyfq3v2wvnyhg7ikz9xt3nvvjeil" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Kylian Mbappé/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}

{{WAK2018}}

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kylian Mbappé]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3000950 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190713172402/https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543482609-kylian-mbappe për lidhjen https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543482609-kylian-mbappe.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 23 qershor 2026 17:30 (CEST)</text>
      <sha1>2yxyyfq3v2wvnyhg7ikz9xt3nvvjeil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tomokazu Sugita</title>
    <ns>0</ns>
    <id>238102</id>
    <revision>
      <id>3001258</id>
      <parentid>2953724</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28764" sha1="jk09m17441r8p8qat3vk1sen4dzh505" xml:space="preserve">'''Tomokazu Sugita''' (杉田 智和 ''Sugita Tomokazu'', lindi më 11 tetor 1980) është dublues japonezë. Ai është i njohur për rolin e tij si [[Gintoki Sakata|Gintoki]] në serialin e animuar ''[[Gintama]]''.

==Filmografia==
===Anime===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
|-
| 2000 || ''[[Ceres, Celestial Legend]]'' || Kagami Mikage ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001 || ''[[Dennou Boukenki Webdiver]]'' || Gladion ||
|-
| ''[[X/1999]]'' || [[Subaru Sumeragi]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2002 || ''[[Chobits]]'' || Hideki Motosuwa ||
|-
| ''[[Please Teacher!]]'' || Masami Yamada ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2003 || ''[[Bobobo-bo Bo-bobo]]'' || Over &amp; Torpedo Girl ||
|-
| ''[[Inuyasha]]'' || Renkotsu ||
|-
| ''[[GetBackers]]'' || Raguel ||
|-
| ''[[Ninja Scroll: The Series]]'' || Tatsunosuke ||
|-
| ''[[Please Twins!]]'' || Masami Yamada ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2004 || ''[[Bleach]]'' || Noba, Kensei Muguruma ||
|-
| ''[[Mobile Suit Gundam SEED Destiny]]'' || Youlan Kent ||
|-
| ''[[Vulgar Ghost Daydream]]'' || Souichiro Kadotake ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2005 || ''[[Eyeshield 21]]'' || Reiji Maruko ||
|-
| ''[[Genesis of Aquarion]]'' || Sirius De Alisia ||
|-
| ''[[Genji: Dawn of the Samurai]]'' || Taira no Kagekiyo ||
|-
| ''[[Honey and Clover]]'' || Takumi Mayama ||
|-
| ''[[Legend of DUO]]'' || Zieg |||
|-
| ''[[Pani Poni Dash!]]'' || Alien Subordinate ||
|-
| ''[[Shuffle!]]'' || [[Rin Tsuchimi]] ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2006 || ''[[Black Lagoon|Black Lagoon: The Second Barrage]]'' || Rotton the Wizard ||
|-
| ''[[Gadget Trial]]'' || Major Mihara ||
|-
| ''Galaxy Angel II Mugen Kairō no Kagi'' || Soldum Seldor ||
|-
| ''[[Genji: Days of the Blade]]'' || Taira no Kagekiyo ||
|-
| ''[[Gintama]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Hiiro no Kakera]]'' || Takuma Onizaki ||
|-
| ''[[Honey and Clover II]]'' || Takumi Mayama ||
|-
| ''[[Inukami!]]'' || Shirou ||
|-
| ''[[Kanon (visual novel)|Kanon]]'' || Yuichi Aizawa ||
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation: Divine Wars]]'' || Brooklyn Luckfield ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon&lt;ref name=&quot;Newtype USA 6 11 134&quot;&gt;{{Cite magazine|author=Maeda, Hisashi|title=The Official Art of The Melancholy of Haruhi Suzumiya|language=en|magazine=Newtype USA|volume=6|issue=11|pages=133–139|date=nëntor 2007}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[The Wallflower (manga)|The Wallflower]]'' || Takenaga Oda ||
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 2007 || ''Ayakashi'' || Kare ||
|-
| ''[[Baccano!]]'' || Graham Specter ||
|-
| ''[[Bokurano]]'' || Daiichi Yamura ||
|-
| ''[[Dragonaut -The Resonance-]]'' || Howlingstar ||
|-
| ''[[Kodomo no Jikan]]'' || Reiji Kokonoe ||
|-
| ''[[Lucky Star (manga)|Lucky Star]]'' || Clerk Sugita, Kyon ||
|-
| ''[[Magical Girl Lyrical Nanoha Strikers]]'' || Chrono Harlaown ||
|-
| ''[[Sayonara, Zetsubou-Sensei]]'' || Ikkyū/Aoyama ||
|-
| ''[[Shuffle! Memories]]'' || Rin Tsuchimi ||
|-
| ''[[Sisters of Wellber]]'' || Prince Rodin Ciol ||
|-
| ''[[Toward the Terra]]'' || Soldier Blue ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2008 || ''[[Corpse Princess]]'' || Shūji Isaki ||
|-
| ''[[Hakushaku to Yōsei]]'' || Raven&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2008-08-29/hakushaku-to-yosei-promotional-video-streamed|title=Hakushaku to Yōsei Promotional Video Streamed|language=en|website=Anime News Network|date=30 gusht 2008|accessdate=9 janar 2015}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Macross Frontier]]'' || Leon Mishima ||
|-
| ''[[Time of Eve]]'' || Setoro ||
|-
| ''[[Toaru Majutsu no Index]]'' || Aureolus Izzard ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2009 || ''[[Çështja e mbyllur]]'' || Kaita Yasuji ||
|-
| ''[[Hey, Class President!]]'' || Chiga Yasuhiro ||
|-
| ''[[Maria Holic]]'' || Tōichirō Kanae ||
|-
| ''[[Natsu no Arashi!]]'' || Takeshi Yamashiro ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|Nyorōn Churuya-san]] || Kyon ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi-chan Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''Miracle Train'' || Saki Tochō ||
|-
| ''[[Umineko: When They Cry]]'' || Ronove ||
|-
| ''[[Yumeiro Patissiere]]'' || Ricardo &quot;Rick&quot; Benigni ||
|-
| rowspan=&quot;15&quot; | 2010 || ''[[Air Gear|Air Gear: Kuro no Hane to Nemuri no Mori]]'' || Yasuyoshi &quot;Aeon&quot; Sano ||
|-
| ''[[Saint Seiya: The Lost Canvas]]'' || Taurus Rasgado ||
|-
| ''[[The Disappearance of Haruhi Suzumiya (film)|The Disappearance of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Arakawa Under the Bridge]]'' || Hoshi ||
|-
| ''[[Tegami Bachi]]'' || Moss ||
|-
| ''[[Inazuma Eleven]]'' || Edgar Valtinas ||
|-
| ''[[Love Pistols]]'' || Yonekuni Madarame ||
|-
| ''[[The Legend of the Legendary Heroes]]'' || Lucile Eris ||
|-
| ''[[Nura: Rise of the Yokai Clan]]'' || Zen ||
|-
| ''[[And Yet the Town Moves]]'' || Natsuhiko Moriaki ||
|-
| ''[[Togainu no Chi]]'' || Keisuke ||
|-
| ''[[Panty &amp; Stocking with Garterbelt]]'' || Oscar H. Genius/Ugly Snot ||
|-
| ''[[The Tyrant Falls in Love]]'' || Kurokawa ||
|-
| ''[[Yumeiro Patissiere|Yumeiro Patissiere SP Professional]]'' || Ricardo &quot;Rick&quot; Benigni ||
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation: The Inspector]]'' || Brooklyn Luckfield ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2011 || ''[[Beelzebub (manga)|Beelzebub]]'' || Hajime Kanzaki ||
|-
| ''[[Starry Sky]]'' || Nanami Kanata ||
|-
| ''[[Sgt. Frog]]'' || Tasoraorari Alien ||
|-
| ''[[Sket Dance]]'' || Kazuyoshi &quot;Switch&quot; Usui ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama']]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Oretachi ni Tsubasa wa Nai]]'' || DJ Condor ||
|-
| ''[[Heart no Kuni no Alice]]'' || Nightmare Gottschalk ||
|-
| ''[[Horizon in the Middle of Nowhere]]'' || Tachibana Muneshige ||
|-
| ''[[Maji de Watashi ni Koi Shinasai!]]'' || Inoue Jun ||
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2012 || ''[[Daily Lives of High School Boys]]'' || Hidenori Tabata ||
|-
| ''[[Shin Sekai Yori]]'' || Rijin ||
|-
| ''[[Hiiro no Kakera]]'' || Takuma Onizaki ||
|-
| ''[[Horizon in the Middle of Nowhere|Horizon in the Middle of Nowhere 2nd Season]]'' || Tachibana Muneshige ||
|-
| ''[[Inu x Boku SS]]'' || Kagerou Shoukiin ||
|-
| ''[[Ixion Saga DT]]'' || Leon ||
|-
| ''[[JoJo's Bizarre Adventure|JoJo's Bizarre Adventure: Battle Tendency]]'' || Joseph Joestar ||
|-
| ''[[K (anime)|K]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[La storia della Arcana Famiglia]]'' || Pace ||
|-
| ''[[Magi: The Labyrinth of Magic]]'' || Drakon ||
|-
| ''[[Shirokuma Café]]'' || Wolf and Chinstrap Penguin ||
|-
| ''[[Tsuritama]]'' || Akira Agarkar Yamada ||
|-
| ''[[Persona 4 The Animation]]'' || Daisuke Nagase ||
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2013 || ''[[Attack on Titan]]'' || Marlo ||
|-
| ''[[BlazBlue Alter Memory]]'' || Ragna The Bloodedge ||
|-
| ''[[Corpse Party]]'' || Kizami Yuuya ||
|-
| ''[[Cuticle Detective Inaba]]'' || Yatarō ||
|-
| ''[[Gargantia on the Verdurous Planet]]'' || Chamber ||
|-
| ''[[Gingitsune]]'' || Seishirō Kirishima ||
|-
| ''[[Love Lab]]'' || Enomoto Brother ||
|-
| ''[[Pokémon Origins]]'' || Takeshi/Brock&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-06/takuya-eguchi-tomokazu-sugita-join-pokemon/the-origin-cast|title=Takuya Eguchi, Tomokazu Sugita Join Pokémon: The Origin Cast|language=en|publisher=[[Anime News Network]]|date=6 shtator 2013|accessdate=8 shtator 2013}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Saint Seiya Omega]]'' || Phoenix Ikki ||
|-
| ''[[Samurai Flamenco]]'' || Gotou Hidenori ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear G]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[WataMote]]'' || Hatsushiba ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love 2000% (Sezoni 2)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2014 || ''[[Buddy Complex]]'' || Lee Conrad ||
|-
| ''[[Buddy Complex|Buddy Complex Kanketsu-hen: Ano Sora ni Kaeru Mirai de]]'' || Lee Conrad ||
|-
| ''[[Gundam Build Fighters Try]]'' || Kei Karima ||
|-
| ''[[K: Missing Kings]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[Nanana's Buried Treasure]]'' || Hiiyo Ikusaba ||
|-
| ''[[No-Rin]]'' || Kuwanosuke Naganawa ||
|-
| ''[[Nobunaga Concerto]]'' || [[Ashikaga Yoshiaki]] ||
|-
| ''[[Nobunaga the Fool]]'' || Leonardo da Vinci ||
|-
| ''[[Riddle Story of Devil]]'' || Kaiba ||
|-
| ''[[Terra Formars]]'' || Ichiro Hiruma ||
|-
| ''[[The Irregular at Magic High School]]'' || Kirihara Takeaki ||
|-
|  ''[[The World Is Still Beautiful]]'' || Neil ||
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | 2015 || ''[[Ace of Diamond|Ace of Diamond: Second Season]]'' || Kengo Inui ||
|-
| ''[[Assassination Classroom]]'' || Tadaomi Karasuma&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-25/assassination-classroom-tv-anime-casts-jun-fukuyama-tomokazu-sugita-shizuka-itou/.79189|title=Assassination Classroom TV Anime Casts Jun Fukuyama, Tomokazu Sugita, Shizuka Itou|language=en|work=Anime News Network|date=25 shkurt 2014}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Battle Spirits#Anime|Battle Spirits: Burning Soul]]'' || Kanetsugu Hōryokuin ||
|-
| ''[[Charlotte (anime)|Charlotte]]'' || Pronar i dyqanit Okonomiyaki ||
|-
| ''[[Cute High Earth Defense Club Love!]]'' || Gōra Hakone ||
|-
| ''[[Food Wars: Shokugeki no Soma]]'' || Etsuya Eizan ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama°]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[K (anime)|K: Return of Kings]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[Kagewani]]'' || Sōsuke Banba ||
|-
| ''[[Minna Atsumare! Falcom Gakuen|Minna Atsumare! Falcom Gakuen SC]]'' || Roias ||
|-
| ''Q Transformer: Saranaru Ninkimono e no Michi'' || Starscream ||
|-
| ''[[Samurai Warriors (anime)|Samurai Warriors]]'' || [[Katō Kiyomasa]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Samurai Warriors TV Anime's Cast, Staff, Story Revealed|language=en|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-06/samurai-warriors-tv-anime-cast-staff-story-revealed/.80722|accessdate=7 shtator 2015|publisher=Anime News Network}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear GX]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[The Asterisk War]]'' || Dirk Eberwein ||
|-
| ''[[The Disappearance of Nagato Yuki-chan]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[The Testament of Sister New Devil]]'' || Yahiro Takigawa, Lars ||
|-
| ''[[World Trigger]]'' || Kageura Masato ||
|-
| ''[[Yamada-kun and the Seven Witches]]'' || Hideaki Tsurukawa ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love Revolutions (Sezoni 3)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | 2016 || ''[[Assassination Classroom|Assassination Classroom 2nd Season]]'' || Tadaomi Karasuma ||
|-
| ''Kagewani Shou'' || Sōsuke Banba ||
|-
| ''[[Danganronpa 3:Zetsubou-hen]]'' || Tanaka Gundam ||
|-
| ''[[Haven't You Heard? I'm Sakamoto]]'' || Atsushi Maeda ||
|-
| ''[[Magi: The Labyrinth of Magic|Magi: Adventure of Sinbad]]'' || Drakon ||
|-
| ''[[Norn9]]'' || Ron Muroboshi ||
|-
| ''[[Mr. Osomatsu]]'' || Akumatsu ||
|-
| ''[[Sekkō Boys]]'' || [[Shën Gjergji]] ||
|-
| ''[[D-Gray Man Hallow]]'' || Reever Wenham ||
|-
| ''[[Cheer Boys!!]]'' || Wataru Mizoguchi ||
|-
| ''[[First Love Monster]]'' || Ginjirō Sannomiya ||
|-
| ''[[Taboo Tattoo]]'' || Tom Shredfield ||
|-
| ''[[Cute High Earth Defense Club LOVE!|Cute High Earth Defense Club LOVE! LOVE!]]'' || Gōra Hakone ||
|-
| ''[[Udon no Kuni no Kin-iro Kemari]]'' || Shinobu Nakajima ||
|-
| ''[[March Comes in like a Lion]]'' || Tatsuyuki Misumi ||
|-
| ''[[To Be Hero]]'' || Prince ||
|-
| ''[[Classicaloid]]'' || [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ||
|-
| ''[[Drifters (manga)|Drifters]]'' || Count Saint-Germi ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love Legend Star (Season 4)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2017 || ''[[Idea Factory| Ikemen Sengoku: Toki o Kakeru ga Koi wa Hajimaranai]]'' || Nobunaga Oda ||
|-
| ''[[Gintama]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Hand Shakers]]'' || Hibiki ||
|-
| ''[[Godzilla: Planet of the Monsters]] || Martin Lazzari ||
|-
| ''[[Cardfight!! Vanguard G: NEXT]]'' || Nome Tatsunagi ||
|-
| ''[[Granblue Fantasy The Animation]]'' || Drang ||
|-
| ''[[Kakegurui]]'' || Kaede Manyūda ||
|-
| ''[[Aho Girl]]'' || Akuru Akutsu ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear AXZ]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[ClassicaLoid|Classicaloid 2]]'' || [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ||
|-
| rowspan=&quot;29&quot; | 2018 || ''[[Amanchu!|Amanchu! Advance]]'' || Hayate Kohinata ||
|-
| ''[[Attack on Titan|Attack on Titan Season 3]]'' || Marlo Freudenberg ||
|-
| ''[[Black Clover]]'' || Gueldre Poizot || 
|-
| ''[[Boarding School Juliet]]'' || Chizuru Maru || 
|-
| ''[[Calamity of a Zombie Girl]]'' || Syuichiro Takanashi ||
|-
| ''[[Cells at Work!]]'' || Basophil ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cellsatwork-anime.com/character/basophilic.html|title=Cells at Work Official USA Website|language=en|accessdate=10 prill 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Dagashi Kashi|Dagashi Kashi 2]]'' || Beniyutaka Shidare ||
|-
| ''[[Dances with the Dragons]]'' || Remedius ||
|-
| ''[[Full Metal Panic!|Full Metal Panic! Invisible Victory]]'' || Lee Fowler ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama: Silver Soul arc]]'' || Gintoki Sakata ||
|-
| ''[[Goblin Slayer]]'' || Lizard Priest  ||
|-
| ''[[Golden Kamuy]]'' || Kōhei Nikaidō, Yōhei Nikaidō ||
|-
| ''Hataraku Onii-san!'' || That Animal That Shall Not be Named ||
|-
| ''[[High Score Girl]]'' || Elementary School Homeroom Teacher|| 
|-
| ''[[Isekai Izakaya &quot;Nobu&quot;]]'' || Nobuyuki Yazawa ||
|-
| ''[[Junji Ito Collection]]'' || Hideo ||
|-
| ''[[Kakuriyo: Bed and Breakfast for Spirits]]'' || Tannosuke ||
|-
| ''[[Major (manga)|Major 2nd]]'' || Hiromu Tanba|| 
|-
| ''[[Omae wa Mada Gunma o Shiranai]]'' || Yajiru ||
|-
| ''[[One Piece]]'' || [[Charlotte Katakuri]] ||
|-
| ''[[Persona 5: The Animation]]'' || Yusuke Kitagawa || 
|-
| ''[[Phantom in the Twilight]]'' || Tōryū ||
|-
| ''[[Pop Team Epic]]'' || Pipimi ||
|-
| ''[[Shinkansen Henkei Robo Shinkalion]]'' || Hokuto Hayasugi ||
|-
| ''[[Sword Gai|Swordgai: The Animation]]'' || Naoki Miki ||
|-
| ''[[Fist of the Blue Sky|Souten no Ken Re:Genesis]]'' || Simeon Nagid || 
|-
| ''[[Space Battleship Tiramisu]]'' || Maybach Wilhelm || 
|-
| ''[[Tada Never Falls in Love]]'' || Hajime Sugimoto|| Epizodat 11-13
|-
| ''[[The Seven Deadly Sins (manga)|The Seven Deadly Sins: Revival of The Commandments]]'' || [[Escanor]] ||
|-
| rowspan=&quot;18&quot; | 2019 || ''[[African Office Worker]]'' || Buburreci, njeriu lepuri, lepuri mollë ||
|-
| ''[[Afterlost]]''|| Takuya ||
|-
| ''[[Aikatsu Friends!]]'' || Osamu Minato || Epizodi 43
|-
| ''[[Astra Lost in Space]]'' || Jed Walker ||  
|-
| ''[[Boruto: Naruto Next Generations]]''|| Ryūki  || Epizodi 110
|-
|''[[Case File nº221: Kabukicho]]'' ||  Godfrey Norton ||
|-
| ''[[Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba]]''|| Gyōmei Himejima ||
|-
|''[[Fate/Grand Order - Absolute Demonic Front: Babylonia]]'' ||  Demon God King, Lev Lainur Flauros  ||
|-
| ''[[Food Wars: Shokugeki no Soma|Food Wars: Shokugeki no Soma The Fourth Plate]]'' || Etsuya Eizan || 
|-
|''[[King of Prism|King of Prism: Shiny Seven Stars]]'' || Joji Takadanobaba ||
|-
| ''[[My Roommate Is a Cat]]'' || Tarō&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-12-12/dokyonin-wa-hiza-tokidoki-atama-no-ue-anime-new-promos-unveil-more-cast/.140696|title=Dōkyonin wa Hiza, Tokidoki, Atama no Ue Anime's New Promos Unveil More Cast|language=en|work=[[Anime News Network]]|accessdate=12 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt; ||
|-
|''Namu Amida Butsu! Rendai Utena'' || DJ Hotoke  ||
|-
| ''[[RobiHachi]]''|| Yang ||
|-
| ''[[Chūka Ichiban!|Shin Chūka Ichiban!]]''|| Leon ||
|-
| ''Stand My Heroes: Piece of Truth''|| Itsuki Aoyama ||
|-
| ''[[Star Twinkle PreCure]]'' || Yukio || Epizodi 24 
|-
| ''[[The Seven Deadly Sins (manga)|The Seven Deadly Sins: Wrath of the Gods]]'' || [[Escanor]] ||
|-
| ''[[To the Abandoned Sacred Beasts]]''|| Miles (Cenetaur) ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2020 
|''[[Appare-Ranman!]]'' || TJ ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-11/p.a-works-appare-ranman-wild-west-racing-anime-reveals-more-cast-april-10-debut-in-video/.156357|title=P.A. Works' Appare-Ranman! Wild West Anime Reveals Cast, Character Profiles, April Debut|language=en|website=[[Anime News Network]]|date=11 shkurt 2020|accessdate=11 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Hachinan tte, Sore wa Nai Deshō!]]'' || Kurt ||
|-
|''[[ID - Invaded|ID: Invaded]]'' || Denshin Katsuyama ||
|-
|''[[Oda Cinnamon Nobunaga]]'' || Ueusugi Julian Kenshin ||
|-
|''[[Seton Academy: Join the Pack!]]'' || King Shishino ||&lt;ref&gt;{{cite web|title=Murenase! Seton Gakuen Animal Romantic Comedy Anime's Video Reveals More Cast, Staff, January 6 Debut|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-04/murenase-seton-gakuen-animal-romantic-comedy-anime-video-reveals-more-cast-staff-january-6-debut/.153965|language=en|publisher=[[Anime News Network]]|accessdate=13 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Uramichi Oniisan]]'' || Tobikichi Usahara ||
|-
|''[[With a Dog AND a Cat, Every Day is Fun]]'' || Neko-sama ||
|-
|''[[Zashiki-Warashi no Tatami-chan]]'' || Kusuguri Bōzu ||
|-
|''[[Mr Love: Queen's Choice]]'' || Zen (Victor) ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2021
|''[[Back Arrow]]'' || Shū Bi ||
|-
|''[[Bleach]]'' || Kensei Muguruma  ||
|-
|}

===Video lojërat===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
! Sistemi
|-
| 2000 || ''[[Super Robot Wars Alpha]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation]], [[Dreamcast]], [[PlayStation Network]]
|-
| 2003 || ''[[2nd Super Robot Wars Alpha]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| 2004 || ''[[Blood Will Tell]]'' || Hyakkimaru || || [[PlayStation 2]]
|-
| 2005 || ''[[3rd Super Robot Wars Alpha: To the End of the Galaxy]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2007 || ''[[Guilty Gear 2: Overture]]'' || That Man || || [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[List of Haruhi Suzumiya video games|The Promise of Haruhi Suzumiya]]'' || [[Kyon]] || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Super Robot Wars: Original Generations]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation Gaiden]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2008 || ''[[BlazBlue: Calamity Trigger]]'' || Ragna the Bloodedge || || [[Loja arcade|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]], [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Corpse Party|Corpse Party Blood Covered]]'' || Tregues, Yuuya Kizami, Kou Kibiki, Takaomi Shimoda || ||
|-
| ''[[Guilty Gear X2 updated versions#Guilty Gear XX Accent Core Plus|Guilty Gear XX Accent Core Plus]]'' || That Man, Millia's Fan || || [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]], [[Nintendo Wii]], [[Xbox 360]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Star Ocean: The Second Story]]'' || [[Star Ocean: The Second Story#Voice cast|Dias Flac]] || PSP port&lt;ref name=&quot;btva&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.behindthevoiceactors.com/Tomokazu-Sugita/|title=Tomokazu Sugita - 265 Character Images &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Behind The Voice Actors|language=en|website=behindthevoiceactors.com|accessdate=18 korrik 2019|postscript=. Check mark indicates role has been confirmed using screenshots of closing credits and other reliable sources.}}&lt;/ref&gt;|| [[PlayStation]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''The Perplexity of Haruhi Suzumiya'' || Kyon || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Togainu no Chi]]'' || Keisuke || || [[Windows]], [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2009 || ''[[BlazBlue: Continuum Shift]]'' || Ragna the Bloodedge, Bang's Subordinate B || || [[Loja arcade|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Windows]]
|-
| ''[[Kamen Rider: Climax|Kamen Rider: Climax series]]'' || Kamen Rider Kiva (zëri) || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Luminous Arc 3]]'' || Glenn || || [[Nintendo DS]]
|-
| ''[[Samurai Warriors 3]]'' || Kiyomasa Kato || || [[Nintendo Wii]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Starry Sky]]'' || Nanami Kanata || || [[Windows]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2010 || ''[[.hack//Link]]'' || Fluegel || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Fist of the North Star: Ken's Rage]]'' || Shin || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid: Peace Walker]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Tokimeki Memorial Girl's Side: 3rd Story]]'' || Ruka Sakurai || || [[Nintendo DS]], [[PlayStation Portable]]
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 2011 || ''[[Black Rock Shooter: The Game]]'' || MZMA/Mazuma || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Everybody's Golf 6]]'' || Yamato || || [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Final Fantasy Type-0]]'' || King ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Grand Knights History]]'' || King Fausel || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[J-Stars Victory VS]]'' || [[Gintoki Sakata]], Joseph Joestar, Switch || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku|Ōgon Musōkyoku X]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Tales of Xillia]]'' || Alvin || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[The Reminiscence of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Umineko no Naku Koro ni|Umineko no Naku Koro ni Chiru: Shinjitsu to Gensō no Nocturne]]'' || Ronove || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Warriors Orochi 3]]'' || Kiyomasa Kato || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Wii U]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2012 || ''[[2nd Super Robot Wars Original Generation]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[BlazBlue: Chronophantasma]]'' || Ragna The Bloodedge, Makoto's Tail || || [[Arcade game|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Chaos Rings II]]'' || Orlando Crichton || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Danganronpa 2: Goodbye Despair]]'' || Gundam Tanaka ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]], [[OS X]], [[Linux]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Fire Emblem Awakening]]'' || Chrom ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Fist of the North Star: Ken's Rage 2]]''|| Shin || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Wii U]]
|-
| ''[[Genso Suikoden: Tsumugareshi Hyakunen no Toki]]'' || Leopherias 13 || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Kamen Rider: Battride War]]'' || Kivat-bat the 3rd, Kivat-bat the 2nd, Kivat-bat the 4th || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku|Ōgon Musōkyoku CROSS]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Rune Factory 4]]'' || Dylas || || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Shin Megami Tensei: Devil Summoner: Soul Hackers|Shin Megami Tensei: Devil Summoner: Soul Hackers 3DS]]'' || Raidou/Raido Kuzunoha the XIV, EX Dungeon Bonus Boss || || [[Sega Saturn]], [[PlayStation]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Tales of Xillia 2]]'' || Alvin || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Time and Eternity]]'' || Ricardo || || [[PlayStation 3]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2013 || ''[[JoJo's Bizarre Adventure: All Star Battle]]'' || Joseph Joestar ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Killer Is Dead]]'' || David || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Mind Zero]]'' || Takanashi Kei || || [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Norn9]]'' || Muroboshi Ron || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Umineko no Naku Koro ni|Umineko no Naku Koro ni: Majo to Suiri no Rondo]]'' || Ronove || ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2014 || ''[[J-Stars Victory VS]]'' || Gintoki Sakata, Joseph Joestar, Switch || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Granblue Fantasy]]'' || Drang and Paris || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]], [[Web Browser]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid V: Ground Zeroes]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Phantasy Star Online 2]]'' || Kotoshiro || || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation Vita]], [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Samurai Warriors 4]]'' || Kiyomasa Kato || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Sol Trigger]]'' || Valter || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Super Smash Bros. for Nintendo 3DS and Wii U]]'' || Chrom, Takamaru || || [[Wii U]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2015 || ''[[BlazBlue: Central Fiction]]'' || Ragna The Bloodedge || || [[Arcade game|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Closers (video game)|Closers]]'' || J || versioni japonez || [[Windows]]
|-
| ''[[Final Fantasy Type-0 HD]]'' || King || || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 4]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Fate/Grand Order]]'' || Goetia || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Tokyo Mirage Sessions ♯FE]]'' || Chrom || || [[Wii U]]
|-
| ''[[JoJo's Bizarre Adventure: Eyes of Heaven]]'' || Joseph Joestar (i ri) ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid V: The Phantom Pain]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Project X Zone 2]]'' || Axel Stone, Chrom&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; Break || || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Ikémen Sengoku: Romances Across Time]]'' || Nobunaga Oda || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2016 || ''[[Genkai Tokki: Seven Pirates]]'' || Otton || || ''[[PlayStation Vita]]''
|-
| ''[[Gundam Breaker 3]]'' || Kadomatsu ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://gematsu.com/2016/01/gundam-breaker-3-screenshots-introduce-story-mode-characters-latest-gundam|title=Gundam Breaker 3 screenshots introduce story mode characters, latest Gunpla – Gematsu|language=en|date=22 janar 2016|work=gematsu.com|accessdate=8 gusht 2016}}&lt;/ref&gt; || [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Persona 5]]'' || Yusuke Kitagawa, Goemon (Persona awakening voice) ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Cheer Boys!!]]'' || Wataru Mizoguchi || ||
|-
| ''[[Sakamoto desu ga?]]'' || Atsushi Maeda || ||
|-
| ''[[Yakuza Kiwami|Ryū ga Gotoku: Kiwami]]'' || Shinji Tanaka ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.siliconera.com/2015/11/04/yakuza-kiwamis-latest-screenshots-show-majima-going-all-out/|title=Yakuza Kiwami's Latest Screenshots Show Majima going All Out|language=en|publisher=Siliconera|date=4 nëntor 2015|accessdate=8 dhjetor 2015}}&lt;/ref&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Zero Escape: Zero Time Dilemma]]'' || Carlos ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo 3DS]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[League of Legends|League Of Legends]]'' || Yasuo || ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017 || ''[[Kingdom Hearts HD 2.8 Final Chapter Prologue]]'' || Master of Masters ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Fire Emblem Heroes]]'' || Chrom, Oliver ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Fire Emblem Warriors]]'' || Chrom ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo Switch]], [[New Nintendo 3DS]]
|-
| ''Onmyōji'' || Kurodōji || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018 || ''[[Gintama Rumble]]'' || Gintoki Sakata || || [[Playstation 4]], [[Playstation Vita]]
|-
| ''[[BlazBlue: Cross Tag Battle]]'' || Ragna The Bloodedge ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4|PS4]], [[Nintendo Switch]], [[Personal Computer|PC]]
|-
| ''[[The King of Fighters All Star]]'' || Planner Ryu, Gintoki Sakata || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Popolocrois|PopoloCrois Story Narcia's Tears and the Fairy's Flute]]'' || Toto Gonzales (Gon) || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Super Smash Bros. Ultimate]]'' || Chrom, Yusuke Kitagawa ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo Switch]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2019 || ''Our World is Ended'' || Sekai Owari || || [[PlayStation 4]], [[Nintendo Switch]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Mr Love: Queen's Choice]]'' || Victor / Lizeyan / Zen || versioni japonez || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Catherine: Full Body]]'' || Yusuke Kitagawa ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Pokémon Masters]]'' || Senri || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Death Stranding]]'' || The Wandering MC || Japanese version || [[PlayStation 4]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Sakura Wars (video lojë 2019)]]'' || Reiji Shiba || || [[PlayStation 4]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2020 || ''[[Kingdom Hearts III|Kingdom Hearts III Re Mind]]'' || The Master ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Final Fantasy VII Remake]]'' || Aniyan Kunyan || || [[PlayStation 4]]
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1980]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Seiyū]]</text>
      <sha1>jk09m17441r8p8qat3vk1sen4dzh505</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001259</id>
      <parentid>3001258</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28766" sha1="jl0ltqgil2pxkot7nsyxtf26zyr9rmn" xml:space="preserve">'''Tomokazu Sugita''' (杉田 智和 ''Sugita Tomokazu'', lindi më 11 tetor 1980) është dublues japonezë. Ai është i njohur për rolin e tij si [[Gintoki Sakata|Gintoki]] në serialin e animuar ''[[Gintama]]''.

==Filmografia==
===Anime===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
|-
| 2000 || ''[[Ceres, Celestial Legend]]'' || Kagami Mikage ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001 || ''[[Dennou Boukenki Webdiver]]'' || Gladion ||
|-
| ''[[X/1999]]'' || [[Subaru Sumeragi]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2002 || ''[[Chobits]]'' || Hideki Motosuwa ||
|-
| ''[[Please Teacher!]]'' || Masami Yamada ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2003 || ''[[Bobobo-bo Bo-bobo]]'' || Over &amp; Torpedo Girl ||
|-
| ''[[Inuyasha]]'' || Renkotsu ||
|-
| ''[[GetBackers]]'' || Raguel ||
|-
| ''[[Ninja Scroll: The Series]]'' || Tatsunosuke ||
|-
| ''[[Please Twins!]]'' || Masami Yamada ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2004 || ''[[Bleach]]'' || Noba, Kensei Muguruma ||
|-
| ''[[Mobile Suit Gundam SEED Destiny]]'' || Youlan Kent ||
|-
| ''[[Vulgar Ghost Daydream]]'' || Souichiro Kadotake ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2005 || ''[[Eyeshield 21]]'' || Reiji Maruko ||
|-
| ''[[Genesis of Aquarion]]'' || Sirius De Alisia ||
|-
| ''[[Genji: Dawn of the Samurai]]'' || Taira no Kagekiyo ||
|-
| ''[[Honey and Clover]]'' || Takumi Mayama ||
|-
| ''[[Legend of DUO]]'' || Zieg |||
|-
| ''[[Pani Poni Dash!]]'' || Alien Subordinate ||
|-
| ''[[Shuffle!]]'' || [[Rin Tsuchimi]] ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2006 || ''[[Black Lagoon|Black Lagoon: The Second Barrage]]'' || Rotton the Wizard ||
|-
| ''[[Gadget Trial]]'' || Major Mihara ||
|-
| ''Galaxy Angel II Mugen Kairō no Kagi'' || Soldum Seldor ||
|-
| ''[[Genji: Days of the Blade]]'' || Taira no Kagekiyo ||
|-
| ''[[Gintama]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Hiiro no Kakera]]'' || Takuma Onizaki ||
|-
| ''[[Honey and Clover II]]'' || Takumi Mayama ||
|-
| ''[[Inukami!]]'' || Shirou ||
|-
| ''[[Kanon (visual novel)|Kanon]]'' || Yuichi Aizawa ||
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation: Divine Wars]]'' || Brooklyn Luckfield ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon&lt;ref name=&quot;Newtype USA 6 11 134&quot;&gt;{{Cite magazine|author=Maeda, Hisashi|title=The Official Art of The Melancholy of Haruhi Suzumiya|language=en|magazine=Newtype USA|volume=6|issue=11|pages=133–139|date=nëntor 2007}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[The Wallflower (manga)|The Wallflower]]'' || Takenaga Oda ||
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 2007 || ''Ayakashi'' || Kare ||
|-
| ''[[Baccano!]]'' || Graham Specter ||
|-
| ''[[Bokurano]]'' || Daiichi Yamura ||
|-
| ''[[Dragonaut -The Resonance-]]'' || Howlingstar ||
|-
| ''[[Kodomo no Jikan]]'' || Reiji Kokonoe ||
|-
| ''[[Lucky Star (manga)|Lucky Star]]'' || Clerk Sugita, Kyon ||
|-
| ''[[Magical Girl Lyrical Nanoha Strikers]]'' || Chrono Harlaown ||
|-
| ''[[Sayonara, Zetsubou-Sensei]]'' || Ikkyū/Aoyama ||
|-
| ''[[Shuffle! Memories]]'' || Rin Tsuchimi ||
|-
| ''[[Sisters of Wellber]]'' || Prince Rodin Ciol ||
|-
| ''[[Toward the Terra]]'' || Soldier Blue ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2008 || ''[[Corpse Princess]]'' || Shūji Isaki ||
|-
| ''[[Hakushaku to Yōsei]]'' || Raven&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2008-08-29/hakushaku-to-yosei-promotional-video-streamed|title=Hakushaku to Yōsei Promotional Video Streamed|language=en|website=Anime News Network|date=30 gusht 2008|accessdate=9 janar 2015}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Macross Frontier]]'' || Leon Mishima ||
|-
| ''[[Time of Eve]]'' || Setoro ||
|-
| ''[[Toaru Majutsu no Index]]'' || Aureolus Izzard ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2009 || ''[[Çështja e mbyllur]]'' || Kaita Yasuji ||
|-
| ''[[Hey, Class President!]]'' || Chiga Yasuhiro ||
|-
| ''[[Maria Holic]]'' || Tōichirō Kanae ||
|-
| ''[[Natsu no Arashi!]]'' || Takeshi Yamashiro ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|Nyorōn Churuya-san]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi-chan Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''Miracle Train'' || Saki Tochō ||
|-
| ''[[Umineko: When They Cry]]'' || Ronove ||
|-
| ''[[Yumeiro Patissiere]]'' || Ricardo &quot;Rick&quot; Benigni ||
|-
| rowspan=&quot;15&quot; | 2010 || ''[[Air Gear|Air Gear: Kuro no Hane to Nemuri no Mori]]'' || Yasuyoshi &quot;Aeon&quot; Sano ||
|-
| ''[[Saint Seiya: The Lost Canvas]]'' || Taurus Rasgado ||
|-
| ''[[The Disappearance of Haruhi Suzumiya (film)|The Disappearance of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Arakawa Under the Bridge]]'' || Hoshi ||
|-
| ''[[Tegami Bachi]]'' || Moss ||
|-
| ''[[Inazuma Eleven]]'' || Edgar Valtinas ||
|-
| ''[[Love Pistols]]'' || Yonekuni Madarame ||
|-
| ''[[The Legend of the Legendary Heroes]]'' || Lucile Eris ||
|-
| ''[[Nura: Rise of the Yokai Clan]]'' || Zen ||
|-
| ''[[And Yet the Town Moves]]'' || Natsuhiko Moriaki ||
|-
| ''[[Togainu no Chi]]'' || Keisuke ||
|-
| ''[[Panty &amp; Stocking with Garterbelt]]'' || Oscar H. Genius/Ugly Snot ||
|-
| ''[[The Tyrant Falls in Love]]'' || Kurokawa ||
|-
| ''[[Yumeiro Patissiere|Yumeiro Patissiere SP Professional]]'' || Ricardo &quot;Rick&quot; Benigni ||
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation: The Inspector]]'' || Brooklyn Luckfield ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2011 || ''[[Beelzebub (manga)|Beelzebub]]'' || Hajime Kanzaki ||
|-
| ''[[Starry Sky]]'' || Nanami Kanata ||
|-
| ''[[Sgt. Frog]]'' || Tasoraorari Alien ||
|-
| ''[[Sket Dance]]'' || Kazuyoshi &quot;Switch&quot; Usui ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama']]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Oretachi ni Tsubasa wa Nai]]'' || DJ Condor ||
|-
| ''[[Heart no Kuni no Alice]]'' || Nightmare Gottschalk ||
|-
| ''[[Horizon in the Middle of Nowhere]]'' || Tachibana Muneshige ||
|-
| ''[[Maji de Watashi ni Koi Shinasai!]]'' || Inoue Jun ||
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2012 || ''[[Daily Lives of High School Boys]]'' || Hidenori Tabata ||
|-
| ''[[Shin Sekai Yori]]'' || Rijin ||
|-
| ''[[Hiiro no Kakera]]'' || Takuma Onizaki ||
|-
| ''[[Horizon in the Middle of Nowhere|Horizon in the Middle of Nowhere 2nd Season]]'' || Tachibana Muneshige ||
|-
| ''[[Inu x Boku SS]]'' || Kagerou Shoukiin ||
|-
| ''[[Ixion Saga DT]]'' || Leon ||
|-
| ''[[JoJo's Bizarre Adventure|JoJo's Bizarre Adventure: Battle Tendency]]'' || Joseph Joestar ||
|-
| ''[[K (anime)|K]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[La storia della Arcana Famiglia]]'' || Pace ||
|-
| ''[[Magi: The Labyrinth of Magic]]'' || Drakon ||
|-
| ''[[Shirokuma Café]]'' || Wolf and Chinstrap Penguin ||
|-
| ''[[Tsuritama]]'' || Akira Agarkar Yamada ||
|-
| ''[[Persona 4 The Animation]]'' || Daisuke Nagase ||
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2013 || ''[[Attack on Titan]]'' || Marlo ||
|-
| ''[[BlazBlue Alter Memory]]'' || Ragna The Bloodedge ||
|-
| ''[[Corpse Party]]'' || Kizami Yuuya ||
|-
| ''[[Cuticle Detective Inaba]]'' || Yatarō ||
|-
| ''[[Gargantia on the Verdurous Planet]]'' || Chamber ||
|-
| ''[[Gingitsune]]'' || Seishirō Kirishima ||
|-
| ''[[Love Lab]]'' || Enomoto Brother ||
|-
| ''[[Pokémon Origins]]'' || Takeshi/Brock&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-06/takuya-eguchi-tomokazu-sugita-join-pokemon/the-origin-cast|title=Takuya Eguchi, Tomokazu Sugita Join Pokémon: The Origin Cast|language=en|publisher=[[Anime News Network]]|date=6 shtator 2013|accessdate=8 shtator 2013}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Saint Seiya Omega]]'' || Phoenix Ikki ||
|-
| ''[[Samurai Flamenco]]'' || Gotou Hidenori ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear G]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[WataMote]]'' || Hatsushiba ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love 2000% (Sezoni 2)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2014 || ''[[Buddy Complex]]'' || Lee Conrad ||
|-
| ''[[Buddy Complex|Buddy Complex Kanketsu-hen: Ano Sora ni Kaeru Mirai de]]'' || Lee Conrad ||
|-
| ''[[Gundam Build Fighters Try]]'' || Kei Karima ||
|-
| ''[[K: Missing Kings]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[Nanana's Buried Treasure]]'' || Hiiyo Ikusaba ||
|-
| ''[[No-Rin]]'' || Kuwanosuke Naganawa ||
|-
| ''[[Nobunaga Concerto]]'' || [[Ashikaga Yoshiaki]] ||
|-
| ''[[Nobunaga the Fool]]'' || Leonardo da Vinci ||
|-
| ''[[Riddle Story of Devil]]'' || Kaiba ||
|-
| ''[[Terra Formars]]'' || Ichiro Hiruma ||
|-
| ''[[The Irregular at Magic High School]]'' || Kirihara Takeaki ||
|-
|  ''[[The World Is Still Beautiful]]'' || Neil ||
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | 2015 || ''[[Ace of Diamond|Ace of Diamond: Second Season]]'' || Kengo Inui ||
|-
| ''[[Assassination Classroom]]'' || Tadaomi Karasuma&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-25/assassination-classroom-tv-anime-casts-jun-fukuyama-tomokazu-sugita-shizuka-itou/.79189|title=Assassination Classroom TV Anime Casts Jun Fukuyama, Tomokazu Sugita, Shizuka Itou|language=en|work=Anime News Network|date=25 shkurt 2014}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Battle Spirits#Anime|Battle Spirits: Burning Soul]]'' || Kanetsugu Hōryokuin ||
|-
| ''[[Charlotte (anime)|Charlotte]]'' || Pronar i dyqanit Okonomiyaki ||
|-
| ''[[Cute High Earth Defense Club Love!]]'' || Gōra Hakone ||
|-
| ''[[Food Wars: Shokugeki no Soma]]'' || Etsuya Eizan ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama°]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[K (anime)|K: Return of Kings]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[Kagewani]]'' || Sōsuke Banba ||
|-
| ''[[Minna Atsumare! Falcom Gakuen|Minna Atsumare! Falcom Gakuen SC]]'' || Roias ||
|-
| ''Q Transformer: Saranaru Ninkimono e no Michi'' || Starscream ||
|-
| ''[[Samurai Warriors (anime)|Samurai Warriors]]'' || [[Katō Kiyomasa]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Samurai Warriors TV Anime's Cast, Staff, Story Revealed|language=en|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-06/samurai-warriors-tv-anime-cast-staff-story-revealed/.80722|accessdate=7 shtator 2015|publisher=Anime News Network}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear GX]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[The Asterisk War]]'' || Dirk Eberwein ||
|-
| ''[[The Disappearance of Nagato Yuki-chan]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[The Testament of Sister New Devil]]'' || Yahiro Takigawa, Lars ||
|-
| ''[[World Trigger]]'' || Kageura Masato ||
|-
| ''[[Yamada-kun and the Seven Witches]]'' || Hideaki Tsurukawa ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love Revolutions (Sezoni 3)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | 2016 || ''[[Assassination Classroom|Assassination Classroom 2nd Season]]'' || Tadaomi Karasuma ||
|-
| ''Kagewani Shou'' || Sōsuke Banba ||
|-
| ''[[Danganronpa 3:Zetsubou-hen]]'' || Tanaka Gundam ||
|-
| ''[[Haven't You Heard? I'm Sakamoto]]'' || Atsushi Maeda ||
|-
| ''[[Magi: The Labyrinth of Magic|Magi: Adventure of Sinbad]]'' || Drakon ||
|-
| ''[[Norn9]]'' || Ron Muroboshi ||
|-
| ''[[Mr. Osomatsu]]'' || Akumatsu ||
|-
| ''[[Sekkō Boys]]'' || [[Shën Gjergji]] ||
|-
| ''[[D-Gray Man Hallow]]'' || Reever Wenham ||
|-
| ''[[Cheer Boys!!]]'' || Wataru Mizoguchi ||
|-
| ''[[First Love Monster]]'' || Ginjirō Sannomiya ||
|-
| ''[[Taboo Tattoo]]'' || Tom Shredfield ||
|-
| ''[[Cute High Earth Defense Club LOVE!|Cute High Earth Defense Club LOVE! LOVE!]]'' || Gōra Hakone ||
|-
| ''[[Udon no Kuni no Kin-iro Kemari]]'' || Shinobu Nakajima ||
|-
| ''[[March Comes in like a Lion]]'' || Tatsuyuki Misumi ||
|-
| ''[[To Be Hero]]'' || Prince ||
|-
| ''[[Classicaloid]]'' || [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ||
|-
| ''[[Drifters (manga)|Drifters]]'' || Count Saint-Germi ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love Legend Star (Season 4)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2017 || ''[[Idea Factory| Ikemen Sengoku: Toki o Kakeru ga Koi wa Hajimaranai]]'' || Nobunaga Oda ||
|-
| ''[[Gintama]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Hand Shakers]]'' || Hibiki ||
|-
| ''[[Godzilla: Planet of the Monsters]] || Martin Lazzari ||
|-
| ''[[Cardfight!! Vanguard G: NEXT]]'' || Nome Tatsunagi ||
|-
| ''[[Granblue Fantasy The Animation]]'' || Drang ||
|-
| ''[[Kakegurui]]'' || Kaede Manyūda ||
|-
| ''[[Aho Girl]]'' || Akuru Akutsu ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear AXZ]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[ClassicaLoid|Classicaloid 2]]'' || [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ||
|-
| rowspan=&quot;29&quot; | 2018 || ''[[Amanchu!|Amanchu! Advance]]'' || Hayate Kohinata ||
|-
| ''[[Attack on Titan|Attack on Titan Season 3]]'' || Marlo Freudenberg ||
|-
| ''[[Black Clover]]'' || Gueldre Poizot || 
|-
| ''[[Boarding School Juliet]]'' || Chizuru Maru || 
|-
| ''[[Calamity of a Zombie Girl]]'' || Syuichiro Takanashi ||
|-
| ''[[Cells at Work!]]'' || Basophil ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cellsatwork-anime.com/character/basophilic.html|title=Cells at Work Official USA Website|language=en|accessdate=10 prill 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Dagashi Kashi|Dagashi Kashi 2]]'' || Beniyutaka Shidare ||
|-
| ''[[Dances with the Dragons]]'' || Remedius ||
|-
| ''[[Full Metal Panic!|Full Metal Panic! Invisible Victory]]'' || Lee Fowler ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama: Silver Soul arc]]'' || Gintoki Sakata ||
|-
| ''[[Goblin Slayer]]'' || Lizard Priest  ||
|-
| ''[[Golden Kamuy]]'' || Kōhei Nikaidō, Yōhei Nikaidō ||
|-
| ''Hataraku Onii-san!'' || That Animal That Shall Not be Named ||
|-
| ''[[High Score Girl]]'' || Elementary School Homeroom Teacher|| 
|-
| ''[[Isekai Izakaya &quot;Nobu&quot;]]'' || Nobuyuki Yazawa ||
|-
| ''[[Junji Ito Collection]]'' || Hideo ||
|-
| ''[[Kakuriyo: Bed and Breakfast for Spirits]]'' || Tannosuke ||
|-
| ''[[Major (manga)|Major 2nd]]'' || Hiromu Tanba|| 
|-
| ''[[Omae wa Mada Gunma o Shiranai]]'' || Yajiru ||
|-
| ''[[One Piece]]'' || [[Charlotte Katakuri]] ||
|-
| ''[[Persona 5: The Animation]]'' || Yusuke Kitagawa || 
|-
| ''[[Phantom in the Twilight]]'' || Tōryū ||
|-
| ''[[Pop Team Epic]]'' || Pipimi ||
|-
| ''[[Shinkansen Henkei Robo Shinkalion]]'' || Hokuto Hayasugi ||
|-
| ''[[Sword Gai|Swordgai: The Animation]]'' || Naoki Miki ||
|-
| ''[[Fist of the Blue Sky|Souten no Ken Re:Genesis]]'' || Simeon Nagid || 
|-
| ''[[Space Battleship Tiramisu]]'' || Maybach Wilhelm || 
|-
| ''[[Tada Never Falls in Love]]'' || Hajime Sugimoto|| Epizodat 11-13
|-
| ''[[The Seven Deadly Sins (manga)|The Seven Deadly Sins: Revival of The Commandments]]'' || [[Escanor]] ||
|-
| rowspan=&quot;18&quot; | 2019 || ''[[African Office Worker]]'' || Buburreci, njeriu lepuri, lepuri mollë ||
|-
| ''[[Afterlost]]''|| Takuya ||
|-
| ''[[Aikatsu Friends!]]'' || Osamu Minato || Epizodi 43
|-
| ''[[Astra Lost in Space]]'' || Jed Walker ||  
|-
| ''[[Boruto: Naruto Next Generations]]''|| Ryūki  || Epizodi 110
|-
|''[[Case File nº221: Kabukicho]]'' ||  Godfrey Norton ||
|-
| ''[[Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba]]''|| Gyōmei Himejima ||
|-
|''[[Fate/Grand Order - Absolute Demonic Front: Babylonia]]'' ||  Demon God King, Lev Lainur Flauros  ||
|-
| ''[[Food Wars: Shokugeki no Soma|Food Wars: Shokugeki no Soma The Fourth Plate]]'' || Etsuya Eizan || 
|-
|''[[King of Prism|King of Prism: Shiny Seven Stars]]'' || Joji Takadanobaba ||
|-
| ''[[My Roommate Is a Cat]]'' || Tarō&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-12-12/dokyonin-wa-hiza-tokidoki-atama-no-ue-anime-new-promos-unveil-more-cast/.140696|title=Dōkyonin wa Hiza, Tokidoki, Atama no Ue Anime's New Promos Unveil More Cast|language=en|work=[[Anime News Network]]|accessdate=12 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt; ||
|-
|''Namu Amida Butsu! Rendai Utena'' || DJ Hotoke  ||
|-
| ''[[RobiHachi]]''|| Yang ||
|-
| ''[[Chūka Ichiban!|Shin Chūka Ichiban!]]''|| Leon ||
|-
| ''Stand My Heroes: Piece of Truth''|| Itsuki Aoyama ||
|-
| ''[[Star Twinkle PreCure]]'' || Yukio || Epizodi 24 
|-
| ''[[The Seven Deadly Sins (manga)|The Seven Deadly Sins: Wrath of the Gods]]'' || [[Escanor]] ||
|-
| ''[[To the Abandoned Sacred Beasts]]''|| Miles (Cenetaur) ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2020 
|''[[Appare-Ranman!]]'' || TJ ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-11/p.a-works-appare-ranman-wild-west-racing-anime-reveals-more-cast-april-10-debut-in-video/.156357|title=P.A. Works' Appare-Ranman! Wild West Anime Reveals Cast, Character Profiles, April Debut|language=en|website=[[Anime News Network]]|date=11 shkurt 2020|accessdate=11 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Hachinan tte, Sore wa Nai Deshō!]]'' || Kurt ||
|-
|''[[ID - Invaded|ID: Invaded]]'' || Denshin Katsuyama ||
|-
|''[[Oda Cinnamon Nobunaga]]'' || Ueusugi Julian Kenshin ||
|-
|''[[Seton Academy: Join the Pack!]]'' || King Shishino ||&lt;ref&gt;{{cite web|title=Murenase! Seton Gakuen Animal Romantic Comedy Anime's Video Reveals More Cast, Staff, January 6 Debut|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-04/murenase-seton-gakuen-animal-romantic-comedy-anime-video-reveals-more-cast-staff-january-6-debut/.153965|language=en|publisher=[[Anime News Network]]|accessdate=13 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Uramichi Oniisan]]'' || Tobikichi Usahara ||
|-
|''[[With a Dog AND a Cat, Every Day is Fun]]'' || Neko-sama ||
|-
|''[[Zashiki-Warashi no Tatami-chan]]'' || Kusuguri Bōzu ||
|-
|''[[Mr Love: Queen's Choice]]'' || Zen (Victor) ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2021
|''[[Back Arrow]]'' || Shū Bi ||
|-
|''[[Bleach]]'' || Kensei Muguruma  ||
|-
|}

===Video lojërat===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
! Sistemi
|-
| 2000 || ''[[Super Robot Wars Alpha]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation]], [[Dreamcast]], [[PlayStation Network]]
|-
| 2003 || ''[[2nd Super Robot Wars Alpha]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| 2004 || ''[[Blood Will Tell]]'' || Hyakkimaru || || [[PlayStation 2]]
|-
| 2005 || ''[[3rd Super Robot Wars Alpha: To the End of the Galaxy]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2007 || ''[[Guilty Gear 2: Overture]]'' || That Man || || [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[List of Haruhi Suzumiya video games|The Promise of Haruhi Suzumiya]]'' || [[Kyon]] || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Super Robot Wars: Original Generations]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation Gaiden]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2008 || ''[[BlazBlue: Calamity Trigger]]'' || Ragna the Bloodedge || || [[Loja arcade|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]], [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Corpse Party|Corpse Party Blood Covered]]'' || Tregues, Yuuya Kizami, Kou Kibiki, Takaomi Shimoda || ||
|-
| ''[[Guilty Gear X2 updated versions#Guilty Gear XX Accent Core Plus|Guilty Gear XX Accent Core Plus]]'' || That Man, Millia's Fan || || [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]], [[Nintendo Wii]], [[Xbox 360]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Star Ocean: The Second Story]]'' || [[Star Ocean: The Second Story#Voice cast|Dias Flac]] || PSP port&lt;ref name=&quot;btva&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.behindthevoiceactors.com/Tomokazu-Sugita/|title=Tomokazu Sugita - 265 Character Images &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Behind The Voice Actors|language=en|website=behindthevoiceactors.com|accessdate=18 korrik 2019|postscript=. Check mark indicates role has been confirmed using screenshots of closing credits and other reliable sources.}}&lt;/ref&gt;|| [[PlayStation]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''The Perplexity of Haruhi Suzumiya'' || Kyon || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Togainu no Chi]]'' || Keisuke || || [[Windows]], [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2009 || ''[[BlazBlue: Continuum Shift]]'' || Ragna the Bloodedge, Bang's Subordinate B || || [[Loja arcade|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Windows]]
|-
| ''[[Kamen Rider: Climax|Kamen Rider: Climax series]]'' || Kamen Rider Kiva (zëri) || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Luminous Arc 3]]'' || Glenn || || [[Nintendo DS]]
|-
| ''[[Samurai Warriors 3]]'' || Kiyomasa Kato || || [[Nintendo Wii]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Starry Sky]]'' || Nanami Kanata || || [[Windows]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2010 || ''[[.hack//Link]]'' || Fluegel || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Fist of the North Star: Ken's Rage]]'' || Shin || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid: Peace Walker]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Tokimeki Memorial Girl's Side: 3rd Story]]'' || Ruka Sakurai || || [[Nintendo DS]], [[PlayStation Portable]]
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 2011 || ''[[Black Rock Shooter: The Game]]'' || MZMA/Mazuma || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Everybody's Golf 6]]'' || Yamato || || [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Final Fantasy Type-0]]'' || King ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Grand Knights History]]'' || King Fausel || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[J-Stars Victory VS]]'' || [[Gintoki Sakata]], Joseph Joestar, Switch || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku|Ōgon Musōkyoku X]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Tales of Xillia]]'' || Alvin || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[The Reminiscence of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Umineko no Naku Koro ni|Umineko no Naku Koro ni Chiru: Shinjitsu to Gensō no Nocturne]]'' || Ronove || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Warriors Orochi 3]]'' || Kiyomasa Kato || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Wii U]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2012 || ''[[2nd Super Robot Wars Original Generation]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[BlazBlue: Chronophantasma]]'' || Ragna The Bloodedge, Makoto's Tail || || [[Arcade game|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Chaos Rings II]]'' || Orlando Crichton || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Danganronpa 2: Goodbye Despair]]'' || Gundam Tanaka ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]], [[OS X]], [[Linux]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Fire Emblem Awakening]]'' || Chrom ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Fist of the North Star: Ken's Rage 2]]''|| Shin || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Wii U]]
|-
| ''[[Genso Suikoden: Tsumugareshi Hyakunen no Toki]]'' || Leopherias 13 || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Kamen Rider: Battride War]]'' || Kivat-bat the 3rd, Kivat-bat the 2nd, Kivat-bat the 4th || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku|Ōgon Musōkyoku CROSS]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Rune Factory 4]]'' || Dylas || || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Shin Megami Tensei: Devil Summoner: Soul Hackers|Shin Megami Tensei: Devil Summoner: Soul Hackers 3DS]]'' || Raidou/Raido Kuzunoha the XIV, EX Dungeon Bonus Boss || || [[Sega Saturn]], [[PlayStation]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Tales of Xillia 2]]'' || Alvin || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Time and Eternity]]'' || Ricardo || || [[PlayStation 3]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2013 || ''[[JoJo's Bizarre Adventure: All Star Battle]]'' || Joseph Joestar ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Killer Is Dead]]'' || David || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Mind Zero]]'' || Takanashi Kei || || [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Norn9]]'' || Muroboshi Ron || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Umineko no Naku Koro ni|Umineko no Naku Koro ni: Majo to Suiri no Rondo]]'' || Ronove || ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2014 || ''[[J-Stars Victory VS]]'' || Gintoki Sakata, Joseph Joestar, Switch || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Granblue Fantasy]]'' || Drang and Paris || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]], [[Web Browser]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid V: Ground Zeroes]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Phantasy Star Online 2]]'' || Kotoshiro || || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation Vita]], [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Samurai Warriors 4]]'' || Kiyomasa Kato || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Sol Trigger]]'' || Valter || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Super Smash Bros. for Nintendo 3DS and Wii U]]'' || Chrom, Takamaru || || [[Wii U]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2015 || ''[[BlazBlue: Central Fiction]]'' || Ragna The Bloodedge || || [[Arcade game|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Closers (video game)|Closers]]'' || J || versioni japonez || [[Windows]]
|-
| ''[[Final Fantasy Type-0 HD]]'' || King || || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 4]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Fate/Grand Order]]'' || Goetia || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Tokyo Mirage Sessions ♯FE]]'' || Chrom || || [[Wii U]]
|-
| ''[[JoJo's Bizarre Adventure: Eyes of Heaven]]'' || Joseph Joestar (i ri) ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid V: The Phantom Pain]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Project X Zone 2]]'' || Axel Stone, Chrom&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; Break || || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Ikémen Sengoku: Romances Across Time]]'' || Nobunaga Oda || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2016 || ''[[Genkai Tokki: Seven Pirates]]'' || Otton || || ''[[PlayStation Vita]]''
|-
| ''[[Gundam Breaker 3]]'' || Kadomatsu ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://gematsu.com/2016/01/gundam-breaker-3-screenshots-introduce-story-mode-characters-latest-gundam|title=Gundam Breaker 3 screenshots introduce story mode characters, latest Gunpla – Gematsu|language=en|date=22 janar 2016|work=gematsu.com|accessdate=8 gusht 2016}}&lt;/ref&gt; || [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Persona 5]]'' || Yusuke Kitagawa, Goemon (Persona awakening voice) ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Cheer Boys!!]]'' || Wataru Mizoguchi || ||
|-
| ''[[Sakamoto desu ga?]]'' || Atsushi Maeda || ||
|-
| ''[[Yakuza Kiwami|Ryū ga Gotoku: Kiwami]]'' || Shinji Tanaka ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.siliconera.com/2015/11/04/yakuza-kiwamis-latest-screenshots-show-majima-going-all-out/|title=Yakuza Kiwami's Latest Screenshots Show Majima going All Out|language=en|publisher=Siliconera|date=4 nëntor 2015|accessdate=8 dhjetor 2015}}&lt;/ref&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Zero Escape: Zero Time Dilemma]]'' || Carlos ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo 3DS]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[League of Legends|League Of Legends]]'' || Yasuo || ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017 || ''[[Kingdom Hearts HD 2.8 Final Chapter Prologue]]'' || Master of Masters ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Fire Emblem Heroes]]'' || Chrom, Oliver ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Fire Emblem Warriors]]'' || Chrom ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo Switch]], [[New Nintendo 3DS]]
|-
| ''Onmyōji'' || Kurodōji || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018 || ''[[Gintama Rumble]]'' || Gintoki Sakata || || [[Playstation 4]], [[Playstation Vita]]
|-
| ''[[BlazBlue: Cross Tag Battle]]'' || Ragna The Bloodedge ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4|PS4]], [[Nintendo Switch]], [[Personal Computer|PC]]
|-
| ''[[The King of Fighters All Star]]'' || Planner Ryu, Gintoki Sakata || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Popolocrois|PopoloCrois Story Narcia's Tears and the Fairy's Flute]]'' || Toto Gonzales (Gon) || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Super Smash Bros. Ultimate]]'' || Chrom, Yusuke Kitagawa ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo Switch]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2019 || ''Our World is Ended'' || Sekai Owari || || [[PlayStation 4]], [[Nintendo Switch]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Mr Love: Queen's Choice]]'' || Victor / Lizeyan / Zen || versioni japonez || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Catherine: Full Body]]'' || Yusuke Kitagawa ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Pokémon Masters]]'' || Senri || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Death Stranding]]'' || The Wandering MC || Japanese version || [[PlayStation 4]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Sakura Wars (video lojë 2019)]]'' || Reiji Shiba || || [[PlayStation 4]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2020 || ''[[Kingdom Hearts III|Kingdom Hearts III Re Mind]]'' || The Master ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Final Fantasy VII Remake]]'' || Aniyan Kunyan || || [[PlayStation 4]]
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1980]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Seiyū]]</text>
      <sha1>jl0ltqgil2pxkot7nsyxtf26zyr9rmn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001260</id>
      <parentid>3001259</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28768" sha1="tnker7fouyfwbxl2vfdewzmda6gpwgx" xml:space="preserve">'''Tomokazu Sugita''' (杉田 智和 ''Sugita Tomokazu'', lindi më 11 tetor 1980) është dublues japonezë. Ai është i njohur për rolin e tij si [[Gintoki Sakata|Gintoki]] në serialin e animuar ''[[Gintama]]''.

==Filmografia==
===Anime===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
|-
| 2000 || ''[[Ceres, Celestial Legend]]'' || Kagami Mikage ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001 || ''[[Dennou Boukenki Webdiver]]'' || Gladion ||
|-
| ''[[X/1999]]'' || [[Subaru Sumeragi]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2002 || ''[[Chobits]]'' || Hideki Motosuwa ||
|-
| ''[[Please Teacher!]]'' || Masami Yamada ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2003 || ''[[Bobobo-bo Bo-bobo]]'' || Over &amp; Torpedo Girl ||
|-
| ''[[Inuyasha]]'' || Renkotsu ||
|-
| ''[[GetBackers]]'' || Raguel ||
|-
| ''[[Ninja Scroll: The Series]]'' || Tatsunosuke ||
|-
| ''[[Please Twins!]]'' || Masami Yamada ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2004 || ''[[Bleach]]'' || Noba, Kensei Muguruma ||
|-
| ''[[Mobile Suit Gundam SEED Destiny]]'' || Youlan Kent ||
|-
| ''[[Vulgar Ghost Daydream]]'' || Souichiro Kadotake ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2005 || ''[[Eyeshield 21]]'' || Reiji Maruko ||
|-
| ''[[Genesis of Aquarion]]'' || Sirius De Alisia ||
|-
| ''[[Genji: Dawn of the Samurai]]'' || Taira no Kagekiyo ||
|-
| ''[[Honey and Clover]]'' || Takumi Mayama ||
|-
| ''[[Legend of DUO]]'' || Zieg |||
|-
| ''[[Pani Poni Dash!]]'' || Alien Subordinate ||
|-
| ''[[Shuffle!]]'' || [[Rin Tsuchimi]] ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2006 || ''[[Black Lagoon|Black Lagoon: The Second Barrage]]'' || Rotton the Wizard ||
|-
| ''[[Gadget Trial]]'' || Major Mihara ||
|-
| ''Galaxy Angel II Mugen Kairō no Kagi'' || Soldum Seldor ||
|-
| ''[[Genji: Days of the Blade]]'' || Taira no Kagekiyo ||
|-
| ''[[Gintama]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Hiiro no Kakera]]'' || Takuma Onizaki ||
|-
| ''[[Honey and Clover II]]'' || Takumi Mayama ||
|-
| ''[[Inukami!]]'' || Shirou ||
|-
| ''[[Kanon (visual novel)|Kanon]]'' || Yuichi Aizawa ||
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation: Divine Wars]]'' || Brooklyn Luckfield ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon&lt;ref name=&quot;Newtype USA 6 11 134&quot;&gt;{{Cite magazine|author=Maeda, Hisashi|title=The Official Art of The Melancholy of Haruhi Suzumiya|language=en|magazine=Newtype USA|volume=6|issue=11|pages=133–139|date=nëntor 2007}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[The Wallflower (manga)|The Wallflower]]'' || Takenaga Oda ||
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 2007 || ''Ayakashi'' || Kare ||
|-
| ''[[Baccano!]]'' || Graham Specter ||
|-
| ''[[Bokurano]]'' || Daiichi Yamura ||
|-
| ''[[Dragonaut -The Resonance-]]'' || Howlingstar ||
|-
| ''[[Kodomo no Jikan]]'' || Reiji Kokonoe ||
|-
| ''[[Lucky Star (manga)|Lucky Star]]'' || Clerk Sugita, Kyon ||
|-
| ''[[Magical Girl Lyrical Nanoha Strikers]]'' || Chrono Harlaown ||
|-
| ''[[Sayonara, Zetsubou-Sensei]]'' || Ikkyū/Aoyama ||
|-
| ''[[Shuffle! Memories]]'' || Rin Tsuchimi ||
|-
| ''[[Sisters of Wellber]]'' || Prince Rodin Ciol ||
|-
| ''[[Toward the Terra]]'' || Soldier Blue ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2008 || ''[[Corpse Princess]]'' || Shūji Isaki ||
|-
| ''[[Hakushaku to Yōsei]]'' || Raven&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2008-08-29/hakushaku-to-yosei-promotional-video-streamed|title=Hakushaku to Yōsei Promotional Video Streamed|language=en|website=Anime News Network|date=30 gusht 2008|accessdate=9 janar 2015}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Macross Frontier]]'' || Leon Mishima ||
|-
| ''[[Time of Eve]]'' || Setoro ||
|-
| ''[[Toaru Majutsu no Index]]'' || Aureolus Izzard ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2009 || ''[[Çështja e mbyllur]]'' || Kaita Yasuji ||
|-
| ''[[Hey, Class President!]]'' || Chiga Yasuhiro ||
|-
| ''[[Maria Holic]]'' || Tōichirō Kanae ||
|-
| ''[[Natsu no Arashi!]]'' || Takeshi Yamashiro ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|Nyorōn Churuya-san]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Haruhi Suzumiya|The Melancholy of Haruhi-chan Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''Miracle Train'' || Saki Tochō ||
|-
| ''[[Umineko: When They Cry]]'' || Ronove ||
|-
| ''[[Yumeiro Patissiere]]'' || Ricardo &quot;Rick&quot; Benigni ||
|-
| rowspan=&quot;15&quot; | 2010 || ''[[Air Gear|Air Gear: Kuro no Hane to Nemuri no Mori]]'' || Yasuyoshi &quot;Aeon&quot; Sano ||
|-
| ''[[Saint Seiya: The Lost Canvas]]'' || Taurus Rasgado ||
|-
| ''[[The Disappearance of Haruhi Suzumiya (film)|The Disappearance of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[Arakawa Under the Bridge]]'' || Hoshi ||
|-
| ''[[Tegami Bachi]]'' || Moss ||
|-
| ''[[Inazuma Eleven]]'' || Edgar Valtinas ||
|-
| ''[[Love Pistols]]'' || Yonekuni Madarame ||
|-
| ''[[The Legend of the Legendary Heroes]]'' || Lucile Eris ||
|-
| ''[[Nura: Rise of the Yokai Clan]]'' || Zen ||
|-
| ''[[And Yet the Town Moves]]'' || Natsuhiko Moriaki ||
|-
| ''[[Togainu no Chi]]'' || Keisuke ||
|-
| ''[[Panty &amp; Stocking with Garterbelt]]'' || Oscar H. Genius/Ugly Snot ||
|-
| ''[[The Tyrant Falls in Love]]'' || Kurokawa ||
|-
| ''[[Yumeiro Patissiere|Yumeiro Patissiere SP Professional]]'' || Ricardo &quot;Rick&quot; Benigni ||
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation: The Inspector]]'' || Brooklyn Luckfield ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2011 || ''[[Beelzebub (manga)|Beelzebub]]'' || Hajime Kanzaki ||
|-
| ''[[Starry Sky]]'' || Nanami Kanata ||
|-
| ''[[Sgt. Frog]]'' || Tasoraorari Alien ||
|-
| ''[[Sket Dance]]'' || Kazuyoshi &quot;Switch&quot; Usui ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama']]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Oretachi ni Tsubasa wa Nai]]'' || DJ Condor ||
|-
| ''[[Heart no Kuni no Alice]]'' || Nightmare Gottschalk ||
|-
| ''[[Horizon in the Middle of Nowhere]]'' || Tachibana Muneshige ||
|-
| ''[[Maji de Watashi ni Koi Shinasai!]]'' || Inoue Jun ||
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2012 || ''[[Daily Lives of High School Boys]]'' || Hidenori Tabata ||
|-
| ''[[Shin Sekai Yori]]'' || Rijin ||
|-
| ''[[Hiiro no Kakera]]'' || Takuma Onizaki ||
|-
| ''[[Horizon in the Middle of Nowhere|Horizon in the Middle of Nowhere 2nd Season]]'' || Tachibana Muneshige ||
|-
| ''[[Inu x Boku SS]]'' || Kagerou Shoukiin ||
|-
| ''[[Ixion Saga DT]]'' || Leon ||
|-
| ''[[JoJo's Bizarre Adventure|JoJo's Bizarre Adventure: Battle Tendency]]'' || Joseph Joestar ||
|-
| ''[[K (anime)|K]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[La storia della Arcana Famiglia]]'' || Pace ||
|-
| ''[[Magi: The Labyrinth of Magic]]'' || Drakon ||
|-
| ''[[Shirokuma Café]]'' || Wolf and Chinstrap Penguin ||
|-
| ''[[Tsuritama]]'' || Akira Agarkar Yamada ||
|-
| ''[[Persona 4 The Animation]]'' || Daisuke Nagase ||
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2013 || ''[[Attack on Titan]]'' || Marlo ||
|-
| ''[[BlazBlue Alter Memory]]'' || Ragna The Bloodedge ||
|-
| ''[[Corpse Party]]'' || Kizami Yuuya ||
|-
| ''[[Cuticle Detective Inaba]]'' || Yatarō ||
|-
| ''[[Gargantia on the Verdurous Planet]]'' || Chamber ||
|-
| ''[[Gingitsune]]'' || Seishirō Kirishima ||
|-
| ''[[Love Lab]]'' || Enomoto Brother ||
|-
| ''[[Pokémon Origins]]'' || Takeshi/Brock&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-09-06/takuya-eguchi-tomokazu-sugita-join-pokemon/the-origin-cast|title=Takuya Eguchi, Tomokazu Sugita Join Pokémon: The Origin Cast|language=en|publisher=[[Anime News Network]]|date=6 shtator 2013|accessdate=8 shtator 2013}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Saint Seiya Omega]]'' || Phoenix Ikki ||
|-
| ''[[Samurai Flamenco]]'' || Gotou Hidenori ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear G]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[WataMote]]'' || Hatsushiba ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love 2000% (Sezoni 2)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 2014 || ''[[Buddy Complex]]'' || Lee Conrad ||
|-
| ''[[Buddy Complex|Buddy Complex Kanketsu-hen: Ano Sora ni Kaeru Mirai de]]'' || Lee Conrad ||
|-
| ''[[Gundam Build Fighters Try]]'' || Kei Karima ||
|-
| ''[[K: Missing Kings]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[Nanana's Buried Treasure]]'' || Hiiyo Ikusaba ||
|-
| ''[[No-Rin]]'' || Kuwanosuke Naganawa ||
|-
| ''[[Nobunaga Concerto]]'' || [[Ashikaga Yoshiaki]] ||
|-
| ''[[Nobunaga the Fool]]'' || Leonardo da Vinci ||
|-
| ''[[Riddle Story of Devil]]'' || Kaiba ||
|-
| ''[[Terra Formars]]'' || Ichiro Hiruma ||
|-
| ''[[The Irregular at Magic High School]]'' || Kirihara Takeaki ||
|-
|  ''[[The World Is Still Beautiful]]'' || Neil ||
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | 2015 || ''[[Ace of Diamond|Ace of Diamond: Second Season]]'' || Kengo Inui ||
|-
| ''[[Assassination Classroom]]'' || Tadaomi Karasuma&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-09-25/assassination-classroom-tv-anime-casts-jun-fukuyama-tomokazu-sugita-shizuka-itou/.79189|title=Assassination Classroom TV Anime Casts Jun Fukuyama, Tomokazu Sugita, Shizuka Itou|language=en|work=Anime News Network|date=25 shkurt 2014}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Battle Spirits#Anime|Battle Spirits: Burning Soul]]'' || Kanetsugu Hōryokuin ||
|-
| ''[[Charlotte (anime)|Charlotte]]'' || Pronar i dyqanit Okonomiyaki ||
|-
| ''[[Cute High Earth Defense Club Love!]]'' || Gōra Hakone ||
|-
| ''[[Food Wars: Shokugeki no Soma]]'' || Etsuya Eizan ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama°]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[K (anime)|K: Return of Kings]]'' || Reisi Munakata ||
|-
| ''[[Kagewani]]'' || Sōsuke Banba ||
|-
| ''[[Minna Atsumare! Falcom Gakuen|Minna Atsumare! Falcom Gakuen SC]]'' || Roias ||
|-
| ''Q Transformer: Saranaru Ninkimono e no Michi'' || Starscream ||
|-
| ''[[Samurai Warriors (anime)|Samurai Warriors]]'' || [[Katō Kiyomasa]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Samurai Warriors TV Anime's Cast, Staff, Story Revealed|language=en|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-11-06/samurai-warriors-tv-anime-cast-staff-story-revealed/.80722|accessdate=7 shtator 2015|publisher=Anime News Network}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear GX]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[The Asterisk War]]'' || Dirk Eberwein ||
|-
| ''[[The Disappearance of Nagato Yuki-chan]]'' || Kyon ||
|-
| ''[[The Testament of Sister New Devil]]'' || Yahiro Takigawa, Lars ||
|-
| ''[[World Trigger]]'' || Kageura Masato ||
|-
| ''[[Yamada-kun and the Seven Witches]]'' || Hideaki Tsurukawa ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love Revolutions (Sezoni 3)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;19&quot; | 2016 || ''[[Assassination Classroom|Assassination Classroom 2nd Season]]'' || Tadaomi Karasuma ||
|-
| ''Kagewani Shou'' || Sōsuke Banba ||
|-
| ''[[Danganronpa 3:Zetsubou-hen]]'' || Tanaka Gundam ||
|-
| ''[[Haven't You Heard? I'm Sakamoto]]'' || Atsushi Maeda ||
|-
| ''[[Magi: The Labyrinth of Magic|Magi: Adventure of Sinbad]]'' || Drakon ||
|-
| ''[[Norn9]]'' || Ron Muroboshi ||
|-
| ''[[Mr. Osomatsu]]'' || Akumatsu ||
|-
| ''[[Sekkō Boys]]'' || [[Shën Gjergji]] ||
|-
| ''[[D-Gray Man Hallow]]'' || Reever Wenham ||
|-
| ''[[Cheer Boys!!]]'' || Wataru Mizoguchi ||
|-
| ''[[First Love Monster]]'' || Ginjirō Sannomiya ||
|-
| ''[[Taboo Tattoo]]'' || Tom Shredfield ||
|-
| ''[[Cute High Earth Defense Club LOVE!|Cute High Earth Defense Club LOVE! LOVE!]]'' || Gōra Hakone ||
|-
| ''[[Udon no Kuni no Kin-iro Kemari]]'' || Shinobu Nakajima ||
|-
| ''[[March Comes in like a Lion]]'' || Tatsuyuki Misumi ||
|-
| ''[[To Be Hero]]'' || Prince ||
|-
| ''[[Classicaloid]]'' || [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ||
|-
| ''[[Drifters (manga)|Drifters]]'' || Count Saint-Germi ||
|-
| ''[[Uta no Prince-sama|Uta no Prince-sama Maji Love Legend Star (Season 4)]]'' || Otori Raging ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2017 || ''[[Idea Factory| Ikemen Sengoku: Toki o Kakeru ga Koi wa Hajimaranai]]'' || Nobunaga Oda ||
|-
| ''[[Gintama]]'' || [[Gintoki Sakata]] ||
|-
| ''[[Hand Shakers]]'' || Hibiki ||
|-
| ''[[Godzilla: Planet of the Monsters]]'' || Martin Lazzari ||
|-
| ''[[Cardfight!! Vanguard G: NEXT]]'' || Nome Tatsunagi ||
|-
| ''[[Granblue Fantasy The Animation]]'' || Drang ||
|-
| ''[[Kakegurui]]'' || Kaede Manyūda ||
|-
| ''[[Aho Girl]]'' || Akuru Akutsu ||
|-
| ''[[Symphogear|Senki Zesshou Symphogear AXZ]]'' || Dr. Ver ||
|-
| ''[[ClassicaLoid|Classicaloid 2]]'' || [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ||
|-
| rowspan=&quot;29&quot; | 2018 || ''[[Amanchu!|Amanchu! Advance]]'' || Hayate Kohinata ||
|-
| ''[[Attack on Titan|Attack on Titan Season 3]]'' || Marlo Freudenberg ||
|-
| ''[[Black Clover]]'' || Gueldre Poizot || 
|-
| ''[[Boarding School Juliet]]'' || Chizuru Maru || 
|-
| ''[[Calamity of a Zombie Girl]]'' || Syuichiro Takanashi ||
|-
| ''[[Cells at Work!]]'' || Basophil ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cellsatwork-anime.com/character/basophilic.html|title=Cells at Work Official USA Website|language=en|accessdate=10 prill 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Dagashi Kashi|Dagashi Kashi 2]]'' || Beniyutaka Shidare ||
|-
| ''[[Dances with the Dragons]]'' || Remedius ||
|-
| ''[[Full Metal Panic!|Full Metal Panic! Invisible Victory]]'' || Lee Fowler ||
|-
| ''[[Gintama|Gintama: Silver Soul arc]]'' || Gintoki Sakata ||
|-
| ''[[Goblin Slayer]]'' || Lizard Priest  ||
|-
| ''[[Golden Kamuy]]'' || Kōhei Nikaidō, Yōhei Nikaidō ||
|-
| ''Hataraku Onii-san!'' || That Animal That Shall Not be Named ||
|-
| ''[[High Score Girl]]'' || Elementary School Homeroom Teacher|| 
|-
| ''[[Isekai Izakaya &quot;Nobu&quot;]]'' || Nobuyuki Yazawa ||
|-
| ''[[Junji Ito Collection]]'' || Hideo ||
|-
| ''[[Kakuriyo: Bed and Breakfast for Spirits]]'' || Tannosuke ||
|-
| ''[[Major (manga)|Major 2nd]]'' || Hiromu Tanba|| 
|-
| ''[[Omae wa Mada Gunma o Shiranai]]'' || Yajiru ||
|-
| ''[[One Piece]]'' || [[Charlotte Katakuri]] ||
|-
| ''[[Persona 5: The Animation]]'' || Yusuke Kitagawa || 
|-
| ''[[Phantom in the Twilight]]'' || Tōryū ||
|-
| ''[[Pop Team Epic]]'' || Pipimi ||
|-
| ''[[Shinkansen Henkei Robo Shinkalion]]'' || Hokuto Hayasugi ||
|-
| ''[[Sword Gai|Swordgai: The Animation]]'' || Naoki Miki ||
|-
| ''[[Fist of the Blue Sky|Souten no Ken Re:Genesis]]'' || Simeon Nagid || 
|-
| ''[[Space Battleship Tiramisu]]'' || Maybach Wilhelm || 
|-
| ''[[Tada Never Falls in Love]]'' || Hajime Sugimoto|| Epizodat 11-13
|-
| ''[[The Seven Deadly Sins (manga)|The Seven Deadly Sins: Revival of The Commandments]]'' || [[Escanor]] ||
|-
| rowspan=&quot;18&quot; | 2019 || ''[[African Office Worker]]'' || Buburreci, njeriu lepuri, lepuri mollë ||
|-
| ''[[Afterlost]]''|| Takuya ||
|-
| ''[[Aikatsu Friends!]]'' || Osamu Minato || Epizodi 43
|-
| ''[[Astra Lost in Space]]'' || Jed Walker ||  
|-
| ''[[Boruto: Naruto Next Generations]]''|| Ryūki  || Epizodi 110
|-
|''[[Case File nº221: Kabukicho]]'' ||  Godfrey Norton ||
|-
| ''[[Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba]]''|| Gyōmei Himejima ||
|-
|''[[Fate/Grand Order - Absolute Demonic Front: Babylonia]]'' ||  Demon God King, Lev Lainur Flauros  ||
|-
| ''[[Food Wars: Shokugeki no Soma|Food Wars: Shokugeki no Soma The Fourth Plate]]'' || Etsuya Eizan || 
|-
|''[[King of Prism|King of Prism: Shiny Seven Stars]]'' || Joji Takadanobaba ||
|-
| ''[[My Roommate Is a Cat]]'' || Tarō&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-12-12/dokyonin-wa-hiza-tokidoki-atama-no-ue-anime-new-promos-unveil-more-cast/.140696|title=Dōkyonin wa Hiza, Tokidoki, Atama no Ue Anime's New Promos Unveil More Cast|language=en|work=[[Anime News Network]]|accessdate=12 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt; ||
|-
|''Namu Amida Butsu! Rendai Utena'' || DJ Hotoke  ||
|-
| ''[[RobiHachi]]''|| Yang ||
|-
| ''[[Chūka Ichiban!|Shin Chūka Ichiban!]]''|| Leon ||
|-
| ''Stand My Heroes: Piece of Truth''|| Itsuki Aoyama ||
|-
| ''[[Star Twinkle PreCure]]'' || Yukio || Epizodi 24 
|-
| ''[[The Seven Deadly Sins (manga)|The Seven Deadly Sins: Wrath of the Gods]]'' || [[Escanor]] ||
|-
| ''[[To the Abandoned Sacred Beasts]]''|| Miles (Cenetaur) ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2020 
|''[[Appare-Ranman!]]'' || TJ ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-11/p.a-works-appare-ranman-wild-west-racing-anime-reveals-more-cast-april-10-debut-in-video/.156357|title=P.A. Works' Appare-Ranman! Wild West Anime Reveals Cast, Character Profiles, April Debut|language=en|website=[[Anime News Network]]|date=11 shkurt 2020|accessdate=11 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Hachinan tte, Sore wa Nai Deshō!]]'' || Kurt ||
|-
|''[[ID - Invaded|ID: Invaded]]'' || Denshin Katsuyama ||
|-
|''[[Oda Cinnamon Nobunaga]]'' || Ueusugi Julian Kenshin ||
|-
|''[[Seton Academy: Join the Pack!]]'' || King Shishino ||&lt;ref&gt;{{cite web|title=Murenase! Seton Gakuen Animal Romantic Comedy Anime's Video Reveals More Cast, Staff, January 6 Debut|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-12-04/murenase-seton-gakuen-animal-romantic-comedy-anime-video-reveals-more-cast-staff-january-6-debut/.153965|language=en|publisher=[[Anime News Network]]|accessdate=13 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Uramichi Oniisan]]'' || Tobikichi Usahara ||
|-
|''[[With a Dog AND a Cat, Every Day is Fun]]'' || Neko-sama ||
|-
|''[[Zashiki-Warashi no Tatami-chan]]'' || Kusuguri Bōzu ||
|-
|''[[Mr Love: Queen's Choice]]'' || Zen (Victor) ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2021
|''[[Back Arrow]]'' || Shū Bi ||
|-
|''[[Bleach]]'' || Kensei Muguruma  ||
|-
|}

===Video lojërat===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënimet
! Sistemi
|-
| 2000 || ''[[Super Robot Wars Alpha]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation]], [[Dreamcast]], [[PlayStation Network]]
|-
| 2003 || ''[[2nd Super Robot Wars Alpha]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| 2004 || ''[[Blood Will Tell]]'' || Hyakkimaru || || [[PlayStation 2]]
|-
| 2005 || ''[[3rd Super Robot Wars Alpha: To the End of the Galaxy]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2007 || ''[[Guilty Gear 2: Overture]]'' || That Man || || [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[List of Haruhi Suzumiya video games|The Promise of Haruhi Suzumiya]]'' || [[Kyon]] || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Super Robot Wars: Original Generations]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Super Robot Wars Original Generation Gaiden]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 2]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2008 || ''[[BlazBlue: Calamity Trigger]]'' || Ragna the Bloodedge || || [[Loja arcade|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]], [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Corpse Party|Corpse Party Blood Covered]]'' || Tregues, Yuuya Kizami, Kou Kibiki, Takaomi Shimoda || ||
|-
| ''[[Guilty Gear X2 updated versions#Guilty Gear XX Accent Core Plus|Guilty Gear XX Accent Core Plus]]'' || That Man, Millia's Fan || || [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]], [[Nintendo Wii]], [[Xbox 360]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Star Ocean: The Second Story]]'' || [[Star Ocean: The Second Story#Voice cast|Dias Flac]] || PSP port&lt;ref name=&quot;btva&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.behindthevoiceactors.com/Tomokazu-Sugita/|title=Tomokazu Sugita - 265 Character Images &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Behind The Voice Actors|language=en|website=behindthevoiceactors.com|accessdate=18 korrik 2019|postscript=. Check mark indicates role has been confirmed using screenshots of closing credits and other reliable sources.}}&lt;/ref&gt;|| [[PlayStation]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''The Perplexity of Haruhi Suzumiya'' || Kyon || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Togainu no Chi]]'' || Keisuke || || [[Windows]], [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2009 || ''[[BlazBlue: Continuum Shift]]'' || Ragna the Bloodedge, Bang's Subordinate B || || [[Loja arcade|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Windows]]
|-
| ''[[Kamen Rider: Climax|Kamen Rider: Climax series]]'' || Kamen Rider Kiva (zëri) || || [[PlayStation 2]]
|-
| ''[[Luminous Arc 3]]'' || Glenn || || [[Nintendo DS]]
|-
| ''[[Samurai Warriors 3]]'' || Kiyomasa Kato || || [[Nintendo Wii]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Starry Sky]]'' || Nanami Kanata || || [[Windows]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2010 || ''[[.hack//Link]]'' || Fluegel || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Fist of the North Star: Ken's Rage]]'' || Shin || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid: Peace Walker]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Tokimeki Memorial Girl's Side: 3rd Story]]'' || Ruka Sakurai || || [[Nintendo DS]], [[PlayStation Portable]]
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 2011 || ''[[Black Rock Shooter: The Game]]'' || MZMA/Mazuma || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Everybody's Golf 6]]'' || Yamato || || [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Final Fantasy Type-0]]'' || King ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Grand Knights History]]'' || King Fausel || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[J-Stars Victory VS]]'' || [[Gintoki Sakata]], Joseph Joestar, Switch || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku|Ōgon Musōkyoku X]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Tales of Xillia]]'' || Alvin || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[The Reminiscence of Haruhi Suzumiya]]'' || Kyon || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Umineko no Naku Koro ni|Umineko no Naku Koro ni Chiru: Shinjitsu to Gensō no Nocturne]]'' || Ronove || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Warriors Orochi 3]]'' || Kiyomasa Kato || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Wii U]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | 2012 || ''[[2nd Super Robot Wars Original Generation]]'' || Brooklyn Luckfield || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[BlazBlue: Chronophantasma]]'' || Ragna The Bloodedge, Makoto's Tail || || [[Arcade game|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Chaos Rings II]]'' || Orlando Crichton || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Danganronpa 2: Goodbye Despair]]'' || Gundam Tanaka ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]], [[OS X]], [[Linux]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Fire Emblem Awakening]]'' || Chrom ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Fist of the North Star: Ken's Rage 2]]''|| Shin || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Wii U]]
|-
| ''[[Genso Suikoden: Tsumugareshi Hyakunen no Toki]]'' || Leopherias 13 || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Kamen Rider: Battride War]]'' || Kivat-bat the 3rd, Kivat-bat the 2nd, Kivat-bat the 4th || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Ōgon Musōkyoku|Ōgon Musōkyoku CROSS]]'' || Ronove || || [[Microsoft Windows]], [[Xbox 360]]
|-
| ''[[Rune Factory 4]]'' || Dylas || || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Shin Megami Tensei: Devil Summoner: Soul Hackers|Shin Megami Tensei: Devil Summoner: Soul Hackers 3DS]]'' || Raidou/Raido Kuzunoha the XIV, EX Dungeon Bonus Boss || || [[Sega Saturn]], [[PlayStation]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Tales of Xillia 2]]'' || Alvin || || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Time and Eternity]]'' || Ricardo || || [[PlayStation 3]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2013 || ''[[JoJo's Bizarre Adventure: All Star Battle]]'' || Joseph Joestar ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]]
|-
| ''[[Killer Is Dead]]'' || David || || [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Mind Zero]]'' || Takanashi Kei || || [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Norn9]]'' || Muroboshi Ron || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Umineko no Naku Koro ni|Umineko no Naku Koro ni: Majo to Suiri no Rondo]]'' || Ronove || ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2014 || ''[[J-Stars Victory VS]]'' || Gintoki Sakata, Joseph Joestar, Switch || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Granblue Fantasy]]'' || Drang and Paris || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]], [[Web Browser]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid V: Ground Zeroes]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Phantasy Star Online 2]]'' || Kotoshiro || || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation Vita]], [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Samurai Warriors 4]]'' || Kiyomasa Kato || || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Sol Trigger]]'' || Valter || || [[PlayStation Portable]]
|-
| ''[[Super Smash Bros. for Nintendo 3DS and Wii U]]'' || Chrom, Takamaru || || [[Wii U]], [[Nintendo 3DS]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 2015 || ''[[BlazBlue: Central Fiction]]'' || Ragna The Bloodedge || || [[Arcade game|Arcade]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Closers (video game)|Closers]]'' || J || versioni japonez || [[Windows]]
|-
| ''[[Final Fantasy Type-0 HD]]'' || King || || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 4]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Fate/Grand Order]]'' || Goetia || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Tokyo Mirage Sessions ♯FE]]'' || Chrom || || [[Wii U]]
|-
| ''[[JoJo's Bizarre Adventure: Eyes of Heaven]]'' || Joseph Joestar (i ri) ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Metal Gear Solid V: The Phantom Pain]]'' || Kazuhira &quot;Kaz&quot; Miller ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Microsoft Windows]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]], [[Xbox 360]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Project X Zone 2]]'' || Axel Stone, Chrom&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; Break || || [[Nintendo 3DS]]
|-
| ''[[Ikémen Sengoku: Romances Across Time]]'' || Nobunaga Oda || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2016 || ''[[Genkai Tokki: Seven Pirates]]'' || Otton || || ''[[PlayStation Vita]]''
|-
| ''[[Gundam Breaker 3]]'' || Kadomatsu ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://gematsu.com/2016/01/gundam-breaker-3-screenshots-introduce-story-mode-characters-latest-gundam|title=Gundam Breaker 3 screenshots introduce story mode characters, latest Gunpla – Gematsu|language=en|date=22 janar 2016|work=gematsu.com|accessdate=8 gusht 2016}}&lt;/ref&gt; || [[PlayStation 4]], [[PlayStation Vita]]
|-
| ''[[Persona 5]]'' || Yusuke Kitagawa, Goemon (Persona awakening voice) ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Cheer Boys!!]]'' || Wataru Mizoguchi || ||
|-
| ''[[Sakamoto desu ga?]]'' || Atsushi Maeda || ||
|-
| ''[[Yakuza Kiwami|Ryū ga Gotoku: Kiwami]]'' || Shinji Tanaka ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.siliconera.com/2015/11/04/yakuza-kiwamis-latest-screenshots-show-majima-going-all-out/|title=Yakuza Kiwami's Latest Screenshots Show Majima going All Out|language=en|publisher=Siliconera|date=4 nëntor 2015|accessdate=8 dhjetor 2015}}&lt;/ref&gt; || [[PlayStation 3]], [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Zero Escape: Zero Time Dilemma]]'' || Carlos ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo 3DS]], [[PlayStation Vita]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[League of Legends|League Of Legends]]'' || Yasuo || ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017 || ''[[Kingdom Hearts HD 2.8 Final Chapter Prologue]]'' || Master of Masters ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Fire Emblem Heroes]]'' || Chrom, Oliver ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Fire Emblem Warriors]]'' || Chrom ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo Switch]], [[New Nintendo 3DS]]
|-
| ''Onmyōji'' || Kurodōji || || [[iOS]], [[Android (operating system)|Android]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018 || ''[[Gintama Rumble]]'' || Gintoki Sakata || || [[Playstation 4]], [[Playstation Vita]]
|-
| ''[[BlazBlue: Cross Tag Battle]]'' || Ragna The Bloodedge ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4|PS4]], [[Nintendo Switch]], [[Personal Computer|PC]]
|-
| ''[[The King of Fighters All Star]]'' || Planner Ryu, Gintoki Sakata || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Popolocrois|PopoloCrois Story Narcia's Tears and the Fairy's Flute]]'' || Toto Gonzales (Gon) || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Super Smash Bros. Ultimate]]'' || Chrom, Yusuke Kitagawa ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[Nintendo Switch]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2019 || ''Our World is Ended'' || Sekai Owari || || [[PlayStation 4]], [[Nintendo Switch]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Mr Love: Queen's Choice]]'' || Victor / Lizeyan / Zen || versioni japonez || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Catherine: Full Body]]'' || Yusuke Kitagawa ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]]
|-
| ''[[Pokémon Masters]]'' || Senri || || [[iOS]], [[Android (sistemi operativ)|Android]]
|-
| ''[[Death Stranding]]'' || The Wandering MC || Japanese version || [[PlayStation 4]], [[Microsoft Windows]]
|-
| ''[[Sakura Wars (video lojë 2019)]]'' || Reiji Shiba || || [[PlayStation 4]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2020 || ''[[Kingdom Hearts III|Kingdom Hearts III Re Mind]]'' || The Master ||&lt;ref name=&quot;btva&quot;/&gt; || [[PlayStation 4]], [[Xbox One]]
|-
| ''[[Final Fantasy VII Remake]]'' || Aniyan Kunyan || || [[PlayStation 4]]
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1980]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Seiyū]]</text>
      <sha1>tnker7fouyfwbxl2vfdewzmda6gpwgx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abaddon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>238886</id>
    <revision>
      <id>3001159</id>
      <parentid>2738045</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1979" sha1="qqlhk913x2k6iomfnapdakjzef1lifa" xml:space="preserve">'''''Abaddon''''' ka prejardhje hebreje dhe emri i tij do të thotë &quot;të shkatërrosh&quot;, por njihej edhe si &quot;vendi i shkatërrimeve&quot;. Abaddon është emri i dytë nga 7 emrat e &quot;nëntokës&quot; (ferrit) babilonik. 

[[File:Christianandapollyon.jpg|thumb|right|Abaddon/Apollyon|336x336px]]

Në Job 28:22 Abaddon shquhet si një individ i cili mund të flas dhe të dëgjojë.&lt;ref&gt;{{cito uebin|title=Abaddon sipas Demonicpedia|url=https://www.demonicpedia.com/demons/judeo-christian-demons/abaddon/|website=demonicpedia.com|language=en|access-date=21 shkurt 2018|archive-date=2 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180102185320/http://www.demonicpedia.com/demons/judeo-christian-demons/abaddon/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

**'''Ata kanë një mbret mbi tyre, engjulli i ferrit; emri i tij nga hebrejt është Abaddon dhe në greqisht Apollyon. - Rev 9:11'''

Kjo tregon se Abaddon kishte dy emra, në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe në gjuhën hebreje. Po ashtu në zbulesa, thuhet se, Abbadon ishte mbreti i ferrit dhe kishte një ushtri të madhe, dhe do të zgjohej vetëm pas luajtjes së trumpetës të [[Engjëlli|engjullit]] të pestë. 

**'''Abaddon dhe vdekja thonë:'''
**'''&quot;Me veshët tanë ne kemi dëgjuar një raport të tij&quot;'''

==Prejardhja==
'''Abbadon''' ka prejardhje [[Krishtërimi|krishtere]] po ashtu edhe hebreje. Ai shquhet si djall edhe pse shumica e autorve e konsiderojnë atë një &quot;vend&quot;. Si p.sh. në &quot;The Biblical Antiquities of Philo&quot;&lt;ref&gt;{{cito uebin|url=https://wipfandstock.com/the-biblical-antiquities-of-philo.html|language=en}}&lt;/ref&gt; (Gjërat antike të [[Bibla|biblës]] nga Philo) thuhet:

**'''&quot;Kur mosha e Botës do të përmbushet, atëherë Zoti do të ngjall të vdekurit, dhe të zgjoj nga toka ata të cilë pushojnë në të. Sheoli do të kthej borxhin e tij, dhe Abaddon depozitën, dhe shumë njerëz do shpërblehen me punën e tyre&quot;'''

== Referime ==
&lt;references /&gt;
[[kategoria:mitologji]]
[[kategoria: demon goetik]]</text>
      <sha1>qqlhk913x2k6iomfnapdakjzef1lifa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meribane Shala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239849</id>
    <revision>
      <id>3001043</id>
      <parentid>2540443</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5958" sha1="rp0za4n3lz33hhpfk2necyk142y2ear" xml:space="preserve">'''Meribane Shala''' ishte aktore nga Kosova. Lindi në Vushtrri më [[1932]], në një familje atdhetare, arsimdashëse e përparimtare.  Për një kohë jetoi me familje në Durrës, Shqipëri, dhe më pas u zhvendos në Prishtinë përfundimisht për të jetuar deri më ’56.  

Profesioni i parë i Merit ishte të ngiste biçikletën në rrugët e Durrësit ku kishte migruar me familjen e saj dhe me disa familje të tjera në vitet e rënda të pasluftës.  Më pas u kthyen në Kosovë e Meri përsëri me biçikletë barte postën dhe afishet bashkë me vëllezërit: Abdurrahmanin dhe Rezakun, të cilët ishin të burgosur.  Pasuan vitet ’48, '49, Merit i plotësohet dëshira për të aktruar, sepse Abdurrahmani, që ishte ushtar, i lejoi që të bëhej aktorja e parë (ndër femrat shqiptare) e teatrit në themelim në Prishtinë.  Meri dhe Kati, dy aktorët e para në Dramën Shqiptare shkelën në skenën e teatrit, kulisat e tij shkelën vargonjtë e prapambeturisë, të mentalitetit tonë arkaik, ato ishin prijetaret e fill pas tyre [[Melihate Qena]], Vera Balaj, Hyrije Hana, Belxhyzete Domi, Naxhije Deva, [[Nexhmije Pagarusha]], Mysherefe Lloza Preka etj.  

Meri nga inercia e talentit të saj u hodh ne dërrasat e skenës me tërë qenien e saj. Mosha e njomë nuk e njihte as skenën e ftoftë, as kushtet e rënda në të cilat mbaheshin provat, as turnetë nëpër Kosovë, kur aktorët udhëtonin me kamion bashkë me dekorin e dramava që i shfaqnin. Meqë atëbotë kishte pak aktore, Merit i jepej mundësia të luante edhe rolet e çunave. U varguan rolet në dramat e shkrimtarëve dhe dramaturgëve shqiptare e botëror.  

U krijua edhe “skena e vogel’’. Shumë aktore venin e vinin, që të ndienin ngrohtësinë familjare, meqë shumica nuk ishin nga Prishtina.  Nga grimi qe duhej vëne për role të ndryshme të plakës 70 vjeçare, të nuses, të vjehrrës, të çunit në dyqan të këpucëtarit, të nxënësit para pushkatimit, të gruas të cilën e rrihte burri, të palaços, Meri fitoi rrudhat e para, që shprehnin jetën e saj të brendshme, sepse ajo kishte lindur dhe ishte përgatitur vetëm që të ishte gjithnjë e para. 

== Rolet ==
Meribane Shala luajti role të shumta: të bijën e Jeroties në “Personi i dyshimtë‘’ i [[Branislav Nushiq|Branislav Nushiqit]], në rolin e Vidës te ‘’Zhelanët’’ të Matej Borit, në regji të Abdurrahman Shalës, që në Takimet e teatrove në Beograd  dolën fitues me shpërblimin e parë, vajzën në ‘’Zjarrin  dhe hiri’’, plakën në ‘’Besa’’ të Sami Frashërit, Agafen në ‘’Martesa’’ e Gogolit, Vaskën në ‘’Hijet e rënda ‘’ të Hamza Hamos, ‘’Mirandolina ‘’ të Goldonit, Franciken në ‘’Mbreti i Betanjoves‘’, në ‘’Prajsa e humbur‘’, në komedinë ‘’Kryjet e hudres’’ e shumë shumë  role të tjera për një kohë fare të shkurtër, aq sa jetoi deri në moshën 24 vjeçare.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Ilazi|first1=Hanemshahe|title=Gra te njohura te trojeve Shqiptare|date=2015|publisher=Koha|location=Prishtine|isbn=978-9951-685-25-2}}&lt;/ref&gt;  

== Thënie për Meribane Shalën dhe aktrimin e saj ==
[[Vehap Shita]] (kritik teatror), më  1953, për rolin e saj në komedinë ‘’Bora’’ të Nushiqit: ''“Asnjëherë nuk kemi pasur arsye per të dyshuar në prirjet artistike të Meriban Shalës, në disa role të veçanta që i përshtaten asaj.  Por duke interpretuar mikeshën Zhivanoviq, ajo tregoi se përnjëmend është e lindur për të interpretuar të tilla role, secilin rol të saj e karakterizoi përjetimi artistik, me gjallërinë e saj i dha pjesës tonin komik e sarkastik’’''.  

Aktori [[Istref Begolli]] thotë ta ketë takuar në pjesën ‘’Zhelanët’’.  ''“Meri ishte një talente e rrallë, e madhe, me vjen mirë që kemi qenë një gjeneratë. Personalisht mendoj se do të kalojë edhe një kohë e gjatë qe të mund të lind një talente e atille në skenën tonë.’’  

Kristi Berisha: më 1954 e kujton Merin në rolin e Franciskes te “Mbreti i Bosnjanoves” me regji të tij.  ''“Meribanja ka pasur nerv aktori. Në dialogje, kur konflikti merrte flakë, interpretimi i saj nxirrte shkëndija. Fahu i saj kanë qenë rolet e karaktereve, edhe pse e shkurtër me shtat, prania e saj e mbushte skenën dhe zërin melodik e intonacionin skenik arrinin shume lehte te publiku”''.  

[[Shani Pallaska]] (aktori i parë mashkull në teatrin PK në Prishtinë): ''“Ajo që nga shfaqja e dytë apo e tretë, pas rolit të vajzave, luante ҫdo rol, madje edhe të plakave e çunave, dhe askush nuk mund ta kuptonte se ajo ishte një çupë 16-17 vjeçe, luante çdo rol  që i jepej, episodik apo kryesor, me shumë sukses.”''  

[[Abdurrahman Shala]] (aktor dhe i vëllai): ''“Vajza në martesë”'' e Lope de Vegas me regji të Pshiolles, ishte ajo loja e saj e fundit për Merin tonë, sepse nga fundi i vitit 1995, u sëmurë rëndë, kishte sasi të madhe uji në stomak, në bazë të TBC-së një lloj ndezje e pëlhurës së barkut.  Ajo qëndroi 5 muaj në spital në Beograd dhe posa u “shërua”, prapë iu kthye kolegëve, skenës, teatrit dhe publikut, ndonëse për çdo muaj shkonte në rrezatim në Beograd. ”Kur e dërguan për herë të fundit në spital në Beograd, ajo s’mund të fliste, por vetëm më shtrëngonte dorën fort. Ato çaste nuk i harroj kurrë dhe isha i vetëdijshëm se po e humbisja përgjithmonë.”  

Aktorja [[Leze Qena]]: ''”Kush e ka parë Meribanin duke aktruar, e di se ka aktruar me shpirt, e kush nuk e ka parë mëkat qe s’e ka parë.”  

Shkrimtari Ramiz Kelmendi, shton: ”Më e para aktore profesioniste shqiptare këtu ndër ne, ajo vdiq më 1956 fare e re, një meteor që shndriti dhe u shua pikërisht kur ajo po ngjiste shkallët e karrierës së saj artistike.”

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Gra kosovare]]</text>
      <sha1>rp0za4n3lz33hhpfk2necyk142y2ear</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Claudia Bassols</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240264</id>
    <revision>
      <id>3001184</id>
      <parentid>2953859</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="c9il554rsg433mene4ritm8rrct3rg2" xml:space="preserve">'''Claudia Bassols Alonso''' (lindi më 3 tetor 1979) është aktore spanjolle prej [[Katalonia|Katlonisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.winespectator.com/Wine/Features/0,1197,4634,00.html|date=7 tetor 2008|work=[[Wine Spectator]]|title=Wine Talk: Claudia Bassols|language=en|first=Laurie|last=Woolever|access-date=11 mars 2018|archive-date=21 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090321225908/http://winespectator.com/Wine/Features/0,1197,4634,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Esquire&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.esquire.es/Index.asp?IdSeccion=1&amp;IdArticulo=183&amp;area=articulo|date=26 dhjetor 2008|work=[[Esquire (magazine)|Esquire]] (Spanish edition)|title=Chicas que nos ponen de buen humor: Claudia Bassols|language=es|first=Ana|last=Valls|access-date=11 mars 2018|archive-date=12 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090312061810/http://www.esquire.es/Index.asp?IdSeccion=1&amp;IdArticulo=183&amp;area=articulo|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera==
Bassols diplomoi në [[Shkolla Amerikane e Barcelonës|Shkollën Amerikane të Barcelonës]] më 1997. Ajo poashtu studoi gjuhën dhe literaturën angleze në [[Universiteti i Barcelonës|Universitetin e Barcelonës]]. 

Bassols luajti me [[Amber Tamblyn]] në filmin ''Blackout''. Në vitin 2009, ajo luajti në filmin [[Full Love|The Eagle Path]] me [[Jean-Claude Van Damme]].&lt;ref name=&quot;Esquire&quot; /&gt;

Ajo din flasë [[Gjuha spanjolle|spanjisht]], [[Gjuha angleze|anglisht]], [[Gjuha katalane|katalane]], [[Gjuha suedeze|suedisht]], [[Gjuha frënge|frëngjisht]] dhe [[Gjuha italiane|italisht]].

==Filmografia==
===Serialet===
* ''[[Rob (serial)]]'' - Maggie
* ''La Riera'' serial në [[TV 3 (Katalonia)|TV 3]]
* ''C.L.A No somos ángeles'' - Elena Rincón
* ''Amar en tiempos revueltos'' - Esperanza
* ''[[Spain... on the Road Again]]''
* ''Gavilanes'' - Norma Elizondo
* ''¿Quieres algo más?'' - Maria
* ''[[Batman: Knightfall]] - Reina Elena''

==Kinematografia==
* ''[[Blackout (film amerikan 2008)|Blackout]]'' - Pretty Woman
* ''Paintball'' - Claudia
* ''Emulsion'' - Isabella
* ''[[One in the Chamber]]'' / ''Shoot the Killer'' - Janice Knowles
* ''[[Full Love]]'' - Sophia
* ''True Blood Thirst''
* ''Menú degustació'' - Rachel
* ''[[The Returned (film 2013)|The Returned]]'' - Amber

== Referime ==
&lt;references/&gt;

==Lidhje të jashtme==
*[http://www.claudiabassols.com/ Uebfaqja zyrtare e aktores]

[[Kategoria:Lindje 1979]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë spanjollë]]
[[Kategoria:Aktorë katalanas]]</text>
      <sha1>c9il554rsg433mene4ritm8rrct3rg2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001319</id>
      <parentid>3001184</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="ronh5rx5s9o7qsi3tojd9yzq9uaqsh4" xml:space="preserve">'''Claudia Bassols Alonso''' (lindi më 3 tetor 1979) është aktore spanjolle prej [[Katalonia|Katlonisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.winespectator.com/Wine/Features/0,1197,4634,00.html|date=7 tetor 2008|work=[[Wine Spectator]]|title=Wine Talk: Claudia Bassols|language=en|first=Laurie|last=Woolever|access-date=11 mars 2018|archive-date=21 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090321225908/http://winespectator.com/Wine/Features/0,1197,4634,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Esquire&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.esquire.es/Index.asp?IdSeccion=1&amp;IdArticulo=183&amp;area=articulo|date=26 dhjetor 2008|work=[[Esquire (magazine)|Esquire]] (Spanish edition)|title=Chicas que nos ponen de buen humor: Claudia Bassols|language=es|first=Ana|last=Valls|access-date=11 mars 2018|archive-date=12 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090312061810/http://www.esquire.es/Index.asp?IdSeccion=1&amp;IdArticulo=183&amp;area=articulo|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera==
Bassols diplomoi në [[Shkolla Amerikane e Barcelonës|Shkollën Amerikane të Barcelonës]] më 1997. Ajo poashtu studoi gjuhën dhe literaturën angleze në [[Universiteti i Barcelonës|Universitetin e Barcelonës]]. 

Bassols luajti me [[Amber Tamblyn]] në filmin ''Blackout''. Në vitin 2009, ajo luajti në filmin [[Full Love|The Eagle Path]] me [[Jean-Claude Van Damme]].&lt;ref name=&quot;Esquire&quot; /&gt;

Ajo din flasë [[Gjuha spanjolle|spanjisht]], [[Gjuha angleze|anglisht]], [[Gjuha katalane|katalane]], [[Gjuha suedeze|suedisht]], [[Gjuha frënge|frëngjisht]] dhe [[Gjuha italiane|italisht]].

==Filmografia==
===Serialet===
* ''[[Rob (serial)]]'' - Maggie
* ''La Riera'' serial në [[TV 3 (Katalonia)|TV 3]]
* ''C.L.A No somos ángeles'' - Elena Rincón
* ''Amar en tiempos revueltos'' - Esperanza
* ''[[Spain... on the Road Again]]''
* ''Gavilanes'' - Norma Elizondo
* ''¿Quieres algo más?'' - Maria
* ''[[Batman: Knightfall]]'' - Reina Elena

==Kinematografia==
* ''[[Blackout (film amerikan 2008)|Blackout]]'' - Pretty Woman
* ''Paintball'' - Claudia
* ''Emulsion'' - Isabella
* ''[[One in the Chamber]]'' / ''Shoot the Killer'' - Janice Knowles
* ''[[Full Love]]'' - Sophia
* ''True Blood Thirst''
* ''Menú degustació'' - Rachel
* ''[[The Returned (film 2013)|The Returned]]'' - Amber

== Referime ==
&lt;references/&gt;

==Lidhje të jashtme==
*[http://www.claudiabassols.com/ Uebfaqja zyrtare e aktores]

[[Kategoria:Lindje 1979]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë spanjollë]]
[[Kategoria:Aktorë katalanas]]</text>
      <sha1>ronh5rx5s9o7qsi3tojd9yzq9uaqsh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bob Odenkirk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242511</id>
    <revision>
      <id>3001118</id>
      <parentid>1898614</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:38:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10893" sha1="7li29jrhsqrntazo3vkos10d1d9rgey" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Bob Odenkirk
| image = Bob Odenkirk by Gage Skidmore.jpg
| caption = Odenkirk at the [[San Diego Comic-Con International]], July 2013
| birth_name = Robert John Odenkirk
| birth_date = {{Birth date and age|1962|10|22}}
| birth_place = [[Berwyn, Illinois]], U.S.
| other_names =
| occupation = Actor, comedian, director, producer, writer
| years_active = 1987–present
| spouse = {{marriage|Naomi Yomtov|1997}}
| children =  2
| relatives = [[Bill Odenkirk]] (brother)
}}

'''Bob Odenkirk''' ([[Berwyn]], 22 tetor [[1962]]) ësht një aktor, regjisor, produktor, shkrimtar dhe komik amerikan, i njohur prinçipalisht për rolin e &quot;Saul Goodman&quot; në serialin amerikan [[Breaking Bad]].

==Jeta private==

Që nga viti 1997 ësht i martuar me [[Naomi Yomtov]], me të cilën ka dy fëmi.


==Filmografi==

===Film===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! class=&quot;unsortable&quot; | Shënime 
|-
| 1993
| ''[[Wayne's World 2]]''
| Concert nerd
|
|-
| 1994
| ''[[Clean Slate (1994 film)|Clean Slate]]''
| Cop
|
|-
| 1996
| ''[[The Truth About Cats &amp; Dogs]]''
| Bookstore man
|
|-
| 1996
| ''[[The Cable Guy]]''
| Steven's brother
|
|-
| 1996
| ''[[Waiting for Guffman]]''
| Caped man at audition
|
|-
| 1997
| ''[[Hacks (1997 film)|Hacks]]''
| Cellmate
|
|-
| 1999
| ''[[Can't Stop Dancing]]''
| Simpson
|
|-
| 2000
| ''[[The Independent (2000 film)|The Independent]]''
| Figure
|
|-
| 2001
| ''[[Dr. Dolittle 2]]''
| Dog #2 (voice)
|
|-
| 2001
| ''[[Monkeybone]]''
| Morgue surgeon
|
|-
| 2002
| ''[[Run Ronnie Run!]]''
| Terry Twillstein / Various
| Also writer
|-
| 2003
| ''[[Melvin Goes to Dinner]]''
| Keith
| Also director
|-
| 2004
| ''[[My Big Fat Independent Movie]]''
| Steve
|
|-
| 2005
| ''[[Sarah Silverman: Jesus Is Magic]]''
| Manager
|
|-
| 2005
| ''Cake Boy''
| Darnell Hawk
|
|-
| 2006
| ''[[Danny Roane: First Time Director]]''
| Pete Kesselmen
|
|-
| 2006
| ''[[Relative Strangers]]''
| Mitch Clayton
|
|-
| 2006
| ''[[Let's Go to Prison]]''
| Duane
| Also director
|-
| 2007
| ''[[The Brothers Solomon]]''
| Jim Treacher
| Also director
|-
| 2007
| ''[[Super High Me]]''
| Bob
| 
|-
| 2009
| ''[[Operation: Endgame]]''
| Emperor
| 
|-
| 2010
| ''[[Blood Into Wine]]''
| French winemaker
|
|-
| 2011
| ''Son of Morning''
| Fred Charles
|
|-
| 2011
| ''[[Take Me Home Tonight (film)|Take Me Home Tonight]]''
| Mike
|
|-
| 2012
| ''[[Tim and Eric's Billion Dollar Movie]]''
| Schlaaang Announcer
|
|-
| 2012
| ''[[The Giant Mechanical Man]]''
| Mark
|
|-
| 2013
| ''[[Ass Backwards]]''
| Pageant MC
|
|-
| 2013
| ''[[Dealin' with Idiots]]''
| Coach Jimbo
|
|-
| 2013
| ''[[The Spectacular Now]]''
| Dan
| 
|-
| 2013
| ''[[Movie 43]]''
| P.I.
| Also uncredited director&lt;br&gt;Segment: &quot;Find Our Daughter&quot;
|-
| 2013
| ''[[Nebraska (film)|Nebraska]]''
| Ross Grant
|
|-
| 2014
| ''[[Boulevard (2014 film)|Boulevard]]''
| Winston
|
|-
| 2015
| ''[[I Am Chris Farley]]''
| Himself
| Documentary
|-
| 2015
| ''[[Hell and Back (film)|Hell and Back]]''
| [[The Devil]] (voice)
|
|-
| 2015
| ''[[Freaks of Nature (film)|Freaks of Nature]]''
| Shooter Parker
| 
|-
| 2017
| ''[[Girlfriend's Day]]''
| Ray
| Also writer and producer
|-
| 2017
| ''[[The Disaster Artist (film)|The Disaster Artist]]''
| Stanislavsky Teacher
|
|-
| 2017
| ''[[The Post (film)|The Post]]''
| [[Ben Bagdikian]]
| 
|-
| 2018
| ''[[Incredibles 2]]''
| Winston Deavor (voice)
| Post-production
|}


===Televizion===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
|-
| 1987–1995
| ''[[Saturday Night Live]]''
| Various roles
| 13 episodes; also writer
|-
| 1991–1992
| ''[[Get a Life (TV series)|Get a Life]]''
|
| Writer
|-
| 1992
| ''[[The Dennis Miller Show]]''
|
| Writer
|-
| 1992
| ''[[The Ben Stiller Show]]''
| Various roles
| 13 episodes; also writer
|-
| 1993
| ''[[The Jackie Thomas Show]]''
| Elmer
| Episode: &quot;Aloha, Io-wahu&quot;
|-
| 1993
| ''[[Roseanne (TV series)|Roseanne]]''
| Jim
| Episode: &quot;Tooth or Consequences&quot;
|-
| 1993–1998
| ''[[The Larry Sanders Show]]''
| Steve Grant
| 11 episodes
|-
| 1993–1994
| ''[[Late Night with Conan O'Brien]]''
|
| Writer
|-
| 1994
| ''[[Tom (TV series)|Tom]]''
| David
| Episode: &quot;The Bad Seed&quot;
|-
| 1994
| ''Life on Mars''
|
| Pilot; also creator and writer
|-
| 1995–1998
| ''[[Mr. Show with Bob and David]]''
| Various roles
| 30 episodes; also co-creator, writer and executive producer
|-
| 1996
| ''[[Dr. Katz, Professional Therapist]]''
| Bob (voice)
| Episode: &quot;Fructose&quot;
|-
| 1996
| ''[[Seinfeld]]''
| Ben
| Episode: &quot;[[The Abstinence]]&quot;
|-
| 1996
| ''[[The Dana Carvey Show]]''
|
| Writer
|-
| 1997–1998
| ''[[NewsRadio]]''
| Dr. Smith / Bob
| 2 episodes
|-
| 1997–2001
| ''[[Everybody Loves Raymond]]''
| Scott Preman
| 2 episodes
|-
| 1997–2000
| ''[[Tenacious D (TV series)|Tenacious D]]''
|
| Co-creator, writer and executive Producer
|-
| 1997
| ''[[Space Ghost Coast to Coast]]''
| Himself
| Episode: &quot;Gallagher&quot;
|-
| 1999
| ''[[Just Shoot Me!]]''
| Barry
| Episode: &quot;The Odd Couple: Part 1&quot;
|-
| 1999
| ''[[3rd Rock from the Sun]]''
| Gary Parkinson
| Episode: &quot;The Fifth Solomon&quot;
|-
| 2000
| ''[[Curb Your Enthusiasm]]''
| Gil
| Episode: &quot;Porno Gil&quot;
|-
| 2000
| ''The Near Future''
|
| Pilot; co-creator, director, writer and executive producer
|-
| 2001
| ''[[Ed (TV series)|Ed]]''
| Rev. Richie Porter
| Episode: &quot;Valentine's Day&quot;
|-
| 2001
| ''[[The Andy Dick Show]]''
| Chuck Charles
| Episode: &quot;Standards and Practices&quot;
|-
| 2002
| ''Next!''
| Various roles
| Pilot; also co-creator, writer and executive producer
|-
| 2003
| ''Highway to Oblivion''
| 
| Pilot; director
|-
| 2003
| ''[[Less than Perfect]]''
| Colin Hunter
| Episode: &quot;The New Guy&quot;
|-
| 2003
| ''[[Futurama]]''
| Chaz (voice)
| Episode: &quot;[[The Why of Fry]]&quot;
|-
| 2003
| ''The Big Wide World of Carl Laemke''
| Carl Laemke
| Pilot; also creator, writer and executive producer
|-
| 2003
| ''Slice o' Life''
| (Role unknown)
| Pilot
|-
| 2003
| ''[[Arrested Development (TV series)|Arrested Development]]''
| Dr. Phil Gunty
| Episode: &quot;Visiting Ours&quot;
|-
| 2004
| ''[[Joey (TV series)|Joey]]''
| Brian Michael David Scott
| Episode: &quot;Joey and the Nemesis&quot;
|-
| 2004
| ''[[Aqua Teen Hunger Force]]''
| Bean Wizard (voice)
| Episode: &quot;Hypno-Germ&quot;
|-
| 2004–2006
| ''[[Tom Goes to the Mayor]]''
| Various Voices
| 21 episodes; also writer and executive Producer
|-
| 2005
| ''[[Crank Yankers]]''
| Droopy (voice)
| Episode: &quot;#3.14&quot;
|-
| 2006
| ''[[Freak Show (TV series)|Freak Show]]''
| Half Oldman Half Youngman / Senator Tinkerbell (voices)
| 2 episodes
|-
| 2007–2010
| ''[[Tim and Eric Awesome Show, Great Job!]]''
| Various roles
| 25 episodes; also creative consultant
|-
| 2007
| ''[[The Sarah Silverman Program]]''
| Mister Wadsworth
| Episode: &quot;Maid to Border&quot;
|-
| 2007
| ''[[Derek &amp; Simon]]''
| Vance Hammersly
| 3 episodes; also co-creator, writer, director and executive producer
|-
| 2008–2012
| ''[[How I Met Your Mother]]''
| Arthur Hobbs
| 8 episodes
|-
| 2008
| ''[[Weeds (TV series)|Weeds]]''
| Barry
| Episode: &quot;Head Cheese&quot;
|-
| 2008
| ''Mike Birbiglia's Secret Public Journal''
| Donnie
| Television special
|-
| 2008
| ''David's Situation''
|
| Pilot; co-creator, director, writer and executive producer
|-
| 2009
| ''[[Rules of Engagement (TV series)|Rules of Engagement]]''
| Mike
| Episode: &quot;Russell's Secret&quot;
|-
| 2009–2013
| ''[[Breaking Bad]]''
| [[Saul Goodman]]
| 36 episodes
|-
| 2009
| ''[[American Dad!]]''
| Third Worker / TV Host (voices)
| 2 episodes
|-
| 2009
| ''[[The Goode Family]]''
| Brian Kennedy (voice)
| Episode: &quot;Pleatherheads&quot;
|-
| 2009
| ''[[Glenn Martin DDS]]''
| Vince the Circus Owner (voice)
| Episode: &quot;The Grossest Show on Earth&quot;
|-
| 2010
| ''[[The Life &amp; Times of Tim]]''
| The Interventionist / Bathroom Attendant (voices)
| 2 episodes
|-
| 2010
| ''[[Check It Out! with Dr. Steve Brule]]''
|
| Creative consultant 
|-
| 2010
| ''[[Entourage (U.S. TV series)|Entourage]]''
| Ken Austin
| 3 episodes
|-
| 2010
| ''Team Spitz''
| Principal Kersey
| Pilot
|-
| 2010
| ''[[Funny or Die Presents]]''
| Scott &amp; Behr
| Episode: &quot;112&quot;
|-
| 2011
| ''Let's Do This!''
| Cal
| Pilot; also creator, director, writer and executive producer
|-
| 2011
| ''[[Jon Benjamin Has a Van]]''
| Rev. Rocco Janson
| Episode: &quot;Smoking&quot;
|-
| 2012
| ''[[NTSF:SD:SUV::]]''
| Aaron Sampson
| Episode: &quot;Robot Town&quot;
|-
| 2012
| ''[[Bob's Burgers]]''
| Chase (voice)
| Episode: &quot;[[Tina-Rannosaurus Wrecks]]&quot;
|-
| 2012
| ''[[The League]]''
| Miles Miller
| Episode: &quot;A Krampus Carol&quot;
|-
| 2012–2016
| ''[[Comedy Bang! Bang! (TV series)|Comedy Bang! Bang!]]''
| Various roles
| 6 episodes
|-
| 2013
| ''[[The Office (U.S. TV series)|The Office]]''
| Mark
| Episode: &quot;[[Moving On (The Office)|Moving On]]&quot;
|-
| 2013, 2018
| ''[[Drunk History]]''
| Himself / [[Richard Nixon]] / The Guy / [[W.C. Minor]]
| 4 episodes
|-
|2013
|''[[Ghost Ghirls]]''
|Frank van Stetten
| 1 episode
|-
| 2013
| ''[[Late Night with Jimmy Fallon]]''
| Saul Goodman
| Episode: &quot;5.191&quot; 
|-
| 2013–2014
| ''[[The Birthday Boys (TV series)|The Birthday Boys]]''
| Various roles
| 11 episodes; also director, writer and executive producer
|-
| 2014
| ''[[Fargo (TV series)|Fargo]]''
| Chief Bill Oswalt
| 9 episodes
|-
| 2014
| ''[[TripTank]]''
| Hot Sauce Worker (voice)
| Episode: &quot;Crossing the Line&quot;
|-
| 2014
| ''[[Tim &amp; Eric's Bedtime Stories]]''
| Dr. Stork
| Episode: &quot;Toes&quot;
|-
| 2015–present
| ''[[Better Call Saul]]''
| Jimmy McGill/[[Saul Goodman]]
| 30 episodes; also producer
|-
| 2015
| ''[[W/ Bob &amp; David]]''
| Various roles
| 4 episodes; also co-creator, writer and executive producer
|-
| 2017
| ''[[Nobodies (TV series)|Nobodies]]''
| Himself
| Episode: &quot;Not the Emmys&quot;
|-
| 2017
| ''[[No Activity (U.S. TV series)|No Activity]]''
| Greg
| 2 episodes
|}


===Video muzikal===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
|-
| 1997
| [[Yo La Tengo]] – ''Sugarcube'' 
| Aktor
| 
|-
| 2010
| [[Built to Spill]] – ''Hindsight'' 
| Direktor
| 
|}

==Çmime dhe nomination==

{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:22em; text-align:left; font-size:90%; vertical-align:middle; background:#white;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|[[Bob Odenkirk]] awards'''
|-
| colspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot;| [[File:Bob Odenkirk by Gage Skidmore.jpg|200px]]
|-
| colspan=3| 
|-
|- bgcolor=#eeeeff
| align=&quot;center&quot;|
;[[Golden Globe Award|Golden Globe Awards]]
| {{won|0}}
| {{nom|3}}
|- bgcolor=#eeeeff
| align=&quot;center&quot;|
;[[Primetime Emmy Award|Primetime Emmy Awards]]
| {{won|2}}
| {{nom|13}}
|- bgcolor=#eeeeff
| align=&quot;center&quot;|
;[[Screen Actors Guild Award|Screen Actors Guild Awards]]
| {{won|1}}
| {{nom|4}}
|-
| {{won|Wins}}
| colspan=&quot;2&quot; width=50 {{won|12}}
|-
| {{nominated|Nominations}}
| colspan=&quot;2&quot; width=50 {{nom|39}}
|}

{{DEFAULTSORT:Odenkirk, Bob}}
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Lindje 1962]]</text>
      <sha1>7li29jrhsqrntazo3vkos10d1d9rgey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bekër Ebu Zejd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245898</id>
    <revision>
      <id>3001160</id>
      <parentid>2746125</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2910" sha1="6hvaoc9qcat55grniamqafq3qajkfom" xml:space="preserve">'''Bekër bin Abdullah bin Muhammed bin Ebu Zejd''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''بكر بن عبد الله بن محمد بن أبوزيد''')&lt;ref&gt;{{cite web|title=Shaykh Bakr Abu Zayd Passes Away|url=http://muslimmatters.org/2008/02/05/shaykh-bakr-abu-zayd-passes-away/|publisher=Muslim Matters|accessdate=5 dhjetor 2013}}&lt;/ref&gt; ishte dijetarë arabë dhe anëtar i [[Këshilli i Dijetarëve të Lartë Sauditë|Këshillit i Dijetarëve të Lartë]] dhe [[Komiteti i Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva|Komitetit të Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=His Eminence Shaykh Bakr ibn `Abdullah Abu Zayd|url=http://www.alifta.com/Search/MoftyDetails.aspx?Type=Mofty&amp;section=tafseer&amp;ID=9&amp;languagename=en|publisher=Alifta|accessdate=5 dhjetor 2013|archive-date=5 dhjetor 2013|archive-url=https://archive.today/20131205171154/http://www.alifta.com/Search/MoftyDetails.aspx?Type=Mofty&amp;section=tafseer&amp;ID=9&amp;languagename=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai ishte nxënës i [[Muhammed esh-Shenkiti|Muhammed esh-Shenkitit]].

==Edukimi==
Bekër lindi më 1944 në [[Dawadami]]. Ai shkoi në shkollat publike deri në vitin e dytë të shkollës fillore, dhe pastaj më 1955 u zhvendos në [[Riadi|Riad]] ku vazhdoi studimet e tij. Ai diplomoi në Fakultetin e Sheriatit në [[Universiteti Islamik Imam Muhammed ibn Saud|Universitetin Muhammed ibn Saud]] me nderime të klasës së parë më 1966.

==Karriera==
Në vitin 1964, ai u transferua në [[Medine]], ku punoi si bibliotekar në Librarinë e Përgjithshme të [[Universiteti Islamik i Medinës|Universitetit Islamik të Medinës]]. Në vitin 1966, ai u zgjodh si gjyqtar në [[Sistemi Ligjor i Arabisë Saudite|sistemin ligjor të Arabisë Saudite]], ku një dekret mbretëror saudit e emëroi atë. Ai vazhdoi këtë post deri në vitin 1979 kur një dekret u lëshua nga Këshilli i Ministrave duke e zgjedhur atë si prokuror i përgjithshëm për Ministrinë e Drejtësisë. Në vitin 1991, ai u emërua si anëtar i [[Këshilli i Dijetarëve të Lartë Sauditë|Këshillit i Dijetarëve të Lartë]] dhe [[Komiteti i Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva|Komitetit të Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva]].

==Vdekja==
Bekër Ebu Zejd vdiq më 5 shkurt 2008 në [[Riad]] dhe u varros në [[Dirije]] që ndodhet në periferi të kryqytetit arabë.

==Punimet e tij==
Ai ka shkruar shumë libra në hadith, fikh, gjuhësi dhe njohuri të përgjithshme. Disa prej librave të tij janë:

* ''Al-Taqrib Li `Ulum Ibn Al-Qayyim'', 1 vëlim.
* ''Ikhtiyarat Ibn Taymiyyah'' nga El-Burhan Ibn El-Kajim
* ''Hukm Al-Intima' Ila Al-Firaq Wa Al-Ahzab Wa Al-Jama`at Al-Islamiyyah'', 1 vëllim.
* ''Tasnif Al-Nas Bayn Al-Dhan Wa Al-Yaqin''
* ''Al-Bulghah Fi Fiqh Imam Ahmad ibn Hanbal, 2 vëllime.''

==Referncat==
{{Reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Vdekje 2008]]
[[Kategoria:Dijetarë]]</text>
      <sha1>6hvaoc9qcat55grniamqafq3qajkfom</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001335</id>
      <parentid>3001160</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2910" sha1="qy7nn2dorpd6cd4ghgte2xh4tn96id3" xml:space="preserve">'''Bekër bin Abdullah bin Muhammed bin Ebu Zejd''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''بكر بن عبد الله بن محمد بن أبوزيد''')&lt;ref&gt;{{cite web|title=Shaykh Bakr Abu Zayd Passes Away|url=http://muslimmatters.org/2008/02/05/shaykh-bakr-abu-zayd-passes-away/|publisher=Muslim Matters|accessdate=5 dhjetor 2013}}&lt;/ref&gt; ishte dijetarë arabë dhe anëtar i [[Këshilli i Dijetarëve të Lartë Sauditë|Këshillit i Dijetarëve të Lartë]] dhe [[Komiteti i Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva|Komitetit të Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=His Eminence Shaykh Bakr ibn `Abdullah Abu Zayd|url=http://www.alifta.com/Search/MoftyDetails.aspx?Type=Mofty&amp;section=tafseer&amp;ID=9&amp;languagename=en|publisher=Alifta|accessdate=5 dhjetor 2013|archive-date=5 dhjetor 2013|archive-url=https://archive.today/20131205171154/http://www.alifta.com/Search/MoftyDetails.aspx?Type=Mofty&amp;section=tafseer&amp;ID=9&amp;languagename=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai ishte nxënës i [[Muhammed esh-Shenkiti|Muhammed esh-Shenkitit]].

==Edukimi==
Bekër lindi më 1944 në [[Dawadami]]. Ai shkoi në shkollat publike deri në vitin e dytë të shkollës fillore, dhe pastaj më 1955 u zhvendos në [[Riadi|Riad]] ku vazhdoi studimet e tij. Ai diplomoi në Fakultetin e Sheriatit në [[Universiteti Islamik Imam Muhammed ibn Saud|Universitetin Muhammed ibn Saud]] me nderime të klasës së parë më 1966.

==Karriera==
Në vitin 1964, ai u transferua në [[Medine]], ku punoi si bibliotekar në Librarinë e Përgjithshme të [[Universiteti Islamik i Medinës|Universitetit Islamik të Medinës]]. Në vitin 1966, ai u zgjodh si gjyqtar në [[Sistemi Ligjor i Arabisë Saudite|sistemin ligjor të Arabisë Saudite]], ku një dekret mbretëror saudit e emëroi atë. Ai vazhdoi këtë post deri në vitin 1979 kur një dekret u lëshua nga Këshilli i Ministrave duke e zgjedhur atë si prokuror i përgjithshëm për Ministrinë e Drejtësisë. Në vitin 1991, ai u emërua si anëtar i [[Këshilli i Dijetarëve të Lartë Sauditë|Këshillit i Dijetarëve të Lartë]] dhe [[Komiteti i Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva|Komitetit të Përhershëm për Hulumtime Shkencore dhe Fetva]].

==Vdekja==
Bekër Ebu Zejd vdiq më 5 shkurt 2008 në [[Riad]] dhe u varros në [[Dirije]] që ndodhet në periferi të kryqytetit arabë.

==Punimet e tij==
Ai ka shkruar shumë libra në hadith, fikh, gjuhësi dhe njohuri të përgjithshme. Disa prej librave të tij janë:

* ''Al-Taqrib Li `Ulum Ibn Al-Qayyim'', 1 vëlim.
* ''Ikhtiyarat Ibn Taymiyyah'' nga El-Burhan Ibn El-Kajim
* ''Hukm Al-Intima' Ila Al-Firaq Wa Al-Ahzab Wa Al-Jama`at Al-Islamiyyah'', 1 vëllim.
* ''Tasnif Al-Nas Bayn Al-Dhan Wa Al-Yaqin''
* ''Al-Bulghah Fi Fiqh Imam Ahmad ibn Hanbal'', 2 vëllime.

==Referncat==
{{Reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1944]]
[[Kategoria:Vdekje 2008]]
[[Kategoria:Dijetarë]]</text>
      <sha1>qy7nn2dorpd6cd4ghgte2xh4tn96id3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hiroyuki Sanada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249852</id>
    <revision>
      <id>3001095</id>
      <parentid>2954338</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10617" sha1="lael1naxd2lnap79rhmnmi2duy6b2g4" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Hiroyuki Sanada
| image = [[Skeda:Hiroyuki Sanada 2013 (cropped).jpg|300x300px]]
| birth_date = 12 tetor 1960&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.axonentertainment.co.jp/hiroyukisanada/profile.html|title=Hiroyuki Sanada Profile axon entertainment inc.|date=5 mars 2018}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[Tokio]], [[Japonia|Japoni]]
| death_date = 
| death_place = 
| role të shquar = Kenji
| filma të shquar = [[Rush Hour 3]]
| height = 170 cm
| bashkëshort = Satomi Tezuka (1990-1997)
| nationality = Japonezë
}}
'''Hiroyuki Sanada''' (真田 広之 ''Sanada Hiroyuki'', '''Hiroyuki Shimosawa''' (下澤 廣之 ''Shimosawa Hiroyuki'') (lindi më 12 tetor 1960) është aktor japonezë.

== Karriera ==
Karriera e filmit të arteve marciale të Sanadës e prezantoi atë te [[Michelle Yeoh]], me të cilët më vonë luajti në [[Sunshine (film 2007)|Sunshine]] të [[Danny Boyle]]. Ai ka një miqësi të gjatë me [[Jackie Chan]], megjithëse ai nuk luajti në një film me të para [[Rush Hour 3]] në vitin 2007. Sanada shpesh u vlerësua në ditët e tij të rinj si Henri, Harry ose Duka Sanada.

Sanada e përforcoi veten si një aktor i cili u përshtat për të luajtur role të ndryshme. Ai u vuri re së pari si një aktor serioz në filmin “Mahjong Hourouki” drejtuar nga [[Makoto Wada]]. Që atëherë ai ka vepruar në çdo film Wada - vepra të mbushura me humor dhe një nostalgji për filma klasikë.

Sanada luajti Matsuda, imperialistin japonez që miqësohet me personazhin e [[Ralph Fiennes]], në filmin e vitit 2005 ''[[Kontesha e Bardhë]]'', drejtuar nga [[James Ivory]]. Ai luajti në filmin kinez ''[[Premtimi (film 2005)|Premtimi]]'' drejtuar nga [[Chen Kaige]] si Gjenerali Guangming. Sanada është shfaqur në ''[[Rush Hour 3]]'' me [[Jackie Chan]] dhe [[Chris Tucker]]. Sanada shfaqet në filmin e James Ivory ''[[Qyteti i Destinacionit tënd të Fundit]]'', në të cilin ai luan së bashku me aktorin e Uellsit [[Anthony Hopkins]]. Në mars 2011, ai shfaqet në filmin ''[[47 Ronin (film 2013)|47 Ronin]]'' drejtuar nga Carl Rinsch.

== Filmografia ==
===Film===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
! Regjisori
! Shënimet
|-
| 1966
| ''Game of Chance''
| rowspan=3| Endo Kenichi
| rowspan=3| Ryuichi Takamori
|
|-
| rowspan=2| 1967
| ''Game of Chance 2''
|
|-
| ''Game of Chance 3: Lullaby for My Son''
| 
|-
| 1969
| ''Abashiri Prison: Drifter at Edge of World''
| Shoichi
| Kiyoshi Saeki
|
|-
| rowspan=2| 1970
| ''Yukyo Retsuden''
|
| Shigehiro Ozawa
| 
|-
| ''Brutal Tales of Chivalry 7''
|
| Akinori Matsuo
| 
|-
| 1974
| ''The Executioner''
| Young Koga Ryuichi
| Teruo Ishii
|
|-
| rowspan=2| 1978
| ''[[Samurai i Shogunit]]''
| Hayate
| rowspan=2| [[Kinji Fukasaku]]
|
|-
| ''[[Mesazh prej Hapësirës]]''
| Shiro
|
|-
| rowspan=2| 1979
| ''The Shogun Assassins''
| Miyoshi Isa
| [[Sadao Nakajima]]
|
|-
| ''[[Luftërarët e Apokalipsit]]''
| [[Takeda Katsuyori]]
| [[Kōsei Saitō]]
|
|-
| rowspan=2| 1980
| ''Ninxha e Shogunit''
| Momochi Takamaru
| [[Norifumi Suzuki]]
|
|-
| ''[[Tonda Couple]]''
| Isozaki
| [[Shinji Sōmai]]
|
|-
| rowspan=4| 1981
| ''[[Rimishërimi i Samurait]]''
| Kirimaru Iga
| Kinji Fukasaku
|
|-
| ''Roaring Fire''
| Joji / Toru
| Norifumi Suzuki
|
|-
| ''The Kamikaze Adventurers''
| Akira Hoshino
| Tatsuichi Takamori
|
|-
| ''The Blazing Valiant''
| Joe
| Tooru Dobashi
|
|-
| rowspan=4| 1982
| ''[[Ninja in the Dragon's Den]]''
| Genbu
| [[Corey Yuen]]
|
|-
| ''Lovers Lost''
| Kunihiko Yasuoka
| rowspan=2| Kinji Fukasaku
|
|-
| ''[[Fall Guy]]''
| Actor
|
|-
| ''Ninja Wars''
| Jotaro Fuefuki
| Kōsei Saitō
| 
|-
| rowspan=2| 1983
| ''[[Igano Kabamaru#Film|Igano Kabamaru]]''
| Shizune
| Norifumi Suzuki
|
|-
| ''[[Legjenda e Tetë Samuraive]]''
| Inue Shinbei Masashi
| Kinji Fukasaku
|
|-
| rowspan=3| 1984
| ''The Street of Desire''
| Joji Tanaka
| Haruhiko Mimura
|
|-
| ''[[Kōtarō Makaritōru!]]''
| Tatsuya Yoshioka
| Norifumi Suzuki
| 
|-
| ''Mahjong hōrōki''
| Bouya Tetsu
| [[Makoto Wada]]
|
|-
| 1985
| ''[[Shpata e Kamuis]]''
| Jirō / Jirōza Hattori / Jirōmu Kamui
| [[Rintaro]]
| Dublimi
|-
| rowspan=4| 1986
| ''[[House on Fire]]''
| Chuya Nakahara
| Kinji Fukasaku
|
|-
| ''Inuji ni Seshi Mono''
| Shigesa
| [[Kazuyuki Izutsu]]
|
|-
| ''Cabaret''
| Tanokura
| [[Haruki Kadokawa]]
|
|-
| ''In the Line of Duty: Royal Warriors''
| Peter Yamamoto
| David Chung
|
|-
| 1987
| ''[[Sure Death 4: Revenge]]''
| Ukyonosuke Okuda
| Kinji Fukasaku
|
|-
| 1988
| ''[[Kaitō Ruby]]''
| Toru Hayashi
| Makoto Wada
|
|-
| 1989
| ''[[Who Do I Choose?]]''
| Jun Yamamoto
| [[Shusuke Kaneko]]
|
|-
| rowspan=3| 1990
| ''Yellow Fangs''
| Haiyaku Eiji
| [[Sonny Chiba]]
|
|-
| ''Let's Go to the Hospital''
| Kohei Shintani
| [[Yōjirō Takita]]
|
|-
| ''[[Tugumi]]''
| Kyoichi Takahashi
| [[Jun Ichikawa]]
|
|-
| rowspan=2| 1992
| ''Succession''
| Masakazu Yoshinari
| [[Kazuki Ōmori]]
|
|-
| ''Let's Go to the Hospital 2''
| Ichiro Katakura
| rowspan=3| Yōjirō Takita
|
|-
| rowspan=2| 1993
| ''Made in Japan''
| Keiichi Takahashi
|
|-
| ''[[Nemuranai Machi: Shinjuku Same]]''
| Detective Same
|
|-
| rowspan=3| 1994
| ''Uneasy Encounters''
| 
| Makoto Wada
|
|-
| ''Hero Interview''
| Jinta Todoroki
| Michio Mitsuno
|
|-
| ''Crest of Betrayal''
| Takumi-no-kami Asano
| Kinji Fukasaku
| 
|-
| rowspan=3| 1995
| ''[[Sharaku (film)|Sharaku]]''
| Tonbo
| [[Masahiro Shinoda]]
|
|-
| ''[[East Meets West (film 1995)|East Meets West]]''
| Kamijo Kenkichi
| [[Kihachi Okamoto]]
|
|-
| ''Emergency Call''
| Hideyuki Harada
| Kazuki Ōmori
| 
|-
| rowspan=4| 1998
| ''[[Ringu]]''
| rowspan=2| Ryūji Takayama
| [[Hideo Nakata]]
|
|-
| ''[[Rasen]]''
| [[George Iida]]
|
|-
| ''[[D-Zaka no Satsujin Jiken]]''
| Seiichiro Fukiya
| [[Akio Jissoji]]
|
|-
| ''Tadon to Chikuwa''
| Asami
| Jun Ichikawa
| 
|-
| rowspan=2| 1999
| ''[[Ringu 2]]''
| Ryūji Takayama
| Hideo Nakata
| 
|-
| ''Round About Midnight''
| Koji
| Makoto Wada
| 
|-
| 2000
| ''[[Dashuria e Parë (2000 film)|Dashuria e Parë]]''
| Shin'ichirō Fujiki
| [[Tetsuo Shinohara]]
|
|-
| rowspan=2| 2001
| ''[[Minna no Ie]]''
| Bartender
| [[Kōki Mitani]]
|
|-
| ''[[Onmyōji]]''
| Dōson
| Yōjirō Takita
| 
|-
| rowspan=2| 2002
| ''Vengeance for Sale''
| Sukeroku Sukedachiya
| Kihachi Okamoto
| 
|-
| ''[[The Twilight Samurai]]''
| Seibei Iguchi
| [[Yoji Yamada]]
|
|-
| 2003
| ''[[Samurai i Fundit]]''
| Ujio
| [[Edward Zwick]]
|
|-
| rowspan=3| 2005
| ''Aegis''
| Hisashi Sengoku
| [[Junji Sakamoto]]
|
|-
| ''[[Kontesha e Bardhë]]''
| Matsuda
| [[James Ivory]]
|
|-
| ''[[Premtimi (film 2005)|Premtimi]]''
| General Guangming
| [[Chen Kaige]]
|
|-
| rowspan=2| 2007
| ''[[Sunshine (film 2007)|Sunshine]]''
| Kaneda
| [[Danny Boyle]]
|
|-
| ''[[Rush Hour 3]]''
| Kenji
| [[Brett Ratner]]
|
|-
| 2008
| ''[[Speed Racer (film)|Speed Racer]]''
| Mr. Musha
| The Wachowskis
|
|-
| 2009
| ''[[Qyteti i Destinacionit tënd të Fundit]]''
| Pete
| James Ivory
| 
|-
| 2012
| ''[[Tenchi: The Samurai Astronomer]]''
| Narrator
| Yōjirō Takita
| 
|-
| rowspan=3| 2013
| ''[[The Wolverine (film)|The Wolverine]]''
| [[Shingen Yashida]]
| [[James Mangold]]
|
|-
| ''[[The Railway Man (film)|The Railway Man]]''
| [[Takashi Nagase]]
| [[Jonathan Teplitzky]]
|
|-
| ''[[47 Ronin (film 2013)|47 Ronin]]''
| Ôishi
| Carl Rinsch
|
|-
| rowspan=2| 2015
| ''[[Mr. Holmes]]''
| Tamiki Umezaki
| [[Bill Condon]]
|
|-
| ''[[Minions (film)|Minions]]''
| Dumo the Sumo
| [[Kyle Balda]] &amp; [[Pierre Coffin]]
| Dublimi
|-
| 2017
| ''[[Life (film 2017)|Life]]''
| Sho Murakami
| [[Daniel Espinosa]]
|
|-
| 2018
| ''[[The Catcher Was a Spy]]''
| Kawabata
| [[Ben Lewin]]
|
|-
| rowspan=2| 2019
| Film i patitulluar ''Avengers''
| TBA
| [[Vëllezërit Russo]]
|
|-
| ''[[John Wick 3: Parabellum]]''
| TBA
| [[Chad Stahelski]]
| ''Duke u xhiruar''
|}

===Serialet===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
| 1977
| ''[[J.A.K.Q. Dengekitai]]''
| Katsuya Nakayama
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1978
| ''[[The Yagyu Conspiracy]]''
| Sasuke
|- TV series
| ''Seven Detectives''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1979
| ''[[Abarenbo Shogun]]''
|
|-
| ''[[Mezash prej Hapësirës - Luftërat Galaktike]]''
| Hayato Gen/Maboroshi
|-
| 1980
| ''Yagyu Abaretabi''
| Matahei
|-
| 1981
| ''Kage no Gundan II'' – (Luftëtarët e Hijes II)
| Hayate Kozo
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1982
| ''Kage no Gundan III'' – (Luftëtarët e Hijes III)
| Abaregoma no Sasuke
|-
| ''Yagyu Jubei Abaretabi''
| Matahei
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1984
| ''Subarashiki Sakasu Yaro''
|
|-
| ''[[Chōdenshi Bioman]]''
| 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
| ''Kage no Gundan IV'' – (Luftëtarët e Hijes IV)
| [[Katsu Kaishū]] 
|-
| ''And Then, War is Over''
|
|-
| ''[[Kamen no Ninja Akakage]]'' 
| Tsumujikaze no Genji
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1987
| ''[[Dokuganryū Masamune]]''
| [[Matsudaira Tadateru]]
|-
| ''Sweet Memories''
|
|-
| ''Dokyusei wa 13 sai''
|
|-
| ''Ore to Aneki'' – (Unë dhe Motra)
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1988
| ''Tokugawa Ieyasu''
| [[Ishida Mitsunari]]
|-
| ''NY Love Story''
|
|-
| ''I Love You So Much''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1989
| ''Sakamoto Ryoma''
| [[Sakamoto Ryōma]]
|-
| ''Oda Nobunaga''
| [[Tokugawa Ieyasu]]
|-
| 1990
| ''Shingo Juban Shobu''
| Aoi Shingo
|-
| 1991
| ''Taiheiki''
| [[Ashikaga Takauji]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1992
| ''Seiteki Mokushi Roku''
|
|-
| ''Shimizu Jirocho''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1993
| ''Koko Kyoshi'' – (Mësues i shkollës së Lartë)
| Takao Hamura 
|-
| ''Toyotomi Hideyoshi''
| [[Azai Nagamasa]]
|-
| 1994
| ''The Reason I Owed to Her''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1995
| ''Abe Ichizoku'' – (Klani Abe)
| Emoto Matashichiro
|-
| ''Seiya no Kiseki'' – (Mrekullitë në Natën e Shenjtë)
|
|-
| 1996
| ''Hideyoshi''
| [[Ishida Mitsunari]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1997
| ''[[Konna Koi no Hanashi]]'' – (Një histori dashurie)
| Shuichiro Harashima
|-
| ''Shin Hanshichi Torimonocho''
| Hanshichi
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998
| ''Tabuloido''
| Toshihito Manabe 
|-
| ''Sono Otoko no Kyofu'' – (Frika e Këtij Njeriu)
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1999
| ''[[Furuhata Ninzaburō]]''
|
|-
| ''Summer of Detectives''
|
|-
| ''Kujira o Mita hi''
|
|-
| 2001
| ''Hikon Kazoku'' – (Familje e pamartuar)
| Yousuke Matoba
|-
| 2004
| ''Locked-in Shokogun''
|
|-
| 2010
| ''[[Lost|Të humburit]]''
| Dogen 
|-
| 2011
| ''[[Revenge (serial)|Revenge]]''
| Satoshi Takeda
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| ''[[Helix (serial)|Helix]]''
| Dr. Hiroshi Hatake
|-
| ''[[Extant]]''
| Hideki Yasumoto 
|-
| 2016
| ''[[The Last Ship]]''
| Takehaya
|-
|2018
|''[[Westworld]]''
|Musashi
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1960]]
[[Kategoria:Njerëz nga Tokjo]]
[[Kategoria:Aktorë]]
[[Kategoria:Aktorë japonezë]]</text>
      <sha1>lael1naxd2lnap79rhmnmi2duy6b2g4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Isra dhe Mi'raxhi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>255665</id>
    <revision>
      <id>3001185</id>
      <parentid>2954575</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78533" sha1="raae1ye1akar3kfvz0m41lxgsvcgbjg" xml:space="preserve">[[Skeda:Palestine-2013-Jerusalem-Temple Mount-Al-Aqsa Mosque (NE exposure).jpg|parapamje|Quajtur në Kuran &quot;Mesxhidi al-Aksa&quot;, al-Aksa konsiderohet si vendi i tretë më i shenjtë në Islam, pas [[Meka|Mekës]] dhe [[Medine|Medinës]].]]

'''Isra dhe Mi'raxhi''' ({{lang-ar|الإسراء والمعراج‎|al-’Isrā’ wal-Mi‘rāj}}) janë dy pjesët e '''Udhëtimit Mbrëmësor''' që sipas [[Islami]]t, [[Muhammedi]] ⟨[[Alejhis selam|a.s]]⟩ ndërmori brenda një nate rreth vitit 621. Është përshkruar si një udhëtim ndo fizik ndo edhe shpirtëror.&lt;ref name=&quot;enc&quot;&gt;{{cite book|editor1-first=Richard C.|editor1-last=Martin|editor2-first=Saïd Amir|editor2-last=Arjomand|editor2-link=Saïd Amir Arjomand|editor3-first=Marcia|editor3-last=Hermansen|editor4-first=Abdulkader|editor4-last=Tayob|editor5-first=Rochelle|editor5-last=Davis|editor6-first=John Obert|editor6-last=Voll|title=Encyclopedia of Islam and the Muslim World|date=2 dhjetor 2003|publisher=[[Macmillan Publishers (United States)|Macmillan Reference USA]]|isbn=978-0-02-865603-8|page=482}}&lt;/ref&gt; Një përshkrim i shpejtë i udhëtimit gjendet në [[Surja|suren]] [[Suretu el-Israë|al-Isra'ë]] në [[Kurani|Kuran]], dhe detaje të tjera vijnë nga [[Hadithi|hadithet]].

Tregimi kumton për një ''udhëtim'' kaluar atit të mrekullt [[Buraku|Burak]] drejt &quot;[[Xhamia|xhamisë]] më të largët&quot;. Tek xhamia, Muhammedi ⟨a.s⟩ i priu profetëve të tjerë në falje. Më tej ''u ngjit'' ndë qiej tek ''Mi'raxhi'' ku takoi profetë të ndryshëm në secilin qiell. Pas traditës, muslimanët e identifikuan xhaminë si një vend në botën fizike, [[Mesxhidi Aksa]] (xhamia më e largëta) në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]] dhe përkujtimi i këtij udhëtimi përbën një sebep të veçantë në [[Kalendari hixhri|kalendarin islam]].

== Burimet islame ==
Ndodhitë e Isrës dhe Mi'raxhit ceken shkurtimisht në Kuran, detajet e mëtejshme që e përmbushin përshkrimin e rrëfenjën janë lëvruar ndër hadithe nga të thënat e profetit. Nga hadithet, dy ndër më të njohurit janë të [[Enas ibn Maliq]]it, i cili ka qenë rinok kohën e udhëtimit të Mi'raxhit. [[Ibn Abazi]] është një tjetër burim që sprovon përshkrimin e përgjithshëm të Mi'raxhit; edhe ai ka qenë djalë ri në kohën e këtij udhëtimi.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Narrating Muhammad's Night Journey: Teaching the Development of the Ibn 'Abbas Ascension Discourse|url=https://archive.org/details/isbn_9780791475188|last1=Colby|first1=Frederick S.|date=2008|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-7518-8|location=Albany}}&lt;/ref&gt;

=== Në Kuran ===
[[Ajeti]] i parë i sures al-Isra'ë, që është kreu i 17 i Kuranit, e përshkruan shkurtimisht këtë udhëtim. Ka gjithashtu ca të dhëna në suren [[en-Nexhm]], që studjues të caktuar mëtojnë se përshkruan ngjarjen.&lt;blockquote&gt;Pa të meta është Lartmadhëria e Atij, që robin e Vet e kaloi në një pjesë të natës prej [[Mesxhidi Harami]]t gjer në Mesxhidi Aksa, rrethinën e së cilës Ne e kemi bekuar, (ia bëmë këtë udhëtim) për t'ia treguar atij disa nga argumentet Tona. Vërtetë Ai është Dëgjuesi dhe Vështruesi i çdo gjëje.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Kurani|publisher=Lies Stiftung|year=2015|translator=[[Hafizi|Hafiz]] [[Sherif Ahmeti]]}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Xhamia el-Aksa ==

Vendi të cilit Kurani i referohet si &quot;Xhamia më e largët&quot; në suren ''[[Surja el-Israë|el Isra]]'', historikisht konsiderohet të jetë i njëjti vend ku ndodhet sot xhamia el-Aksa në [[Jeruzalem|Kuds]].

== Ngjarja e Israsë dhe Miraxhit ==

Nga tradita e Muhammedit a.s. kemi këtë rrëfim:

Enesi r.a. rrëfen prej Malik ibnu Sa'sa'as r.a., i cili i ka përcjellur fjalët e Pejgamberit a.s. që i ka shprehur kur ai u ka treguar atyre për natën e Israsë dhe Miraxhit, duke thënë:

''&quot;Derisa isha në Hatim (pjesë pranë Qabes)-sipas një transmetimi thuhet edhe kjo: në një gjendje midis gjumit e zgjimit - më erdhi njëri dhe ma çau (gjoksin) prej këtu e deri këtu (duke bërë me shenjë prej zgavrës së fytit e deri ku mbijnë qimet në fund të barkut). Ma nxori zemrën dhe e sollën një enë floriri të mbushur me iman-besim, ma lajtën, ma mbushën (me iman) dhe ma kthyen në vend. Pastaj ma sollën një kafshë të bardhë që ishte më e vogël se mushka e më e madhe se gomari. Ky ishte Buraku, i cili merrte rrugë duke i vënë këmbët e para atje ku mbërrinte shikimi. Më hypën mbi të. Më mori me vete Xhibrili a.s. dhe mbërritëm deri te qielli i dunjasë. Lypi leje për t'u hapur dera. I thanë (melekët mbrojtës të qiellit): Kush është?'' 
U tha: Xhibrili. I thanë: Kush është me ty? U tha: Muhammedi a.s. I thanë: A i qenka dërguar ftesa për miraxh?! U tha: Po. Thanë: Mirë se vjen! Na gëzon ardhja e tij!' U hap dera dhe sapo hyra brenda e pashë Ademin a.s. Xhibrili më tha: Ky është babai yt, Ademi. Përshëndete! Unë e përshëndeta. Ma ktheu përshëndetjen (selamin) dhe më tha: Mirë se vjen, o bir dhe Pejgamber i mirë! Pastaj Xhibrili a.s. më ngjiti më lartë derisa mbërritëm te qielli i dytë. (Përsëritet biseda e Xhibrilit a.s. me melekët e tjerë). U hap dera dhe sapo hymë brenda e pashë Jahjanë dhe Isain a.s., të cilët ishin djem tejzeje. U përshëndetëm ...Pastaj Xhibrili më ngjiti deri te qielli i tretë. (Përsëritet biseda e Xhibrilit a.s. me melekët e tjerë). Na u hap dera dhe sapo hymë brenda, kur ja e pashë Jusufin a.s. U përshëndetëm...Pastaj Xhibrili a.s. më ngjiti më lartë derisa mbërritëm te qielli i katërt. (Përsëritet biseda e Xhibrilit a.s. me melekët e tjerë). U hap dera dhe sapo hymë brenda e pashë Idrisin a.s. U përshëndetëm...Pastaj Xhibrili a.s. më ngjiti më lartë derisa mbërritëm te qielli i pestë. (Përsëritet biseda e Xhibrilit a.s. me melekët e tjerë). U hap dera dhe sapo hymë brenda e pashë Harunin a.s.

U përshëndetëm...Pastaj Xhibrili a.s. më ngjiti më lartë te qielli i gjashtë. (Përsëritet biseda e Xhibrilit a.s. me melekët e tjerë). U hap dera dhe sapo hymë brenda e pashë Musain a.s. U përshëndetëm...Kur e kalova atë, ai filloi të qajë. E pyetën: Përse qanë? U tha: Qaj, ngase pas meje do të vijë një Pejgamber i ri, Ummeti i të cilit më tepër do të hyjnë në Xhennet sesa ummeti im. Pastaj Xhibrili a.s. më ngjiti deri te qielli i shtatë. (Përsëritet biseda e Xhibrilit a.s. me melekët e tjerë).

U hap dera dhe sapo hymë brenda e pashë Ibrahimin a.s. U përshëndeta edhe me këtë... Pastaj më ngjitën në Sidretu'l-Munteha. Frutat e saj ishin të mëdha si hidet (xinxifet) e Hexherit (qytezë në Jemen), kurse gjethet i kishte si veshët e elefantit. Xhibrili më tha: Kjo është Sidretu'l-Muntehaja. Aty pashë katër lumenj: dy të jashtëm e dy të brendshëm. I thash: Ç'janë këta, o Xhibril? Më tha: Këta të brendshmit janë dy lumenj në Xhennet, kurse të jashtmit janë Nili dhe Eufrati. Pastaj më ngjitën në Bejtu'l-Ma'mur. Pastaj më sollën një enë me verë, një me qumësht dhe një me mjalt. Unë e mora atë me qumësht. Xhibrili më tha: Kjo është ajo natyrorja (fitrah), në të cilën gjendesh ti dhe ummeti yt.

Pejgamberi a.s. në vazhdim tha: Pastaj mu bënë farz 50 kohë namaz. U ktheva prapë dhe kalova pranë Musait a.s. Ai më pyeti: Ç'të porositi Zoti? I thashë: 50 kohë namaz gjatë ditës dhe natës. Më tha: Ummeti yt nuk do të mund t'i falë 50 kohë namaz për çdo ditë. Vallahi, unë i kam provuar njerëzit më parë se ti. I kam provuar Beni Israilët me mënyrën më të rëndë (e nuk pata sukses). Kthehu te Zoti dhe lute t'ia lehtësojë ummetit tënd! U ktheva e luta Zotin, m'i pakësoi 10. U ktheva te Musai. Më pyeti: Ç'të porositi? I thashë: M'i hoqi 10. Ma tha të njëjtën dhe kështu vazhdoi derisa u urdhërova me 5 kohë namaz. Edhe për këtë Musai ma tha të njëjtën fjalë. I thashë: I jam lutur Zotit aq shumë sa turpërohem më ta lus. Pajtohem me kaq dhe i nënshtrohem këtij urdhri. Sapo e kalova Musain, një zë më tha: Tanimë e kam përcaktuar farzin tim dhe ua kam lehtësuar robërve të Mi. (Në një transmetim tjetër thuhet edhe kjo): Ato janë 5 sa 50 për çdo ditë. Ky vendim nuk ndërrohet më! (Transmeton Buhariu, Muslimi, Tirmidhiu dhe Nesaiu. Ky ishte citati i Buhariut dhe Muslimit).

Pasi Xhibrili a.s. e kthen sërish në Mekke Muhammedin a.s. në po të njëjtën natë, të nesërmen në mëngjes Muhammedi a.s. i lajmëron shokët e vet po edhe kurejshitët që nuk i besonin. Tregimi i kësaj ngjarjeje, për muslimanët plotësisht të bindur ishte edhe një shkas plus për t'i besuar akoma më tepër Muhammedit a.s., për muslimanët e luhatshëm ishte një shkas për t'u larguar nga Islami, kurse për mosbesimtarët shkas për t'u thelluar akoma më tepër në mosbesim. Kur këta mosbesimtarë e dëgjuan këtë rrëfim menduan se më në fund gjetën një arsye për t'u tallur e për të mos i besuar atij dhe filluan ta pyesnin për Mesxhidi Aksanë se sa dritare e dyer kishte e të tjera gjëra që ata i njihnin. Pejgamberi a.s. rrëfen: 'Kur më përgënjeshtruan kurejshitët (jobesimtarë) për Isranë dhe Miraxhin, dola në Hixhër dhe All-llahu ma paraqiti (përfytyroi) Bejtu'l-Makdisin. Duke shikuar në të fillova t'i lajmëroja ata për shenjat e asaj (Xhamie), (Buhariu, Muslimi dhe Tirmidhiu).

Vetë përgënjeshtrimi i kurejshëve që ia bënë Pejgamberit a.s. lidhur me këtë tregon se Isranë dhe Miraxhin ai i ka përjetuar edhe me shpirt edhe me trup dhe se kjo nuk është ndonjë ëndërr që mund ta kishte parë Pejgamberi a.s., sepse po të ishte ëndërr, ose vetëm ndonjë udhëtim shpirtëror, nuk do të shkaktonte kaq reagime të mëdha te jobesimtarët e Mekkes, ngase ëndërra të tilla ose të përngjashme mund të shihte çdokush. Për vërtetësinë e kësaj ngjarjeje transmetohen edhe mjaft prova të tjera që Pejgamberi a.s. ua ka ofruar jobesimtarëve, siç është përshkrimi i qytetit të Jerusalemit dhe xhamisë el-Aksa ashtu siç ia përfytyroi All-llahu xh.sh. kur njerëzit që nuk i besonin kërkuan prej tij t'ua përshkruante këto; pastaj rrëfimi për hollësitë e pozitës së karavanit që ishte nisur prej Shami drejt Mekkes, të gjitha këto e të tjera të përmbledhura në koleksionet e haditheve autentike. Për më tepër lexoni ndonjë përmbledhje hadithesh, si për shembull Sahihul Buhari në gjuhën shqipe etj.&lt;ref&gt;[http://www.islami.ch/modules/news/article.php?storyid=75 Israja dhe Miraxhi]&lt;/ref&gt;

sraja dhe miraxhi është një nga mu’xhizet më të dalluara të Pejgamberit të Allahut Muhamedit, paqa dhe mëshira e Allahut qoftë mbi të, e cila e ngacmon logjikën e njeriut normal të meditojë ma tepër rreth Krijuesit dhe fuqisë së Tij të pakufishme, ndërkaq për besimtarin paraqet stimuls për forcimin e besimit dhe ngritjen e shkallës së vetëdijes së tij fetare.

Ç’është Israja dhe Miraxhi?
Isra-quhet udhëtimi i të dërguarit të Allahut Muhamedit s.a.v.s. në një pjesë të natës prej Mesxhidi Haramit-Qabes në Meke deri në Mesxhidi Aksa në Kudusi Sherif-Palestinë.
Miraxh-quhet ngjitja e të dërguarit të Allahut prej Mesxhidi Aksaje në sferat e larta qiellore.

Si ndodhi Israja dhe Miraxhi?

Transmetimet kështu e përshkruajnë këtë ndodhi:Pasi iu pastrua zemra në Mekë, i dërguari i Allahut u nis me Burakun-mjet udhëtimi-në përcjellje të Xhibrilit për në Bejtu-l-Makdis-Palestinë. Pas arritjes në këtë vend, e lidh burakun për hallkën e derës së xhamisë dhe aty fal namaz bashkë me pejgamberët tjerë ku u bëhet edhe imam atyre. Sipas disa dijetarëve këtë namaz Muhamedi s.a.v.s. e ka falur bashkë me pejgamberët pasi ka zbritur prej miraxhi.
Pastaj bashkë me Xhibrilin niset për në sferat e larta qiellore, dhe në qiellra takohet me pejgamber të mëparshëm të cilët i përshëndet, edhe ata ia kthejnë përshëndetjen, i dëshirojnë mirëseardhje dhe e rikonfirmojnë besimin në pejgamberinë e tij. Ai u takua me: Ademin a.s.Jahjanë a.s, Isain a.s, Harunin a.s, Musain a.s, dhe në qiellin e shtatë takohet me Ibrahimin a.s. Pastaj ngrite në Sidretu-l-munteha, pikën më të lartë, e pastaj në horizontet tjera të Allahut.
Në Miraxh u bë farz namazi pesë kohë, aty Muhamedit s.a.v.s. iu treguan disa forma të dënimit të mëkatarëve, si psh.Ngrënësit e pasurive të bonjakëve i pa me buzë si turinjtë e deveve të cilët përtypnin kafshata të zjarrit të xhehenemit dhe gurë të skuqur që gulfonin nga shpinat e tyre. Poashtu, i pa shfrytëzuesit e kamatës me barqe tejet të mëdha që nuk mund të lëviznin prej vendi. Poashtu i ka parë laviret duke mbajtur në dorë mish të majmë dhe të pastër dhe mish të qelbët, ato kanë hëngër mish të qelbët dhe e kanë lënë të mirin, etj.
Këtë ndodhi e përshkruan Allahu xh.sh. në Kur’anin famëlartë dhe thotë: ”Pa të meta është Lartmadhëria e Atij që robin e Vet e kaloi në një pjesë të natës prej Mesxhidi Haramit (prej Qabes) gjer në Mesxhidi Aksa (Bejti Mukaddes), rrethinën e të cilës Ne e kemi bekuar, (ia bëmë këtë udhëtim) për t'ia treguar atij disa nga argumentet Tona. Vërtetë, Ai është dëgjuesi (i fjalëve të Muhammedit), pamësi (i punëve të Muhammedit).” (Kaptina El-Israë, 1).
Pas ardhjes së Muhamedit s.a.v.s. prej Israsë dhe Miraxhit, dhe pas tregimit së kësaj ngjarje para opinionit Mekas, jo besimtarët edhe ma tepër filluan të tallen dhe të qeshen e ta akuzojnë Muhamedin s.a.v.s.se gënjen, sepse sipas tyre ishte e pamundur brenda një pjese të natës të bëhet gjithë ky udhëtim i gjatë. Edhe pse Muhamedi s.a.v.s. ua përshkroi Mesxhidi Aksanë, poashtu u tregoi për karvanët që vinin prej atje për në Meke dhe për ata që e kishin humbur një deve, ata nuk i besuan. Ndërkaq në anën tjetër, besimtarët e vërtetë nuk u lëkundën, por sinqerisht besuan. Kështu, kur i thanë Ebu Bekrit r.a.se shoku yt tregon për këtë udhëtim, ai pa asnjë dyshim tha:Nëse këtë e ka thënë Muhamedi s.a.v.s. unë i besoj pa asnjë dyshim. Në këtë rast edhe e mori ofiqin Es-Sidik-i sinqerti i madh.
Këtu duhet theksuar se Israja dhe Miraxhi ndodhi edhe me trup edhe me shpirt. Ka është mendimi më i drejtë i shumicës së dijetarëve të cilin e mbështesin edhe argumentet valide racionale dhe tradicionale.

Mesazhe të Israsë dhe Miraxhit:

Israja dhe Miraxhi ngërthen një varg mësimesh e mesazhesh të rëndësishme, që ne këtu do të kishim përmendur si vijon:
-Nuk ka vend për dëshpërim dhe pesimizëm në zemrën e besimtarit, sepse ndihma e Allahut është e pa kontestueshme për besimtarët e vërtetë.
Kjo kuptohet nga fakti se Israja dhe Miraxhi erdhi në formë respekti dhe nderimi për Muhamedin s.a.v.s, poashtu konfirmim për qëndrueshmërinë dhe misionin e tij dhe dëshmi se Allahu nuk e ka lëshuar prej dore.
Kjo ndodhi erdhi pas disa ngjarjeve që i ndodhën dhe patën ndikim te Muhamedi s.a.v.s. Kështu, Muhamedi s.a.v.s. shkoi në Taif dhe atje u prit shumë brutalisht nga popullata e vendit, poashtu vdiq mixha i tij i cili e mbronte në çdo rast, vdiq edhe gruaja e tij fisnike e cila i besoi e para-Hadixheja. Dhe pas gjithë këtyre ngjarjeve, kur Muhamedi s.a.v.s. u prek, erdhi Israja dhe Miraxhi për të treguar se Allahu xh.sh. nuk e ka lëshuar atë prej dore, ai nuk ka pse të brengoset se me të është Allahu, për këtë e nderoi me ngritjen e tij në sferat e larta qiellore, bile atje ku nuk kishte shkuar as meleku më i dalluar-Xhibrili.
Për atë, çdo besimtar që ec gjurmëve të Muhamedit s.a.v.s dhe vepron për këtë fe me sinqeritet, nuk duhet t’i humb shpresat se Allahu është në anën e tyre.

-Në këtë rast u sfidua shkenca

Kjo, ngase me këtë rast u tregua se për Krijuesin nuk vlejnë rregullat dhe ligjet e kësaj bote, por Ai kur donë të bëjë diçka e bën pa mos iu nënshtruar ligjeve të natyrës që Ai i ka vënë për tjerët. E mori Muhamedin s.a.v.s. dhe e dërgoi në sferat më të larta pa anije kozmike, pa tuba oksigjeni, pa tesha kozmonautësh. Këtë me të vërtetë e bën vetëm Krijuesi i gjithëfuqishëm dhe i gjithëdijshëm, për atë njeriut i mbetet vetëm ti nënshtrohet plotësisht Allahut dhe ti zbatojë urdhrat e Tij.
Për këtë, Israja dhe Miraxhi duhet të shihet në dritë të fuqisë së Allahut, e jo si udhëtim i vetë njeriut, sepse Allahu xh.sh. nuk thotë se Muhamedi s.a.v.s. shkoi vetë në këtë udhëtim, por thotë se Ai e ka dërguar. Kjo nënkupton se e pa vend është pretendimi i disave se kjo ngjarje nuk është e vërtetë, apo se është e pa kapshme për mendjen e njeriut. Përgjigja është shumë e qartë:A kjo është e pa kapshme, apo më e pakapshme se kjo është të mendosh se ka diçka që s’mund ta bëjë Krijuesi dhe një gjë që e ka bërë Krijuesi të thuash se është e pa kapshme?!

- Islami e lidhi tokën me qiellin.

Në Islam nuk ka dallim në mes asaj që është e kësaj bote dhe e botës tjetër, asaj që i takon fesë dhe jetës së përditshme, por çdo gjë është në korniza të fesë.

- Vlera e namazit

Namazi është një prej shtyllave të Islamit, bile shtylla e tij më e rëndësishme. Vlera e namazit shihet edhe nga fakti se u bë farz në qiell, gjegjësisht natën e Miraxhit. Së këndejmi, besimtarët duhet ti kushtojnë kujdes maksimal namazit dhe nuk duhet ta lënë pas dore në asnjë mënyrë.

- Vlera e Mesxhidi Aksasë

Nga udhëtimi i Muhamedit s.a.v.s. prej Mekes në Kudus-Palestinë, shihet rëndësia e këtij vendi dhe xhamisë Aksa.Për fat të keq, vendi nga i cili u bë ngritja e Muhamedit s.a.v.s. për në qiellrat e larta, gjendet nën okupimin dhe pushtimin cionist. Muslimanët e kanë obligim të detyrueshëm ta çlirojnë këtë vend që përbën pjesë të pandashme të kulturës, civilizimit dhe fesë Islame në përgjithësi.

- Kultivimi i vlerave

Me atë që pa Muhamedi s.a.v.s. në Miraxh, gjegjësisht disa lloje njerëzish duke u dënuar për mëkate, shihet se Islami në përgjithësi po edhe kjo mu’xhize në veçanti synon kultivimin e vlerave, ngritjen e brezave të shëndoshë, formimin e karakterit të fortë Islam dhe largimin e muslimanit nga të këqijat e të gjitha llojeve. Vetëm në këtë mënyrë do të mund të kemi shoqëri dhe individ të shëndoshë, e përndryshe do të vërshohemi nga dukuri negative që do të na dëmtojnë rëndë.
Prej kësaj kuptohet se muxhizet dhe ndodhitë Islame në përgjithësi, nuk janë thjesht një ndodhi historike, apo një fakt që duhet përmendur thjesht si diçka teknike, por këto rrëfime dhe muxhize e kanë për qëllim që ta kalitin shpirtin e besimtarit, të mbjellin te ai veti dhe vlera të larta dhe ta largojnë nga ai çdo gjë që është e pa hijshme, e dëmshme dhe që e ul personalitetin e tij.

Uniteti shpirtërorë i besimtarëve

Kjo, ngase gjatë ndodhisë së Israsë dhe Miraxhit, Pejgamberi i Allahut udhëtoi prej Meke në Kuds, i cili ka qenë djep i pejgamberëve. Poashtu, atje ai u fal imam i të dërguarve tjerë, e me këtë u tregua lidhja shpirtërore dhe ideore e besimtarëve të vërtetë, pa marrë parasysh se në cilën kohë jetojnë dhe cilit vend i takojnë. Poashtu, udhëtimi i Muhamedit s.a.v.s. deri në Mesxhidi Aksa, tregon se ne besimtarët, nuk mund të jemi të pa interesuar për atë që ndodhën në tokën e shenjtë, nuk guxojmë të mos prekemi për vrasjen e përditshme të vëllezërve tanë në tokën e Israsë dhe Miraxhit, sepse ata janë vëllezërit tanë musliman dhe ajo tokë përbën një kapitull kyç dhe të rëndësishëm të historisë, kulturës dhe civilizimit tonë madhështor Islam.

Besimi i vërtetë-nënshtrim i plotë

Nga rasti i shokut më të afërt të Muhamedit s.a.v.s. dhe kalifit të parë të muslimanëve-Ebu Bekër Es-Sidik r.a.(Allahu qoftë i kënaqur me të), e kuptojmë se si duhet të jetë besimtari i vërtetë, gjegjësisht mësojmë se besimtar i vërtetë është ai i cili plotësisht i nënshtrohet Allahut xh.sh. dhe e zbaton me përpikshmëri gjithë atë me të cilën e urdhëron Allahu dhe Pejgamberi s.a.v.s.
Besimtari i vërtetë nuk guxon të jetë i luhatshëm, nuk guxon të paraqiten dilema te ai përkitazi me të vërtetat Islame, por ai duhet të jetë i bindur plotësisht, ashtu si që ishte Ebu Bekri r.a. i cili kur morri vesh për Isranë dhe Miraxhin, aspak nuk dyshoi, por tha:Nëse këtë e ka thënë i dërguari i Allahut, atëherë unë plotësisht i besoj.

Uniteti i historisë dhe misionit.

Udhëtimi i Muhamedit s.a.v.s. prej Mekes në Kuds e pastaj ngjitja e tij në qiell dhe namazi bashkë me pejgamberët tjerë në Mesxhidi Aksa bile duke qenë Muhamedi s.a.v.s. imam i tyre, dëshmon se historia Islame është unike dhe e pa ndashme, qoftë se flitet për Ademin a.s., Ibrahimin a.s., Musain a.s., Isain a.s. apo Muhamedin s.a.v.s. Për atë, Kudsi është një pjesë e pa ndashme dhe kontinuitive e historisë Islame e cila duhet të mbrohet me të gjitha forcat.
Poashtu, ky udhëtim në këtë qytet dhe falja e namazit me pejgamberët tjerë, tregon se misioni i gjithë pejgamberëve të Allahut dhe ithtarëve të tyre të sinqertë dhe besnik është unik, ka të njëjtin objektiv dhe qëllim:Thirrjen në besimin e Allahut Një, të pa shoq, besimin në Muhamedin s.a.v.s. dhe në të vërtetat tjera qiellore. Ky mision, gjatë gjithë historisë ka synuar shpëtimin e njerëzimit nga idhujtaria dhe nënshtrimi dikujt tjetër pos Allahut dhe ndërtimin e personalitetit të shëndoshë dhe të fortë të besimtarit duke i luftuar të gjitha dukuritë negative.

Besimi në gajbin - të padukshmen.

Një nga elementet bazë të doktrinës Islame është edhe besimi në të padukshmen-gajbin, botë kjo e cila është e pa arritshme për njeriun e zakonshëm. Allahu xh.sh. gajbin-të pa dukshmen e ka ruajtur për Vete, vetëm diçka nga kjo botë ua ka treguar edhe të dërguarve të Vet.
Si ka ndodhur Miraxhi, cila është esenca e kalimit të gjithë asaj hapësire brenda atij intervali aq të shkurtër, për ne është gajb-e pa kapshme, edhe pse ne besojmë fuqishëm dhe pa asnjë dyshim në fuqinë e Allahut xh.sh., por çdo gjë tjetër është për ne e pa arritshme.
Israja dhe Miraxhi është një ndodhi e rëndësishme e cila flet për këtë të vërtetë Islame-gajbin, botën metafizike e cila është e pa arritshme për njeriun, por duke pasur parasysh faktin se ky dimension Islam dallon rrënjësisht nga metafizika e filozofëve dhe mistikëve. Ajo botë e pa dukshme në të cilën thirren ata është botë e imagjinatave dhe iluzioneve, botë e cila nuk e ka mbështetjen askund, ndërkaq bota e gajbit në besimin e të cilës thirr Islami, është krejtësisht diçka tjetër, botë e cila kthehet te dituria absolute e Allahut xh.sh. dhe nuk ka të bëjë me mite, legjenda, iluzione e imagjinata romantike. Allahu xh.sh. në Kur’anin famëlartë thotë: &quot;Elif, Lamë, Mimë. Ky është libri që nuk ka dyshim në te (sepse është prej Allahut) është udhëzues për ata që janë të devotshëm.Të cilët besojnë të fshehtën, e kryejnë faljen (namazin) dhe prej asaj që ne u kemi dhënë, ata japin (zeqat sadaka etj)&quot;. (El-Bekare, 1-3.)


== Ngjitja në qiell në kuran, në hadith dhe në historiografi ==

=== al-Miʿrāxh-i ===
Fjala në [[Gjuha arabe|arabisht]] المعراج, al-miʿrāxh, al-miʿrāǧ, rrjedh nga folja arabe عرج ʿaraǧa, (''ngjitet lart, ngrihet''). Fjalë të tjera të rrjedhura nga kjo janë معرج miʿraxh, miʿraǧ, (''shkallë'') dhe al-miʿrāxh, pasi ngjitja në qiell thuhet se është bërë me anë të një shkalle.

Në [[Surja|suren]] 53, vargu 1–18 dhe në suren 81, vargu 19–25 është fjala në formën e një vizioni (''ëndre'')&lt;ref&gt;Richard Bell: ''Muhammad's Visions''. Në: The Muslim World 24 (1934), f. 145–154; Rudi Paret: ''Mohammed und der Koran''. f. 44–46&lt;/ref&gt;
për takimin e Muhamedit me zotin dhe profetët në shkallë të ndryshme të qiellit, i cili më vonë në literaturën e hadith-it dhe në [[ekzegjeza|ekzegjezën]] e këtyre vargjeve të [[ekzegjeza e kuranit|kuranit]] është pasuruar që nga fillimi i shekullit të 8-të me rrëfime legjendash. Kjo trashëgimi e ndryshme në përmbajtje dhe tekst është pjesë e literaturës së hadith-it tek [[al-Bukhari]] († 870), [[Muslim ibn al-Hadxhaxh-i]] († 875), [[Ahmad ibn Hanbal-i]] († 855), [[an-Nasāʾī]] († 915), dhe e ekzegjezës së kuranit tek [[at-Tabari]] († 923), [[Ibn Kathir-i]] († 1373) dhe komentues të tjerë të kuranit.&lt;ref&gt;H. Busse (1991), f. 4–5 ka një përmbledhje të burimeve dhe varianteve të tyre&lt;/ref&gt;

Të gjitha rrëfimet kanë të përbashkët atë që kryengjëlli [[Gabrieli (kryegjëll)|Gabriel]] është ''ngjitur'' me „të dërguarin e zotit në qiellin e shtatë“ („ʿaraǧa bi-rasūli ʾllāh ilā ʾs-samāʾ as-sābiʿa“), ku ai morri [[Zbulesa|zbulesën]] e zotit bashkë me detyrimin fillimisht të pesë faljeve në ditë.

Nga historiografia islamike është aṭ-Ṭabarī ai që e përmbledh këtë ngjarje si më poshtë:
 
{{citat|„Pasi profeti e kishte marrë zbulesën dhe fjeti tek Kaaba, siç e kishin zakon kuraish-itët, erdhën tek ai engjëjt Gabriel dhe [[Mikea (kryengjëll)|Mëhill]] dhe i thanë: Për kë e kemi marrë urdhërin? Dhe u përgjigjën vetë: Për zotin. Pastaj ata ikën, por erdhën prapë natën tjetër vetë të tretë. Kur e gjetën në gjumë, e kthyen përmbys, i hapën trupin, morrën ujë nga [[Zamzam-i|burimi i Zamzamit]] dhe ia shpëlanë nga trupi dyshimet, [[Idhulli|idhujtarinë]], [[paganizmi]]n dhe gabimet. Pastaj sollën një enë të artë të mbushur me besim dhe dituri dhe kështu trupi i tij u mbush me besim dhe dituri. Pas kësaj ata e ngjitën atë në qiellin më të ulët.“|at-Tabarī|përkthimi: Joseph Horovitz, në: A. J. Wensinck dhe J. H. Kramers: ''Handwörterbuch des Islam'' (Manual i fesë islame). Brill, Leiden 1941. f. 509}}

Nën titullin „Ngjitja në qiell dhe urdhëresa për faljet“ përmbledh [[Muhammad ibn Saʿd-i]] në ''Librin e klasave'' variantin më të vjetër të dokumentuar me shkrim&lt;ref name=&quot;H. Busse 1991, f. 7&quot;/&gt; duke e datuar këtë ngjarje në një të shtunë, në ditën e 17-të të [[ramazani]]t, tetëmbëdhjetë muaj ''përpara'' [[hixhra]]-s së Muhamedit.&lt;ref&gt;Të dhënat në Hans Wehr: ''Arabisches Wörterbuch für die Schriftsprache der Gegenwart'' (Fjalor i arabishtes së shkruar bashkëkohore) (ʿ-r-ǧ): ''Ngjitja në qiell (që ka ndërmarrë Muhamedi duke u nisur nga Jeruzalemi më 27 raǧab)'' duhen korrigjuar përkatësisht. Kjo nuk bazohet në trashëgiminë e shkruar por në ditën e [[Festat islamike|festës]] së myslimanëve të caktuar rastësisht&lt;/ref&gt; Sipas tij engjëjt Gabriel dhe Mëhill e shoqërojnë Muhamedin në shenjtoren e Kaaba-s ''(Qabesë)'' në një vend ndërmjet pusit të Zamzam-it dhe [[Makām Ibrāhīm-i]]t. Aty thuhet të ketë qenë vendosur një shkallë (''miʿrāǧ''), me anë të të cilës Muhamedi dhe Gabrieli u ngjitën në qiell. Atje ai thuhet të ketë takuar profetët e mëparshëm. Sipas një varianti tjetër të trashëguar, Gabrieli është ngjitur me Muhamedin në qiell duke e mbajtur atë për dore.&lt;ref&gt;H.Busse (1991), f. 8&lt;/ref&gt; I mbërritur tek pema e [[zizifi]]t (''ose xinxifja'')&lt;ref&gt;siç e përkthen Rudi Paret „sidrat al-muntahā“; ndërsa tek H. Busse (1991), f. 7 është fjala për një lotus&lt;/ref&gt;, e cila përmendet në suren 53, vargun 14, Muhamedi pa [[Xhanna|parajsën]] dhe [[Xhahannam|ferrin]]. Pas kësaj atij iu caktuan fillimisht si detyrë pesëdhjetë faljet që u reduktuan më vonë me anë të ndërmjetësimit të [[Moisiu]]t në [[Salat-i|pesë]]. Këto i ka kryer pastaj Muhamedi në kohët e faljes pas kthimit të tij me Gabrielin në [[Mekka|Mekkë]].

Motivi i shkallës, i cili sipas këtij varianti të legjendës bën të mundur hyrjen në qiell, ka qenë i njohur që në kohën e poetëve [[Xhahilijja|paraislamikë]]; ai shërben tek ta si mjet për t'iu shmangur asaj që duhet evituar në botën e këtejme.&lt;ref&gt;''The Encyclopaedia of Islam.'' New Edition. Brill, Leiden. vëll. 7, f. 97&lt;/ref&gt; Përvetësimi i motivit të [[Shkalla e Jakobit (bibël)|shkallës së Jakobit]] (sipas zanafillës 28,11) konsiderohet sot nga studiuesit si e provuar; termi miʿrāǧ i përdorur në legjendën e ngjitjes në qiell duhet të ketë qenë i njohur për Muhamedin nëpërmjet varianteve [[Gjuha etiopiane|etiopiane]] të [[Libri i jubileve|librit të jubileve]]. Kështu, edhe zoti emërtohet në suren 70, vargjet 3–4 „ai me shkallën e qiellit“ (ḏī l-maʿāriǧ), tek i cili ngjiten engjëjt dhe shpirtërat.&lt;ref&gt;A. J. Wensinck dhe J. H. Kramers: ''Handwörterbuch des Islam'' (Manual i fesë islame). Brill, Leiden 1941. f. 510; Rudi Paret: ''Der Koran. Kommentar und Konkordanz'' (Kurani. Koment dhe konkordanca). f. 488&lt;/ref&gt;

Ndërsa ngjarja tek Ibn Saʿd-i përshkruhet relativisht shkurt por datohet saktë, tek variantet e tjera të trashëguara të përhapura rreth së njëjtës kohë por të padatuara shtohen edhe episode të tjera. Vendi i „shtëpisë së admiruar“ (al-bait al-maʿmūr), e quajtur kështu nga [[Ashab al-hadith|tradicionarët]], lokalizohet në [[Parajsa|parajsë]] duke e konceptuar atë si paralelen hyjnore të shenjtores së Kaaba-s (''qabesë'').&lt;ref&gt;H. Busse (1991), f. 10&lt;/ref&gt;

Si ngjitja në qiell nga Mekka, ashtu edhe udhëtimi i natës i profetit nga Mekka për në „faltoren e largët“, i përmendur shkurt në fillim të sures 17, janë të ndikuar nga [[Apokalipsi|shkrimet apokaliptike]].&lt;ref&gt;H. Busse (1991), f. 6; ausführlich: Mary Dean-Otting: ''Heavenly journeys.'' A study of the motif in Hellenistic and Jewish Literature. Frankfurt a. M., Bern, New York 1984&lt;/ref&gt; Ndryshe nga legjenda e isrāʾ-s, al-miʿrāǧ-i zhvendoset në kohën e hershme të Muhamedit; hapja e kraharorit dhe pastrimi i zemrës përmbushin qëllimin e shugurimit si profet, i cili i paraprin ngjitjes në qiell të të emëruarit.&lt;ref&gt;A. J. Wensinck dhe J. H. Kramers: ''Handwörterbuch des Islam''. Brill, Leiden 1941. f. 509; H. Birkeland: ''The legend of the opening of Muhammad's breast''. Oslo 1955&lt;/ref&gt; Në qendër të kësaj ngjarje ndodhet vazhdimisht kryengjëlli Gabriel; megjithatë sipas legjendës Muhamedi e ka marrë kuranin jo nga Gabrieli por nga vetë zoti, para fronit të të cilit ai qëndroi në qiell. [[ʿIlm al-kalām|Teologjia]] islame e ka lidhur legjendën e miʿrāǧ-it detyrimisht edhe me pyetjen nëse Muhamedi gjatë këtij takimi ka mundur ta shohë zotin si figurë dhe qënie fizike. Në disa shpjegime që i autorizohen Muhamedit thuhet se ai ka parë vetëm dritë (''nūr''), fronin e zotit dhe i ka dëgjuar zërin pasi e ndanin dy perde prej tij.&lt;ref&gt;Josef van Ess: ''Theologie und Gesellschaft.'' (Teologjia dhe shoqëria) vëll. 4, f. 391–392&lt;/ref&gt;

=== al-Isrāʾ ===
Fjala arabe al-isrāʾ (الإسراء) rrjedh si emër foljor nga folja arabe asrā &quot;''udhëtoj natën, nis për udhë natën''&quot; dhe përdoret në lidhje me udhëtimin e natës të Muhamedit për në ''faltoren e largët'' në suren 17, vargun 1:
{{citat|Lëvduar qoftë ai që udhëtoi me shërbëtorin e vet ''(dmth. Muhamedin)'' natën nga vendi i shenjtë ''(në Mekkë)'' për në faltoren e largët ''(në Jeruzalem)'', rrethinat e të cilës i kemi bekuar, për t'i treguar diçka nga shenjat tona...|Kuran, sure 17, vargu 1 (marrë nga përkthimi i Rudi Paret)}}

[[Ibn Ishāk-u]] prezanton në [[Sira (Feja islame)|biografinë]] e tij të profetit në fillim udhëtimin e natës të Muhamedit „për në faltoren e largët“, e cila përmendet shkarazi në vargun e parë të sures 17&lt;ref&gt;prandaj edhe emri i sures: al-isrāʾ: „udhëtimi i natës“. Emërtime të tjera të kësaj sure janë: subḥāna: „lavduar qoftë ai...“, si fjala e parë pas ''[[basmala]]''-s dhe ''banū Isrāʾīl'': „bijtë e Izraelit“ që përmendet në vargun 101. Shih Rudi Paret: ''Der Koran. Kommentar und Konkordanz.'' f. 539; Lamya Kandil: ''Die Surennamen in der offiziellen Kairiner Koranausgabe und ihre Varianten.'' (Emërtimet e sureve në botimin zyrtar të kuranit të Kajros dhe variantet e tyre). Në: Der Islam 69 (Feja islame) (1992), f. 44–60; aty f. 50&lt;/ref&gt;, sipas disa burimeve.&lt;ref&gt;A. Guillaume (1970), f. 181–184&lt;/ref&gt;

Udhëtimi i natës thuhet të jetë bërë ose nga një vend afër shenjtores së Kaaba-s, ose nga shtëpia e Umm Hāniʾ-it, të bijës së [[Abū Tālib ibn ʿAbd al-Muttalib]]-it kaluar mbi shpinën e kafshës [[Burak-u|al-Burāk]]. Në Jeruzalem Muhamedi thuhet të jetë takuar me tre profetët [[Abrahami]]n, [[Moisiu]]n dhe [[Jezusi]]n dhe të jetë falur së bashku me ta si [[imami]] (''predikuesi'') i tyre. Moisiun dhe Abrahamin ai thuhet t'i ketë takuar që gjatë rrugës (i shoqëruar nga kryengjëlli Gabriel). Sipas rrëfimeve të tjera falja është bërë në [[Betlehemi|Betlehem]] (''Bait Laḥm''). Këtë ngjarje Ibn Ishak-u e kombinon më pas me legjendën e miʿrāǧ-it duke përdorur këto fjalë të Muhamedit: „kur mbarova atë që ishte në Bait al-Makdis, më prunë një shkallë...“&lt;ref&gt;A. Guillaume (1970), f. 184–185&lt;/ref&gt; Tek Ibn Ishāk-u duket ende qartë që kjo trashëgimi mbi ngjitjen në qiell të Muhamedit përbëhet nga dy komponentë.&lt;ref&gt;H. Busse (1991), f. 15&lt;/ref&gt; Në recensionin e Yunus ibn Bukair-it († 815) të biografisë së profetit të Ibn Ishāk-ut, udhëtimi për në Jeruzalem përshkruhet si ëndër ndërsa ngjitja në qiell në këtë version nuk përmendet.&lt;ref&gt;''Sīrat Ibn Isḥāq'' (Recension i Yunus ibn Bukair-it), f. 274–279. Botuar nga Muḥammad Ḥamīdullāh. Konya 1981;&lt;/ref&gt; Nga studiuesit mendohet se motivi i ngjitjes në qiell, i cili përmendet shkurt në variantin e trashëguar nga [[Ibn Hisham-i]], duhet të paraqesë një zgjerim të mëvonshëm të tekstit origjinal të Ibn Ishak-ut.&lt;ref&gt;Josef van Ess (1996), f. 47; 50&lt;/ref&gt; Të dy legjendat, isrāʾ dhe miʿrāǧ-i, prezantohen edhe nga Ibn Saʿd-i veçan njëra-tjetrës dhe datohen ndryshe: udhëtimi i natës për në Jeruzalem është zhvilluar më 17 [[rabīʿ al-avval]], një vit përpara [[hixhra]]-s .&lt;ref&gt;H. Busse (1991), f. 11; Uri Rubin in al-Qantara (2008), f. 163, shënimi 56&lt;/ref&gt;

Në disa variante të trashëguara të legjendës së isrāʾ-s thuhet edhe se udhëtimi ishte bërë aq shpejt saqë shtrati i Muhamedit, kur ai u kthye, ishte ende i ngrohtë dhe shtamba e ujit, të cilën ai e kishte rrëzuar me këmbë duke u ngritur nga shtrati, akoma nuk ishte zbrazur e gjitha.

[[al-Baihakī]], një nga tradicionarët më të njohur të [[Madhab-i|drejtimit juridik]] [[Shafiitët|shāfiitt]] (*994, †1066) të shekullit të 11-të&lt;ref&gt;Carl Brockelmann: ''Geschichte der arabischen Litteratur'' (Historia e letërsisë arabe). Brill, Leiden 1943. Vëll. 1, f. 446–447; ''The Encyclopaedia of Islam''. New Edition. Brill, Leiden. Vëll. 1, f. 1130&lt;/ref&gt; i përmbledh variantet e trashëguara të të dy legjendave në tashmë 45 faqe në vëllimin e dytë të veprës së tij ''Dalāʾil an-nubuvva'' „Provat e profetisë“ duke dokumentuar kështu larminë e legjendave së ngjitjes në qiell të njohura në kohën e tij.&lt;ref&gt;Botimi i parë, Kairo 1969. Vëll. 2, f. 106–151&lt;/ref&gt; Në njërin nga këta variante të trashëguar përshkruhet si ëndër një dialog mes Muhamedit dhe rrëfyesit, ku ky i fundit i thotë profetit: „I dërguari i zotit! Njerëz nga bashkësia jote (''[[umma]]'') flasin për mrekullira gjatë ngjitjes në qiell. Ai m'u përgjigj: këto janë tregime të përrallarrëfyesve (kuṣṣāṣ).“&lt;ref&gt;Ato janë dmth. pa vlerë. Shih vëll. 2, f. 151; Frederick S. Colby (2008), f. 124–125&lt;/ref&gt;

=== al-Isrāʾ dhe drejtimi i faljes së Muhamedit ===
Sipas traditës islamike, Muhamedi është falur në Bait al-Makdis, malin e tempullit në Jeruzalem. Megjithatë, në cilën „faltore të largët“ ai është falur, për këtë janë trashëguar rrëfime kontroverse (''të ndryshme, kundërthënëse'') pasi çështja në ç'[[Kibla|drejtim]] është falur profeti në malin e tempullit ka qenë për teologët islamikë me rëndësi të veçantë. Në rast se Muhamedi është falur në veri të malit të tempullit, atëherë ai duhet të ketë patur dy drejtime për faljen: Bait al-Makdis-in ''dhe'' Kaaba-n (''Qabenë'') e Mekkës. Ndërsa në rast se ai është falur në jug të malit të tempullit, ai e ka patur këtë prapa vetes duke patur si drejtim kështu vetëm Kaaba-n. Pas pushtimit të Jeruzalemit nga kalifi [[Umar ibn al-Khattab-i|Umar ibn al-Khattab]] thuhet se ky ka diskutuar për drejtimin e faljes nga mali i tempullit me teologun Kaʿb al-Aḥbār († ndërmjet 652–654), i cili ishte një konvertit (''ndërrues i fesë'') çifut në fenë islame&lt;ref&gt;Fuat Sezgin (1967), f. 304–305&lt;/ref&gt;. Ky i fundit thuhet t'i ketë propozuar kalifit që si vend për falje (''[[musallā]]'') të përcaktohej ana e veriut të malit të tempullit, ç'ka kalifi e hodhi poshtë duke thënë: ''„nuk na është urdhëruar (si drejtim) mali por Kaaba.“'' Sipas rrëfimesh të tjera të trashëguara thuhet se zoti e ka dërguar profetin e tij në „udhëtimin e natës“ për në Jeruzalem në mënyrë që të lidhë të dy drejtimet me njëri-tjetrin, qibla-n nga Mekka për në Jeruzalem dhe drejtimin e ri të ndryshuar ndërmjet dhjetorit 624 dhe 625 nga Medina për në Mekkë.&lt;ref&gt;Uri Rubin (2008), f. 355–357&lt;/ref&gt; Klerikët përfaqësues të ligjeve rituale islamike kanë qenë të mendimit se praktikimi i faljes nga ana veriore e malit me drejtim Kaaba-n është një [[Bidʿa|novacion]] i dënueshëm.&lt;ref&gt;M. J. Kister: „''You shall only set out for three mosques''“: a study of an early tradition. Në: Le Muséon 82 (1969), f. 194&lt;/ref&gt;

=== al-Isrāʾ dhe al-Miʿrāxh-i ===
[[Skeda:Jerusalem, Süd-West Mauer.JPG|thumb|Jeruzalem: muri jugperëndimor me cepin e shpuar]]
Kombinimi i të dy legjendave tingëllon që në rrëfimin (që vlen deri sot si më i vjetri i dokumentuar me shkrim) të Ibn Isḥāk-ut. Udhëtimi bëhet kaluar mbi kafshën al-Burāk. Ngjitja në qiell duke u nisur nga Jeruzalemi bëhet me anë të një shkalle. Muhamedi e lidhi kafshën në atë vend, ku thuhet të kenë qenë edhe profetët e tjerë, poshtë [[Edward Robinson|Harkut të Robinsonit]], në anën jugperëndimore të malit të tempullit. Sipas trashëgimisë islamike, siç përmendet që nga [[at-Tirmidhi]] (†892) në ekzegjezën e sures 17&lt;ref&gt;Sunan at-Tirmidhi. Vëll. 5, f. 301. Nr. 3132. Kajro 1965&lt;/ref&gt; , thuhet se kryengjëlli Gabriel hapi me gishtin e tij një vrimë në gur, ku u mbajt i lidhur al-Burāk-u. Sipas gjeografit Ibn al-Fakīh al-Hamadānī (shekulli i 9-të),&lt;ref&gt;''The Encyclopaedia of Islam. New Edition.'' Brill, Leiden. Vëll. 3, f. 760&lt;/ref&gt; ky vend gjendet në „gurin e këndit të [[Minareja|minaresë]] së anës lindore“.  
[[Skeda:Robinsons Bogen.JPG|thumb|Harku i Robinsonit]]
Ky gur përmendet edhe në dy veprat më të vjetra mbi të „përparësitë“ e Jeruzalemit: atë të al-Mušarraf ibn al-Muraǧǧā al-Makdisī-t rreth mesit të shekullit të 12-të&lt;ref&gt;''Faḍāʾil bait al-maqdis wa-ḫalīl wa-faḍāʾil aš-šām'' (Të mirat e Jeruzalemit, Hebronit dhe të mirat e Sirisë). Botuar nga Ofer Livne-Kafri. Shfaram 1995. f. 79–80 dhe f. 248–249&lt;/ref&gt; dhe atë të Muḥammad ibn Aḥmad al-Vāsiṭī (†1520)&lt;ref&gt;''Faḍāʾil bait al-muqaddas''. Botuar nga Isaac Hasson. Jeruzalem 1979. (The Max Schloessinger Memorial Series. Texts 3). f. 99&lt;/ref&gt; Ashtu si edhe në versionet e vjetra të trashëguara, Muhamedi tregon edhe këtu ëndrën e tij, se si ka shkuar nga shenjtorja e Mekkës për në Jeruzalem.
Ky gur duhet të jetë i njëjti me atë që përmendet  si ''[[lapis pertusus]]'' që nga [[Itinerarium Burdigalense|Pelegrini i Bordósë]] në vitin 333.&lt;ref&gt;H. Busse në komentin e tij të Andreas Káplony: ''The Ḥaram of Jerusalem 324–1099. Temple, Friday Mosque, Area of Spiritual Power.'' Stuttgart 2002. Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam. (JSAI) 29 (2005), prej f. 431; këtu f. 436–437&lt;/ref&gt;

Gjatë gërrmimeve të viteve 1980 është zbuluar një gur i tillë&lt;ref&gt;H. Busse (2005), f. 437&lt;/ref&gt; në vendin e përmendur më sipër.&lt;ref&gt;H. Busse (1991), f. 16–17 dhe shënimi 88&lt;/ref&gt;

Pasi Muhamedi u fal në xhami (''masxhid''), Gabrieli u ngjit me të në qiell (ʿaraǧa bī), ku Muhamedi takoi në shkallë të ndryshme të tij profetë të tjerë dhe ku së fundi morri si [[Fard-i|detyrim fetar]] të falurit pesë herë në ditë.&lt;ref&gt;Për më tepër hollësi mbi variantet e versioneve të kombinuara shih H. Busse (1991), f. 15–21&lt;/ref&gt;

Isrāʾ dhe miʿrāǧ përdoren nganjëherë si sinonime megjithë dallimet ndërmjet këtyre dy legjendave; al-Bukhārī e nis në „Ṣaḥīḥ“-un e tij të përmendur më lart librin ''Kitāb aṣ-ṣalāt'' me kapitullin: ''si u bënë faljet detyrim gjatë udhëtimit të natës (isrāʾ)?'' Më pas ai përshkruan legjendën e miʿrāxh-it, e cila fillon me hapjen e gjoksit dhe pastrimin e zemrës dhe vazhdon me ngjitjen në qiell nga shenjtorja e Kaaba-s.&lt;ref&gt;K. aṣ-ṣalāt, kapitulli 1. nr. 349. Në: Ibn Haxhar al-ʿAskalānī: Fatḥ al-bārī. Vëll. 1, f. 458–459. Kajro 1960&lt;/ref&gt;

== al-Isrāʾ dhe faltorja e largët ==

Si pikënisje e vërtetueshme e ngjitjes në qiell të Muhamedit paraqitet siç u tha më lart vargu i parë i sures 17, ku përmendet shkurt një udhëtim nate nga shenjtorja në Mekkë për në &quot;faltoren e largët&quot;. Ky varg është lidhur më vonë nga trashëgimia dhe ekzegjeza e kuranit me ngjitjen në qiell nga Jeruzalemi.

Studiuesit kanë mendime të ndryshme mbi përkufizimin dhe ''lokalizimin'' e kësaj &quot;faltoreje të largët&quot; (''al-masxhid al-akṣā''). B. Schrieke&lt;ref&gt;Der Islam 6 (''Feja islame'') (1916), f. 14&lt;/ref&gt; presupozon se ky emërtim në suren 17, vargu 1, nuk ka të bëjë as me [[Mali i tempullit|malin e tempullit]], as me qytetin e Jeruzalemit por me një shenjtore hyjnore në qiell. Ndërsa Josef Horovitz&lt;ref&gt;Der Islam 9 (1919), f. 162–163&lt;/ref&gt; është po i këtij interpretimi, A. Guillaume është i mendimit se udhëtimi i natës i Muhamedit në shkurt 630 i përmendur në vargun në fjalë të kuranit ka qenë një pelegrinazh i vogël i bërë fshehtas (''ʿumra'') duke u nisur nga vendi i quajtur &quot;faltorja e largët&quot; në luginën Xhiʿrāna, rreth 15&amp;nbsp;km në veri të Mekkës për në Mekkë dhe kthimi.&lt;ref&gt;Alfred Guillaume: ''Where was al-masjid al-aqṣā?'' Në: al-Andalus 18 (1953), f. 323–336&lt;/ref&gt; Si M. Plessner&lt;ref&gt;''Muhammad's clandestine ʿUmra in Dhū ʾl-Qaʿda 8 H. and Sura 17,1.'' Në: Rivista degli Studi Orientali 32 (1957), f. 525–530)&lt;/ref&gt; ashtu edhe Rudi Paret&lt;ref&gt;''Die ferne Kultstätte in Sure 17,1.'' Në: Der Islam 24 (1959), f. 150–152&lt;/ref&gt; jo vetëm e hedhin poshtë këtë interpretim por nënkuptojnë me termin kuranik „faltorja e largët“ Jeruzalemin.&lt;ref&gt;R. Paret: ''Der Koran. Kommentar und Konkordanz''. f. 296: „Në të vërtetë në të është fjala për Jeruzalemin (ose një vend brenda Jeruzalemit)“.&lt;/ref&gt; Në ''Encyclopaedia of the Qurʾān'' prezantohen të gjithë tezat: ''„vendi i largët (al-akṣā) i faljes mund të ketë qenë në qiell, në Jeruzalem ose ndoshta në një vend në afërsi të Mekkës“''&lt;ref&gt;''Encyclopaedia of the Qurʾān'', Brill, Leiden 2006. Vëll. 1, f. 125: „…the farthest (al-aqṣā) place of prayer might have been in heaven, in Jerusalem, or perhaps in a location near Mecca.“ Shih edhe vëll. 1, f. 177 dhe vëll. 3, f. 427; Uri Rubin në al-Qantara (2008), f. 149, shënimi 5&lt;/ref&gt;

=== al-Masxhid al-akṣā: faltorja e largët ===
Përcaktimi i caktë i vendit të &quot;faltores së largët&quot; që përmend kurani bëhet e mundur nëpërmjet vargut të 7-të të të njëjtës sure, ku aludohet për shkatërrimin e tempullit të çifutëve (të quajtur masxhid) nga armiqtë e çifutëve:
{{citat|Dhe në qoftë se kërcënimi i fundit vjen ''(vihet në jetë, zbatohet)'', le t'ju a punojnë keq ''(dmth. armiqtë)'' dhe të shkelin faltoren ''(në Jeruzalem)'' si herën e parë dhe ta shkatërrojnë krejt...|Kuran, sure 17, vargu 7. Përkthyer sipas Rudi Paret}}
&quot;[[Jeruzalemi i ri]]&quot;, si rithemelim kristian,&lt;ref&gt;F. E. Peters: ''Jerusalem: the holy city in the eyes of chronicles, visitors, pilgrims, and prophets from the days of Abraham to the beginnings of modern times.'' Princeton 1985. f. 132–140&lt;/ref&gt; i cili përmendet që prej [[Eusebio i Cezareas|Eusebios së Cezareas]], ndoshta nën ndikimin e [[Zbulesa e Gjonit|Zbulesës së Gjonit]] 3,12 dhe 21, 2, rëndësia e të cilit nënvizohet nëpërmjet ngritjes së [[Kisha e Varrit të Shenjtë|Kishës së Varrit të Shenjtë]] nën sundimin e [[Konstandini i Madh|Konstandinit I.]], lind në afërsi të malit të tempullit të shkatërruar, i cili quhet në suren 17, vargu 7  ''al-masxhid'', që do të thotë vend kulti, vend i përuljes, i faljes. Në këtë mënyrë kurani e ka „përvetësuar“ tempullin si shenjtoren e shkatërruar duke e bërë atë si vendin për ku ka çuar udhëtimi vizionar i Muhamedit, i cili ky, nëpërmjet kësaj, mund të qëndronte tashmë në rrethin e profetëve biblikë&lt;ref&gt;Uri Rubin: ''Between Arabia and the holy land: a Mecca-Jerusalem axis of sanctity.'' Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI), 34 (2008), f. 345–362; aty f. 347–348; po ky autor në al-Qantara (2008), f. 153–154&lt;/ref&gt; duke u falur së bashku me ta siç u tha më lart. Njësinë e shenjtë nuk e përbën një ndërtesë e veçantë por i gjithë qyteti; në ''al-masxhid al-akṣā''-n e kuranit duket sikur vazhdon të jetojë versioni i islamizuar i &quot;Jeruzalemit tokësor&quot;.&lt;ref&gt;Uri Rubin, në al-Qantara (2008), f. 155: „In short, the Qurʾānic al-Masjid al-Aqṣā seems to reflect an Islamized version of the earthly – yet divinely purified – Jerusalem, as envisioned in Christian texts of late-antiquity“-&lt;/ref&gt;

Edhe termi kuranik „akṣā“ shërben gjithmonë për të përshkruar një vend të tokës. Në suren 28, vargu 20 dhe suren 30, 20 bëhet fjalë për ''„një lagje shumë të largët të qytetit“''; në suren 8, vargu, për '' „faqen e afërme të luginës“'' dhe ''„faqen e largët të luginës“'' të cilat kanë të bëjnë me [[Topografia|topografinë]] e fushës së betejës së [[Badr-i]]t.&lt;ref&gt;Uri Rubin, në al-Qantara (2008), f. 150&lt;/ref&gt; Në kuran nuk ka asnjë shenjë që tregon se ''al-akṣā'' duhet lidhur me një vend në qiell.&lt;ref&gt;Uri Rubin, në al-Qantara (2008), f. 151&lt;/ref&gt;

Fjalët me të cilat vazhdon vargu i parë ''„…rrethinat e të cilit i kemi bekuar…“'' kanë të bëjnë me vendet e [[Toka e shenjtë|tokës së shenjtë]] dhe jo vetëm më malin e tempullit të shkatërruar: sure 7, vargu 137: &quot;''Dhe ne i dhamë popullit që ishte'' (më parë) ''i shtypur, trojet e lindjes dhe të perëndimit të vendit'' (dmth. gjithë vendin) ''për ta trashëguar'' (atë si vendin) ''që e kemi bekuar'' (dmth. popullit të Izraelit)&quot;. Në suren 21, vargu 71 thuhet ngjashëm: &quot;''Dhe ne e shpëtuam atë dhe Lotin duke i dhënë vendin që e kemi bekuar për njerëzit në të gjithë botën''&quot;.&lt;ref&gt;Për shembuj të tjerë shih Uri Rubin në al-Qantara (2008), f. 152, shënimi 14&lt;/ref&gt;

Edhe [[ekzegjeza|ekzegjetët]] e hershëm të kuranit janë të mendimit se faltorja e largët ka të bëjë me një shenjtore në Jeruzalem. Ndërsa shprehja në kuran mbetet abstrakte dhe objekt i një vizioni, ekzegjeza dhe shkrimet e trashëguara janë të prirura ta lokalizojnë këtë shenjtore si vend. Kjo ndodh nga këndvështrimi i atij brezi teologësh, për të cilët Jeruzalemi u bë i njohur pas pushtimit të tij në vitin 638; ata i vunë qytetit emrin islamik ''Bait al-Makdis''.&lt;ref&gt;Uri Rubin në al-Qantara (2008), f. 157 dhe 158: „As for Jerusalem, the earliest isrāʾ-versions do not specify any particular destination within the city, and only say that the Prophet arrived in Bayt al-Maqdis, i.e. Jerusalem“; Jacob Lassner: ''Muslims on the sanctity of Jerusalem: preliminary thoughts on the search for a conceptual framework''. Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI) 31 (2006), f. 164–195; f. 169: „One notes that Bayt al-Maqdis, derived from Hebrew ''bayt ha-miqdash'', meaning &quot;The Temple,&quot; was understood by Muslims to mean both the Temple Mount and the entire city of Jerusalem.“; E. Sivan: ''The beginnings of the Faḍāʾil al-Quds-Literature.'' Në: Israel Oriental Studies 1 (1971), f. 263–271&lt;/ref&gt;

Me këtë emër quhet qyteti i Jeruzalemit në të gjithë shkrimet islamike: 
* ''Katër qytete janë pjesë e parajsës: Mekka, Medina, Jeruzalemi (Bait al-Makdis) dhe një qytet me emrin Mansura…''&lt;ref&gt;M. J. Kister (1996), f. 24. shënimi 39&lt;/ref&gt; * Mali i Jeruzalemit ''xhabal Bait al-Makdis'' ka falë zotit përparësi përpara [[Mali Kāsioun|malit Kāsioun]] pranë [[Damasku]]t.&lt;ref&gt;M. J. Kister (1996), f. 26&lt;/ref&gt;  
* Në shkrimet [[Eskatologjia|eskatologjike]] islamike bëhet fjalë shpesh për shkatërrimin e Jeruzalemit (Bait al-Makdis).&lt;ref&gt;M. J. Kister (1996), f. 30&lt;/ref&gt; 
* Abū Ḥafs al-Mauṣilī, një imam ''(predikues)'' i [[Xhamia al-Aksa|xhamisë al-Aksa]] në shekullin e 13-të ka hartuar një shkrim kritik mbi hadith-et që merren me temën e përparësive që kanë Jeruzalemi, Kupola e Shkëmbit, Askalān-i (sot [[Ashkeloni]]) dhe [[Kazvin-i]].&lt;ref&gt;M. J. Kister (1996), f. 63&lt;/ref&gt;
* Në lirikë përmenden përveç vendeve të tjera të shenjta islamike edhe ''Bait al-Makdis-i'': „Dhe lëre Medinën se ajo të bën të druhesh e shko në Mekkë ose në Jeruzalem (''Bait al-Makdis'').“&lt;ref name=&quot;gjeneruar_automatikisht2&quot;&gt;A. Fischer: Në: Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft (ZDMG) 60 (1906), f. 480: ''Kleine Mitteilungen''&lt;/ref&gt; Dhe:
* „O mik, bëra pelegrinazh (''haxhin'') dhe vajta në Jeruzalem (''Bait al-Makdis'').“&lt;ref name=&quot;gjeneruar_automatikisht2&quot; /&gt;

Ja vlen të përmendet edhe se shkrimet më të vjetra të trashëgimisë nuk përmendin asnjë xhami të mirëfilltë në Jeruzalem me emrin al-masxhid al-akṣā. Kjo gjë përkon me përdorimin me kuptim abstrakt të këtij termi në kuran.&lt;ref&gt;Uri Rubin në: al-Qantara (2008), f. 159&lt;/ref&gt;

== Ngjitja në qiell nën vështrimin e teologjisë ==

Nga teologjia islamike trajtohet çështja nëse udhëtimi i natës është bërë në gjendje gjumi ose zgjuar dhe nëse ka qenë trupi apo shpirti i Muhamedit ai që ka udhëtuar. [[Ibn Haxhar al-ʿAskalānī]] shtjellon duke vënë në pah rrëfimet e ndryshme mbi legjendën e ngjitjes në qiell (miʿrāxh) në kapitullin e parë mbi [[Salat-i|faljen rituale]] tek al-Bukhārī se këto, ashtu si dhe udhëtimi i natës, janë bërë në të njëjtën gjendje të zgjuar (isrāʾ). Sipas mendimeve të tjera, siç thotë Ibn Haxhar-i, këto dy udhëtime janë bërë në gjumë, ose në të njëjtën, ose në dy netë të ndryshme. Ai vetë, si komentues i veprës së al-Bukhārī-t, thotë se është i mendimit, se udhëtimi i natës për në Jeruzalem është bërë në gjendje të zgjuar. Si provë për këtë janë fjalët e qarta të kuranit (ẓāhir al-kurʾān) dhe fakti që [[kuraish-itët]] e akuzuan profetin për mashtrim në lidhje me pretendimin e tij për këtë udhëtim nate. Në qoftë se udhëtimi do të ishte bërë në gjumë si ëndër, thotë ai si përfundim, kuraish-itët nuk do të kishin mundësi ta akuzonin atë për mashtrim.&lt;ref&gt;''Fatḥ al-bārī'', vëll. 1, f. 460&lt;/ref&gt; Ndjekësit e drejtimit të [[mu'tazila]]-s e kanë deklaruar si ëndër udhëtimin e natës për në Jeruzalem; sipas shkrimeve të tyre i këtij mendimi duhet të ketë qenë edhe vetë [[al-Hasan al-Basri]].&lt;ref&gt;Josef van Ess: ''Theologie und Gesellschaft''. Vëll. 4, f. 596 dhe të dhënat e burimeve historike&lt;/ref&gt;

Në mënyrë të ngjashme argumenton edhe aṭ-Ṭabarī në komentin e tij të kuranit: në kuran thuhet se zoti ka nisur për udhëtim shërbëtorin (bi-ʿabdihi) e tij dhe jo shpirtin e këtij. Për rastin e fundit do të kishte qenë i panevojshëm shërbimi i Burak-ut të mrekullishëm pasi kafshët mbajnë trupa fizikë dhe jo shpirtëra. Në qoftë se Muhamedi nuk do të ishte ngjitur në qiell fizikisht, kjo ngjarje nuk do të ishte sipas tij provë për dërgimin e tij hyjnor.&lt;ref&gt;''Handwörterbuch des Islam''. f. 228&lt;/ref&gt;

Besimi tek ngjitja në qiell e Muhamedit është pjesë e dogmatikës islamike. [[Abu l-Hasan al-Ash'ari|Abū ʾl-Ḥasan al-Ašʿarī]] († 935) e përmend atë në shkrimin e tij të „Pikëpamjet kryesore të besimtarëve të trashëgimisë dhe të [[Suneti|sunna-s]]“ kështu: ''„ata besojnë tek...ngjitja në qiell e profetit, ëndra në gjumë...“''&lt;ref&gt;Alfred Bertholet: ''Religionsgeschichtliches Lesebuch''. Heft 16: Joseph Schacht: ''Der Islam mit Ausschuss des Qor'āns''. Tübingen 1931. f. 56 dhe 60&lt;/ref&gt; an-Nasafī († 1142), një nga teologët juristë më të rëndësishëm të [[Hanafitët|hanafitëve]] të asaj kohe&lt;ref&gt;Carl Brockelmann: ''Geschichte der arabischen Litteratur''. Vëll. 1, f. 548–550. Brill, Leiden 1943.&lt;/ref&gt;, konstaton në shpalljen e tij të besimit (ʿAkīda) se ''„Ngjitja në qiell e profetit vetë (dhe) pastaj në lartësitë (e qiellit) ku ka dashur allahu, është gjë e vërtetë.“''&lt;ref&gt;Alfred Bertholet: ''Religionsgeschichtliches Lesebuch''. Heft 16: Joseph Schacht: ''Der Islam mit Ausschuss des Qor'āns''. Tübingen 1931. f. 85&lt;/ref&gt;

== Versioni shiit i ngjitjes në qiell ==

Sipas konceptimit [[Shia|shiit]] „faltorja e largët“ (al-masxhid al-akṣā) e kuranit nuk është në Jeruzalem (Bait al-Makdis) por në qiell.&lt;ref&gt;Uri Rubin në: al-Qantara (2008), f. 162&lt;/ref&gt; Për derisa e dokumentuar me shkrim, interpretimi i parë shiit i ngjitjes në qiell të Muhamedit është i ekzegjetit [[Ibaditët|ibadit]] të kuranit Hūd ibn Muḥakkam al-Huvvārī&lt;ref&gt;Fuat Sezgin:''Geschichte des arabischen Schrifttums.'' Brill, Leiden 1967. Vëll. 1, f. 41, aty: ibn Muḥkim; Uri Rubin në: al-Qantara (2008), f. 162, shënimi 57&lt;/ref&gt; të gjysmës së dytë të shekullit të 9-të. Në veprën e tij katërvëllimshe të tafsīr-it&lt;ref&gt;botuar për herë të parë nga Bel-Ḥāǧǧ ibn Saʿīd Šarīfī. Bejrut 1990&lt;/ref&gt; autori komenton legjendën e miʿrāǧ-it, dmth. ngjitjen në qiell duke u nisur nga Mekka kaluar mbi kafshën e bardhë al-Burāk dhe shoqëruar nga Gabrieli. Në një variant të legjendës përfshihet në koment edhe motivi i shkallës. Destinacioni i udhëtimit është aty (sipas sures 17, vargu 1) gjithmonë „Bait al-Makdis“-i në qiell.&lt;ref&gt;Vëll. 2, f. 397–406&lt;/ref&gt;

Pak më vonë është krijuar ekzegjeza e kuranit e teologut shiit Abū n-Nadr al-ʿAyyāšī († reth 932) nga [[Samarkandi]],&lt;ref&gt;Fuat Sezgin: ''Geschichte des arabischen Schrifttums.'' Brill, Leiden 1967. Vëll. 1, f. 42&lt;/ref&gt;, veprën e të cilit e ka njohur edhe [[Ibn an-Nadim-i]]. Në ekzegjezën e sures 17, vargu 1 thuhet se [[imami]] i gjashtë [[Xhaʿfar as-Sādik]] († 765) ka vërtetuar se „faltorja e largët“, në të cilën është ngjitur Muhamedi, ndodhet në qiell. Kundërshtimit të dëgjuesve të tij se „faltorja e largët“ është Jeruzalemi (Bait al-Makdis), ai iu përgjigj: „xhamia e [[Kufa]]-s është më e mirë“. Një mendim të ngjashëm me këtë ka patur edhe [[Muhammad ibn ʿAlī al-Bākir-i]] († 732): profeti është ngjitur direkt nga shenjtorja e Kaaba-s n qiell; hapësira ndërmjet këtyre dy pikave, thotë ai, është zonë e shenjtë ([[Haram-i|haram]]).&lt;ref&gt;Uri Rubin në: al-Qantara (2008), f. 161; Isaac Hasson: ''Muslim Literature in Praise of Jerusalem: Faḍāʾil Bayt al-Maqdis'', f. 169–170 dhe shënimi 7. Në: Symposium: ''Muslim Literature in Praise of Jerusalem''. The Jerusalem Cathedre – 1981&lt;/ref&gt;

== Ngjitja në qiell nën vështrimin e literaturës islamike ==

Legjendat e ngjitjes në qiell gjenden si më lart në trashëgiminë e shkrimeve të hadith-it, në biografitë e profetëve, legjendat e profetëve (kiṣaṣ al-anbiyāʾ) dhe në veprat që përmblidhen nën titullin „Provat e profetisë“ (Dalāʾil an-nubuvva).

* Përmbledhjet e trashëgimive mbi përparësitë e Jeruzalemit (''faḍāʾil Bait al-Makdis''), të cilat përveç të dhënave historike dhe topografike, përshkruajnë edhe vendet e shenjta të qytetit dhe ato përreth tij, janë një gjini më vete brenda shkrimeve islamike.&lt;ref&gt;Amikam Elad: ''The history and topography of Jerusalem during the early islamic period. The historical value of Faḍāʾil al-Quds literature: a reconsideration'' Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI), 14 (1991), f. 41–70; M. J. Kister (1996), f. 60–65&lt;/ref&gt; Trashëgiminë dhe lëvdatat mbi Jeruzalemin i ka mbledhur edhe Mukātil ibn Sulaimān-i († 765),&lt;ref&gt;Fuat Sezgin (1967), f. 36–37&lt;/ref&gt; një nga komentuesit më të hershëm të kuranit, në ekzegjezën e tij, të cilat citohen akoma edhe në veprat e shekullit të 11-të mbi përparësitë e këtij qyteti si vendi i ngjitjes në qiell të Muhamedit. Lindja e tyre datohet në gjysmën e dytë të shekullit të 7-të, koha kur interesat e [[Umajjadët|umajjadëve]] mbi malin e tempullit në Jeruzalem janë të dokumentuara historikisht.&lt;ref&gt;M. J. Kister: ''A Comment on the Antiquity of Traditions Praising Jerusalem.'' f. 185–186. Në: Symposium: ''Muslim Literature in Praise of Jerusalem''. The Jerusalem Cathedre – 1981&lt;/ref&gt;

Nën ndikimin e legjendës së ngjitjes në qiell është trashëgimia, në qendër të të cilës qëndron teologu i njohur i kohës së umajjadëve, Ibn Shihāb az-Zuhrī († 742).&lt;ref&gt;Fuat Sezgin (1967), f. 280–283&lt;/ref&gt; al-Vāsiṭī i përmendur më lart shkruan në shkrimin e tij ''Faḍāʾil al-Bayt al-Mukaddas'' (Përparësitë e Jeruzalemit)&lt;ref&gt;Isaac Hasson. The Hebrew University. Jerusalem 1979. f. 102; Përkthim në: Symposium: ''Muslim Literature in Praise of Jerusalem''. The Jerusalem Cathedre – 1981. f. 179&lt;/ref&gt; mbi vizitën e az-Zuhrī-t në vendet e shenjta në Jeruzalem, ku ai takoi një sheik, i cili rrëfente „nga shkrimet“ përparësitë e këtij qyteti. Pas recitimit të sures 17, vargu 1 nga az-Zuhrī, sheiku iu përgjigj atij: „Dita e ringjalljes do të vijë vetëm kur eshtrat e Muhamendit të sillen në Jeruzalem“. Me &quot;shkrimet&quot; (''al-kutub'') trashëgimia ka parasysh librat e çifutëve dhe të të krishterëve, e ''[[ahl al-kitāb]]''-ëve (besimtarëve të librave).&lt;ref&gt;Symposium: ''Muslim Literature in Praise of Jerusalem''. The Jerusalem Cathedre – 1981. f. 179. Shënimi 10&lt;/ref&gt;

* Shkrime [[Monografia|monografike]] ekzistojnë që prej fundit të shekullit të 8-të. ''Kitāb al-miʿrāǧ''-i ndoshta më i vjetër është ai i Hišām ibn Sālim al-Ǧavālikī-t († para 799-ës), një teologu shiit nga [[Kufa]].&lt;ref&gt;Josef van Ess:''Theologie und Gesellschaft''. Vëll. 1, f. 342–344 dhe Vëll. 4, f. 388&lt;/ref&gt;
* Teologu nga [[Kairavān-i]], Aḥmad ibn Muḥammad, Abū Ǧaʿfar al-Kaṣrī († 933–934), në veprën e tij ''Kitāb al-Muʿǧizāt'' „Libri i mrekullive“ që lexohej akoma edhe në shekullin e 11-të në qarqet e teologëve të qytetit dhe që është trashëguar në fragmente dorëshkrimesh, i ka kushtuar një pjesë të një kapitulli legjendës së isrāʾ-s.&lt;ref&gt;Miklos Muranyi: ''Beiträge zur Geschichte der Ḥadīṯ- und Rechtsgelehrsamkeit der Mālikiyya in Nordafrika bis zum 5. Jh. d. H.'' Wiesbaden 1997. f. 178–180&lt;/ref&gt;
* Vetëm pak i njohuri Abū ʾl-Ḥasan al-Bakrī, Aḥmad ibn ʿAbd Allāh ibn Muḥammad, i cili ka vdekur pas vitit 950 ose madje në shekullin e 13-të,&lt;ref&gt;''The Encyclopaedia of Islam.'' New Edition. Brill. Leiden. Vëll. 1, f. 964; Frederick S. Colby (2008), f. 127–128; 273–274&lt;/ref&gt; ka shkruar një ''Ḥadīth al-Miʿrāǧ ʿalā ʾt-tamām va-ʾl-kamāl'' „Rrëfimi i ngjitjes në qiell, i përkryer dhe i plotë“ që është trashëguar në pjesë nga viti 1295. Ky autor ka qenë i njohur sidomos për veprat e tij mbi historinë e profetit që gëzonin popullaritet.&lt;ref&gt;Carl Brockelmann: ''Geschichte der arabischen Literatur.'' Supplementband I. f. 616. Leiden, Brill 1937&lt;/ref&gt; [[adh-Dhahabī]] († 1348) është biografi i parë teolog i letërsisë islamike, i cili e përmend (me përbuzje veç) atë duke thënë se ai ka qenë një gënjeshtar, më i keq se [[Musailima]], „profeti i rremë“ dhe kundërshtari i Muhamedit. Librat e tij lexoheshin para popullit në tregjet e tregtarëve të librave.&lt;ref&gt;''Siyar aʿlām an-nubalāʾ''. (Bejrut 1986), Vëll. 19, f. 36 dhe shënimi&lt;/ref&gt; al-Bakrī përmend në hyrje të rrëfimit të tij të shkruar me karakter popullor burimet e tij letrare: autorin e biografisë profetike Ibn Ishaq, ekzegjetin e kuranit Mukatil ibn Sulaiman, [[Gjenealogjia|gjenealogun]] dhe historianin [[Muḥammad ibn as-Sāʾib al-Kalbī]] (†763) dhe të birin e tij [[Ibn al-Kalbī]] († rreth 819). Në fund të veprës së tij ai shton edhe emrin e [[Vahb ibn Munabbih]] († 728 ose 732),&lt;ref&gt;Fuat Sezgin (1967), f. 305–307&lt;/ref&gt; i cili ka qenë i njohur në historiografinë islamike sidomos për tregimet mbi profetin.&lt;ref&gt;Raif George Khoury:''Wahb b. Munabbih''. 1. Der Heidelberger Papyrus PSR Heid Arab 23. Leben und Werk des Dichters. 2. Faksimiletafeln. Wiesbaden 1972 (Codices Arabici Antiqui. Nr. 1); ''The Encyclopaedia of Islam.'' New Edition. Brill. Leiden. Vëll. 11, f. 34; Michael Pregill: ''Isrāʾīliyāt, myth, and pseudoepigraphy: Wahb b. Munabbih and the early islamic versions of the fall of Adam and Eve''. Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI), 34 (2008), f. 215–284; aty: 215–22&lt;/ref&gt; Ky version i legjendës së ngjitjes në qiell që përbëhet nga 42 fjetë të një dorëshkrimi të (bibliotekës) [[Xhamia süleymaniye|Süleymaniye-Kütüphanesi]] në Stamboll, është shkruar në vetën e parë, me Muhamedin si rrëfyes, i cili në dialog me profetët, engjëjt dhe zotin tregon për ndodhitë e tij në ''Bait al-Makdis'' ose në shtatë etapat në qiell.&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 195–234 e përkthyer në anglisht&lt;/ref&gt;

Stili narrativ (''rrëfyes'') i al-Bakrī-t nuk karakterizohet nga përpunimi letrar dhe zgjerimi i  përmbjatjes së versioneve të njohura të legjendës së miʿrāǧ-it und isrāʾ-s. Ai përdor në [[subjekti]]n e tij shumë herë vargje nga kurani duke i lidhur ato drejtpërdrejt me legjendën e ngjitjes në qiell. Kështu i thotë aty Gabrieli Muhamedit: „Jot zot, ''nuk e mposht as lodhja, as gjumi'' (sure 2, vargu 255), do të të flasë me zë të ulët.“&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 196&lt;/ref&gt; Për përshkrimin e ferrit aktualizohen shprehje nga kurani: fati i thumbuesve dhe grindavecëve do të caktohet në ''al-hutama'', ''është zjarri i zotit që është i ndezur në ferr'' (sure 104, vargu 4–8).&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 206 me shembuj të tjerë&lt;/ref&gt; Në qiellin e tretë profeti thotë: Thuaj: ''Ai është zoti, i vetmi'' (sure 112, vargu 1).&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 211&lt;/ref&gt; Në qiellin e pestë atij i prezantohet [[Henoku|Idris-i]]; ai është ngjitur dikur ''në një vend të lartë'' (sure 19, vargu 57).&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 213&lt;/ref&gt; Gabrieli i thotë preofetit: Muḥammad, e kam të vështirë të qëndroj pas teje ''dhe nuk ka anjë nga ne që nuk ka (patur?) një rang të caktuar'' (sure 37, vargu 164).&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 221&lt;/ref&gt; Kur u ndodh përpara [[Israfil-i]]t Muhamedi pa se ''pllaka e mirëmbajtur'' (sure 85, vargu 22) (dmth. kurani) ishte varur ndërmjet syve të tij.&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 223&lt;/ref&gt; Kur zoti e pyet: „A beson i dërguari në atë që i është dërguar atij nga zoti tij?“ Muhamedi i përgjigjet: ''I dërguari (i zotit) beson në atë që i është dërguar nga zoti i tij (si zbulesë) dhe bashkë (me të) besimtarët…'' etj. (sure 2, vargu 185).&lt;ref name=&quot;gjeneruar_automatikisht1&quot;&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 227&lt;/ref&gt; Kur zoti e pyet përsëri: „A më sheh mua?“ Muhamedi i përgjigjet: „Im zot, jam i verbuar nga drita e madhështisë tënde.“ Ai (zoti) pyeti përsëri: „A më gjete?“ Unë iu përgjigja: „ Askush nuk të gjen dhe askush nuk të sheh dot ty. ''Vështrimet (e njerëzve) nuk arrijnë dot'' (sure 6, vargu 103) gjer tek ty. Ti je mbreti dhe i fuqishmi“.&lt;ref name=&quot;gjeneruar_automatikisht1&quot; /&gt;

al-Bakrī përshkruan në rrëfimin e tij edhe konfliktin e Muhamedit me [[Kafir-i|mekkanasit paganë]] duke cituar në dialogun e tij me zotin vargje përkatëse të kuranit që mungojnë në versionet e tjera të legjendave të ngjitjes në qiell.&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 294, shënimi 39&lt;/ref&gt; „Njerëzit e ty thonë për ty, 'vërtetë, ai qenka poet'. Unë u thashë për ty: ''Ne nuk i kemi mësuar atij (dmth. Muhamedit) artin e poezisë. Ai nuk i shkon atij.''“ (Sure 36, vargu 69). Dhe: „Njerëzit e tu thonë: 'ti je i marrë'. Unë u thashë për ty: ''Bashkëatdhetari juaj (dmth. Muhamedi) nuk është i marrë.''“ (Sure 81, vargu 22). Dhe: „Muhamed, njerëzit e tu thonë për ty: 'ai ka marrë rrugë të keqe dhe e ka gabim'. Unë u thashë për ty: ''Për yllin që bie (si asteroid nga qielli?) (ose: për yllin (e plejadës) që bie?)! Bashkëatdhetari juaj (dmth. Muhamedi) nuk ka marrë rrugë të keqe dhe nuk e ka gabim.“''&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 228–229; në lidhje me shembullin e fundit shih: Josef van Ess: ''Vision and Ascension: Sūrat al-Najm and Its Relationship with Muḥammad's miʿrāj.'' Në: Journal of Qurʾānic Studies. 1 (1999), f. 47–62&lt;/ref&gt;

* [[Mistika|Mistiku]] ʿAbd al-Karīm ibn Havāzin, Abū ʾl-Kāsim al-Kušairī (* 989; † 1072) nga [[Nishapur-i]]&lt;ref&gt;''The Encyclopaedia of Islam.'' New Edition. Vëll. 5, f. 526&lt;/ref&gt; analizon në shkrimin e tij ''Kitāb al-miʿrāǧ''&lt;ref&gt;ʿAlī Ḥasan ʿAbd al-Kādir. Kajro 1964&lt;/ref&gt; versionet e njohura të legjendës së ngjitjes në qiell dhe prezanton njëkohësisht ato versione që mistika islamike ia autorizon shenjtorëve [[Sufizmi|sufistë]]. Ai merret edhe me ngjitjen në qiell të profetëve të tjerë: Idris-i (Henoku), [[Abrahami|Ibrahimi]], [[Elia]] (Iliās-i), [[Isa ibn Marjam]] (Jezusi) dhe [[Moisiu]]. Në këtë libër bëhet me qëllim lidhja ndërmjet legjendës së miʿrāǧ-it dhe isrāʾ-s: ngjitja në qiell bëhet me anë të një shkalle, shkallët e të cilës përshkruhen hollësisht, duke u nisur nga ''Bait al-Makdis'', të cilin autori e quan (si dhe Ibn Ishak-u në biografinë e tij) Īlijā, dmth. Elia. Disa motive të rrëfimit janë të ndikuara nga trashëgimia shiite, të cilën autori duhet ta ketë njohur në atdheun e vet.&lt;ref&gt;Frederick S. Colby (2008), f. 116–121.&lt;/ref&gt;
* Një version tjetër të ngjitjes në qiell të Muhamedit nga Mekka (dhe jo si „udhëtimi i natës“ për në Jeruzalem) ka shkruar edhe mistiku egjiptian ʿAbd al-Vahhāb ibn Aḥmad ash-Shaʿrānī († 1565).&lt;ref&gt;Carl Brockelmann: ''Geschichte der arabischen Litteratur''. Botimi i dytë. Brill, Leiden 1949. Vëll. 2, f. 441–445&lt;/ref&gt; Ai ia kushton kapitullin 34 të veprës së tij mbi doktrinën e besimit islam ngjitjes në qiell të profetit: ''„Mbi vërtetësinë e ngjitjes së natës në qiell të profetit dhe ndodhitë shoqëruese të saj; mbi atë që ai'' (i zhvendosur në qiell) ''gjeti atje nëpërmjet vështrimit vërtetimin vetëm të atij përfytyrimi të zotit që kishte qenë në tokë objekt i dijeve të tij dhe gjithashtu që ai përfytyrim i rrënjosur në mendjen e tij kur ai kishte qenë në tokë nuk pësoi asnjë ndryshim.“''&lt;ref&gt;Gustav Flügel: ''Šaʿrānī und sein Werk über die muhammadanische Glaubenslehre''. Në: ''Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft'' (ZDMG), Vëll. 20 (1866), f. 14–15; për interpretimin mistik të ngjitjes në qiell shih edhe: Qāsim al-Sāmarrāʾī: ''The theme of ascension in mystical writings.'' Bagdad 1968&lt;/ref&gt;

== Legjenda e ngjitjes në qiell në Evropë ==

Kur në Lindjen islamike të shekullit të 13-të qarkullonin shumë variante dhe rrëfime të trashëguara të ngjitjes në qiell të Muhamedit, depërtoi në Evropë ''Kitāb al-miʿrāǧ''-i në arabisht i një autori anonim. Ky libër është bërë i njohur nën titullin: ''Liber Scalae Machometi'', „Libri mbi shkallën e Muhamedit“.

[[Petrus Venerabilis]] (* 1094; † 1156), abati i manastirit në [[Cluny]] (Francë), porositi gjatë vizitës së tij në Spanjë në [[Shkolla e përkthyesve e Toledos|shkollën e përkthyesve të Toledos]] përkthimin e parë të [[kurani]]-t në [[Latinishtja|latinisht]], të cilin e morri pastaj [[Roberti i Ketton-it]] († rreth 1160) në vitin 1143. Edhe një arab me emrin Mohammed thuhet të ketë marrë pjesë në këtë përkthim. Këtij përkthimi Petrus Venerabilis i shtoi edhe tekste të tjera me përmbajte polemike kundra doktrinës islame që njihen me emrin ''Collectio Toletama'' (''Corpus Toletanum''). Një prej kopjeve të kësaj përmbledhjeje i është shtuar rreth një qind vjet më vonë edhe përkthimi në latinisht i ''Kitāb al-miʿrāǧ''-it të një autori anonim arab.&lt;ref&gt;Edeltraud Werner (2007), f. 35-36&lt;/ref&gt;

Origjinali arabisht i humbur është përkthyer së pari në spanjishten e vjetër brenda qarkut të intelektualëve të [[Alfonsi X. (Kastilje)|Alfonsit X. të Kastiljes]], të Diturit (El Sabia) (në pushtet ndërmjet 1252–1282), nga mjeku çifut Abraham al-Faquim, Ibn Vakar, († 1284)&lt;ref&gt;Joseph Schatzmiller: ''Jews, medicine, and medieval society.'' f. 40–41. University of California Press. London 1994; Ana Echevarría (2005), f. 146–147; 150&lt;/ref&gt; gjithashtu në shkollën e përkthyesve të Toledos me titullin ''La escala de Mahoma''. Punimi i tij shërbeu si bazë për përkthimin e librit në latinisht dhe në [[Frëngjishtja e vjetër|frëngjishte të vjetër]] nga Bonaventura de Siena rreth vitit 1264, të cilët janë zbuluar nga [[Medievistika|medievisti]] italian Enrico Cerulli.&lt;ref&gt;Ana Echevarría (2005), f. 135; Gregor Schoeler:''Al-Maʿarrī's Paradies und Hölle''. f. 32–33. C. H. Beck. München 1992; Edeltraud Werner (2007), f. 37&lt;/ref&gt; Sot ekzistojnë botime të versionit latinisht të përkthyer në gjermanisht,&lt;ref&gt;Edeltraud Werner (2007)&lt;/ref&gt; dhe të versionit në frëngjishte të vjetër, ky sipas dorëshkrimit të ruajtur në [[Bodleian Library]] ([[Oksfordi|Oksford]]), në anglisht.&lt;ref&gt;Reginald Hyatte: ''The Prophet of Islam in Old French.'' Brill, Leiden 1997&lt;/ref&gt; Origjinali arabisht dhe përkthimi i tij në spanjishte të vjetër, sipas nivelit të sotëm të kërkimit, nuk janë trashëguar; nga ky i fundit ekziston sot vetëm një përmbledhje fragmentare në bibliotekën e dorëshkrimeve të [[Eskoriali]]t.&lt;ref&gt;Edeltraud Werner (2007), f. 37&lt;/ref&gt; Përkthimi latinisht është bërë shpesh në bazë të praktikës gjuhësore perëndimore-kristiane: emrat biblikë që përdoren edhe në fenë islame, figurojnë në formën përkatëse: Gabriel në vend të atij në arabisht [[Gabrieli (kryengjëll)|Xhibril]],&lt;ref&gt;Edeltraud Werner (2007), f. 51: „në vend të emrit në arabisht Jibrāʾīl“ duhet korrigjuar në Ǧibrīl&lt;/ref&gt; [[Abrahami|Abraham]] në vend të atij në arabisht Ibrāhīm, [[Moisiu|Moisi]] (''Moses'') në vend të atij në arabisht Mūsā etj.&lt;ref&gt;Edeltraud Werner (2007), f. 51 me shembuj të tjerë&lt;/ref&gt; Gabimisht në lidhje me këtë bëhet edhe konstatimi se cilësimi i Muhamedit në tekstin latinisht si ''propheta'' (profet) duhet parë gjithashtu si ''„përshtatje ndaj traditës kristiane“'' pasi Muhamedi është cilësuar në fenë islame  gjithmonë si i dërguari i zotit (''rasūl'') por veç kurrë si profet (''nabī'').&lt;ref&gt;Edeltraud Werner (2007), f. 51: ''„Im Islam wird Mohammed immer als Gesandter Gottes (''rasūl'') bezeichnet, nie jedoch als Prophet (''nabī''), was gleichbedeutend mit Seher wäre, und das ist Mohammed im Islam eben nicht.“'' (Muhamedi është cilësuar në fenë islame  gjithmonë si i dërguari i zotit (''rasūl'') por veç kurrë si profet (''nabī'') që ka të njëjtin kuptim me parathënës) - Shënimi 64:''„Për këtë të dhënë (dhe të tjera) falenderoj z. Dr. Sinan Gudževič (Zagreb)“''. Ky mendim është i gabuar; Muhamedi cilësohet si në kuran (sure 8, vargu 64-70 disa herë; sure 9, vargu 73; 117 etj.) ashtu edhe në hadith (A. J. Wensinck: ''Concordance et Indices de la Tradition Musulmane'' Brill. Leiden. Band 6, f. 332 f. n. nabīy) si profet („''nabī''“, ç'ka nuk do të thotë aspak „parathënës“).&lt;/ref&gt; Duhet patur parasysh se në [[Kronika e Zuknin-it|kronikën e Zuknin-it]] (ndoshta e fundit të shekullit të 8-të), të dokumentuar në „Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium“, cilësimi i Muhamedit si ''profet'' ka qenë [[Muhamedi|i njohur]] edhe vetë nga qarqet e të krishterëve orientalë: 
{{citat|Meqë (''Muhamedi'') atyre (''arabëve'') u ka treguar zotin e vetëm dhe ata (''arabët'') nën udhëheqjen e tij fituan mbi bizantinët dhe meqë ai u ka dhënë atyre ligje sipas dëshirës së tyre, ata e quajnë atë ‚profet‘ (''nbîyâ'') dhe ‚të dërguar‘ (''rasùlâ'') të zotit.&lt;ref&gt;Shih: Robert C. Hoyland: ''The Earliest Christian Writings on Muhammad'': An Appraisal. Në: Harald Motzki: The Biography of Muḥammad. The Issue of the Sources. Brill. Leiden 2000, prej f. 276&lt;/ref&gt;}}
Nga krahasimi i teksteve të ''Liber scalae'' me variantin e rrëfimit të al-Bakrī-t (sipas një dorëshkrimi, datimi i të cilit bëhet në shekullin e 13-të) të përmendur më lart, rezulton se ato janë pa dyshim të afërt me njëri-tjetrin. Edhe në ''Liber scalae'' legjenda tregohet në vetën e parë, me Muhamedin si rrëfyes. Hapja e kraharorit të Muhamedit dhe pastrimi i zemrës,&lt;ref&gt;shih shënimin 12&lt;/ref&gt; të cilën e përmend al-Bakrī në përputhje me fazat më të hershme të zhvillimit të kësaj legjende, mungon në veprën e autorit anonim. Nga ana tjetër kjo e fundit përmban pasazhe të shumta me karakter [[Eskatologjia|eskatologjik]], të cilat mungojnë tek al-Bakrī. Pra mund të thuhet se ''Liber scalae'' paraqet një produkt letrar, ku janë përpunuar disa variante të trashëguara të legjendave nga shkrimet islamike, ndër to edhe vepra e al-Bakrī-t.&lt;ref&gt;Për krahasimin e teksteve shih Frederick S. Colby (2008), f. 156–158; sidomos f. 157&lt;/ref&gt; Ndodhitë kyçe, si psh. takimin me zotin, autori anonim i trajton sipas koleksionit të trashëgimisë: transmetimi i dijeve që e dallon profetin nga njerëzit e tjerë kryhet nëpërmjet prekjes së kokës së tij nga dora e zotit, ku Muhamedi nuk e sheh vetë zotin por vetëm fronin e tij duke marrë kështu të gjithë kuranin njëkohësisht.&lt;ref&gt;Josef van Ess: ''Theologie und Gesellschaft im 2. und 3. Jahrhundert Hidschra''. Eine Geschichte des religiösen Denkens im frühen Islam. Walter de Gruyter, Berlin 1992. Vëll. 4, f. 391–392&lt;/ref&gt;

== Literaturë ==

* A. A. Bevan:'' Mohammed's Ascension to Heaven''. Në: Studien zur semitischen Philologie und Religionsgeschichte. (''Studime mbi filologjinë semite dhe historinë e fesë'') Julius Wellhausen zum siebzigsten Geburtstag am 17. Mai 1914 gewidmet. Giessen 1914. f. 51–61
* Carl Brockelmann: ''Geschichte der arabischen Litteratur'' (Historia e letërsisë arabe). Brill, Leiden. Vëll. 1 (1943), Vëll. 2 (1949). ''Supplementband'' 1–3 (1937–1942)
* Frederick S. Colby: ''Narrating Muḥammad's night journey''. Tracing the development of the Ibn ʿAbbās ascension discourse. State University of New York 2008 ISBN 978-0-7914-7517-1
* Ana Echevarría: ''Eschatology or biography? Alfonso X, Muhammad's ladder and a Jewish go-between.'' Në: Cynthia Robinson and Leyla Rouhi: Under the influence. Questioning the comperative in medieval Castile. f. 133–152. Brill, Leiden 2005.
* B. Schrieke: ''Die Himmelsreise Mohammeds.'' Në: Der Islam 6 (1916), f. 1–30
* J. Horovitz: ''Mohammeds Himmelfahrt''. Në: Der Islam 9 (1919), f. 159–183
* Heribert Busse: ''Jerusalem in the story of Muhammad's night journey and ascension''. Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI) 14 (1991), f. 1–40
* Josef van Ess: ''Le miʿrāǧ et la vision de Dieu dans les premières spéculations théologiques en Islam''. Në: M. A. Amir-Moezzi: ''Le voyage initiatique en terre d'Islam.'' Paris 1996. f. 27ff.
* M. J. Kister: Sanctity joint and divided: on the holy places in the islamic tradition. Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI) 20 (1996), f. 18–65
* Tilman Nagel: ''Mohammed. Leben und Legende.'' Oldenburg, Wissenschaftsverlag 2008. f. 643-651
* Uri Rubin: ''Muhammad's night journey (isrāʾ) to al-masdjid al-aqṣā''. Aspects of the earliest origins of the islamic sanctitiy of Jerusalem. Në: al-Qantara 29 (2008), f. 147–164
* Uri Rubin: ''Between Arabia and the Holy Land'': A Mecca-Jerusalem axis of sanctity. Në: Jerusalem Studies in Arabic and Islam (JSAI) 34 (2008), f. 345–362
* ''The Encyclopaedia of Islam''. New Edition. Brill, Leiden. Vëll. 7, f. 97
* A. J. Wensinck und J. H. Kramers: ''Handwörterbuch des Islam'' (Manual i fesë islame). Brill, Leiden 1941. f. 227–228 (Isrāʾ); f. 509–511 (miʿrādj)
* Klaus Kreiser, Werner Diem, Hans Georg majer: ''Lexikon der islamischen Welt'' (Leksik i botës islamike). Kohlhammer. Stuttgart 1974.Vëll. 2, f. 31 ISBN 3-17-002161-3
* Edeltraud Werner: ''Die Jenseitsreise Mohammeds. Liber Scale Machometi''. Kitāb al-miʿrāj. Mit einer Einleitung versehen und aus dem Lateinischen übersetzt von Edeltraud Werner (Udhëtimi në botën e përtejme i Muhamedit. Liber Scale Machometi. Kitāb al-miʿrāj. Pajisur me një koment hyrës dhe përthyer nga Edeltraut Werner). Religionswissenschaftliche Texte und Studien. Vëll. 14. Georg Olms Verlag Hildesheim 2007.

== Referime ==
{{reflist|2}}

{{Festat Islame}}

[[Kategoria:Ditë, netë dhe festa myslimane]]
[[Kategoria:Terminologji islame]]
[[Kategoria:Mitologji islame]]</text>
      <sha1>raae1ye1akar3kfvz0m41lxgsvcgbjg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diana Rexhepi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>255878</id>
    <revision>
      <id>3001017</id>
      <parentid>2855901</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8379" sha1="tjkeh20xxr8cyzeul55xpqk74or2a5v" xml:space="preserve">[[Skeda:Diana Rexhepi.jpg|parapamje]]
'''Diana Rexhepi''' (babai Vehbi Rexhepi fotograf, luftëtar antifashist dhe i dënuar politik), gazetare, ështe lindur në Shkup më 22 korrik 1955. Është rritur në Prishtinë. Jeton në Zagreb nga viti 1974. Ka absolvuar në studimet për arkeologij në Fakultetin Filozofik të Zagrebit më 1978. Me profesion është gazetare e lirë. Shkrimet e saj politike, intervistat dhe analizat gjeostrategjike janë botuar në pothuajse tërë shtypin kroat, sikur edhe në të përjavshmet „Koha“ dhe „Zëri“. Si reportere e luftës ka raportuar për BBC-në, Radio Deutsche Welle, RFI, Radio 101 të Zagrebit, Radiotelevcizionin Kroat HRT etj. Aktive nga viti 1989 në qarqet politike kroate, Diana Rexhepi perceptohet si një nga figurat kyç që ka ndikuar në shpërbërjen e Jugosllavisë federale, në krijimin e shtetit të pavarur kroat dhe i ka dhënë hov luftës për pavarësinë e Kosovës. Në qarqet intelektuale kroate Rexhepi konsideroher si personaliteti që me shkrime dhe veprimtari morale e shpirtërore ka ndikuar fuqishëm në profilizimin e shoqërisë civile kroate dhe në ndërtimin e vlerave të saj.&lt;blockquote&gt;

&quot;Për Diana Rexhepin kanë thënë:
„Zëri i Diana Rehxepi dhe shkrimet e saj e çojnë peshë njeruin!&quot;

''- Mahmut Bakalli për Deutche Welle, 1998. Munih''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;

&quot;Këtë herë nuk është se kultura erdhi nga Pedërndimi, por erdhi nga Lindja. Dhe Rexhepi, e koriti Zagrebin. Diana Rexhepi është ajo më e bukura dhe më urbania që Kosova i ka dhënë Kroacisë.&quot;

''- Jure Gashparac,artist,koleksionist''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;

&quot;Ajo i hap temat intriguese publike kroate, të cilat nga askush nuk janë trajtuar.“ Personalitet që ka sjellë veçanti në politikë duke u marrë me fenomenet dhe duke dëshmuar se jeta e vërtetë është ajo që ndodh përtej politizimit të thatë. Kurrë nuk i ëeshtë trembur polemikës publike. Ka debatuar për parimet dhe fenomenet, por jo për njerëzit. Dhe kjo është ajo që më së shumti i mungon kulturës kroate. Dhe me këtë pajtohem me deklaratën e Gašparcit se Diana Rexhepi ëshët ajo më e bukura që Kosova i ka dhënë Kroacisë.&quot;

''- Jagoda Vukushiq, gazetare, ish-ambasadore e Kroacisë në Norvegji''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;

&quot;Zanati i gazetares ëshrë i pandashëm me humanizmin e Diana Rexhepit. Kurrë ajo nuk do të ishte gazetare e shkëlqyeshme, çfarë është, po të mos kishte një njerzillëk të fuqishëm. Ajo çka e adhuroj, e që është arma më e fortë e Diana Rexhepi është kuraja e saj e madhe morale, e ndërlidhur me analizën racionale kritike të botës përreth Nuk kam takuar askënd si ajo, që është në gjendje ta rrezikojë edhe jetën e vet në mbrojtje të së vërtetës, moralit dhe të drejtave të njeriut. Ta kesh një Doana Rexhep është fat i madh për Kroacinë.&quot;

''- Zhelko Klemeçiq, vullnetar i luftës atdhetare, themelues she kryetar i 'HVIDRA'&lt;nowiki/&gt;''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;

&quot;Gazetare e jashtëzakonshme, një analiste e lartë dhe eksperte e politikave gjeostrategjike në rajon.&quot;

''- Tomislav Karamarko, kryetari i HDZ, i ka thënë pronarit te 'Europapress Holding', Ninoslav Paviq, në vitin 2001.''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;

&quot;Diana Rexhepi është bombë për serbët, sepse i tejkalon ata me artin dhe me guximin e saj politik.
Serbët e dinë që ajo është një bombë për ta. Por, a e dinë shqiptarët se çfarë bombe është Diana Rexhepi për serbët?!&quot;

''- Zhelko Sesar, Ministria e Mbrojtjes e Republikës së Kroacisë, në tribunën zagrebase &quot;Lufta për Kosovën&quot;, 1998. &lt;nowiki/&gt;''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;

&quot;Për ne nuk është i rrezikshëm as Hashim Thaçi dhe as Agim Çeku, sa është e rrezikshme Diana Rexhepi.&quot;

''- Mishko Lakoviq, shef i Shërbimit të Sigurimit Shtetëror (SDB) për Prishtinën, në prill 1999, në një interviste me një person nga familja e gjerë e Rexhepit, i cili dëshiron të mbetet anonim.''
^ Gra të njohura të trojeve Shqiptare, Hanëmshahe Ilazi, KOHA, Prishtine, Nëntor 2015


Shtese per gazetaren Diana Rexhepi pergaditur nga Stanislav Delic, autor te librit ne pergaditje me titull punues: &quot;Biografia e gazetares shqiptaro-kroate Diana Rexhepi&quot;, Zagreb, Kroaci

&quot;Sikurse qe gazetaet na komentojne neve politikanve edhe ne politikanet i komentojme gazetaret. Me nje rast ne Parlamentin kroat gjat pauses nga seanca kemi diskutuar per guximin e gazetave kroat,  Depiuteti Zdavko Tomac ka thane qe pa dyshim eshte Diana Rexhepi gazetare me i guximshme ne Kroaci. Pas diskutimit te shkurter te gjithe jemi dakordu ne konkludim se pikerisht Diana Rexhepi eshte gazetare me e guximshme ne Kroaci. Ngase ate, Diana Rexhepin  nuk mundesh  as te e frigosh e as te e koruptosh me asgje.&quot;

''- Dobroslav Paraga, kryetari i partise HSP, deputeti ne Parlamentin kroat me  mandat  1992- 1995.


&quot; Une nuk kuptoj pse disa qytetret dhe koleget tone gazetaret  quditen pse Diana Rexhepi nuk mund te punsohet ne ndonje gazete apo ne media elektronike kroate dhe pse asaj po i ndalohen artikujt dhe shkrimi. Pikrisht ajo eshte eksperte per demaskim dhe demontim te politikanve dhe elitave politike ne Kroaci!&quot;

''- Davor I., gazetar, antar i Shoqates  te gazetarve kroat - HND qershor 2005, Zagreb''


&quot;Per cfare gazetarie te lire, pergjegjese dhe te guximshme  jemi tu fol na ketu ne kete emision?! Asi gazetare ka qene vetem Diana Rexhepi e cila disa vjet me radhe  me pyetje te saja te guximshme dhe te qelluara ne konferenca te shtypit te presidentit dr Franjo Tuđman ja ka shkurtu jeten atij per me se paku nji vjet.&quot;

''- Zhelko Matiq, drejtor i Radio 101, ne emision te Telivizionit kroat lidhur me temen - Gjendja dhe pozita e gazetarise dhe gazetarve ne Kroaci gusht 2012.''


&quot;Rralle, shume rralle gjendet te nje person kombinimi i talentit ne artin te  polemikes politike dhe guximit ne te shkruait cfare e ka gazetaja Diana Rexhepi. Nuk kam pa asi personi qe me aq shkathesi dhe gjakeftohesi polemizon me serbet dhe del gjithemone fituese. Sekreti i atij fenomeni eshte se Diana Rexhepi nuk ka asgje kunder serbeve, e ne anen tjeter pa pike kompromisi ka luftu per  pavarsi te Kosoves nga Serbia. Dhe pikerisht  ketu ketu qendron fakti pse Diana Rexhepi eshte kundershtar me i rrezikshem per serbet dhe Serbine. Asaj, Diana Rexhepit, i eshte frigu edhe Stipe Šuvar i cili nga askend ne Jugosllavi nuk eshte frigu&quot;.

''- Fran Vishnar, gazetar, politolog, analist ushtarak ne bisede joformale me grupin e ish-studentve te tij te Fakultetin filozofik. Zageb, 1998.''


&quot;Eksistojne dy persona te cilve i frigohem. Nga gruaja ime Mira Shuvar dhe nga iredentistja shqiptare Diana Rexhepi&quot;.

''- Stipe Shuvar, ish- kryetar CK SKJ, Tribuna ne Qendren informativo kulturore KIC me teme &quot;Shpartallimi i Jugosllavise&quot;,  Zageb 1994.''


&quot;Nese dikush duhet te shkon dhe gjykohet ne Haag per shperberjen e Jugosllavise, eshte gazetaja Diana Rexhepi&quot;

 T. Bogdanic, ish-zyrtar i larte i KOS-it te Jugosllavise,   para dy gazetareve te Vecernji List, dhe Slobodna Dalmacija, me 12.dhjetor 2002., me rastin e organizimit te demostratave nga  Diana Rexhepi kunder kengetarit serb Gjorgje Ballasheviq per qendrimet dhe deklaratat e tij diskriminuese ndaj  shqiptareve te Kosoves.


&quot;Te kemi vetem edhe nji apo dy persona si Diana Rexhepi na e kishim fitu luften kunder Serbise.&quot;

''- Ahmet Krasniqi, Minister i mbrojtejes i Republikes se Kosoves, Rovinj 1998; Tirane, gusht 1998.''


&quot;Artikujt dhe raportimet e gazetares Diana Rexhepi kane diktuar ngjarjet ne Kosove dhe renditjen e intervenimeve te NATO Forcave&quot;. 

''- D.G., zyrtar i larte i CIA, Boton portali kroat Direktno.hr, Mars 2019.''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://direktno.hr/direkt/kosovo-srbija-cuju-li-se-ponovno-ratne-trublje-i-poklici-ubij-siptara-149736/|title=Direktno.hr|access-date=31 gusht 2019|archive-date=31 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831193835/https://direktno.hr/direkt/kosovo-srbija-cuju-li-se-ponovno-ratne-trublje-i-poklici-ubij-siptara-149736/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Shtese per gazetaren Diana Rexhepi pergaditur nga Stanislav Delic, autor te librit ne pergaditje me titull punues: &quot;Biografia e gazetares shqiptaro-kroate Diana Rexhepi&quot;, Zagreb, Kroaci

{{DEFAULTSORT:Rexhepi, Diana}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1955]]
[[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]]</text>
      <sha1>tjkeh20xxr8cyzeul55xpqk74or2a5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Kara Mahmut Bushati</title>
    <ns>1</ns>
    <id>256553</id>
    <revision>
      <id>3001224</id>
      <parentid>2995408</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T04:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MajavahBot</username>
        <id>122738</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kara Mahmut Bushati/Arkivi 1]]</comment>
      <origin>3001224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="250" sha1="f2b5gqezo19t4k7l1vw7o2ifcwkmvc1" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Kara Mahmut Bushati/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}</text>
      <sha1>f2b5gqezo19t4k7l1vw7o2ifcwkmvc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Project A</title>
    <ns>0</ns>
    <id>258018</id>
    <revision>
      <id>3001085</id>
      <parentid>2399581</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6397" sha1="tub6x76ox40msz33h27s6qx24mzspna" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name            = Project A
| image          =
| titulli         =
| released            = {{F|1983}}
| director       = [[Jackie Chan]] &lt;br&gt; [[Sammo Hung]] &lt;sup&gt;(skenat aksion)&lt;/sup&gt;
| producer      = [[Raymond Chow]] &lt;br&gt; [[Leonard Ho]] &lt;br&gt; Edward Tang
| writer          = Jackie Chan &lt;br&gt; Edward Tang
| starring          = [[Jackie Chan]] &lt;br /&gt; [[Sammo Hung]] &lt;br /&gt; [[Yuen Biao]] &lt;br /&gt; [[Dick Wei]] &lt;br /&gt; [[Cheung Wing Fat|Mars]]
| music          = Michael Lai
| cinematography  = Cheung Yiu Tsou
| montazhi        = Peter Cheung
| distributor    = [[Orange Sky Golden Harvest|Golden Harvest]]&lt;br&gt;[[Media Asia Entertainment Group|Media Asia Group]]&lt;br&gt;[[Dimension Films]] (SHBA)
| released = 22 dhjetor 1983
| runtime         = 106 min.
| country          = [[Hong Kong]]
| language           = [[Gjuha Kantoneze|Kantonisht]]
}}
'''Project A''' ([[Gjuha kineze|Kinezisht]]: A計劃; [[Jyutping]]: ''A Gai3 Waak6'') gjithashtu i njohur si '''Projekti A i Jackie Chan''', është film i vitit 1983 me zhanër aksion komedi me regji dhe skenar nga [[Jackie Chan]], i cili poashtu luan. Në film luajnë [[Sammo Hung]] dhe [[Yuen Biao]]. Filmi doli më 22 dhjetor 1983. Filmi u xhirua kur [[Historia e Hong Kongut (1800-1930)|Hong Kongu ishte nën Perandorinë Britanike]]. Vazhdimi i filmit ''[[Project A: II]]'' doli më 1987.

==Përmbledhja==
Rreshteri Dragon Ma është pjesë e përpjekjes së Policisë Detare të Hong Kongut për të shtypur piratët, të cilët kanë qenë duke bombarduar anijet për muaj të tërë. Anëtarët e Forcave të Policisë në Hong Kong dhe deputetët, të cilët kanë një rivalitet të fortë ndërmjet interservierëve, hyjnë në një grindje në një bar. Menjëherë pas kësaj, kapiteni Chi liron të gjithë detarët në komandantin e tyre dhe dy nga anijet e policëve ushtarak shpërthyen.

Gangsterët Chiang dhe Z. Chou takohen në një klub VIP dhe diskutojnë ikjen në Vietnam. Sapo Chiang largohet, ai takon një nga piratët dhe ata qeshin për sabotimin e anijeve të Policisë Detare. Gjatë bisedës, piratja i tregon atij se shefi i tij, San-po, dëshiron 100 pushkë policore.

Pasi që nuk kanë anije të mjaftueshme, Dragon Ma dhe skuadra e tij janë të detyruar të bëhen oficerë të rregullt të policisë. Ata duhet t'i nënshtrohen &quot;trajnimit të vështirë&quot; me policinë, nën nipin e Kapiten Chi, Hong Tin-tsu. Pasi policia mëson se Chiang është në klubin VIP dhe se të ftuarit nuk duhet të shqetësohen, Dragon dhe Tin-Tsu shkojnë për të arrestuar Chiang, por një luftë e madhe shpërthen. Pas lodhjes së korrupsionit të ashpër në forcat e policisë, Dragon tërheq Chiang jashtë dhe i thotë Tin-tsu të marrë përgjegjësi. Ky është veprimi i tij i fundit zyrtar si oficer i policisë së Hong Kongut.

Fei gjen Dragon në rrugë. Ata kanë një bisedë, në të cilën Fei zbulon se dikush nga brenda forcës së policisë është duke shitur pushkë. Fei i tregon Dragon se gjithçka që ai dëshiron janë armë, dhe Dragon mund të kapë tradhtarin. Gjatë natës, Dragon dhe Fei ndërpresin një marrëveshje armë mes ushtrisë dhe policisë së Kapitenit. Pas shtyrjes së të gjithëve në ujë dhe duke u larguar me armë, Fei fsheh pushkët brenda një regjistri dhe e shënon atë me një flamur të kuq. Më vonë ai përpiqet t'i shesë armë gangsterëve dhe piratëve, por Dragon ndërhyri duke hequr flamurin e kuq dhe duke vënë flamujt në shkrimet e tjera.

Pasi e pengoi planin e Feit për të shitur pushkën për piratët, Dragon ka një bisedë me vajzën e Admiralit, Winnie. Ai mëson se kapiteni nuk po kontrabandon pushkë për San-po, ai po blinte pushkë nga ushtria për të armatosur njerëzit e tij. Duke dëgjuar këtë, Fei merr një argument me Dragon. Gangsterët vijnë pas Feit, kështu që ai u thotë atyre se Dragon duhet të fajësohet për pushkët e zhdukur. Dragon është i detyruar të ikë me Winnie. Pas bashkimit me Fein, duke u torturuar për informacion rreth pushkëve dhe duke rënë nga fytyra e një kulle me orë, policia e ndjek Dragonin për një të tretën herë dhe e ndihmon atë të largohet kur i arrestojnë gangsterët.

Ndërsa piratët kanë humbur pushkën, ata mbahen të gjithë në bordin e pengjeve të anijes, duke përfshirë një admiral të pasmë. Koloneli ka një bisedë me z. Chou, të cilin Dragon e sheh. Z. Chou propozon një marrëveshje armësh për peng. Ai i thotë kolonelit se kjo do të &quot;përshpejtojë shumë çështje&quot;, dhe koloneli pranon. Pasi z. Chou largohet, Dragon përballet me kolonelin dhe e bind atë se gangsterët dhe piratët nuk do të kenë frikë nga ligji nëse forcat policore janë të korruptuara. Pasi është pajtuar se Dragon do të marrë të gjitha përgjegjësitë për misionin për të shpëtuar pengjet, koloneli lejon që Policia Detare të kthehet në forcë të plotë.

Z. Chou është sjellë nga policia dhe është rrahur derisa ai i thotë Dragon dhe Tin-Tsu se si të shkoj në San-po. Dragon, duke paraqitur si Z. Chou, merr në bordin e një anije që e çon në vendin e fshehur të San-po, dhe ata ndiqen nga pjesa tjetër e skuadrës. Fei shkon fshehurazi në një anije dhe paraqitet si një pirat. Pas shumë punë të fshehtë, kalorësia arrin, dhe ka një konfrontim përfundimtar në mes të varrit të piratëve. Dragon, Tin-tsu dhe Fei angazhohen në një betejë me San-Po, duke e vrarë atë me një granatë dore kur ai është mbështjellë në qilim.

==Luajnë==
* [[Jackie Chan]] - Rreshter Dragon Ma Yue Lung
* [[Sammo Hung]] - Zhuo Yifei i njohur si Fei / Trashaluqi
* [[Yuen Biao]] - Inspektori Hong Tin-Tzu (Nipi i Kapitenit Chi)
* [[Kwan Hoi-san]] - Kapiteni Chi
* [[Dick Wei]] -  Kreu i Piratëve Lor Sam Pau / San-Po
* [[Hoi Sang Lee]] - Z. Lee Cho-Kou
* [[Cheung Wing Fat|Mars]] - Big Mouth / Jaws
* Isabella Wong (Wong Man-Ying / Winnie Wong) - Winnie Shih
* Tai Bo - Tai Bo
* Lau Hak-suen - Admiral Shih
* Wong Wai - Chou Wing Ling
* Hon Yee-sang - Chiang
* Ng Min-kan - Piratë
* Kwan Yung-moon - Piratë
* Chan Chi-fai - Piratë / Polic
* Law Ho-kai - Menaxher i Klubit
* Cheung Ng-long - Asistent në klub
* Wan Faat - Asistent në klub
* [[Lola Forner]] - Vajza e Admiralit Britanik
* Chris Li - Piratë
* Sam Wong - Piratë
* To Wai-wo - Polic

[[Kategoria:Filma 1983]]
[[Kategoria:Filma në gjuhën kantoneze]]</text>
      <sha1>tub6x76ox40msz33h27s6qx24mzspna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Betimi i nxënësit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260419</id>
    <revision>
      <id>3001151</id>
      <parentid>2954853</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5049" sha1="4l7pe4k7bsui3i4afpaq2opp4u437y1" xml:space="preserve">[[File:Swearing-in of the 20th Student Council of Nan Hua High School, Singapore.jpg|thumb]]
[[File:Students from JCSY are swearing (2010).jpg|thumb]]
'''Betimi i nxënësit''' është një lloj betimi nga fusha e [[Arsimi|arsimit]] dhe [[Mësimi|mësimdhënies]] i cili i dedikohet nxënësve (edukantëve, pionierëve, studentëve etj.). Në disa burime, sidomos në burimet në gjuhën angleze, ky lloj betimi njihet edhe me emrin betimi i shkollës (School oath - School pledge). 

== Hyrje ==
Betimi i nxënësit ka një të kaluar relativisht të gjatë. Për herë të parë një formë të këtillë të betimit e hasim në Greqinë antike e që asokohe ishte i njohur me emrin betimi efebian apo betimi athinian ([[:en:Ephebic Oath|Ephebic Oath]]).&lt;ref&gt;John Wilson Taylor, 'The Athenian ephebic oath', Classical journal (1918), 495-501.&lt;/ref&gt; Shumë më vonë betimin e nxënësit e gjejmë edhe në [[Republika e Turqisë|Republikën e Turqisë]] në kohën e [[Ataturku]]t&lt;ref&gt;A. Afer İnan, Atatürk Hakkında Hâtiralar ve Belgeler, Ajans-Türk Matbaacılık Sanayii, 1968, p. 209. (in Turkish){{div col}}

:''Türküm, doğruyum, çalışkanım.''
:'' Yasam, küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak,'' 
:''yurdumu, budunumu özümden çok sevmektir.''
: ''Ülküm, yükselmek, ileri gitmektir.'' 
:''Varlığım Türk varlığına armağan olsun.''

:I am a Turk, honest and hardworking. 
:My principle is to protect the younger, to respect the elder,
: to love my homeland and my nation more than myself. 
:My ideal is to rise, to progress. 
:My existence shall be dedicated to the Turkish existence.
{{div col end}}&lt;/ref&gt; si dhe në kohën e ekzistimit të shtetit të njohur me emrin [[Mbretëria SKS|Mbretëria SKS]]. Një formë e veçantë e betimit të nxënësve ishte e ashtuquajtura Përshëndetja Bellamy ([[:en:Bellamy salute|Bellamy salute]]) e cila ishte në fuqi në SHBA, në periudhën mes dy luftërave botërore (asokohe, një përshëndetje e ngjashme ishte në fuqi edhe në disa vende evropiane).&lt;ref&gt;Winkler, Martin M. (2009). The Roman Salute: Cinema, History, Ideology. Ohio State University Press. pp. 2. ISBN 0-8142-0864-9.&lt;/ref&gt; Pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] në vendet e [[Evropa Lindore|Evropës Lindore]] popullarizohen të ashtuquajturat &quot;betimet e pionierve&quot;. Këto betime i hasim në vende të tilla si [[Shqipëria]], [[Jugosllavia]], vendet e Bllokut Lindor, [[Bashkimi Sovjetik]], [[Kina]],&lt;ref&gt;[https://www.bookbrowse.com/mag/btb/index.cfm/book_number/2707/the-little-red-guard The Young Pioneers]&lt;/ref&gt; etj. Në disa vende të botës, betimi dedikuar nxënësve është i pranishëm edhe sot e kësaj dite dhe atë në vendet si [[India]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.abdulkalam.com/kalam/theme/jsp/oath/oath_students.jsp|title=Abdul Kalam Oath for Students and Youth|access-date=26 shkurt 2019|archive-date=12 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181012025946/http://www.abdulkalam.com/kalam/theme/jsp/oath/oath_students.jsp|url-status=dead|lang=en}}&lt;/ref&gt; [[Singapori]], [[Kina]] ([[Shangai]]), pastaj në disa vende anglofone, etj. Shikuar në përgjithësi, betimin e nxënësit e gjejmë si në disa shkolla publike (të përgjithshme dhe profesionale) ashtu edhe në disa shkolla private, si p.sh. në shkollat e arteve marciale.&lt;ref&gt;[https://taekwondo-hapkido-tiger.de.tl/BETIMI-I-STUDENTIT.htm Teksti i betimit të studentit të artit marcial takewondo-hapkido]:
:1. “ Unë do t`i bindem parimeve të Akademisë. 
:2. “ Unë do të respektoj instruktorin dhe ndihmësin e tij ”. 
:3. “ Unë kurrë nuk do ta keqpërdori teknikën e mësuar”. 
:4. “ Unë do të jem një kampion i lirisë dhe i drejtësisë “. 
:5. “ Unë do të ndërtoj një botë me më shumë paqe”.&lt;/ref&gt;

== Betimi i pionierit ==
'''Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë'''&lt;br&gt;
Betimi i pionierit

“Betohem para flamurit dhe shokëve të mi pionierë se gjithmonë do të mësoj, do të punoj dhe do të jetoj si bir i denjë i Partisë dhe i atdheut tim!”&lt;ref&gt;http://www.observatorikujteses.al/pionier/&lt;/ref&gt; 

'''Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë'''

Betimi i pionierit (këngë)
{{div col}}
:Më parë do t'a dua vendin tim
:Dhe popujt e vllazëruar të tij
:Që jetën e dhanë pa kursim
:Sa herë e kërkoi
:Ndera e tij
. . . 
:Dhe një betim kam për t'a dhënë
:Që t'jem i dobishëm për atdhe
:Gjithnjë me zell kam për të nxënë
:Për të ndërtuar
:Jetën e re

...
:Për nënën e babain
:Biri më i mirë
:Për armatën
:Më i forti ushtar
:Do t'jem shtyllë
:Dhe njeri i lirë
:Dhe më i ndershmi qytetar
. . .
:Vllazërimin e bashkimin tonë
:Si bebëzat e mia do t'i ru'j
:I Titos kam për t'qenë gjithmonë
:Vendin t'a mbroj nga këmbë e hu’j&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=qKCT4WqkvF0&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

== Shih edhe ==
* [[Nxënësi]]
* [[Betimi sokratik]]
* [[Betimi i Hipokratit]]
* [[Përshëndetja zogiste]]

== Referime ==
{{reflist|2}}

[[Kategoria:Betime]]
[[Kategoria:Arsim]]</text>
      <sha1>4l7pe4k7bsui3i4afpaq2opp4u437y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FK Sūduva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>261023</id>
    <revision>
      <id>3001170</id>
      <parentid>2917708</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11815" sha1="rjtpiwtyxbsjxv57dhjmj36s8hwd9s2" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = FK Sūduva
| fullname = Futbolo klubas Sūduva
| nickname = ''sūduviečiai''
| image = Bianco con inserti rossi.svg
| founded = {{Start date and age|1968}}
| ground = Stadiumi Marijampolės futbolo arena, [[Marijampolė]]
| capacity = 6,250
| chairman = {{Flagicon|LTU}} Dovydas Lastauskas
| manager = {{flagicon|LTU}} Donatas Vencevičius
| league = [[TOPLYGA]] (D1)
| season = 2025
| position = A lyga (D1), Vendi i 4-t
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = _partizani1718a
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _redsides
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2 = _sligo1617h
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
| pattern_la3 = _redshoulders
| pattern_b3 = _botevvratsa1819_3rd
| pattern_ra3 = _redshoulders
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 000000
| socks3 = 000000|
}}

'''Futbolo klubas Sūduva''', ''FK Sūduva'' është klub futbollistik nga [[Marijampolė]], [[Lituania|Lituani]] që është krijuar në qershor të vitit 1968. Stadiumi i [[Stadiumi ARVI|stadiumi ARVI]].

== Sukseset ==
'''[[A lyga]] (D1)'''
: '''Vendi i 1-t (3)''': 2017, 2018, 2019.
'''[[Kupa e futbollit e Lituania|Kupa e Lituania]]:'''
: Fitues '''3 Herë''': 2006, 2009, 2019
: Finaliste '''4 Herë''': 1976, 2002, 2016, 2020
'''[[Superkupa e Lituanisë]]'''
: Finaliste '''4 Herë''': 2009, 2018, 2019, 2022&lt;ref&gt;https://www.sportas.lt/naujiena/451019/11-m-baudiniu-serijos-metu-triumfaviusi-suduva-iskovojo-lff-supertaure&lt;/ref&gt;
: Finaliste '''2 Herë''': 2006, 2020

== Sezoni (2000–...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2000'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(P.)''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;http://almis.sritis.lt/ltu00lyga2s.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2001'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]''' 
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito01.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2002|2002]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito02.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2003|2003]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito03.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2004|2004]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''7.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2005|2005]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2006|2006]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2007|2007]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2008|2008]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2009|2009]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2010|2010]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2011|2011]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga&lt;/ref&gt; 
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2012|2012]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2013|2013]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2014|2014]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2015|2015]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2016|2016]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2017|2017]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2018|2018]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2019|2019]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2020|2020]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
|  &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''7.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFCCCC&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''9.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2025.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2026'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2026.html#alyga{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
Përditësuar më 2026-03-03.&lt;ref&gt;http://fksuduva.lt/komanda/&lt;/ref&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 4|pos=DF|nat=NGA|name=[[Henry Uzochukwu]]}}
{{Fs player|no= 5|pos=DF|nat=LTU|name=Žygimantas Baltrūnas}}
{{Fs player|no= 7|pos=MF|nat=NGR|name=[[Amadou Sabo]]}}
{{Fs player|no= 8|pos=MF|nat=TOG|name=[[Steve Lawson (footballer)|Steve Lawson]]}}
{{Fs player|no= 9|pos=FW|nat=NGR|name=Lucky Tom}}
{{Fs player|no=11|pos=FW|nat=NGR|name=Idris Momoh}} 
{{Fs player|no=12|pos=GK|nat=LTU|name=Giedrius Zenkevičius}}
{{Fs player|no=15|pos=DF|nat=SRB|name=Aleksandar Živanović}}
{{fs player|no=23|name=[[Rati Grigalava]]|nat=GEO|pos=DF}}
{{Fs player|no=26|nat=LTU|pos=MF|name=[[Domantas Antanavičius]]}}
{{Fs player|no=28|pos=FW|nat=LTU|name=[[Nauris Petkevičius]]}}
{{Fs player|no=29|pos=DF|nat=LTU|name=[[Markas Beneta]]}}
{{fs player|no=30|nat=JPN|pos=MF|name=[[Yusuke Omori]]}}
{{Fs player|no=31|pos=GK|nat=LTU|name=[[Ignas Plūkas]]}}
{{Fs player|no=66|pos=GK|nat=LTU|name=Rokas Pačėsa}}
{{Fs player|no=77|pos=MF|nat=LTU|name=Pijus Bičkauskas}}
{{Fs player|no=87|pos=DF|nat=LTU|name=Dominykas Pudžemys}}
{{Fs player|no=94|pos=MF|nat=FRA|name=[[Sidy Sanokho]]}} 
{{fs player|no=|name=[[Meinardas Mikulėnas]]|nat=LTU|pos=FW}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.fksuduva.lt ''fksuduva.lt'']
* [https://toplyga.lt/komanda/suduva ''toplyga.lt'' FK Sūduva]

{{LTUfutsez}}
[[Kategoria:Klube futbolli në Lituania|Suduva]]</text>
      <sha1>rjtpiwtyxbsjxv57dhjmj36s8hwd9s2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001366</id>
      <parentid>3001170</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11815" sha1="b1jt21skr5ffonpal7bbp5sfqdww6fo" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = FK Sūduva
| fullname = Futbolo klubas Sūduva
| nickname = ''sūduviečiai''
| image = Bianco con inserti rossi.svg
| founded = {{Start date and age|1968}}
| ground = Stadiumi Marijampolės futbolo arena, [[Marijampolė]]
| capacity = 6,250
| chairman = {{Flagicon|LTU}} Dovydas Lastauskas
| manager = {{flagicon|LTU}} Donatas Vencevičius
| league = [[TOPLYGA]] (D1)
| season = 2025
| position = A lyga (D1), Vendi i 4-t
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = _partizani1718a
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _redsides
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2 = _sligo1617h
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
| pattern_la3 = _redshoulders
| pattern_b3 = _botevvratsa1819_3rd
| pattern_ra3 = _redshoulders
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 000000
| socks3 = 000000|
}}

'''Futbolo klubas Sūduva''', ''FK Sūduva'' është klub futbollistik nga [[Marijampolė]], [[Lituania|Lituani]] që është krijuar në qershor të vitit 1968. Stadiumi i [[Stadiumi ARVI|stadiumi ARVI]].

== Sukseset ==
'''[[A lyga]] (D1)'''
: '''Vendi i 1-t (3)''': 2017, 2018, 2019.
'''[[Kupa e futbollit e Lituania|Kupa e Lituania]]''':
: Fitues '''3 Herë''': 2006, 2009, 2019
: Finaliste '''4 Herë''': 1976, 2002, 2016, 2020
'''[[Superkupa e Lituanisë]]'''
: Finaliste '''4 Herë''': 2009, 2018, 2019, 2022&lt;ref&gt;https://www.sportas.lt/naujiena/451019/11-m-baudiniu-serijos-metu-triumfaviusi-suduva-iskovojo-lff-supertaure&lt;/ref&gt;
: Finaliste '''2 Herë''': 2006, 2020

== Sezoni (2000–...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2000'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(P.)''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;http://almis.sritis.lt/ltu00lyga2s.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2001'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]''' 
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito01.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2002|2002]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito02.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2003|2003]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito03.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2004|2004]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''7.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2005|2005]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2006|2006]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2007|2007]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2008|2008]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2009|2009]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2010|2010]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2011|2011]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga&lt;/ref&gt; 
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2012|2012]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2013|2013]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2014|2014]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2015|2015]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5f5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2016|2016]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2017|2017]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2018|2018]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2019|2019]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A Lyga 2020|2020]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
|  &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''7.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#FFCCCC&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''9.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2025.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2026'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2026.html#alyga{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
Përditësuar më 2026-03-03.&lt;ref&gt;http://fksuduva.lt/komanda/&lt;/ref&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 4|pos=DF|nat=NGA|name=[[Henry Uzochukwu]]}}
{{Fs player|no= 5|pos=DF|nat=LTU|name=Žygimantas Baltrūnas}}
{{Fs player|no= 7|pos=MF|nat=NGR|name=[[Amadou Sabo]]}}
{{Fs player|no= 8|pos=MF|nat=TOG|name=[[Steve Lawson (footballer)|Steve Lawson]]}}
{{Fs player|no= 9|pos=FW|nat=NGR|name=Lucky Tom}}
{{Fs player|no=11|pos=FW|nat=NGR|name=Idris Momoh}} 
{{Fs player|no=12|pos=GK|nat=LTU|name=Giedrius Zenkevičius}}
{{Fs player|no=15|pos=DF|nat=SRB|name=Aleksandar Živanović}}
{{fs player|no=23|name=[[Rati Grigalava]]|nat=GEO|pos=DF}}
{{Fs player|no=26|nat=LTU|pos=MF|name=[[Domantas Antanavičius]]}}
{{Fs player|no=28|pos=FW|nat=LTU|name=[[Nauris Petkevičius]]}}
{{Fs player|no=29|pos=DF|nat=LTU|name=[[Markas Beneta]]}}
{{fs player|no=30|nat=JPN|pos=MF|name=[[Yusuke Omori]]}}
{{Fs player|no=31|pos=GK|nat=LTU|name=[[Ignas Plūkas]]}}
{{Fs player|no=66|pos=GK|nat=LTU|name=Rokas Pačėsa}}
{{Fs player|no=77|pos=MF|nat=LTU|name=Pijus Bičkauskas}}
{{Fs player|no=87|pos=DF|nat=LTU|name=Dominykas Pudžemys}}
{{Fs player|no=94|pos=MF|nat=FRA|name=[[Sidy Sanokho]]}} 
{{fs player|no=|name=[[Meinardas Mikulėnas]]|nat=LTU|pos=FW}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.fksuduva.lt ''fksuduva.lt'']
* [https://toplyga.lt/komanda/suduva ''toplyga.lt'' FK Sūduva]

{{LTUfutsez}}
[[Kategoria:Klube futbolli në Lituania|Suduva]]</text>
      <sha1>b1jt21skr5ffonpal7bbp5sfqdww6fo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FK Banga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>261440</id>
    <revision>
      <id>3001169</id>
      <parentid>2904279</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10639" sha1="ahshu66g9cfs518pz57j64ogpqtlu8m" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = FK Banga
| fullname = Futbolo klubas Banga
| nickname = tigra
| image = Arancione e Blu2.svg
| founded = {{Start date and age|1966}}
| ground = Stadiumi Centrinis, [[Gargždai]]
| capacity = 3,000
| chairman = {{flagicon|LTU}} [[Rimantas Mikalauskas]]&lt;ref&gt;http://www.fkbanga.lt/kontaktai&lt;/ref&gt;
| manager = {{Flagicon|POR}} David Afonso
| league = [[TOPLYGA]] (D1)
| season = 2025
| position = A lyga (D1), Vendi i 8-t
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = 
| pattern_ra1 = 
| leftarm1 = FF6600
| body1 = FF6600
| rightarm1 = FF6600
| shorts1 = FF6600
| socks1 = FF6600
| pattern_la2 = _navyshoulders
| pattern_b2 = _thindkbluesides
| pattern_ra2 = _navyshoulders
| leftarm2 = 223D71
| body2 = 223D71
| rightarm2 = 223D71
| shorts2 = 223D71
| socks2 = 223D71
| pattern_la3 = _thinblueborder
| pattern_b3 = _apoel1718a
| pattern_ra3 = _thinblueborder
| pattern_sh3 = _orangesides
| pattern_so3 = _orangetop
| leftarm3 = FE5225
| body3 = FE5225
| rightarm3 = FE5225
| shorts3 = 522581
| socks3 = FE1937|
}}

'''Futbolo klubas Banga''', ''FK Banga'' është klub futbollistik nga [[Gargždai]], [[Lituania|Lituani]] që është krijuar në qershor të vitit 1966 (2006). Stadiumi i [[Stadiumi Gargždai|stadiumi &quot;Centrinis&quot;]].

== Sukseset ==
'''A lyga (D1)'''
: '''Vendi i 4-t (1)''': 2020

'''[[Kupa e futbollit e Lituania|Kupa e Lituania]]:'''
: Fitues '''1 Herë''': 2024
: Finaliste '''3 Herë''': 2011, 2014, 2019

== Sezoni (2004–...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2004'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| &lt;ref&gt;http://almis.sritis.lt/ltu04lyga2w.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2005'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.'''
| &lt;ref&gt;http://almis.sritis.lt/ltu05lyga2w.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2006'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''12.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2007'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2008'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2009'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2010'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2011'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2012'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2013'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2014'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''9.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2015'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2016'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2017'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2018'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2019'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
|  &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2020'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''7.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''8.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2024.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''8.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2025.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2026'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2026.html#alyga{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
Përditësuar më 2026-02-21

{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Armantas Vitkauskas]]}} 
{{Fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Lukas Grinkevičius}}
{{fs player|no=14|name=[[Volodymyr Krynskij]]|nat=UKR|pos=GK}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background-color:#B0D3FB&quot; |
|----- style=&quot;background-color:#DFEDFD&quot;
{{Fs player|no= 3|nat=LTU|pos=DF|name=[[Deividas Malžinskas]]}} 
{{Fs player|no= 6|nat=Guinea-Bissau|pos=DF|name=[[Simão Júnior]]}}
{{Fs player|no=13|nat=LTU|pos=DF|name=Natanas Žebrauskas}}
{{Fs player|no=19|nat=LTU|name=Valdas Antužis|pos=DF}}
{{Fs player|no=20|nat=LTU|pos=DF|name=[[Aleksandras Levšinas]]}}
{{Fs player|no=21|nat=LTU|pos=DF|name=[[Karolis Pliuškys]]}}
{{Fs player|no=24|nat=LTU|pos=DF|name=Armandas Razvadauskas}}
{{Fs player|no=27|nat=GER|pos=DF|name=[[Ricardo Henning]]}}
{{Fs player|no=51|nat=BRA|pos=DF|name=Cadu Galvao}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background-color:#B0D3FB&quot; |
|----- style=&quot;background-color:#DFEDFD&quot;
{{Fs player|no= 7|nat=LTU|pos=MF|name=[[Dovydas Norvilas]]}}
{{Fs player|no=10|nat=LTU|pos=MF|name=[[Vaidas Magdušauskas]]}}
{{fs player|no=11|nat=LTU|pos=MF|name=[[Rokas Filipavičius]]}}
{{Fs player|no=17|nat=LTU|name=[[Maksim Andrejev]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=21|nat=LTU|pos=MF|name=Sidas Praleika}}
{{Fs player|no=22|nat=LTU|pos=MF|name=Matas Ambrazaitis}}
{{fs player|no=30|nat=Guinea-Bissau|pos=MF|name=[[Umaro Cande]]}}
{{fs player|no=45|nat=JPN|pos=MF|name=Misaki Sato}}
{{fs player|no=47|nat=SWE|pos=MF|name=[[Kofi Asare]]}} 
{{fs player|no=99|nat=NGR|pos=MF|name=[[Aaron Olugbogi]]}}
{{fs player|no=|nat=Guinea-Bissau|pos=MF|name=[[Ronaldo Camara]]}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background-color:#B0D3FB&quot; |
|----- style=&quot;background-color:#DFEDFD&quot;
{{Fs player|no=77|nat=LTU|name=[[Ignas Venckus]]|pos=FW}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.fkbanga.lt fkbanga.lt]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-banga-gargzdai/15839/ Globalsportsarchive]

{{LTUfutsez}}
[[Kategoria:Klube futbolli në Lituania|Banga]]</text>
      <sha1>ahshu66g9cfs518pz57j64ogpqtlu8m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001365</id>
      <parentid>3001169</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10639" sha1="b1f9k6c9c96ayjbnr6g33vpb5h2g72m" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = FK Banga
| fullname = Futbolo klubas Banga
| nickname = tigra
| image = Arancione e Blu2.svg
| founded = {{Start date and age|1966}}
| ground = Stadiumi Centrinis, [[Gargždai]]
| capacity = 3,000
| chairman = {{flagicon|LTU}} [[Rimantas Mikalauskas]]&lt;ref&gt;http://www.fkbanga.lt/kontaktai&lt;/ref&gt;
| manager = {{Flagicon|POR}} David Afonso
| league = [[TOPLYGA]] (D1)
| season = 2025
| position = A lyga (D1), Vendi i 8-t
| pattern_la1 = 
| pattern_b1 = 
| pattern_ra1 = 
| leftarm1 = FF6600
| body1 = FF6600
| rightarm1 = FF6600
| shorts1 = FF6600
| socks1 = FF6600
| pattern_la2 = _navyshoulders
| pattern_b2 = _thindkbluesides
| pattern_ra2 = _navyshoulders
| leftarm2 = 223D71
| body2 = 223D71
| rightarm2 = 223D71
| shorts2 = 223D71
| socks2 = 223D71
| pattern_la3 = _thinblueborder
| pattern_b3 = _apoel1718a
| pattern_ra3 = _thinblueborder
| pattern_sh3 = _orangesides
| pattern_so3 = _orangetop
| leftarm3 = FE5225
| body3 = FE5225
| rightarm3 = FE5225
| shorts3 = 522581
| socks3 = FE1937|
}}

'''Futbolo klubas Banga''', ''FK Banga'' është klub futbollistik nga [[Gargždai]], [[Lituania|Lituani]] që është krijuar në qershor të vitit 1966 (2006). Stadiumi i [[Stadiumi Gargždai|stadiumi &quot;Centrinis&quot;]].

== Sukseset ==
'''A lyga (D1)'''
: '''Vendi i 4-t (1)''': 2020

'''[[Kupa e futbollit e Lituania|Kupa e Lituania]]''':
: Fitues '''1 Herë''': 2024
: Finaliste '''3 Herë''': 2011, 2014, 2019

== Sezoni (2004–...) ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! Sezoni
! Div.
! Līga
! Vendi
! web
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2004'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| &lt;ref&gt;http://almis.sritis.lt/ltu04lyga2w.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2005'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.'''
| &lt;ref&gt;http://almis.sritis.lt/ltu05lyga2w.html&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2006'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''12.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2007'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2008'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2009'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2010'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2011'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2012'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2013'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2014'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''9.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2015'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2016'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2017'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2018'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''3.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2019'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2.'''
|  &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2020'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''4.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2021'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''7.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2022'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''8.'''
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2023'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''6.''' 
| &lt;ref&gt;http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2024'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''5.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2024.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2025'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''8.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2025.html#alyga&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''2026'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#DDFFDD&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''.'''
| &lt;ref&gt;https://www.rsssf.org/tablesl/lito2026.html#alyga{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==Lojtarët==
Përditësuar më 2026-02-21

{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=LTU|pos=GK|name=[[Armantas Vitkauskas]]}} 
{{Fs player|no=12|nat=LTU|pos=GK|name=Lukas Grinkevičius}}
{{fs player|no=14|name=[[Volodymyr Krynskij]]|nat=UKR|pos=GK}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background-color:#B0D3FB&quot; |
|----- style=&quot;background-color:#DFEDFD&quot;
{{Fs player|no= 3|nat=LTU|pos=DF|name=[[Deividas Malžinskas]]}} 
{{Fs player|no= 6|nat=Guinea-Bissau|pos=DF|name=[[Simão Júnior]]}}
{{Fs player|no=13|nat=LTU|pos=DF|name=Natanas Žebrauskas}}
{{Fs player|no=19|nat=LTU|name=Valdas Antužis|pos=DF}}
{{Fs player|no=20|nat=LTU|pos=DF|name=[[Aleksandras Levšinas]]}}
{{Fs player|no=21|nat=LTU|pos=DF|name=[[Karolis Pliuškys]]}}
{{Fs player|no=24|nat=LTU|pos=DF|name=Armandas Razvadauskas}}
{{Fs player|no=27|nat=GER|pos=DF|name=[[Ricardo Henning]]}}
{{Fs player|no=51|nat=BRA|pos=DF|name=Cadu Galvao}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background-color:#B0D3FB&quot; |
|----- style=&quot;background-color:#DFEDFD&quot;
{{Fs player|no= 7|nat=LTU|pos=MF|name=[[Dovydas Norvilas]]}}
{{Fs player|no=10|nat=LTU|pos=MF|name=[[Vaidas Magdušauskas]]}}
{{fs player|no=11|nat=LTU|pos=MF|name=[[Rokas Filipavičius]]}}
{{Fs player|no=17|nat=LTU|name=[[Maksim Andrejev]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=21|nat=LTU|pos=MF|name=Sidas Praleika}}
{{Fs player|no=22|nat=LTU|pos=MF|name=Matas Ambrazaitis}}
{{fs player|no=30|nat=Guinea-Bissau|pos=MF|name=[[Umaro Cande]]}}
{{fs player|no=45|nat=JPN|pos=MF|name=Misaki Sato}}
{{fs player|no=47|nat=SWE|pos=MF|name=[[Kofi Asare]]}} 
{{fs player|no=99|nat=NGR|pos=MF|name=[[Aaron Olugbogi]]}}
{{fs player|no=|nat=Guinea-Bissau|pos=MF|name=[[Ronaldo Camara]]}}
|-----
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background-color:#B0D3FB&quot; |
|----- style=&quot;background-color:#DFEDFD&quot;
{{Fs player|no=77|nat=LTU|name=[[Ignas Venckus]]|pos=FW}}
{{Fs end}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.fkbanga.lt fkbanga.lt]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-banga-gargzdai/15839/ Globalsportsarchive]

{{LTUfutsez}}
[[Kategoria:Klube futbolli në Lituania|Banga]]</text>
      <sha1>b1f9k6c9c96ayjbnr6g33vpb5h2g72m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rıza Kocaoğlu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262798</id>
    <revision>
      <id>3001157</id>
      <parentid>2863203</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2931" sha1="s68ozb6v6zkpq84ecd1cagw7dsr7b7w" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Rıza Kocaoğlu
| image = [[Skeda:Rıza Kocaoğlu.jpg|270x270px]]
| birth_date = 19 mars 1979 (40 vjeçar)
| birth_place = [[Izmir]], [[Turqi]]
| occupation = Aktor
| nationality = Turk
}}
'''Rıza Kocaoğlu''' (lindi më 19 mars 1979) është aktorë turk. Familja e tij e kanë prejardhje turke që emigruan nga [[Selaniku]]. Motra e tij Gözde Kocaoğlu është gjithashtu aktore.&lt;ref&gt;http://www.hurriyet.com.tr/gundem/sevgilimden-ayrilinca-psikologa-gittim-21949705&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
|-
|Së shpejti
|''[[Adsız Aşıklar]]''
|Arda
|-
|2024-
|''[[İnci Taneleri]]''
|Nusret
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2024
|''[[Asaf (dizi)|Asaf]]''
|Nasuh
|-
|''[[Esas Oğlan]]''
|
|-
|''Tezgah''
|
|-
|''[[Meraklı Adamın 10 Günü]]''
| rowspan=&quot;3&quot;|Zeynel
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''[[Kötü Adamın 10 Günü]]''
|-
|''[[İyi Adamın 10 Günü]]''
|-
|2022
|''[[Tamirhane (film)|Tamirhane]]''
|Müjdat
|-
|2022-2023
|[[Tuzak (dizi)|''Tuzak'']]
|Gyven Gymyshaj
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2022
|''[[Cezailer]]''
|Menderes
|-
|''[[Zeytin Ağacı (dizi)|Zeytin Ağacı]]''
|Fikret (Fiko)
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
|''[[Menajerimi Ara]]''
|Vetë ai
|-
|[[Ya İstiklal Ya Ölüm (dizi)|''Ya İstiklal Ya Ölüm'']]
|[[İhsan Pere]]
|-
|2019
|''[[Organize İşler 2: Sazan Sarmalı]]''
|Arıza Rıza
|-
|2018
|''[[Kaybedenler Kulübü Yolda]]''
|Murat
|-
|2017-2021
|''[[Çukur]]''
|[[Aliço (personazh)|Aliço/Ali Çoban]]
|-
|2017
|''[[Dünyanın En Güzel Kokusu 2]]''
|Hakan
|-
|2016-2017
|''[[İçerde]]''
|Davut
|-
|2016
|''[[İstanbul Sokakları]]''
|Xhemil
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[Dünyanın En Güzel Kokusu]]''
|Hakan
|-
|[[Filinta (dizi)|''Filinta'']]
|Xhelal
|-
|2012-2015
|''[[Karadajë]]''
|Jasin Ulutash
|-
|2013
|''[[Behzat Ç. Ankaraja po digjet]]''
|Pembo
|-
|2011-2012
|[[Veriu dhe Jugu|''Kuzey Güney'']]
|Ali
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2011
|[[Labirent (film 2011)|''Labirent'']]
|Haluk
|-
|''[[Kaybedenler Kulübü]]''
|Murat
|-
|''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]''
|Pembo
|-
|2010
|[[Av Mevsimi]]
|Asit Ömer
|-
|2010-2011
|[[Ezel (serial)|''Ezel'']]
|Temmuz
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2009
|''[[Başka Semtin Çocukları]]''
|Nexho
|-
|''Sonsuz''
| Vedat
|-
|''[[Elveda Rumeli]]''
|Hacı Ali
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2008
|[[Elif (serial 2008)|''Elif'']]
|Oğuz
|-
|[[Ulak (film)|''Ulak'']]
| Jakup
|-
|''[[Sınıf (dizi)|Sınıf]]''
|Xhynejt
|-
|''[[Avrupa Yakası]]''
|Korsan Kitapçı (epizodi 162)
|-
|2007
|''[[Emret Komutanım Şah Mat]]''
|Obsesif Tuncay 
|-
|2006
|''[[Kâbuslar Evi - Karanlıktan Gelen]]''
|Kerem
|-
|2005
|''[[Organize İşler]]''
| Riza
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2004
|''[[Gece Yürüyüşü]]''
|Metin
|-
|''[[Ruhun Duymaz]]''
|Erdi
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2001
|[[Yeni Hayat (serial 2001)|''Yeni Hayat'']]
| -
|-
|''[[Bana Şans Dile]]''
|Bahadır
|-
|}

==Referimet==
&lt;references/&gt;

[[Kategoria:Lindje 1979]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë turq]]</text>
      <sha1>s68ozb6v6zkpq84ecd1cagw7dsr7b7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henry Morgan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264585</id>
    <revision>
      <id>3001278</id>
      <parentid>2632121</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4978" sha1="i59uodkifbgvk8qupo7b8d398p0vj2h" xml:space="preserve">[[Skeda:Morgan,Henry.jpg|thumb|240px|Henry Morgan]]
'''Sir Henry Morgan''' ([[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]]: ''Harri Morgan'', rreth vitit 1635 – 25 gusht 1688) ishte një piratë uellsian, pronar i tokës, pronar skallvërish dhe më vonë, Toger i Guvernatorit të Xhamajkës. Nga baza e tij në Port Royal, Xhamajkë, ai bastisi vendbanime dhe anije në [[Spanish Main]], duke u bërë i pasur siç ai e bëri këtë. Me paratë e çmimeve nga sulmet, ai bleu tre plantacione të mëdha të sheqerit në ishull.

Jeta e tij e hershme është e panjohur. Ai lindi në [[Uellsi i Jugut|Uells të Jugut]] rreth vitit 1635, por nuk dihet se si ai u kthye në Inditë Perëndimore, ose si filloi karrierën e tij si një piratë. Ai ishte ndoshta një anëtar i një grupi sulmuesish të udhëhequr nga [[Christopher Myngs]] në fillim të viteve 1660. Morgan u bë mik i ngushtë i [[Thomas Modyford]], Guvernator i Xhamajkës. Kur marrëdhëniet diplomatike midis [[Mbretëria e Anglisë|Mbretërisë së Anglisë]] dhe Spanjës u përkeqësuan më 1667, Modyford i dha Morganit një letër, një licencë për të sulmuar dhe për të kapur anijet spanjolle. Më pas, Morgan kreu bastisje të suksesshme dhe shumë fitimprurëse në [[Camagüey|Puerto Principe]] (tani Camagüey në Kubën moderne) dhe [[Portobelo, Colón|Porto Bello]] (në Panama moderne). Në vitin 1668 ai lundroi për [[Maracaibo]] dhe [[Gjibraltar, Venezuela|Gjibraltar]], si në Liqenin Maracaibo në Venezuelën moderne. Ai bastisi dy qytetet dhe i hoqi ato nga pasuria e tyre para se të shkatërronte një skuadër të madhe spanjolle pasi ai u arratis.

Në vitin 1671 Morgan sulmoi [[Panamá Viejo|Panamanë]], duke u ulur në bregun e Karaibeve dhe duke kaluar [[Istëm i Panamasë|istmin]] përpara se të sulmonte qytetin, i cili ishte në bregun e Paqësorit. Beteja ishte një rrënim, edhe pse piratët përfitonin më pak se në sulme të tjera. Për të qetësuar spanjollët, me të cilët anglezët kishin nënshkruar një traktat paqeje, Morgan u arrestua dhe thirri në Londër në vitin 1672, por u trajtua si një hero nga populli i përgjithshëm dhe figurat udhëheqëse të qeverisë dhe mbretërve përfshirë [[Charles II i Anglisë|Charles II]].

Morgan u emërua një [[Knight Bachelor]] në nëntor të vitit 1674 dhe u kthye në Xhamajka pak kohë më pas për të shërbyer si toger Guvernator i Tokës. Ai shërbeu në [[Shtëpia e Kuvendit të Xhamajkës|Kuvendin e Xhamajkës]] deri në vitin 1683 dhe në tri raste ai veproi si Guvernator i Xhamajkës në mungesë të mbajtësit të postës. Një kujtim i botuar nga [[Alexandre Exquemelin]], një ish-marinës i Morgan-it, akuzoi privimin e torturës dhe shkeljeve të tjera; Morgan solli një padi shpifje kundër botuesve anglezë të librit dhe fitoi, edhe pse fotografia e zezë Exquemelin e portretizuar nga Morgan ka ndikuar në pikëpamjen e historisë për uellshmen. Ai vdiq në Xhamajka më 25 gusht 1688. Jeta e tij u romantizua pas vdekjes së tij dhe ai u bë frymëzimi për vepra të pikturuara me pirat në fiktiv në një gamë zhanrash.

==Në kulturën popullore==
Jeta e Henry Morgan u adoptua në shumë [[film]]a, [[serial]]e dhe [[libra]]. Disa prej tyre janë:

*[[Captain Morgan]], një markë e pijes alkoholike rum u emërua pas këtij pirati.
*Historia e parë e librit komik të aventurës amerikane [[Donald Duck]] ''[[Donald Duck Finds Pirate Gold]]'' përmban Donald, [[Huey, Dewey dhe Louie]] duke kërkuar për thesarin e humbur të Henry Morgan. Ishte shkruar nga [[Bob Karp]] dhe ilustruar nga [[Jack Hannah]] dhe [[Carl Barks]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lambiek.net/artists/h/hannah_jack.htm|title=Jack Hannah|website=Lambiek.net|accessdate=30 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lambiek.net/artists/b/barks.htm|title=Carl Barks|website=Lambiek.net|accessdate=30 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt;
*Filmi i vitit 1935, ''[[Captain Blood (film 1935)|Captain Blood]]'' i adaptuar nga romani i [[Rafael Sabatini|Rafael Sabatinit]], u bazua lirshëm në jetën e Morganit.
*Romani i Rafael Sabatinit, ''[[Captain Blood (romanë)|Captain Blood]] u bazua në pjesë të madhe në karrierë e Morganit.
*[[Torin Thatcher]] luajti rolin e Morganit si antagonist në filmin ''[[Mjekërrziu Pirati]]''.
*Në filmin 2003, ''[[Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl]]'', Henry Morgan u përmend si një nga piratët që supozohet që ka krijuar Kodin e Piratëve të Brethern Court, së bashku me [[Bartolomeu Português]].
*Romani i parë i [[John Steinbeck]] ''[[Cup of Gold]]'' (1929) flet rreth jetës së Henry Morgan.
*Autori i [[One Piece]], [[Eiichiro Oda|Oda]] konfirmoi në SBS (pyetje dhe përgjigje) se ish-kapiteni i Marinës, Morgan u emërua pas këtij pirati.

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 1630]]
[[Kategoria:Vdekje 1688]]
[[Kategoria:Piratë uellsianë]]
[[Kategoria:Knight Bachelor]]
[[Kategoria:Guvernatorë të Xhamajkës]]</text>
      <sha1>i59uodkifbgvk8qupo7b8d398p0vj2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001279</id>
      <parentid>3001278</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4980" sha1="7y4s19p93byru0cadi698mbwpa324ro" xml:space="preserve">[[Skeda:Morgan,Henry.jpg|thumb|240px|Henry Morgan]]
'''Sir Henry Morgan''' ([[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]]: ''Harri Morgan'', rreth vitit 1635 – 25 gusht 1688) ishte një piratë uellsian, pronar i tokës, pronar skallvërish dhe më vonë, Toger i Guvernatorit të Xhamajkës. Nga baza e tij në Port Royal, Xhamajkë, ai bastisi vendbanime dhe anije në [[Spanish Main]], duke u bërë i pasur siç ai e bëri këtë. Me paratë e çmimeve nga sulmet, ai bleu tre plantacione të mëdha të sheqerit në ishull.

Jeta e tij e hershme është e panjohur. Ai lindi në [[Uellsi i Jugut|Uells të Jugut]] rreth vitit 1635, por nuk dihet se si ai u kthye në Inditë Perëndimore, ose si filloi karrierën e tij si një piratë. Ai ishte ndoshta një anëtar i një grupi sulmuesish të udhëhequr nga [[Christopher Myngs]] në fillim të viteve 1660. Morgan u bë mik i ngushtë i [[Thomas Modyford]], Guvernator i Xhamajkës. Kur marrëdhëniet diplomatike midis [[Mbretëria e Anglisë|Mbretërisë së Anglisë]] dhe Spanjës u përkeqësuan më 1667, Modyford i dha Morganit një letër, një licencë për të sulmuar dhe për të kapur anijet spanjolle. Më pas, Morgan kreu bastisje të suksesshme dhe shumë fitimprurëse në [[Camagüey|Puerto Principe]] (tani Camagüey në Kubën moderne) dhe [[Portobelo, Colón|Porto Bello]] (në Panama moderne). Në vitin 1668 ai lundroi për [[Maracaibo]] dhe [[Gjibraltar, Venezuela|Gjibraltar]], si në Liqenin Maracaibo në Venezuelën moderne. Ai bastisi dy qytetet dhe i hoqi ato nga pasuria e tyre para se të shkatërronte një skuadër të madhe spanjolle pasi ai u arratis.

Në vitin 1671 Morgan sulmoi [[Panamá Viejo|Panamanë]], duke u ulur në bregun e Karaibeve dhe duke kaluar [[Istëm i Panamasë|istmin]] përpara se të sulmonte qytetin, i cili ishte në bregun e Paqësorit. Beteja ishte një rrënim, edhe pse piratët përfitonin më pak se në sulme të tjera. Për të qetësuar spanjollët, me të cilët anglezët kishin nënshkruar një traktat paqeje, Morgan u arrestua dhe thirri në Londër në vitin 1672, por u trajtua si një hero nga populli i përgjithshëm dhe figurat udhëheqëse të qeverisë dhe mbretërve përfshirë [[Charles II i Anglisë|Charles II]].

Morgan u emërua një [[Knight Bachelor]] në nëntor të vitit 1674 dhe u kthye në Xhamajka pak kohë më pas për të shërbyer si toger Guvernator i Tokës. Ai shërbeu në [[Shtëpia e Kuvendit të Xhamajkës|Kuvendin e Xhamajkës]] deri në vitin 1683 dhe në tri raste ai veproi si Guvernator i Xhamajkës në mungesë të mbajtësit të postës. Një kujtim i botuar nga [[Alexandre Exquemelin]], një ish-marinës i Morgan-it, akuzoi privimin e torturës dhe shkeljeve të tjera; Morgan solli një padi shpifje kundër botuesve anglezë të librit dhe fitoi, edhe pse fotografia e zezë Exquemelin e portretizuar nga Morgan ka ndikuar në pikëpamjen e historisë për uellshmen. Ai vdiq në Xhamajka më 25 gusht 1688. Jeta e tij u romantizua pas vdekjes së tij dhe ai u bë frymëzimi për vepra të pikturuara me pirat në fiktiv në një gamë zhanrash.

==Në kulturën popullore==
Jeta e Henry Morgan u adoptua në shumë [[film]]a, [[serial]]e dhe [[libra]]. Disa prej tyre janë:

*[[Captain Morgan]], një markë e pijes alkoholike rum u emërua pas këtij pirati.
*Historia e parë e librit komik të aventurës amerikane [[Donald Duck]] ''[[Donald Duck Finds Pirate Gold]]'' përmban Donald, [[Huey, Dewey dhe Louie]] duke kërkuar për thesarin e humbur të Henry Morgan. Ishte shkruar nga [[Bob Karp]] dhe ilustruar nga [[Jack Hannah]] dhe [[Carl Barks]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lambiek.net/artists/h/hannah_jack.htm|title=Jack Hannah|website=Lambiek.net|accessdate=30 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lambiek.net/artists/b/barks.htm|title=Carl Barks|website=Lambiek.net|accessdate=30 dhjetor 2018}}&lt;/ref&gt;
*Filmi i vitit 1935, ''[[Captain Blood (film 1935)|Captain Blood]]'' i adaptuar nga romani i [[Rafael Sabatini|Rafael Sabatinit]], u bazua lirshëm në jetën e Morganit.
*Romani i Rafael Sabatinit, ''[[Captain Blood (romanë)|Captain Blood]]'' u bazua në pjesë të madhe në karrierë e Morganit.
*[[Torin Thatcher]] luajti rolin e Morganit si antagonist në filmin ''[[Mjekërrziu Pirati]]''.
*Në filmin 2003, ''[[Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl]]'', Henry Morgan u përmend si një nga piratët që supozohet që ka krijuar Kodin e Piratëve të Brethern Court, së bashku me [[Bartolomeu Português]].
*Romani i parë i [[John Steinbeck]] ''[[Cup of Gold]]'' (1929) flet rreth jetës së Henry Morgan.
*Autori i [[One Piece]], [[Eiichiro Oda|Oda]] konfirmoi në SBS (pyetje dhe përgjigje) se ish-kapiteni i Marinës, Morgan u emërua pas këtij pirati.

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 1630]]
[[Kategoria:Vdekje 1688]]
[[Kategoria:Piratë uellsianë]]
[[Kategoria:Knight Bachelor]]
[[Kategoria:Guvernatorë të Xhamajkës]]</text>
      <sha1>7y4s19p93byru0cadi698mbwpa324ro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ezopi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264634</id>
    <revision>
      <id>3001090</id>
      <parentid>2744067</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5663" sha1="j455miwg0mjo3w3coxj3by1niq0lmmi" xml:space="preserve">[[Skeda:Velázquez - Esopo (Museo del Prado, 1639-41).jpg|thumb|240px|Portreti i Aesop nga [[Diego Velázquez]].]]
'''Ezopi''' ([[Gjuha greke|Greqisht]]: Αἴσωπος, ''Aisōpos''; rreth vitit 620 – 564 para erës sonë) ishte një fabulist dhe tregimtar grek, i cili u vlerësua me një numër të përrallave të njohura kolektivisht si ''[[Fabulat e Aesop]]''. Megjithëse ekzistenca e tij mbetet e paqartë dhe asnjë shkrim i tij nuk mbijeton, përralla të shumta që i janë besuar atij, u mblodhën përgjatë shekujve dhe në shumë gjuhë në një traditë tregimi që vazhdon edhe sot e kësaj dite. Shumë nga tregimet karakterizohen nga kafshët dhe objektet e pajetë që flasin, zgjidhin problemet dhe në përgjithësi kanë karakteristika njerëzore.

Detajet e shpërndara të jetës së Aesopit mund të gjenden në burime të lashta, duke përfshirë [[Aristoteli|Aristotelin]], [[Herodoti|Herodotin]] dhe [[Plutarku|Plutarkun]]. Një vepër e lashtë letrare e quajtur ''The Aesop Romance'' tregon një version episod, ndoshta shumë fiktiv të jetës së tij, duke përfshirë përshkrimin tradicional të tij si një skllav i shëmtuar (δοῦλος) i cili me zgjuarsinë e tij fiton liri dhe bëhet këshilltar i mbretërve dhe qyteteve. Fjalët e vjetra të emrit të tij kanë përfshirë Esop(e) dhe Isope. Përmbledhjet e Aesopit në kulturën popullore gjatë 2500 viteve të fundit kanë përfshirë shumë vepra arti dhe paraqitjen e tij si karakter në shumë libra, filma, shfaqje dhe programe televizive.

==Jeta==
Burimet më të hershme greke, duke përfshirë Aristotelin, tregojnë se Aesop ka lindur rreth vitit 620 pes në [[Trakia]], në një vend në bregun e [[Deti i Zi|Detit të Zi]], i cili më vonë do të bëhej [[Nesebar|Mesembria]]. Një numër i shkrimtarëve të mëvonshëm të periudhës së perandorisë romake (duke përfshirë [[Fedrodi (fabulist)|Fedrodin]], të cilët i përshtatën legjendat në latinisht) thonë se ai ka lindur në [[Frigjia|Frigji]].&lt;ref&gt;[[Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft|''Brill's New Pauly: Encyclopaedia of the Ancient World'']] (hereafter ''BNP'') 1:256.&lt;/ref&gt; Poeti i shekullit të 3-të, [[Callimachus]] e quajti atë &quot;Aesopi i [[Sarda (Lidiane)|Sardit]]&quot;,&lt;ref&gt;Callimachus. ''Iambus'' 2 (Loeb fragment 192)&lt;/ref&gt; dhe shkrimtari më vonë [[Maximus of Tyre]] e quajti atë &quot;I urti i [[Lidia|Lidisë]]&quot;.&lt;ref&gt;Maximus of Tyre, Oration 36.1&lt;/ref&gt;

Nga Aristoteli&lt;ref&gt;Aristotle. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0060:book=2:chapter=20&amp;highlight=aesop ''Rhetoric'' 2.20] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110524165858/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0060%3Abook%3D2%3Achapter%3D20&amp;highlight=aesop |date=2011-05-24 }}.&lt;/ref&gt; dhe Herodoti&lt;ref&gt;Herodotus. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0126%3Abook%3D2%3Achapter%3D134 ''Histories'' 2.134] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120521054654/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0126%3Abook%3D2%3Achapter%3D134 |date=2012-05-21 }}.&lt;/ref&gt; mësojmë se Aesop ishte një skllav në [[Samos]] dhe se zotërit e tij ishin së pari një burrë me emrin Xanthus dhe pastaj një njeri i quajtur Iadmon; se ai duhet përfundimisht të jetë liruar, sepse ai argumentoi si një avokat për një Samian të pasur; dhe se ai takoi fundin e tij në qytetin e [[Delfia|Delfit]]. Plutarku&lt;ref&gt;Plutarch. ''On the Delays of Divine Vengeance''; ''Banquet of the Seven Sages''; [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Solon*.html ''Life of Solon''].&lt;/ref&gt; na tregon se Aesop kishte ardhur në Delfi në një mision diplomatik nga Mbreti [[Kresus]] i [[Lidia|Lidisë]], se ai fyeu Delfianët, u dënua me vdekje në një akuzë të rrejshme të vjedhjes në tempull, dhe u hodh nga një shkëmb (pas të cilit Delfianët pësuan murtaja dhe urinë). Para këtij episodi fatal, Aesop u takua me [[Periander]] të [[Korinti|Korintit]], ku Plutarku ka ngrënë me [[Shtatë të urtit|shtatë të urtit e Greqisë]], të ulur pranë shokut të tij [[Solon]], të cilin e kishte takuar në Sardë. (Leslie Kurke sugjeron që vetë Aesop &quot;ishte një konkurrent popullor për përfshirje&quot; në listën e Shtatë të urtëve.)&lt;ref&gt;Kurke 2010, p.&amp;nbsp;135.&lt;/ref&gt;

Problemet e pajtimit kronologjik që datojnë nga vdekja e Aesop dhe mbretërimit të Kresusit udhëheqën dijetarin e Aesopit (dhe përpiluesit e Indeksit të Perrit) Ben Edwin Perry në vitin 1965 për të arritur në përfundimin se &quot;gjithçka në dëshminë e lashtë për Aesop që ka të bëjë me asociacionet e tij me ose Kresusi ose me cilindo nga të ashtuquajturit shtatë të urtit të Greqisë duhet të llogaritet si letërsi fiktive &quot;dhe Perry gjithashtu e hodhi poshtë vdekjen e Aesop në Delfi si legjendare;&lt;ref&gt;Perry, Ben Edwin. Introduction to ''Babrius and Phaedrus'', pp. xxxviii–xlv.&lt;/ref&gt; por hulumtimet e mëvonshme kanë vërtetuar se një mision diplomatik i mundshëm për Kresusin dhe një vizitë në Periander &quot;janë në përputhje me vitin e vdekjes së Aesop.&quot;&lt;ref&gt;''BNP'' 1:256.&lt;/ref&gt; Ende problematike është historia e Fedrodit që ka Aesopin në Athinë, duke u treguar fabulat ''[[Bretoksat që Kërkuan një Mbret|e bretkosave që kërkuan një mbretëri]]'', gjatë sundimit të [[Peisistratos]], që ndodhi disa dekada pas datës së supozuar të vdekjes së Aesop.&lt;ref&gt;Phaedrus 1.2&lt;/ref&gt;

==Referimet==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 620 para erës sonë]]
[[Kategoria:Vdekje 564 para erës sonë]]
[[Kategoria:Fabulistë]]</text>
      <sha1>j455miwg0mjo3w3coxj3by1niq0lmmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stephen A. Smith</title>
    <ns>0</ns>
    <id>265758</id>
    <revision>
      <id>3001100</id>
      <parentid>2964286</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12164" sha1="fr4oz4ucawft0j1f7t7os8385jmr9sh" xml:space="preserve">[[Skeda:Stephen A Smith cropped.jpg|thumb|240px|Foto e Stephen A. Smith gjatë një ngjarje të Qendrës Kombëtare të Gazetarisë Sportive në shtator 2009]]
'''Stephen Anthony Smith'''&lt;ref name=&quot;SI 2005&quot;&gt;{{citation|last=Greenfield|first=Karl Taro|title=Stephen A., As In . . .|url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1108517/index.htm|work=Sports Illustrated|date=1 gusht 2005|volume=103|issue=4|archiveurl=https://archive.today/20130916050631/http://cnnsi.printthis.clickability.com/pt/cpt?expire=&amp;title=...+ambitious%3F+...+aggressive%3F+...+asinine%3F+Stephen+A.+-+08.01.05+-+SI+Vault&amp;urlID=425355338&amp;action=cpt&amp;partnerID=289881&amp;fb=Y&amp;url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1108517/2/index.htm|archivedate=16 shtator 2013}}&lt;/ref&gt; (lindi më 14 tetor 1967) është personalitet televiziv amerikan, gazetar i sportit dhe aktor. Ai është komentator në ''[[First Take|ESPN First Take]]'', ku shfaqet me [[Max Kellerman]] dhe [[Molly Qerim]]. Ai poashtu shfaqet si analistë i NBA në [[SportsCenter]]. Ai gjithashtu është një analist NBA për ESPN në ''NBA Countdown'' dhe transmetimet NBA në ESPN. Smith më parë drejtoi emisionin ''The Stephen A. Smith dhe Ryan Ruocco Show'' në [[ESPN Radio]] New York 98.7 FM. Ai tani është nikoqir i ''The Stephen A. Smith Show'' në stacionin radiofonik sportiv [[Chris Russo]]: [[Mad Dog Sports Radio]] ([[Sirius XM Satellite Radio|SIRIUS XM Radio]], kanali 82) dhe është një kolumnist i paraqitur për ESPNNY.com, ESPN.com, dhe [[The Philadelphia Inquirer]].

==Vitet e hershme==
Smith lindi në lagjen [[Bronx]] të [[New York City]] më 14 tetor 1967. Ai u rrit në seksionin [[Hollis, Queens|Hollis]] të [[Queens]].&lt;ref name=&quot;Carib Journal&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.caribjournal.com/2012/10/08/for-espns-stephen-a-smith-finding-a-sanctuary-in-st-thomas/|title=For ESPN’s Stephen A Smith, Finding a Sanctuary in St Thomas|author=Britell, Alexander|work=Caribbean Journal|accessdate=15 shtator 2013|date=8 tetor 2012}}&lt;/ref&gt; Smith është i dyti më i ri nga gjashtë fëmijë.&lt;ref name=&quot;SI 2005&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Oklahoman&quot;&gt;{{cite web|url=http://newsok.com/interview-with-espns-stephen-a.-smiththe-long-version/article/3795185|title=Interview with ESPN’s Stephen A. Smith–the long version|author=Mizell, Gina|work=The Oklahoman|date=18 qershor 2012|accessdate=15 shtator 2013}}&lt;/ref&gt; Ai ka katër motra më të mëdha dhe një vëlla më të vogël të quajtur Basil, i cili vdiq në një aksident me makinë në tetor 1992. Ai gjithashtu ka një gjysmë-vëlla në krah të babait të tij. Prindërit e Smith ishin me origjinë nga [[Shëm Thomas, Ishujt e Virgjër të Shteteve të Bashkuara]]. Babai i tij menaxhoi një dyqan pajisjesh. Gjyshja e nënës së Smith ishte e bardhë, ndërsa pjesa tjetër e gjyshërve të tij ishin të zinj.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=xWtBd3ym4cc|title=Cowboys: &quot;Dak Prescott Connects To Team In Ways Tony Romo Cannot&quot;|work=YouTube|date=11 janar 2017|accessdate=11 janar 2017}}&lt;/ref&gt; Smith u diplomua në shkollën e mesme Thomas Edison në Queens.&lt;ref name=&quot;Philly Mag&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.phillymag.com/articles/stephen-x/|title=Stephen X|work=Philadelphia Magazine|date=dhjetor 2004|accessdate=15 shtator 2013|archive-date=8 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808051352/http://www.phillymag.com/articles/stephen-x/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Pasi mori pjesë në [[Instituti i Teknologjisë së Modës|Institutin e Teknologjisë së Modës]] për një vit, Smith mori një bursë basketbolli për të marrë pjesë në [[Universiteti Shtetëror Winston-Salem|Universitetin Shtetëror Winston-Salem]], një universitet historik i zi në [[Winston-Salem|Winston-Salem, Karolina Veriore]]. Ndërsa ishte në kolegj, ai luajti basketboll nën trajnerin e Hall of Fame, [[Clarence Gaines]]. Ndërsa ishte akoma në ekip, Smith shkroi një kolonë për gazetën universitare, The News Argus, duke argumentuar se Gaines duhet të pensionohej për shkak të çështjeve shëndetësore.&lt;ref name=&quot;NYT073105&quot;&gt;Richard Sandomir, [https://www.nytimes.com/2005/07/31/arts/television/31sand.html ESPN's New Master of the Offensive Foul], ''The New York Times'', July 31, 2005.&lt;/ref&gt; Ai është anëtar i vëllazërimit [[Omega Psi Phi]].

==Karriera==
===Shtypi===
Smith filloi karrierën e tij për median e shkruar me [[Winston-Salem Journal]], [[News &amp; Record|Greensboro News and Record]] dhe [[New York Daily News]].

Duke filluar në vitin 1994, Smith kishte një pozicion si shkrimtar për [[The Philadelphia Inquirer]]. Ai filloi të raportonte për [[Philadelphia 76ers]] si kolumnisti i tyre në [[National Basketball Association|NBA]], dhe përfundimisht, si një kolumnist sportiv i përgjithshëm. Më 23 gusht 2007, ''The Inquirer'' njoftoi se Smith nuk do të shkruante kolona dhe do të zhvendosej përsëri në pozicionin e reporterit të përgjithshëm të detyrave. Në vitin 2008, ''The Inquirer'' i dha fund marrëdhënies së tij me Smithin, i cili përkoi me Smith duke filluar blogun e tij, stephena.com. Në shkurt të vitit 2010, Smith u kthye në Philadelphia Inquirer pasi fitoi një vendim të një arbitri që ai duhej të rikthehej, por duhej të binte dakord të hiqte të gjitha pikëpamjet e tij politike nga faqja e tij në internet dhe nga shfaqjet e lajmeve kabllore.

===Radio===
Më 11 Prill 2005, Smith u bë nikoqir i një mesdite të ditës së javës në 2 pasdite. shfaqje radio në [[WEPN-FM|WEPN]] në New York City me &quot;njeriun e tij të djathtë B.T. (Brandon Tierney)&quot;. Më 20 shtator 2007, emisioni i tij në radio u zhvendos në ora 14:00-16:00. Shfaqja përfundoi në prill të vitit 2008 ndërsa Smith kërkoi të zgjerojë karrierën e tij në televizion, dhe duke filluar nga 1 maj [[Scott Van Pelt]] filloi të drejtoj në 15:00-16:00.

Në nëntor 2009, Smith u bë një kontribues on-air në [[Fox Sports Radio]], dhe ishte ai që theu historinë e daljes në pension të [[Allen Iverson]] në shfaqjen e pasdites [[Chris Myers]]-[[Steve Hartman]] më 25 nëntor. Iverson më vonë përfundoi pensionin e tij të shkurtër, dhe u ribashkua ''[[Philadelphia 76ers]]'' më 2 dhjetor.

Smith u bë një prezantues emisioni i mëngjesit në Fox Sports Radio më 4 janar 2010, duke prezantuesin [[Steve Czaban]]. Në programin e tij të radios, Smith parashikoi që [[LeBron James]], [[Dwyane Wade]] dhe [[Chris Bosh]] të gjithë do të nënshkruanin me [[Miami Heat]] gjatë agjencisë falas 2010.&lt;ref&gt;[https://blogs.wsj.com/speakeasy/2010/07/08/lebron-james-picks-miami-stephen-a-smith-was-right/ LeBron James Picks Miami: Stephen A. Smith Was Right – Speakeasy – WSJ]. Blogs.wsj.com (July 8, 2010).&lt;/ref&gt; Në fillim të vitit 2011, Smith u bë një banor i FSR NBA dhe mbaroi shfaqjen e tij në mëngjes.

U njoftua më 1 shkurt 2011, se ai do të kthehej në ESPN si kolumnist për ESPN.com.

Në vitin 2013, Smith la ESPN për [[Sirius XM Satellite Radio|SIRIUS XM Radio]], ku ai iu bashkua Kanalit Mad Dog të [[Chris Russo]]. Masa u njoftua vetëm një ditë pasi Smith bëri disa komente të diskutueshme në programin First Take të ESPN 2 në lidhje me situatën e Ray Rice.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/sports/raissman-stephen-smith-fresh-rant-domestic-violence-heading-sirius-article-1.1881187|title=Raissman: Stephen A. Smith, fresh off rant on domestic violence, heading to Sirius|accessdate=22 mars 2017}}&lt;/ref&gt;

Më 17 Janar 2017, Smith do të lëvizë nga kanali Mad Dog Sports i Sirius XM përsëri në ESPN. Programi i tij ditor dy-orësh do të dëgjohet në WEPN në New York, [[KSPN (AM)|KSPN]] në Los Angeles, kanali ESPN i Sirius XM dhe përmes sindikatës.&lt;ref&gt;http://www.talkers.com January 4, 2017&lt;/ref&gt;

===Televizion===
Smith e filloi karrierën e tij televizive në rrjetin kabllor tani të papërpunuar CNN / SI në 1999.

Smith aktualisht është një analist dhe prezantues i emisioneve të bisedave në ESPN dhe ESPN First Take. Në gusht 2005, ai filloi të organizojë një shfaqje të përditshme me orë të tëra në ESPN të quajtur ''[[Quite Frankly with Stephen A. Smith]]''. Pasi shfaqja u anulua në Janar 2007, ai u përqëndrua kryesisht në basketboll, duke shërbyer si një analist i NBA.

Smith është i njohur për analiza provokative dhe shpërndarje të ashpra. Smith është shfaqur edhe në emisione të tjera të ESPN, duke përfshirë ''[[Dream Job]]'', si dhe duke shërbyer si një mysafir i shpeshtë (dhe mikpritësi i ftuar) në [[Pardon the Interruption]], [[Jim Rome Is Burning]] dhe si pjesëmarrës në 1st dhe 10.

U njoftua më 30 prill 2012 se Smith do të bashkohej me First Take me një bazë të përhershme, pesë-ditore në javë nën një format të ri për shfaqjen e quajtur &quot;Embrace Debate&quot;, në të cilën ai argumentohet kundër komentatorit të &quot;First Take&quot; [[Skip Bayless]].

Në fund të vitit 2014, Smith nënshkroi një marrëveshje shumë vjeçare me ESPN që do ta paguaj atë mbi 3 milionë dollarë në vit.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=turner|first1=gus|title=ESPN stephan a smith agree to new contract|url=http://www.complex.com/sports/2015/01/espn-stephen-a-smith-new-contract-3-million|website=complex.com|accessdate=23 janar 2015|archive-date=25 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150125085630/http://www.complex.com/sports/2015/01/espn-stephen-a-smith-new-contract-3-million|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Më 11 qershor 2015, Smith mori kritika për një koment që bëri në lidhje me futbollistët femra gjatë [[Kupa Botërore FIFA për femra 2015|Kupës Botërore të FIFA-s për femra 2015]]. Ndërsa ishte në [[SportsCenter]], u shfaq një përsëritje e një goli të shënuar nga [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit për femra|Norvegjia]] në një goditje të lirë ndaj [[Kombëtarja gjermane e futbollit për femra|Gjermanisë]]. [[Tim Legler]] theksoi se lojtarët gjermanë që formuan murin kthenin kokën ndërsa topi kalonte, dhe Smith bëri shaka se lojtarët &quot;ndoshta nuk do të kishin dashur të ngatërronin flokët&quot;. Komenti i Smithit u kritikua si seksist dhe një shaka e dobët. [[ESPN]] tha se ata biseduan me Smith në lidhje me komentin, dhe ai më vonë kërkoi falje në një seri tweet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/espn-stephen-smith-womens-world-cup-joke-2015-6|title=ESPN host Stephen A. Smith makes terrible joke about Women's World Cup players not wanting to mess up their hair|accessdate=22 mars 2017}}&lt;/ref&gt;

Më 5 Nëntor 2016, Smith u bashkua me ekipin e transmetimit të Top Rank për ndeshjen e boksit Man-Pacquiao vs. Jessie Vargas.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.toprank.com/news/boxing-promotions-stephen-a-smith-brian-kenny-charissa-thompson-and-tim-bradley-jr-to-call-pacquiao-vs-vargas-world-championship-telecast|title=Archived copy|accessdate=7 nëntor 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161108052347/http://www.toprank.com/news/boxing-promotions-stephen-a-smith-brian-kenny-charissa-thompson-and-tim-bradley-jr-to-call-pacquiao-vs-vargas-world-championship-telecast|archivedate=8 nëntor 2016}}&lt;/ref&gt; Në vitin 2019 Smith u bë një komentues i [[Ultimate Fighting Championship|UFC]] ndërsa UFC u transferua në [[ESPN]] si transmetues i saj televiziv.

===Aktrimi===
Smith bëri debutimin e tij të aktrimit në serialin [[General Hospital]] më 2 shkurt 2007.&lt;ref name=&quot;Deadspin&quot;&gt;{{cite web|url=http://deadspin.com/tag/general-hospital|accessdate=11 mars 2016|work=Deadspin|title=Disney Inundates General Hospital Episode With References To New Year's Eve College Football Playoff Games|date=30 dhjetor 2015}}&lt;/ref&gt; Më vonë në të njëjtin vit, ai luajti në filmin ''[[I Think I Love My Wife]]''.

== Referime ==
{{Reflist}}

==Lidhje të jashtme==
*[https://twitter.com/stephenasmith Faqja Zyrtare] në Twitter
*[https://www.instagram.com/stephenasmith/ Faqja Zyrtare] në Instagram
*[https://www.facebook.com/stephena/ Faqja Zyrtare] në Facebook

[[Kategoria:Lindje 1967]]
[[Kategoria:Basketbollistë afrikano-amerikan]]
[[Kategoria:Gazetarë afrikano-amerikan i sportit]]
[[Kategoria:Gazetarë amerikan i sportit]]</text>
      <sha1>fr4oz4ucawft0j1f7t7os8385jmr9sh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tomoe Gozen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>267471</id>
    <revision>
      <id>3001096</id>
      <parentid>2955745</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4628" sha1="ckjs56llchnrg9qdy58k5z7d9lh23md" xml:space="preserve">[[Skeda:Kokon hime kagami Tomoe onna by Tsukioka Yoshitoshi.jpg|thumb|264px|Tomoe Gozen në serinë ''Mirror of Beauties Past and Present'']]
'''Tomoe Gozen'''({{lang|ja|巴 御前}}; rreth vitit [[1157]] – vdiq në vitin [[1247]])&lt;ref&gt;Note: ''[[Onna bugeisha|Gozen]]'' nuk është një emër, por titull që zakonisht përkthehet ''Zonjë'', edhe pse ky titull rrallë i'u është dhënë burrave.&lt;/ref&gt; ishte luftëtare [[Samurai|samurai]] (''[[Onna-bugeisha|onna-bugeisha]]''), e njohur për guximin e saj.&lt;ref&gt;Nussbaum, Louis Frédéric et al. (2005). &quot;Tomoe Gozen&quot; in {{Google books|p2QnPijAEmEC|''Japan Encyclopedia'', p. 984.|page=984}}&lt;/ref&gt; Ajo u martua me [[Minamoto no Joshinaka]] dhe i shërbeu atij në [[Lufta e Genpeit|luftën e Genpeit]]&lt;ref name=&quot;Turnbull&quot;&gt;{{Cite book|last=Turnbull|first=Stephen|title=Battles of the Samurai|publisher=Arms and Armour Press|year=1987|lang=en|isbn=978-085368826-6|page=14}}&lt;/ref&gt; dhe ishte pjesë e konfliktit që çoi në [[Shogunati Tokugava|shogunatin]] e parë japonez.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|title=Amazons to Fighter Pilots - A Biographical Dictionary of Military Woman (Volume Two)|last=Pennington|first=Reina|publisher=Greenwood Press|year=2003|lang=en|isbn=978-0-313-32708-7|location=Westport, Connecticut|pages=437–438}}&lt;/ref&gt;

Në vitin [[1182]] ajo komandoi 300 [[samurai]] në një luftë kundër 2,000 luftëtarëve të klanit rival [[Klani Taira|Taira]]. Pasi mposhti Tairat dhe i futi në krahinat perëndimore, Joshinaka mori [[Kioto]]n dhe dëshiroi të ishte udhëheqësja e [[Klani Minamoto|klanit Minamoto]]. Kushëriri i tij [[Minamoto no Joritomo|Joritomo]] u nxit për të shtypur Joshinakën, dhe dërgoi vëllezërit e tij [[Minamoto no Joshitsune|Joshitsune]] dhe [[Minamoto no Norijori|Norijori]] për ta vrarë atë. Joshinaka i luftoi forcat e Joritomos në [[Beteja e Avazusë|betejën e Avazusë]] më 21 shkurt [[1184]], ku Tomoe Gozen me dashje mori të paktën një kokë të armikut. Megjithëse trupat e Joshinakës luftuan me guxim, ata ishin më të shumtë dhe të tejkaluar. Kur Joshinaka u mund atje, me vetëm disa ushtarë të tij ishin ende duke qëndruar, ai i tha Tomoe Gozen të ikte sepse donte të vdiste me vëllain e tij kujdestar [[Imai Kanehira|Imai no Shiro Kanehira]] dhe ai tha që do të vinte turp nëse ai vdes me një grua.&lt;ref name=&quot;Watson&quot;&gt;{{Cite book|translator=Burton Watson|title=The Tales of the Heike|url=https://archive.org/details/talesheiketransl00wats|publisher=Columbia University Press|year=2006|lang=en|isbn=978-023113803-1|page=[https://archive.org/details/talesheiketransl00wats/page/n98 86]}}&lt;/ref&gt;

Ka tregime të larmishme për ato që pasuan. Në betejën e Avazusë në vitin [[1184]],&lt;ref name=&quot;Turnbull2&quot;&gt;{{Cite book|last=Turnbull|first=Stephen|title=The Samurai Sourcebook|publisher=Cassell &amp; Co.|year=1998|lang=en|isbn=978-185409523-7|page=204}}&lt;/ref&gt; ajo njihet për heqjen e kokës së Honda no Morishiges të Musashit.&lt;ref&gt;Faure, Bernard. (2003). {{Google books|RvO0vO575owC|''The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender,'' p. 211|page=211}}; Kitagawa, fq. 521.&lt;/ref&gt; Ajo është e njohur gjithashtu për vrasjen e [[Uçida Iejoshi]] dhe për arratisjen e kapjes nga [[Hatakejama Shigetada]].&lt;ref&gt;Joly, Henri L. (1967). [https://books.google.com/books?ei=aoqJTOrSNIT48AbI7dCyAg&amp;ct=result&amp;id=AuXpAAAAMAAJ&amp;dq=Legend+and+Myth+in+Japanese+Art:&amp;q=Tomoe#search_anchor  ''Legend in Japanese Art,''] fq. 540.&lt;/ref&gt; Pasi Tomoe Gozen i preu kokën drejtuesit të klanit Musashi dhe ia paraqiti kokën zotërisë së saj Joshinaka, reputacioni i Tomoes ishte aq i lartë sa që ajo konsiderohej gjeneralja e parë e Japonisë.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yVq2BgAAQBAJ&amp;pg|title=Thousand Shrine Warrior|last=Salmonson|first=Jessica Amanda|date=7 prill 2015|publisher=Open Road Media|isbn=978-145329383-6|language=en}}&lt;/ref&gt;

==Në kulturën popullore==
Tomoe Gozen është baza e Persona e [[Chie Satonaka]] në video lojën e vitit 2008 ''[[Persona 4]]''. Tomoe Gozen është një komandante në ''Rise of Kingdoms'', me një hark dhe specializim mbështetës. Tomoe Gozen paraqitet si personazh në [[manga]] dhe [[anime]] ''[[Nura: Ngritja e klanit Yokai|Nurarihyon no Mago]]''.

==Shiko edhe==
* [[Periudha Heian]]
* [[Periudha Kamakura]]
* [[Historia e Japonisë]]
* [[Tokiva Gozen]]
* [[Minamoto no Joritomo]]
* [[Minamoto no Joshitsune]]
* [[Minamoto no Jorimitsu]]

== Referime ==
&lt;references/&gt;

[[Kategoria:Lindje 1157]]
[[Kategoria:Vdekje 1247]]
[[Kategoria:Luftëtarë]]
[[Kategoria:Gra në ushtri]]
[[Kategoria:Japonia feudale]]
[[Kategoria:Japonezë]]</text>
      <sha1>ckjs56llchnrg9qdy58k5z7d9lh23md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Planifikimi hapësinor</title>
    <ns>1</ns>
    <id>268383</id>
    <revision>
      <id>3001298</id>
      <parentid>3000034</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:08:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4287" sha1="35lahiyce1tc9alm3752uf4021nt4iz" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Planifikimi hapësinor/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Planifikimi hapësinor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3000033 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20121212003355/www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp me https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp te lidhja http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp.
*U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20121212003355/www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp me https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp te lidhja http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp.
*U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20121212003355/www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp me https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp te lidhja http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp.
*U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20121212003355/www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp me https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp te lidhja http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp.
*U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20121212003355/www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp me https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp te lidhja http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 20 qershor 2026 22:34 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Planifikimi hapësinor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3001297 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20121212003355/www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp me https://web.archive.org/web/20121216180319/http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/cemat/Compendium/Compendium_en.asp te lidhja http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/heritage/CEMAT/Compendium/Compendium_en.asp.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 24 qershor 2026 10:08 (CEST)</text>
      <sha1>35lahiyce1tc9alm3752uf4021nt4iz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Adolf Eichmann</title>
    <ns>1</ns>
    <id>273268</id>
    <revision>
      <id>3001226</id>
      <parentid>2995576</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T04:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MajavahBot</username>
        <id>122738</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Adolf Eichmann/Arkivi 1]]</comment>
      <origin>3001226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245" sha1="kxqxueg82xt1lli736us9klktkhukl7" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Adolf Eichmann/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}</text>
      <sha1>kxqxueg82xt1lli736us9klktkhukl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teoria juridike</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275010</id>
    <revision>
      <id>3001003</id>
      <parentid>2956052</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+ 6 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3001003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8707" sha1="rbdfiqu235kx32qbia18d132k21tgsp" xml:space="preserve">[[Skeda:CourtGavel.JPG|djathtas|parapamje|250x250px| Filozofët e së drejtës pyesin &quot;Cili është ligji, dhe çfarë duhet të jetë?&quot; ]]
'''Jurisprudenca''' ose '''teoria juridike''' është studimi teorik i së [[Ligji|drejtës]] . Studiuesit e jurisprudencës kërkojnë të shpjegojnë natyrën e ligjit në formën e tij më të përgjithshme dhe të sigurojnë një kuptim më të thellë të [[Arsyeja|arsyetimit]] juridik, sistemeve [[Ligji|juridike]], [[Ligji|institucioneve juridike]] dhe rolit të ligjit në shoqëri.&lt;ref&gt;{{Cito web|url=https://www.law.cornell.edu/wex/jurisprudence|title=Jurisprudence|last=Staff|first=LII|date=2007-08-06|website=LII / Legal Information Institute|language=en|accessdate=2018-09-22}}&lt;/ref&gt; 

== Etimologjia ==
Fjala anglisht rrjedh nga latinishtja, ''iurisprudentia'' .&lt;ref&gt;{{Cito web|url=https://en.wiktionary.org/wiki/jurisprudence|title=jurisprudence - Wiktionary|website=en.wiktionary.org|accessdate=2019-05-24|language=en}}&lt;/ref&gt; ''Juris'' është forma gjinore e ligjit ''jus'', dhe ''prudentia'' që do të thotë maturi (gjithashtu: diskrecion, largpamësi, parathënie, kujdes). I referohet ushtrimit të gjykimit të mirë, sensit të përbashkët dhe kujdesit, veçanërisht në sjelljen e çështjeve praktike. Fjala u shfaq për herë të parë në anglishtin e shkruar&lt;ref&gt;Oxford English Dictionary, 2nd edition 1989&lt;/ref&gt; në vitin 1628, në një kohë kur fjala ''prudence'' nënkuptonte njohuri ose aftësi në një çështje. Mund të ketë hyrë në anglisht përmes ''jurisprudencës'' franceze, e cila u shfaq më herët. 

== Përmbledhje ==
Jurisprudenca moderne filloi në shekullin XVIII dhe ishte përqendruar në parimet e para të ligjit natyror, të drejtën civile dhe [[E drejta nderkombetare|ligjin e kombeve]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Garner|first=Bryan A.|title=Black's law dictionary|url=https://archive.org/details/blacksl_xxx_2009_00_5869|year=2009|publisher=West|location=Saint Paul, Minnesota, USA|isbn=978-0-314-19949-2|pages=Jurisprudence entry|edition=9th|language=en}}&lt;/ref&gt; Jurisprudenca e përgjithshme mund të ndahet në kategori si për nga lloji i pyetjeve që studiuesit kërkojnë të përgjigjen, ashtu edhe nga teoritë e jurisprudencës, ose shkollat e mendimit, në lidhje me atë se si përgjigjen më mirë në këto pyetje. Filozofia bashkëkohore e ligjit, e cila merret me jurisprudencën e përgjithshme, adreson problemet e brendshme të ligjit, sistemet juridike dhe problemet e ligjit, si një institucion shoqëror që ka të bëjë me kontekstin më të madh politik dhe shoqëror në të cilin ai ekziston.&lt;ref name=&quot;Shiner&quot;&gt;Shiner, &quot;Philosophy of Law&quot;, ''Cambridge Dictionary of Philosophy''&lt;/ref&gt; 

Ky artikull adreson tre degë të ndryshme të mendimit në jurisprudencën e përgjithshme. E drejta e lashtë natyrore është ideja se ka kufij objektiv racional ndaj fuqisë së pushtetarëve legjislativ. Themelet e ligjit janë të arritshme përmes arsyes, gjë e cila është nga këto ligje të natyrës e ku ligjet njerëzore fitojnë çfarëdo force që ata kanë.&lt;ref name=&quot;Shiner&quot;&gt;Shiner, &quot;Philosophy of Law&quot;, ''Cambridge Dictionary of Philosophy''&lt;/ref&gt; Jurisprudenca analitike ( jurisprudenca sqaruese) hedh poshtë përkufizimin e ligjit natyror se cili është ligji dhe çfarë duhet të jetë. Ajo mbështet përdorimin e një këndvështrimi neutral dhe gjuhës përshkruese kur i referohet aspekteve të sistemeve juridike.&lt;ref name=&quot;Hart_1958&quot;&gt;See H L A Hart, 'Positivism and the Separation of Law and Morals' (1958) 71 ''Harv. L. Rev.'' 593&lt;/ref&gt; Në kuadër të saj përfshinë edhe teori të tilla të jurisprudencës si p.sh. &quot;pozitivizmi juridik&quot;, i cili pretendon se nuk ekziston asnjë lidhje e nevojshme midis ligjit dhe moralit dhe se forca e ligjit vjen nga faktet themelore shoqërore;&lt;ref name=&quot;Soper_CDoP&quot;&gt;Soper, &quot;Legal Positivism&quot;, ''Cambridge Dictionary of Philosophy''&lt;/ref&gt; dhe &quot;realizmi juridik&quot;, i cili argumenton se praktika e ligjit në botën reale përcakton se cili është ligji, ligji që ka forcën që ai bën për shkak të asaj që bëjnë legjislatorët, avokatët dhe gjykatësit. Jurisprudenca normative ka të bëjë me teoritë &quot;vlerësuese&quot; të së drejtës. Ajo merret me synimin ose qëllimin e ligjit, ose cilat teori morale ose politike ofrojnë një themel për ligjin. Ajo jo vetëm që adreson pyetjen &quot;Çfarë është ligji?&quot;, por gjithashtu përpiqet të përcaktojë se cili duhet të jetë funksioni i duhur i ligjit, ose cilat lloj veprimesh duhet të jenë subjekt i sanksioneve ligjore, dhe cilat lloj dënimesh duhet të lejohen.

== Shih edhe ==
* [[E drejta natyrore]]
* [[Kushtetuta]]
* [[Fëkëh]]
* [[Sundimi i ligjit]]
* [[E drejta penale]]
* [[E drejta morale]]
* [[E drejta e sheriatit]]
* [[Shkolla Juridike Islame]] 

== Bibliografia ==
* {{Cite book|last=Austin|first=John|title=The Province of Jurisprudence Determined|year=1831|language=en}}
* Cotterrell, R. (1995). ''Law's Community: Legal Theory in Sociological Perspective''. Oxford: Oxford University Press.
* Cotterrell, R. (2003). ''The Politics of Jurisprudence: A Critical Introduction to Legal Philosophy'', 2nd ed. Oxford: Oxford University Press.
* Cotterrell, R. (2018). ''Sociological Jurisprudence: Juristic Thought and Social Inquiry''. New York/London: Routledge.
* Freeman, M.D.A. (2014). ''Lloyd's Introduction to Jurisprudence''. 9th ed. London: Sweet and Maxwell.
* Fruehwald, Edwin Scott, ''Law and Human Behavior: A Study in Behavioral Biology, Neuroscience, and the Law'' (Vandeplas 2011).  [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-1-60042-144-0|978-1-60042-144-0]]
* {{Cite book|last=Hart|first=H. L. A.|title=The Concept of Law|url=https://archive.org/details/nlsiu.340.1.har-7.14471|location=Oxford|publisher=Clarendon Press|origyear=1961|year=1994|edition=2nd (with postscript)|isbn=978-0-19-876122-8|language=en}}
* Hartzler, H. Richard (1976). ''Justice, Legal Systems, and Social Structure''. Port Washington, NY: Kennikat Press.
* {{Cite book|last=Engle|first=Eric|title=Lex Naturalis, Ius Naturalis: Law as Positive Reasoning &amp; Natural Rationality|url=https://books.google.com/books?id=nz4DasoEUesC|date=korrik 2010|publisher=Eric Engle|isbn=978-0-9807318-4-2|language=en}}
* Hutchinson, Allan C., ed. (1989). ''Critical Legal Studies''. Totowa, NJ: Rowman &amp; Littlefield.
* Kempin, Jr., Frederick G. (1963). ''Legal History: Law and Social Change''. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
* Llewellyn, Karl N. (1986). ''Karl N. Llewellyn on Legal Realism''. Birmingham, AL: Legal Classics Library. (Contains penetrating classic &quot;The Bramble Bush&quot; on nature of law).
* Murphy, Cornelius F. (1977). ''Introduction to Law, Legal Process, and Procedure''. St. Paul, MN: West Publishing.
* Rawls, John (1999). ''A Theory of Justice'', revised ed. Cambridge: Harvard University Press. (Philosophical treatment of justice).
* Wacks, Raymond (2009). ''Understanding Jurisprudence: An Introduction to Legal Theory'' Oxford University Press.
* Washington, Ellis (2002). ''The Inseparability of Law and Morality: Essays on Law, Race, Politics and Religion'' University Press of America.
* Washington, Ellis (2013). ''The Progressive Revolution, 2007–08 Writings-Vol. 1; 2009 Writings-Vol. 2, Liberal Fascism through the Ages'' University Press of America.
* Zinn, Howard (1990). ''Declarations of Independence: Cross-Examining American Ideology.'' New York: Harper Collins Publishers.
* Zippelius, Reinhold (2011). ''Rechtsphilosophie'', 6th ed. Munich: C.H. Beck.  [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-3-406-61191-9|978-3-406-61191-9]]
* Zippelius, Reinhold (2012). ''Das Wesen des Rechts'' (The Concept of Law), an introduction to Legal Theory, 6th ed., Stuttgart: W. Kohlhammer.  [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-3-17-022355-4|978-3-17-022355-4]]
* Zippelius, Reinhold (2008). ''Introduction to German Legal Methods'' (Juristische Methodenlehre), translated from the tenth German Edition by Kirk W. Junker, P. Matthew Roy. Durham: Carolina Academic Press.
* Heinze, Eric, ''The Concept of Injustice'' (Routledge, 2013)
* Pillai, P.S.A (2016). ''Jurisprudence and Legal Theory'', 3rd Edition, Reprinted 2016: Eastern Book Company.  [[International Standard Book Number|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-93-5145-326-0|978-93-5145-326-0]]

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

[[Kategoria:Disiplina akademike]]
[[Kategoria:Ligjshmëri]]
[[Kategoria:Teori juridike]]
[[Kategoria:Etikë ligjore]]
[[Kategoria:Filozofi e ligjit]]
[[Kategoria:Ligji romak]]
[[Kategoria:Filozofi shoqërore]]
[[Kategoria:Shkenca shoqërore]]</text>
      <sha1>rbdfiqu235kx32qbia18d132k21tgsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kasa (kapele)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275034</id>
    <revision>
      <id>3001066</id>
      <parentid>2798117</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4129" sha1="1xhw31s5kii701y66wk6fr6txpbafu6" xml:space="preserve">[[Skeda:Japanese buddhist monk by Arashiyama cut.jpg|thumb|240px|Një murg budist japonez, i veshur me ''takuhatsugasa'']]
'''Kasa''' ({{lang|ja|笠}}) është një term i përdorur për disa kapele tradicionale japoneze,&lt;ref&gt;[http://traditionscustoms.com/traditional-fashion/kasa-traditional-japanese-hats ''Kasa hat''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208231815/http://traditionscustoms.com/traditional-fashion/kasa-traditional-japanese-hats |date=8 dhjetor 2019}}, kontrolluar më 19 mars 2016&lt;/ref&gt; përfshirë ''amigasat'' dhe ''xhingasat''.

==Stilet==
Ka stile të ndryshme të kapeleve ''kasa'': [[Samurai]] të nivelit të ulta kishin kapele të ngjyrosura në të zezë.

* ''Xhingasa'' gjithmonë ka pasur një shenjë në të.

* Një ''amigasa'' është një kapele kashte, e veshur tradicionalisht në disa valle popullore japoneze.

* Një lloj tjetër kapelesh ''kasa'', ''takuhatsugasa'' e endur nga kashta e [[orizi]]t të veshur nga murgjit budistë, është zmadhuar dhe në formë tasi ose kërpudhe. Për dallim nga [[Kapelja konike aziatike|kapelja e fermerit]], ajo nuk arrin në një pikë, as nuk ngrihet lart në kokë si kapele udhëtimi të një [[samurai]]. Është thjesht një kapele e madhe që mbulon gjysmën e sipërme deri në dy të tretat e fytyrës, duke ndihmuar në këtë mënyrë të maskojë identitetin e murgut dhe t'i lejojë atij të udhëtojë i pashqetësuar nga pamjet përreth tij në udhëtimin e tij.

Klasa e [[samurai]]ve, në Japoninë feudale, si dhe mbajtësit e tyre dhe këmbësorët ([[Ashigaru|ashigaru]]), përdorën disa lloje ''xhingasash'' të prodhuara nga [[hekuri]], [[bakri]], [[druri]], letre, [[bambuja|bambuje]], ose [[lëkura (material)lëkure]].&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=sBWasQSsb-UC&amp;pg=PA46&amp;dq=samurai+jingasa&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=T2eOT8GRAZLrtgey-6HoCw&amp;ved=0CGUQ6AEwCQ#v=onepage&amp;q=samurai%20jingasa&amp;f=false ''Samurai Fighting Arts: The Spirit and the Practice''], Author Fumon Tanaka, Publisher Kodansha International, 2003, {{ISBN|9784770028983}} fq. 46&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=Z9lmmkvQOpoC&amp;pg=PA219&amp;dq=samurai+jingasa&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=T2eOT8GRAZLrtgey-6HoCw&amp;ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=samurai%20jingasa&amp;f=false Secrets of the Samurai: The Martial Arts of Feudal Japan], Authors Oscar Ratti, Adele Westbrook, Publisher Tuttle Publishing, 1991, {{ISBN|9780804816847}} fq. 219&lt;/ref&gt;

==Llojet==
Disa lloje ''kasash'' janë:

* '' Axhirogasa '(një ''kasë'' e punuar prej bambuje apo druri të rruar)''
* '' Amigasa '' (''kasa'' e xunkthit)
* '' Fukaamigasa '(një ''kasa'' e thellë e punimit të xunkthit)
* '' Xhingasa '' (&quot;kapele lufte&quot;, një lloj ''kasa'' që zakonisht vishet nga [[Samurai|samurai]] dhe [[Ashigaru|ashigaru]])
* '' Roningasa '' (zakonisht një ''amigasa'' konike me majë të sheshtë, e veshur shpesh nga [[Ronini|rōnini]])
* '' Sandogasa '' (''kasa'' për udhëtim)
* '' Sugegasa '' (shih [[Kapelja konike aziatike]])
* '' Takuhatsugasa '' (shih foton më lartë)
* '' Tengai '' (një kapele prej kashte e veshur nga [[Komuso|komusot]])
* '' Torioigasa '' (një ''kasa'' e palosur, e famshme për [[Festivali i Vallëzimit Ava|festivalin e vallëzimit Ava]])
* '' Jagjūgasa '' (kreshta familjare e [[Klani Jagju|klanit Jagju]], jo njëlloj ''kasa'' e tanishme)

==Galeria==
&lt;gallery&gt;
Image:Nirayama jingasa.JPG|''Xhingasa'' prej lëkure antike (kapele lufte) në stilin e ''nirajama''.
Image:A begging criminal-J. M. W. Silver.jpg|Kapelja në këtë foto është ''fukaamigasa'' e llojit ''tengai'' ({{lang|ja|天蓋}}), e veshur nga ''[[Komuso|komuso]]''.
Image:Awaod001.jpg|Femrat në këtë foto veshin një ''kasa'' vallëzimi gjatë [[Festivali i Vallëzimit Ava|festivalit të vallëzimit Ava]].
Image:Sodegarami and bajo jingasa.jpg|Kapelja antike japoneze ''sodegarami'' dhe ''baxho xhingasa''.
&lt;/gallery&gt;

==Shiko edhe==
* [[Veshjet japoneze]]
* [[Kultura e Japonisë]]
* [[Samurai]]
* [[Çonmage]]
* [[Kimono]]
* [[Jukata]]
* [[Zori]]
* [[Geta (këpucë)]]

==Referimet==
{{reflist}}

[[Kategoria:Veshje]]
[[Kategoria:Kultura e Japonisë]]
[[Kategoria:Pajisje ushtarake]]</text>
      <sha1>1xhw31s5kii701y66wk6fr6txpbafu6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001357</id>
      <parentid>3001066</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4127" sha1="9w32xmojm5ues6qcy5y38fjo0kwvygv" xml:space="preserve">[[Skeda:Japanese buddhist monk by Arashiyama cut.jpg|thumb|240px|Një murg budist japonez, i veshur me ''takuhatsugasa'']]
'''Kasa''' ({{lang|ja|笠}}) është një term i përdorur për disa kapele tradicionale japoneze,&lt;ref&gt;[http://traditionscustoms.com/traditional-fashion/kasa-traditional-japanese-hats ''Kasa hat''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208231815/http://traditionscustoms.com/traditional-fashion/kasa-traditional-japanese-hats |date=8 dhjetor 2019}}, kontrolluar më 19 mars 2016&lt;/ref&gt; përfshirë ''amigasat'' dhe ''xhingasat''.

==Stilet==
Ka stile të ndryshme të kapeleve ''kasa'': [[Samurai]] të nivelit të ulta kishin kapele të ngjyrosura në të zezë.

* ''Xhingasa'' gjithmonë ka pasur një shenjë në të.

* Një ''amigasa'' është një kapele kashte, e veshur tradicionalisht në disa valle popullore japoneze.

* Një lloj tjetër kapelesh ''kasa'', ''takuhatsugasa'' e endur nga kashta e [[orizi]]t të veshur nga murgjit budistë, është zmadhuar dhe në formë tasi ose kërpudhe. Për dallim nga [[Kapelja konike aziatike|kapelja e fermerit]], ajo nuk arrin në një pikë, as nuk ngrihet lart në kokë si kapele udhëtimi të një [[samurai]]. Është thjesht një kapele e madhe që mbulon gjysmën e sipërme deri në dy të tretat e fytyrës, duke ndihmuar në këtë mënyrë të maskojë identitetin e murgut dhe t'i lejojë atij të udhëtojë i pashqetësuar nga pamjet përreth tij në udhëtimin e tij.

Klasa e [[samurai]]ve, në Japoninë feudale, si dhe mbajtësit e tyre dhe këmbësorët ([[Ashigaru|ashigaru]]), përdorën disa lloje ''xhingasash'' të prodhuara nga [[hekuri]], [[bakri]], [[druri]], letre, [[bambuja|bambuje]], ose [[lëkura (material)lëkure]].&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=sBWasQSsb-UC&amp;pg=PA46&amp;dq=samurai+jingasa&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=T2eOT8GRAZLrtgey-6HoCw&amp;ved=0CGUQ6AEwCQ#v=onepage&amp;q=samurai%20jingasa&amp;f=false ''Samurai Fighting Arts: The Spirit and the Practice''], Author Fumon Tanaka, Publisher Kodansha International, 2003, {{ISBN|9784770028983}} fq. 46&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=Z9lmmkvQOpoC&amp;pg=PA219&amp;dq=samurai+jingasa&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=T2eOT8GRAZLrtgey-6HoCw&amp;ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=samurai%20jingasa&amp;f=false Secrets of the Samurai: The Martial Arts of Feudal Japan], Authors Oscar Ratti, Adele Westbrook, Publisher Tuttle Publishing, 1991, {{ISBN|9780804816847}} fq. 219&lt;/ref&gt;

==Llojet==
Disa lloje ''kasash'' janë:

* ''Axhirogasa'' (një ''kasë'' e punuar prej bambuje apo druri të rruar)
* '' Amigasa '' (''kasa'' e xunkthit)
* '' Fukaamigasa '(një ''kasa'' e thellë e punimit të xunkthit)
* '' Xhingasa '' (&quot;kapele lufte&quot;, një lloj ''kasa'' që zakonisht vishet nga [[Samurai|samurai]] dhe [[Ashigaru|ashigaru]])
* '' Roningasa '' (zakonisht një ''amigasa'' konike me majë të sheshtë, e veshur shpesh nga [[Ronini|rōnini]])
* '' Sandogasa '' (''kasa'' për udhëtim)
* '' Sugegasa '' (shih [[Kapelja konike aziatike]])
* '' Takuhatsugasa '' (shih foton më lartë)
* '' Tengai '' (një kapele prej kashte e veshur nga [[Komuso|komusot]])
* '' Torioigasa '' (një ''kasa'' e palosur, e famshme për [[Festivali i Vallëzimit Ava|festivalin e vallëzimit Ava]])
* '' Jagjūgasa '' (kreshta familjare e [[Klani Jagju|klanit Jagju]], jo njëlloj ''kasa'' e tanishme)

==Galeria==
&lt;gallery&gt;
Image:Nirayama jingasa.JPG|''Xhingasa'' prej lëkure antike (kapele lufte) në stilin e ''nirajama''.
Image:A begging criminal-J. M. W. Silver.jpg|Kapelja në këtë foto është ''fukaamigasa'' e llojit ''tengai'' ({{lang|ja|天蓋}}), e veshur nga ''[[Komuso|komuso]]''.
Image:Awaod001.jpg|Femrat në këtë foto veshin një ''kasa'' vallëzimi gjatë [[Festivali i Vallëzimit Ava|festivalit të vallëzimit Ava]].
Image:Sodegarami and bajo jingasa.jpg|Kapelja antike japoneze ''sodegarami'' dhe ''baxho xhingasa''.
&lt;/gallery&gt;

==Shiko edhe==
* [[Veshjet japoneze]]
* [[Kultura e Japonisë]]
* [[Samurai]]
* [[Çonmage]]
* [[Kimono]]
* [[Jukata]]
* [[Zori]]
* [[Geta (këpucë)]]

==Referimet==
{{reflist}}

[[Kategoria:Veshje]]
[[Kategoria:Kultura e Japonisë]]
[[Kategoria:Pajisje ushtarake]]</text>
      <sha1>9w32xmojm5ues6qcy5y38fjo0kwvygv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Autobiografia e Malcolm X</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275845</id>
    <revision>
      <id>3001083</id>
      <parentid>2984712</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4113" sha1="8y0kjs7371u0c1dht4nu2ldissjw165" xml:space="preserve">'''Autobiografia e Malcolm X''' u botua në vitin 1965, si rezultat i një bashkëpunimi midis aktivistit për të drejtat e njeriut [[Malcolm X]] dhe gazetarit [[Alex Haley]]. Haley bashkautoroi autobiografinë bazuar në një seri intervistash të thella që ai kreu midis 1963 dhe vrasjes së Malcolm X më 1965. Autobiografia është një tregim i konvertimit shpirtëror që përshkruan filozofinë e Malcolm X për [[Krenaria e zezë|krenarinë e zezë]], [[Nacionalizmi i zi|nacionalizmin e zi]] dhe [[Panafrikanizmi|panafrikanizmin]]. Pasi udhëheqësi u vra, Haley shkroi epilogun e librit. Ai përshkroi procesin e tyre bashkëpunues dhe ngjarjet në fund të jetës së Malcolm X.

Kur u botua ''Autobiografia'', recensionuesi i ''[[New York Times]]'' e përshkroi atë si një &quot;libër të shkëlqyeshëm, të dhimbshëm, të rëndësishëm&quot;. Në vitin 1967, historiani [[John William Ward]] shkroi se do të bëhej një autobiografi klasike amerikane. Në vitin 1998, ''[[Time (revistë)|Time]]'' e quajti ''Autobiografia e Malcolm X'' si një nga dhjetë librat jofiktiv &quot;që kërkuan lexim&quot;. [[James Baldwin]] dhe [[Arnold Perl]] e adaptuan librin si film; Skenari i tyre siguroi materialin burimor për filmin e [[Spike Lee]] në vitin 1992, ''[[Malcolm X (film 1992)|Malcolm X]]''.

==Përmbledhja==
''Autobiografia e Malcolm X'' flet për jetën e [[Malcolm X]] (1925-1965), i cili ishte një aktivist i famshëm për të drejtat civile të afroamerikanëve dhe për [[Të drejtat e njeriut|të drejtat e njeriut]]. Duke filluar nga shtatzënia e nënës së tij, libri përshkruan fëmijërinë e Malcolm në [[Michigan]], vdekjen e babait të tij në rrethana të dyshimta dhe shëndetin mendor të përkeqësuar të nënës së tij që rezultoi në angazhimin e saj për një spital psikiatrik.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Dyson|1996|pp=4–5}}.&lt;/ref&gt; Pak flitet për rininë e tij në Boston dhe Nju Jork si dhe përfshirjen e tij në [[Banda kriminale|banda kriminale]]. Kjo çoi në arrestimin e tij dhe dënimin pasues të tetë deri në dhjetë vjet burg, nga i cili ai vuajti gjashtë vjet e gjysmë (1946-1952).&lt;ref&gt;{{Harvnb|Carson|1995|p=99}}.&lt;/ref&gt; Libri adreson shërbimin e tij me [[Elijah Muhamed]] dhe [[Nation of Islam]] (1952-1963) dhe shfaqjen e tij si zëdhënës kombëtar i organizatës. Ajo dokumenton zhgënjimin e tij me dhe largimin nga Nation of Islam në mars 1964, [[Haxhi|haxhin]] e tij në [[Meka|Mekë]], e cila katalizoi shndërrimin e tij në [[Islam]], dhe udhëtimet e tij në Afrikë.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Dyson|1996|pp=6–13}}.&lt;/ref&gt; Malcolm X u vra në [[Audubon Ballroom]] të Nju Jorkut në shkurt 1965, para se të mbaronin librin. Bashkëautori i tij, gazetari [[Alex Haley]], përmbledh ditët e fundit të jetës së Malcolm X dhe përshkruan në detaje marrëveshjen e tyre të punës, përfshirë pikëpamjet personale të Haley për temën e tij, në epilogun e Autobiografisë.&lt;ref&gt;Als, Hilton, &quot;Philosopher or Dog?&quot;, in {{Harvnb|Wood|1992|p=91}}; [[John Edgar Wideman|Wideman, John Edgar]], &quot;Malcolm&amp;nbsp;X: The Art of Autobiography&quot;, in {{Harvnb|Wood|1992|pp=104–5}}.&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

=== Referime ===
* {{cite book|last=Dyson|first=Michael Eric|author-link=Michael Eric Dyson|title=Making Malcolm: The Myth and Meaning of Malcolm X|year=1996|publisher=Oxford University Press USA|location=New York|edition=Paperback|isbn=978-0-19-510285-7}}
* {{cite book|last=Carson|first=Clayborne|author-link=Clayborne Carson|title=Malcolm X: The FBI File|url=https://archive.org/details/malcolmxfbifile0000cars_e6d3|year=1995|publisher=Ballantine Books|location=New York|edition=Mass Market Paperback|isbn=978-0-345-40009-3}}
* {{cite book|last=Dyson|first=Michael Eric|author-link=Michael Eric Dyson|title=Making Malcolm: The Myth and Meaning of Malcolm X|year=1996|publisher=Oxford University Press USA|location=New York|edition=Paperback|isbn=978-0-19-510285-7}}

[[Kategoria:Libra të botuar në 1965]]
[[Kategoria:Autobiografi afro-amerikanë]]
[[Kategoria:Autobiografi fetare]]
[[Kategoria:Libra të adoptuar në filma]]
[[Kategoria:Libra në anglisht]]</text>
      <sha1>8y0kjs7371u0c1dht4nu2ldissjw165</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prypiat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277390</id>
    <revision>
      <id>3001186</id>
      <parentid>2956330</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6223" sha1="ev37istqcgujrug03zc9q3pvymyx5vl" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                  = Pripyat
| native_name         = Прип'ять
| image_seal            = Coat of Arms of Pripyat.svg
| seal_link         = Emblema e Pripyatit
| image_skyline                   = View of Chernobyl taken from Pripyat.JPG
| image_caption     = Pamja e Çernobilit fotografuar nga një ndërtesë në Pripyat

&lt;!--Administrimi--&gt;
|Shteti                  = Ukraina
|Provinca                = [[Figura:Flag of Kiev Oblast.svg|20px]] [[Kiev (oblast)|Kiev]]
|Rajoni                  = [[Raion Ivankiv]]

&lt;!--Sipërfaqja dhe popullsia--&gt;
|Sipërfaqja              = 8
|Lartësia                = 111&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floodmap.net/elevation/ElevationMap/?gi=696269|title=Elevation of Pripyat',Ukraine Elevation Map, Topography, Contour|access-date=2016-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816014613/http://www.floodmap.net/elevation/ElevationMap/?gi=696269|archive-date=16 gusht 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| population_total               = 2019&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://metro.co.uk/2019/05/07/what-does-chernobyl-look-like-now-is-it-safe-and-does-anyone-live-there-9426059/|title=What does Chernobyl look like now, is it safe and does anyone live there?|date=2019-05-07}}&lt;/ref&gt; &lt;br/&gt; (rreth 49,360 më 1986)

&lt;!--Të dhëna të tjera--&gt; 
| established_date               = 4 shkurt 1970
| postal_code             = S'ka (më parë kishte 01196)
|Prefiksi                = +380 4499&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.brama.com/ukraine/citycode.html|title=City Phone Codes|accessdate=2 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150815081000/http://www.brama.com/ukraine/citycode.html|archive-date=15 gusht 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--Harta--&gt; 
| map_caption        =  
| map_size           = 240
| image_map                   =
&lt;!--Koordinatat Mënyra #1--&gt; 
| gjer_g=51  | gjer_m=24  | gjer_s=17  | gjer_dr =N
| gjat_g=30  | gjat_m=03  | gjat_s=25  | gjat_dr =E 
}}
'''Pripyat''' ([[Gjuha ukrainase|Ukrainisht]]: При́п'ять, [[Romanizimi i ukrainishtes|romanizimi]]: ''Prypiat''; [[Gjuha ruse|Rusisht]]: При́пять, [[Romanizimi i rusishtes|romanizimi]]: ''Pripyat'') është një [[Qytet i braktisur|qytet i braktisur]] në veri të [[Ukraina|Ukrainës]], afër kufirit Ukrainë-[[Bjellorusia|Bjellorusi]]. U emërua pas lumit [[Lumi Pripyat|Pripyat]], qyteti u themelua më 4 shkurt 1970, si qyteti i nëntë bërthamor (një lloj qyteti i mbyllur) në [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]], për të shërbyer [[Centrali Bërthamor i Çernobilit|Centralin Bërthamor të Çernobilit]] aty pranë. Ishte shpallur zyrtarisht një qytet në vitin 1979 dhe ishte rritur në një popullsi prej 49.360 me kohën kur u evakuua pasditen e 27 prillit 1986, një ditë pas [[Katastrofa e Çernobilit|katastrofës së Çernobilit]].

Edhe pse Pripyat ndodhet brenda rrethit administrativ të [[Raion Ivankiv]], komuna e braktisur tani ka statusin e qytetit me rëndësi oblast brenda [[Kiev (oblast)|provincës Kiev]] ([[Ndarjet administrative të Ukrainës|oblast]]) dhe administrohet direkt nga [[Kievi]].

==Historia==
===Prapaskenës===
{{Main article|Katastrofa e Çernobilit}}
Qasja në Pripyat, ndryshe nga [[Qytet i mbyllur|qytetet me rëndësi ushtarake]], nuk ishte e kufizuar para katastrofës, pasi [[Bashkimi Sovjetik]] konsideronte [[Centrali bërthamor|stacionet e energjisë bërthamore]] më të sigurt se llojet e tjera të termocentraleve. Stacionet e energjisë bërthamore u prezantuan si arritje të inxhinierisë sovjetike, duke shfrytëzuar energjinë bërthamore për projekte paqësore. Slogani &quot;atom i qetë&quot; (Rusisht: мирный атом, ''mirnyy atom'') ishte i popullarizuar në ato kohë. Plani fillestar kishte qenë ndërtimi i uzinës vetëm 25 km nga Kievi, por [[Akademia Kombëtare e Shkencave të Ukrainës|Akademia e Shkencave e Ukrainës]], midis organeve të tjera, shprehu shqetësimin se do të ishte shumë afër qytetit. Si rezultat, termocentrali dhe Pripyat&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chornobyl.in.ua/en/pripyat.htm|title=History of the Pripyat city creation|website=chornobyl.in.ua|accessdate=2 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722200930/http://www.chornobyl.in.ua/en/pripyat.htm|archive-date=22 korrik 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; u ndërtuan në vendet e tyre aktuale, rreth 100 km larg Kievit. Pas katastrofës, qyteti i Pripyat u evakuua në dy ditë.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dirjournal.com/info/abandoned-places-in-the-world/|title=dirjournal.com|author=Anastasia|work=Info Blog|accessdate=2 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141117085117/http://www.dirjournal.com/info/abandoned-places-in-the-world|archive-date=17 nëntor 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 1986, qyteti i [[Slavutych]] u ndërtua për të zëvendësuar Pripyat. Pas qytetit të Çernobilit, ky ishte qyteti i dytë më i madh për akomodimin e punëtorëve të termocentraleve dhe shkencëtarëve në [[Bashkësia e Shteteve të Pavarura|Bashkësinë e Shteteve të Pavarura]].

==Në kulturën popullore==
===Filmat===
*Dokumentari ''[[White Horse]]'' u filmua në Pripyat.
*Filmi ''[[Chernobyl Diaries]]'' (2012) është frymëzuar pas katastrofës së Çernobilit.
*Komploti i filmit ''[[A Good Day to Die Hard]]'' (2013) është xhiruar në Pripyat.

===Lojërat===
*''[[Call of Duty: Black Ops]]'' ka segmente të vendosura në zonën e Pripyatit.
*Në video lojën ''[[Counter-Strike: Global Offensive]]'', harta me emrin Cache e sheh veprimin në zonën e Pripyat, me ekipin Terrorist që përpiqet të hedhë në erë një depo e cila me sa duket mund të përmbajë mbetje bërthamore, ndërsa ekipi Counter-Terrorist përpiqet ta ndalojë atë.

===Filma vizatimor===
*Në sezonin 5 epizodi 3 në serinë e animuar amerikane ''[[Spide-Man (serial 1994)|Spider-Man]]'', [[Silver Sable]], [[Wild Pack]], [[Kingpin (personazh)|Kingpin]] dhe [[Sinister Six]] më vonë e gjejnë veten në Centralin Bërthamor të Çernobilit.
*Fati i Punk Hazard, një ishull fiktiv në ''[[One Piece]]'', pas veprimit të [[Caesar Clown]] është e ngjashme me katastrofën e Çernobilit.

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Qytete në Ukrainë]]</text>
      <sha1>ev37istqcgujrug03zc9q3pvymyx5vl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>André the Giant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278903</id>
    <revision>
      <id>3001187</id>
      <parentid>2956517</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6826" sha1="a5jz3d9c3yabyqgo74addftt3i9bwiy" xml:space="preserve">[[Skeda:André the Giant in the late '80s.jpg|thumb|240px|André the Giant duke ecur për në ring në fund të viteve 1980]]
'''André René Roussimoff''' ({{IPA-fr|ɑ̃dʁe ʁəne ʁusimɔf|lang}}; 19 maj 1946 - 27 janar 1993), i njohur si '''André the Giant''', ishte një mundës profesionist dhe aktor francez.&lt;ref name=&quot;OWO&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/a/andre-the-giant.html|title=André the Giant Profile|accessdate=22 shtator 2008|website=Online World of Wrestling|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921232831/http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/a/andre-the-giant.html|archivedate=21 shtator 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ai është shumë i njohur në ngridjen e tij me [[Hulk Hogan]], duke arritur kulmin në [[WrestleMania III]] në vitin 1987. Roli i tij më i kujtuar i filmit ishte ai i Fezzik, në ''[[The Princess Bride (film)|The Princess Bride]]''.&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;{{cite web|title=The Official Site of André the Giant: Biography|url=http://www.andrethegiant.com/about/bio.html|accessdate=18 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100515195202/http://www.andrethegiant.com/about/bio.html|archive-date=15 maj 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Madhësia e tij ishte një rezultat i [[Gjigantizmi|gjigantizmit]] i shkaktuar nga hormoni i tepërt i rritjes, i cili më vonë rezultoi në [[Akromegalia|akromegali]]. Ajo gjithashtu çoi në atë që u quajt &quot;[[Mrekullia e Tetë e Botës]]&quot;.&lt;ref name=&quot;wwearchive&quot;&gt;{{cite web|title=Andre the Giant: Bio|website=WWE|url=http://www.wwe.com/superstars/andrethegiant|language=en|accessdate=2 prill 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090501202657/http://www.wwe.com/superstars/halloffame/andrethegiant/bio/|archivedate=1 maj 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AndreWebsite&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.andrethegiant.com/|title=André the Giant official website|url-status=dead|access-date=21 mars 2020|archive-date=4 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070704022027/http://www.andrethegiant.com/}}&lt;/ref&gt;

Në Federatën Botërore të Mundjes (WWF, e njohur tani si [[WWE]]), Roussimoff ishte një [[Kampionati WWE|kampion botëror WWF në peshat e rënda]] dhe një herë në [[World Tag Team Championship (WWE)|WWF Kampionati Tag Team]].

==Jeta e hershme==
André René Roussimoff lindi në [[Grenoble]] me prejardhje sllave, fëmija i tretë i Boris dhe Marianne Roussimoff. Prindërit e tij ishin emigrantë në Francë; babai i tij ishte bullgar dhe e ëma ishte polake. Nofka e tij që u rrit ishte Dédé. Si fëmijë, ai shfaqi simptoma të [[Gjigantizmi|gjigantizmit]] shumë herët, duke arritur një lartësi prej 191 cm dhe një peshë prej 94 kg deri në moshën 12 vjeç.

Roussimoff ishte një student i mirë, veçanërisht në matematikë, por ai doli pas klasës së tetë pasi ai nuk mendoj se të paturit një shkollim të mesëm ishte e nevojshme për një punëtor ferme. Ai kaloi vite duke punuar në fermën e të atit në [[Ussy-sur-Marne|Molien]], ku, sipas vëllait të tij Zhak, ai mund të kryente punën e tre burrave. Ai gjithashtu përfundoi një praktikë në [[Zdrukthëtari|përpunimin e drurit]], dhe më pas punoi në një fabrikë që prodhonte motorë për deng të sanëve. Megjithatë, asnjë prej këtyre profesioneve nuk i solli kënaqësi.&lt;ref name=&quot;AEbio&quot;&gt;{{cite episode|title=André the Giant|series=Biography|network=[[A&amp;E (kanal televiziv)|A&amp;E Network]]|airdate=13 janar 1998}}&lt;/ref&gt;

Kur jetoi në qytetin francez [[Ussy-sur-Marne]] në vitet 1950, dramaturgu irlandez dhe laureati i [[Çmimi Nobel|Çmimit Nobel]] në Letërsi, [[Samuel Beckett]] ishte një nga disa të rriturit që nganjëherë i çuan fëmijët vendas në shkollë, përfshirë André dhe vëllezërit e motrat e tij.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.themarysue.com/samuel-beckett-andre-the-giant/|language=en|website=www.themarysue.com|access-date=27 shkurt 2020|title=Samuel Beckett Used to Drive André the Giant to School, All They Talked About Was Cricket}}&lt;/ref&gt; Një djalë francez me origjinë irlandeze dhe bullgare kishte një tokë të përbashkët befasuese, dashurinë e tyre për kriket, me André kujton se ata të dy rrallë flisnin për ndonjë gjë tjetër.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.balls.ie/american-sports/andre-the-giant-and-samuel-beckett-knew-each-other-and-loved-cricket-89483|title=Andre The Giant And Samuel Beckett Knew Each Other And Loved Cricket|last=O'Keeffe|first=Emmet|website=Balls.ie|language=en|access-date=27 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
=== Filma ===
* ''Casse-tête chinois pour le judoka'' (1967)
* ''[[Conan le Destructeur]]'' : Dagoth (uncreditet) (1984)
* ''[[Micki et Maude]]'' : lui-même (1984)
* ''I Like to Hurt People'' (1985)
* ''The Goonies &quot;R&quot; Good Enough'' (1985)
* ''WWF: The Big Event'' : Giant Machine (1986)
* ''[[Princess Bride (film)|Princess Bride]]'' (1987)
* ''[[Trading Mom]]'' (1994)

=== Seriale ===
* ''Symphorien'' (1970-1977)
* ''[[The Six Million Dollar Man]]'' (serial televiziv; (1976)
* ''Chez Denise'' (1979)
* ''[[The Fall Guy]]'' (1982)
* ''[[Les Brillant]]'' (1982)
* ''[[The Greatest American Hero]]'' (1983)
* ''[[Zorro (serial 1990)|Zorro]] (serial televiziv; 1991)''

==Vdekja==
Roussimoff vdiq në gjumin e tij të dështimit kongjestiv të zemrës natën e 27 janarit 1993, në një dhomë hoteli në Paris. Ai u gjet nga shoferi i tij.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; Ai ishte në Paris për të marrë pjesë në varrimin e babait të tij.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE3D6113AF932A05752C0A965958260&amp;scp=1&amp;sq=Andre&amp;st=nyt|title=Andre the Giant, 46, Professional Wrestler (Obituary)|newspaper=New York Times|date=31 janar 1993|accessdate=23 qershor 2008}}&lt;/ref&gt; Ndërsa ishte atje, Roussimoff vendosi të qëndrojë në Francë më gjatë për të qenë me nënën e tij në ditëlindjen e saj. Ai e kaloi një ditë para vdekjes së tij duke vizituar dhe duke luajtur letra me disa nga miqtë e tij më të vjetër në Molien.&lt;ref name=&quot;Being Andre the Giant&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.cbssports.com/general/feature/25122751/being-andre-the-giant|title=Being Andre the Giant|work=CBSSports.com|access-date=18 mars 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;

Pas vdekjes së tij në Paris, familja e tij në Francë mbajti një ceremoni varrimi për të, duke synuar ta varrosnin pranë babait të tij. Kur mësuan se dëshira e tij që ta djegnin trupin, trupi i tij u dërgua në Shtetet e Bashkuara dhe u dogj sipas dëshirës së tij.&lt;ref name=&quot;Being Andre the Giant&quot;/&gt;

== Referime ==
{{reflist}}


[[Kategoria:Lindje 1946]]
[[Kategoria:Vdekje 1993]]
[[Kategoria:Aktorë francezë]]
[[Kategoria:Mundës profesional francezë]]
[[Kategoria:Bullgarë në Francë]]
[[Kategoria:Polakë në Francë]]
[[Kategoria:Njerëz me gjigantizëm]]</text>
      <sha1>a5jz3d9c3yabyqgo74addftt3i9bwiy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001322</id>
      <parentid>3001187</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6826" sha1="6k6lqjlxxc00jd8ucslulous9cvao17" xml:space="preserve">[[Skeda:André the Giant in the late '80s.jpg|thumb|240px|André the Giant duke ecur për në ring në fund të viteve 1980]]
'''André René Roussimoff''' ({{IPA-fr|ɑ̃dʁe ʁəne ʁusimɔf|lang}}; 19 maj 1946 - 27 janar 1993), i njohur si '''André the Giant''', ishte një mundës profesionist dhe aktor francez.&lt;ref name=&quot;OWO&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/a/andre-the-giant.html|title=André the Giant Profile|accessdate=22 shtator 2008|website=Online World of Wrestling|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921232831/http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/a/andre-the-giant.html|archivedate=21 shtator 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ai është shumë i njohur në ngridjen e tij me [[Hulk Hogan]], duke arritur kulmin në [[WrestleMania III]] në vitin 1987. Roli i tij më i kujtuar i filmit ishte ai i Fezzik, në ''[[The Princess Bride (film)|The Princess Bride]]''.&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;{{cite web|title=The Official Site of André the Giant: Biography|url=http://www.andrethegiant.com/about/bio.html|accessdate=18 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100515195202/http://www.andrethegiant.com/about/bio.html|archive-date=15 maj 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Madhësia e tij ishte një rezultat i [[Gjigantizmi|gjigantizmit]] i shkaktuar nga hormoni i tepërt i rritjes, i cili më vonë rezultoi në [[Akromegalia|akromegali]]. Ajo gjithashtu çoi në atë që u quajt &quot;[[Mrekullia e Tetë e Botës]]&quot;.&lt;ref name=&quot;wwearchive&quot;&gt;{{cite web|title=Andre the Giant: Bio|website=WWE|url=http://www.wwe.com/superstars/andrethegiant|language=en|accessdate=2 prill 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090501202657/http://www.wwe.com/superstars/halloffame/andrethegiant/bio/|archivedate=1 maj 2009|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AndreWebsite&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.andrethegiant.com/|title=André the Giant official website|url-status=dead|access-date=21 mars 2020|archive-date=4 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070704022027/http://www.andrethegiant.com/}}&lt;/ref&gt;

Në Federatën Botërore të Mundjes (WWF, e njohur tani si [[WWE]]), Roussimoff ishte një [[Kampionati WWE|kampion botëror WWF në peshat e rënda]] dhe një herë në [[World Tag Team Championship (WWE)|WWF Kampionati Tag Team]].

==Jeta e hershme==
André René Roussimoff lindi në [[Grenoble]] me prejardhje sllave, fëmija i tretë i Boris dhe Marianne Roussimoff. Prindërit e tij ishin emigrantë në Francë; babai i tij ishte bullgar dhe e ëma ishte polake. Nofka e tij që u rrit ishte Dédé. Si fëmijë, ai shfaqi simptoma të [[Gjigantizmi|gjigantizmit]] shumë herët, duke arritur një lartësi prej 191 cm dhe një peshë prej 94 kg deri në moshën 12 vjeç.

Roussimoff ishte një student i mirë, veçanërisht në matematikë, por ai doli pas klasës së tetë pasi ai nuk mendoj se të paturit një shkollim të mesëm ishte e nevojshme për një punëtor ferme. Ai kaloi vite duke punuar në fermën e të atit në [[Ussy-sur-Marne|Molien]], ku, sipas vëllait të tij Zhak, ai mund të kryente punën e tre burrave. Ai gjithashtu përfundoi një praktikë në [[Zdrukthëtari|përpunimin e drurit]], dhe më pas punoi në një fabrikë që prodhonte motorë për deng të sanëve. Megjithatë, asnjë prej këtyre profesioneve nuk i solli kënaqësi.&lt;ref name=&quot;AEbio&quot;&gt;{{cite episode|title=André the Giant|series=Biography|network=[[A&amp;E (kanal televiziv)|A&amp;E Network]]|airdate=13 janar 1998}}&lt;/ref&gt;

Kur jetoi në qytetin francez [[Ussy-sur-Marne]] në vitet 1950, dramaturgu irlandez dhe laureati i [[Çmimi Nobel|Çmimit Nobel]] në Letërsi, [[Samuel Beckett]] ishte një nga disa të rriturit që nganjëherë i çuan fëmijët vendas në shkollë, përfshirë André dhe vëllezërit e motrat e tij.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.themarysue.com/samuel-beckett-andre-the-giant/|language=en|website=www.themarysue.com|access-date=27 shkurt 2020|title=Samuel Beckett Used to Drive André the Giant to School, All They Talked About Was Cricket}}&lt;/ref&gt; Një djalë francez me origjinë irlandeze dhe bullgare kishte një tokë të përbashkët befasuese, dashurinë e tyre për kriket, me André kujton se ata të dy rrallë flisnin për ndonjë gjë tjetër.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.balls.ie/american-sports/andre-the-giant-and-samuel-beckett-knew-each-other-and-loved-cricket-89483|title=Andre The Giant And Samuel Beckett Knew Each Other And Loved Cricket|last=O'Keeffe|first=Emmet|website=Balls.ie|language=en|access-date=27 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
=== Filma ===
* ''Casse-tête chinois pour le judoka'' (1967)
* ''[[Conan le Destructeur]]'' : Dagoth (uncreditet) (1984)
* ''[[Micki et Maude]]'' : lui-même (1984)
* ''I Like to Hurt People'' (1985)
* ''The Goonies &quot;R&quot; Good Enough'' (1985)
* ''WWF: The Big Event'' : Giant Machine (1986)
* ''[[Princess Bride (film)|Princess Bride]]'' (1987)
* ''[[Trading Mom]]'' (1994)

=== Seriale ===
* ''Symphorien'' (1970-1977)
* ''[[The Six Million Dollar Man]]'' (serial televiziv; (1976)
* ''Chez Denise'' (1979)
* ''[[The Fall Guy]]'' (1982)
* ''[[Les Brillant]]'' (1982)
* ''[[The Greatest American Hero]]'' (1983)
* ''[[Zorro (serial 1990)|Zorro]]'' (serial televiziv; 1991)

==Vdekja==
Roussimoff vdiq në gjumin e tij të dështimit kongjestiv të zemrës natën e 27 janarit 1993, në një dhomë hoteli në Paris. Ai u gjet nga shoferi i tij.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; Ai ishte në Paris për të marrë pjesë në varrimin e babait të tij.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE3D6113AF932A05752C0A965958260&amp;scp=1&amp;sq=Andre&amp;st=nyt|title=Andre the Giant, 46, Professional Wrestler (Obituary)|newspaper=New York Times|date=31 janar 1993|accessdate=23 qershor 2008}}&lt;/ref&gt; Ndërsa ishte atje, Roussimoff vendosi të qëndrojë në Francë më gjatë për të qenë me nënën e tij në ditëlindjen e saj. Ai e kaloi një ditë para vdekjes së tij duke vizituar dhe duke luajtur letra me disa nga miqtë e tij më të vjetër në Molien.&lt;ref name=&quot;Being Andre the Giant&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.cbssports.com/general/feature/25122751/being-andre-the-giant|title=Being Andre the Giant|work=CBSSports.com|access-date=18 mars 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;

Pas vdekjes së tij në Paris, familja e tij në Francë mbajti një ceremoni varrimi për të, duke synuar ta varrosnin pranë babait të tij. Kur mësuan se dëshira e tij që ta djegnin trupin, trupi i tij u dërgua në Shtetet e Bashkuara dhe u dogj sipas dëshirës së tij.&lt;ref name=&quot;Being Andre the Giant&quot;/&gt;

== Referime ==
{{reflist}}


[[Kategoria:Lindje 1946]]
[[Kategoria:Vdekje 1993]]
[[Kategoria:Aktorë francezë]]
[[Kategoria:Mundës profesional francezë]]
[[Kategoria:Bullgarë në Francë]]
[[Kategoria:Polakë në Francë]]
[[Kategoria:Njerëz me gjigantizëm]]</text>
      <sha1>6k6lqjlxxc00jd8ucslulous9cvao17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gjon Pagëzori</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279482</id>
    <revision>
      <id>3001188</id>
      <parentid>2956585</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12327" sha1="8daml50px7b8uscy4x088rxlrtrsxii" xml:space="preserve">{{hulumtim vetjak}}
[[Skeda:Shën Joan Pagëzori, Pararendësi.jpg|parapamje|Joan Pagëzori dhe Pararendësi. Vepër e Onufrit, shek. XVI. Tempera në dru. Kremtohet më 7 Janar.]]
'''Gjon Pagëzori'''/'''Shën Prodhrom'''&lt;ref&gt;[https://shs.hal.science/halshs-00400432/file/de_Rapper_2009_Religion_on_the_border.pdf Religion on the border: Sanctuaries and festivals in post-communist Albania]. fq. 2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=qdifAAAAMAAJ&amp;q=%22Sh%C3%ABn+Prodhrom%22&amp;dq=%22Sh%C3%ABn+Prodhrom%22 Revue de geographie, vol. 10]. fq. 214.&lt;/ref&gt; ([[Hebraishtja|hebr]]. ''Johanan ben Zaharja (Joani [i biri] i Zaharisë)'', {{lang-ar|يحيى بن زكريا‎‎}} '''[[Jahja]] ibën Zeqirija''') është një ndër figurat qendrore të [[Mandeizmi]]t, [[Krishterimi]]t, [[Islami]]t dhe [[Ungjilli|Ungjijve]].

Shën Joani (geg. ''Gjon'') (emri ''Joan'' vjen nga heb. ''“Yohanan” - Perëndia është mëshirëplotë”'') njihet gjithashtu edhe si “Pararendësi” (nga gr. Προδρομος Prodhromos), pra ai që “shkon (rend) përpara dhe hap rrugën” (Matth. 11:10), dhe si “Pagëzori (nga gr. Βαπτιστης ''Baptistis)'' ”, sepse pagëzoi [[Krishti]]n, me të Cilin kishte dhe lidhje farefisnore. Vetë Krishti tha për Joanin se ai është më i madhi ndër profetët (Matth. 11:9,11). Në [[Kisha Ortodokse Lindore‎|Kishat Ortodokse]], kjo figurë zë vend pas Hyjlindëses Mari, prandaj edhe [[Ikonat|ikona]] e tij vendoset gjithnjë pranë ikonës së Krishtit dhe Hyjlindëses Mari. Në [[Kisha|kishën]] [[Kisha katolike romake|katolike]] dita e [[24 qershor]]it është festa përkujtimore e lindjes së Joan (Gjon) Pagëzorit. Ai është [[Shenjtori|shenjt]] i kishës ortodokse dhe katolike. Jeta dhe [[Predikimi|predikimet]] e tij ndërthuren vazhdimisht me veprën e [[Jezusi|Jisu Krishtit]]. 

== Ngjizja e pazakontë dhe lindja e Joanit ==
I ati i Joanit ishte Zaharia, kryeprift në Tempullin e Solomonit në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]], ndërsa e ëma, Elisabeta, ishte kushërirë e Virgjëreshës Mari. Të dy ishin shumë shpresëtarë të devotshëm, e megjithatë kishin arritur në një moshë të shkuar, pa bërë dot asnjë fëmijë, megjithëse gjatë gjithë jetës ishin lutur shumë për një djalë. Një ditë, teksa Zaharia, teksa po shërbente në Tempull, duke blatuar temjan në Shenjtëroren e Shenjtëroreve, iu shfaq Kryeengjëlli Gabriel (i njëjti engjëll, i cili iu shfaq edhe Marisë 6 muaj më pas, për t’i lajmëruar se ishte përzgjedhur për të sjellë në botë Mesinë, Krishtin, e shumëpritur).&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Sinaksari, Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, Vëllimi I Shtator - Tetor|last=Heromonak|first=Makarios|publisher=Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë|year=2014|isbn=978 - 9928 - 4251 - 0 - 2|location=Tiranë|pages=229-230}}&lt;/ref&gt; Gabrieli i tha:

“''Lutja jote u dëgjua, edhe gruaja jote, Elisabeta, do të të lindë djalë, dhe do ta quash emrin e tij Joan. Edhe ti do të kesh gëzim e ngazëllim; dhe shumë njerëz do të gëzohen për lindjen e tij. Se do të jetë i madh përpara Zotit... dhe me Frymë të Shenjtë do të mbushet nga barku i së ëmës''” (Lluk. 1.13-15).

Zaharia dhe gruaja e tij ishin të dy të moshuar, kështu që dyshoi, për një çast, të vërtetën e fjalëve të engjëllit. Por kur do Perëndia, kapërcehet rregulli i natyrës. Në këtë mënyrë, Gabrieli i tha se do të ishte pa gojë derisa të lindte fëmija, dhe kjo si një ndëshkim, për pabesinë e tij. Kur djali lindi dhe erdhi koha për t’i vënë emrin, në ditën e tetë, Zaharia shkroi në një dërrasë emrin “Joan”, dhe atëherë i erdhi goja, sipas fjalëve të [[Engjëlli|engjëllit]].&lt;ref&gt;Nicon Patrinacos, A Dictionary of Greek Orthodoxy, Hellenic Heritage Publications, Pleasantville, NY, 10570, 1987, fq 17-18&lt;/ref&gt;

== Jeta dhe vepra ==
[[Skeda:Joan Pararendësi dhe Pagëzori..jpg|parapamje|369x369px|Joan Pararendësi dhe Pagëzori. Kremtohet më 7 Janar.]]
Joani u tërhoq në [[Shkretëtira|shkretëtirë]], ku jetoi si [[Asketizmi|asket]], duke u përkushtuar në [[Lutja|lutje]]. Rroba e tij ishte e ashpër, e bërë nga lëkura e devesë, dhe ushqehej me karkaleca e mjaltë të egër.

Rreth vitit 27 pas Krishtit doli nga shkretëtira dhe shkoi në brigjet e lumit Jordan, ku filloi të thërriste njerëzit në pendim: “'''''Pendohuni, se u afrua Mbretëria e qiejve'''''” (Mt. 3:2) dhe t’i pagëzonte.&lt;ref&gt;Nicon Patrinacos, A Dictionary of Greek Orthodoxy, Hellenic Heritage Publications, Pleasantville, NY, 10570, 1987, fq. 218&lt;/ref&gt;

Pagëzimi i Joanit ishte më i lartë se pastrimet e përshkruara nga Ligji për njollosjet e trupit (Lev. 15). Nuk jepte faljen e mëkateve por, duke dënuar sjelljen e tyre të pabesë dhe paudhësitë me afrimin e Gjykimit hyjnor, i çonte në njohjen e mëkateve të tyre, që të pendoheshin dhe të përgatitnin zemrat që të kërkonin Atë që kishte pararendur Joani''.''&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.III Janar - Shkurt|last=Hieromonak|first=Makarios|publisher=Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë|year=2016|isbn=978 - 9928 - 4377 - 3 - 0|location=Tiranë|pages=93}}&lt;/ref&gt; ''“Unë nuk jam Krishti, po se jam dërguar përpara atij.”'' (Joani 3:28). “''Unë ju pagëzoj me ujë, tha ai duke pasur parasysh pagëzimin; por Ai që vjen pas meje është më i fortë se unë, të cilit nuk jam i zoti t’i mbaj sandalet (d.m.th. të shpjegojë misterin e bashkimit të hyjnisë dhe të njerëzimit); Ai do të [[Pagëzimi|pagëzojë]] me Shpirtin e Shenjtë dhe me zjarr''” ([https://www.bible.com/bible/292/MAT.3.AL Matth. 3:11-12]; [https://www.bible.com/bible/292/LUK.3.AL Lluk. 3:16]; [https://www.bible.com/bible/292/MRK.1.AL Mark. 1:8]).

Jisui erdhi gjithashtu tek Joani e i kërkoi ta pagëzonte. Fillimisht, Joani hezitoi të pagëzonte atë, të cilin e njohu dhe e shpalli si ''“Qengjin e [[Perëndia|Perëndisë]], që mban mëkatet e botës”'', por Jisui i tha: “''Lëre tani, sepse kështu duhet të përmbushim çdo drejtësi''.” (Matth. 3:15). Gjatë pagëzimit të Jisuit, një zë u dëgjua prej qiellit, i cili e dëshmoi Jisuin si Birin e Tij të dashur, dhe Shpirti i Shenjtë u shfaq në formë pëllumbi. Këtu kemi shfaqjen e Trinisë së Shenjtë: Perëndia Atë nëpërmjet zërit qiellor, Biri në personin e Jisu Krishtit, dhe Shpirti i Shenjtë në formë pëllumbi.&lt;ref&gt;Hieromonak Makarios, Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.III Janar - Shkurt, bot. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Tiranë 2016.&lt;/ref&gt;

I dërguar nga Perëndia si zëri në shkretëtirë, për të shpallur dhe për të përgatitur ardhjen e Krishtit, Joani i jep fund misionit të tij duke pagëzuar Jisu Krishtin në Jordan: ''“Ky pra, gëzimi im u mbush. Ai duhet të shtohet dhe unë të pakësohem...''” ([https://www.bible.com/bible/292/JHN.3.AL Joan 3:30]).

Joani nuk pati frikë të thërriste në pendim si të varfrit, ashtu edhe të pasurit, përfshirë sundimtarin Herod Antipa, i cili njihej për imoralitetin e tij, pasi kishte marrë për grua Herodiadën, gruan e të vëllait të vdekur, Filipit. Për këtë arsye Herodiada e urrente Joanin dhe donte të hakmerrej, sapo të gjente rastin.
[[Skeda:Piero della Francesca 045.jpg|parapamje|200px|Pagëzimi i Jezusit nga Gjoni në [[Jordan]]. ''[[Piero dela Françeska]]'' ]]

== Vdekja ==
Herodi shtroi një gosti me rastin e ditëlindjes së tij, ku ftoi gjithë parinë e Galilesë. Gjatë gostisë, bija e Herodiadës kërceu një valle me të cilën i mahniti të gjithë të pranishmit e në mënyrë të veçantë Herodin, i cili, i entuziazmuar, i premtoi vajzës: ''&quot;Kërko çfarë të duash dhe unë do të jap deri në gjysmën e mbretërisë sime&quot;''. E nxitur nga e ëma, ajo i kërkoi kokën e Joan Pagëzorit. 

Mbreti nuk mund që ta refuzonte premtimin që pati dhënë , dhe urdhëroi prerjen e kokës së tij.

Pas kësaj ngjarjeje, nxënësit e Joanit shkuan për të varrosur trupin e tij (Matth. 14:11). Kurse Herodiada, dha urdhër ta varrosnin kokën në një vend të padenjë, afër pallatit të Herodit në Makerontë.

Besohet se u varros në Sebasti të Samarisë, por u zhvarros më 362 nga Julian Apostati, dhe reliket e tij u shpërndanë në vende të ndryshme të botës.

== Nderimi i tij ==
[[Kisha ortodokse lindore]] e përkujton këtë shenjtor në ditë të ndryshme të vitit, si:  '''[[23 Shtator]]''' (Ngjizjen), '''[[24 Qershor]]''' (Lindjen), '''[[7 janar|7 Janar]]''' (Mbledhjen në nderim të tij - festa kryesore), '''[[29 Gusht|29 gusht]]''' (Prerja e kryes) etj.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/448907184/Kalendari-i-Vogel-2020|title=Kalendari Kremtues Ortodoks 2020}}&lt;/ref&gt;

Shën Joani nderohet me fjalime, me shërbesa himnologjike, me kisha, me ikona dhe emrat e besimtarëve. Derivate të emrit Joan janë: Jani, Jovani, Gjoni, Xhovani, Xhoni etj.

==== Himnologjia për shenjtin ====
Etërit dhe himnografët e Kishës kanë hartuar shërbesa liturgjike në nderim të shën Joan Pagëzorit, për ngjarjet e ndryshme të jetës së tij. Në shqip, disa nga këto shërbesa janë përkthyer nga Imzot Theofan Noli&lt;ref&gt;Libri Liturgjik “Kremtore e Kishës Orthodhokse”, përkthyer nga greqishtja në shqip nga Imzot Theofan Noli, Boston, Mass, 1947, fq. 497 - 510&lt;/ref&gt;.

==== Përlëshorja ====
''“I drejti kujtohet kudo me këngë, po ty tarrin''

''dëshmimi i Krishtit, o Pararendës dhe Pagëzor.''

''Se vërtet’ u tregove më i nderuari i Profetëve''

''se u vlerësove për nderin të pagëzosh të paralajmëruarin''

''Përandaj pra, u mundove për të vërtetën''

''dhe me gëzim lëçite në mes të ferrit''

''Se Krishti si njeri u çfaq mbi dhe''

''I cili ngre [[Gjynahu|mëkatin]] e botës, dhe na fal përgjithnjë''

''mëshirë dhe shpëtim.”''&lt;ref&gt;Libri Liturgjik “Kremtore e Kishës Orthodhokse”, përkthyer nga greqishtja në shqip nga Imzot Theofan Noli, Boston, Mass, 1947, fq. 498&lt;/ref&gt;

== Shiko edhe ==
* [http://www.saint.gr/110/saint.aspx Oρθόδοξος συναξαριστής, Σύναξη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού] 
* [[orthodoxwiki:John_the_Forerunner|Orthodox Wiki - John the Forerunner]]
* [https://web.archive.org/web/20200411102918/https://www.orthodoxalbania.net/index.php/al/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks-2/adhurimi Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë - Adhurimi] 
* [https://www.oca.org/saints/lives/2019/01/07/100109-synaxis-of-the-holy-glorious-prophet-forerunner-and-baptist-john OCA] 
* [https://www.scribd.com/document/448907184/Kalendari-i-Vogel-2020 Kalendari kremtues Ortodoks 2020] 

== Referime ==
* The Synaxarion: The Lives of the Saints of the Orthodox Church, Volume VI: July, August, Translated from French by: Mother Maria (Rule) and Mother Joanna (Burton), ISBN: 978-960-518-305-9, 2008.
* Nicon Patrinacos, A Dictionary of Greek Orthodoxy, Hellenic Heritage Publications, Pleasantville, NY, 10570, 1987.
* Hieromonak Makarios, Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.I Shtator - Tetor, bot. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Tiranë 2014.
* Hieromonak Makarios, Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.III Janar - Shkurt, bot. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Tiranë 2016.
* Libri Liturgjik “Kremtore e Kishës Orthodhokse”, përkthyer nga greqishtja në shqip nga Imzot Theofan Noli, Boston, Mass, 1947.
* [https://www.bible.com/bible/292/MAT.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 &quot;Së bashku&quot;, Dhiata e Re, Ungjilli i Mattheut (bible.com)] 
* [https://www.bible.com/bible/292/MRK.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 &quot;Së bashku&quot;, Dhiata e Re, Ungjilli i Markut (bible.com)]
* [https://www.bible.com/bible/292/LUK.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 &quot;Së bashku&quot;, Dhiata e Re, Ungjilli i Llukait (bible.com)]
* [https://www.bible.com/bible/292/JHN.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 &quot;Së bashku&quot;, Dhiata e Re, Ungjilli i Joanit (Gjonit) (bible.com)]

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

[[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë|Gjon Pagëzori]]
[[Kategoria:Shenjtorë ortodoksë|Gjon Pagëzori]]
[[Kategoria:Figura biblike]]
[[Kategoria:Besëlidhja e Re]]
[[Kategoria:Gjon Pagëzori]]</text>
      <sha1>8daml50px7b8uscy4x088rxlrtrsxii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arsimi fashist</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288444</id>
    <revision>
      <id>3001189</id>
      <parentid>2957199</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9149" sha1="cqexohc4ibhxkend6z9m1ww5fog8nlm" xml:space="preserve">'''Arsimi fashist''' ose i njohur ndonjëherë edhe si '''pedagogjia fashiste''' u zhvillua gjatë epokës së regjimeve fashiste, siç ishte [[Italia fashiste|Italia e Musolinit (1922–1943)]], dhe kishte për qëllim të formonte mendjet e të rinjve që të ishin besnikë dhe të bindur ndaj shtetit dhe ideologjive të tij. Ky sistem u përqendrua në krijimin e një brezi qytetarësh që do të mbështesnin dhe përhapnin parimet e fashizmit.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Stecher|first=Constance F.|date=1938|title=Education Under Fascism|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00220973.1935.11016276|journal=The Social Studies|language=en|volume=29|issue=4|pages=173–177|doi=10.1080/00220973.1935.11016276|issn=0037-7996|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

== Përmbledhje ==
[[Skeda:Libro_Scolastico_Primavera_Fascista_di_Asvero_Gravelli.jpg|parapamje|Kopertina e librit shkollor &quot;Primavera fascista. Letera per le scuole elementari urbane&quot; e figurës fashiste [[Asvero Gravelli]], botim A. Mondadori, Itali, 1929.]]
Arsimi dhe edukimi fashist përshkoi të gjitha aspektet e jetës së të rinjve, duke përfshirë aktivitetet jashtëshkollore, organizatat rinore dhe dinamikat familjare. Qëllimi kryesor ishte të krijohej një brez individësh që ishin besnikë të palëkundur ndaj shtetit fashist, të gatshëm të mbronin parimet e tij dhe të përhapnin ideologjitë e tij gjatë gjithë jetës së tyre.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Abad|first=C. H.|date=1932|title=Fascist Education in Italy|url=https://www.jstor.org/stable/45334082|journal=Current History|volume=36|issue=4|pages=433–437|issn=2641-080X|jstor=45334082}}&lt;/ref&gt;

Përfaqësuesi kryesor dhe më i njohur i arsimit fashist është [[Giovanni Gentile]]. Si Ministër i Arsimit, Gentile zbatoi reforma rrënjësore në sistemin arsimor italian, të njohura si [[Reforma Gentile]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Giovanni Gentile|url=https://www.gutenberg.org/files/36762/36762-h/36762-h.htm|title=The Reform of Education|last2=[[Benedetto Croce]]|access-date=6 dhjetor 2011|archive-url=https://archive.today/20111206132739/https://www.gutenberg.org/files/36762/36762-h/36762-h.htm|archive-date=6 dhjetor 2011|url-status=dead|via=Project Gutenberg}}&lt;/ref&gt;

Shtetet fashiste ndoqën politika të [[Indoktrinimi|indoktrinimit]] social përmes [[Propaganda|propagandës]] në arsim dhe media, si dhe rregullimin e prodhimit të materialeve edukative dhe mediatike.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Pauley|first=Bruce F.|title=Hitler, Stalin, and Mussolini: Totalitarianism in the Twentieth Century Italy|url=https://archive.org/details/hitlerstalinmuss02edpaul_m6u1|publisher=Harlan Davidson, Inc.|year=2003|location=Wheeling|page=[https://archive.org/details/hitlerstalinmuss02edpaul_m6u1/page/116 117]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Payne|first=Stanley G.|title=A History of Fascism, 1914–45|url=https://archive.org/details/isbn_9780299148744|publisher=[[University of Wisconsin Press]]|year=1995|isbn=978-0-299-14874-4|page=[https://archive.org/details/isbn_9780299148744/page/220 220]|author-link=Stanley G. Payne}} [[iarchive:historyoffascism00payn|online]]; also [[iarchive:isbn_9780299148744|another copy]].&lt;/ref&gt; Arsimi ishte organizuar për të lavdëruar lëvizjen fashiste dhe për të informuar nxënësit dhe studentët për rëndësinë e tij historike dhe politike për kombin. Ai u përpoq të zhdukte idetë që nuk ishin në përputhje me besimet e lëvizjes fashiste si dhe t'u mësonte nxënësve dhe studentëve të ishin të bindur ndaj shtetit.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Pauley|first=Bruce F.|title=Hitler, Stalin, and Mussolini: Totalitarianism in the Twentieth Century Italy|url=https://archive.org/details/hitlerstalinmuss02edpaul_m6u1|publisher=Harlan Davidson, Inc.|year=2003|location=Wheeling|page=[https://archive.org/details/hitlerstalinmuss02edpaul_m6u1/page/116 117]-119}}&lt;/ref&gt; [[Filippo Tommaso Marinetti|Filipo Marinetti]] promovoi nevojën e stërvitjes fizike të të rinjve, duke thënë se, në arsimin mashkullor, gjimnastika duhet të ketë përparësi ndaj librave. Ai mbështeti ndarjen e gjinive sepse ndjeshmëria femërore nuk duhet të hyjë në arsimin e burrave, duke pretenduar se ai duhet të jetë &quot;i gjallë, luftarak, muskuloz dhe me një dinamizëm të dhunshëm&quot;. (&quot;L’educazione maschile deve essere, nella ginnastica, prevalente sui libri: viva, bellicosa, muscolare e violentemente dinamica.&quot;)&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gori|first=Gigliola|title=Italian Fascism and the Female Body: Submissive Women and Strong Mothers|publisher=[[Routledge]]|year=2004|location=Oxfordshire; New York|pages=20–21}}&lt;/ref&gt;

== Veçoritë themelore ==
[[File:Saggi ginnici 4.jpg|thumb|Ushtrimet gjimnastikore të djemëve gjatë periudhës fashiste]]
Veçoritë themelore të arsimit dhe edukimit fashist ishin:

* '''Indoktrinimi ideologjik'''

Kurrikula dhe materialet edukative ishin të mbushura shumë me propagandë fashiste. Historia, letërsia dhe madje edhe lëndët shkencore mësoheshin në mënyra që mbështesnin doktrinat e regjimit dhe lavdëronin udhëheqësit e tij.

* '''Kulti i personalitetit'''

Figura qendrore si [[Benito Musolini|Benito Mussolini]] u portretizuan si shpëtimtarë heroikë të kombit. Imazhet dhe historitë e tyre për madhështinë e supozuar të tyre ishin të pranishme kudo në klasat dhe burimet arsimore.

* '''Edukimi fizik dhe ushtarak'''

Edukimi fizik dhe stërvitja ushtarake ishin komponentë kritikë të kurrikulës. Regjimi besonte se një trup i fortë, i shëndetshëm dhe i disiplinuar ishte thelbësor për forcën e kombit. Aktivitete të tilla si sportet, gjimnastika dhe stërvitjet ushtarake ishin të zakonshme.

* '''Nacionalizmi dhe militarizmi'''

Arsimi fashist nxiti një ndjenjë të fortë nacionalizmi dhe gatishmërie për shërbimin ushtarak përmes strukturave rinore shtetërore të cilat luajtën një rol të rëndësishëm në ngulitjen e këtyre vlerave dhe në përgatitjen e të rinjve për rolet e tyre si ushtarë të ardhshëm dhe qytetarë besnikë të regjimit.

* '''Role specifike gjinore'''

Djemtë dhe vajzat edukoheshin duke pasur parasysh role të dallueshme. Djemtë stërviteshin për të qenë luftëtarë dhe udhëheqës, ndërsa vajzat përgatiteshin për amësinë dhe detyrat shtëpiake, duke theksuar rolet e tyre në mbështetjen e familjes dhe shtetit.

* '''Shtypja e mospajtimit dhe mendimit kritik'''

Mendimi kritik dhe mospajtimi u dekurajuan. Sistemi arsimor promovonte konformitetin dhe bindjen ndaj shtetit. Idetë që binin ndesh me ideologjinë fashiste, të tilla si liberalizmi, komunizmi dhe demokracia, u shpifën.

* '''Superioriteti racor dhe kulturor'''

Sipas fashizmit arsimi duhej të përdorej si mjet për të promovuar nocionet e pastërtisë dhe superioritetit racor. Tekstet shkollore dhe mësimet shpesh përfshinin ideologji raciste, duke u mësuar fëmijëve të besonin në supremacinë e racës ariane dhe të përçmonin ata që konsideroheshin inferiorë.

* '''Antikomunizmi dhe antiliberalizmi'''

Idetë komuniste dhe liberale u portretizuan si të rrezikshme dhe shkatërruese. Sistemi arsimor synonte të krijonte një neveri të thellë ndaj këtyre ideologjive tek të rinjtë.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=McLean|first=Eden|title=Fascism's History Offers Lessons about Today's Attacks on Education|url=https://www.scientificamerican.com/article/fascisms-history-offers-lessons-about-todays-attacks-on-education/|access-date=2024-08-05|website=Scientific American|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tarquini|first=Alessandra|date=2015|title=Fascist Educational Policy from 1922 to 1943: A Contribution to the Current Debate on Political Religions|url=https://www.jstor.org/stable/43697370|journal=Journal of Contemporary History|volume=50|issue=2|pages=168–187|doi=10.1177/0022009414544771|issn=0022-0094|jstor=43697370|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

* '''Instrumentalizimi i fesë'''

Feja u integrua në sistemin arsimor si një element i rëndësishëm moral dhe shoqëror. Mësimi fetar u përfshi në shkollat publike dhe u paraqit si bazë e edukimit etik të rinisë. Regjimi e përdori fenë për të përforcuar disiplinën, bindjen dhe autoritetin, duke e lidhur besnikërinë ndaj Zotit me besnikërinë ndaj shtetit. Në këtë mënyrë, feja shërbeu si një mbështetje ideologjike që ndihmoi në konsolidimin e rendit dhe strukturës së sistemit fashist, edhe pse marrëdhëniet mes autoritetit fetar dhe atij shtetëror fashist herë pas here u shoqëruan me tensione.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mussolini and the Roman Catholic Church|url=https://historylearning.com/modern-world-history/italy-1900-to-1939/mussolini-roman-catholic/|access-date=2026-03-03|website=historylearning.com|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-29|title=The Role of the Catholic Church in Mussolini's Italy|url=https://churchandstate.org.uk/2023/11/the-role-of-the-catholic-church-in-mussolinis-italy/|access-date=2026-03-03|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
== Shih edhe ==
* [[Fashizmi i përjetshëm]]
* [[Pedagogjia antifashiste]]

== Referime ==
[[Kategoria:Filozofia e edukimit]]
[[Kategoria:Histori e arsimit]]</text>
      <sha1>cqexohc4ibhxkend6z9m1ww5fog8nlm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kürtőskalács</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289124</id>
    <revision>
      <id>3001190</id>
      <parentid>2957388</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3063" sha1="6yhb8gywd9iuwxvfq7p6i2d11m6p4cv" xml:space="preserve">[[Skeda:Kürtőskalács2011.jpg|parapamje|240px|Kürtőskalács]]
'''Kürtőskalács''' (''shqiptimi hungarisht'' [ˈkyrtøːʃkɒlaːt͡ʃ]; [[Gjuha rumune|Rumunisht]]: colac/cozonac secuiesc) është një tortë e bërë në hell specifike për hungarezët nga [[Transilvania]], më saktësisht [[Székelys]].&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Cite web|url=http://kurtos.eu/history|title=The origin and family of Kürtősh Kalách|access-date=6 qershor 2020|archive-date=25 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200225173322/http://kurtos.eu/history|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Fillimisht e popullarizuar në [[Hungarezët në Rumani|rajonet hungareze-folëse të Rumanisë]], kryesisht në [[Toka Székely|Tokën Székely]],&lt;ref name=&quot;erdelyilakoma&quot;&gt;{{cite web|url=http://kurtos.eu/dl/erdelyi_lakoma.pdf|title=Kövi Pál, Transylvanian Feast (1980)|language=hu|format=PDF|access-date=6 qershor 2020|archive-date=29 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229075740/http://www.kurtos.eu/dl/erdelyi_lakoma.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ajo u bë e njohur si në [[Hungaria|Hungari]] ashtu edhe në [[Rumania|Rumani]].&lt;ref&gt;[https://stirileprotv.ro/stiri/international/kurtos-kolacs-motiv-de-disputa-intre-romania-si-ungaria-de-unde-provine-cu-adevarat-celebrul-colac-secuiesc.html Cursa intre Romania si Ungaria pentru a inregistra Kurtos Kalacs la UE. “Lovitura” data de vecinii maghiari]&lt;/ref&gt; Procesverbali i parë i shkruar daton në vitin 1679 dhe u gjet në fshatin Úzdiszentpéter (tani [[Sânpetru de Câmpie]]), ndërsa receta e parë paraqitet në një libër gatimi të dorëshkrimeve që daton më 1781.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; Më parë një trajtim festiv, tani është pjesë e konsumit të përditshëm.&lt;ref name=&quot;kurtoslap&quot;&gt;{{cite web|url=http://kurtoskalacs.lap.hu|title=kurtoskalacs.lap.hu|language=hu}}&lt;/ref&gt; Në Transilvani, një ëmbëlsirë e ngjashme me ''kürtőskalács'' është ''Baumstriezel'', me origjinë nga [[Saksonët transilvanian|komunitetet saksone]].

Termi vjen nga ''kürtő'', që do të thotë &quot;oxhak&quot;. Emri origjinal në hungarisht do të thotë &quot;tortë me një oxhak&quot;, duke iu referuar formës së tij të vogël të oxhakut, me avull nga torta e freskët që ngrihet mbi të.

==Produkte të ngjajshme në Evropë==
*''Baumstriezel'' në [[Austria|Austri]], [[Zvicra|Zvicër]] dhe [[Gjermania|Gjermani]], për të mos u ngatërruar me [[Baumkuchen]]
*''Gâteau à la broche'' në [[Franca|Francë]]
*''Baamkuch'' në [[Luksemburgu|Luksemburg]], gjellë tradicionale e shërbyer kryesisht në raste të veçanta, siç janë dasma
*''[[Trdelnik]]'' në [[Republika Çeke|Republikën Çeke]] dhe [[Sllovakia|Sllovaki]]
*''[[Šakotis]]'' në [[Lituania|Lituani]] (pse ''Bamkuchenas'' siç njihet në pjesën perëndimore të Lituanisë)
*''[[Šakotis|Sękacz]] në [[Polonia|Poloni]] është një tortë e ngjashme edhe e gatuar në hell, normalisht mbi një zjarr të hapur.''
*''[[Spettekaka]]'' në [[Suedia]]

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Kuzhinë hungareze]]
[[Kategoria:Kuzhinë rumune]]</text>
      <sha1>6yhb8gywd9iuwxvfq7p6i2d11m6p4cv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001360</id>
      <parentid>3001190</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3063" sha1="44nqxgkqpb7vfk22hzgnlirtbkodgl6" xml:space="preserve">[[Skeda:Kürtőskalács2011.jpg|parapamje|240px|Kürtőskalács]]
'''Kürtőskalács''' (''shqiptimi hungarisht'' [ˈkyrtøːʃkɒlaːt͡ʃ]; [[Gjuha rumune|Rumunisht]]: colac/cozonac secuiesc) është një tortë e bërë në hell specifike për hungarezët nga [[Transilvania]], më saktësisht [[Székelys]].&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Cite web|url=http://kurtos.eu/history|title=The origin and family of Kürtősh Kalách|access-date=6 qershor 2020|archive-date=25 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200225173322/http://kurtos.eu/history|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Fillimisht e popullarizuar në [[Hungarezët në Rumani|rajonet hungareze-folëse të Rumanisë]], kryesisht në [[Toka Székely|Tokën Székely]],&lt;ref name=&quot;erdelyilakoma&quot;&gt;{{cite web|url=http://kurtos.eu/dl/erdelyi_lakoma.pdf|title=Kövi Pál, Transylvanian Feast (1980)|language=hu|format=PDF|access-date=6 qershor 2020|archive-date=29 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229075740/http://www.kurtos.eu/dl/erdelyi_lakoma.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ajo u bë e njohur si në [[Hungaria|Hungari]] ashtu edhe në [[Rumania|Rumani]].&lt;ref&gt;[https://stirileprotv.ro/stiri/international/kurtos-kolacs-motiv-de-disputa-intre-romania-si-ungaria-de-unde-provine-cu-adevarat-celebrul-colac-secuiesc.html Cursa intre Romania si Ungaria pentru a inregistra Kurtos Kalacs la UE. “Lovitura” data de vecinii maghiari]&lt;/ref&gt; Procesverbali i parë i shkruar daton në vitin 1679 dhe u gjet në fshatin Úzdiszentpéter (tani [[Sânpetru de Câmpie]]), ndërsa receta e parë paraqitet në një libër gatimi të dorëshkrimeve që daton më 1781.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; Më parë një trajtim festiv, tani është pjesë e konsumit të përditshëm.&lt;ref name=&quot;kurtoslap&quot;&gt;{{cite web|url=http://kurtoskalacs.lap.hu|title=kurtoskalacs.lap.hu|language=hu}}&lt;/ref&gt; Në Transilvani, një ëmbëlsirë e ngjashme me ''kürtőskalács'' është ''Baumstriezel'', me origjinë nga [[Saksonët transilvanian|komunitetet saksone]].

Termi vjen nga ''kürtő'', që do të thotë &quot;oxhak&quot;. Emri origjinal në hungarisht do të thotë &quot;tortë me një oxhak&quot;, duke iu referuar formës së tij të vogël të oxhakut, me avull nga torta e freskët që ngrihet mbi të.

==Produkte të ngjajshme në Evropë==
*''Baumstriezel'' në [[Austria|Austri]], [[Zvicra|Zvicër]] dhe [[Gjermania|Gjermani]], për të mos u ngatërruar me [[Baumkuchen]]
*''Gâteau à la broche'' në [[Franca|Francë]]
*''Baamkuch'' në [[Luksemburgu|Luksemburg]], gjellë tradicionale e shërbyer kryesisht në raste të veçanta, siç janë dasma
*''[[Trdelnik]]'' në [[Republika Çeke|Republikën Çeke]] dhe [[Sllovakia|Sllovaki]]
*''[[Šakotis]]'' në [[Lituania|Lituani]] (pse ''Bamkuchenas'' siç njihet në pjesën perëndimore të Lituanisë)
*''[[Šakotis|Sękacz]]'' në [[Polonia|Poloni]] është një tortë e ngjashme edhe e gatuar në hell, normalisht mbi një zjarr të hapur.
*''[[Spettekaka]]'' në [[Suedia]]

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Kuzhinë hungareze]]
[[Kategoria:Kuzhinë rumune]]</text>
      <sha1>44nqxgkqpb7vfk22hzgnlirtbkodgl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malakasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290715</id>
    <revision>
      <id>3000958</id>
      <parentid>2957590</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T18:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eihel</username>
        <id>109121</id>
      </contributor>
      <comment>corr.</comment>
      <origin>3000958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9628" sha1="m2hlzv9l58d11qk3huc71be71krndoi" xml:space="preserve">'''Malakasi''' ishte një [[Fiset shqiptare|fis historik shqiptar]] në [[Epiri|Epir]], [[Thesalia|Thesali]] dhe më vonë [[Greqia|Greqinë jugore]] mesjetare. Emri i tyre është një referencë për zonën e origjinës së tyre, [[Rrethi i Mallakastrës|Mallakastra]] në jug të [[Shqipëria|Shqipërisë]] . Ato paraqiten në të dhënat historike si një ndër fiset shqiptare që sulmuan dhe pushtuan Thesalinë pas vitit 1318 dhe përgjatë shekullit XIV ishin aktive në luftimet e [[Despotati i Artës|Despotatit Shqiptar të Artës]] kundër [[Despotati i Epirit|Despotatit të Epirit]].

==Emri==
Burimet kryesore historike për Malakasajt janë ''Historia'' e Gjon VI Kantakouzenosit e shkruar në gjysmën e dytë të shekullit XIV dhe Kronika e Tokos, shkruar në fillim të shekullit XV. Te këto fisi dokumentohet si ''Malakasaioi''.{{sfn|Nicol|1984|p=145}} Në regjistrimet veneciane të kolonëve shqiptarë në Greqinë e Jugut, ata përmenden si ''Malacassi''. Emri mendohet se i referohet rajonit të origjinës së tyre në rrafshinën e Mallakastrës në jug të Shqipërisë.&lt;ref name=&quot;Valentini&quot;/&gt; Disa valë migrimesh nga ky rajon u vendosën në Greqinë Jugore dhe Italinë. Si një emërtim, Malakasa ishte një mbiemër tipik shqiptar i kolonëve, të cilët ishin të ftuar kryesisht nga venedikasit për tu vendosur në Greqinë e Jugut, disa prej të cilëve më vonë u vendosën në Itali. Ato përmenden në mbiemrat e themeluesve të bashkësive [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] të San Demetrio Corone dhe Palazzo Adriano në 1488.&lt;ref name=&quot;Valentini&quot;/&gt;

==Historia==
Malakasit së bashku me fiset e tjera shqiptare, Buajt dhe Mesaretët pushtuan Thesalinë pas vitit 1318.{{sfn|Sansaridou-Hendrickx|2017|p=289}} Sipas Alain Ducellier-it ata u larguan nga zonat e tyre të origjinës në Shqipëri për shkak të shtypjes shoqërore dhe trazirave.&lt;ref&gt;Kukudes 2003, p. 214.&lt;/ref&gt; NGL Hammondi përmend mbipopullimin në Shqipëri dhe nënpopullimin e Greqisë kontinentale si një faktor kontribues në migrime.&lt;ref name=&quot;Hammond&quot;/&gt; Perandori Bizantin Gjon VI Kantakouzenos në ''Historinë'' e tij i regjistron ato si një nga fiset shqiptare që arriti një armëpushim me [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]] në 1332-33.{{sfn|Fine|1994|p=253}}

Në historinë e Despotatit mesjetar të Epirit, ato paraqiten si një ndër fiset që mbështetën drejtuesit vendas shqiptarë në luftërat e tyre për të fituar kontrollin e rajonit kundër despotatit. Malakasi dhe Mazaraki rrethuan qytetin e Janinës në 1367-70 dhe përsëri në 1374-75 nën udhëheqjen e [[Pjetër Losha|Pjetër Loshës]], i cili ishte udhëheqësi i tyre.{{sfn|Sansaridou-Hendrickx|2017|p=294}} Paqja u përmbyll në atë kohë, por në vitin 1377 Malakasi sulmoi përsëri Janinë por u mposhtën. Në vitin 1379, ata ishin përsëri midis atyre që rrethuan qytetin. Malakasi u rebelua në 1389 kundër Esau de 'Buondelmont-it.{{sfn|Sansaridou-Hendrickx|2017|p=295}} Buondelmonti ishte një vasal osman të cilit i nevojiteshte mbështetje osmane për sundimin e tij kundër shqiptarëve. Mbas vdekjes së Muratit I në 1389 në betejën e Kosovës, shqiptarët në Epir bënë kryengritje. Malakasajt sulmuan territoret e Esaut rreth [[Janina|Janinës]] dhe [[Shpatajt|Gjon Shpata]] sulmoi qytetin.{{sfn|Sansaridou-Hendrickx|2017|p=295}} Malakasajt dhe Shpata formuan një aleancë për një sulm të drejtpërdrejtë kundër qytetit. Esau lidhi një pakt me sundimtarin Bizantin të Thesalisë. Në betejën vijuese, Malakasi u mposht. Në vitin 1390, Esau siguroi përsëri mbështetjen osmane dhe një ushtri e madhe osmane nën Evrenosin hyri në Epir për të luftuar kundër fiseve shqiptare, të cilët u detyruan të tërhiqeshin drejt zonave malore. Në vitin 1396 u arrit një pakt i ri antiosman midis Shpatës dhe Esaut kundër osmanëve, të cilët u mundën. Në 1411, Karlo I Toku u ngrit si zot i Janinës dhe siç është regjistruar në ''Kronikë'' një ''Stephanos Bouisavos'', i cili mund të jetë nga Malakasi mori titullin protostrator&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Trapp|first1=Erich|last2=Beyer|first2=Hans-Veit|last3=Walther|first3=Rainer|last4=Sturm-Schnabl|first4=Katja|last5=Kislinger|first5=Ewald|last6=Leontiadis|first6=Ioannis|last7=Kaplaneres|first7=Sokrates|title=Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit|date=1976–1996|publisher=Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.|isbn=3-7001-3003-1|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Prosopographisches_Lexikon_der_Palaiologenzeit=|language=de}}.&lt;/ref&gt;, megjithëse shumica e burimeve e konsiderojnë Bouisavosin si serb.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Ellis|first1=Steven G.|last2=Klusáková|first2=Lud'a|title=Imagining Frontiers, Contesting Identities|date=2007|publisher=Edizioni Plus|isbn=978-88-8492-466-7|page=152|url=https://books.google.gr/books?id=3zXFCs9EfEYC&amp;pg=PA441&amp;dq=|language=en|quote=VIII, n. 19769) and A. Rigo (Lo Horismòs di Sinân Pascià, la presa di Ioannina (1430) e la “lettera” del sultano MurâdII, in “Θησαυρίσματα“, 1998, XXVIII, p. 64) have a different opinion and say he is an Albanian from the clan of the Malakasaioi.}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Ellis|first1=Steven G.|last2=Klusáková|first2=Lud'a|title=Imagining Frontiers, Contesting Identities|date=2007|publisher=Edizioni Plus|isbn=978-88-8492-466-7|page=152|url=https://books.google.gr/books?id=3zXFCs9EfEYC&amp;pg=PA441&amp;dq=|language=en|quote=It seems probable, from an onomastic and political point of view, that he was a Serb, an opinion shared by D. Nicol, Kordoses, Schiro and after him the PLP and A Rigo, in 'Θησαυρίσματα' have a different opinion and say he is an Albanian from the Malakasaioi.}}.&lt;/ref&gt;

Në të njëjtën kohë, ata gjithashtu filluan të vendosen në Greqinë Jugore. Në [[Atika (rajoni administrativ)|Atikë]] ( Malakasa ) dhe Elis, dy vendbanime të dallueshme u krijuan prej tyre. Ata gjithashtu figurojnë në refugjatët shqiptarë që themeluan San Demetrio Coronen dhe Palazzo Adriano. Në malet e Pindusit dhe kufirin midis Thesalisë dhe Epirit, ekziston një fshat i quajtur Malakasi dhe në kohërat osmane ka ekzistuar një nahije me emrin Malakasi në rajon. Banorët e saj u regjistruan në shekullin XIX si vllahishtfolës. Origjina e tyre është e diskutueshme. Giuseppe Valentini mbështeti teorinë se ata ishin pasardhës të Malakasit origjinal që kishin adoptuar arumunët pas bashkëjetesës shekullore me vllehët.&lt;ref name=&quot;Valentini&quot;&gt;{{harvnb|Valentini|1956|p=306}}.&lt;/ref&gt; NGL Hammondi i konsideroi ata një fis të ndryshëm nga ai shqiptar, i cili zbriti në Thesali në vitin 1334 pas dyndjeve të para shqiptare dhe që u regjistrua me një emër të ngjashëm në të dhënat historike, sepse ata të dy vinin me origjinë nga rrafshi i Mallakastrës.&lt;ref name=&quot;Hammond&quot;&gt;{{harvnb|Hammond|1976|p=59: While Mazaraki is in central Epirus by the river Kalamas, Malakasa is the coastal plain of central Albania farther north and the words ‘of his own race' were used to distinguish the Albanian-speaking Malakasaei from the Vlach-speaking Malakasii.|ref=Hammond1976}}.&lt;/ref&gt;{{sfn|Hammond|1987|p=120: They were Albanians with no king, called after their tribal chiefs, Malakasii, Bouii, and Mesaritae. But these were probably Vlachs; there were in Pouqeuville's time Vlachs in the Pindus who called themselves Bovi and there is still a village called Malakasi. Elsewhere we hear of the Albanian leader Peter Leosas, leading Malakasii of his own race, and this would seem to suggest two kinds of Malakasii.}}

== Referime ==
{{reflist}}

==Bibliografia==
*{{citation|first=John Van Antwerp|last=Fine|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|publisher=University of Michigan Press|year=1994|isbn=978-0-472-08260-5|url=https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC|language=en}}
*{{cite book|last=Nicol|first=Donald MacGillivray|title=The Despotate of Epiros, 1267-1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages|url=https://books.google.com/books?id=XIj0FfKto9AC|year=1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521261906|language=en}}
*{{cite book|author=Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond|title=Migrations and invasions in Greece and adjacent areas|url=https://books.google.com/books?id=O9saAAAAYAAJ|year=1976|publisher=Noyes Press|isbn=978-0-8155-5047-1|language=en|ref=Hammond1976}}
*{{cite book|last=Valentini|first=Giuseppe|publisher=Vallecchi|title=Il diritto delle comunità nella tradizione giuridica albanese; generalità|year=1956|url=https://books.google.com/books?id=Zl8oAQAAMAAJ|language=it}}
*{{cite journal|last1=Sansaridou-Hendrickx|first1=Thekla|title=The Albanians in the Chronicle(s) of Ioannina: An Anthropological Approach|journal=Acta Patristica et Byzantina|date=2017|volume=21|issue=2|doi=10.1080/10226486.2010.11879131|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10226486.2010.11879131|language=en}}
*{{cite book|author=Asterios I. Kukudes|title=The Vlachs: Metropolis and Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=01JoAAAAMAAJ|year=2003|publisher=Zitros Publ.|isbn=978-960-7760-86-9|language=en}}
*{{cite book|last1=Hammond|first1=Nicholas|editor1=Tom Winnifrith|title=The Vlachs: The History of a Balkan People|date=1987|publisher=Duckworth|isbn=978-0-7156-2135-6|page=120|url=https://books.google.gr/books?hl=el&amp;id=SXagAAAAMAAJ&amp;dq=|language=en}}

== Lidhje të jashtme ==

[[Kategoria:Fise shqiptare]]</text>
      <sha1>m2hlzv9l58d11qk3huc71be71krndoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Papillon (libër)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293715</id>
    <revision>
      <id>3001191</id>
      <parentid>2957883</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9371" sha1="15zpvzw6p4qdn0kkpg2ayslggns78i4" xml:space="preserve">{{Infobox book
| name                 = Papillon
| author               = [[Henri Charrière]]
| country               = [[Francë]]
| language                = [[Gjuha frënge|Frëngjisht]]
| zhanri               = [[Romani autobiografik]]
| publisher              = [[Éditions Robert Laffont|Robert Laffont]] (frëngjisht)&lt;br&gt;[[Hart-Davis, MacGibbon]] (anglisht)
| data_e_botimit       = 1969
| pages                  = 516 (në frëngjisht)
| followed_by          = [[Banco (roman)|Banco]]
}}
[[Skeda:Libro Papillon.jpg|parapamje]]
'''Papillon''' është një roman autobiografik i shkruar nga [[Henri Charrière]], botuar për herë të parë në Francë më 30 prill 1969. Papillon është nofka e Charrière.&lt;ref name=&quot;worldcat&quot;/&gt; Romani detajon burgosjen e pretenduar të Papillonit dhe arratisjen pasuese nga [[Ishulli i Djallit|kolonia penale franceze]] e [[Guajana Franceze|Guajanës Franceze]] (në të vërtetë ai kurrë nuk kishte vizituar ishullin) dhe përfshin një periudhë 14-vjeçare midis viteve 1931 dhe 1945.

==Përmbledhja==
Libri është një tregim i një periudhe 14-vjeçare në jetën e Papillon (26 tetor 1931 deri më 18 tetor 1945), duke filluar kur ai u dënua gabimisht për vrasje në [[Franca|Francë]] dhe u dënua me një jetë të rëndë në ''[[Ishulli i Djallit|Bagne de Cayenne]]'', kolonia penale e Cayenne në [[Guajana Franceze|Guajanën Franceze]] e njohur si Ishulli i Djallit. Ai përfundimisht u arratis nga kolonia dhe u vendos në [[Venezuela|Venezuelë]], ku jetoi dhe lulëzoi.

Pas një qëndrimi të shkurtër në një burg në [[Caen]], Papillon u vendos në bordin e një anijeje për në [[Amerika Jugore|Amerikën e Jugut]], ku mësoi për jetën brutale që të burgosurit kaluan në koloninë e burgut. Dhuna dhe vrasjet ishin të zakonshme midis të dënuarve. Burrat u sulmuan për shumë arsye, përfshirë paratë, të cilat më së shumti mbaheshin në një karikues (një cilindër metalik i zbrazët i fshehur në rektum; i njohur gjithashtu si një ''plan d 'evazion'', plan, ose &quot;supozitor shpëtimi&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Plans, Plan d'evasion, Chargers, etc.|url=https://www.donrearic.com/plandevasion.html|access-date=21 shtator 2020|archive-date=25 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190925192416/http://www.donrearic.com/plandevasion.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Papillon u miqësua me [[Louis Dega]], një ish-bankier i dënuar për falsifikim. Ai ra dakord të mbrojë Dega nga sulmuesit që përpiqen të marrin ngarkuesin e tij.

Me të arritur në koloninë penale, Papillon deklaroi se ishte i sëmurë dhe u dërgua në spital. Atje ai bashkëpunoi me dy burra, Clousiot dhe [[André Maturette]], për të shpëtuar nga burgu. Ata planifikuan të përdorin një varkë me vela të fituar me ndihmën e [[Koloni lebrozë|kolonisë së lebrozëve]] të lidhur në ishullin Pigeon. [[Maroni (lumë)|Lumi Maroni]] i çoi në [[Oqeani Atlantik|Oqeanin Atlantik]] dhe ata lundruan në veriperëndim, duke arritur në Trinidad.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=F0x5vBbzjrI The Wild Coats: The Guyanas. 2015]&lt;/ref&gt;

Në [[Trinidad]] treshes u bashkuan me tre të arratisur të tjerë; ata u ndihmuan nga një familje britanike, peshkopi holandez i [[Curaçao]] dhe disa të tjerë. Afër vijës bregdetare të [[Kolumbia|Kolumbisë]], të arratisurit u panë. Era u dobësua dhe ata u kapën dhe u burgosën përsëri.

Në burgun kolumbian, Papillon u bashkua me një të burgosur tjetër për të shpëtuar. Disa distancë nga burgu, të dy vazhduan rrugët e tyre të ndara. Papillon hyri në [[Departamenti La Guajira|gadishullin Guajira]], një rajon i dominuar nga [[Popujt indigjenë të Amerikës|amerindianët]]. Ai u asimilua në një fshat bregdetar specialiteti i të cilit ishte [[Gjuetia e perlave|zhytja në perla]]. Atje ai u martua me dy motra adoleshente dhe i ngopi të dyja. Pasi kaloi disa muaj në parajsën relative, Papillon vendosi të kërkonte hakmarrje kundër atyre që i kishin bërë padrejtësi.

Shpejt pasi u largua nga fshati, Papillon u kap dhe u burgos në [[Santa Marta]], më pas u transferua në [[Barranquilla]]. Atje, ai u ribashkua me Clousiot dhe Maturette. Papillon bëri përpjekje të shumta arratisjeje nga ky burg, të gjitha dështuan. Ai u ekstradua përfundimisht në Guajanën Franceze.

Si ndëshkim, Papillon u dënua me dy vjet [[Izolimi (burg)|izolim]] në Saintle Saint-Joseph (një ishull në grupin [[Îles du Salut]], 11 kilometra nga brigjet e Guajanës Franceze). Clousiot dhe Maturette ishin dhënë të njëjtën dënim. Pas lirimit, Papillon u transferua në Royal Island (gjithashtu një ishull në grupin Îles du Salut). Një përpjekje arratisjeje u prish nga një informator (të cilin Papillon e plagosi për vdekje). Papillonit iu desh të duronte edhe 19 muaj të izolimit. Dënimi i tij origjinal prej tetë vjetësh u zvogëlua pasi Papillon rrezikoi jetën e tij për të shpëtuar një vajzë të kapur në ujërat e infektuar me peshkaqen.

Pasi zyrtarët e Guajanës Franceze vendosën të mbështesnin regjimit [[Regjimi i Vichy|Vichy]] pro-[[Nazizmi|nazist]], dënimi për përpjekjet për arratisje ishte vdekja, ose dënimi kapital. Papillon vendosi të mashtronte marrëzi në mënyrë që të dërgohej në azil në Royal Island. Të burgosurit e çmendur nuk mund të dënoheshin me vdekje për asnjë arsye dhe azili nuk ishte aq i ruajtur sa ishulli i Djallit. Ai bashkëpunoi në një përpjekje tjetër arratisjeje por dështoi; i burgosuri tjetër u mbyt kur anija e tyre u shkatërrua kundër shkëmbinjve. Papillon gati sa nuk vdiq gjithashtu.

Papillon u kthye te popullata e rregullt e të burgosurve në Royal Island pasi u &quot;kurua&quot; nga sëmundja e tij mendore. Ai kërkoi që të transferohej në Ishullin e Djallit, ishulli më i vogël dhe i konsideruar si ishulli më i &quot;pashmangshëm&quot; në grupin Îles de Salut. Papillon studioi ujërat dhe zbuloi mundësitë në një hyrje shkëmbore të rrethuar nga një shkëmb i lartë. Ai vuri re se çdo valë e shtatë ishte mjaft e madhe për të çuar një objekt lundrues mjaft larg në det sa të dridhej drejt kontinentit. Ai eksperimentoi duke hedhur thasë me arrë kokosi në hyrje.

Ai gjeti një të burgosur tjetër për ta shoqëruar, një pirat me emrin Sylvain. Ai kishte lundruar në Azinë Juglindore, ku dihej se sulmonte anijet, duke vrarë të gjithë në bord për paratë dhe mallrat e tyre. Të dy burrat u hodhën në hyrje, duke përdorur thasë me arrë kokosi për notim. Vala e shtatë i çoi në oqean. Pas disa ditësh zhvendosjeje nën diellin e pamëshirshëm, duke mbijetuar me tul kokosi, ata zbritën në territorin kontinent. Sylvain u fundos në rërë, pasi kishte braktisur thesin e tij të kokosit.

Në kontinent, Papillon hasi Cuic Cuic, i cili kishte ndërtuar një kasolle në një &quot;ishull&quot;. Kasollja ishte vendosur në tokë të fortë e rrethuar me rërë dridhese; Cuic Cuic varej nga një derr për të gjetur rrugën e sigurt mbi rërën e detit. Burrat dhe derri u nisën për në [[Xhorxhtaun (Guajana)|Georgetown, Guajana Britanike]], me anije. Papillon vendosi të vazhdojë në veriperëndim nën shoqërinë e pesë të arratisurve të tjerë. Duke arritur Venezuelën, burrat u kapën dhe u burgosën në kampe lëvizëse të paraburgimit në afërsi të [[El Dorado, Venezuela|El Dorado]], një qytet i vogël minierash pranë rajonit të [[Gran Sabana]]. Duke mbijetuar kushte të vështira atje dhe duke gjetur diamante, Papillon u la i lirë. Ai fitoi shtetësinë dhe statusin e famshëm të Venezuelës disa vjet më vonë.

==Ndikimi i Papillonit==
Libri ishte një sensacion i menjëhershëm dhe mëi shituri i menjëhershëm, duke arritur famë të gjerë dhe vlerësime kritike, dhe konsiderohet si një klasik i ditëve moderne. Pas botimit, ai kaloi 21 javë si më i shituri numër 1 në Francë, me më shumë se 1.5 milion kopje të shitura vetëm në Francë. Që atëherë 239 botime të librit janë botuar në të gjithë botën, në 21 gjuhë të ndryshme.&lt;ref name=&quot;worldcat&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n50038422|title=Charrière, Henri 1906-1973 [WorldCat.org]|website=www.worldcat.org|access-date=2016-08-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

Libri u botua për herë të parë në Francë nga [[Éditions Robert Laffont|Robert Laffont]] në vitin 1969. Libri u përshtat për një [[Papillon (film 1973)|film Hollywood me të njëjtin emër]] në vitin 1973, me protagonistë [[Steve McQueen]] dhe [[Dustin Hoffman]], si dhe [[Papillon (film 2017)||një tjetër]] në vitin 2017, me [[Charlie Hunnam]] dhe [[Rami Malek]]. Charrière gjithashtu publikoi një vazhdim të Papillon, të quajtur ''[[Banco (roman)|Banco]]'', në vitin 1973.

Artisti italian i komikës Carlos Pedrazzini e përshtati ''Papillon'' në një libër komik, botuar nga El Tony.&lt;ref&gt;https://www.lambiek.net/artists/p/pedrazzini_carlos.htm&lt;/ref&gt;

''Papillon'' është përshkruar si &quot;Historia më e madhe e aventurave të të gjitha kohërave&quot; ([[Auguste Le Breton]]) dhe &quot;Një klasik modern i guximit dhe eksitimit&quot; ([[Janet Flanner]], ''The New Yorker'').

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Libra të botuar në 1969]]
[[Kategoria:Romane franceze]]
[[Kategoria:Romane autobiografike franceze]]
[[Kategoria:Romane franceze të përshtatura në filma]]</text>
      <sha1>15zpvzw6p4qdn0kkpg2ayslggns78i4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aksioni i Voskopojës</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294807</id>
    <revision>
      <id>3000979</id>
      <parentid>2161008</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Albinfo</username>
        <id>10060</id>
      </contributor>
      <comment>kat</comment>
      <origin>3000979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1258" sha1="mneszur4jb2ao20rbpis1udqtj56rhz" xml:space="preserve">'''Aksioni i Voskopojës''' (16.1.1943). I pari sulm i bashkërenduar ndërmjet disa çetave partizane për asgjësimin e një garnizoni armik. Morën pjesë 6 çeta partizane të qarkut të Korçës dhe vullnetarë të fshatrave përqark. Në Voskopojë ishin 70 milicë e karabinierë. Natën e 15 janarit forcat partizane kryen një marshim prej 5-6 orësh në dëborë dhe në agim të 16 janarit 1943 bënë rrethimin e plotë të garnizonit armik. Si rrjedhojë edhe e punës që ishte bërë nga brenda me milicët, ata u dorëzuan pa luftë; më pas, të ndodhur para asgjësimit edhe karabinierët italianë u dorëzuan. Ndërkohë partizanët i zunë pritë, tek Ura e Kovaçit (në lindje të Voskopojës) një detashmenti milicësh, karabinierësh dhe ushtarësh italianë të xhenios, që vinin në ndihmë të garnizonit të Voskopojës, të cilin pasi e rrethuan, pas afro 4 orë luftimesh, e shpartalluan plotësisht. Armiku la shumë të vrarë e të plagosur dhe 35 robër. Në këtë aksion ra dëshmor një partizan. Në luftimet e Voskopojës u dallua komandanti Teki Kolaneci. Që nga janari 1943 Voskopoja u shndërrua në një hazë kryesore të reparteve partizane dhe të pushtetit NÇ në qarkun e Korçës.
[[Kategoria:Voskopoja]]</text>
      <sha1>mneszur4jb2ao20rbpis1udqtj56rhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Adolf Eichmann/Arkivi 1</title>
    <ns>1</ns>
    <id>297201</id>
    <revision>
      <id>3001225</id>
      <parentid>2982161</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T04:19:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MajavahBot</username>
        <id>122738</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Adolf Eichmann]]</comment>
      <origin>3001225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11339" sha1="sfqx4pwkshlwu9etnobsj9ebxu2ixdo" xml:space="preserve">{{Arkivi}}

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2048654 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203021540/http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/%2821%29%20Birn_Darby.pdf për lidhjen http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/(21)%20Birn_Darby.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150402115820/http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf për lidhjen http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 25 tetor 2019 15:04 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2106228 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203021540/http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/%2821%29%20Birn_Darby.pdf për lidhjen http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/(21)%20Birn_Darby.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150402115820/http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf për lidhjen http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 15 maj 2020 01:20 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2139615 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180624092936/https://cpb-us-e1.wpmucdn.com/blogs.uoregon.edu/dist/d/3851/files/2014/05/Busk_PHILmatters_2014-1k7bbxr.pdf për lidhjen https://cpb-us-e1.wpmucdn.com/blogs.uoregon.edu/dist/d/3851/files/2014/05/Busk_PHILmatters_2014-1k7bbxr.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180918153006/http://holocaust.umd.umich.edu/news/uploads/Gerlach_Wannsee.pdf për lidhjen http://holocaust.umd.umich.edu/news/uploads/Gerlach_Wannsee.pdf.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 28 korrik 2020 04:32 (CEST)
== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2172959 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171008180339/http://www.wiesenthal.com/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=lsKWLbPJLnF&amp;b=4441467&amp;ct=8407623 për lidhjen http://www.wiesenthal.com/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=lsKWLbPJLnF&amp;b=4441467&amp;ct=8407623.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 2 janar 2021 01:40 (CET)
== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2244361 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://news.google.com/newspapers?nid=2206&amp;dat=19620601&amp;id=QSwyAAAAIBAJ&amp;sjid=pukFAAAAIBAJ&amp;pg=643,288305.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 30 gusht 2021 05:53 (CEST)
== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2560763 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190819223700/https://diepresse.com/home/zeitgeschichte/711960/Wie-Eichmann-vom-Oesterreicher-zum-Deutschen-wurde për lidhjen https://diepresse.com/home/zeitgeschichte/711960/Wie-Eichmann-vom-Oesterreicher-zum-Deutschen-wurde.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 15 qershor 2023 00:25 (CEST)
== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2716661 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206111622/https://www.archives.gov.il/en/chapter/behind-scenes-eichmann-trial/ për lidhjen http://www.archives.gov.il/en/chapter/behind-scenes-eichmann-trial/.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 18 nëntor 2024 01:23 (CET)
== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2977428 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220713031927/https://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/192/Eichmann/ për lidhjen http://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/192/Eichmann/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230327132306/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/hoesstest.html për lidhjen http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/hoesstest.html.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 5 maj 2026 04:37 (CEST)
== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2995575 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171009041914/https://www.haaretz.com/jewish/news/ex-mossad-agent-we-let-nazi-doctor-mengele-get-away-1.253046 për lidhjen http://www.haaretz.com/jewish/news/ex-mossad-agent-we-let-nazi-doctor-mengele-get-away-1.253046.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150925002851/http://www.haaretz.com/weekend/week-s-end/we-have-to-carry-out-the-sentence-1.226299 për lidhjen http://www.haaretz.com/weekend/week-s-end/we-have-to-carry-out-the-sentence-1.226299.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 10 qershor 2026 05:45 (CEST)</text>
      <sha1>sfqx4pwkshlwu9etnobsj9ebxu2ixdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Civetët malagasianë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300064</id>
    <revision>
      <id>3001150</id>
      <parentid>2958284</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3328" sha1="dhk9szjnw507jb1g1mjcoyduilr3niu" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|name=Civetët malagasian
|image=Fossa.jpg
|image_caption=[[Fosa]] (''Cryptoprocta ferox'')
|taxon=Euplerinae
|authority=Chenu, 1850
|subdivision_ranks=[[Gjinia (biologji)|Gjinitë]]
|subdivision=* ''[[Cryptoprocta]]''

* ''[[Eupleres]]''

* ''[[Malagasy]]''
}}
'''Euplerinae''' , të njohur si '''civetët malagasët''' , është një nënfamilje e [[Karnivorët|mishngrënësve]] që përfshin katër lloje të kufizuara në [[Madagaskari|Madagaskar]] . Së bashku me nënfamiljen [[Galidiinae]] , e cila gjithashtu ndodhet vetëm në Madagaskar, ai formon familjen [[Mishngrënësi malgasë|Eupleridae]] . Anëtarët e kësaj nënfamilje, të cilat përfshijnë [[Fosa|fosën]] ( ''Cryptoprocta ferox''), [[Eupleres|falanoukët]] ( ''Eupleres goudotii'' dhe ''Eupleres major'') dhe [[Civeti malagazian|civetin malagazian]] ( ''Fossa fossana''), u vendosën në familje si Felidae dhe Viverridae para se të dhënat gjenetike treguan bashkësinë e tyre me mishngrënësit e tjerë të Madagaskarit. Brenda nënfamiljes, civeti malagasit dhe falanoukët janë më të lidhura me njëri-tjetrin sesa me fosa. &lt;ref&gt;{{MSW3 Wozencraft}}&lt;/ref&gt;

== Klasifikimi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ style=&quot;text-align:left;&quot; |Subamily Euplerinae
!Gjinia
!Llojet
!Fotot
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|'''''Cryptoprocta''''' {{small|(Bennett, 1833)}}
|
* [[Fosa]] (''C. ferox'')

* [[Llojet e zhdukura|†]][[Cryptoprocta spelea|Fosa gjigande]] (''C. spelea'')
|[[Skeda:Cryptoprocta_Ferox.JPG|175x175px]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|'''''[[Eupleres]]''''' {{small|(Doyère, 1835)}}
|
* [[Falanouku lindor]] (''E. goudotii'')

* [[Falanouku perëndimor]] (''E. major'')
|[[Skeda:Falanouc.jpg|175x175px]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|'''''Fossa''''' {{small|(Gray, 1864)}}
|[[Civeti malagaziant]] (''F. fossana'')
|[[Skeda:Spotted_fanaloka_(Fossa_fossana).jpg|175x175px]]
|}

=== Pema filogjenetike ===
Marrëdhëniet filogjenetike të civetëve të malagazianit (Euplerinae) tregohen në kladogramin e mëposhtëm:&lt;ref name=&quot;2003Yoder&quot;&gt;{{cite journal|doi=10.1038/nature01303|last7=Flynn|access-date=19 maj 2010|url=http://yoderlab.org/cms/wp-content/uploads/2014/05/2003YoderBurnsNature.pdf|pages=734–737|issue=6924|year=2003|volume=421|journal=Nature|title=Single origin of Malagasy Carnivora from an African ancestor|first7=J.J.|first6=S.M.|last1=Yoder|last6=Goodman|first5=G.|last5=Veron|first4=T.|last4=Delefosse|first3=S.|last3=Zehr|first2=M.M.|last2=Burns|first1=A.D.|pmid=12610623}}&lt;/ref&gt;
{{clade|{{clade
   |label1=&amp;nbsp;''[[Eupleres]]''&amp;nbsp;
   |1={{clade
      |1=''Eupleres major'' ([[Falanouku perëndimor]])
      |2=''Eupleres goudotii'' ([[Falanouku lindor]])
      }}
   |2={{clade
      |label1=&amp;nbsp;''Cryptoprocta''&amp;nbsp;
      |1={{clade
         |1=''Cryptoprocta ferox'' ([[Fosa]])
         |2=†''Cryptoprocta spelea'' ([[Fosa gjigande]])
         }}
      |label2=&amp;nbsp;''Fossa''&amp;nbsp;
      |2=''Fossa fossana'' ([[Civeti malagasian]])
      }} }}|style=font-size:85%;line-height:85%;|label1=&amp;nbsp;'''[[Euplerinae]]'''&amp;nbsp;}}

== Referime ==
&lt;references /&gt;
{{Taxonbar|from=Q745389}}
[[Kategoria:Gjitarë]]
[[Kategoria:Gjitarë të Afrikës]]
[[Kategoria:Gjitarë të Madagaskarit]]
[[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]]
[[Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]]
[[Kategoria:Eupleridët]]</text>
      <sha1>dhk9szjnw507jb1g1mjcoyduilr3niu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leoni i II</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304158</id>
    <revision>
      <id>3001104</id>
      <parentid>2958817</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:26:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15837" sha1="lla3wpow257wmetgdzxapo1gdwmjwg3" xml:space="preserve">{{Short description|Perandor Romak Lindor në vitin 474}}
{{Infobox royalty
| name         = Leoni II
| image        = Solidus of Leo II.png
| alt          = Gold coin showing the bust of a male figure dressed in military garb. His figure is encircled by text.
| caption      = Solidus i Leonit të II, ku shkruhet: {{Smallcaps|{{Abbr|d•n•|DOMINI NOSTRI}} leo et zeno {{Abbr|p•p•|PATRES PATRIAE}} {{Abbr|aug•|AUGUSTI}}}}{{sfn|Grant|1985|p=328}}
| succession   = [[Perandori romak]] i [[Perandoria Bizantine|Lindjes]]
| reign        = 17 nëntor [[473]] –&lt;br/&gt;nëntor [[474]]
| reign-type   = {{lang|la|Augustus}}
| coronation   = 17 nëntor [[473]]
| cor-type     = Kurorëzimi
| predecessor  = Leoni i I
| successor    = [[Zeno]]
| regent       = {{Collapsible list|title={{nobold|''Shiko listën''}}|Leoni i I (deri më 18 janar)|Zeno (nga 29 janari)|Glikeri (Perëndim, [[473]]–[[474]])|Julius Nepos (Perëndimi, [[474]])
}}
| reg-type     = Përgjatë kohës
| reign1       = tetor [[472]] – nëntor [[473]]
| reign-type1  = {{lang|la|Çezar}}
| birth_date   = {{circa|467}}
| birth_place  = 
| death_date   = Nëntor [[474]] (mosha 7 vjeçe)
| death_place  = [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]]
| burial_place = Kisha e Apostujve të Shenjtë
| house-type   = Dinastia
| house      = Leonide
| regnal name  = 
| title         = {{lang|la|Imperator Caesar Leo Augustus}}&lt;br/&gt;{{lang|grc|Αὐτοκράτωρ καῖσαρ Λέων αὐγουστος}}
| father       = [[Zeno]]
| mother       = Ariadne
}} 
'''Leoni i II''' ({{Lang|grc|Λέων}}, {{Lang|grc-latn|Leōn}}; [[467]] ose [[468]] - 17 nëntor [[474]]{{Nbsp}}pas Krishtit), me nofkën &quot;I Riu&quot; ose &quot;I Vogli&quot; ({{Lang-grc-gre|ὁ μικρός|ho Mikrós}}),&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bury|first=J. B.|publisher=Dover Publications|url=https://books.google.com/books?id=HqA9NA7MQ6kC|title=History of the Later Roman Empire|year=1958|isbn=978-0-486-14338-5|volume=1|chapter=Chapter X: the reign of Leo I|chapter-url=https://books.google.com/books?id=HqA9NA7MQ6kC&amp;pg=PA323|orig-year=1889|location=Nju Jork|language=en|pages=323, note 1}}&lt;/ref&gt; ishte për pak kohë [[Perandori romak|perandor romak]] në vitin [[474]], kur ai ishte një fëmijë i moshës gjashtë ose shtatë vjeçe. Ai ishte djali i [[Zeno]]nit, gjeneralit izaurian dhe perandorit të ardhshëm, dhe Ariadnes, një bijë e perandorit Leoni i I ({{Abbr|mbr.|Mbretërimi}} [[457]]–[[474]]), i cili drejtoi [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Romake Lindore]]. Leoni i II u bë bashkë-perandor me gjyshin e tij Leonin e I më 17 nëntor [[473]], për tu bërë perandor i vetëm më 18 janar [[474]], pasi Leoni I vdiq nga dizenteria. Babai i tij, [[Zeno]], u bë bashkë-perandor nga Senati Bizantin në 29 janar dhe ata bashkë-qeverisën për një kohë të shkurtër para se Leoni i II të vdiste dhjetë muaj më vonë,&lt;ref name=&quot;:0a&quot;&gt;{{Cite book|last=Elton|first=Hugh|language=en|year=2018|url=https://books.google.com/books?id=oOlwDwAAQBAJ&amp;pg=PA202|title=The Roman Empire in Late Antiquity|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-052189931-4|pages=202}}&lt;/ref&gt; ndoshta më 17 nëntor.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;{{cite book|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The_Oxfrod_Dictionary_of_Byzantium_Vol._2_OUP_1991/page/1207/mode/1up|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1991|language=en|isbn=0-19-504652-8|page=1207}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
[[Skeda:Solidus_Leo_II_Zeno_(cropped).jpg|parapamje|majtas|334px|Monedhë solidus, i shënuar: {{Smallcaps|{{Abbr|d•n•|DOMINI NOSTRI}} leo et zeno {{Abbr|p•p•|PATRES PATRIAE}} {{Abbr|aug•|AUGUSTI}}}} (&quot;Zotërit tanë Leoni dhe [[Zeno]], Etërit e Atdheut, Augusti&quot;) që tregon Leon dhe Zenon të fronizuar dhe secili duke mbajtur një ''mappa'' në pjesën e pasme, të shënuar: {{Smallcaps|salus reipublicae}} (&quot;Shëndeti i Republikës&quot;)]]
Leoni II lindi në vitin [[469]], djali i [[Zeno]]s, një gjeneral izaurian nën Leonin e I, dhe Ariadnes, vajza e perandorit të atëhershëm Leoni I.{{Sfn|Carr|2015}} Ai ishte nipi i nënës së perandorit Leoni I dhe perandoreshë Verinës.{{Sfn|Lee|2013}} Leoni i II u bë ''çezar'' në fund të vitit [[472]] dhe pastaj, ''august'' më 17 nëntor [[473]],&lt;ref name=&quot;E&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; id=&quot;CITEREFCroke2021&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;180&quot;&gt;Croke, Brian (2021).&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;181&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=FRgoEAAAQBAJ&amp;pg=PT139 ''Roman Emperors in Context: Theodosius to Justinian''].&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;182&quot;&gt;Routledge. fq.&amp;nbsp;139–152.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;184&quot;&gt;ISBN&amp;nbsp;[[Special:BookSources/9781000388305|&lt;bdi&gt;9781000388305&lt;/bdi&gt;]].&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; id=&quot;CITEREFKosiński2003&quot;&gt;Kosiński, Rafał (2003).&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Elton|first=Hugh|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2018|url=https://books.google.com/books?id=oOlwDwAAQBAJ&amp;pg=PA202|title=The Roman Empire in Late Antiquity|language=en|isbn=978-052189931-4|pages=202}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFElton2018&quot;&gt;Elton, Hugh (2018). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; dhe e bëri atë bashkë-perandor së bashku me gjyshin e tij.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|James|2013}} Ai u kurorëzua në [[Hipodromi i Kostandinopojës|Hipodromin e Kostandinopojës]] dhe ceremonia u kryesua nga Patriarku Ekumenik.{{Sfn|Dagron|2003}} Ai u emërua gjithashtu si konsulli i vetëm për vitin [[474]] rreth kësaj kohe.{{Sfn|James|2013}} Kur Leoni i I vdiq nga [[dizenteria]], më 18 janar [[474]], Leoni II u ngjit në fron si ''augusti'' i vetëm.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|Adkins|Adkins|2004}} {{Sfn|Meijer|2004}} Disa javë më vonë, Senati Bizantin e bëri babanë e tij [[Zeno]]n, bashkë-''augustus'' nën Leonin e II, pasi Leoni i II ishte shumë i ri për të nënshkruar dokumentet zyrtare.{{Sfn|James|2013}} {{Sfn|Kosinski|2016}} Leoni i II vdiq shpejt më vonë, më 17 nëntor [[474]],&lt;ref name=&quot;O1&quot;&gt;{{cite book|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|year=1991|url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The_Oxfrod_Dictionary_of_Byzantium_Vol._2_OUP_1991/page/1207/mode/1up|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=0-19-504652-8|page=1207}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|James|2013}}&lt;ref&gt;{{Cite book|editor-last=Allen|editor-first=Pauline|chapter-url=https://archive.org/details/iB_Ca/014/page/n837/mode/1up|title=The Cambridge Ancient History|chapter=Zeno and Basiliscus|volume=XIV|year=2000|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-0-521-32591-2|pages=816}}&lt;/ref&gt; në moshën 5 vjeç, duke e lënë [[Zeno]]n si perandorin e vetëm.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}}

[[File:Icones imperatorvm romanorvm, ex priscis numismatibus ad viuum delineatae, and breui narratione historicâ (1645) (14560060739).jpg|parapamje|334px|Leoni i II dhe [[Zeno]], në një imazh të librit &quot;Icones vitæ et elogia imperatorvm romanorvm, priscis numismatibus ad viuum delieatae, &amp; breui narratione historicâ'', [[1645]]''&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gaspar Gevartii|url=https://archive.org/details/iconesimperatorv01golt/page/175/mode/1up|title=Icones vitæ et elogia imperatorvm romanorvm, priscis numismatibus ad viuum delieatae, &amp; breui narratione historicâ|year=1645|editor=Hubert Goltzius|publisher=Ex officina Plantiniana Balthasaris Moreti|language=la|pages=175}}&lt;/ref&gt;]]
Vdekja e tij që kishte ndodhur kaq shpejt pasi ai u bë perandor ka çuar në spekulime midis disa studiuesve modernë se ai u helmua nga nëna e tij, Ariadne në mënyrë që [[Zeno]], të mund të ngjitej në fron. Sidoqoftë, asnjë burim bashkëkohor nuk e ngriti këtë sugjerim, edhe pse [[Zeno]] ishte jopopullor, kështu që konsiderohet e mundshme që vdekja e Leoni II të ishte natyrale, veçanërisht kur merret parasysh niveli i lartë i vdekshmërisë së fëmijëve në atë kohë.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|Adkins|Adkins|2004}} Viktori i Tononës, një kronist i [[shekulli VI|shekullit të VI-të]], thotë se Leoni i II, nuk vdiq në të vërtetë, por më tepër u mor nga Ariadne dhe u fsheh në një manastir. Ky ka shumë të ngjarë të jetë një konfuzion me Basiliskusin, të birin e komandantit bizantin, Armatus. Basiliskusi u kurorëzua ''Çezar'' në vitin [[476]] dhe u ekzekutua pothuajse në vitin [[477]], pasi babai i tij u vra nga [[Zeno]], por u shpëtua nga Ariadne. Konfuzioni ka të ngjarë të rrjedhë nga fakti që Basiliskusi u quajt Leon për të shmangur shoqërimin me uzurpatorin që u ngrit kundër [[Zeno]]nit. 

[[Zeno]] ishte jashtëzakonisht jopopullor, për shkak të mungesës së prestigjit dinastik, me lidhjet e tij të vetme familjare me fronin perandorak që ishte martesa e tij me Ariadne, vajza e [[Leonit të I, dhe përmes djalit të tij, tani të vdekur, Leoni II. Për më tepër, për shkak se ai ishte një izaurian, ai u pa si i huaj nga elita bizantine, dhe thesari ishte bosh në ngjitjen e tij.{{Sfn|Jones|2014}} Sundimi i vetëm i [[Zeno]]nit u kundërshtua nga Dinastia Leonide, me Verinën, të venë e Leonit të I, duke shpallur vëllain e saj, Basiliskusin, si perandor në janar [[475]]. [[Zeno]] iku dhe për 20 muaj Basiliskusi sundoi para se [[Zeno]] të kthehej dhe të merrte përsëri fronin.{{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|Freely|2010}} Sundimi i [[Zeno]]nit u karakterizua nga trazira të vazhdueshme dhe vetëm përmes dinakërisë dhe ryshfetit ai arriti të sundojë për 17 vjet, deri në vdekjen e tij më 9 prill [[491]].{{Sfn|Lee|2013}}{{Sfn|Jones|2014}}{{Sfn|Freely|2010}}

==Shiko edhe==
* [[Zeno]]
* [[Lista e Perandorëve Bizantinë]]
* [[Teodosi II]]
* [[Teodosi III]]
* [[Leontio]]
* [[Valentiniani II]]
* [[Valentiniani III]]
* [[Herakleiosi]]
* [[Justini II]]
* [[Basili II]]
* [[Kostandini VII Purpurogjeniti]]
* [[Flavio Fokasi]]
* [[Anastasi I]]
* [[Vitaliani]]
* [[Gjoni (gjeneral)]]
* [[Perandoria Bizantine]]

== Referime ==
{{Reflist|32 em}}

=== Bibliografia ===
* {{Cite book|last=Adkins|first=Lesley|title=Handbook to Life in Ancient Rome|year=2004|url=https://archive.org/details/handbooktolifein0000adki_p2c4|last2=Adkins|first2=Roy A.|publisher=Facts On File|language=en|isbn=978-081607482-2|location=Nju Jork}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFAdkinsAdkins2004&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780816074822|9780816074822]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Carr|first=John|title=Fighting Emperors of Byzantium|publisher=Pen and Sword|year=2015|language=en|isbn=978-147385640-0}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFCarr2015&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781473856400|9781473856400]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Cooley|first=Alison E.|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|publisher=[[Cambridge University Press]]|url=https://books.google.al/booksid=VlghAwAAQBAJ|year=2012|language=en|isbn=978-0-521-84026-2}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFCooley2012&quot;&gt;[[Special:BookSources/978-0-521-84026-2|978-0-521-84026-2]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Dagron|first=Gilbert|title=Emperor and Priest: the Imperial Office in Byzantium|url=https://archive.org/details/emperorpriestimp0000dagr|year=2003|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=978-0-521-80123-2}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDagron2003&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780521801232|9780521801232]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Freely|first=John|title=Children of Achilles: the Greeks in Asia Minor Since the Days of Troy|url=https://archive.org/details/childrenofachill0000free|year=2010|publisher=I. B. Tauris|language=en|location=Londër|isbn=978-184511941-6}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFFreely2010&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781845119416|9781845119416]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=James|first=Liz|title=Wonderful things: Byzantium Through Its Art: Papers From the 42nd Spring Symposium of Byzantine Studies, London, 20-22 March 2009|year=2013|publisher=Ashgate Variorum|language=en|location=Farnham|isbn=978-140945514-1}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJames2013&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781409455141|9781409455141]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Jeffreys|first=Elizabeth|title=Studies in John Malalas|last2=Croke|first2=Brian|last3=Scott|first3=Roger|year=2017|publisher=BRILL|language=en|isbn=978-90-0434462-4}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJeffreysCrokeScott2017&quot;&gt;[[Special:BookSources/9789004344624|9789004344624]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Jones|first=A. H. M.|title=The Decline of the Ancient World|publisher=Routledge|year=2014|language=en|isbn=978-131787305-1}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJones2014&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781317873051|9781317873051]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Jones|first=Arnold Hugh Martin|title=The Prosopography of the Later Roman Empire|volume=2. AD 395-527|last2=Martindale|first2=J. R.|year=1980|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=978-0-521-20159-9}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJonesMartindale1980&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780521201599|9780521201599]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Lee|first=A. D.|title=From Rome to Byzantium AD 363 to 565: The Transformation of Ancient Rome|year=2013|publisher=Edinburgh University Press|language=en|isbn=978-074866835-9|location=Edinburgh}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFLee2013&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780748668359|9780748668359]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=McClanan|first=A.|title=Representations of Early Byzantine Empresses: Image and Empire|year=2016|publisher=Springer|language=en|isbn=978-113704469-3}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMcClanan2016&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781137044693|9781137044693]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* McEvoy, MA (2019) 'Leo II, Zeno, dhe transferimi i pushtetit nga një djalë tek babai i tij në vitin 474 pas Krishtit', në J. W. Drijvers dhe N. Lenski (red.). ''[https://edipuglia.it/catalogo/the-fifth-centuryage-of-transformationproceedings-of-the-12th-biennial-shifting-frontiers-in-late-antiquity-conference/ Shekulli i pestë: Mosha e transformimit]''. Edipuglia.
* {{Cite book|last=Meijer|first=Fik|title=Emperors Don't Die in Bed|year=2004|url=https://archive.org/details/emperorsdontdiei0000meij|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-113438405-1}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMeijer2004&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781134384051|9781134384051]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Shalev-Hurvitz|first=Vered|title=Holy Sites Encircled: The Early Byzantine Concentric Churches of Jerusalem|year=2015|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-965377-5|location=Oksford}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFShalev-Hurvitz2015&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780199653775|9780199653775]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
{{Commons category|Kategoria:Leo II (imperator)|Leoni i II}}
{{Start box}}
{{S-hou|[[Dinastia Leonide]]||469|17 nëntor|474}}
{{S-reg|}}
{{S-bef|before=[[Perandori Leoni I|Leoni I]]}}
{{S-ttl|title=[[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandor romak lindor]]|years=474}}
{{S-aft|after=[[Zeno]]}}
{{S-off}}
{{S-bef|before=[[Perandori Leoni I|Leoni I]]}}
{{S-ttl|title=Konsull Romak|years=474}}
{{S-aft|after=[[Zeno]]}}
{{s-end}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 460]]
[[Kategoria:Perandorë bizantinë]]
[[Kategoria:Vdekje 474]]</text>
      <sha1>lla3wpow257wmetgdzxapo1gdwmjwg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001379</id>
      <parentid>3001104</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15834" sha1="ijy81xylqld04ipzdc4piw72rs27y2a" xml:space="preserve">{{Short description|Perandor Romak Lindor në vitin 474}}
{{Infobox royalty
| name         = Leoni II
| image        = Solidus of Leo II.png
| alt          = Gold coin showing the bust of a male figure dressed in military garb. His figure is encircled by text.
| caption      = Solidus i Leonit të II, ku shkruhet: {{Smallcaps|{{Abbr|d•n•|DOMINI NOSTRI}} leo et zeno {{Abbr|p•p•|PATRES PATRIAE}} {{Abbr|aug•|AUGUSTI}}}}{{sfn|Grant|1985|p=328}}
| succession   = [[Perandori romak]] i [[Perandoria Bizantine|Lindjes]]
| reign        = 17 nëntor [[473]] –&lt;br/&gt;nëntor [[474]]
| reign-type   = {{lang|la|Augustus}}
| coronation   = 17 nëntor [[473]]
| cor-type     = Kurorëzimi
| predecessor  = Leoni i I
| successor    = [[Zeno]]
| regent       = {{Collapsible list|title={{nobold|''Shiko listën''}}|Leoni i I (deri më 18 janar)|Zeno (nga 29 janari)|Glikeri (Perëndim, [[473]]–[[474]])|Julius Nepos (Perëndimi, [[474]])
}}
| reg-type     = Përgjatë kohës
| reign1       = tetor [[472]] – nëntor [[473]]
| reign-type1  = {{lang|la|Çezar}}
| birth_date   = {{circa|467}}
| birth_place  = 
| death_date   = Nëntor [[474]] (mosha 7 vjeçe)
| death_place  = [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]]
| burial_place = Kisha e Apostujve të Shenjtë
| house-type   = Dinastia
| house      = Leonide
| regnal name  = 
| title         = {{lang|la|Imperator Caesar Leo Augustus}}&lt;br/&gt;{{lang|grc|Αὐτοκράτωρ καῖσαρ Λέων αὐγουστος}}
| father       = [[Zeno]]
| mother       = Ariadne
}} 
'''Leoni i II''' ({{Lang|grc|Λέων}}, {{Lang|grc-latn|Leōn}}; [[467]] ose [[468]] - 17 nëntor [[474]]{{Nbsp}}pas Krishtit), me nofkën &quot;I Riu&quot; ose &quot;I Vogli&quot; ({{Lang-grc-gre|ὁ μικρός|ho Mikrós}}),&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bury|first=J. B.|publisher=Dover Publications|url=https://books.google.com/books?id=HqA9NA7MQ6kC|title=History of the Later Roman Empire|year=1958|isbn=978-0-486-14338-5|volume=1|chapter=Chapter X: the reign of Leo I|chapter-url=https://books.google.com/books?id=HqA9NA7MQ6kC&amp;pg=PA323|orig-year=1889|location=Nju Jork|language=en|pages=323, note 1}}&lt;/ref&gt; ishte për pak kohë [[Perandori romak|perandor romak]] në vitin [[474]], kur ai ishte një fëmijë i moshës gjashtë ose shtatë vjeçe. Ai ishte djali i [[Zeno]]nit, gjeneralit izaurian dhe perandorit të ardhshëm, dhe Ariadnes, një bijë e perandorit Leoni i I ({{Abbr|mbr.|Mbretërimi}} [[457]]–[[474]]), i cili drejtoi [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Romake Lindore]]. Leoni i II u bë bashkë-perandor me gjyshin e tij Leonin e I më 17 nëntor [[473]], për tu bërë perandor i vetëm më 18 janar [[474]], pasi Leoni I vdiq nga dizenteria. Babai i tij, [[Zeno]], u bë bashkë-perandor nga Senati Bizantin në 29 janar dhe ata bashkë-qeverisën për një kohë të shkurtër para se Leoni i II të vdiste dhjetë muaj më vonë,&lt;ref name=&quot;:0a&quot;&gt;{{Cite book|last=Elton|first=Hugh|language=en|year=2018|url=https://books.google.com/books?id=oOlwDwAAQBAJ&amp;pg=PA202|title=The Roman Empire in Late Antiquity|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-052189931-4|pages=202}}&lt;/ref&gt; ndoshta më 17 nëntor.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;{{cite book|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The_Oxfrod_Dictionary_of_Byzantium_Vol._2_OUP_1991/page/1207/mode/1up|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1991|language=en|isbn=0-19-504652-8|page=1207}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
[[Skeda:Solidus_Leo_II_Zeno_(cropped).jpg|parapamje|majtas|334px|Monedhë solidus, i shënuar: {{Smallcaps|{{Abbr|d•n•|DOMINI NOSTRI}} leo et zeno {{Abbr|p•p•|PATRES PATRIAE}} {{Abbr|aug•|AUGUSTI}}}} (&quot;Zotërit tanë Leoni dhe [[Zeno]], Etërit e Atdheut, Augusti&quot;) që tregon Leon dhe Zenon të fronizuar dhe secili duke mbajtur një ''mappa'' në pjesën e pasme, të shënuar: {{Smallcaps|salus reipublicae}} (&quot;Shëndeti i Republikës&quot;)]]
Leoni II lindi në vitin [[469]], djali i [[Zeno]]s, një gjeneral izaurian nën Leonin e I, dhe Ariadnes, vajza e perandorit të atëhershëm Leoni I.{{Sfn|Carr|2015}} Ai ishte nipi i nënës së perandorit Leoni I dhe perandoreshë Verinës.{{Sfn|Lee|2013}} Leoni i II u bë ''çezar'' në fund të vitit [[472]] dhe pastaj, ''august'' më 17 nëntor [[473]],&lt;ref name=&quot;E&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; id=&quot;CITEREFCroke2021&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;180&quot;&gt;Croke, Brian (2021).&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;181&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=FRgoEAAAQBAJ&amp;pg=PT139 ''Roman Emperors in Context: Theodosius to Justinian''].&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;182&quot;&gt;Routledge. fq.&amp;nbsp;139–152.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;184&quot;&gt;ISBN&amp;nbsp;[[Special:BookSources/9781000388305|&lt;bdi&gt;9781000388305&lt;/bdi&gt;]].&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; id=&quot;CITEREFKosiński2003&quot;&gt;Kosiński, Rafał (2003).&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Elton|first=Hugh|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2018|url=https://books.google.com/books?id=oOlwDwAAQBAJ&amp;pg=PA202|title=The Roman Empire in Late Antiquity|language=en|isbn=978-052189931-4|pages=202}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFElton2018&quot;&gt;Elton, Hugh (2018). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; dhe e bëri atë bashkë-perandor së bashku me gjyshin e tij.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|James|2013}} Ai u kurorëzua në [[Hipodromi i Kostandinopojës|Hipodromin e Kostandinopojës]] dhe ceremonia u kryesua nga Patriarku Ekumenik.{{Sfn|Dagron|2003}} Ai u emërua gjithashtu si konsulli i vetëm për vitin [[474]] rreth kësaj kohe.{{Sfn|James|2013}} Kur Leoni i I vdiq nga [[dizenteria]], më 18 janar [[474]], Leoni II u ngjit në fron si ''augusti'' i vetëm.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|Adkins|Adkins|2004}} {{Sfn|Meijer|2004}} Disa javë më vonë, Senati Bizantin e bëri babanë e tij [[Zeno]]n, bashkë-''augustus'' nën Leonin e II, pasi Leoni i II ishte shumë i ri për të nënshkruar dokumentet zyrtare.{{Sfn|James|2013}} {{Sfn|Kosinski|2016}} Leoni i II vdiq shpejt më vonë, më 17 nëntor [[474]],&lt;ref name=&quot;O1&quot;&gt;{{cite book|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|year=1991|url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The_Oxfrod_Dictionary_of_Byzantium_Vol._2_OUP_1991/page/1207/mode/1up|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=0-19-504652-8|page=1207}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|James|2013}}&lt;ref&gt;{{Cite book|editor-last=Allen|editor-first=Pauline|chapter-url=https://archive.org/details/iB_Ca/014/page/n837/mode/1up|title=The Cambridge Ancient History|chapter=Zeno and Basiliscus|volume=XIV|year=2000|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-0-521-32591-2|pages=816}}&lt;/ref&gt; në moshën 5 vjeç, duke e lënë [[Zeno]]n si perandorin e vetëm.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}}

[[File:Icones imperatorvm romanorvm, ex priscis numismatibus ad viuum delineatae, and breui narratione historicâ (1645) (14560060739).jpg|parapamje|334px|Leoni i II dhe [[Zeno]], në një imazh të librit &quot;Icones vitæ et elogia imperatorvm romanorvm, priscis numismatibus ad viuum delieatae, &amp; breui narratione historicâ&quot;, [[1645]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gaspar Gevartii|url=https://archive.org/details/iconesimperatorv01golt/page/175/mode/1up|title=Icones vitæ et elogia imperatorvm romanorvm, priscis numismatibus ad viuum delieatae, &amp; breui narratione historicâ|year=1645|editor=Hubert Goltzius|publisher=Ex officina Plantiniana Balthasaris Moreti|language=la|pages=175}}&lt;/ref&gt;]]
Vdekja e tij që kishte ndodhur kaq shpejt pasi ai u bë perandor ka çuar në spekulime midis disa studiuesve modernë se ai u helmua nga nëna e tij, Ariadne në mënyrë që [[Zeno]], të mund të ngjitej në fron. Sidoqoftë, asnjë burim bashkëkohor nuk e ngriti këtë sugjerim, edhe pse [[Zeno]] ishte jopopullor, kështu që konsiderohet e mundshme që vdekja e Leoni II të ishte natyrale, veçanërisht kur merret parasysh niveli i lartë i vdekshmërisë së fëmijëve në atë kohë.{{Sfn|Carr|2015}} {{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|Adkins|Adkins|2004}} Viktori i Tononës, një kronist i [[shekulli VI|shekullit të VI-të]], thotë se Leoni i II, nuk vdiq në të vërtetë, por më tepër u mor nga Ariadne dhe u fsheh në një manastir. Ky ka shumë të ngjarë të jetë një konfuzion me Basiliskusin, të birin e komandantit bizantin, Armatus. Basiliskusi u kurorëzua ''Çezar'' në vitin [[476]] dhe u ekzekutua pothuajse në vitin [[477]], pasi babai i tij u vra nga [[Zeno]], por u shpëtua nga Ariadne. Konfuzioni ka të ngjarë të rrjedhë nga fakti që Basiliskusi u quajt Leon për të shmangur shoqërimin me uzurpatorin që u ngrit kundër [[Zeno]]nit. 

[[Zeno]] ishte jashtëzakonisht jopopullor, për shkak të mungesës së prestigjit dinastik, me lidhjet e tij të vetme familjare me fronin perandorak që ishte martesa e tij me Ariadne, vajza e [[Leonit të I, dhe përmes djalit të tij, tani të vdekur, Leoni II. Për më tepër, për shkak se ai ishte një izaurian, ai u pa si i huaj nga elita bizantine, dhe thesari ishte bosh në ngjitjen e tij.{{Sfn|Jones|2014}} Sundimi i vetëm i [[Zeno]]nit u kundërshtua nga Dinastia Leonide, me Verinën, të venë e Leonit të I, duke shpallur vëllain e saj, Basiliskusin, si perandor në janar [[475]]. [[Zeno]] iku dhe për 20 muaj Basiliskusi sundoi para se [[Zeno]] të kthehej dhe të merrte përsëri fronin.{{Sfn|Lee|2013}} {{Sfn|Freely|2010}} Sundimi i [[Zeno]]nit u karakterizua nga trazira të vazhdueshme dhe vetëm përmes dinakërisë dhe ryshfetit ai arriti të sundojë për 17 vjet, deri në vdekjen e tij më 9 prill [[491]].{{Sfn|Lee|2013}}{{Sfn|Jones|2014}}{{Sfn|Freely|2010}}

==Shiko edhe==
* [[Zeno]]
* [[Lista e Perandorëve Bizantinë]]
* [[Teodosi II]]
* [[Teodosi III]]
* [[Leontio]]
* [[Valentiniani II]]
* [[Valentiniani III]]
* [[Herakleiosi]]
* [[Justini II]]
* [[Basili II]]
* [[Kostandini VII Purpurogjeniti]]
* [[Flavio Fokasi]]
* [[Anastasi I]]
* [[Vitaliani]]
* [[Gjoni (gjeneral)]]
* [[Perandoria Bizantine]]

== Referime ==
{{Reflist|32 em}}

=== Bibliografia ===
* {{Cite book|last=Adkins|first=Lesley|title=Handbook to Life in Ancient Rome|year=2004|url=https://archive.org/details/handbooktolifein0000adki_p2c4|last2=Adkins|first2=Roy A.|publisher=Facts On File|language=en|isbn=978-081607482-2|location=Nju Jork}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFAdkinsAdkins2004&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780816074822|9780816074822]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Carr|first=John|title=Fighting Emperors of Byzantium|publisher=Pen and Sword|year=2015|language=en|isbn=978-147385640-0}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFCarr2015&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781473856400|9781473856400]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Cooley|first=Alison E.|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|publisher=[[Cambridge University Press]]|url=https://books.google.al/booksid=VlghAwAAQBAJ|year=2012|language=en|isbn=978-0-521-84026-2}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFCooley2012&quot;&gt;[[Special:BookSources/978-0-521-84026-2|978-0-521-84026-2]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Dagron|first=Gilbert|title=Emperor and Priest: the Imperial Office in Byzantium|url=https://archive.org/details/emperorpriestimp0000dagr|year=2003|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=978-0-521-80123-2}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDagron2003&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780521801232|9780521801232]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Freely|first=John|title=Children of Achilles: the Greeks in Asia Minor Since the Days of Troy|url=https://archive.org/details/childrenofachill0000free|year=2010|publisher=I. B. Tauris|language=en|location=Londër|isbn=978-184511941-6}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFFreely2010&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781845119416|9781845119416]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=James|first=Liz|title=Wonderful things: Byzantium Through Its Art: Papers From the 42nd Spring Symposium of Byzantine Studies, London, 20-22 March 2009|year=2013|publisher=Ashgate Variorum|language=en|location=Farnham|isbn=978-140945514-1}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJames2013&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781409455141|9781409455141]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Jeffreys|first=Elizabeth|title=Studies in John Malalas|last2=Croke|first2=Brian|last3=Scott|first3=Roger|year=2017|publisher=BRILL|language=en|isbn=978-90-0434462-4}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJeffreysCrokeScott2017&quot;&gt;[[Special:BookSources/9789004344624|9789004344624]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Jones|first=A. H. M.|title=The Decline of the Ancient World|publisher=Routledge|year=2014|language=en|isbn=978-131787305-1}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJones2014&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781317873051|9781317873051]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Jones|first=Arnold Hugh Martin|title=The Prosopography of the Later Roman Empire|volume=2. AD 395-527|last2=Martindale|first2=J. R.|year=1980|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=978-0-521-20159-9}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFJonesMartindale1980&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780521201599|9780521201599]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Lee|first=A. D.|title=From Rome to Byzantium AD 363 to 565: The Transformation of Ancient Rome|year=2013|publisher=Edinburgh University Press|language=en|isbn=978-074866835-9|location=Edinburgh}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFLee2013&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780748668359|9780748668359]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=McClanan|first=A.|title=Representations of Early Byzantine Empresses: Image and Empire|year=2016|publisher=Springer|language=en|isbn=978-113704469-3}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMcClanan2016&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781137044693|9781137044693]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* McEvoy, MA (2019) 'Leo II, Zeno, dhe transferimi i pushtetit nga një djalë tek babai i tij në vitin 474 pas Krishtit', në J. W. Drijvers dhe N. Lenski (red.). ''[https://edipuglia.it/catalogo/the-fifth-centuryage-of-transformationproceedings-of-the-12th-biennial-shifting-frontiers-in-late-antiquity-conference/ Shekulli i pestë: Mosha e transformimit]''. Edipuglia.
* {{Cite book|last=Meijer|first=Fik|title=Emperors Don't Die in Bed|year=2004|url=https://archive.org/details/emperorsdontdiei0000meij|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-113438405-1}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMeijer2004&quot;&gt;[[Special:BookSources/9781134384051|9781134384051]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
* {{Cite book|last=Shalev-Hurvitz|first=Vered|title=Holy Sites Encircled: The Early Byzantine Concentric Churches of Jerusalem|year=2015|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-965377-5|location=Oksford}}&lt;bdi&gt;&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFShalev-Hurvitz2015&quot;&gt;[[Special:BookSources/9780199653775|9780199653775]]&lt;/cite&gt;&lt;/bdi&gt; 
{{Commons category|Kategoria:Leo II (imperator)|Leoni i II}}
{{Start box}}
{{S-hou|[[Dinastia Leonide]]||469|17 nëntor|474}}
{{S-reg|}}
{{S-bef|before=[[Perandori Leoni I|Leoni I]]}}
{{S-ttl|title=[[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandor romak lindor]]|years=474}}
{{S-aft|after=[[Zeno]]}}
{{S-off}}
{{S-bef|before=[[Perandori Leoni I|Leoni I]]}}
{{S-ttl|title=Konsull Romak|years=474}}
{{S-aft|after=[[Zeno]]}}
{{s-end}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 460]]
[[Kategoria:Perandorë bizantinë]]
[[Kategoria:Vdekje 474]]</text>
      <sha1>ijy81xylqld04ipzdc4piw72rs27y2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flavio Fokasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304312</id>
    <revision>
      <id>3001192</id>
      <parentid>2958854</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27912" sha1="2ae9adi50wtvfh9cqnekrc4jtv6dlkk" xml:space="preserve">{{Short description|Perandor bizantin nga viti 602 deri në vitin 610}}
{{Infobox royalty
| name         = Fokasi
| image        = Phocas, British Museum.jpg
| image_size   = 264px
| alt          = Shtatore bronzi
| caption      = Top [[kandari]] i [[shekulli VII|shek. VII]] nw British Museum, që paraqet shtatoren e perandorit Fokas&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|year=1997|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea/page/236|title=A History of the Byzantine State and Society|publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-7937-1|language=en|page=237}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Steelyard-weight|language=en|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/H_1867-1005-1|website=British Museum}}&lt;/ref&gt;
| succession   = [[Lista e Perandorëve Bizantinë|Perandor bizantin]]
| reign        = 23 nëntor [[602]] – 5 tetor [[610]]
| predecessor  = Maurici
| successor    = [[Herakleosi]]
| birth_date   = 547
| birth_place  = [[Trakia]] ose [[Kapadokia]]
| death_date   = {{death date and age|5 tetor 610|547|df = yes}}
| death_place  = [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]]
| burial_place = 
| spouse       = Leontia
| issue        = Domentzia
| full name    = 
| regnal name  = ''Imperator Caesar Flavius Focas Augustus''{{efn|Emri i tij ndonjëherë jepet si ''Flavius Niceforus Focas''. Megjithatë, kjo nuk është e kryqëzuar nga burime të tjera dhe mund të të jetë ngatërrim me Nikeforos II Fokasin e mëvonshëm.}}&lt;ref&gt;{{cite book|author=Alcides Vargas Echegaray|date=15 qershor 2021|title=Sin Fronteras|publisher=Caligrama|language=en|isbn=978-841843548-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=William of Tyre|title=Godeffroy of Boloyne; or, The siege and conqueste of Jerusalem|editor-first=Mary Noyes|editor-last=Colvin|year=1893|publisher=Early English Text Society (originally from the University of Michigan)|language=en|page=335|quote=Nikeforus Fokas, perandor i Lindjes nga viti 602 deri në vitin 610.}}&lt;/ref&gt;
| mother       = Domentzia
| religion     = Krishtërimi Kalçedonas
}}
'''Flavius Fokas''' ({{lang|la|Focas}}; {{lang|grc|Φωκάς}} ''Phōkás''; [[547]]{{Snd}}5 tetor [[610]]) ishte perandor bizantin nga viti [[602]] deri në vitin [[610]]. Fillimisht një oficer i rangut të mesëm në ushtrinë bizantine, ai u shqua si përfaqësues i ushtarëve të pakënaqur në debatet e tyre me oborrin e perandorit Mauric. Kur ushtria u rrebelua në vitin [[602]], Fokasi u shfaq si perijësi i kryengritjes. Fokasi e mori [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] dhe përmbysi Mauricin më 23 nëntor [[602]] dhe u shpall vetë perandor në të njëjtën ditë. Rrebelimi përfundoi me ekzekutimin e Mauricit në nëntor [[602]].

Fokasi kishte një mosbesim të thellë ndaj elitës jo bashkëpunuese të Kostandinopojës, për të cilën ai ishte një uzurpator dhe një provincial i trashë. Prandaj ai u përpoq ta bazonte regjimin e tij mbi të afërmit e tij të vendosur në në pozita të larta ushtarake dhe administrative. Ai u përball menjëherë me sfida në punët e brendshme dhe të jashtme, duke u përgjigjur me pak sukses. Ai u përballë me kundërshtimin e brendshëm me pamëshirmëri në rritje që e tëhuajzoi nga rrethet më të gjera, duke përfshirë edhe disa nga familjarët e tij. [[Perandoria Sasanide]] nisi një pushtim masiv të provincave lindore. Në fund, ekzarku i Afrikës, Herakleos i Vjetri, u rrebelua kundër Fokasit duke marë mbështetje të gjerë përgjatë perandorisë. Fokasi u përpoq të përdorte trupat kufitare për të shtypur rrebelimin, por kjo vetëm sa i lejoi pushtuesit të thyenin vijat mbrojtëse dhe të depërtonin në zemër të perandorisë. Djali i Herakleos të Vjetrit, [[Herakleosi]], e mori [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] më 5 tetor [[610]], ekzekutoi Fokasin po atë ditë dhe u shpall perandor.

Burimet e mbijetuara janë universalisht skajshmërisht armiqësore me Fokasin. Ai përshkruhet gjerësisht si një tiran dhe uzurpator i paaftë, si i administratës ashtu edhe i ushtrisë. Ai i spastroi brutalisht çdo kundërshtim real ose të përfytyruar dhe e la perandorinë gjerësisht të hapur ndaj sulmeve të jashtme. Nën mbretërinë e tij, [[Perandoria Bizantine]] u kërcënua nga armiq të shumtë, me sulme të shpeshta në Ballkan nga [[avarët]] dhe [[sllavët]] dhe një pushtim sasanid në provincat lindore. Vërtetësia e këtyre burimeve është e vështirë të qartësohet meqë perandorët e Dinastisë Herakleosiane, që e pasuan atë, kishin interes në dëmtimin e reputacionit të tij.

== Jeta ==

=== Jeta e hershme ===
Fokasi ka lindur ndoshta në vitin [[547]], pasi thuhej se ishte në moshën 55 vjeç kur u bë perandor.&lt;ref&gt;Prosopography of the Later Roman Empire 3B fq. 1030&lt;/ref&gt; Ai dhe familja e tij ka të ngjarë të kishin origjinë trako-romake,&lt;ref name=&quot;Bury197&quot;&gt;{{Cite book|last=Bury|first=John Bagnell|url=https://books.google.al/books?id=K1YZAAAAYAAJ&amp;pg=PA197|title=A History of the Later Roman Empire from Arcadius to Irene (395 A.D. to 800 A.D.)|publisher=Macmillan and Co.|volume=2|year=1889|isbn=978-1-60520-405-5|language=en|page=197}}&lt;/ref&gt; ose kapadokiane.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Peter Charanis|url=https://books.google.al/books?id=RFVoAAAAMAAJ|title=Studies on the Demography of the Byzantine Empire: Collected Studies|publisher=Variorum Reprints|language=en|isbn=978-0-902089-25-9|page=221}}&lt;/ref&gt; Jeta e Fokasit para uzurpimit të fronit të Perandorisë Bizantine nga është e errët, por dihet që ai shërbeu si një centurion i ushtrisë në Traki nën perandorin Mauric.{{Sfn|Martindale|1992|p=1030}}

Nga fundi i sundimit të Mauricit, ushtria e dërgoi Fokasin në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]] si zëdhënësin e saj, për tu ankuar rreth sjelljes së gjerneralit Kometiolus. Pasi Fokasi e paraqiti ankesën e tyre, ai debatoi me perandorin dhe si pasojë, një patric do ta tërhiqte për mjekrre.{{Sfn|Martindale|1992|p=1031}}

=== Uzurpimi ===
[[Skeda:Phocas_coin.jpg|parapamje|majtas|372px|Monedhë e Fokas e prerë në Konstandinopojë, në vitet [[604]]–[[607]]. N F FOCAS PЄRP AVI, kurorë dhe kurorë përballë me bustin, duke mbajtur ''globus cruciger'' / VICTORI A AVςЧ, engjëlli në këmbë, duke mbajtur globus cruciger dhe skeptrin e gjatë që përfundon në staurogram; Δ // CONOB.]]
Në vjeshtën e vitit [[602]], ushtria bizantine e Trakisë u rrebelua kundër perandorit Mauric, kryesisht për shkak të lodhjes dhe zemërimit për urdhrat për të vazhduar fushatën në veri të [[Lumi i Danubit|Danubit]] në dimër, si dhe shkurtimeve të mëparshme të pagave. Ushtria dërgoi një përfaqësi, duke përfshirë Fokasin, te gjeneral Petrus, duke kërkuar lirim të ushtrisë brenda kufijve. Por kur Maurici i konfirmoi urdhrat e tij, ushtria e bëri Fokasin prijësin e saj dhe nisi marshimin drejtë [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]]. Ata këmbëngulën që Maurici të abdikonte, duke shpallur si pasues Teodosin, biri dhe bashkë-perand i Mauricit, ose vjerrit të tij Germanus. Pasi Maurici u përpoq të arrestonte Germanusin, në Kostandinopojë shpërthyen revoltat. Atë natë, më 2 nëntor [[602]], Maurici dhe familja e tij u larguan me një luftanije për në Bitini, duke e dërguar Teodosin në një mision për ti kërkuar mbretit pers [[Khosrou II]] ndihmë. Ushtria shpalli Fokasin, deri atëherë një centurion, të ishte perandori i ri, duke e ngritur atë në një mburojë (metoda tradicionale e shpalljes së perandorëve) më 23 nëntor [[602]].{{Sfn|Carr|2015}}{{Sfn|Kleinhenz|2017}} Sipas [[Theofilakt Simokata]]s ({{Rreth|[[630]]}}) Germanusi fillimisht bëri një përpjekje për fronin, por kur u kundërshtua nga të gjelbrit, ai i bëri homazh Fokasit, që ishte shfaqur si favoriti.{{Sfn|Howard-Johnston|2021|pp=16-18}}{{Sfn|Whitby|Whitby|1986|pp=218-224}}

Fokasi u kurorëzua perandor i ri nga patriarku Ciriakos në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit në Hebdomon. Dy ditë më vonë, më 25 nëntor ai hyri në Kostandinopojë në një procesion ceremonial, ndërsa brohoritej njëzëri.&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/chronicon-p/page/142/mode/1up Chronicon Paschale 602], fq. 142.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Phocas: Emperor, Biography, History, &amp; Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Phocas|language=en|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=23 shtator 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Romanorvm imperatorvm effigies - elogijs ex diuersis scriptoribus per Thomam Treteru S. Mariae Transtyberim canonicum collectis (1583) (14745291136).jpg|parapamje|Portreti i Fokasit nga gravurë e vitit [[1583]]]]
Maurici u largua nga qyteti me djemtë e tij, Theodosin dhe Tiberin, por ata shpejtë u kapën dhe u ekzekutuan, megjithëse ka histori që thonë se Teodosi arriti të largohej në [[Perandoria Sasanide|Persi]]. Gruaja e Mauricit Konstandina dhe vajzat u futën në manastirin e Nea Metanoia. Më vonë rreth vitit [[605]], ato do të ekzekutoheshin kur, u zbuluan komplote të Konstandinës dhe Gemanusit pas dëgjimit të zërave se Teodosi kishte mbijetuar.&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt;{{Sfn|Garland|1999}}

=== Konflikti i jashtëm ===
Pavarësisht nga ekzekutimet e perandorit të mëparshëm dhe pasardhësve të tij dinastikë, Fokasi mbeti në një pozitë të pasigurt, gjë që e bëri atë tia kushtonte energjitë e tij spastrimit të armiqve dhe shkatërrimit të komploteve. Për shkak të këtij fokusi dhe rezistencës vendore me të cilën ai u përballë gjatë gjithë [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]], ai nuk qe në gjendje ti përballonte sulmet e huaja në kufijtë e perandorisë. [[Perandoria Sasanide]] nisi një pushtim të provincave lindore të perandorisë.

Gjatë mbretërimit të tij kufiri i [[Ballkani]]t qëndroi i stabilizuar.{{Sfn|Sihong|2021|p=474}} Ai arriti një traktat me [[avarët]] në vitin [[604]], megjithëse luftemet do të ndizeshin prapë, si pasojë e rrebelimit Herakleosian në vitin [[609]].{{Sfn|Madgearu|2021|pp=51-57}} [[Avarët]] dhe [[sllavët]] filluan sulme të shumta në provincat [[ballkani]]ke të Perandorisë Bizantine ndërsa [[Perandoria Sasanide]] e kishte nisur luftën.

[[Avarët]] ishin në gjendje të merrnin të gjitha tokat në Ballkan në veri të [[Selaniku]]t. Popullatat e qyteteve të krishtera u therën ose u kapën. Bizantinët e transferuan shumicën e forcave të tyre në frontin lindor për shkak të kërcënimit nga persët.

[[Skeda:Icones imperatorvm romanorvm, ex priscis numismatibus ad viuum delineatae, and breui narratione historicâ (1645) (14746413442).jpg|parapamje|majtas|339px|portreti i Fokasit në një libër perëndimor, [[1645]]]]
[[Perandoria Sasanide|Persët sasanidë]] kishin qenë më parë në paqe me Mauricin si rezultat i një traktati që ata bënë me të në vitin [[591]]. Pasi Fokasi uzurpoi dhe vrau Mauricin, në vitin [[603]] persët pushtuan perandorinë.{{Sfn|Kleinhenz|2017|p=890}} Sasanidët pushtuan me shpejtësi provincat lindore, duke e çuar ''Magister militum per Orientem'', Narses, të kthehej në anën e tyre. Fokasi u mor shpejtë me të, duke e ftuar në Konstandinopojë nën premtimin e sjelljes së sigurt, duke e djegur të gjallë kur mbërriti. Megjithëse Dara ishte humbur në lidhje me rrebelimin, Fokasi qe në gjendje ti luftonte persët në një front të qëndrueshëm deri në vitin [[606]], pa rënë fortesa të tjera të rëndësishme. Midis viteve [[607]] dhe [[610]] ushtritë [[Perandoria Sasanide|sasanide]] arritën ngadalë të pushtonin fortesat e [[Mesopotamia|Mesopotamisë]] dhe në gusht [[610]] ata kishin vendosur ura përgjatë [[Eufrati]]t.{{Sfn|Howard-Johnston|2021|pp=32, 76}} 

Në kohën që mbretërimi i tij përfundoi në vitin [[610]], persët e kishin kaluar tashmë Eufratin dhe kishin marrë Zenobian. Disa historianë fajësojnë luftën civile midis Fokasit dhe [[Herakleosi]]t për rënien e kufijve lindorë në vitet pasues.{{Sfn|Kaldellis|2004|pp=350-351}}{{Sfn|Sihong|2021|p=474}} Më vonë  ata morën [[Siria|Sirinë]] dhe pjesën më të madhe të Azisë së Vogël, deri në [[Bosfori|Bosfor]].{{Sfn|Carr|2015}} 

Rrëfimet bashkëkohore i përshkruajnë persët si shumë brutalë ndaj popullatës së pushtuar. &quot;Mrekullia e Shën Demetrit&quot; e përshkroi masakrën: «''Djalli ngriti shakullinë e urrejtjes në të gjithë Lindjen, Cilikinë, Azinë, Palestinën dhe të gjitha tokat prej andej në Kostandinopojë: fraksionet, nuk kënaqeshin më thjeshtë të derdhnin gjak në vende publike, sulmuan shtëpi, gra të therura, fëmijë, të moshuarit dhe të rinjtë që ishin të sëmurë; ata, rinia dhe dobësia e të cilëve e penguan shpëtimin e tyre nga masakra, [panë] miqtë, të njohurit dhe prindërit e tyre të plaçkitur, dhe pas gjithë kësaj, madje edhe u vunë flakën në mënyrë që banori më i mjerë të mos ishte në gjendje të shpëtonte''».&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;{{Cite book|last=Ekonomou|first=Andrew|title=Byzantine Rome and the Greek Popes|publisher=Lexington books|year=2007|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:RomaForoRomanoColonnaFoca2.JPG|parapamje|291px|Kolona e Fokasit në [[Roma|Romë]]]]
=== Administrimi ===
Fokasi nuk ishte në gjendje të kontrollonte as shtetin dhe as ushtrinë në mënyrë efektive. Për shkak të mosbesimit të tij ndaj pjesës më të madhe të elitës së Konstandinopojës, me të cilën ai nuk kishte pasur asnjë lidhje para se të bëhej perandor,{{Sfn|Parnell|2016|p=6}} ose si rrjedhojë e sistemit të patronazhit perandorak të Kostandinopojës që i jepte përparësi besnikërisë ndaj perandorit.{{Sfn|Crow|2002}} Fokasi praktikoi nepotizmin, duke mbushur shpesh poste të larta ushtarake me të afërmit e tij. Nga tre të afërmit e gjakut meshkuj, të njohur të Fokasit, të tre u emëruan në poste të larta, dy në pozicione ushtarake dhe një në një pozicion administrativ. Ai vendosi vëllain e tij Domentziolus si ''Magister officiorum'' në vitin [[603]]; nipin e tij Domentziolus si ''Magister militum per Orientem'' në vitin [[604]], duke i dhënë atij komandën mbi provincat lindore; dhe vëllait të tij Komentiolus si ''Magister militum per Orientem'' rreth vitit [[610]]. Të tre i qëndruan besnikë Fokasit derisa u vranë nga [[Herakleosi]].{{Sfn|Parnell|2016|p=136}} Fokasi caktoi gjithashtu Priskusin, i cili ishte dhëndri i tij nga martesa me vajzën e tij, Domentzia,{{Sfn|Martindale|1992|p=1056}} si ''comes exubitorum'', kapiten i Ekskubitorëve, në vitin [[603]].{{Sfn|Parnell|2016|p=137}}

=== Politika italiane ===
Kur Fokasi ishte perandor, Italia Bizantine ishte nën sulmet e vazhdueshme të Longobardëve, por qeveria bizantine shpenzoi pak burime për ta ndihmuar Italinë për shkak të problemeve diku tjetër. Në tërësinë e mbretërimit të Fokasit, e vetmja strukturë publike e ndërtuar me para qeveritare në qytetin e Romës ishte një statujë e Fokasit e përfunduar në vitin [[608]].&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[Skeda:The_deposition_of_Phocas_610_AD.jpg|parapamje|majtas|372px|Rrëzimi i Fokasit në vitin [[610]], te History of the Nations e Hutchinson-it, [[1915]].]]
Kur Fokasi uzurpoi fronin e Mauricit, [[Gregori I|Gregori i Madh]] ishte peshkop i Romës dhe ai e vlerësoi Fokasin si një rivendosës të lirisë.{{Sfn|Crow|2002}} Gregori e përmendi atë si një zot të devotshëm dhe të tolerant dhe e krahasoi gruan e tij (perandoreshën e re) Leontia me bashkëshorten e Marcianit Pulçeria (të cilën Këshilli i Kalçedonisë e quajti Helena e re). Në maj [[603]], portretet e çiftit perandorak mbërritën në Romë dhe [[papa]] urdhëroi të vendoseshin në oratorinë e Shën Çezarit në pallatin perandorak në Kodrën Palatine.&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Miratimi perandorak ishte i nevojshëm në atë kohë për të caktuar një papë të ri, por miratimi u vonua me një vit me vdekjen e [[papa]] [[Sabiniani]]t në vitin [[606]], pasi Fokasi ishte i zënë me vrasjen e armiqve të brendshëm që kërcënonin sundimin e tij.&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt; Ai më në fund e dha miratimin në vitin [[607]] dhe [[Bonifaci III]] u bë papë. Fokasi e shpalli Romën &quot;kreun e të gjitha kishave&quot;. Pak më vonë, Fokasi kishte ngritur një statujë të vetën të praruar në një kolonë monumentale në Forumin Romak, e njohur si Kolona e Fokasit.

=== Rënia ===
Pavarësisht se u emërua si ''comes excubitorum'', Priskusi nuk qe besnik ndaj Fokasit dhe në vitin [[608]] ai i bëri thirrje Herakleosit të Vjetrit, ekzarkut të Kartagjenës, për t'u rebeluar kundër Fokasit.{{Sfn|Parnell|2016|p=137}} Herakleos i Vjetri u pajtua dhe filloi të përgatitej për pushtim, duke ndërprerë furnizimin me grurë të Kostandinopojës dhe duke mbledhur një ushtri të madhe dhe flotën detare. Herakleos i Vjetri filloi pushtimin e tij në vitin [[609]], me kushëririn e tij, Niketas, duke marshuar në krye të trupave drejtë kryeqytetit me djalin e tij, [[Herakleosi]]n, duke udhëhequr një pushtim detar të [[Selaniku|Selanikut]], përpara se të marshonte për në Kostandinopojë. Herakleosi arriti jashtë Kostandinopojës më 3 tetor [[610]] dhe mori qytetin më 5 tetor. Herakleosi u shpall perandor në të njëjtën ditë dhe e ekzekutoi me shpejtësi Fokasin.{{Sfn|Carr|2015}}&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/chronicon-p/page/150/mode/1up Chronicon Paschale 610] fq. 150.&lt;/ref&gt;

Kur [[Herakleosi]] e kapi Fokasin, thuhet se ai e pyeti: ''Kështu ke sunduar, mjeran?'' Fokasi u përgjigj – ''Dhe ti do të sundosh më mirë?'' – kështu Herakleosi i zemëruar ia preu kokën në vend Fokasit.{{Sfn|Olster|1993|p=133}} Sipas Joanit të Nikiut ai më vonë ia preu gjenitalet nga trupi se thuhej se kishte përdhunuar gruan e Fotit, një patrici të fuqishëm të qytetit.{{Sfn|Charles|2007|p=177}}

[[Skeda:41-manasses-chronicle.jpg|parapamje|379px|Miniatura 41 nga Kronika e Konstandin Manasit, [[shekulli IV]]: Uzurpatori Fokas dhe sulmi kundër tij nga ushtritë e [[Herakleosi]]t.]]
== Trashëgimia ==
Fokasi është përshkruar në përgjithësi si një horr nga historianët bizantinë dhe modernë, por disa nga burimet më të hershme të disponueshme rreth mbretërimit të Fokasit janë shkruar gjatë mbretërimit të [[Herakleosi]]t. Shkrimet që mbijetojnë nuk janë në mënyrë të besueshme neutrale dhe shkrimtarët do të kishin arsye të mira për ta demonizuar atë në mënyrë që të forconin sundimin e Herakleosit.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kevin|first=Crow|year=2002|title=Phocas|url=https://www.roman-emperors.org/phocas.htm|language=en|website=De Imperatoribus Romanis|access-date=25 shtator 2019}}&lt;/ref&gt;

Në sferën kulturore, mbretërimi i Fokasi shënohet nga ndryshimi i modës perandorake të vendosur nga [[Kostandini i Madh|Konstandini i Madh]]. Duke nisur nga Konstandini dhe të gjithë pasardhësit e tij, përveç [[Juliani|Julian Apostatit]], ishin pa mjekër, në përputhje me stilin e hershëm të perandorëve deri në mbretërimin e [[Adriani]]t ({{Abbr|mb.v.|mbretëroi në vitet}} [[117]]-[[138]]). Fokasi paraqiti përsëri mbajtjen e [[Mjekra|mjekrës]]. Kjo mënyrë do të zgjaste deri në fund të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]].&lt;ref&gt;{{Cite web|publisher=Byzantium.xronikon.com|title=Byzantine first &amp; last times|access-date=7 nëntor 2012|url=http://www.byzantium.xronikon.com/statfirst.html|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 19 shkurt [[607]], Fokasi caktoi [[Bonifaci III|Bonifacin e III]] si peshkopin e ri të Romës. Fokasi nxori një dekret perandorak që e njihte [[Bonivaci e III|Bonifacin]] si ''kreun e të gjitha kishave'' dhe ''peshkopin e përbotshëm''. Fokasi i transferoi titullin ''peshkop i përbotshëm'' nga Dioqeza e Kostandinopojës'' në ''Dioqezën e Romës''. Bonifaci kërkoi dhe mori një dekret nga Fokasi, që ripohonte se ''Selia e Apostullit të Shenjtë Pjetër duhet të jetë kreu i të gjitha kishave'' dhe siguroi që titulli i ''peshkopit të përbotshëm'' ti përkiste përjashtimisht peshkopit të Romës. Ky akt i dha fund efektivisht përpjekjes së patriarkut Ciriakos të Kostandinopojës për ta pozicionuar veten si ''peshkop të përbotshëm''.''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Apostate church organization: 588 – 606 AD: The final dog fight for control of the world!|language=en|url=https://www.bible.ca/ntx-organization-historical-development-papal-patriarchal-systems-588-606AD.htm|work=Bible.ca}}&lt;/ref&gt;

Duke e quajtur papën &quot;kreun e të gjitha kishave&quot;, dekreti i Fokasit ka qenë i rëndësishëm në diskutimet rreth përparësisë dhe epërsisë papnore. Disa komentatorë historikë protestantë e kanë parë dekretin e Fokasit (zakonisht në vitin [[606]]) si me një rëndësi eskatologjike.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Newsom|first=Carol A.|title=Daniel: A Commentary|year=2014|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Ha51BwAAQBAJ&amp;pg=PA317|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-161164539-2|access-date=8 korrik 2020|page=317}}&lt;/ref&gt; Për shembull, në ''Horae Apocalypticae'' të tij, Edward Bishop Elliott mori 1260 ditët e Zbulesës 11:3 për të qenë periudha midis [[606]] dhe [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]] në vitin [[1866]].

==Monedha të Fokas==
&lt;gallery widths=&quot;234px&quot; heights=&quot;174px&quot;&gt;
Skeda:Byzanz- Phocas - Münzkabinett, Berlin - 5544074.jpg|Monedhë e Fokasit, Münzkabinett, Berlin
Skeda:Byzanz- Phocas - Münzkabinett, Berlin - 5544077.jpg|Monedhë e Fokasit, Münzkabinett, Berlin
Skeda:Impero romano d'oriente, foca, emissione aurea, 602-610.JPG|Monedhë ari e Fokasit
Skeda:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 20 focas.jpg|Monedhë e Fokasit nga koleksioni i Louise Riancourt
Skeda:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 21 focas.jpg|Monedhë e Fokasit nga koleksioni i Louise Riancourt
Skeda:Monete bizantine, focas, follis in bronzo, con busto dell'imperatore, 602-610.jpg|Monedhë bronzi me bustin e Fokasit
Skeda:Monnaie - Monnaie byzantine - btv1b10670944b (1 of 2).jpg|Monedhë e Fokasit në koleksionin e Bibliothèque nationale de France
Skeda:Monnaie - Monnaie byzantine - btv1b10670944b (2 of 2).jpg|gjysmë follis e Fokas, koleksioni i Bibliothèque nationale de France
Skeda:Età tardo antica, emissioni in oro, 69 solido di foca, 602-610 ca.jpg|Monedhë solidus i artë i Fokas
Skeda:Kaiser Phokas.jpg|
Skeda:Phocas coin.jpg|
Skeda:Phocas cons.jpg|
Skeda:Phocas sb0618 (obverse).jpg|
Skeda:Phocas sb0618.jpg|
Skeda:Phokas, solido, in oro, zecca di costantinopoli, 602-610, recto 01.jpg|Solidus i artë i Fokas, prerë në Kostandinopojë
Skeda:Phokas, solido, in oro, zecca di costantinopoli, 602-610, verso con angelo 01.jpg|Solidus i artë i Fokas, prerë në Kostandinopojë
Skeda:BYZANTINE EMPIRE, PHOCAS, 602-610 AD -20 NUMMIA a - Flickr - woody1778a.jpg|20 nummia
Skeda:BYZANTINE_EMPIRE,_PHOCAS,_602-610_AD_-20_NUMMIA_b_-_Flickr_-_woody1778a.jpg|20 nummia
Skeda:Solid Fokasa - awers.jpg|
Skeda:Solid Fokasa - rewers.jpg|
Skeda:Solidus - Phocas (602-610, Kremlin) 01 by shakko.jpg|Solidus i Fokas, Kremlin
Skeda:Solidus of Phocas sb 621 (obverse).jpg|
Skeda:Solidus of Phocas sb 621.jpg|
Skeda:Solidus of Phocas, 603-607.png|
Skeda:Solidus of Phocas.jpg|
Skeda:Solidus of Phocas.png|
Skeda:Solidus of Roman emperor Phocas.jpg|
Skeda:Tesoro de monedas bizantinas de Udești - emperadores Focas y Heraclio.jpg|Thesari i monedhave bizantine të Udeshtit - perandorët Fokas dhe Herakleos
Skeda:Phocas (coin of).jpg
Skeda:Phocas (obverse).jpg
Skeda:Phocas 1.jpg
Skeda:Solidus MET sf04-35-3356s1.jpg|Solidus i Fokas, Metropolitan Museum of Art
Skeda:Solidus MET sf04-35-3356s2.jpg|Solidus i Fokas, Metropolitan Museum of Art
Skeda:Phocas and Leontia.jpg|Fokas dhe Leontina në një monedhë 40 nummi
Skeda:Phocas Follis.jpg|Monedhë follis e Fokas
Skeda:Tremissis of Phocas (obverse).jpg|Tremissis i Fokas
Skeda:Tremissis of Phocas.jpg|Tremissis i Fokas
Skeda:Monnaie. Demi-follis, Phocas, Empire byzantin, Carthage - btv1b10455854x (1 of 2).jpg
Skeda:Monnaie. Demi-follis, Phocas, Empire byzantin, Carthage - btv1b10455854x (2 of 2).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Shiko edhe ==
* [[Herakleosi]]
* [[Theofilakt Simokata]]
* [[Perandoria Bizantine]]
* [[Lista e Perandorëve Bizantinë]]
* [[Perandoria Sasanide]]
* [[Khosrou II]]
* [[Leoni VI i Dituri]]
* [[Kostandini VII Purpurogjeniti]]
* [[De Administrando Imperio]]
* [[Marciani]]
* [[Leo Pokas i Riu]]
* [[Anastasi I]]
* [[Dinastia e Justinianit]]
* [[Justiniani I]]
* [[Justini II]]
* [[Tiberi II Konstandini]]
* [[Teodosi II]]
* [[Kostandini i Madh]]
* [[Dinastia e Konstandinit]]
* [[Konstansi II]]
* [[Leontio]]
* [[Teodosi III]]
* [[Basili II]]
* [[Aleksi I Komneni]]
* [[Aleksi i IV Angjelo]]
* [[Paleologët]]
* [[Scholae Palatinae]]

==Shënime==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Referime ==
{{Reflist|2}}

== Bibliografia ==
* {{Cite book|last=Bury|first=John Bagnell|year=1889|url=https://books.google.al/books?id=K1YZAAAAYAAJ&amp;pg=PA197|title=A History of the Later Roman Empire from Arcadius to Irene (395 A.D. to 800 A.D.)|volume=2|publisher=Macmillan and Co.|language=en|isbn=978-1-60520-405-5}}
* {{Cite book|last=Carr|first=John|title=Fighting Emperors of Byzantium|publisher=Pen and Sword|year=2015|language=en|isbn=978-147385640-0}}
* {{cite book|author=Peter Charanis|publisher=Variorum Reprints|language=en|url=https://books.google.al/books?id=RFVoAAAAMAAJ|title=Studies on the Demography of the Byzantine Empire: Collected Studies|isbn=978-0-902089-25-9}}
* {{Cite book|last=Crawford|first=Peter|title=The War of the Three Gods: Romans, Persians and the Rise of Islam|year=2013|publisher=Pen and Sword|language=en|isbn=978-147382951-0}}
* {{cite book|author=Alcides Vargas Echegaray|date=15 qershor 2021|title=Sin Fronteras|publisher=Caligrama|language=en|isbn=978-841843548-5}}
* {{Cite book|last=Ekonomou|first=Andrew|title=Byzantine Rome and the Greek Popes|publisher=Lexington books|year=2007|language=en}}
* {{Cite web|last=Kevin|first=Crow|year=2002|title=Phocas|url=https://www.roman-emperors.org/phocas.htm|language=en|access-date=25 shtator 2019|website=De Imperatoribus Romanis}}
* {{Cite book|last=Kleinhenz|first=Christopher|title=Routledge Revivals: Medieval Italy (2004): An Encyclopedia|year=2017|publisher=Taylor &amp; Francis|language=en|isbn=978-135166443-1}}
* {{Cite book|last=Newsom|first=Carol A.|title=Daniel: A Commentary|year=2014|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Ha51BwAAQBAJ&amp;pg=PA317|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-161164539-2|access-date=8 korrik 2020}}
* {{Cite book|last=Parnell|first=David Alan|title=Justinian's Men: Careers and Relationships of Byzantine Army Officers, 518-610|year=2016|publisher=Springer|language=en|isbn=978-113756204-3}}
* {{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|title=A History of the Byzantine State and Society|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea/page/236|year=1997|publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-7937-1|language=en}}
* {{cite book|author=William of Tyre|title=Godeffroy of Boloyne; or, The siege and conqueste of Jerusalem|editor-first=Mary Noyes|editor-last=Colvin|year=1893|language=en|publisher=Early English Text Society (originally from the University of Michigan)}}

== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|Phocas|Fokasi}}

{{Start box}}
{{s-hou|Jo-dinastik||i panjohur||610}}
{{s-reg|}}
{{s-bef|before = Maurisi}}
{{s-ttl|title = [[Lista e Perandorëve Bizantinë|Perandor bizantin]]|years = [[602]]–[[610]]}}
{{s-aft|after = [[Herakleosi]]}}
{{s-bef|before = i shfuqizuar; pa konsuj nga viti [[583]] deri në vitin [[603]]}}
{{s-ttl|title=[[Lista e konsujve romakë|Konsull]] i [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake]]|years = [[603]]}}
{{s-aft|after = I shfuqizuar; asnjë konsull i caktur deri sa Herakleos i Vjetri dhe [[Herakleosi]] u caktuan në vitin [[608]]}}
{{s-end}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 540]]
[[Kategoria:Perandorë bizantinë]]
[[Kategoria:Trakë]]
[[Kategoria:Vdekje - Shekulli VII]]</text>
      <sha1>2ae9adi50wtvfh9cqnekrc4jtv6dlkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001382</id>
      <parentid>3001192</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27908" sha1="1fgdpyxx8ec176hwx1ed5av7ro2lv7j" xml:space="preserve">{{Short description|Perandor bizantin nga viti 602 deri në vitin 610}}
{{Infobox royalty
| name         = Fokasi
| image        = Phocas, British Museum.jpg
| image_size   = 264px
| alt          = Shtatore bronzi
| caption      = Top [[kandari]] i [[shekulli VII|shek. VII]] nw British Museum, që paraqet shtatoren e perandorit Fokas&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|year=1997|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea/page/236|title=A History of the Byzantine State and Society|publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-7937-1|language=en|page=237}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Steelyard-weight|language=en|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/H_1867-1005-1|website=British Museum}}&lt;/ref&gt;
| succession   = [[Lista e Perandorëve Bizantinë|Perandor bizantin]]
| reign        = 23 nëntor [[602]] – 5 tetor [[610]]
| predecessor  = Maurici
| successor    = [[Herakleosi]]
| birth_date   = 547
| birth_place  = [[Trakia]] ose [[Kapadokia]]
| death_date   = {{death date and age|5 tetor 610|547|df = yes}}
| death_place  = [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]]
| burial_place = 
| spouse       = Leontia
| issue        = Domentzia
| full name    = 
| regnal name  = ''Imperator Caesar Flavius Focas Augustus''{{efn|Emri i tij ndonjëherë jepet si ''Flavius Niceforus Focas''. Megjithatë, kjo nuk është e kryqëzuar nga burime të tjera dhe mund të të jetë ngatërrim me Nikeforos II Fokasin e mëvonshëm.}}&lt;ref&gt;{{cite book|author=Alcides Vargas Echegaray|date=15 qershor 2021|title=Sin Fronteras|publisher=Caligrama|language=en|isbn=978-841843548-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=William of Tyre|title=Godeffroy of Boloyne; or, The siege and conqueste of Jerusalem|editor-first=Mary Noyes|editor-last=Colvin|year=1893|publisher=Early English Text Society (originally from the University of Michigan)|language=en|page=335|quote=Nikeforus Fokas, perandor i Lindjes nga viti 602 deri në vitin 610.}}&lt;/ref&gt;
| mother       = Domentzia
| religion     = Krishtërimi Kalçedonas
}}
'''Flavius Fokas''' ({{lang|la|Focas}}; {{lang|grc|Φωκάς}} ''Phōkás''; [[547]]{{Snd}}5 tetor [[610]]) ishte perandor bizantin nga viti [[602]] deri në vitin [[610]]. Fillimisht një oficer i rangut të mesëm në ushtrinë bizantine, ai u shqua si përfaqësues i ushtarëve të pakënaqur në debatet e tyre me oborrin e perandorit Mauric. Kur ushtria u rrebelua në vitin [[602]], Fokasi u shfaq si perijësi i kryengritjes. Fokasi e mori [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] dhe përmbysi Mauricin më 23 nëntor [[602]] dhe u shpall vetë perandor në të njëjtën ditë. Rrebelimi përfundoi me ekzekutimin e Mauricit në nëntor [[602]].

Fokasi kishte një mosbesim të thellë ndaj elitës jo bashkëpunuese të Kostandinopojës, për të cilën ai ishte një uzurpator dhe një provincial i trashë. Prandaj ai u përpoq ta bazonte regjimin e tij mbi të afërmit e tij të vendosur në në pozita të larta ushtarake dhe administrative. Ai u përball menjëherë me sfida në punët e brendshme dhe të jashtme, duke u përgjigjur me pak sukses. Ai u përballë me kundërshtimin e brendshëm me pamëshirmëri në rritje që e tëhuajzoi nga rrethet më të gjera, duke përfshirë edhe disa nga familjarët e tij. [[Perandoria Sasanide]] nisi një pushtim masiv të provincave lindore. Në fund, ekzarku i Afrikës, Herakleos i Vjetri, u rrebelua kundër Fokasit duke marë mbështetje të gjerë përgjatë perandorisë. Fokasi u përpoq të përdorte trupat kufitare për të shtypur rrebelimin, por kjo vetëm sa i lejoi pushtuesit të thyenin vijat mbrojtëse dhe të depërtonin në zemër të perandorisë. Djali i Herakleos të Vjetrit, [[Herakleosi]], e mori [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] më 5 tetor [[610]], ekzekutoi Fokasin po atë ditë dhe u shpall perandor.

Burimet e mbijetuara janë universalisht skajshmërisht armiqësore me Fokasin. Ai përshkruhet gjerësisht si një tiran dhe uzurpator i paaftë, si i administratës ashtu edhe i ushtrisë. Ai i spastroi brutalisht çdo kundërshtim real ose të përfytyruar dhe e la perandorinë gjerësisht të hapur ndaj sulmeve të jashtme. Nën mbretërinë e tij, [[Perandoria Bizantine]] u kërcënua nga armiq të shumtë, me sulme të shpeshta në Ballkan nga [[avarët]] dhe [[sllavët]] dhe një pushtim sasanid në provincat lindore. Vërtetësia e këtyre burimeve është e vështirë të qartësohet meqë perandorët e Dinastisë Herakleosiane, që e pasuan atë, kishin interes në dëmtimin e reputacionit të tij.

== Jeta ==

=== Jeta e hershme ===
Fokasi ka lindur ndoshta në vitin [[547]], pasi thuhej se ishte në moshën 55 vjeç kur u bë perandor.&lt;ref&gt;Prosopography of the Later Roman Empire 3B fq. 1030&lt;/ref&gt; Ai dhe familja e tij ka të ngjarë të kishin origjinë trako-romake,&lt;ref name=&quot;Bury197&quot;&gt;{{Cite book|last=Bury|first=John Bagnell|url=https://books.google.al/books?id=K1YZAAAAYAAJ&amp;pg=PA197|title=A History of the Later Roman Empire from Arcadius to Irene (395 A.D. to 800 A.D.)|publisher=Macmillan and Co.|volume=2|year=1889|isbn=978-1-60520-405-5|language=en|page=197}}&lt;/ref&gt; ose kapadokiane.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Peter Charanis|url=https://books.google.al/books?id=RFVoAAAAMAAJ|title=Studies on the Demography of the Byzantine Empire: Collected Studies|publisher=Variorum Reprints|language=en|isbn=978-0-902089-25-9|page=221}}&lt;/ref&gt; Jeta e Fokasit para uzurpimit të fronit të Perandorisë Bizantine nga është e errët, por dihet që ai shërbeu si një centurion i ushtrisë në Traki nën perandorin Mauric.{{Sfn|Martindale|1992|p=1030}}

Nga fundi i sundimit të Mauricit, ushtria e dërgoi Fokasin në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]] si zëdhënësin e saj, për tu ankuar rreth sjelljes së gjerneralit Kometiolus. Pasi Fokasi e paraqiti ankesën e tyre, ai debatoi me perandorin dhe si pasojë, një patric do ta tërhiqte për mjekrre.{{Sfn|Martindale|1992|p=1031}}

=== Uzurpimi ===
[[Skeda:Phocas_coin.jpg|parapamje|majtas|372px|Monedhë e Fokas e prerë në Konstandinopojë, në vitet [[604]]–[[607]]. N F FOCAS PЄRP AVI, kurorë dhe kurorë përballë me bustin, duke mbajtur ''globus cruciger'' / VICTORI A AVςЧ, engjëlli në këmbë, duke mbajtur globus cruciger dhe skeptrin e gjatë që përfundon në staurogram; Δ // CONOB.]]
Në vjeshtën e vitit [[602]], ushtria bizantine e Trakisë u rrebelua kundër perandorit Mauric, kryesisht për shkak të lodhjes dhe zemërimit për urdhrat për të vazhduar fushatën në veri të [[Lumi i Danubit|Danubit]] në dimër, si dhe shkurtimeve të mëparshme të pagave. Ushtria dërgoi një përfaqësi, duke përfshirë Fokasin, te gjeneral Petrus, duke kërkuar lirim të ushtrisë brenda kufijve. Por kur Maurici i konfirmoi urdhrat e tij, ushtria e bëri Fokasin prijësin e saj dhe nisi marshimin drejtë [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]]. Ata këmbëngulën që Maurici të abdikonte, duke shpallur si pasues Teodosin, biri dhe bashkë-perand i Mauricit, ose vjerrit të tij Germanus. Pasi Maurici u përpoq të arrestonte Germanusin, në Kostandinopojë shpërthyen revoltat. Atë natë, më 2 nëntor [[602]], Maurici dhe familja e tij u larguan me një luftanije për në Bitini, duke e dërguar Teodosin në një mision për ti kërkuar mbretit pers [[Khosrou II]] ndihmë. Ushtria shpalli Fokasin, deri atëherë një centurion, të ishte perandori i ri, duke e ngritur atë në një mburojë (metoda tradicionale e shpalljes së perandorëve) më 23 nëntor [[602]].{{Sfn|Carr|2015}}{{Sfn|Kleinhenz|2017}} Sipas [[Theofilakt Simokata]]s ({{Rreth|[[630]]}}) Germanusi fillimisht bëri një përpjekje për fronin, por kur u kundërshtua nga të gjelbrit, ai i bëri homazh Fokasit, që ishte shfaqur si favoriti.{{Sfn|Howard-Johnston|2021|pp=16-18}}{{Sfn|Whitby|Whitby|1986|pp=218-224}}

Fokasi u kurorëzua perandor i ri nga patriarku Ciriakos në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit në Hebdomon. Dy ditë më vonë, më 25 nëntor ai hyri në Kostandinopojë në një procesion ceremonial, ndërsa brohoritej njëzëri.&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/chronicon-p/page/142/mode/1up Chronicon Paschale 602], fq. 142.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Phocas: Emperor, Biography, History, &amp; Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Phocas|language=en|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=23 shtator 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Romanorvm imperatorvm effigies - elogijs ex diuersis scriptoribus per Thomam Treteru S. Mariae Transtyberim canonicum collectis (1583) (14745291136).jpg|parapamje|Portreti i Fokasit nga gravurë e vitit [[1583]]]]
Maurici u largua nga qyteti me djemtë e tij, Theodosin dhe Tiberin, por ata shpejtë u kapën dhe u ekzekutuan, megjithëse ka histori që thonë se Teodosi arriti të largohej në [[Perandoria Sasanide|Persi]]. Gruaja e Mauricit Konstandina dhe vajzat u futën në manastirin e Nea Metanoia. Më vonë rreth vitit [[605]], ato do të ekzekutoheshin kur, u zbuluan komplote të Konstandinës dhe Gemanusit pas dëgjimit të zërave se Teodosi kishte mbijetuar.&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt;{{Sfn|Garland|1999}}

=== Konflikti i jashtëm ===
Pavarësisht nga ekzekutimet e perandorit të mëparshëm dhe pasardhësve të tij dinastikë, Fokasi mbeti në një pozitë të pasigurt, gjë që e bëri atë tia kushtonte energjitë e tij spastrimit të armiqve dhe shkatërrimit të komploteve. Për shkak të këtij fokusi dhe rezistencës vendore me të cilën ai u përballë gjatë gjithë [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]], ai nuk qe në gjendje ti përballonte sulmet e huaja në kufijtë e perandorisë. [[Perandoria Sasanide]] nisi një pushtim të provincave lindore të perandorisë.

Gjatë mbretërimit të tij kufiri i [[Ballkani]]t qëndroi i stabilizuar.{{Sfn|Sihong|2021|p=474}} Ai arriti një traktat me [[avarët]] në vitin [[604]], megjithëse luftemet do të ndizeshin prapë, si pasojë e rrebelimit Herakleosian në vitin [[609]].{{Sfn|Madgearu|2021|pp=51-57}} [[Avarët]] dhe [[sllavët]] filluan sulme të shumta në provincat [[ballkani]]ke të Perandorisë Bizantine ndërsa [[Perandoria Sasanide]] e kishte nisur luftën.

[[Avarët]] ishin në gjendje të merrnin të gjitha tokat në Ballkan në veri të [[Selaniku]]t. Popullatat e qyteteve të krishtera u therën ose u kapën. Bizantinët e transferuan shumicën e forcave të tyre në frontin lindor për shkak të kërcënimit nga persët.

[[Skeda:Icones imperatorvm romanorvm, ex priscis numismatibus ad viuum delineatae, and breui narratione historicâ (1645) (14746413442).jpg|parapamje|majtas|339px|portreti i Fokasit në një libër perëndimor, [[1645]]]]
[[Perandoria Sasanide|Persët sasanidë]] kishin qenë më parë në paqe me Mauricin si rezultat i një traktati që ata bënë me të në vitin [[591]]. Pasi Fokasi uzurpoi dhe vrau Mauricin, në vitin [[603]] persët pushtuan perandorinë.{{Sfn|Kleinhenz|2017|p=890}} Sasanidët pushtuan me shpejtësi provincat lindore, duke e çuar ''Magister militum per Orientem'', Narses, të kthehej në anën e tyre. Fokasi u mor shpejtë me të, duke e ftuar në Konstandinopojë nën premtimin e sjelljes së sigurt, duke e djegur të gjallë kur mbërriti. Megjithëse Dara ishte humbur në lidhje me rrebelimin, Fokasi qe në gjendje ti luftonte persët në një front të qëndrueshëm deri në vitin [[606]], pa rënë fortesa të tjera të rëndësishme. Midis viteve [[607]] dhe [[610]] ushtritë [[Perandoria Sasanide|sasanide]] arritën ngadalë të pushtonin fortesat e [[Mesopotamia|Mesopotamisë]] dhe në gusht [[610]] ata kishin vendosur ura përgjatë [[Eufrati]]t.{{Sfn|Howard-Johnston|2021|pp=32, 76}} 

Në kohën që mbretërimi i tij përfundoi në vitin [[610]], persët e kishin kaluar tashmë Eufratin dhe kishin marrë Zenobian. Disa historianë fajësojnë luftën civile midis Fokasit dhe [[Herakleosi]]t për rënien e kufijve lindorë në vitet pasues.{{Sfn|Kaldellis|2004|pp=350-351}}{{Sfn|Sihong|2021|p=474}} Më vonë  ata morën [[Siria|Sirinë]] dhe pjesën më të madhe të Azisë së Vogël, deri në [[Bosfori|Bosfor]].{{Sfn|Carr|2015}} 

Rrëfimet bashkëkohore i përshkruajnë persët si shumë brutalë ndaj popullatës së pushtuar. &quot;Mrekullia e Shën Demetrit&quot; e përshkroi masakrën: «''Djalli ngriti shakullinë e urrejtjes në të gjithë Lindjen, Cilikinë, Azinë, Palestinën dhe të gjitha tokat prej andej në Kostandinopojë: fraksionet, nuk kënaqeshin më thjeshtë të derdhnin gjak në vende publike, sulmuan shtëpi, gra të therura, fëmijë, të moshuarit dhe të rinjtë që ishin të sëmurë; ata, rinia dhe dobësia e të cilëve e penguan shpëtimin e tyre nga masakra, [panë] miqtë, të njohurit dhe prindërit e tyre të plaçkitur, dhe pas gjithë kësaj, madje edhe u vunë flakën në mënyrë që banori më i mjerë të mos ishte në gjendje të shpëtonte''».&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;{{Cite book|last=Ekonomou|first=Andrew|title=Byzantine Rome and the Greek Popes|publisher=Lexington books|year=2007|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:RomaForoRomanoColonnaFoca2.JPG|parapamje|291px|Kolona e Fokasit në [[Roma|Romë]]]]
=== Administrimi ===
Fokasi nuk ishte në gjendje të kontrollonte as shtetin dhe as ushtrinë në mënyrë efektive. Për shkak të mosbesimit të tij ndaj pjesës më të madhe të elitës së Konstandinopojës, me të cilën ai nuk kishte pasur asnjë lidhje para se të bëhej perandor,{{Sfn|Parnell|2016|p=6}} ose si rrjedhojë e sistemit të patronazhit perandorak të Kostandinopojës që i jepte përparësi besnikërisë ndaj perandorit.{{Sfn|Crow|2002}} Fokasi praktikoi nepotizmin, duke mbushur shpesh poste të larta ushtarake me të afërmit e tij. Nga tre të afërmit e gjakut meshkuj, të njohur të Fokasit, të tre u emëruan në poste të larta, dy në pozicione ushtarake dhe një në një pozicion administrativ. Ai vendosi vëllain e tij Domentziolus si ''Magister officiorum'' në vitin [[603]]; nipin e tij Domentziolus si ''Magister militum per Orientem'' në vitin [[604]], duke i dhënë atij komandën mbi provincat lindore; dhe vëllait të tij Komentiolus si ''Magister militum per Orientem'' rreth vitit [[610]]. Të tre i qëndruan besnikë Fokasit derisa u vranë nga [[Herakleosi]].{{Sfn|Parnell|2016|p=136}} Fokasi caktoi gjithashtu Priskusin, i cili ishte dhëndri i tij nga martesa me vajzën e tij, Domentzia,{{Sfn|Martindale|1992|p=1056}} si ''comes exubitorum'', kapiten i Ekskubitorëve, në vitin [[603]].{{Sfn|Parnell|2016|p=137}}

=== Politika italiane ===
Kur Fokasi ishte perandor, Italia Bizantine ishte nën sulmet e vazhdueshme të Longobardëve, por qeveria bizantine shpenzoi pak burime për ta ndihmuar Italinë për shkak të problemeve diku tjetër. Në tërësinë e mbretërimit të Fokasit, e vetmja strukturë publike e ndërtuar me para qeveritare në qytetin e Romës ishte një statujë e Fokasit e përfunduar në vitin [[608]].&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

[[Skeda:The_deposition_of_Phocas_610_AD.jpg|parapamje|majtas|372px|Rrëzimi i Fokasit në vitin [[610]], te History of the Nations e Hutchinson-it, [[1915]].]]
Kur Fokasi uzurpoi fronin e Mauricit, [[Gregori I|Gregori i Madh]] ishte peshkop i Romës dhe ai e vlerësoi Fokasin si një rivendosës të lirisë.{{Sfn|Crow|2002}} Gregori e përmendi atë si një zot të devotshëm dhe të tolerant dhe e krahasoi gruan e tij (perandoreshën e re) Leontia me bashkëshorten e Marcianit Pulçeria (të cilën Këshilli i Kalçedonisë e quajti Helena e re). Në maj [[603]], portretet e çiftit perandorak mbërritën në Romë dhe [[papa]] urdhëroi të vendoseshin në oratorinë e Shën Çezarit në pallatin perandorak në Kodrën Palatine.&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

Miratimi perandorak ishte i nevojshëm në atë kohë për të caktuar një papë të ri, por miratimi u vonua me një vit me vdekjen e [[papa]] [[Sabiniani]]t në vitin [[606]], pasi Fokasi ishte i zënë me vrasjen e armiqve të brendshëm që kërcënonin sundimin e tij.&lt;ref name=&quot;Ekonomou&quot;&gt;&lt;/ref&gt; Ai më në fund e dha miratimin në vitin [[607]] dhe [[Bonifaci III]] u bë papë. Fokasi e shpalli Romën &quot;kreun e të gjitha kishave&quot;. Pak më vonë, Fokasi kishte ngritur një statujë të vetën të praruar në një kolonë monumentale në Forumin Romak, e njohur si Kolona e Fokasit.

=== Rënia ===
Pavarësisht se u emërua si ''comes excubitorum'', Priskusi nuk qe besnik ndaj Fokasit dhe në vitin [[608]] ai i bëri thirrje Herakleosit të Vjetrit, ekzarkut të Kartagjenës, për t'u rebeluar kundër Fokasit.{{Sfn|Parnell|2016|p=137}} Herakleos i Vjetri u pajtua dhe filloi të përgatitej për pushtim, duke ndërprerë furnizimin me grurë të Kostandinopojës dhe duke mbledhur një ushtri të madhe dhe flotën detare. Herakleos i Vjetri filloi pushtimin e tij në vitin [[609]], me kushëririn e tij, Niketas, duke marshuar në krye të trupave drejtë kryeqytetit me djalin e tij, [[Herakleosi]]n, duke udhëhequr një pushtim detar të [[Selaniku|Selanikut]], përpara se të marshonte për në Kostandinopojë. Herakleosi arriti jashtë Kostandinopojës më 3 tetor [[610]] dhe mori qytetin më 5 tetor. Herakleosi u shpall perandor në të njëjtën ditë dhe e ekzekutoi me shpejtësi Fokasin.{{Sfn|Carr|2015}}&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/chronicon-p/page/150/mode/1up Chronicon Paschale 610] fq. 150.&lt;/ref&gt;

Kur [[Herakleosi]] e kapi Fokasin, thuhet se ai e pyeti: &quot;Kështu ke sunduar, mjeran?&quot; Fokasi u përgjigj – &quot;Dhe ti do të sundosh më mirë?&quot; – kështu Herakleosi i zemëruar ia preu kokën në vend Fokasit.{{Sfn|Olster|1993|p=133}} Sipas Joanit të Nikiut ai më vonë ia preu gjenitalet nga trupi se thuhej se kishte përdhunuar gruan e Fotit, një patrici të fuqishëm të qytetit.{{Sfn|Charles|2007|p=177}}

[[Skeda:41-manasses-chronicle.jpg|parapamje|379px|Miniatura 41 nga Kronika e Konstandin Manasit, [[shekulli IV]]: Uzurpatori Fokas dhe sulmi kundër tij nga ushtritë e [[Herakleosi]]t.]]
== Trashëgimia ==
Fokasi është përshkruar në përgjithësi si një horr nga historianët bizantinë dhe modernë, por disa nga burimet më të hershme të disponueshme rreth mbretërimit të Fokasit janë shkruar gjatë mbretërimit të [[Herakleosi]]t. Shkrimet që mbijetojnë nuk janë në mënyrë të besueshme neutrale dhe shkrimtarët do të kishin arsye të mira për ta demonizuar atë në mënyrë që të forconin sundimin e Herakleosit.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kevin|first=Crow|year=2002|title=Phocas|url=https://www.roman-emperors.org/phocas.htm|language=en|website=De Imperatoribus Romanis|access-date=25 shtator 2019}}&lt;/ref&gt;

Në sferën kulturore, mbretërimi i Fokasi shënohet nga ndryshimi i modës perandorake të vendosur nga [[Kostandini i Madh|Konstandini i Madh]]. Duke nisur nga Konstandini dhe të gjithë pasardhësit e tij, përveç [[Juliani|Julian Apostatit]], ishin pa mjekër, në përputhje me stilin e hershëm të perandorëve deri në mbretërimin e [[Adriani]]t ({{Abbr|mb.v.|mbretëroi në vitet}} [[117]]-[[138]]). Fokasi paraqiti përsëri mbajtjen e [[Mjekra|mjekrës]]. Kjo mënyrë do të zgjaste deri në fund të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]].&lt;ref&gt;{{Cite web|publisher=Byzantium.xronikon.com|title=Byzantine first &amp; last times|access-date=7 nëntor 2012|url=http://www.byzantium.xronikon.com/statfirst.html|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 19 shkurt [[607]], Fokasi caktoi [[Bonifaci III|Bonifacin e III]] si peshkopin e ri të Romës. Fokasi nxori një dekret perandorak që e njihte [[Bonivaci e III|Bonifacin]] si ''kreun e të gjitha kishave'' dhe ''peshkopin e përbotshëm''. Fokasi i transferoi titullin ''peshkop i përbotshëm'' nga Dioqeza e Kostandinopojës'' në ''Dioqezën e Romës''. Bonifaci kërkoi dhe mori një dekret nga Fokasi, që ripohonte se ''Selia e Apostullit të Shenjtë Pjetër duhet të jetë kreu i të gjitha kishave'' dhe siguroi që titulli i ''peshkopit të përbotshëm'' ti përkiste përjashtimisht peshkopit të Romës. Ky akt i dha fund efektivisht përpjekjes së patriarkut Ciriakos të Kostandinopojës për ta pozicionuar veten si ''peshkop të përbotshëm''.''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Apostate church organization: 588 – 606 AD: The final dog fight for control of the world!|language=en|url=https://www.bible.ca/ntx-organization-historical-development-papal-patriarchal-systems-588-606AD.htm|work=Bible.ca}}&lt;/ref&gt;

Duke e quajtur papën &quot;kreun e të gjitha kishave&quot;, dekreti i Fokasit ka qenë i rëndësishëm në diskutimet rreth përparësisë dhe epërsisë papnore. Disa komentatorë historikë protestantë e kanë parë dekretin e Fokasit (zakonisht në vitin [[606]]) si me një rëndësi eskatologjike.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Newsom|first=Carol A.|title=Daniel: A Commentary|year=2014|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Ha51BwAAQBAJ&amp;pg=PA317|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-161164539-2|access-date=8 korrik 2020|page=317}}&lt;/ref&gt; Për shembull, në ''Horae Apocalypticae'' të tij, Edward Bishop Elliott mori 1260 ditët e Zbulesës 11:3 për të qenë periudha midis [[606]] dhe [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]] në vitin [[1866]].

==Monedha të Fokas==
&lt;gallery widths=&quot;234px&quot; heights=&quot;174px&quot;&gt;
Skeda:Byzanz- Phocas - Münzkabinett, Berlin - 5544074.jpg|Monedhë e Fokasit, Münzkabinett, Berlin
Skeda:Byzanz- Phocas - Münzkabinett, Berlin - 5544077.jpg|Monedhë e Fokasit, Münzkabinett, Berlin
Skeda:Impero romano d'oriente, foca, emissione aurea, 602-610.JPG|Monedhë ari e Fokasit
Skeda:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 20 focas.jpg|Monedhë e Fokasit nga koleksioni i Louise Riancourt
Skeda:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 21 focas.jpg|Monedhë e Fokasit nga koleksioni i Louise Riancourt
Skeda:Monete bizantine, focas, follis in bronzo, con busto dell'imperatore, 602-610.jpg|Monedhë bronzi me bustin e Fokasit
Skeda:Monnaie - Monnaie byzantine - btv1b10670944b (1 of 2).jpg|Monedhë e Fokasit në koleksionin e Bibliothèque nationale de France
Skeda:Monnaie - Monnaie byzantine - btv1b10670944b (2 of 2).jpg|gjysmë follis e Fokas, koleksioni i Bibliothèque nationale de France
Skeda:Età tardo antica, emissioni in oro, 69 solido di foca, 602-610 ca.jpg|Monedhë solidus i artë i Fokas
Skeda:Kaiser Phokas.jpg|
Skeda:Phocas coin.jpg|
Skeda:Phocas cons.jpg|
Skeda:Phocas sb0618 (obverse).jpg|
Skeda:Phocas sb0618.jpg|
Skeda:Phokas, solido, in oro, zecca di costantinopoli, 602-610, recto 01.jpg|Solidus i artë i Fokas, prerë në Kostandinopojë
Skeda:Phokas, solido, in oro, zecca di costantinopoli, 602-610, verso con angelo 01.jpg|Solidus i artë i Fokas, prerë në Kostandinopojë
Skeda:BYZANTINE EMPIRE, PHOCAS, 602-610 AD -20 NUMMIA a - Flickr - woody1778a.jpg|20 nummia
Skeda:BYZANTINE_EMPIRE,_PHOCAS,_602-610_AD_-20_NUMMIA_b_-_Flickr_-_woody1778a.jpg|20 nummia
Skeda:Solid Fokasa - awers.jpg|
Skeda:Solid Fokasa - rewers.jpg|
Skeda:Solidus - Phocas (602-610, Kremlin) 01 by shakko.jpg|Solidus i Fokas, Kremlin
Skeda:Solidus of Phocas sb 621 (obverse).jpg|
Skeda:Solidus of Phocas sb 621.jpg|
Skeda:Solidus of Phocas, 603-607.png|
Skeda:Solidus of Phocas.jpg|
Skeda:Solidus of Phocas.png|
Skeda:Solidus of Roman emperor Phocas.jpg|
Skeda:Tesoro de monedas bizantinas de Udești - emperadores Focas y Heraclio.jpg|Thesari i monedhave bizantine të Udeshtit - perandorët Fokas dhe Herakleos
Skeda:Phocas (coin of).jpg
Skeda:Phocas (obverse).jpg
Skeda:Phocas 1.jpg
Skeda:Solidus MET sf04-35-3356s1.jpg|Solidus i Fokas, Metropolitan Museum of Art
Skeda:Solidus MET sf04-35-3356s2.jpg|Solidus i Fokas, Metropolitan Museum of Art
Skeda:Phocas and Leontia.jpg|Fokas dhe Leontina në një monedhë 40 nummi
Skeda:Phocas Follis.jpg|Monedhë follis e Fokas
Skeda:Tremissis of Phocas (obverse).jpg|Tremissis i Fokas
Skeda:Tremissis of Phocas.jpg|Tremissis i Fokas
Skeda:Monnaie. Demi-follis, Phocas, Empire byzantin, Carthage - btv1b10455854x (1 of 2).jpg
Skeda:Monnaie. Demi-follis, Phocas, Empire byzantin, Carthage - btv1b10455854x (2 of 2).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Shiko edhe ==
* [[Herakleosi]]
* [[Theofilakt Simokata]]
* [[Perandoria Bizantine]]
* [[Lista e Perandorëve Bizantinë]]
* [[Perandoria Sasanide]]
* [[Khosrou II]]
* [[Leoni VI i Dituri]]
* [[Kostandini VII Purpurogjeniti]]
* [[De Administrando Imperio]]
* [[Marciani]]
* [[Leo Pokas i Riu]]
* [[Anastasi I]]
* [[Dinastia e Justinianit]]
* [[Justiniani I]]
* [[Justini II]]
* [[Tiberi II Konstandini]]
* [[Teodosi II]]
* [[Kostandini i Madh]]
* [[Dinastia e Konstandinit]]
* [[Konstansi II]]
* [[Leontio]]
* [[Teodosi III]]
* [[Basili II]]
* [[Aleksi I Komneni]]
* [[Aleksi i IV Angjelo]]
* [[Paleologët]]
* [[Scholae Palatinae]]

==Shënime==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Referime ==
{{Reflist|2}}

== Bibliografia ==
* {{Cite book|last=Bury|first=John Bagnell|year=1889|url=https://books.google.al/books?id=K1YZAAAAYAAJ&amp;pg=PA197|title=A History of the Later Roman Empire from Arcadius to Irene (395 A.D. to 800 A.D.)|volume=2|publisher=Macmillan and Co.|language=en|isbn=978-1-60520-405-5}}
* {{Cite book|last=Carr|first=John|title=Fighting Emperors of Byzantium|publisher=Pen and Sword|year=2015|language=en|isbn=978-147385640-0}}
* {{cite book|author=Peter Charanis|publisher=Variorum Reprints|language=en|url=https://books.google.al/books?id=RFVoAAAAMAAJ|title=Studies on the Demography of the Byzantine Empire: Collected Studies|isbn=978-0-902089-25-9}}
* {{Cite book|last=Crawford|first=Peter|title=The War of the Three Gods: Romans, Persians and the Rise of Islam|year=2013|publisher=Pen and Sword|language=en|isbn=978-147382951-0}}
* {{cite book|author=Alcides Vargas Echegaray|date=15 qershor 2021|title=Sin Fronteras|publisher=Caligrama|language=en|isbn=978-841843548-5}}
* {{Cite book|last=Ekonomou|first=Andrew|title=Byzantine Rome and the Greek Popes|publisher=Lexington books|year=2007|language=en}}
* {{Cite web|last=Kevin|first=Crow|year=2002|title=Phocas|url=https://www.roman-emperors.org/phocas.htm|language=en|access-date=25 shtator 2019|website=De Imperatoribus Romanis}}
* {{Cite book|last=Kleinhenz|first=Christopher|title=Routledge Revivals: Medieval Italy (2004): An Encyclopedia|year=2017|publisher=Taylor &amp; Francis|language=en|isbn=978-135166443-1}}
* {{Cite book|last=Newsom|first=Carol A.|title=Daniel: A Commentary|year=2014|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Ha51BwAAQBAJ&amp;pg=PA317|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-161164539-2|access-date=8 korrik 2020}}
* {{Cite book|last=Parnell|first=David Alan|title=Justinian's Men: Careers and Relationships of Byzantine Army Officers, 518-610|year=2016|publisher=Springer|language=en|isbn=978-113756204-3}}
* {{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|title=A History of the Byzantine State and Society|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea/page/236|year=1997|publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-7937-1|language=en}}
* {{cite book|author=William of Tyre|title=Godeffroy of Boloyne; or, The siege and conqueste of Jerusalem|editor-first=Mary Noyes|editor-last=Colvin|year=1893|language=en|publisher=Early English Text Society (originally from the University of Michigan)}}

== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|Phocas|Fokasi}}

{{Start box}}
{{s-hou|Jo-dinastik||i panjohur||610}}
{{s-reg|}}
{{s-bef|before = Maurisi}}
{{s-ttl|title = [[Lista e Perandorëve Bizantinë|Perandor bizantin]]|years = [[602]]–[[610]]}}
{{s-aft|after = [[Herakleosi]]}}
{{s-bef|before = i shfuqizuar; pa konsuj nga viti [[583]] deri në vitin [[603]]}}
{{s-ttl|title=[[Lista e konsujve romakë|Konsull]] i [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake]]|years = [[603]]}}
{{s-aft|after = I shfuqizuar; asnjë konsull i caktur deri sa Herakleos i Vjetri dhe [[Herakleosi]] u caktuan në vitin [[608]]}}
{{s-end}}

[[Kategoria:Lindje - Vitet 540]]
[[Kategoria:Perandorë bizantinë]]
[[Kategoria:Trakë]]
[[Kategoria:Vdekje - Shekulli VII]]</text>
      <sha1>1fgdpyxx8ec176hwx1ed5av7ro2lv7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanal10</title>
    <ns>0</ns>
    <id>309025</id>
    <revision>
      <id>3001193</id>
      <parentid>2959309</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3383" sha1="bjc8qgdkxn17hffntnx2nighlxuyubg" xml:space="preserve">{{Infobox kanal televiziv|image=Kanal 10 headquarters, Shkabaj, Kosovo.jpg|picture_format=16:9|country=[[Kosova|Kosovë]]|language=[[Gjuha shqipe|Shqip]]|website=https://gazeta10.com|headquarters=[[Shkabaj]], [[Prishtina|Prishtinë]]|owner=Fidan Rama|name=Kanal10|launch_date=10 gusht 2020|replaced=[[Rrokum TV]]|key_people=[[Arben Ahmeti]] (drejtor i përgjithshëm)&lt;br&gt;[[Xhemajl Rexha]] (drejtor i programit)|parent=Java Multimedia Production|area=[[Kosovë]]&lt;br&gt;[[Shqipëri]]|online_serv_1=Streaming|online_chan_1=[[GjirafaVideo]]|terr_serv_1=|terr_chan_1=|logo=Social k10 logo.jpg|type=[[Televizioni gjeneralist|Televizion gjeneralist]]|embed_header=}}
'''Kanal10''' është një [[Televizioni në Kosovë|kanal televiziv]] privat me seli në [[Prishtinë]], [[Kosovë]]. Transmetuesi u themelua më [[10 Gusht|10 gusht]] [[2020]] nga [[Arben Ahmeti]] dhe [[Fidan Rama]] pas transferimit të pronësisë së televizionit [[Rrokum]] tre muaj përpara.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|date=31 maj 2020|title=Migjen Kelmendi njofton se gazetari Arben Ahmeti është pronar i ri i Televizionit Rrokum|language=sq|work=FaktePlus|url=https://fakteplus.net/migjen-kelmendi-njofton-se-gazetari-arben-ahmeti-eshte-pronar-i-ri-i-televizionit-rrokum/|access-date=28 dhjetor 2022|archive-date=28 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228205009/https://fakteplus.net/migjen-kelmendi-njofton-se-gazetari-arben-ahmeti-eshte-pronar-i-ri-i-televizionit-rrokum/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ai është rezultat i përpjekjes së gazetarëve për të ndërtuar media alternative duke dhënë shembull unik në hapësirat ku jetojnë shqiptarë, me pronarët Arben Ahmeti dhe Fidan Rama.

Kompania prind është Java Multimedia Production, që zotëron poashtu Radio10, dhe webfaqen në internet Gazeta10.

== Historiku ==
{{Zgjerim}}

=== Themelimi ===
Ideja pas themelimit ishte të krijohej një televizion enkas nga gazetarët. Mundësia e një televizioni u vendos përfundimisht dhe u diskutua në një bisedë mes dy kolegëve Arben Ahmetit dhe Fidan Ramës, që atëherë ishin duke punuar në [[Radio Televizioni Dukagjini|Radio Televizionin Dukagjini]]. Në maj të vitit 2020, kaloi pronësia e asaj që mbeti nga Rrokum TV prej themeluesit [[Migjen Kelmendi|Migjen Kelmendit]] tek Arben Ahmeti (të cilin Kelmendi e pati student).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Emisioni i parë që u transmetua ishte ''Mëngjesi me Arbenin'' nga Arben Ahmeti.

== Programacioni ==

=== Prodhimet vetanake ===

* ''Politiko me Kushtrim Sadikun''
* ''Prime Time''
* ''Mëngjesi me Arbenin''
* ''Info 10''
* ''Pasdite me Lezet''
* ''10Live''
* ''Lajmet'' (11:00, 15:00, 18:30)
* ''Expose''
* 'Përtej tregimit'
* Familja Jonë&quot; (Shpërngulur Nga Klan Kosova)
* Dita E Re
* Raport Me Naim Sadikun
* Kampionet
* Gallatë Me Arben Ahmetin
* E Premtja Me Halilin 
* Hambari 
* District Me Lorita Ajetin
* EletroAcousitc Me Ilir Tolaj 
* Rregullo 
* 10×10 
* Adresa E Ankesave Me Arben Ahmeti
* Gazeta Me Aferdita Lukaj

== Lidhje të jashtme ==

* [https://gazeta10.com Webfaqja e Kanal10] 

* [https://www.youtube.com/c/Kanal10Live Kanali në YouTube]

* [https://www.facebook.com/Kanal10.live Faqja në Facebook]

* [https://www.instagram.com/kanal10.live/ Faqja në Instagram]

== Referime ==
&lt;references /&gt;
{{Media në Kosovë}}

[[Kategoria:Stacione televizive në Kosovë]]
[[Kategoria:Themelime në 2020]]</text>
      <sha1>bjc8qgdkxn17hffntnx2nighlxuyubg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Provincat e Arabisë Saudite</title>
    <ns>0</ns>
    <id>310068</id>
    <revision>
      <id>3001242</id>
      <parentid>2500814</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8653" sha1="4m7v9kvqhspdxxocplzl0svxvznj0ig" xml:space="preserve">{{Infobox subdivision type
| name               = Emiratet e Provincave të Arabisë Saudite&lt;br /&gt;{{Nobold|{{lang|ar| إمارات مناطق المملكة العربية السعودية}}}}
| map                = {{Image label begin|image=Saudi_Arabia_location_map.svg|width={{{width|400}}}|float={{{float|none}}}}}
{{Image label small|x=0.09|y=0.23|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Tebuk|Tebuk]]}}
{{Image label small|x=0.18|y=0.66|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Al-Bahah|Bahah]]&amp;nbsp;&amp;mdash;&amp;ndash;}} 
{{Image label small|x=0.19|y=0.14|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca El-Xheuf|Xheuf]]}}
{{Image label small|x=0.20|y=0.41|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Medina|Medina]]}}
{{Image label small|x=0.27|y=0.56|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Meka|Meka]]}}
{{Image label small|x=0.28|y=0.80|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Jazan|Jizan]]&amp;nbsp;&amp;mdash;}}
{{Image label small|x=0.31|y=0.26|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Ḥaʼil|Ha'il]]}}
{{Image label small|x=0.35|y=0.15|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca e Kufijve Veriore|Kufijtë&lt;br&gt;Veriore]]}}
{{Image label small|x=0.37|y=0.69|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca 'Asir|Asir]]}}
{{Image label small|x=0.38|y=0.34|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca El-Kasim|Kasim]]}}
{{Image label small|x=0.48|y=0.51|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Riad|Riad]]}}
{{Image label small|x=0.49|y=0.74|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Nexhran|Nexhran]]}}
{{Image label small|x=0.70|y=0.58|scale={{{width|400}}}|text=[[Provinca Lindore, Arabia Saudite|Provinca Lindore]]}}
{{Image label end}}&lt;noinclude&gt;
| category           = [[Shteti kushtetues|Shtete]] brenda [[Shteti unitar|shtetit unitar]]
| territory          = [[Mbretëria e Arabisë Saudite]]
| start_date         =
| current_number     = 13
| number_date        =
| population_range   = 320,524 ([[Provinca e Kufijve Verior|Kufijtë Verior]]) – 6,915,006 ([[Provinca Meka|Meka]])
| area_range         = 9,920 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ([[Provinca Al-Bahah|Al-Bahah]]) – 672,520 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ([[Provinca Lindore, Arabia Saudite|Provinca Lindore]])
| government         = Qeveria e shtetit, [[Politika e Arabisë Saudite|Qeveria Kombëtare]]
| subdivision        = [[Lista e governorateve të Arabisë Saudite|Governoratet]]
}}
'''Provincat e Arabisë Saudite''', të njohura gjithashtu si '''Rajone''', dhe zyrtarisht '''Emiratet e Provincave të Mbretërisë së Arabisë Saudite''' ([[Gjuha arabe|arabisht]]: إمارات مناطق المملكة العربية السعودية‎, romanizuar: ''Imārātu Manāṭiq al-Mamlakat il-'Arabiyyat il-Sa'udiyyah''), janë 13 divizionet administrative të nivelit të parë të [[Arabia Saudite|Mbretërisë së Arabisë Saudite]].&lt;ref name=&quot;statoids.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.statoids.com/usa.html|title=Saudi Arabia Regions|website=www.statoids.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The New Addressing|url=http://www.sp.com.sa/English/ProductsandServices/Pages/PostalCoding.aspx|publisher=Saudi Post|language=en|access-date=9 shkurt 2014|year=2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140303165120/http://www.sp.com.sa/English/ProductsandServices/Pages/PostalCoding.aspx|archive-date=3 mars 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Organization of the Emirate of Makkah Province|language=en|url=https://www.moi.gov.sa/wps/portal/Home/emirates/makkah/contents/!ut/p/z1/pVPLTsMwELz3K3rhWO2mtptwNAGa9AFqQyDxBTmPtqHE6SNq6N_jViAVpCag-uC1pdnZ2fUYRKvdbrUg0EEfTrcfFxBK7rK5LLNCyXcIIBS9V3QpdQzaHfbHUxv5xGYefXARHwm8HAF2nzvUHCFaoz5Dlzv-9HpCCHIC4i_5eGZxbMp_BgEiVuWqXECYy-VSLq7wOxabuVTZ9tjMAbeKswRCA2eUJYg0oVFEDCZpN56xKE3MWFqkZx2R2-oAFeZJbWvKdO0xMT28Jyfaz4sT9a0NapvDLnip0kXELxi_vUHOyeR6yFwDR_QLUPcGTUpEk5Kwdha2nsUuSyvwVbHJtW28f0zbwQZ2j17A3kBtXEA9aPKm_jzZ23otuHZoocr0o4Sg1qKr3Pdzi-SdYH-XuZ1wsKuqp1luR9a--gT5rD0x/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/|website=Ministry of Interior|access-date=24 dhjetor 2021|archive-date=1 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401012643/https://www.moi.gov.sa/wps/portal/Home/emirates/makkah/contents/!ut/p/z1/pVPLTsMwELz3K3rhWO2mtptwNAGa9AFqQyDxBTmPtqHE6SNq6N_jViAVpCag-uC1pdnZ2fUYRKvdbrUg0EEfTrcfFxBK7rK5LLNCyXcIIBS9V3QpdQzaHfbHUxv5xGYefXARHwm8HAF2nzvUHCFaoz5Dlzv-9HpCCHIC4i_5eGZxbMp_BgEiVuWqXECYy-VSLq7wOxabuVTZ9tjMAbeKswRCA2eUJYg0oVFEDCZpN56xKE3MWFqkZx2R2-oAFeZJbWvKdO0xMT28Jyfaz4sT9a0NapvDLnip0kXELxi_vUHOyeR6yFwDR_QLUPcGTUpEk5Kwdha2nsUuSyvwVbHJtW28f0zbwQZ2j17A3kBtXEA9aPKm_jzZ23otuHZoocr0o4Sg1qKr3Pdzi-SdYH-XuZ1wsKuqp1luR9a--gT5rD0x/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Pas [[Bashkimi i Arabisë Saudite|bashkimit të Arabisë Saudite]], mbretëria u nda në shtatë entitete administrative-territoriale: [[Provinca Asir]], [[Provinca el-Hasa]], [[Provinca Hixhaz]], [[Provinca Nexhd]], [[Provinca Rub' el-Hali]] dhe [[Provinca Shammar]].&lt;ref name=&quot;statoids.com&quot;/&gt; 

[[Mbretërit e Arabisë Saudite|Mbreti]] [[Fehd bin Abdulaziz Al Saudi]] lëshoi Urdhrin Mbretëror A/92 më 2 mars 1992, i njohur si Sistemi i Rajoneve, i cili parashikonte ndarjen e mbretërisë në 13 emirate. Më pas, pesë provincat e mëparshme u ndanë në trembëdhjetë rajone gjeografike, të quajtura provinca (''manātiq'') dhe rajone administrative, të quajtura emiratet e provincave (''imārat al-manātiq''). Emiratet formojnë ndarjen administrative të nivelit të parë të [[Njësitë administrative të Arabisë Saudite|Organizatës së Mbretërisë së Arabisë Saudite]] dhe ndahen më tej në 136 [[Lista e governorateve të Arabisë Saudite|governorate]] (''muḥāfaẓāt''), të cilat janë divizioni i nivelit të dytë,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; të cilat më tej ndahen në 1,347 njësi të nivelit komunal (marakiz), dhe më tej ndahet në fshatra (''qura'') dhe lagje (''ahya'').

== Qeveria ==
Çdo emirat qeveriset nga një [[Emir]] (Guvernator provincial), i cili ndihmohet nga zëvendës emiri, i quajtur ''nā'ib''. Personat që mbajnë këto poste emërohen nga [[Mbreti i Arabisë Saudite]].

== Lista e Emirateve të Provincave të Arabisë Saudite ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Emiratet e Provincave të Mbretërisë së Arabisë Saudite
!Rajoni&lt;br&gt;historik
!Rajone
!Foto
!Kryeqyteti
!Governoratet
!Marakiz
!Popullsia&lt;br&gt;(regjistrimi 2017)
!Sipërfaqja (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
|-
|[[Hixhazi|Hexhaz]]
|[[Provinca Meka|Rajoni Meka]]
|[[Skeda:Makkah in Saudi Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Meka]]'''
|16
|111
|8,557,766
|153,128
|-
|[[Nexhdi]]
|[[Provinca Riad|Rajoni Riyadh]]
|[[File:Ar Riyad in Saudi Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Riadi]]'''
|21
|453
|8,216,284
|404,240
|-
|[[Arabia Lindore]]
|[[Provinca Lindore, Arabia Saudite|Rajoni Lindor]]
|[[Skeda:Ash_Sharqiyah_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Dammam]]'''
|11
|107
|4,900,325
|672,522
|-
|Arabia Jugore
|[[Provinca 'Asir|Rajoni 'Asir]]
|[[Skeda:Asir_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Abha]]'''
|16
|101
|2,211,875
|76,693
|-
|Arabia Jugore
|[[Provinca Jizan|Rajoni Jizan]]
|[[Skeda:Jizan_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Xhizan|Xhazan]]'''
|16
|31
|1,567,547
|11,671
|-
|Hexhaz
|[[Provinca Medina|Rajoni Medina]]
|[[Skeda:Al_Madinah_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Medina]]'''
|8
|90
|1,423,935
|151,990
|-
|Nexhdi
|[[Provinca el-Kasim|Rajoni el-Kasim]]
|[[Skeda:Al_Qasim_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Burejde]]'''
|12
|153
|1,423,935
|58,046
|-
|Hexhaz
|[[Provinca Tebuk|Rajoni Tebuk]]
|[[Skeda:Tabuk in Saudi Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|[[Tebuku]]
|6
|73
|910,030
|146,072
|-
|Nexhdi
|[[Provinca Ha'il|Rajoni Ha'il]]
|[[Skeda:Ha'il in Saudi Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Ha'il]]'''
|8
|84
|699,774
|103,887
|-
|Arabia Jugore
|[[Provinca Nexhran|Rajoni Nexhran]]
|[[Skeda:Najran_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Nexhran]]'''
|7
|59
|582,243
|149,511
|-
|[[Shkretëtira Siriane|Badiah]]
|[[Provinca el-Xheuf|Rajoni el-Xheuf]]
|[[Skeda:Al_Jawf_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[Sakaka]]'''
|3
|33
|508,475
|100,212
|-
|Hexhaz
|[[Provinca Al-Bahah|Rajoni Al-Bahah]]
|[[Skeda:Al_Bahah_in_Saudi_Arabia.svg|frameless|150x150px]]
|'''[[el-Baha]]'''
|9
|35
|476,172
|9,921
|-
|[[Shkretëtira Siriane|Badiah]]
|[[Provinca e Kufijve Veriore|Rajoni Kufijve Veriore]]
|[[Skeda:Al_%E1%B8%A4udud_ash_Shamaliyah_in_Saudi_Arabia.svg |frameless|150x150px]]
|'''[[Arar, Arabia Saudite|Arar]]'''
|3
|17
|365,231
|111,797
|-
| colspan=&quot;4&quot; |'''Gjithsej'''
|136
|1,347
|31,843,592
|2,149,690
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Nëndarjet e Arabisë Saudite]]
[[Kategoria:Ndarjet administrative në Azi]]
[[Kategoria:Ndarjet administrative të nivelit të parë sipas vendit]]</text>
      <sha1>4m7v9kvqhspdxxocplzl0svxvznj0ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zijareti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>311910</id>
    <revision>
      <id>3001194</id>
      <parentid>2959454</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3094" sha1="nic6jed7ggko19feepspwf691l8ca2x" xml:space="preserve">Në [[Islam]], '''zijareti''' ([[persisht]]: زیارت, ''ziyārat'', &quot;pelegrinazh&quot; nga [[Gjuha arabe|arabisht]]: زيارة ''ziyārah'', &quot;vizita&quot;) është një formë pelegrinazhi në vendet që lidhen me [[Muhamedi]]n, anëtarët e familjes dhe pasardhësit e tij (duke përfshirë [[Dymbëdhjetë imamllarë|imamllarët]] [[Imameti (doktrina Shiite)|shi'i]]), shokët e tij dhe figura të tjera të nderuara në [[Islam]] si [[Pejgamberët në Islam|profetët]], [[evlija]]të [[Sufizmi|sufi]] dhe dijetarët [[islam]]ë.

Zijareti mund t'i referohet gjithashtu një forme lutjeje të bërë nga [[shiitët]], në të cilën ata dërgojnë përshëndetje për [[Muhamedi]]n dhe [[Ehl el-Bejt|familjen e tij]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.duas.org/ziarat.htm|title=List of Supplication Ziyarats|publisher=Duas.org|language=en|access-date=2014-02-23}}&lt;/ref&gt;

== Terminologjia ==
Fjala zijaret vjen nga arabishtja: ''ziyārah'' (زار) që do të thotë &quot;të vizitosh&quot;. Në Islam i referohet vizitës së devotshme, pelegrinazhit në një vend të shenjtë, varr ose faltore.&lt;ref name=&quot;Gibb&quot;&gt;Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B.; Pellat, Ch., eds. (1960). ''The Encyclopaedia of Islam, New Edition'', Volume I: W–Z. Leiden: E. J. Brill. pp. 524, 533–39. {{ISBN|90-04-08114-3}}.&lt;/ref&gt; [[Myslimanët]] [[irani]]anë dhe të Azisë Jugore përdorin fjalën ''zijarat'' si për pelegrinazhin e [[Haxhilëku]]t në [[Mekë]] ashtu edhe për pelegrinazhet në vende të tjera, si për shembull vizita në një vend të shenjtë.&lt;ref name=&quot;Gibb&quot; /&gt; Në [[Indonezi]] termi është ''ziarah'' për të vizituar vendet e shenjta ose varret.

Vende të ndryshme me shumicë myslimane, që flasin shumë gjuhë të ndryshme, përdorin fjalë të ndryshme për këto vende ku kryhet ''zijarat'':&lt;ref name=&quot;Gibb&quot; /&gt;

* ''Ziyaratgāh'' - fjala [[Gjuha persiane|persiane]] që do të thotë &quot;vendet e Zijaretit&quot;
* ''[[Imamzade|Imāmzādeh]]'' - në Iran, varret e pasardhësve të imamëve të dymbëdhjetë
* ''[[Teqeja|Dergjahu]]'' ([[Gjuha turke|turqisht]]: ''Dergâh'', [[Gjuha urdu|urdu]], persisht: درگاہ; [[Gjuha hindi|hindisht]]: दरगाह; fjalë për fjalë: &quot;pragu, pragu i derës [e shenjtërores shpirtërore të personit të shenjtë të varrosur]&quot;; faltorja konsiderohet si një &quot;prag&quot; drejt një sfere shpirtërore) - në [[Azia Jugore|Azinë Jugore]], [[Turqi]] dhe [[Azia Qendrore|Azinë Qendrore]] për varret e shenjtorëve sufi
* ''Ziarat'' ose ''Jiarat'' - në ''[[Azia Juglindore|Azinë Juglindore]]''
* ''Ziyaratkhana'' - në Azinë Jugore (më pak e zakonshme)
* ''[[Gongbei]]'' ([[kinezçe]]: 拱北) - në [[Kinë]] (nga persishtja ''gonbad'' &quot;kupola&quot;)
* [[Mezar]] - një term i përgjithshëm që do të thotë një faltore, në mënyrë tipike e një shenjtori ose fisniku shiit.
* [[Mekami (faltore)|Mekam]] - një faltore e ndërtuar në vend që lidhet me një shenjt mysliman ose figurë fetare.

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Zijareti| ]]
[[Kategoria:Pelegrinazhe Islame]]
[[Kategoria:Terminologji islame]]</text>
      <sha1>nic6jed7ggko19feepspwf691l8ca2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001361</id>
      <parentid>3001194</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3090" sha1="100j0glczjpck90k32tr9ub41fbp9bh" xml:space="preserve">Në [[Islam]], '''zijareti''' ([[persisht]]: زیارت, ''ziyārat'', &quot;pelegrinazh&quot; nga [[Gjuha arabe|arabisht]]: زيارة ''ziyārah'', &quot;vizita&quot;) është një formë pelegrinazhi në vendet që lidhen me [[Muhamedi]]n, anëtarët e familjes dhe pasardhësit e tij (duke përfshirë [[Dymbëdhjetë imamllarë|imamllarët]] [[Imameti (doktrina Shiite)|shi'i]]), shokët e tij dhe figura të tjera të nderuara në [[Islam]] si [[Pejgamberët në Islam|profetët]], [[evlija]]të [[Sufizmi|sufi]] dhe dijetarët [[islam]]ë.

Zijareti mund t'i referohet gjithashtu një forme lutjeje të bërë nga [[shiitët]], në të cilën ata dërgojnë përshëndetje për [[Muhamedi]]n dhe [[Ehl el-Bejt|familjen e tij]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.duas.org/ziarat.htm|title=List of Supplication Ziyarats|publisher=Duas.org|language=en|access-date=2014-02-23}}&lt;/ref&gt;

== Terminologjia ==
Fjala zijaret vjen nga arabishtja: ''ziyārah'' (زار) që do të thotë &quot;të vizitosh&quot;. Në Islam i referohet vizitës së devotshme, pelegrinazhit në një vend të shenjtë, varr ose faltore.&lt;ref name=&quot;Gibb&quot;&gt;Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B.; Pellat, Ch., eds. (1960). ''The Encyclopaedia of Islam, New Edition'', Volume I: W–Z. Leiden: E. J. Brill. pp. 524, 533–39. {{ISBN|90-04-08114-3}}.&lt;/ref&gt; [[Myslimanët]] [[irani]]anë dhe të Azisë Jugore përdorin fjalën ''zijarat'' si për pelegrinazhin e [[Haxhilëku]]t në [[Mekë]] ashtu edhe për pelegrinazhet në vende të tjera, si për shembull vizita në një vend të shenjtë.&lt;ref name=&quot;Gibb&quot; /&gt; Në [[Indonezi]] termi është ''ziarah'' për të vizituar vendet e shenjta ose varret.

Vende të ndryshme me shumicë myslimane, që flasin shumë gjuhë të ndryshme, përdorin fjalë të ndryshme për këto vende ku kryhet ''zijarat'':&lt;ref name=&quot;Gibb&quot; /&gt;

* ''Ziyaratgāh'' - fjala [[Gjuha persiane|persiane]] që do të thotë &quot;vendet e Zijaretit&quot;
* ''[[Imamzade|Imāmzādeh]]'' - në Iran, varret e pasardhësve të imamëve të dymbëdhjetë
* ''[[Teqeja|Dergjahu]]'' ([[Gjuha turke|turqisht]]: ''Dergâh'', [[Gjuha urdu|urdu]], persisht: درگاہ; [[Gjuha hindi|hindisht]]: दरगाह; fjalë për fjalë: &quot;pragu, pragu i derës [e shenjtërores shpirtërore të personit të shenjtë të varrosur]&quot;; faltorja konsiderohet si një &quot;prag&quot; drejt një sfere shpirtërore) - në [[Azia Jugore|Azinë Jugore]], [[Turqi]] dhe [[Azia Qendrore|Azinë Qendrore]] për varret e shenjtorëve sufi
* ''Ziarat'' ose ''Jiarat'' - në [[Azia Juglindore|Azinë Juglindore]]
* ''Ziyaratkhana'' - në Azinë Jugore (më pak e zakonshme)
* ''[[Gongbei]]'' ([[kinezçe]]: 拱北) - në [[Kinë]] (nga persishtja ''gonbad'' &quot;kupola&quot;)
* [[Mezar]] - një term i përgjithshëm që do të thotë një faltore, në mënyrë tipike e një shenjtori ose fisniku shiit.
* [[Mekami (faltore)|Mekam]] - një faltore e ndërtuar në vend që lidhet me një shenjt mysliman ose figurë fetare.

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Zijareti| ]]
[[Kategoria:Pelegrinazhe Islame]]
[[Kategoria:Terminologji islame]]</text>
      <sha1>100j0glczjpck90k32tr9ub41fbp9bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gurëzimi i Djallit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>312515</id>
    <revision>
      <id>3001195</id>
      <parentid>2959543</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7695" sha1="ixz946sk9563t5ph2g05aw0hjczp113" xml:space="preserve">[[Skeda:Mecca2.jpg|parapamje|250px|Gurëzimi i Djallit më 1942]]
'''Gurëzimi i Djallit''' ([[Gjuha arabe|arabisht]]: رمي الجمرات ''ramy al-jamarāt'', fjalë për fjalë '''hedhja e xhemeratit''' [vendi i guralecave]&quot;)&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hughes|first=Thomas Patrick|title=Dictionary of Islam|url=https://books.google.com/books?id=O84eYLVHvB0C&amp;pg=PA225|date=1995|orig-year=1885|isbn=978-81-206-0672-2|pages=225|quote=Literally &quot;gravel, or small pebbles.&quot; The three pillars [...] placed against a rough wall of stones [...]|access-date=2016-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508114409/https://books.google.com/books?id=O84eYLVHvB0C|archive-date=2016-05-08|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; është pjesë e pelegrinazhit vjetor të [[Haxhillëku]]t në [[Qytetet e shenjta Islame|qytetin e shenjtë]] të [[Meka|Mekës]] në [[Arabia Saudite|Arabinë Saudite]]. Gjatë ritualit, pelegrinët [[myslimanë]] hedhin guralecë në tre mure (më parë shtylla), të quajtura ''xhamarat'', në qytetin [[Mina, Arabia Saudite|Mina]] në lindje të Mekës. Është një nga një sërë aktesh rituale që duhen kryer në haxh. Është një rishfaqje simbolike e haxhit të [[Ibrahimi]]t (ose [[Abrahami]]), ku ai goditi me gurë tre shtylla që përfaqësonin tundimin për të mos iu bindur Zotit.

Në [[Kurban Bajrami]]n (dita e 10-të e muajit [[Dhulhixhxhe]]), haxhilerët duhet të godasin Xhemaren e Madhe ose el-Xhemerah el-Akabe me shtatë guralecë. Pas përfundimit të gurëzimit në ditën e [[Bajramet|Bajramit]], çdo haxhi duhet t'i presë ose t'i rruajë flokët.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://islami.al/ilmihali/qethja-e-plote-ose-shkurtimi-i-flokeve/|title=Qethja e plotë ose shkurtimi i flokëve|language=sq|access-date=8 shkurt 2022|archive-date=8 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220208193222/http://islami.al/ilmihali/qethja-e-plote-ose-shkurtimi-i-flokeve/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në secilën nga dy ditët në vijim, ata duhet të godasin të tre muret me shtatë guralecë secili, duke shkuar me radhë nga lindja në perëndim. Kështu për ritualin nevojiten të paktën 49 guralecë, më shumë nëse disa hedhje humbasin. Disa pelegrinë qëndrojnë në [[Mina, Arabia Saudite|Mina]] për një ditë shtesë, në të cilin rast ata duhet të gurëzojnë përsëri çdo mur shtatë herë. Guralecët e përdorur në gurëzimin tradicionalisht mblidhen në [[Muzdalife]], një fushë në juglindje të Mina, natën para hedhjes së parë, por mund të mblidhen edhe në Mina.

== Ndërrimi i shtyllave ==
Deri në vitin 2004, tre xhemaratet ishin shtylla të larta. Pas haxhit të vitit 2004, autoritetet saudite i zëvendësuan shtyllat me mure 26 metra të gjatë për siguri; shumë njerëz po i gjuanin rastësisht guraleca njerëzve në anën tjetër. Për të lejuar akses më të lehtë në Xhemarat, rreth tyre u ndërtua një urë këmbësore me një nivel të quajtur [[Ura e Xhemaratit]], duke i lejuar pelegrinët të hidhnin gurë nga niveli i tokës ose nga ura.

Xhemaret janë emërtuar (duke filluar nga lindja):

*''Xhemreja e parë'' (''al-jamrah al-'ūlā''), ose ''xhemreja'' më e vogël (الجمرة الصغرى ''al-jamrah aṣ-ṣughrā''),
*''Xhemra e mesme'' (الجمرة الوسطى ''al-jamrah al-wusṭā''),
*''Xhemreja më e madhe (الجمرة الكبرى ''al-jamrah al-kubrā''), ose Xhemreja e Akabes (جمرة العقبة ''jamrat al-ʿaqaba'').''

Përpara vitit 2004, distanca midis xhamaratit të vogël dhe të mesëm ishte 135 m; ndërmjet xhamaratit të mesëm dhe atij të madh ishte 225 m.

== Incidenti ==
{{Kryesor|Incidentet gjatë Haxhit}}
Rituali i Gurëzimit të Djallit konsiderohet pjesa më e rrezikshme e pelegrinazhit, pasi lëvizjet e papritura të turmës në ose afër Urës së Xhemaratit mund të shkaktojnë shtypjen e njerëzve. Në disa raste, mijëra pjesëmarrës janë mbytur ose janë shkelur për vdekje në rrëmujë.

Një hap i rëndësishëm në menaxhimin e turmave është zëvendësimi i fundit i shtyllave të xhemaratit me mure për të lehtësuar dhe përshpejtuar goditjen me gurë. Ura është zgjeruar gjithashtu vitet e fundit për të akomoduar numrin gjithnjë në rritje të pelegrinëve që kryejnë Haxhin çdo vit.

Kushtet e turmës janë veçanërisht të vështira gjatë ditës së fundit të Haxhit, që është dita kur pelegrinët largohen nga lugina e Mina dhe kthehen në [[Mekë]] për [[tavafi]]n e lamtumirës (rrethimi i fundit i [[Qabe]]s). Sipas [[hadithi]]t, gurëzimi i fundit i [[Muhamedi]]t u krye menjëherë pas [[Namazi i Yles|namazit të drekës]]. Shumë studiues mendojnë se rituali mund të bëhet në çdo kohë midis mesditës dhe perëndimit të diellit në këtë ditë; megjithatë, shumë muslimanë mësohen se duhet bërë menjëherë pas [[namazi]]t të drekës. Kjo bën që njerëzit të bëjnë kampe jashtë deri në mesditë dhe të nxitojnë për të bërë gurët.

Këta dy faktorë thuhet se janë më përgjegjës për një rrëmujë gjatë Haxhit të vitit 2006, e cila vrau të paktën 346 haxhinj dhe plagosi të paktën 289 të tjerë. Kjo ndodhi përkundër disa përpjekjeve nga autoritetet për të informuar pelegrinët në lidhje me lejimin e vizitave të tyre tronditëse në Xhemarat, si dhe për t'i udhëzuar ata që të linin bagazhet e tyre në tendat e tyre. Konfuzioni i përfshirë në tragjedi shton mungesën e bashkëpunimit nga ana e pelegrinëve që nuk largohen nga zona e Xhemaratit në rrugën e duhur dhe për këtë arsye ndërhyjnë në lëvizjet e të tjerëve që po mbërrijnë.

Një tjetër përplasje ndodhi më 24 shtator 2015, në Mina, kur u vranë të paktën 2,411 pelegrinë, tregon një numërim i ri i Associated Press, trefishi i numrit të vdekjeve të pranuara nga mbretëria tre muaj më vonë. Shifrat e AP përcaktojnë përplasjen e 24 shtatorit në Mina si më vdekjeprurësin në historinë e pelegrinazhit vjetor. Ndodhi vetëm disa javë pas shembjes fatale të vinçit në Mekë.

Autoritetet kanë thënë se përplasja dhe rrëmuja në Mina ndodhi kur dy valë pelegrinësh u mblodhën në një rrugë të ngushtë, duke mbytur ose duke shkelur për vdekje ata që u kapën në katastrofë.

Haxhi në vitin 2015 tërhoqi rreth dy milionë pelegrinë, megjithëse vitet e fundit ka tërhequr më shumë se tre milionë pa ndonjë incident të madh.

Megjithatë, ekspertët kanë thënë se dendësia e turmave ka shumë të ngjarë të çojë në një kolaps të turmës në rrethana të tilla. Edwin Galea nga Universiteti i Greenwich tha: &quot;Nëse jeni duke projektuar një ngjarje për të trajtuar atë densitet të turmës, është në thelb e rrezikshme.&quot; Ai vuri në dukje se 500,000 njerëz në orë që mund të kalonin urën e xhemaratit pasi u zgjerua në 2004 është e barabartë me turmën më të madhe të futbollit ndonjëherë një herë në 24 minuta ose me popullsinë e [[Gjermani]]së në një javë. Një zgjidhje e mundshme do të ishte përhapja e Haxhit për një periudhë më të gjatë.&lt;ref name=&quot;Benedictus3Oct&quot;&gt;{{cite news|first=Leo|last=Benedictus|date=3 tetor 2015|title=Hajj crush: how crowd disasters happen, and how they can be avoided|url=https://www.theguardian.com/world/2015/oct/03/hajj-crush-how-crowd-disasters-happen-and-how-they-can-be-avoided|work=[[The Guardian]]|location=London|access-date=4 tetor 2015|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702223626/https://www.theguardian.com/world/2015/oct/03/hajj-crush-how-crowd-disasters-happen-and-how-they-can-be-avoided|archive-date=2 korrik 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Haxh]]</text>
      <sha1>ixz946sk9563t5ph2g05aw0hjczp113</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001375</id>
      <parentid>3001195</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7695" sha1="r5tjxcfhizmlw95id2a1rcc8npoc468" xml:space="preserve">[[Skeda:Mecca2.jpg|parapamje|250px|Gurëzimi i Djallit më 1942]]
'''Gurëzimi i Djallit''' ([[Gjuha arabe|arabisht]]: رمي الجمرات ''ramy al-jamarāt'', fjalë për fjalë '''hedhja e xhemeratit''' [vendi i guralecave]&quot;)&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hughes|first=Thomas Patrick|title=Dictionary of Islam|url=https://books.google.com/books?id=O84eYLVHvB0C&amp;pg=PA225|date=1995|orig-year=1885|isbn=978-81-206-0672-2|pages=225|quote=Literally &quot;gravel, or small pebbles.&quot; The three pillars [...] placed against a rough wall of stones [...]|access-date=2016-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508114409/https://books.google.com/books?id=O84eYLVHvB0C|archive-date=2016-05-08|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; është pjesë e pelegrinazhit vjetor të [[Haxhillëku]]t në [[Qytetet e shenjta Islame|qytetin e shenjtë]] të [[Meka|Mekës]] në [[Arabia Saudite|Arabinë Saudite]]. Gjatë ritualit, pelegrinët [[myslimanë]] hedhin guralecë në tre mure (më parë shtylla), të quajtura ''xhamarat'', në qytetin [[Mina, Arabia Saudite|Mina]] në lindje të Mekës. Është një nga një sërë aktesh rituale që duhen kryer në haxh. Është një rishfaqje simbolike e haxhit të [[Ibrahimi]]t (ose [[Abrahami]]), ku ai goditi me gurë tre shtylla që përfaqësonin tundimin për të mos iu bindur Zotit.

Në [[Kurban Bajrami]]n (dita e 10-të e muajit [[Dhulhixhxhe]]), haxhilerët duhet të godasin Xhemaren e Madhe ose el-Xhemerah el-Akabe me shtatë guralecë. Pas përfundimit të gurëzimit në ditën e [[Bajramet|Bajramit]], çdo haxhi duhet t'i presë ose t'i rruajë flokët.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://islami.al/ilmihali/qethja-e-plote-ose-shkurtimi-i-flokeve/|title=Qethja e plotë ose shkurtimi i flokëve|language=sq|access-date=8 shkurt 2022|archive-date=8 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220208193222/http://islami.al/ilmihali/qethja-e-plote-ose-shkurtimi-i-flokeve/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në secilën nga dy ditët në vijim, ata duhet të godasin të tre muret me shtatë guralecë secili, duke shkuar me radhë nga lindja në perëndim. Kështu për ritualin nevojiten të paktën 49 guralecë, më shumë nëse disa hedhje humbasin. Disa pelegrinë qëndrojnë në [[Mina, Arabia Saudite|Mina]] për një ditë shtesë, në të cilin rast ata duhet të gurëzojnë përsëri çdo mur shtatë herë. Guralecët e përdorur në gurëzimin tradicionalisht mblidhen në [[Muzdalife]], një fushë në juglindje të Mina, natën para hedhjes së parë, por mund të mblidhen edhe në Mina.

== Ndërrimi i shtyllave ==
Deri në vitin 2004, tre xhemaratet ishin shtylla të larta. Pas haxhit të vitit 2004, autoritetet saudite i zëvendësuan shtyllat me mure 26 metra të gjatë për siguri; shumë njerëz po i gjuanin rastësisht guraleca njerëzve në anën tjetër. Për të lejuar akses më të lehtë në Xhemarat, rreth tyre u ndërtua një urë këmbësore me një nivel të quajtur [[Ura e Xhemaratit]], duke i lejuar pelegrinët të hidhnin gurë nga niveli i tokës ose nga ura.

Xhemaret janë emërtuar (duke filluar nga lindja):

*''Xhemreja e parë'' (''al-jamrah al-'ūlā''), ose ''xhemreja'' më e vogël (الجمرة الصغرى ''al-jamrah aṣ-ṣughrā''),
*''Xhemra e mesme'' (الجمرة الوسطى ''al-jamrah al-wusṭā''),
*''Xhemreja më e madhe'' (الجمرة الكبرى ''al-jamrah al-kubrā''), ose Xhemreja e Akabes (جمرة العقبة ''jamrat al-ʿaqaba'').

Përpara vitit 2004, distanca midis xhamaratit të vogël dhe të mesëm ishte 135 m; ndërmjet xhamaratit të mesëm dhe atij të madh ishte 225 m.

== Incidenti ==
{{Kryesor|Incidentet gjatë Haxhit}}
Rituali i Gurëzimit të Djallit konsiderohet pjesa më e rrezikshme e pelegrinazhit, pasi lëvizjet e papritura të turmës në ose afër Urës së Xhemaratit mund të shkaktojnë shtypjen e njerëzve. Në disa raste, mijëra pjesëmarrës janë mbytur ose janë shkelur për vdekje në rrëmujë.

Një hap i rëndësishëm në menaxhimin e turmave është zëvendësimi i fundit i shtyllave të xhemaratit me mure për të lehtësuar dhe përshpejtuar goditjen me gurë. Ura është zgjeruar gjithashtu vitet e fundit për të akomoduar numrin gjithnjë në rritje të pelegrinëve që kryejnë Haxhin çdo vit.

Kushtet e turmës janë veçanërisht të vështira gjatë ditës së fundit të Haxhit, që është dita kur pelegrinët largohen nga lugina e Mina dhe kthehen në [[Mekë]] për [[tavafi]]n e lamtumirës (rrethimi i fundit i [[Qabe]]s). Sipas [[hadithi]]t, gurëzimi i fundit i [[Muhamedi]]t u krye menjëherë pas [[Namazi i Yles|namazit të drekës]]. Shumë studiues mendojnë se rituali mund të bëhet në çdo kohë midis mesditës dhe perëndimit të diellit në këtë ditë; megjithatë, shumë muslimanë mësohen se duhet bërë menjëherë pas [[namazi]]t të drekës. Kjo bën që njerëzit të bëjnë kampe jashtë deri në mesditë dhe të nxitojnë për të bërë gurët.

Këta dy faktorë thuhet se janë më përgjegjës për një rrëmujë gjatë Haxhit të vitit 2006, e cila vrau të paktën 346 haxhinj dhe plagosi të paktën 289 të tjerë. Kjo ndodhi përkundër disa përpjekjeve nga autoritetet për të informuar pelegrinët në lidhje me lejimin e vizitave të tyre tronditëse në Xhemarat, si dhe për t'i udhëzuar ata që të linin bagazhet e tyre në tendat e tyre. Konfuzioni i përfshirë në tragjedi shton mungesën e bashkëpunimit nga ana e pelegrinëve që nuk largohen nga zona e Xhemaratit në rrugën e duhur dhe për këtë arsye ndërhyjnë në lëvizjet e të tjerëve që po mbërrijnë.

Një tjetër përplasje ndodhi më 24 shtator 2015, në Mina, kur u vranë të paktën 2,411 pelegrinë, tregon një numërim i ri i Associated Press, trefishi i numrit të vdekjeve të pranuara nga mbretëria tre muaj më vonë. Shifrat e AP përcaktojnë përplasjen e 24 shtatorit në Mina si më vdekjeprurësin në historinë e pelegrinazhit vjetor. Ndodhi vetëm disa javë pas shembjes fatale të vinçit në Mekë.

Autoritetet kanë thënë se përplasja dhe rrëmuja në Mina ndodhi kur dy valë pelegrinësh u mblodhën në një rrugë të ngushtë, duke mbytur ose duke shkelur për vdekje ata që u kapën në katastrofë.

Haxhi në vitin 2015 tërhoqi rreth dy milionë pelegrinë, megjithëse vitet e fundit ka tërhequr më shumë se tre milionë pa ndonjë incident të madh.

Megjithatë, ekspertët kanë thënë se dendësia e turmave ka shumë të ngjarë të çojë në një kolaps të turmës në rrethana të tilla. Edwin Galea nga Universiteti i Greenwich tha: &quot;Nëse jeni duke projektuar një ngjarje për të trajtuar atë densitet të turmës, është në thelb e rrezikshme.&quot; Ai vuri në dukje se 500,000 njerëz në orë që mund të kalonin urën e xhemaratit pasi u zgjerua në 2004 është e barabartë me turmën më të madhe të futbollit ndonjëherë një herë në 24 minuta ose me popullsinë e [[Gjermani]]së në një javë. Një zgjidhje e mundshme do të ishte përhapja e Haxhit për një periudhë më të gjatë.&lt;ref name=&quot;Benedictus3Oct&quot;&gt;{{cite news|first=Leo|last=Benedictus|date=3 tetor 2015|title=Hajj crush: how crowd disasters happen, and how they can be avoided|url=https://www.theguardian.com/world/2015/oct/03/hajj-crush-how-crowd-disasters-happen-and-how-they-can-be-avoided|work=[[The Guardian]]|location=London|access-date=4 tetor 2015|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702223626/https://www.theguardian.com/world/2015/oct/03/hajj-crush-how-crowd-disasters-happen-and-how-they-can-be-avoided|archive-date=2 korrik 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Haxh]]</text>
      <sha1>r5tjxcfhizmlw95id2a1rcc8npoc468</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gazmend Barbullushi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>314292</id>
    <revision>
      <id>3000947</id>
      <parentid>2436947</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T14:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1198</id>
      </contributor>
      <comment>Materiali multimedial [[c:File:Gazmend_Barbullushi,_Ambasador_i_Shqipërise_në_Mbretërinë_e_Vendeve_të_Ulta_në_2009.jpg|Gazmend_Barbullushi,_Ambasador_i_Shqipërise_në_Mbretërinë_e_Vendeve_të_Ulta_në_2009.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga</comment>
      <origin>3000947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1372" sha1="mo7bm8r8gcl9c98eaba7iyunfctrjyo" xml:space="preserve">Gazmend Barbullushi ka lindur me 8 mars 1964 në Tiranë, Shqipëri. Ai ka kryer studimet ne Universitetin e Inxhinierisë në Tiranë si dhe formacione të ndryshme në fushën e diplomacisë. Aktualisht ben pjesë në Shërbimin e Jashtëm të Republikës së Shqipërisë. 
[[Skeda:Gazmend Barbullushi.jpg|parapamje|Gazmend Barbullushi, Ambasador i Shqipërisë në Mbretërinë e Spanjës. Momenti i marrjes së detyrës ne 2019 ]]Gazmend Barbullushi është Ambasador i Shqipërisë në Mbretërinë e Spanjës (rezident) që nga viti 2019 dhe Ambasador në Principatën e Andorrës, Republikën Islamike të Mauritanisë dhe Mbretërinë e Marokut (jorezident). Jashtë vendit, ai ka shërbyer si diplomat karriere në Bon dhe Berlin, Gjermani, në Vjenë, Austri dhe në Lubjanë, Slloveni. Në vitin 2009 ai ka shërbyer si Ambasador i Shqipërisë në Mbretërinë e Holandës dhe Përfaqësues i Përhershëm në Organizatën për Ndalimin e Armëve Kimike (OPCW) në Hagë.
Në detyrat e tij të mëparshme në , ai ka shërbyer si Shef në Seksionin Konsullor, si Drejtor i Departamentit Konsullor dhe Drejtor i Përgjithshëm i Çështjeve Ligjore dhe Konsullore. Para se të akreditohej në Mbretërinë e Spanjës, ai ka mbajtur detyrën e Sekretarit të Përgjithshëm në Ministrinë për Evropën dhe Punët e Jashtme. [https://www.punetejashtme.gov.al/]</text>
      <sha1>mo7bm8r8gcl9c98eaba7iyunfctrjyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ric Berger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>315415</id>
    <revision>
      <id>3001196</id>
      <parentid>2988593</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5917" sha1="m734pade003xk9itzd5gjdyr9kmxi6v" xml:space="preserve">{{Infobox artist
| honorific_prefix = 
| name             = Ric Berger
| honorific_suffix = 
| image            = G RicBerger.gif
| image_size       = 
| alt              = 
| caption          = 
| native_name      = 
| native_name_lang = 
| birth_name       = 
| birth_date       = {{Birth date|1894|08|16|df=y}} 
| birth_place      = [[Yens]]
| death_date       = {{Death date and age|1984|08|04|1894|08|16|df=y}}
| death_place      =[[Morges]]
| resting_place    = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --&gt;
| nationality      = Swiss
| education        = 
| alma_mater       = 
| known_for        = 
| notable_works    = 
| style            = 
| movement         = 
| spouse           = 
| awards           = &lt;!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) --&gt;
| elected          =
| patrons          = 
| memorials        = 
| website          = &lt;!-- {{URL|Example.com}} --&gt;
| module           =
}}
'''Richard &quot;Ric&quot; Berger''' (1894–1984) ishte një profesor [[Zvicra|zviceran]] i dizajnit, dekorimit dhe historisë së artit. Ai është më i njohur për artikujt e tij të shumtë në gazeta rreth monumenteve historike, kryesisht në pjesën frëngjishtfolëse të Zvicrës, duke përfshirë vizatimet e tij të ndërtesave. Nëpërmjet këtyre artikujve, ai kontribuoi në rritjen e interesit për monumentet dhe mjediset historike në mesin e shumë njerëzve deri më tani të painformuar, dhe ndoshta kontribuoi në mënyrë indirekte në një interes më të gjerë për ruajtjen dhe shpëtimin e monumenteve historike nga shkatërrimi.

Rreth fillimit të viteve 1970, ai botoi mostra të shkrimeve të tij në gazeta në libra që ishin dhe janë ende të çmuar nga historianët dhe arkeologët amatorë. Ai lexohet me më shumë kujdes në qarqet universitare, duke u njohur si një &quot;vulgarizues&quot; dhe duke pasqyruar në thelb gjendjen e dijes në periudhën e botimeve të tij, kryesisht në vitet 1950. Duke qenë gjithashtu një mësues aktiv, ai shkroi punime për heraldikën, për historinë e alfabetit dhe për zakonet e vizatimit të fëmijëve.

== Aktivitete gjuhësore ndihmëse ndërkombëtare ==
Ric Berger kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij i përfshirë me gjuhë ndihmëse ndërkombëtare, duke mbështetur katër gjatë jetës së tij.

=== Esperanto ===
Në vitin 1912, në moshën 18-vjeçare, ai u interesua për gjuhët universale si një [[Esperanto|Esperantist]].

=== Ido ===
Berger filloi të mbështeste [[Ido]] në 1918 pas gjashtë vjetësh me Esperanton.

=== Occidental (më vonë Interlingue) ===
Aktivitetet e Berger me [[Interlingue|Occidental]] filluan në vitin 1928, kur ai u bë redaktor i revistës ''Svissia''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ÖNB-ANNO - Svissia|url=https://anno .onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e6z&amp;datum=1928&amp;page=1&amp;size=45|access-date=2022-05-02|website=anno.onb.ac.at}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; (e njohur si ''Helvetia'' nga viti 1929) e cila vazhdoi botimin deri në vitin 1933.&lt;ref&gt;{{Cito web|title=ÖNB-ANNO - Helvetia|url=https://anno.onb.ac.at/cgi-content /anno-plus?aid=e1e&amp;size=45|access-date=2022-05-02|website=anno.onb.ac.at}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; Ai ishte bashkëredaktor i revistës Occidental &quot;[[Cosmoglotta]]&quot; nga viti 1934 deri në vitin 1950. Në vitin 1945 ai filloi të konsideronte ndryshimin e emrit të gjuhës, duke propozuar emrat e mundshëm ''Auli'' dhe ''Wahl''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://anno .onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e0m&amp;datum=1945&amp;page=65&amp;size=45|title=ÖNB-ANNO - Cosmoglotta (Seria B)}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; Ai përfundimisht arriti të ndryshojë emrin e gjuhën e &quot;Interlingue&quot; në vitin 1949. Më në fund, në vitin 1956, ai mori një interes në [[Interlingua]].

Nga janari 1959 deri në dhjetor 1963, Berger ishte sekretar i përgjithshëm i [[Union Mundial pro Interlingua]] ([[Union Mundial pro Interlingua|UMI]]) dhe redaktor i revistës Interlingua ''Currero''. Ai shkroi më shumë se 20 libra për artin dhe monumentet historike në [[Zvicër]] dhe një numër të madh fletoresh tematike në [[Interlingua]], veçanërisht mbi historinë e [[gjuhës ndihmëse ndërkombëtare]]. Ai redaktoi &quot;Revista de Interlingua&quot;, e cila pushoi me vdekjen e tij, nga viti 1966 deri në 1983. Kjo revistë u rrit në më shumë se 6000 faqe të dërguara në 60 vende. Si drejtues i firmës së tij botuese, Editiones Interlingua, ai botoi manuale të interlinguas në disa gjuhë, duke siguruar që manualet në &quot;gjuhët e vogla&quot; të përfshiheshin.

&lt;blockquote&gt;
''Evropa është e ndarë nga muret e 30 gjuhëve. Për fat të mirë, midis këtyre gjuhëve kombëtare, janë të zakonshme rreth 10.000 fjalë me origjinë greke dhe latine. Ky thesar i çmuar gjuhësor duhet përdorur në maksimum pa gjymtuar asnjë fjalë të vetme apo shpikur të tjera”.''
:Revista de Interlingua no 48, 1970
&lt;/blockquote&gt;

== Referime ==
Kujtim në ''Currero'' nr. 78/1984.

==Lidhjet e jashtme==
* [http://www.interlingua.com/historia/biographias/berger.htm Biographias: Ric Berger.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411000312/https://www.interlingua.com/historia/biographias/berger.htm |date=11 prill 2022 }} Historia de Interlingua: Communication Sin Frontieras, 2001, Revised 2006.
* [http://www.interlingua.com/ Union Mundial pro Interlingua]
* Helvetia (Buletini për Shoqatën Zvicerane për Interlingue, i drejtuar nga Ric Berger): [http://digital.onb.ac.at/RepViewer/viewer.faces?doc=DTL_7647877&amp;order=1&amp;view=SINGLE 1928], [http://digital.onb.ac.at/RepViewer/viewer.faces?doc=DTL_7682565&amp;order=1&amp;view=SINGLE 1929], [http://digital.onb.ac.at/RepViewer/viewer.faces?doc=DTL_7627231&amp;order=1&amp;view=SINGLE 1930 - 1933] (Austrian National Library)

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

{{Gjuha interlingue}}
{{Gjuha interlingua}}

[[Kategoria:Gjuhë| ]]
[[Kategoria:Lindje 1894]]
[[Kategoria:Vdekje 1984]]
[[Kategoria:Interlingue]]</text>
      <sha1>m734pade003xk9itzd5gjdyr9kmxi6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sindikatat në Kosovë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>315762</id>
    <revision>
      <id>3001061</id>
      <parentid>2649205</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2638" sha1="oojf9376l1fdxjy2tewjtno7u7zb8ra" xml:space="preserve">'''Sindikatat në Kosovë''' i përkasin pjesërisht konfederatës sindikale: &lt;ref&gt;alle Angaben aus: FES, Kosovo: Gewerkschaftsmonitor 2021 (s. Literatur), S. 2&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Emri i federatës sindikale
! anëtarët
! Pjesëmarrës&lt;br /&gt;
 Federata Ndërkombëtare e Sindikatave
|-
| ''[[BSPK|Bashkimi i Sindikatave të Pavarura të Kosovës]], BSPK&lt;br /&gt;''(Konfederata e Sindikatave të Pavarura të Kosovës)
| 70,000
| ITUC
|}

== Sindikatat anëtare, kontaktet ndërkombëtare ==
BSPK-ja lidhet me [[Konfederata e Sindikatës Evropiane|Konfederatën e Sindikatave Evropiane]] përmes Këshillit Rajonal Pan-Evropian.

Anëtarët e sindikatave të BSPK-së (në kllapa: numri i anëtarëve, përkatësia në një Federatë të Unionit Global ) &lt;ref&gt;alle Angaben aus: FES, Kosovo: Gewerkschaftsmonitor 2021 (s. Literatur), S. 3&lt;/ref&gt; :
* [[Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës]], SBASHK (Sindikata e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës)&lt;br /&gt; (21,000, [[Arsimi Ndërkombëtar (Organizatë)|EI]] );
* [[Federata e Sindikatave të Shëndetësisë së Kosovës]], FSSHK (Federata e Sindikatave te Kujdesit Shendetesor)&lt;br /&gt; (10,000 EPSU );
* Sindikata e Policisë së Kosovës, SPPK (Sindikata e Policisë)&lt;br /&gt; (5500 EUROCOP, CESP).

== Shih edhe ==
* [[BSPK]]
* [[Federata e Sindikatave të Shëndetësisë së Kosovës]]
* [[Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës]]

== Literatura ==
* Daniel Blackburn (Hrsg.), ''Trade unions of the world'', London (The International Centre for Trade Union Rights), 7th edition, 2016, ISBN 978-0-9933556-0-8, S. 305–307
* Friedrich-Ebert-Stiftung, ''Kosovo: Gewerkschaftsmonitor'', alle abgerufen am 26. März 2022''[http://library.fes.de/pdf-files/id/gewerkschaftsmonitore/16056/2019-kosovo.pdf 2019 (Mai)]'', PDF, 4 S.,  ''[http://library.fes.de/pdf-files/id/gewerkschaftsmonitore/16056/2021-kosovo.pdf 2021 (April)]'', PDF, 4 S.

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.bspk.org Faqja kryesore e BSPK-së] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220516161324/http://www.bspk.org/ |date=16 maj 2022 }}, marrë më 26. Mars 2022
* ''[http://library.fes.de/pdf-files/id/gewerkschaftsmonitore/16056/index.html Kosovë: Monitoruesi i Sindikatës; Brifing i FES]'', faqe interneti e Fondacionit Friedrich-Ebert me botime të Monitorit për 2019 dhe 2021 (s.&amp;nbsp;o.), marrë më 26. Mars 2022
* ''[https://www.labournet.de/category/internationales/kosovo/ &quot;Kosova&quot;]'' në faqen [https://www.labournet.de/category/internationales/ ndërkombëtare] të labournet, marrë 26. Mars 2022

[[Kategoria:Sindikata në Kosovë]]</text>
      <sha1>oojf9376l1fdxjy2tewjtno7u7zb8ra</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001374</id>
      <parentid>3001061</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:20:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2634" sha1="hd13vg59lvhwp9kicrl2enx3b7m4t33" xml:space="preserve">'''Sindikatat në Kosovë''' i përkasin pjesërisht konfederatës sindikale: &lt;ref&gt;alle Angaben aus: FES, Kosovo: Gewerkschaftsmonitor 2021 (s. Literatur), S. 2&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Emri i federatës sindikale
! anëtarët
! Pjesëmarrës&lt;br /&gt;
 Federata Ndërkombëtare e Sindikatave
|-
| [[BSPK|Bashkimi i Sindikatave të Pavarura të Kosovës]], BSPK&lt;br /&gt;(Konfederata e Sindikatave të Pavarura të Kosovës)
| 70,000
| ITUC
|}

== Sindikatat anëtare, kontaktet ndërkombëtare ==
BSPK-ja lidhet me [[Konfederata e Sindikatës Evropiane|Konfederatën e Sindikatave Evropiane]] përmes Këshillit Rajonal Pan-Evropian.

Anëtarët e sindikatave të BSPK-së (në kllapa: numri i anëtarëve, përkatësia në një Federatë të Unionit Global ) &lt;ref&gt;alle Angaben aus: FES, Kosovo: Gewerkschaftsmonitor 2021 (s. Literatur), S. 3&lt;/ref&gt; :
* [[Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës]], SBASHK (Sindikata e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës)&lt;br /&gt; (21,000, [[Arsimi Ndërkombëtar (Organizatë)|EI]] );
* [[Federata e Sindikatave të Shëndetësisë së Kosovës]], FSSHK (Federata e Sindikatave te Kujdesit Shendetesor)&lt;br /&gt; (10,000 EPSU );
* Sindikata e Policisë së Kosovës, SPPK (Sindikata e Policisë)&lt;br /&gt; (5500 EUROCOP, CESP).

== Shih edhe ==
* [[BSPK]]
* [[Federata e Sindikatave të Shëndetësisë së Kosovës]]
* [[Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës]]

== Literatura ==
* Daniel Blackburn (Hrsg.), ''Trade unions of the world'', London (The International Centre for Trade Union Rights), 7th edition, 2016, ISBN 978-0-9933556-0-8, S. 305–307
* Friedrich-Ebert-Stiftung, ''Kosovo: Gewerkschaftsmonitor'', alle abgerufen am 26. März 2022''[http://library.fes.de/pdf-files/id/gewerkschaftsmonitore/16056/2019-kosovo.pdf 2019 (Mai)]'', PDF, 4 S.,  ''[http://library.fes.de/pdf-files/id/gewerkschaftsmonitore/16056/2021-kosovo.pdf 2021 (April)]'', PDF, 4 S.

== Referime ==
{{reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.bspk.org Faqja kryesore e BSPK-së] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220516161324/http://www.bspk.org/ |date=16 maj 2022 }}, marrë më 26. Mars 2022
* ''[http://library.fes.de/pdf-files/id/gewerkschaftsmonitore/16056/index.html Kosovë: Monitoruesi i Sindikatës; Brifing i FES]'', faqe interneti e Fondacionit Friedrich-Ebert me botime të Monitorit për 2019 dhe 2021 (s.&amp;nbsp;o.), marrë më 26. Mars 2022
* ''[https://www.labournet.de/category/internationales/kosovo/ &quot;Kosova&quot;]'' në faqen [https://www.labournet.de/category/internationales/ ndërkombëtare] të labournet, marrë 26. Mars 2022

[[Kategoria:Sindikata në Kosovë]]</text>
      <sha1>hd13vg59lvhwp9kicrl2enx3b7m4t33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liqeni i Maliqit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318997</id>
    <revision>
      <id>3001039</id>
      <parentid>2960412</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5376" sha1="tq0aj6rled8qghbj0lfewmughlfd6gi" xml:space="preserve">{{Infobox sipërfaqe ujore|image=Маличкото Езеро на карта.jpg|caption=Liqeni i Maliqit në një hartë nga viti 1898}}
'''Liqeni i Maliqit''' ka qenë një liqen në Shqipëri, i drenazhuar në mesin e shekullit të 20-të. Ndodhej në Shqipëri në rajonin kufitar me Maqedoninë e Veriut, midis liqenit të Ohrit në veri dhe qytetit të Korçës në juglindje, në luginën e lumit Devoll. Liqeni përbënte një pjesë të mirë të zonës së Fushës së Korçës së sotme dhe në lindje kufizohej me zonën e Liqenit të Prespës së Vogël . Në parahistori, ai formonte një tërësi të përbashkët me Liqenin e Prespës, dhe ndoshta edhe me Liqenin e Ohrit, të njohura së bashku edhe si Liqeni i Desaretëve. Në brigjet e saj janë gjetur mbetje vendbanimesh të kohës së neolitit. Para se të kullohej, ishte habitati më i rëndësishëm për pelikanin kaçurrelë në Shqipëri. 

Historiani dhe eksploruesi [[François Pouqueville|francez Francois Pouqueville]] bëri një turne të gjerë në rajon gjatë [[Luftërat Napoleonike|mbretërimit të Napoleonit]] dhe vuri në dukje se liqeni Malicko ishte 8 metra i gjatë dhe 2 metra i gjerë.&amp;nbsp;km, dhe se ujërat e tij derdhen në lumin Devol përmes [[Ujëvara|një ujëvare]] .&lt;ref&gt;{{Cite book|last=François Pouqueville|url=http://books.google.ca/books?id=zz4QAQAAIAAJ&amp;pg=PA87&amp;dq=maliki+lake&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=K3yBUYmEGbGayQGEzoGYCg&amp;ved=0CDEQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=maliki%20lake&amp;f=false|title=Travels in Epirus, Albania, Macedonia, and Thessaly : With 4 engravings|publisher=R. Phillips|year=1820|page=87}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Liqeni ishte pjesë e grupit të [[Desaretia|Dasaretisë]], i cili përfshinte Liqenin e Prespës së Madhe, Liqenin e Prespës së Vogël dhe Liqenin e Ohrit. Supozohet se është krijuar në kohën kur këto liqene janë bashkuar në Fushën e Korçës, dhe ndoshta edhe me liqenin e Egjeut. Disa pretendojnë se Liqeni i Ohrit ka një origjinë të veçantë për shkak të statusit të tij si liqeni më i vjetër në Evropë së bashku me Liqenin Kaspik . Prandaj, mendohet se është krijuar diku në mes të Miocenit të Sipërm ose Pliocenit të vonë, kur rrjedhja e menjëhershme e ujit nga Desaret në pellgun e Egjeut pushoi. 

Vendbanimet neolitike të gjetura në bregun e liqenit në formën e shtëpive prej dheu janë përfaqësuese të Mesdheut në atë kohë dhe konsiderohet se kanë qenë plani për krijimin e banesave të tilla në [[Evropa Qendrore|Evropën Qendrore]] . Gjetjet nga këto vendbanime mund të shihen pranë fshatit Sovyani në [[Qarku i Korçës|Luginën e Devolit]] në rajonin e Korçës.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Francesco Menotti|url=http://books.google.ca/books?id=9GXUfYTtbfMC&amp;lpg=PA48&amp;dq=maliq%20lake&amp;pg=PA48#v=onepage&amp;q=maliq%20lake&amp;f=false|title=Wetland Archaeology and Beyond: Theory and Practice|publisher=Oxford University Press|year=2012|isbn=0199571015|pages=48-52}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Francesco Menotti|url=http://books.google.ca/books?id=hGS5PkLz0oYC&amp;lpg=PA16&amp;dq=maliq%20lake&amp;pg=PA16#v=onepage&amp;q=maliq%20lake&amp;f=false|title=The Oxford Handbook of Wetland Archaeology|last2=Aidan O'Sullivan|publisher=Oxford University Press|year=2012|isbn=0199573492|page=16}}&lt;/ref&gt;

Me ardhjen e [[Mbretëria e Italisë|sundimit italian]] në Shqipëri dhe Maqedoninë fqinje perëndimore në [[1939]]&amp;nbsp;d. u mor një vendim për të tharë ligatinat e shumta me qëllim që të zhdukej [[malaria]] .&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Francis William Carter|url=http://books.google.ca/books?id=xOUNAAAAQAAJ&amp;lpg=PA29&amp;dq=maliq%20lake&amp;pg=PA17#v=onepage&amp;q=maliq%20lake&amp;f=false|title=Environmental problems in Eastern Europe|publisher=Routledge|year=1993|isbn=0415062292|editor-last=David Turnock}}&lt;/ref&gt; Thyerja graduale e Maličko Ezero filloi në [[1946]]&amp;nbsp;d. me të cilin u thanë 60.000 [[Hektari|hektarë sipërfaqe të]] lagështa dhe u përftuan 170.000 hektarë tokë arë, në të cilën u mbollën arat e para të [[Panxhar sheqeri|panxharit të sheqerit]] .&lt;ref&gt;{{Cite book|last=IUCN Commission on National Parks and Protected Areas|url=http://books.google.ca/books?id=20XwAAAAMAAJ&amp;q=maliq+lake&amp;dq=maliq+lake&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ZA-IUYz2O46tygH30oCQCQ&amp;ved=0CDYQ6AEwAjhQ|title=Protected Areas of the World: Palaearctic|publisher=IUCN Commission on National Parks and Protected Areas|year=1991|editor-last=World Conservation Monitoring Centre|volume=2|page=84|editor-last2=IUCN Commission on National Parks and Protected Areas}}&lt;/ref&gt; Sipërmarrjet u bënë me punën e të burgosurve të dënuar nga regjimi [[Komunizmi|komunist]] dhe të vendosur në një kamp pune buzë liqenit. Disa nga punëtorët e dënuar vdiqën për shkak të kushteve të këqija dhe punës së vështirë&lt;ref name=&quot;Pearson&quot;&gt;{{Cite book|last=Owen Pearson|url=http://books.google.ca/books?id=D4wx7kQp4bgC&amp;lpg=PA119&amp;dq=maliq%20lake&amp;pg=PA188#v=onepage&amp;q=maliq%20lake&amp;f=false|title=Albania in the Twentieth Century, A History|publisher=I.B. Tauris|year=2006|isbn=1845111052|volume=3|page=188}}&lt;/ref&gt; ndërsa të tjerët u dënuan me vdekje për shkak të sabotimit për të ndërprerë punën.&lt;ref name=&quot;Pearson&quot; /&gt;

== Shih edhe ==
* [[Maliqi]]
* [[Dasaretia]]
* [[Mali i Thatë]]
* [[Liqeni i Ohrit]]
* [[Qarku i Korçës]]

== Referime ==
[[Kategoria:Qarku i Korçës]]
[[Kategoria:Liqene në Shqipëri]]
[[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]]</text>
      <sha1>tq0aj6rled8qghbj0lfewmughlfd6gi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Melis Sezen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>321048</id>
    <revision>
      <id>3001097</id>
      <parentid>2986753</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12193" sha1="ms5zvrqkp8mwzrjls6ys6l20o548q83" xml:space="preserve">{{infobox person
| name               = Melis Sezen
| image              = Melis Sezen.jpg
| caption            = 
| birth_date         = {{DLM|2|1|1997}}
| birth_place        = [[Stamboll]], [[Turqi]]
| occupation         = Aktore
| education          = [[Universiteti Koç]]
| years_active       = 2016–prezente
| website            = 
}}
'''Melis Sezen''' (lindur më 2 janar 1997) është një aktore turke. Vjen nga një familje me origjinë [[shqiptare]].

Sezen bëri debutimin e saj në televizion me serialin televiziv ''[[Hayat Bazen Tatlıdır]]'' dhe më vonë u përfshi në ''[[Siyah İnci]]''. Rolin e parë kryesor e pati në ''[[Leke (serial)|Leke]]'', pas së cilës u shfaq në një rol kryesor në ''[[Sevgili Geçmiş]]''. Përveç karrierës së saj televizive, Sezen është shfaqur në shumë filma. Përvoja e saj e parë e madhe kinematografike erdhi në vitin 2018 me një rol në ''[[Bizim İçin Şampiyon]]''. Në të njëjtin vit ajo u shfaq në filmat ''[[Tilki Yuvası]]'' dhe ''[[Dünya Hali]]. Në vitin 2019, ajo mori një rol në filmin e [[Mahsun Kırmızıgül]] ''[[Mucize 2: Aşk]]''. Puna e saj më e fundit televizive ishte në serialin ''[[Ya İstiklal Ya Ölüm]]'' të [[TRT 1]], në të cilin ajo portretizoi &quot;Nazan&quot;. Në shtator 2020, ajo u hodh në një rol kryesor në ''[[Sadakatsiz]]''.

== Jeta dhe karriera ==
Sezen ka lindur më 2 janar 1997&lt;ref name=&quot;Melis5&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.ntv.com.tr/galeri/yasam/26-yasina-ozel-26-fotografla-sevgili-gecmisin-dereni-melis-sezen,6EO55ZSQT0SQc8goLmXdNw|title=Melis Sezen'in SinemaTürk ile yaptığı röportaj|work=SinemaTürk|date=5 nëntor 2018|language=tr|accessdate=24 maj 2020|archive-date=13 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413020740/https://www.ntv.com.tr//galeri/yasam/26-yasina-ozel-26-fotografla-sevgili-gecmisin-dereni-melis-sezen,6EO55ZSQT0SQc8goLmXdNw|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; në [[Silivri]], [[Stamboll]],&lt;ref name=&quot;Silivri1&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.sha.com.tr/magazin/melis-sezen-mucize-ask-2-de-oynayacak-h26964.html|title=Melis Sezen Mucize Aşk 2'de oynayacak|work=Silivri News Agency|date=8 shtator 2019|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; dhe përfundoi shkollën e mesme në shkollën e mesme Anatolian Selimpaşa Atatürk.&lt;ref name=&quot;Melis2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.supersilivri.com/silivri-nin-sanatcilari-makale,1343.html|title=Silivri'nin sanatçıları|work=supersilivri.com|date=6 shkurt 2018|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Anëtarët e familjes së saj atërore janë emigrantë [[Shqiptarët në Maqedoni|shqiptaro-maqedonas]], ndërsa familjarët e saj nga nëna janë me prejardhje turke të cilët kanë emigruar nga [[Selaniku]], Greqi.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.formsante.com.tr/10-parmaginda-10-marifet-melis-sezen-kimdir/|title=10 parmağında 10 marifet: Melis Sezen|work=formsante.com|date=7 shkurt 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Sezen ka një vëlla më të vogël dhe familja e saj merret me tregti.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-cumartesi/melis-sezen-halit-ergecye-oynamayi-cok-isterdim-41195278|title=Melis Sezen: 'Halit Ergenç'le oynamayı çok isterdim'|work=[[Hürriyet]]|date=7 shkurt 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Në një intervistë, ajo përmendi se familja e saj e mbështeti vendimin e saj për të filluar punën si aktore teatri,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/melis-sezenden-ozel-aciklamalar-bir-dur-bir-dinle-hisset-41481951|title=Melis Sezen'den özel açıklamalar: Bir dur bir dinle hisset|work=[[Hürriyet]]|date=31 mars 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; dhe në një intervistë tjetër ajo shton se ishte nëna e saj ajo që zbuloi interesin e saj për aktrimin dhe e regjistroi në Qendrën Artistike Müjdat Gezen.&lt;ref name=&quot;Melis11&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.gazetevatan.com/ego-benligimin-onune-gecemez-1125355-pazar-vatan/|title=Ego benliğimin önüne geçemez|work=[[Vatan]]|date=10 dhjetor 2017|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Sezen mori arsimin për dramë që në moshën 12 vjeçare dhe arsimin për teatër për një vit në Qendrën e Artit Müjdat Gezen..&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.milliyet.com.tr/cadde/melis-sezen-rolum-cok-cesitli-2597185|title=Melis Sezen: 'Rolüm çok çeşitli'|work=[[Milliyet]]|date=25 dhjetor 2018|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Më pas ajo mori një rol në shfaqjen ''Cümbüş-ü Hospital'' në Teatrin Ali Solmaz në Silivri.&lt;ref name=&quot;Melis2&quot;/&gt; Ndërkohë vazhdoi shkollimin dhe u diplomua në [[Universiteti Koç|Universitetin Koç]], Dega Media dhe Arte Pamore.&lt;ref name=&quot;Melis5&quot;/&gt; Midis 2016-17, ajo bëri debutimin e saj televiziv me një rol në serialin Hayat Bazen Tatlıdır.&lt;ref name=&quot;Melis5&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Melis2&quot;/&gt;

Ndërmjet viteve 2017-18, ajo luajti rolin e &quot;Ebru&quot; në serialin televiziv ''[[Siyah İnci]]''.&lt;ref name=&quot;Melis2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Melis11&quot;/&gt; Në vitin 2018, ajo realizoi filmin e saj kinematografik me një sërë filmash të pavarur. Ajo së pari luajti në filmin ''[[Dünya Hali]]'', e ndjekur nga ''[[Tilki Yuvası]]''.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.instyle.com.tr/fotohaber/melis-sezen-ile-roportaj--16732/2|title=Melis Sezen ile Röportaj|work=InStyle|date=5 dhjetor 2019|language=en|accessdate=13 prill 2020|archive-date=13 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413012234/https://www.instyle.com.tr/fotohaber/melis-sezen-ile-roportaj--16732/2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pas këtyre filmave, ajo pati rolin e saj të parë serioz kinematografik në ''[[Bizim İçin Şampiyon]]'', i cili tregon historinë e kalit të garës [[Bold Pilot]] dhe shakasë Halis Karataş.&lt;ref name=&quot;Melis5&quot;/&gt; Në vitin 2019 ka luajtur një rol kryesor në serialin ''[[Leke (serial)|Leke]]'', duke luajtur rolin e &quot;Yasemin&quot;.&lt;ref name=&quot;Melis5&quot;/&gt; Kjo u pasua nga një tjetër rol kryesor në Sevgili Geçmiş, në të cilin ajo portretizoi personazhin &quot;Deren&quot;.&lt;ref name=&quot;Melis5&quot;/&gt; Gjithashtu në vitin 2019, ajo mori një rol në filmin ''[[Mucize 2: Aşk]]'' dhe luajti rolin e &quot;Beren&quot;.&lt;ref name=&quot;Silivri1&quot;/&gt; Në të njëjtin vit, Sezen u rendit gjithashtu ndër 100 emrat e parë në listën Starmetre të [[IMDb]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.cnnturk.com/magazin/melis-sezen-formda-kalmasinin-sirrini-acikladi|title=Melis Sezen formda kalmasının sırrını açıkladı|work=[[CNN Türk]]|date=3 janar 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2020, ajo luajti personazhin kryesor &quot;Nazan&quot; në mini-serialin historik ''[[Ya İstiklal Ya Ölüm]]'', i cili mbulon [[Pushtimi i Stambollit|pushtimin e Kostandinopojës]], shpërbërjen e [[Dhoma e Deputetëve (Perandoria Osmane)|Dhomës së Deputetëve]], lëvizjen [[Kuva-yi Milliye]] të udhëhequr nga [[Mustafa Kemal Atatürk]] dhe proceset e krijimit të një [[Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë|asambleje të re kombëtare]] në [[Ankara]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.aksam.com.tr/magazin/melis-sezen-gururdan-tuylerim-diken-diken/haber-1057515|title=Melis Sezen: Gururdan tüylerim diken diken|work=[[Akşam]]|date=28 mars 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.msn.com/tr-tr/haber/diger/ya-istiklal-ya-%C3%B6l%C3%BCm-i%C3%A7in-geri-say%C4%B1m-ba%C5%9Flad%C4%B1-melis-sezenden-ilk-yorum/ar-BBZvqzT|title='Ya İstiklal Ya Ölüm' için geri sayım başladı! Melis Sezen'den ilk yorum|work=[[MSN|MSN Türkiye]]|date=31 janar 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Ajo gjithashtu pati një rol në filmin ''[[Kovala]]'', i cili fillimisht ishte caktuar të dilte më 17 prill 2020,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.milliyet.com.tr/cadde/turkiyenin-ilk-rap-filmi-geliyor-6106058|title=Türkiye’nin ilk rap filmi geliyor|work=[[Milliyet]]|date=22 dhjetor 2019|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; por pas masave të reja të zbatuara si rezultat i [[Pandemia e COVID-19 në Turqi|pandemisë COVID-19]], data e premierës u shty për një datë të mëvonshme.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fanatik.com.tr/melis-sezen-bugunleri-atlatacagiz-2133397|title=Melis Sezen: Bugünleri atlatacağız|work=[[Fanatik (Turqi)|Fanatik]]|date=2 prill 2020|language=tr|accessdate=13 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Që nga tetori 2020, ajo ka ndarë rolin kryesor me [[Cansu Dere]] dhe [[Caner Cindoruk]] në serialin ''[[Sadakatsiz]]'', një përshtatje lokale e ''[[Doctor Foster]]''.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.kanald.com.tr/sadakatsiz/haber/sadakatsiz-tanitiminda-melis-sezene-tam-puan|title=Sadakatsiz tanıtımında Melis Sezen’e tam puan|work=[[Kanal D]]|date=28 shtator 2020|language=tr|accessdate=2 tetor 2020}}&lt;/ref&gt;

== Jeta personale ==
Në vitin 2020, u përfol se Melis ishte në lidhje me këngëtarin turk [[Murat Dalkılıç]], i cili më parë ishte lidhur me aktoren [[Hande Erçel]], megjithatë të dy zbuluan përmes [[Instagram]]it të tyre se nuk po takohen.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Melis Sezen'den aşk iddialarına cevap: Hayatımda kimse yok|url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/melis-sezenden-ask-itirafi-hayatimda-kimse-yok-41696095|website=Hürriyet|language=tr|date=23 dhjetor 2020|access-date=13 janar 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sadakatsiz'in Derin'i Melis Sezen şarkıcı Murat Dalkılıç ile aşk mı yaşıyor? Melis Sezen'in aşk yanıtı sonrası Murat Dalkılıç da paylaşım yaptı..|url=https://www.sabah.com.tr/magazin/2020/12/22/sadakatsizin-derini-melis-sezen-sarkici-murat-dalkilic-ile-ask-mi-yasiyor-melis-sezenin-ask-yaniti-sonrasi-murat-dalkilic-da-paylasim-yapti|website=Sabah|date=22 dhjetor 2020|language=tr|access-date=13 janar 2021}}&lt;/ref&gt;

== Filmografia ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:88%&quot;
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| Filma
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
!Regjisori
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2018
|''Tilki Yuvası''
|Ajlin
|Roli kryesor
|Umut Burçin Gülseçgin
|-
|''[[Bizim İçin Şampiyon]]''
|Esra Atman
|Roli mbështetës
|[[Ahmet Katıksız]]
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2019
|''[[Dünya Hali]]''
|Gizem
|Roli kryesor
|Ömer Can
|-
|''[[Mucize 2: Aşk]]''
|Beren
|Roli mbështetës
|[[Mahsun Kırmızıgül]]
|-
|2020
|''Kovala''
|Merve
|Roli kryesor
|Burak Kuka
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2024
|''[[Bir Cumhuriyet Şarkısı]]''
|Mediha Boler
|Yağız Alp Akaydın
|-
|''Şımarık''
|Asena 
|[[Onur Ünlü]]
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| Televizion
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
!Kanali
|-
|2016 
|''[[Arkadaşlar İyidir]]''
|Jasemin
|rowspan=&quot;3&quot;|Roli mështetës
|[[Show TV]]
|-
|2016-2017
|''[[Hayat Bazen Tatlıdır]]''
|Asja Turan
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Star TV]]
|-
|2017-2018
|''[[Siyah İnci]]''
|Ebru
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2019
|''[[Sevgili Geçmiş]]''
|Deren Kutlu
|rowspan=&quot;4&quot;|Roli kryesor
|[[Star TV]]
|-
|''[[Leke (serial)|Leke]]''
|Jasemin Adëvar
|[[Kanal D]]
|-
|2020
|''[[Ya İstiklal Ya Ölüm]]''
|Nazan
|[[TRT 1]]
|-
|2020-2022
|''[[Sadakatsiz]]''
|Derin Gyçly
|[[Kanal D]]
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2022
|''[[Maske Kimsin Sen?]]''
|rowspan=&quot;2&quot;|Vetë ajo
|Juriste
|[[FOX (Turqi)|FOX]]
|-
|''[[O Ses Türkiye Yılbaşı Özel]]''
|Mysafire
|[[TV8]]
|-
|2023
|''[[Gülcemal]]''
|Deva Nakashollu
| rowspan=&quot;2&quot;|Roli kryesor
|[[FOX (Turqi)|FOX]]
|-
|2024-2025
|''[[Deha]]''
|Imre
|[[Show TV]]
|-
|2025
|''[[Masterchef Türkiye]] Ünlüler''
|Kendisi
|Garuese
|[[TV8]]
|-
|2026-
|''[[Delikanlı]]''
|Hazan
|Roli kryesor
|[[Show TV]]
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;|Internet
|-
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
!Platforma
|-
|2019
|''İçten Sesler Korosu''
|Burxhu
|Roli kryesor
|[[YouTube]]
|-
|2021
|''[[Fatma (serial)|Fatma]]''
|Hayat Kadını
|Roli mbështetës
||[[Netflix]]
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;|Reklam
|-
!Viti
!Kompania/Produkti
|-
|2021
|''[[Turkcell]]''
|}

== Lidhje të jashtme ==
* {{IMDb name|8690066|Melis Sezen}}

== Referime ==
{{reflist|2}}

[[Kategoria:Lindje 1997]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë turq]]
[[Kategoria:Aktorë nga Stambolli]]
[[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]]</text>
      <sha1>ms5zvrqkp8mwzrjls6ys6l20o548q83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Njësia e Policisë Alfa (Maqedoni e Veriut)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324992</id>
    <revision>
      <id>3001103</id>
      <parentid>2820591</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:26:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="2wen2o5wva3fzqjzt3q2p6vbtscp9ae" xml:space="preserve">{{cung}}
'''Njësia për reagim dhe intervenim të parë''' ([[Gjuha maqedone|maqedonisht]]: Единицата за прв одговор и интервенција „Алфа“ ''Edinica za prv odgovor i intervencija &quot;Alfa&quot;'') ose '''Alpha''' (ЕПОИ „Алфа“ ''EPOI &quot;Alfa&quot;'') është një njësi speciale [[Policia e Maqedonisë së Veriut|policore]] në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]].

== Shiko edhe ==
* [[Ministria e Punëve të Brendshme (Maqedoni e Veriut)|Ministria e Punëve të Brendshme]]
* [[Njësia e Policisë Luanët (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Policisë Luanët]] (e shpërbërë)
* [[Njësia e Operacioneve Speciale Tigrat (Maqedoni e Veriut)|Njësia e Operacioneve Speciale Tigrat]]
* [[Njësia Speciale e Mbështetjes (Maqedoni e Veriut)|Njësia Speciale e Mbështetjes]]

== Referenca ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Policia e Maqedonisë së Veriut]]
[[Kategoria:Njësi të Policisë së Maqedonisë së Veriut]]</text>
      <sha1>2wen2o5wva3fzqjzt3q2p6vbtscp9ae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfred Beleri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326277</id>
    <revision>
      <id>3001287</id>
      <parentid>2961812</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Klein Muçi</username>
        <id>52109</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4141" sha1="sk7p2n92k21i3x99gv1dqm4jy9nnhn9" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = &lt;big&gt;Alfred Beleri&lt;/big&gt;
| image_size          = 220
| office              = &lt;big&gt;'''Zv. President i Shoqatës Omonia
'''&lt;/big&gt;{{!}}'''
| termstart           = 2014 - Aktualisht
| image name          = Alfred Beleri (cropped).jpg
}}
'''Alfred ('''Dhionisis''') Beleri''' ka lindur në [[Himarë]] me [[09 Gusht 1972]], është aktivist publik për të drejtat e njeriut në Himarë dhe zv. President i Omonias&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Omonoia_(organization)&lt;/ref&gt;

== Karriera Akademike ==
Beleri pasi kreu ciklin e ulët dhe atë mesme në [[Spile]] në vitin 1990, emigroi në shtetin fqinjë Greqinë ku fillimisht u sistemua në Zakintos e më pas në Athinë deri në dhjetor 93. Gjatë periudhës Janar – Korrik 94, Beleri transferohet në Qipro&lt;ref&gt;https://sq.wikipedia.org/wiki/Qiproja&lt;/ref&gt; për një kurs specializimi për gjuhën greke dhe impiantet termohidraulik e organizuar prej shoqates Panhimariote në ndihmë të shtetasave homogjen. Gjatë viteve 2005 – 2011 Beleri ka kryer arsimin e lartë pranë Universitetit Panteinon&lt;ref&gt;https://www.panteion.gr/en/&lt;/ref&gt; të Athinës, Dega [[“Të drejtat europiane dhe ndërkombëtare”]]. Beleri është njohës shumë i mire gjuhëve të huaja; Shqiptare dhe Anglisht.

== Karriera Politike ==
Angazhimi i tij në shërbim të komunitetit fillon në [[Zakynthos]] ku shumë herët zgjidhet anëtar i Komitetit Drejtues të Bashkim të Unionit të Himariotëve në [[Peloponezi]] dhe në [[ishujt Ionian]]&lt;ref&gt;https://sq.wikipedia.org/wiki/Ishujt_e_Jonit&lt;/ref&gt; dhe më pas në Athinë në përfundim të specializimit rifillon aktivizimin në Unionin e Himarioteve ku rikthehet si anëtar i komitetit të përgjithshëm drejtues të organizatës Omonia. Nga viti 2006 – 2011 zgjidhet Sekretar i Përgjithshëm dhe President i Unionit të Himarioteve. Qe nga viti 2001 e në vazhdim Beleri, ka pasur një rol aktive në mbledhjen dhe organizimin e Himarioteve për të marrë pjesë masivisht në të gjitha proçeset zgjedhore në Himarë për Omonian dhe PBDNJ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pbdnj.com/|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 shkurt 2023|archive-date=13 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230213192508/https://www.pbdnj.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Gjithashtu ai ka zhvilluar disa aktivitete politike dhe kulturorë si brenda dhe jashtë vendit lidhur me çështjen e mbrojtjës së të drejtave të banorëve në Himarë dhe tematikës së pronave. Pas kthimit të tij në vendlindje Himarë, në vitin 2014 ai propozohet dhe zgjidhet kryetar i degës lokale të Omonia dhe nga viti 2015 ai mban pozitën dhe si zv. President i Omonias.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deeem-omonoia.org/el/|title=Kopje e arkivuar|access-date=15 shkurt 2023|archive-date=15 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215000506/https://deeem-omonoia.org/el/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Gjithashtu Beleri është një nga sipërmarrësit më të rëndësishem dhe më të vjetër në sektorin e hotelerise qysh para 20 viteve pasi ka dhëne një kontribut të vecantë në komunitetin e Himares duke ofruar jo vetëm shërbime por edhe duke punësuar qindra banorë të zonës pranë aktivitetet të tij private. Beleri është i martuar me Antonia Taton dhe kanë dy fëmijë Petron dhe Hermionin.

== Publikime ==
* '''20 Dhjetor 2022''' – [https://www.youtube.com/watch?v=02Semu1c_2s Intervistë në Report TV “Vizita e Mitsotakis në Himarë”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=02Semu1c_2s/&lt;/ref&gt;

* '''22 Dhjetor 2022''' – [https://www.youtube.com/watch?v=__mq5RpYDPQ Interviste në News 24 “Kandidatë për 14 Maj”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=__mq5RpYDPQ/&lt;/ref&gt;

* '''21 Tetor 2022''' – [https://www.youtube.com/watch?v=nudWcddmDk0&amp;t=1s Intervistë në EuroNews “Mesazhi i Ramës”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=nudWcddmDk0&amp;t=1s/&lt;/ref&gt;

* '''17 Prill 2020''' – [https://www.youtube.com/watch?v=hKgkP5myKoM Intervistë në Zonë e lirë “Ç’thuhet nga Athina”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=hKgkP5myKoM/&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>sk7p2n92k21i3x99gv1dqm4jy9nnhn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001327</id>
      <parentid>3001287</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:54:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim strukturor (infobox/etiketa) pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4115" sha1="k5hc2e8c5xir9eadvbmnft0aoy6bc8u" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = &lt;big&gt;Alfred Beleri&lt;/big&gt;
| image_size          = 220
| office              = Zv. President i Shoqatës Omonia
| termstart           = 2014 - Aktualisht
| image name          = Alfred Beleri (cropped).jpg
}}
'''Alfred ('''Dhionisis''') Beleri''' ka lindur në [[Himarë]] me [[09 Gusht 1972]], është aktivist publik për të drejtat e njeriut në Himarë dhe zv. President i Omonias&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Omonoia_(organization)&lt;/ref&gt;

== Karriera Akademike ==
Beleri pasi kreu ciklin e ulët dhe atë mesme në [[Spile]] në vitin 1990, emigroi në shtetin fqinjë Greqinë ku fillimisht u sistemua në Zakintos e më pas në Athinë deri në dhjetor 93. Gjatë periudhës Janar – Korrik 94, Beleri transferohet në Qipro&lt;ref&gt;https://sq.wikipedia.org/wiki/Qiproja&lt;/ref&gt; për një kurs specializimi për gjuhën greke dhe impiantet termohidraulik e organizuar prej shoqates Panhimariote në ndihmë të shtetasave homogjen. Gjatë viteve 2005 – 2011 Beleri ka kryer arsimin e lartë pranë Universitetit Panteinon&lt;ref&gt;https://www.panteion.gr/en/&lt;/ref&gt; të Athinës, Dega [[“Të drejtat europiane dhe ndërkombëtare”]]. Beleri është njohës shumë i mire gjuhëve të huaja; Shqiptare dhe Anglisht.

== Karriera Politike ==
Angazhimi i tij në shërbim të komunitetit fillon në [[Zakynthos]] ku shumë herët zgjidhet anëtar i Komitetit Drejtues të Bashkim të Unionit të Himariotëve në [[Peloponezi]] dhe në [[ishujt Ionian]]&lt;ref&gt;https://sq.wikipedia.org/wiki/Ishujt_e_Jonit&lt;/ref&gt; dhe më pas në Athinë në përfundim të specializimit rifillon aktivizimin në Unionin e Himarioteve ku rikthehet si anëtar i komitetit të përgjithshëm drejtues të organizatës Omonia. Nga viti 2006 – 2011 zgjidhet Sekretar i Përgjithshëm dhe President i Unionit të Himarioteve. Qe nga viti 2001 e në vazhdim Beleri, ka pasur një rol aktive në mbledhjen dhe organizimin e Himarioteve për të marrë pjesë masivisht në të gjitha proçeset zgjedhore në Himarë për Omonian dhe PBDNJ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pbdnj.com/|title=Kopje e arkivuar|access-date=13 shkurt 2023|archive-date=13 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230213192508/https://www.pbdnj.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Gjithashtu ai ka zhvilluar disa aktivitete politike dhe kulturorë si brenda dhe jashtë vendit lidhur me çështjen e mbrojtjës së të drejtave të banorëve në Himarë dhe tematikës së pronave. Pas kthimit të tij në vendlindje Himarë, në vitin 2014 ai propozohet dhe zgjidhet kryetar i degës lokale të Omonia dhe nga viti 2015 ai mban pozitën dhe si zv. President i Omonias.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deeem-omonoia.org/el/|title=Kopje e arkivuar|access-date=15 shkurt 2023|archive-date=15 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215000506/https://deeem-omonoia.org/el/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Gjithashtu Beleri është një nga sipërmarrësit më të rëndësishem dhe më të vjetër në sektorin e hotelerise qysh para 20 viteve pasi ka dhëne një kontribut të vecantë në komunitetin e Himares duke ofruar jo vetëm shërbime por edhe duke punësuar qindra banorë të zonës pranë aktivitetet të tij private. Beleri është i martuar me Antonia Taton dhe kanë dy fëmijë Petron dhe Hermionin.

== Publikime ==
* '''20 Dhjetor 2022''' – [https://www.youtube.com/watch?v=02Semu1c_2s Intervistë në Report TV “Vizita e Mitsotakis në Himarë”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=02Semu1c_2s/&lt;/ref&gt;

* '''22 Dhjetor 2022''' – [https://www.youtube.com/watch?v=__mq5RpYDPQ Interviste në News 24 “Kandidatë për 14 Maj”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=__mq5RpYDPQ/&lt;/ref&gt;

* '''21 Tetor 2022''' – [https://www.youtube.com/watch?v=nudWcddmDk0&amp;t=1s Intervistë në EuroNews “Mesazhi i Ramës”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=nudWcddmDk0&amp;t=1s/&lt;/ref&gt;

* '''17 Prill 2020''' – [https://www.youtube.com/watch?v=hKgkP5myKoM Intervistë në Zonë e lirë “Ç’thuhet nga Athina”]&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=hKgkP5myKoM/&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>k5hc2e8c5xir9eadvbmnft0aoy6bc8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Festat publike në Serbi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326497</id>
    <revision>
      <id>3001243</id>
      <parentid>2961844</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:13:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7842" sha1="mc2gxd72a2lfm0uwllhhobk9wdnhjj4" xml:space="preserve">Festat publike në [[Serbia|Serbi]] janë të përcaktuara me Ligjin për festat kombëtare dhe të tjera në Republikën e Serbisë.

== Festat publike ==
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot; width=1024
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''Public Holidays'''
|-
! width=10%|Dita
! width=25%|Emri
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti cirilik serb|Cirilik]])
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti latin i Gaj|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| 1 janar&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || rowspan=&quot;2&quot;|[[Dita e Vitit të Ri]] || rowspan=&quot;2&quot;|'' Нова Година''|| rowspan=&quot;2&quot;| '' Nova Godina'' ||
|-
| 2 janar&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ||
|-
| 7 janar ||  [[Krishtlindja|Dita e Krishtlindjes]] || ''Божић''|| ''Božić'' || align=&quot;left&quot; |''[[Kisha Ortodokse Serbe]] përdor [[Kalendari julian|kalendarin julian]]''
|-
| 15 shkurt&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || rowspan=&quot;2&quot; |[[Dita e Shtetësisë (Serbi)|Dita Kombëtare]] || rowspan=&quot;2&quot;|''Дан државности Србије'' || rowspan=&quot;2&quot;|''Dan državnosti Srbije'' || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;left&quot; |''Përvjetori i [[Kryengritja e Parë Serbe|Kryengritjes së Parë Serbe]] dhe [[Revolucioni serbi|Revolucionit Serb]] më 1804 dhe [[kushtetuta]] e parë serbe moderne më 1835''
|-
| 16 shkurt&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; 
|-
|| ''[[festë e lëvizshëme|i lëvizshëm]]''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;Pashkët – 2 ditë&lt;/small&gt;||[[E Premtja e Mirë]] || ''Велики петак'' || ''Veliki petak'' || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;left&quot; |''[[Kisha Ortodokse Serbe]] llogarit [[Pashkët]] duke përdorur [[Dita e Pashkëve|Computus]] [[Ortodoksia Lindore|ortodokse]]''
|-
|| ''[[festë e lëvizshëme|i lëvizshëm]]''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;Pashkët + 1 ditë&lt;/small&gt;||[[E hëna e Pashkëve]] || ''Васкрсни понедељак  (Ускрсни понедељак)'' || ''Vaskrsni ponedeljak (Uskrsni ponedeljak)'' 
|-
|| 1 maj&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || rowspan=&quot;2&quot;|[[Dita e Punës]] || rowspan=&quot;2&quot;|''Празник рада'' || rowspan=&quot;2&quot;|''Praznik rada'' || align=&quot;left&quot; |
|-
|| 2 maj&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || align=&quot;left&quot; |
|-
| 11 nëntor&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || [[Dita e Armëpushimit]] || ''Дан примирја'' || ''Dan primirja'' ||
|}

&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; Nëse një nga festat jofetare bie të dielën, atëherë dita tjetër e punës është ditë jopune.

== Festat fetare ==
Gjithashtu, punonjësit e fesë së krishterë, muslimane dhe jehude lejohen të mos punojnë në disa nga festat e tyre fetare.

{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot; width=1024
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''Festat fetare'''
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''[[Kisha Ortodokse Serbe|Të krishterët ortodoksë serbë]]'''
|-
! width=10%|Dita
! width=25%|Emri
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti cirilik serb|Cirilik]])
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti latin i Gaj|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| ''ndryshon'' || [[Krsna slava]] || ''Крсна слава'' || '' Krsna slava'' || align=&quot;left&quot; |''Patron saint of the family - varies among families''
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''[[Krishterimi Perëndimor|Të krishterët perëndimorë]] dhe [[kalendari i rishikuar julian]] [[Ortodoksia Lindore|të krishterët ortodoksë lindorë]]'''
|-
! width=10%|Date
! width=25%|Name
! width=15%|Serbian name ([[Serbian Cyrillic alphabet|Cyrillic]])
! width=15%|Serbian name ([[Gaj's Latin alphabet|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| 25 dhjetor || [[Krishtlindja|Dita e Krishtlindjes]] || ''Божић'' || ''Božić'' ||
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''[[Krishterimi Perëndimor|Të krishterët perëndimorë]]'''
|-
! width=10%|Dita
! width=25%|Emri
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti cirilik serb|Cirilik]])
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti latin i Gaj|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| ''ndryshon'' || [[E Premtja e Mirë]] ||''Велики петак'' || ''Veliki petak'' ||
|-
| ''ndryshon'' || [[E hëna e Pashkëve]] || ''Ускрсни понедељак'' || ''Uskrsni ponedeljak'' ||
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''[[Islami|Muslimanët]]'''
|-
! width=10%|Date
! width=25%|Name
! width=15%|Serbian name ([[Serbian Cyrillic alphabet|Cyrillic]])
! width=15%|Serbian name ([[Gaj's Latin alphabet|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| 1 [[Shawwal]] || [[Fitër Bajrami]] || ''Рамазански Бајрам'' || ''Ramazanski Bajram'' || align=&quot;left&quot; |''Fundi i [[Ramazani]]t''
|-
| 10 [[Dhulhixhxhe]] || [[Kurban Bajrami]] || ''Курбански Бајрам'' || ''Kurbanski Bajram'' ||
|-
| colspan=&quot;5&quot; |'''[[Judaizmi|Jehudët]]'''
|-
! width=10%|Dita
! width=25%|Emri
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti cirilik serb|Cirilik]])
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti latin i Gaj|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| 10 [[Tishrei]] || [[Yom Kippur]] || ''Јом Кипур'' || ''Jom Kipur'' ||
|}

== Festë pune ==
Disa festa janë të përcaktuara me ligj si pushime pune, prandaj nuk janë pushime bankare, por respektohen nga shteti dhe populli.

{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot; width=1024
|-
| colspan=&quot;6&quot; |'''Festë pune'''
|-
! width=10%|Dita
! width=25%|Emri
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti cirilik serb|Cirilik]])
! width=15%|Emri serbisht ([[Alfabeti latin i Gaj|Latin]])
! width=30%|Remarks
|-
| 27 janar || Dita e [[Shën Sava|Shën Savës]] || ''Свети Сава (Савиндан)'' || ''Sveti Sava (Savindan)'' || align=&quot;left&quot;|''Sipas [[Kalendari julian|kalendarit julian]]. Shenjt mbrojtës i shkollave serbe. Në [[Kalendari gregorian|kalendarin gregorian]] është vërejtur më 14 janar''
|-
| 22 prill || Dita e Përkujtimit të Viktimave të Holokaustit Kombëtar, Gjenocidit të Luftës së Dytë Botërore dhe të tjera të krimeve fashiste || ''Дан сећања на жртве холокауста, геноцида и других жртава фашизма у Другом светском рату'' || ''Dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i drugih žrtava fašizma u Drugom svetskom ratu'' || align=&quot;left&quot;|''Dita e përkujtimit të viktimave të Holokaustit, gjenocidit dhe Luftës së Dytë Botërore&lt;br&gt;Përvjetori i shpërthyerjes së të burgosurve nga [[kampi i përqendrimit në Jasenovac]]''
|-
| 9 maj || [[Dita e Fitores (9 maj)|Dita e Fitores]] || ''Дан победе'' || ''Dan pobede'' || align=&quot;left&quot;|''Dita e fitores mbi fashizmin.''
|-
| 28 qershor || [[Vidovdan]] ([[Shën Vitus|Dita e Shën Vitusi]]) || ''Видовдан'' || ''Vidovdan'' || align=&quot;left&quot;|''Sipas [[Kalendari julian|kalendarit julian]]. Kujtim për [[Beteja e Kosovës|Betejën e Kosovës]]. Në [[Kalendari gregorian|kalendarin gregorian]] është vërejtur më 15 qershor''
|-
| 15 shtator
|[[Dita e bashkimit, lirisë dhe flamurit kombëtar serb]]
|''Дан српског јединства, слободе и националне заставе''
|''Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave''
|
|-
| 21 tetor || Dita e Përkujtimit të Viktimave Serbe të Luftës së Dytë Botërore || ''Дан сећања на српске жртве у Другом светском рату'' || ''Dan sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu'' || align=&quot;left&quot;|''Përkujtim për [[Masakra e Kragujevcit|masakrën e Kragujevcit]] dhe ditën kombëtare të përkujtimit të viktimave të Luftës së Dytë Botërore''
|}

== Referime ==
* {{cite web|url=http://www.propisi.com/zakon-o-drzavnim-i-drugim-praznicima-u-republici-srbiji.html|trans-title=Law of the national and other holidays in the Republic of Serbia|script-title=sr:Закон о државним и другим празницима у Републици Србији|publisher=Службени гласник РС|work=Issues 43/2001, 101/2007, 92/2011|year=2011|access-date=2011-12-30|language=sr|archive-date=20 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220155716/http://www.propisi.com/zakon-o-drzavnim-i-drugim-praznicima-u-republici-srbiji.html|url-status=dead}}

[[Kategoria:Festat publike në Serbi| ]]
[[Kategoria:Lista të festave zyrtare sipas vendit|Serbi]]
[[Kategoria:Listat e ngjarjeve në Serbi]]</text>
      <sha1>mc2gxd72a2lfm0uwllhhobk9wdnhjj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sulmi seksual</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326969</id>
    <revision>
      <id>3000983</id>
      <parentid>2782740</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shiko edhe */</comment>
      <origin>3000983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1560" sha1="0ta5pjj9rjkzmbraco1kvfhfi90vfyb" xml:space="preserve">'''Sulmi seksual''' është një akt në të cilin dikush me dashje prek seksualisht një person tjetër pa pëlqimin e atij personi, ose detyron ose detyron fizikisht një person të përfshihet në një akt seksual kundër vullnetit të tij. Është një formë e dhunës seksuale, e cila përfshin abuzimin seksual të fëmijëve, përdhunimin, përdhunimin (depërtim i detyruar vaginal, anal ose oral ose sulm seksual i lehtësuar nga droga), ose [[Tortura|torturimin]] e personit në mënyrë seksuale.

== Përkufizimi ==
Në përgjithësi, sulmi seksual përkufizohet si kontakt seksual i padëshiruar. Qendra Kombëtare për Viktimat e Krimit thotë:

* ''Sulmi seksual merr shumë forma, duke përfshirë sulme të tilla si përdhunim ose tentativë përdhunimi, si dhe çdo kontakt apo kërcënim seksual të padëshiruar. Zakonisht një sulm seksual ndodh kur dikush prek ndonjë pjesë të trupit të një personi tjetër në mënyrë seksuale, madje edhe përmes rrobave, pa pëlqimin e atij personi.''

Në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], përkufizimi i sulmit seksual ndryshon shumë midis shteteve individuale. Megjithatë, në shumicën e shteteve sulmi seksual ndodh kur mungon pëlqimi nga një prej individëve të përfshirë. Pëlqimi duhet të bëhet ndërmjet dy të rriturve që nuk janë të paaftë dhe pëlqimi mund të ndryshojë, duke u tërhequr, në çdo kohë gjatë aktit seksual.

== Shiko edhe ==

* [[Përdhunimi]]

== Burime ==

[[Kategoria:Seksualitet]]
[[Kategoria:Ligje]]
[[Kategoria:Krime]]</text>
      <sha1>0ta5pjj9rjkzmbraco1kvfhfi90vfyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sleeping Beauty</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328286</id>
    <revision>
      <id>3001064</id>
      <parentid>2725294</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8056" sha1="q54qrb6kclctww40rzqbox0dfub5z68" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = Sleeping Beauty
| image          =
| caption        =
| director       = '''Regjisorë Mbikqyrës''' {{Plainlist|
* [[Clyde Geronimi]]
}}
'''Regjisorë Sekuencë''' {{Plainlist|
* [[Eric Larson]]
* [[Wolfgang Reitherman]]
* [[Les Clark]]
}}
| story          = {{Plainlist| 
* [[Erdman Penner]]
* Joe Rinaldi
* [[Winston Hibler]]
* [[Bill Peet]]
* [[Ted Sears]]
* [[Ralph Wright]]
* Milt Banta
}}
| based_on       = {{Bazuar mbi|&quot;[[Bukuroshja e Fjetur]]&quot;|[[Charles Perrault]]}}
| producer       = [[Walt Disney]]
| starring       = {{Plainlist|
* [[Mary Costa]]
* [[Bill Shirley]]
* [[Eleanor Audley]]
* [[Verna Felton]]
* [[Barbara Luddy]]
* [[Barbara Jo Allen]]
* [[Taylor Holmes]]
* [[Bill Thompson (voice actor)|Bill Thompson]]
}}
| editing        = {{Plainlist|
* Roy M. Brewer Jr.
* Donald Halliday
}}
| music          = [[George Bruns]] &lt;br&gt; Përshtatur nga [[Bukuroshja e Fjetur (balet)]] i [[Pyotr Ilyich Tchaikovsky]]]]
| studio         = [[Walt Disney Productions]]
| distributor    = [[Buena Vista Film Distribution]]
| released       = 29 janar 1959
| runtime        = 75 minuta
| country        = Shtetet e Bashkuara
| language       = Anglisht
| budget         = $6 million{{sfn|Thomas|1994|page=295}}
| gross          = $51.6 million (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeMojo&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0053285/|title=Sleeping Beauty|website=[[Box Office Mojo]]|language=en|access-date=5 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811093659/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0053285/|archive-date=11 gusht 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
'''''Sleeping Beauty''''' ([[Gjuha shqipe|shqip]]: '''Bukuroshja e Fjetur''') është një [[film fantazi]] [[Film muzikor|muzikor]] i animuar amerikan i vitit 1959 i prodhuar nga [[Walt Disney Productions]] dhe i publikuar nga [[Buena Vista Distribution]]. Bazuar në përrallën e [[Charles Perrault]] të vitit 1697 [[Bukuroshja e Fjetur|me të njëjtin titull]], është filmi i 16-të i animuar i Disney-t. Produksioni u mbikëqyr nga [[Clyde Geronimi]], dhe sekuencat e filmit u drejtuan nga [[Wolfgang Reitherman]], [[Eric Larson]] dhe [[Les Clark]]. Me zërat e [[Mary Costa]], [[Bill Shirley]], [[Eleanor Audley]], [[Verna Felton]], [[Barbara Luddy]], [[Barbara Jo Allen]], [[Taylor Holmes]], dhe [[Bill Thompson (voice actor)|Bill Thompson]], komploti i filmit ndjek një princeshë të re [[Aurora (Bukuroshja e Fjetur|Aurora]], e cila u mallkua nga zana e keqe [[Maleficent]] për të vdekur nga një shpim në një gisht të rrotës rrotulluese, por u shpëtua nga [[Flora, Fauna, dhe Merryweather|tre zanat e mira]], të cilat ndryshuan mallkimin në mënyrë që princesha ra në një gjumë të thellë për t'u zgjuar nga puthja e dashurisë së vërtetë.

Walt Disney fillimisht mendoi të bënte ''Bukuroshja e Fjetur'' në fund të viteve 1930, por ai nuk u vendos në prodhim deri në fillim të viteve 1950. U deshën gati një dekadë dhe 6 milionë dollarë për të prodhuar filmin, gjë që e bëri atë filmin më të shtrenjtë të animuar të Disney në atë kohë. Dizajni i filmit si sixhade u zhvillua nga [[Eyvind Earle]], i cili mori frymëzim nga arti evropian i para-Rilindjes, ndërsa partitura dhe këngët e tij muzikore, të kompozuara nga [[George Bruns]], u bazuan në [[Bukuroshja e Fjetur (balet)|baletin e vitit 1889]] nga [[Pyotr Ilyich Tchaikovsky|Pyotr Tchaikovsky]]. ''Bukuroshja e Fjetur'' ishte filmi i parë i animuar që u fotografua në procesin [[Super Technirama 70]] me ekran të gjerë, si dhe filmi i dytë i animuar me gjatësi të plotë që u filmua në ekran të gjerë anamorfik, pas ''[[Lili dhe Endacaku]]'' (1955).{{sfn|Maltin|1987|page=74}}

''Bukuroshja e Fjetur'' u shfaq në kinema më 29 janar 1959, me komente të ndryshme nga kritikët, të cilët vlerësuan drejtimin e saj artistik dhe partiturën muzikore, por kritikuan komplotin dhe personazhet. Në daljen e tij fillestare, filmi fitoi 5.3 milionë dollarë kundrejt buxhetit të tij prej 6 milionë dollarësh, duke e bërë atë një bombë në arkë dhe duke bërë që Disney të humbasë interesin për mediumin e animacionit. Megjithatë, rishfaqjet e mëvonshme të filmit rezultuan shumë të suksesshme, dhe që atëherë ai është bërë një nga tiparet më të vlerësuara artistikisht të Disney-t të prodhuara ndonjëherë. Ai u nominua gjithashtu për Çmimin e Akademisë për Shënimin më të Mirë të një filmi muzikor në çmimet e 32-të të Academy Awards.

''[[Maleficent]]'', një riimagjinim live-action i filmit, i treguar nga perspektiva e [[Maleficent (Disney)|Maleficent]], u publikua në vitin 2014, e ndjekur nga një vazhdim, ''[[Maleficent: Mistress of Evil]]', në 2019. Po atë vit, ''Bukuroshja e Fjetur'' u zgjodh për t'u ruajtur në Regjistrin Kombëtar të Filmit të Shteteve të Bashkuara nga Biblioteka e Kongresit si &quot;kulturor, historikisht ose estetikisht i rëndësishëm&quot;.''

== Zërat ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! align=&quot;center&quot;|Roli
! align=&quot;center&quot;|Zëri në origjinal
! align=&quot;center&quot;|Dubluar në shqip
|-
| [[Aurora (Bukuroshja e Fjetur)|Princesha Aurora]] || [[Mary Costa]] || [[Esmeralda Kame]] (dialog), [[Alma Koleci]] (këndim)
|-
| Princi Philip || [[Bill Shirley]] || [[Erion Kame]] (dialog), [[Agim Duro]] (këndim)
|-
| [[Maleficent (Disney)|Maleficent]] || [[Eleanor Audley]] || [[Yllka Mujo]]
|-
| [[Flora, Fauna, dhe Merryweather|Flora]] || [[Verna Felton]] || [[Elida Janushi]]
|-
| [[Flora, Fauna, dhe Merryweather|Fauna]] || [[Barbara Jo Allen]] || [[Alma Koleci]]
|-
| [[Flora, Fauna, dhe Merryweather|Merryweather]] || [[Barbara Luddy]] || [[Esmeralda Kame]]
|-
| [[Aurora (Bukuroshja e Fjetur)|Princesha Aurora]] || [[Mary Costa]] || [[Esmeralda Kame]] (dialog), [[Alma Koleci]] (këndim)
|-
| Mbreti Stefan || [[Taylor Holmes]] || Ahmet Pasha
|-
| Mbreti Hubert || [[Bill Thompson (voice actor)|Bill Thompson]] || [[Mërkur Bozgo]]
|-
| Narrator || [[Marvin Miller (aktor)|Marvin Miller]] || [[Sokol Angjeli]]
|}

Në anglisht, [[Candy Candido]], [[Pinto Colvig]], dhe [[Bob Amsberry]] bëjnë zërat e Goons, xhelatët besnikë të Maleficent. Candido gjithashtu bën zërin e Diablo, korbin e përkëdhelur të Maleficent. [[Dallas McKennon]] bën zërin e hutit, një nga miqtë e kafshëve të Aurorës, me [[Purv Pullen]] që jep tingujt e kafshëve të tjera të pyllit.

== Referime ==
{{reflist}}

== Bibliografia ==
* {{cite book|last=Maltin|first=Leonard|title=Of Mice and Magic: A History of American Animated Cartoons|url=https://archive.org/details/ofmicemagichisto0000malt|year=1987|publisher=[[Plume (publisher)|Plume]]|language=en|isbn=978-0-4522-5993-5|url-access=registration}}
* {{cite book|last=Thomas|first=Bob|year=1994|title=Walt Disney: An American Original|url=https://archive.org/details/waltdisneyameric0000thom|publisher=Hyperion Press|language=en|isbn=0-7868-6027-8|url-access=registration}}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb titull|id=0053285|titulli=Sleeping Beauty}}

[[Kategoria:Filma 1959]]
[[Kategoria:Filma të animuar amerikanë]]
[[Kategoria:Filma të animuar për fëmijë]]
[[Kategoria:Filma fantazi muzikore amerikane]]
[[Kategoria:Filma komedi romantike amerikane]]
[[Kategoria:Filma anglisht të viteve 1950]]
[[Kategoria:Filma me regji nga Les Clark]]
[[Kategoria:Filma me regji nga Clyde Geronimi]]
[[Kategoria:Filma me regji nga Eric Larson]]
[[Kategoria:Filma me regji nga Wolfgang Reitherman]]
[[Kategoria:Filma me muzikë të kompozuar nga George Bruns]]
[[Kategoria:Filma të Walt Disney Animation Studios]]
[[Kategoria:Filma të animuar të vendosur në shekullin e 14-të]]
[[Kategoria:Filma të animuar të vendosur në Mesjetë]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Bill Peet]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Ralph Wright]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Erdman Penner]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Joe Rinaldi]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Winston Hibler]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Ted Sears]]
[[Kategoria:Filma me skenar nga Milt Banta]]</text>
      <sha1>q54qrb6kclctww40rzqbox0dfub5z68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barış Falay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328876</id>
    <revision>
      <id>3001098</id>
      <parentid>2962118</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5210" sha1="n78ma6mfporurlc1zk9ze0vrjgatasr" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name         = Barış Falay
| image        = Barış Falay.jpg
| birth_date   = 9 prill 1972
| birth_place  = [[Edremit, Balıkesir|Edremit]], [[Balıkesir]], [[Turqi]]
| education    = [[Universiteti i Ankarasë]]
| occupation   = Aktor
| years_active = 1995–present
| spouse       = [[Esra Ronabar]] (m. 2006)
| children     = 1
}}
'''Barış Falay''' (lindi më 9 prill 1972) është një aktor turk.

==Jeta==
Barış Falay ka lindur më 9 prill 1972 në rrethin [[Edremit, Balıkesir|Edremit]] të [[Balıkesir]] dhe familja e tij është me prejardhje boshnjake.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sabah.com.tr/baris-falay|title=Barış Falay Kimdir? - Güncel Barış Falay Haberleri|website=Sabah.com.tr|language=tr|access-date=4 shkurt 2022}}&lt;/ref&gt; Ai u diplomua për teatër në [[Universiteti i Ankarasë|Universitetin e Ankarasë]]. Pasi punoi në Teatrin Shtetëror të Ankarasë për 2 vjet, ai iu bashkua Teatrit të Qytetit të Izmirit duke u shfaqur në shfaqje si ''[[Hamlet]]'', ''[[Üç Kuruşluk Opera]]'', ''[[Misafir (shfaqje)|Misafir]]'', ''[[Kamyon (shfaqje)|Kamyon]]'', ''[[Roberto Zucco]]'', ''[[Kırmızı Yorgunları]]'', ''[[Aziznâme]]'', ''[[Barış (shfaqje)|Barış]]'', ''[[Bahar Noktası]]'', ''[[Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (shfaqje)|Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz]]'' dhe ''[[Karar Kimin]]''. Ai drejtoi shfaqjet ''Deniz Kızı Masalı'' dhe ''Bir Yaz Gecesi Rüyası'' dhe dha mësim në shkollën e teatrit. Më vonë Falay iu bashkua Teatrit Metropolitan Kocaeli.&lt;ref name=&quot;sacitaslan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sacitaslan.com/magazin-baris-falaydan-enteresan-sozler_21174.html|title=BARIŞ FALAY'DAN ENTERESAN SÖZLER|access-date=2012-02-06|website=Sacitaslan.com|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20120801184435/http://www.sacitaslan.com/magazin-baris-falaydan-enteresan-sozler_21174.html|archive-date=2012-08-01|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ozgurkocaeli&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ozgurkocaeli.com.tr/yazi/su-bizim-muco-7864.htm|archive-url=https://archive.today/20130418212951/http://www.ozgurkocaeli.com.tr/yazi/su-bizim-muco-7864.htm|url-status=dead|archive-date=2013-04-18|title=Şu Bizim Müco|access-date=2012-02-06|website=Ozgurkocaeli.com.tr|language=tr}}&lt;/ref&gt;

Ai e filloi karrierën e tij televizive në sitcom si ''[[Tatlı Hayat (serial)|Tatlı Hayat]]'', ''[[Yarım Elma]]'', ''[[Dadı (serial)|Dadı]]'', pas së cilës luajti në serialin ''[[Aliye (serial)|Aliye]]''. Ai luajti rolin e Ali Kërgëz (Ali Dara) në serialin ''[[Ezel (serial)|Ezel]]'', i cili u transmetua midis 2009 dhe 2011, ku fitoi çmimin si &quot;Aktori më i mirë&quot; nga &quot;Shoqata e Gazetarëve të Revistës&quot;. Ai luajti rolin e Xhemshit Atesh në serialin televiziv ''[[Al Yazmalım]]'', i cili u transmetua midis 2011 dhe 2012. Ai ka luajtur rolin e Selim Serez në serialin ''[[Medcezir]]'', i cili zgjati nga viti 2013 deri në vitin 2015. Më pas, ai luajti personazhin e Harun Erguvanit në serialin ''[[Paramparça (serial)|Paramparça]]''.

Barış Falay, i cili u martua me aktoren [[Esra Ronabar]] më 7 korrik 2006, ka një djalë të quajtur &quot;Rüzgar Mavi&quot; (l. 2009).

Së fundi, ai luajti personazhin e &quot;Këraç Ozdal&quot; në serialin ''[[Menajerimi Ara]]''.

==Filmografia==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;|Seriale
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënime
|-
|1995 
|''[[Çiçek Taksi]]''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2001 
|''[[Bizim Çocuklarımız]]''
|
|
|-
|''[[90-60-90]]''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2002
|''[[Tatlı Hayat (serial)|Tatlı Hayat]]''
|Pacient mendor
|
|-
|''[[Yarım Elma]]''
|
|
|-
|''[[Kuzenlerim]]''
|Engin Ogretmen
|
|-
|''[[Dadı (serial)|Dadı]]''
|Shafak
|Epizodi 51
|-
|2004
|''[[Karım ve Annem]]''
|Xhoshkun
|Miniserie
|-
|2004-2006
|''[[Aliye (serial)|Aliye]]''
|Muxhahit Gyrboa (Muxho)
|
|-
|2006
|''[[Bebeğim]]''
|Javuz Korollu
|Miniserie
|-
|2008
|''[[Çemberin Dışında]]''
|Mafia
|
|-
|2009
|''[[İstanbul Çocukları]]''
|
|
|-
|2009-2011
|''[[Ezel (serial)|Ezel]]''
|Ali Kërgëz (Ali Dara)
|
|-
|2011-2012
|''[[Al Yazmalım]]''
|Xhemshit Atesh
|
|-
|2013-2015
|''[[Medcezir]]''
|Selim Serez
|
|-
|2015-2017
|''[[Paramparça (serial)|Paramparça]]''
|Harun Erguvan
|
|-
|2020-2021
|''[[Menajerimi Ara]]''
|Këraç Ozdal
| rowspan=&quot;2&quot;|Roli kryesor
|-
|2023-2024
|''[[Ömer (serial)|Ömer]]''
| rowspan=&quot;2&quot;|Reshat Ademollu
|-
|2023
|''[[Yalı Çapkını]]''
|Roli mysafir
|-
|2025
|''Kardelenler''
|Koray Gündoğan
| rowspan=&quot;2&quot; |Roli kryesor
|-
|2025-
|''[[Kuruluş Orhan]]''
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;|Internet
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënime
|-
|2023
|''[[İyi Adamın 10 Günü]]''
|Maxhit
|[[Netflix]] filmi
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;|Filma
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënime
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2008
|''[[Şeytanın Pabucu]]''
|Nijazi
|
|-
|''[[Kirpi (film)|Kirpi]]''
|Jilet Sadi
|
|-
|2011
|''[[Ya Sonra (film)|Ya Sonra]]''
|Xhem Kantollu
|
|-
|2021
|''[[Sen Ben Lenin]]''
|Komisar Erol
|
|-
|2025
|''[[Uykucu]]''
|Kartal
|}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Lindje 1972]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë turq]]</text>
      <sha1>n78ma6mfporurlc1zk9ze0vrjgatasr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdhunimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331500</id>
    <revision>
      <id>3000982</id>
      <parentid>2559139</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <origin>3000982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2769" sha1="6ul4xaprulkrbl7g8r32v5cp4s2tp26" xml:space="preserve">[[File:Bangalore_protests_following_Delhi_gang-rape_(photo_-_Jim_Ankan_Deka).jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bangalore_protests_following_Delhi_gang-rape_(photo_-_Jim_Ankan_Deka).jpg|parapamje|Njerëzit në [[Bangalore]], [[India|Indi]] kërkojnë [[Drejtësia|drejtësi]] për një [[Studenti|student]] të ri që u përdhunua në grup në [[Delhi]] në dhjetor 2012.]]
'''Përdhunimi''' është një lloj [[sulmi seksual]] që përfshin [[Marrëdhënia seksuale|marrëdhënie seksuale]] ose forma të tjera të [[Depërtimi seksual|depërtimit seksual]] të kryera kundër një [[personi]] pa [[Pëlqimi|pëlqimin]] e tij. Veprimi mund të kryhet me forcë fizike, [[Shtrëngimi|shtrëngim]], [[Shpërdorimi i autoritetit|shpërdorim të autoritetit]] ose kundër një personi që është i paaftë për të dhënë pëlqimin e vlefshëm, siç është ai që është i pavetëdijshëm, i paaftë, ka një paaftësi intelektuale ose është nën moshën ligjore të pëlqimit. Termi përdhunim ndonjëherë përdoret në mënyrë të ndërsjellë me termin [[Sulmi seksual|sulm seksual]].

Shkalla e raportimit, ndjekjes penale dhe [[Dënimi|dënimit]] për përdhunim ndryshon midis [[Juridiksioni|juridiksioneve]]. Ndërkombëtarisht, incidenca e përdhunimeve e regjistruar nga policia gjatë vitit 2008 varionte, për 100,000 njerëz, nga 0.2% në [[Azerbajxhani|Azerbajxhan]] në 92.9% në [[Botsvana]] me 6.3% në [[Lituania|Lituani]] si mesatare. Në mbarë botën, [[dhuna seksuale]], përfshirë përdhunimin, kryhet kryesisht nga [[Mashkulli|meshkujt]] ndaj [[Femra|femrave]]. Përdhunimi nga të huajt është zakonisht më pak i zakonshëm sesa përdhunimi nga njerëzit që viktima njeh, dhe përdhunimet në burg nga meshkujt dhe femrat janë të zakonshme dhe mund të jenë format më pak të raportuara të përdhunimit.

Përdhunimi i përhapur dhe sistematik (p.sh., përdhunimi i luftës) dhe skllavëria seksuale mund të ndodhin gjatë konfliktit ndërkombëtar. Këto praktika janë krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Përdhunimi njihet gjithashtu si një element i krimit të gjenocidit kur kryhet me qëllim për të shkatërruar, tërësisht ose pjesërisht, një grup etnik të synuar.

Njerëzit që janë përdhunuar mund të traumatizohen dhe të zhvillojnë çrregullime të stresit post-traumatik. Lëndimet e rënda mund të rezultojnë së bashku me rrezikun e shtatzënisë dhe infeksioneve seksualisht të transmetueshme. Një person mund të përballet me dhunë ose kërcënime nga përdhunuesi dhe, ndonjëherë, nga familja dhe të afërmit e viktimës.

== Shiko edhe ==

* [[Sulmi seksual]]
* [[Dhuna]]

== Burime ==

[[Kategoria:Përdhunim]]
[[Kategoria:Dhunë]]
[[Kategoria:Abuzim]]
[[Kategoria:Krime]]</text>
      <sha1>6ul4xaprulkrbl7g8r32v5cp4s2tp26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pavarësia e Finlandës</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332289</id>
    <revision>
      <id>3001245</id>
      <parentid>2962529</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23915" sha1="np66y10eytsnieuovckzcbrwn84rqug" xml:space="preserve">[[Skeda:Senate1917.jpg|parapamje|upright=1.5|[[Senati i Finlandës]] i vitit 1917, [[Kryeministri i Finlandës|Kryeministri]] [[P. E. Svinhufvud]] në krye të tavolinës]]
[[Finlanda]] shpalli pavarësinë e saj më 6 dhjetor 1917. [[Deklarata e Pavarësisë së Finlands|Deklarata formale e Pavarësisë]] ishte vetëm një pjesë e procesit të gjatë që çoi në pavarësinë e Finlandës.

==Historia==
===Shpallja e Perandoreshës Elizabeth (1742)===
Tema e një Finlande të pavarur u përmend për herë të parë në shekullin e 18-të, kur Finlanda e sotme sundohej ende nga Suedia. Më 18 mars 1742, gjatë pushtimit rus në [[Lufta ruso-suedeze (1741-1743)|Luftën Ruso-Suedeze (1741–1743)]], Perandoresha [[Elizabeth e Rusisë]] lëshoi një deklaratë në gjuhën finlandeze drejtuar popullit finlandez duke u kërkuar atyre të krijonin një Finlandë e cila do të ishte e pavarur nga Suedia dhe Rusia.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Szíj Enikő|title=Finnország|location=Budapest|publisher=Panoráma|year=1979|language=hu|isbn=963 243 111 1|page=56}}&lt;/ref&gt; Kjo çoi në përgatitjet për të krijuar një [[Mbretëria e Finlandës (1742)|Mbretëri të Finlandës më 1742]]. Nipi i Elizabeth, [[Peter III i Rusisë|Duka Peter i Holstein-Gottorp]] (i cili më vonë u bë trashëgimtar i fronit të Rusisë dhe Car si Peter III) u shpall Mbret i Finlandës. Megjithatë, situata politike e tejkaloi idenë e një mbretërie finlandeze dhe koncepti u zhduk shpejt.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Singleton|first=Fred|date=1998|title=A Short History of Finland|url=https://archive.org/details/shorthistoryoffi00sing/page/51|publisher=Cambridge University Press|page=[https://archive.org/details/shorthistoryoffi00sing/page/51 51]|language=en|isbn=9780521647014|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

===Koncpiracioni Anjala (1788)===
[[Koncpiracioni Anjala]] ishte një skemë në 1788-1790 si një përgjigje për t'i dhënë fund [[Lufta ruso-suedeze (1788-1790)|luftës ruse të Gustav III]], dhe përfshinte në një farë mase pavarësinë e Finlandës. Disa njerëz të përfshirë ishin të lidhur me [[Valhallaorden]]. Pushtimet dhe plaçkitjet ruse të viteve 1713–21 (&quot;[[Zemërimi i Madh]]&quot;) (finlandisht: Isoviha) dhe 1741-43 (&quot;[[Zemërimi i Vogël]]&quot;) (finlandisht: ''Pikkuviha'') ishin ende në kujtesën e gjallë kur finlandezët zhvilluan [[Partizan (ushtarak)|luftë partizane]] kundër rusëve.

[[Georg Magnus Sprengtporten]], i cili nuk mori pjesë drejtpërdrejt në koncpiracion, kishte shkruar një propozim për një kushtetutë finlandeze më 1786. Sprengtporten më vonë pati një rol në formimin e [[Dukati i Madh i Finlandës|Dukatit të Madh të Finlandës]] brenda [[Perandoria Ruse|Perandorisë Ruse]], pasi ai u bë Guvernatori i parë i Përgjithshëm e Finlandës pasi Suedia ia dha Rusisë pjesën tjetër të Finlandës në 1809 në përfundim të [[Lufta finlandeze|Luftës Finlandeze]].&lt;ref name=&quot;gmsprengtbio&quot;&gt;{{cite web|url=https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/602|title=Sprengtporten, Georg Magnus (1740 - 1819)|website=Biografiakeskus|language=fi|access-date=2017-12-07}}&lt;/ref&gt;

===Ngritja e identitetit kombëtar===
[[File:Suomineito.jpg|thumb|''Hyökkäys'' nga [[Eetu Isto]], 1905, ishte simbol i [[Rusifikimi i Finlandës|rusifikimit]], me [[Vajza e Finlandës|Vajzën e Finlandës]]] duke mbrojtur ligjin kundër [[Shqiponja ruse|shqiponjës ruse]].]]
Sipas profesorit [[Martti Häikiö]], përpara se një komb të shpallë pavarësinë, ai duhet të zhvillojë një [[Identiteti kombëtar|identitet kombëtar]] dhe disa institucione.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://itsenaisyys100.fi/kansakunta-itsenaistyy-nakokulmia-suomen-valtiollisen-itsenaistymisen-100-vuotisjuhlan-viettoon/|title=Kansakunta itsenäistyy – näkökulmia Suomen valtiollisen itsenäistymisen 100-vuotisjuhlan viettoon|last=Haikio|first=Martti|website=itsenaisyys100|publisher=Helsingin Suomalainen Klubi|access-date=2 nëntor 2017|language=fi}}&lt;/ref&gt; Organet drejtuese për Finlandën u zhvilluan pas vitit 1809, kur ajo u &quot;lartësua si një komb midis kombeve&quot; (siç [[Dieta e Porvoo|deklaroi]] cari [[Aleksandri I]]) duke u bërë një [[Dukati i Madh i Finlandës|Dukat i Madh i Finlandës]] nën carin rus. [[Dieta e Finlandës]] u takua rregullisht që nga viti 1863.

Identiteti kombëtar u rrit njëkohësisht me nacionalizmin pan-evropian. [[Johan Ludvig Runeberg]] and [[Elias Lönnrot]] krijuan një imazh të idealizuar të popullit finlandez dhe natyrës finlandeze në vitet 1830 dhe 1840.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kansallisbiografia.fi/english/person/2846|title=Runeberg, Johan Ludvig (1804 - 1877)|author=Matti Klinge|website=The National Biography of Finland|language=en|access-date=24 nëntor 2017}}&lt;/ref&gt; Gjithashtu [[J. V. Snellman]] ishte një person qendror në romantizmin kombëtar dhe debatin modern të kombësisë. Ai inkurajoi përdorimin e gjuhës finlandeze (në vend të suedishtes) midis klasave të arsimuara gjatë [[Grindja gjuhësore e Finlandës|grindjeve gjuhësore të Finlandës]].&lt;ref name=&quot;snellmanbiografia&quot;&gt;{{cite web|url=https://kansallisbiografia.fi/english/person/3639|title=Snellman, Johan Vilhelm (1806 - 1881)|last1=Klinge|first1=Matti|website=The National Biography of Finland|language=en|access-date=24 nëntor 2017}}&lt;/ref&gt; [[Marka finlandeze]] u prezantua si monedhë më 1860 nga [[Banka e Finlandës]], të cilën Snellman e lidhi me argjend në vend të [[Rubla ruse|rublës]].&lt;ref name=&quot;snellmanbiografia&quot; /&gt; Gjatë [[Uria finlandeze e viteve 1866-1868|urisë së viteve 1866–68]], Snellman punoi për të marrë ndihmë dhe për ta shpërndarë atë në një vend me burime të ulëta dhe komunikime të pazhvilluara.&lt;ref name=&quot;snellmanbiografia&quot; /&gt;

[[Elisabeth Järnefelt]] mbajti sallonin letrar ''Järnefelts skola'' (Shkolla Järnefelt), i cili u bë një qendër e [[Lëvizja Fennoman|lëvizjes Fennoman]]. Gjatë periudhës 1880-1910, epoka e artë e [[Arti finlandez|artit finlandez]] përkoi me zgjimin kombëtar. Figura qendrore e kohës ishte [[Akseli Gallen-Kallela]]. Njerëz të tjerë të shquar ishin [[Aleksis Kivi]] dhe [[Albert Edelfelt]].

Periudha e parë e rusifikimit të Finlandës (finlandisht: ''Ensimmäinen sortokausi'') filloi në vitin 1899 me [[Manifesti i shkurtit|Manifestin e Shkurtit]], një akt legjislativ i dhënë nga [[Nikolla II]], kur [[Nikolay Bobrikov]] ishte [[Guvernator i Përgjithshëm i Finlandës]].&lt;ref name=&quot;Cyclopedic_JohnsonEtAl&quot;&gt;Johnson, A.; Bickford, C., Hudson, W., Dole, N. ''Cyclopedic Review of Current History. Volume 9. Garretson, Cox &amp; Co. 1899'' page 198 and following&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hjelm&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.histdoc.net/history/keisarik.html|title=1899. The Collection of Decrees of the Grand Duchy of Finland. No 3.|language=en|access-date=2017-12-09|archive-date=9 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209100043/https://www.histdoc.net/history/keisarik.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Si përgjigje, adresa kulturore ''Pro Finlandia'' u mblodh me 523,000 emra dhe një delegacion prej 500 personash u dërgua në [[Shën Petersburg]] për ta dorëzuar atë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.histdoc.net/pro/valinta.html|title=Pro Finlandia.|language=en|access-date=2017-12-09}}&lt;/ref&gt; [[Lëvizja e rezistencës]] [[Kagal (lëvizja e rezistencës finlandeze)|Kagal]] u formua në këtë kohë. Në vitin 1901 Rusia u përpoq të ndryshonte natyrën e ushtrisë finlandeze me një ligj të ri rekrutimi, i cili kërkonte që finlandezët jo vetëm të mbronin Finlandën, por edhe të luftonin për Rusinë në çdo front. Rezistenca finlandeze u shndërrua në një lëvizje masive, dhe vetëm gjysma e burrave të kualifikuar u raportuan për detyrë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://countrystudies.us/finland/13.htm|title=The Russian Empire|date=1988|website=Finland: A Country Study.|publisher=Library of Congress|language=en|access-date=26 dhjetor 2016}}&lt;/ref&gt; Bobrikov u qëllua në 1904 nga [[Eugen Schauman]], i cili qëlloi veten më pas.&lt;ref name=&quot;Hjelm&quot;&gt;{{cite journal|first1=George B.|last1=Kauffman|first2=Lauri|last2=Niinistö|author-link1=George B. Kauffman|url=http://chemeducator.org/bibs/0003003/00030208.htm|title=Chemistry and Politics: Edvard Immanuel Hjelt (1855–1921)|journal=The Chemical Educator|year=1998|volume=3|language=en|issue=5|doi=10.1007/s00897980247a|pages=1–15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sibelius&quot; /&gt; Gazeta finlandeze ''[[Päivälehti]]'', e cila ishte censuruar më parë, u mbyll përgjithmonë si rezultat i një editoriali të shkruar për atentatin. [[Jean Sibelius]] kompozoi ''[[In Memoriam (Sibelius)|In Memoriam]]'' në kujtim të Schauman.&lt;ref name=&quot;Sibelius&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sibelius.fi/english/musiikki/ork_muita_inmemoriam.htm|title=Other orchestral works / In Memoriam|work=Jean Sibelius|publisher=Finnish Club of Helsinki|language=en|access-date=2017-12-07|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304102405/http://www.sibelius.fi/english/musiikki/ork_muita_inmemoriam.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Anija me avull [[SS John Grafton]] u përpoq pa sukses të kontrabandonte sasi të mëdha armësh për rezistencën finlandeze gjatë [[Lufta ruso-japoneze|Luftës Ruso-Japoneze]] (1904-1905). [[Revolucioni rus i vitit 1905#Finlanda|Greva e përgjithshme finlandeze]] e vitit 1905 ndaloi përkohësisht rusifikimin.

[[Skeda:Schauman shoots Bobrikov.jpg|parapamje|majtas|Një vizatim i një artisti të panjohur për vrasjen e [[Nikolay Bobrikov]] nga [[Eugen Schauman]]]]

Gjatë viteve 1905-1908 [[Leo Mechelin]] formoi një qeveri dhe krijoi një [[Demokracia liberale|demokraci liberale]] me të drejtë universale për të votuar dhe për t'u zgjedhur. Në vitin 1906 u krijua [[Parlamenti i Finlandës]] njëdhomëshe, me votim universal dhe të barabartë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://finland.fi/life-society/parliamentarism-in-finland/|title=Parliamentarism in Finland|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|website=Finland.fi|language=fi|access-date=12 qershor 2016}}&lt;/ref&gt; Megjithatë, pushteti i parlamentit u kufizua nga cari nga 1908-1916.

Periudha e dytë e [[Rusifikimi i Finlandës|rusifikimit të Finlandës]] (finlandisht: ''Toinen sortokausi'') më 1908 dhe [[Lufta e Parë Botërore]] çuan grupet aktiviste në bashkim. Nën [[Franz Albert Seyn]], pasardhësin e Bobrikovit si Guvernator i Përgjithshëm, i gjithë legjislacioni u zhvendos në [[Shteti Duma (Perandoria Ruse)|Shtetin Duma]] ruse, e cila më pas nxiti ligje që kufizonin autonominë finlandeze. Rusia kërkoi pagesa më të larta dhe [[Senati i Finlandës]] u zëvendësua me ''admiral-senat'' ose ''saber-senat''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.haaste.om.fi/fi/index/lehtiarkisto/haaste20084/historiaaamiraalisenaatinoikeusosasto.html|title=Historiaa: Amiraalisenaatin oikeusosasto|author=Markku Tyynilä|access-date=8 dhjetor 2017|archive-date=12 qershor 2018|language=fi|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612211035/http://www.haaste.om.fi/fi/index/lehtiarkisto/haaste20084/historiaaamiraalisenaatinoikeusosasto.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nikolla II shtyu për rusifikimin e plotë dhe fundin e autonomisë finlandeze në 1914, por kjo u ndal me fillimin e Luftës së Parë Botërore. [[Lëvizja Jäger]] u formua dhe dërgoi fillimisht 200, dhe më vonë 1900, vullnetarë finlandezë në Gjermani për t'u trajnuar si Jägers (këmbësori elitë e lehtë) për rezistencë të armatosur.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.finland.lv/public/default.aspx?nodeid=38439&amp;contentlan=2&amp;culture=en-US|title=The Finnish Jaeger Movement|publisher=Embassy of Finland, Riga|language=en}}&lt;/ref&gt; Jägerët finlandezë formuan [[Batalioni i 27-të Järger (Finlandë)|Batalionin e 27-të Jäger]] dhe përfundimisht u dërguan në [[Liepāja|Libau]] për të luftuar kundër Perandorisë Ruse. Sibelius kompozoi [[Marshimi Jäger|Marshimin e Jäger]] sipas teksteve të shkruara nga [[Heikki Nurmio]], i cili shërbeu në batalionin e 27-të.&lt;ref name=&quot;Sibeliusmarch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sibelius.fi/english/elamankaari/sib_viides_sinfonia.htm|title=The war and the fifth symphony 1915-1919|work=Jean Sibelius|publisher=Finnish Club of Helsinki|language=en|access-date=2017-12-07|archive-date=17 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151217130628/http://www.sibelius.fi/english/elamankaari/sib_viides_sinfonia.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===Diskutimet më 1917===
====Revolucioni në Rusi====
[[Revolucioni i shkurtit|Revolucionet e shkurtit]] dhe [[Revolucioni i tetorit|tetorit]] më 1917 ndezën shpresën në Dukatin e Madh të Finlandës. Pas abdikimit të Car [[Nikolla II|Nikollës II]] më 2 mars (15 mars [[Datat e stilit të vjetër dhe stilit të ri|S.R.]]) 1917, [[bashkimi personal]] midis Rusisë dhe Finlandës humbi bazën e tij ligjore - të paktën sipas pikëpamjes në [[Helsinki]] - pasi ai ishte [[Duka i Madh i Finlandës]]. Filluan negociatat midis [[Qeveria e Përkohshme Ruse|Qeverisë së Përkohshme Ruse]] dhe autoriteteve finlandeze.

====Akti i pushtetit====
Propozimi që rezultoi, i miratuar nga Qeveria e Përkohshme Ruse, u rishkrua shumë në Parlamentin Finlandez dhe u shndërrua në të ashtuquajturin Akt të Pushtetit (finlandisht: ''Valtalaki'', suedisht: ''Maktlagen''), ku parlamenti deklaroi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.histdoc.net/historia/valtalaki1917.html|title=Hallituksen esitykseen, joka sisältää ehdotuksen laiksi erinäisten asiain siirtämisestä Suomen senaatin ja kenraalikuvernöörin ratkaistavaksi|language=fi|access-date=8 shkurt 2014|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612233152/https://histdoc.net/historia/valtalaki1917.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; se tani mban të gjitha kompetencat e legjislacionit, përveç në lidhje me çështjet e politikës së jashtme dhe ushtarake, dhe gjithashtu deklaroi se ai mund të shpërndahej vetëm vetë. Në kohën e votimit besohej se qeveria e përkohshme do të mposhtej shpejt nga rebelimi në Shën Petersburg. Megjithatë, qeveria e përkohshme mbijetoi dhe nuk miratoi Aktin e Pushtetit dhe shpërndau Parlamentin Finlandez.

Pas zgjedhjeve të reja dhe humbjes përfundimtare të Qeverisë së Përkohshme në Revolucionin e Tetorit, Parlamenti Finlandez vendosi të krijojë një këshill regjence prej tre anëtarësh,&lt;ref&gt;{{cite book|author=D. G. Kirby|title=Finland in the Twentieth Century: A History and an Interpretation|location=Minneapolis|publisher=University Of Minnesota Press|year=1980|language=en|page=47|isbn=978-0816658022}}&lt;/ref&gt; bazuar në Kushtetutën e Finlandës, dhe më saktë në [http://sv.wikisource.org/wiki/Regeringsform_1772#%C2%A7_38. §38] të Instrumentit të vjetër të Qeverisë së vitit 1772, i cili ishte miratuar nga Estates pas grushtit të shtetit pa gjak të [[Gustav III i Suedisë|Gustav III]]. Ky paragraf parashikonte zgjedhjen e një monarku të ri në rast të zhdukjes së linjës mbretërore dhe u interpretua në Finlandë si dhënie e sovranitetit të pronave, më vonë Parlamentit, gjatë një interrenomie të tillë. Këshilli i regjencës nuk u zgjodh kurrë, megjithatë, për shkak të kundërshtimit të fortë të socialistëve finlandezë dhe grevës së tyre të përgjithshme të vitit 1917, e cila kërkonte veprime më radikale.

Më 2 nëntor (15 nëntor [[Datat e stilit të vjetër dhe stilit të ri|S.R.]]) 1917, [[bolshevikët]] shpallën një të drejtë të përgjithshme të [[Vetëvendosja|vetëvendosjes]], duke përfshirë të drejtën e shkëputjes së plotë, &quot;[[Deklarata e të Drejtave të Popujve të Rusisë|për Popujt e Rusisë]]&quot;. Në të njëjtën ditë, parlamenti finlandez lëshoi një deklaratë me të cilën ai mori, ''[[pro tempore]]'', të gjitha kompetencat e [[|Sovranit në Finlandë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www15.uta.fi/yky/arkisto/suomi80/teema4.htm|title=Eduskunta|website=Suomi 80|publisher=Tampere University|access-date=20 gusht 2016|language=fi|archive-date=15 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170515093007/http://www15.uta.fi/yky/arkisto/suomi80/teema4.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Megjithatë, Instrumenti i vjetër i Qeverisë nuk u konsiderua më i përshtatshëm. Qarqet drejtuese kishin mbajtur prej kohësh se monarkizmi dhe fisnikëria trashëgimore ishin të vjetruara dhe mbrojtën një kushtetutë republikane për Finlandën.

==Lista e njohjeve==
[[Skeda:Venäjä tunnustaa Suomen itsenäisyyden.png|parapamje|upright=1.5|Vendimi i Sovjetit të Komisarëve Popullorë për të njohur pavarësinë e Finlandës, i nënshkruar nga [[Vladimir Lenin]], [[Leon Trotsky]], [[Grigory Petrovsky]], [[Joseph Stalin]], [[Isaac Steinberg]], [[Vladimir Karelin]], dhe [[Alexander Schlichter]]]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! State&lt;ref name=&quot;ulkoministeriö&quot;/&gt;
! Date&lt;ref name=&quot;ulkoministeriö&quot;&gt;{{cite web|url=https://finlandabroad.fi/etusivu|title=Suomi ulkomailla|date=6 dhjetor 2020|publisher=Finland abroad|language=fi|access-date=6 dhjetor 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Venäjä&quot;|[[Skeda:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg|23px]] [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180104&quot;| 4 janar 1918
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Franca]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180104&quot;| 4 janar 1918
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suedia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180104&quot;| 4 janar 1918
|-
|[[Skeda:Flag of Germany (1867–1918).svg|23px]] [[Perandoria Gjermane]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180104&quot;| 4 janar 1918
|-
|[[Skeda:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg|23px]] [[Mbretëria e Greqisë]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180105&quot;| 5 janar 1918
|-
|{{flagicon|NOR}} [[Norvegjia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180110&quot;| 10 janar 1918
|-
|{{flagicon|DEN}} [[Danimarka]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180110&quot;| 10 janar 1918
|-
|{{flagicon|CHE}} [[Zvicra]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180111&quot;| 11 janar 1918
|-
|[[Skeda:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px]] [[Austro-Hungaria]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180113&quot;| 13 janar 1918
|-
|{{flagicon|Netherlands}} [[Holanda]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180128&quot;| 28 janar 1918
|-
|[[Skeda:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|23px]] [[Spanja]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180221&quot;| 21 shkurt 1918
|-
|[[Skeda:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|23px]] [[Perandoria Osmane]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180221&quot;| 21 shkurt 1918
|-
|{{flagicon|Bulgaria}} [[Mbretëria e Bullgarisë]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180227&quot;| 21 shkurt 1918
|-
|[[Skeda:Flag of the Vatican City - 2001 version.svg|23px]] [[Selia e Shenjtë]]
| align=right | 2 mars 1918
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Argjentina]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180511&quot;| 11 maj 1918
|-
|[[Skeda:Civil flag of Iran (1964–1980).svg|23px]] [[Dinastia Pahlavi|Persia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19180723&quot;| 23 korrik 1918
|-
|{{flagicon|Thailand}} [[Tajlanda|Siam]]
| align=right data-sort-value=&quot;19181009&quot;| 9  tetor 1919 
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190308&quot;| 8  mars 1919
|-
|{{flagicon|UK}} [[Mbretëria e Bashkuar]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190506&quot;| 6 maj 1919
|-
|[[Skeda:Flag of the United States (1912-1959).svg|23px]] [[Shtetet e Bashkuara]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190507&quot;| 7 maj 1919
|-
|{{flagicon|JPN}} [[Japonia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190523&quot;| 23 maj 1919
|-
|{{flagicon|BEL}} [[Belgjika]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190610&quot;| 10 qershor 1919
|-
|{{flagicon|Chile}} [[Kili]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190617&quot;| 17 qershor 1919
|-
|{{flagicon|Peru}} [[Peru]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190623&quot;| 23 qershor 1919
|-
|[[Skeda:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|23px]] [[Mbretëria e Italisë]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190627&quot;| 27 qershor 1919
|-
|{{flagicon|Uruguay}} [[Uruguaji]]
| align=right data-sort-value=&quot;19190818&quot;| 18 gusht 1919
|-
|[[Skeda:Flag of Liechtenstein (1852–1921).svg|23px]] [[Lihtenshtajni]]
| align=right data-sort-value=&quot;19191027&quot;| 27  tetor 1919
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugalia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;| 19 dhjetor 1919
|-
|[[Skeda:Flag of Brazil (1889–1960).svg|23px]] [[Brazili]]
| align=right data-sort-value=&quot;19191226&quot;| 26 dhjetor 1919
|-
|{{flagicon|Colombia}} [[Kolumbia]]
| align=right data-sort-value=&quot;19191231&quot;| 31 dhjetor 1919
|-
|{{flagicon|ROM}} [[Mbretëria e Rumanisë]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;| 8 prill 1920
|-
|[[Skeda:Flag of Venezuela (1905–1930).svg|23px]] [[Venezuela]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|18 prill 1920
|-
|{{flagicon|Panama}} [[Panamaja]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|17 maj 1920
|-
|{{flagicon|Ecuador}} [[Ekuadori]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|25 qershor 1920
|-
|[[Skeda:Flag of Mexico (1916–1934).svg|23px]] [[Meksika]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|13 korrik 1920
|-
|[[Skeda:Flag of Hungary (1915-1918; angels).svg|23px]] [[Mbretëria e Hungarisë]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|23 gusht 1920
|-
|[[Skeda:Flag of Paraguay (1842–1954).svg|23px]] [[Paraguaji]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|3 qershor 1921
|-
|{{flagicon|Luxembourg}} [[Luksemburgu]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|25 tetor 1921
|-
|[[Skeda:Flag of Yugoslavia (1918–1941).svg|23px]] [[Mbretëria e Jugosllavisë]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Janne Ridanpää|title=Maailmanympärimatka Helsingissä suurlähetystöt ja niiden historia|location=Helsinki|publisher=Otava|pages=152|date=6 dhjetor 2020|language=fi|isbn=978-952-5805-86-4}}&lt;/ref&gt;
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|27 July 1922
|-
|[[Skeda:Flag of Afghanistan (1928–1929).svg|23px]] [[Afganistani]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|17 korrik 1928
|-
|[[Skeda:Flag of Albania (1934–1939).svg|23px]] [[Mbretëria Shqiptare|Mbretëria e Shqipërisë]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|1 dhjetor 1928
|-
|{{flagicon|Chile}} [[Kili]]
|align=right data-sort-value=&quot;19191219&quot;|20 shkurt 1931
|}

==Simbolet kombëtare==
[[Skeda:SuomiNeito.png|parapamje|Vajaza e Finlandës dhe flamuri bardheblu]]
Nga disa sugjerime, parlamenti zgjodhi një flamur bardh e kaltër, i cili u valëvit mbi shtëpinë e parlamentit më 28 maj 1918.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://suomifinland100.fi/quirks-of-history-finnish-flag-created-in-a-restaurant-back-room/?lang=en|title=Quirks of history: Finnish flag created in a restaurant back room?|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|website=Suomifinland100|language=en|access-date=12 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034232/http://suomifinland100.fi/quirks-of-history-finnish-flag-created-in-a-restaurant-back-room/?lang=en|archive-date=1 dhjetor 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[Stema e Finlandës]], me një luan të kurorëzuar në një fushë të kuqe kishte ekzistuar që nga sundimi suedez.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://finland.fi/life-society/coat-of-arms/|title=Coat of Arms|website=finland.fi|language=en|access-date=26 dhjetor 2016}}&lt;/ref&gt;

Përzgjedhja e himnit kombëtar ndau klasat shoqërore. Konservatorët preferuan &quot;[[Maamme]]&quot; nga Runeberg dhe Pacius, ndërsa klasa punëtore po këndonte &quot;[[La Marseillaise]]&quot; dhe &quot;[[Internacionale]]&quot;. Pasi të bardhët fituan Luftën Civile Finlandeze, u zgjodh &quot;Maamme&quot;.

[[Dita e Pavarësisë (Finlandë)|Dita e Pavarësisë së Finlandës]] u shpall 6 dhjetori dhe një festë kombëtare. Projektligji për ta bërë Finlandën një republikë u miratua nga Dieta në 1919.

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

==Lidhje të jashtme==
* [https://web.archive.org/web/20171107005319/http://itsenaisyys100.fi/english/2017/09/11/finland-as-a-state-in-1917/ Finlanda si shtet më 1917] - ''Itsenäisyys100''

[[Kategoria:Themele të vendeve|Finlandë]]
[[Kategoria:Historia politike e Finlandës]]
[[Kategoria:Separatizmi në Rusi]]
[[Kategoria:Shpërbërja e Perandorisë Ruse]]</text>
      <sha1>np66y10eytsnieuovckzcbrwn84rqug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Selia e Shenjtë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334142</id>
    <revision>
      <id>3001099</id>
      <parentid>2962800</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23692" sha1="0h5v5xb7wckc4yrqh53mqtxoqt1c8a6" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = Selia e Shenjtë
| native_name            = Sancta Sedes ([[Gjuha latine|Latinisht]])&lt;br /&gt;Santa Sede ([[Gjuha italiane|Italisht]]))
| image_flag             = Flag of the Vatican City - 2001 version.svg
| flag_type              = [[Flamuri i Qytetit të Vatikanit|Flamuri]]
| image_coat             = Coat of arms Holy See.svg
| symbol_type            = [[Stemat e Selisë së Shenjtë dhe Qytetit të Vatikanit|Stema]]
| coordinates            = {{Coord|41|54.2|N|12|27.2|E|type:city|display=inline, title}}
| org_type               = [[Selia apostolike|Apostolik]]{{efn|[[Selia peshkopale]] e [[Peshkopi në Kishën Katolike|Peshkopit]] të Romës, Papa, kreu i [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]] mbarëbotëror.}}
| admin_center_type      = [[Juridiksioni kishtar]]
| admin_center           = [[Dioqeza e Romës]]{{efn|[[Kungimi i plotë]] [[Juridiksioni universal|universal]], [[Kisha Latine]], [[Kisha Katolike]].}}
| demonym                = Papal&lt;br&gt;Pontifical
| capital                = [[Qyteti i Vatikanit]]{{efn|De facto (me prona [[Vetitë e Selisë së Shenjtë|jashtëterritoriale]] rreth Romës, Itali)}}
| religion               = [[Kisha Katolike]] ([[Feja shtetëore|zyrtare]])
| patron_saint           = [[Shën Pjetri|Pjetri]]
| leader_title1          = [[Papa]]
| leader_name1           = [[Françesku]]
| leader_title2          = [[Komisioni Papnor për Shtetin e Qytetit të Vatikanit|President i Qeverisë]]
| leader_name2           = [[Fernando Vérgez Alzaga]]
| leader_title3          = [[Sekretari Kardinal i Shtetit]]
| leader_name3           = [[Pietro Parolin]]
| sovereignty_type       = [[Sovraniteti|Subjekt sovran]] i së [[E drejta ndërkombëtare|drejtës ndërkombëtare]]
| established_event1     = [[Selia apostolike]]
| established_date1      = [[Krishterimi në shekullin e 1-rë|Shekulli i 1-rë]] nga [[Shën Pjetri]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(&quot;[[Përparësia e Pjetrit|Princi i Apostujve]]&quot;)&lt;/small&gt;
&lt;!--
| established_event2     = [[Edikti i Milanos]]
| established_date2      = 313
| established_event4     = [[Edikti i Thessaloniki]]
| established_date4      = 380 --&gt;
| established_event2     = [[Përparësia papale]]
| established_date2      = [[Kisha e hershme]] – [[Antikiteti klasik|Antikiteti]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Ligji kanonik i Kishës Katolike|Ligji kanonik]]; [[Historia ligjore e Kishës Katolike|Historia ligjore]])&lt;/small&gt;
| established_event5     = [[Donation of Sutri]]
| established_date5      = 728 &lt;small&gt;(territor në [[Dukati i Romës|Dukati e Romës]] nga [[Lista mbretërve të Lombardëve|Mbreti]] [[Lombardët|Lombard]] [[Liutprand, Mbreti i Lombardëve|Liutprand]])&lt;/small&gt;
| established_event6     = [[Donation of Pepin]]
| established_date6      = 756 &lt;small&gt;([[sovraniteti]] në Dukatin e Romës ripohuar nga [[Lista mbretërve frankish|Mbreti]]] [[Frankët|Frankish]] [[Pepin i Shkurti|Pepin]])&lt;/small&gt;
| established_event7     = [[Shtetet Papale]]
| established_date7      = 756–1870&lt;br /&gt;&lt;small&gt;1075: ''[[Dictatus papae]]''&lt;br&gt;1177: [[Traktati i Venecias]] (sovraniteti i ripohuar nga Preandori [[Frederick I, Perandori i Shenjtë Romak|Frederick I]] i [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]])&lt;/small&gt;
| established_event9     = [[I burgosuri në Vatikan]]
| established_date9      = 1870–1929&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(nën [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]])&lt;/small&gt;
| established_event10    = [[Vatikani|Qyteti i Vatikanit]]
| established_date10     = 1929–&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Traktati Lateran]] me Italinë)&lt;/small&gt;
| official_website       = {{URL|https://www.vatican.va/content/vatican/en.html|Vatican.va}}
| official_languages     = [[Latinishtja kishtare|Latinisht]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.international.gc.ca/country-pays/holy_see-saint-siege/about-a_propos.aspx?lang=eng|title=About the Holy See|date=20 korrik 2022|language=en|access-date=17 tetor 2022|archive-date=17 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017121907/https://www.international.gc.ca/country-pays/holy_see-saint-siege/about-a_propos.aspx?lang=eng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| languages2_type        = [[Gjuha e punës|Gjuhët e punës]]
| languages2             = [[Gjuha italiane|Italisht]]{{efn|Administrative dhe diplomatike&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=6eJJAQAAMAAJ&amp;q=italian.diplomatic.language+holy+see&amp;pg=PP3|title=Background Notes, the Holy See|language=en|year=1995}}&lt;/ref&gt;}}&lt;br&gt;[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]{{efn|Diplomatike&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.canadainternational.gc.ca/holy_see-saint_siege/consular_services_consulaires/about-a_propos.aspx?lang=eng|title=About the Holy See|date=20 korrik 2022|language=en|access-date=19 tetor 2014|archive-date=22 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170622180143/http://www.canadainternational.gc.ca/holy_see-saint_siege/consular_services_consulaires/about-a_propos.aspx?lang=eng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
| government_type        = [[Monarkia absolute]] [[Shteti unitar|unitare]] [[Shteti i krishterë|e krishterë]] [[Teokracia|teokratike]] [[Monarkia zgjedhore|zgjedhore]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vaticanstate.va/EN/State_and_Government/StateDepartments/index.htm|title=Internet portal of Vatican City State|publisher=Vatican City State|language=en|access-date=9 korrik 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110524030947/http://www.vaticanstate.va/EN/State_and_Government/StateDepartments/index.htm|archive-date=24 maj 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;factbook&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/|title=CIA's factbook Vatican State|date=16 shkurt 2022|access-date=25 janar 2021|language=en|archive-date=26 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126204237/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Robbers, Gerhard (2006) [https://books.google.com/books?id=M3A-xgf1yM4C&amp;pg=PA1009 ''Encyclopedia of World Constitutions''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204143029/https://books.google.com/books?id=M3A-xgf1yM4C&amp;pg=PA1009 |date=4 dhjetor 2022 }}. Infobase Publishing. {{ISBN|978-0-81606078-8}}. p.&amp;nbsp;1009.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Nick Megoran (2009) [http://www.staff.ncl.ac.uk/nick.megoran/pdf/theocracy.pdf &quot;Theocracy&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309220023/https://www.staff.ncl.ac.uk/nick.megoran/pdf/theocracy.pdf |date=9 March 2016 }}, p. 226 in ''International Encyclopedia of Human Geography'', vol. 11, Elsevier {{ISBN|978-0-08-044911-1}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Selia e Shenjtë''' ([[Latinishtja kishtare|Latinisht]]: ''Sancta Sedes'', {{IPA-la|ˈsaŋkta ˈsedes|church}}; [[Gjuha italiane|italisht]]: ''Santa Sede'' {{IPA-it|ˈsanta ˈsɛːde|}}), gjithashtu quhet  '''Selia e Romës''', '''Selia Petrine''' ose '''Selia Apostolike''', është juridiksioni i [[Papa|Papës]] në rolin e tij si peshkop i Romës. Ai përfshin [[Selia peshkopale|selinë peshkopale]] [[Selia apostolike|apostolike]] të [[Dioqeza e Romës|Dioqezës së Romës]], e cila ka [[Juridiksioni kishtar|juridiksion kishtar]] mbi [[Kisha Katolike|Kishën Katolike]] dhe sovranitet mbi qytetin-shtetin e njohur si [[Qyteti i Vatikanit]].

Sipas traditës katolike, ajo u themelua në shekullin e parë nga shenjtorët Pjetri dhe Pali dhe, në bazë të doktrinave të [[Përparësia e Pjetrit|përparësisë së Petrinës]] dhe [[Përparësia papale|papale]], është pika qendrore e [[Kungimi i plotë|kungimit të plotë]] për të krishterët katolikë në mbarë botën. Si një entitet sovran, Selia e Shenjtë e ka selinë, vepron nga dhe ushtron &quot;dominion ekskluziv&quot; mbi enklavën e pavarur shtetërore të qytetit të Vatikanit në Romë, [[Kreu i shtetit|sovran]] i së cilës është Papa.

Selia e Shenjtë administrohet nga [[Curia Romake]] (latinisht &quot;Oborri Romak&quot;), që është qeveria qendrore e Kishës Katolike.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.intratext.com/IXT/ENG0017/_P19.HTM|title=Code of Canon Law: text - IntraText CT|website=www.intratext.com|language=en|accessdate=5 mars 2023|archive-date=2 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002030552/http://www.intratext.com/IXT/ENG0017/_P19.HTM|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12178005&quot;&gt;{{cite journal|author=United States. Department of State. Bureau of Public Affairs|title=The Holy See.|journal=Backgr Notes Ser|year=1989|pages=1–4|language=en|pmid=12178005|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&amp;tool=sumsearch.org/cite&amp;retmode=ref&amp;cmd=prlinks&amp;id=12178005}}&lt;/ref&gt; Kuria Romake përfshin dikasteri të ndryshme, të krahasueshme me ministritë dhe departamentet ekzekutive, me [[Sekretari Kardinal i Shtetit|Sekretarin Kardinal të Shtetit]] si kryeadministrator. [[Konklava papale|Zgjedhjet papës]] bëhen nga një pjesë e [[Kolegji i Kardinalëve|Kolegjit të Kardinalëve]].

Megjithëse Selia e Shenjtë nganjëherë përmendet në mënyrë [[Metonimia|metonimike]] si &quot;'''Vatikan'''&quot;, Shteti i Qytetit të Vatikanit u krijua në mënyrë të veçantë me [[Traktati Lateran|Traktatin Lateran]] të vitit 1929, midis Selisë së Shenjtë dhe Italisë, për të siguruar pavarësinë e [[Fuqia e përkohshme e Selisë së Shenjtë|përkohshme]], diplomatike dhe shpirtërore të papatit.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lateran Treaty {{!}} Italy [1929] {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/event/Lateran-Treaty|access-date=2022-01-25|website=www.britannica.com|language=en|archive-date=17 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117022746/https://www.britannica.com/event/Lateran-Treaty|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Si të tillë, [[Nuncio|nunciët papalë]], të cilët janë diplomatë papalë të shteteve dhe organizatave ndërkombëtare, njihen se përfaqësojnë Selinë e Shenjtë dhe jo Shtetin e Qytetit të Vatikanit, siç parashikohet në [[Ligji kanonik i Kishës Katolike|ligjin kanonik të Kishës Katolike]]. Selia e Shenjtë shihet kështu si qeveria qendrore e Kishës Katolike.&lt;ref name=&quot;pmid12178005&quot;/&gt; Kisha Katolike, nga ana tjetër, është ofruesi më i madh joqeveritar i arsimit dhe kujdesit shëndetësor në botë.&lt;ref name=&quot;Geopolitics&quot;&gt;{{cite journal|last=Agnew|first=John|title=Deus Vult: The Geopolitics of Catholic Church|journal=Geopolitics|date=12 shkurt 2010|volume=15|issue=1|pages=39–61|language=en|doi=10.1080/14650040903420388|s2cid=144793259}}&lt;/ref&gt;

Selia e Shenjtë mban marrëdhënie diplomatike dypalëshe me 183 shtete sovrane, nënshkruan [[Konkordat|konkordate]] dhe traktate dhe kryen diplomaci shumëpalëshe me organizata të shumta ndërqeveritare, duke përfshirë [[Kombet e Bashkuara]] dhe agjencitë e saj, [[Këshilli i Evropës|Këshillin e Evropës]], [[Komunitetet Evropiane]], [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|Organizatën për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë]] dhe [[Organizata e Shteteve Amerikane]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20020422_tauran_en.html|title=Holy See's Presence in the International Organizations|website=www.vatican.va|language=en|access-date=3 shtator 2019|archive-date=15 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140215051159/https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20020422_tauran_en.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/europe/holy-see/|title=Holy See|language=en|access-date=5 shkurt 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101231084624/http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/europe/holy-see/|archive-date=31 dhjetor 2010}}&lt;/ref&gt;

==Terminologjia==
Termi ''Selia e Shenjtë'' ose ''Selia Apostolike'' si një aludim për Papën dhe autoritetin e tij e ka origjinën në konsiderimin e peshkopit të Romës si pasardhës i [[Shën Pjetri]]t dhe kreu i dukshëm i Kishës.

Në ditët e para të krishterimit, kishat lokale që ishin themeluar nga një prej apostujve quheshin &quot;selitë apostolike&quot;, por me kalimin e kohës ky term iu rezervua peshkopit të Romës, si pasardhës i kreut të Kolegjit Apostolik.

Përveç Romës, vetëm peshkopata gjermane e Mainz mund të përdorë emërtimin e Selisë së Shenjtë sot në [[Kisha Perëndimore|Kishën Perëndimore]], duke e quajtur veten Selia e Shenjtë e Mainz ose, në latinisht, ''sancta sedes moguntia''.

==Historia==
Sipas traditës katolike, [[selia apostolike]] e Dioqezës së Romës u krijua në [[Krishterimi në shekullin e 1-rë|shekullin e 1-rë]] nga [[Shën Pjetri]] dhe [[Shën Pali]], në atë kohë kryeqyteti i [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Statusi ligjor i Kishës Katolike dhe pronës së saj u njoh me [[Edikti i Milanos|Ediktin e Milanos]] në vitin 313 nga [[perandori romak]] [[Konstandini i Madh]] dhe u bë [[Krishterimi si fe shtetërore romake|kisha shtetërore e Perandorisë Romake]] me [[Edikti i Thessaloniki|Ediktin e Thessaloniki]] në 380 nga Perandori [[Teodosi I]].

Pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënies së Perandorisë Romake Perëndimore]] në vitin 476, [[Historia ligjore e Kishës Katolike|juridiksioni ligjor]] i përkohshëm i [[Përparësia papale|parësisë papale]] u njoh më tej si i shpallur në [[Ligji kanonik i Kishës Katolike|ligjin kanonik]]. Selia e Shenjtë iu dha territori në [[Dukati i Romës|Dukatin e Romës]] me [[Dhurimi i Sutrit|Dhurimin e Sutrit]] në vitin 728 nga [[Lista e mbretërve të Lombardëve|Mbreti]] [[Liutprand, Mbreti i Lombardëve|Liutprand i Lombardëve]] dhe [[sovraniteti]] nga [[Dhurimi i Pepinit]] në vitin 756 nga [[Lista e mbretërve frank|Mbreti]] [[Pepini i Shkurti|Pepin]] i [[Frankët|Frankëve]].

Kështu, [[Shtetet Papale]] mbajtën një territor të gjerë dhe forca të armatosura më 756-1870. Papa [[Leoni III]] [[Kurorëzimi i perandorit të Shenjtë Romak|e kurorëzoi]] [[Karli i Madh|Karlin e Madh]] si Perandor Romak nga ''[[translatio imperii]]'' në vitin 800. [[Fuqia e përkohshme e Selisë së Shenjtë|Fuqia e përkohshme]] e papës arriti kulmin rreth kohës së [[Kurorëzimi papal|kurorëzimit papal]] të perandorëve të [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]] nga viti 858, dhe ''[[Dictatus papae]]'' në vitin 1075, i cili anasjelltas përshkroi edhe pushtetin rrëzues papal. Disa shtete moderne ende gjurmojnë sovranitetin e tyre deri në njohjen në papal bulls mesjetarë.

Sovraniteti i Selisë së Shenjtë u ruajt pavarësisht nga grabitjet e shumta të Romës gjatë Mesjetës së Hershme. Megjithatë, marrëdhëniet me [[Mbretëria e Italisë (Perandoria e Shenjtë Romake)|Mbretërinë e Italisë]] dhe Perandorinë e Shenjtë Romake ishin nganjëherë të tensionuara, duke arritur nga ''[[Diploma Ottonianum]]'' dhe ''[[Libellus de imperatoria potestate in urbe Roma]]'' në lidhje me &quot;[[Patrimonia e Shën Pjetrit|Patrimoninë e Shën Pjetrit]]&quot; në shekullin e 10-të, deri te polemikat e investimeve në 1076. – 1122, dhe u vendos përsëri nga [[Konkordati i Worms]] më 1122. Papati i mërguar i Avignonit gjatë viteve 1309–1376 gjithashtu vuri një tendosje mbi papatin, i cili megjithatë më në fund u kthye në Romë. Papa [[Inoçenti X]] ishte kritik ndaj [[Paqja e Vestfalisë|Paqes së Vestfalisë]] më 1648 pasi ajo dobësoi autoritetin e Selisë së Shenjtë në pjesën më të madhe të Evropës. Pas Revolucionit Francez, Shtetet Papale u pushtuan shkurtimisht si &quot;[[Republika Romake (1798–1799)|Republika Romake]]&quot; nga 1798 deri në 1799 si një [[republikë motër]] e [[Perandoria e Parë Franceze|Perandorisë së Parë Franceze]] nën [[Napoleoni dhe Kisha Katolike|Napoleonin]], përpara se territori i tyre të rivendosej.

Megjithatë, Selia e Shenjtë u përfaqësua dhe u identifikua si &quot;subjekt i përhershëm i së drejtës së përgjithshme zakonore ndërkombëtare kundrejt të gjitha shteteve&quot; në [[Kongresi i Vjenës|Kongresin e Vjenës]] (1814–1815).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.open-diplomacy.eu/blog/moral-diplomacy-of-the-holy-see-multi-level-diplomacy-of-a-tr|title='Moral Diplomacy' of the Holy See: Multi-Level Diplomacy of a Transnational Actor|language=en|access-date=14 shtator 2018|archive-date=14 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914132318/http://www.open-diplomacy.eu/blog/moral-diplomacy-of-the-holy-see-multi-level-diplomacy-of-a-tr|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Shtetet Papale u njohën nën sundimin e Papatit dhe u rivendosën kryesisht në shtrirjen e tyre të mëparshme. Pavarësisht [[Kapja e Romës|kapjes së Romës]] më 1870 nga [[Mbretëria e Italisë]] dhe [[Çështja Romake]] gjatë [[Vatikani gjatë epokës Savojar (1870–1929)|epokës Savojar]] (që e bëri Papën një &quot;[[I burgosuri në Vatikan|të burgosur në Vatikan]]&quot; nga 1870 deri më 1929), subjekti i saj juridik ndërkombëtar &quot;përbëhej nga reciprociteti i vazhdueshëm i marrëdhënie diplomatike” që jo vetëm u ruajtën por u shumëfishuan.

[[Traktati Lateran]] më 11 shkurt 1929 midis Selisë së Shenjtë dhe Italisë e njohu Qytetin e Vatikanit si një [[qytet-shtet]] të pavarur, së bashku me pronat ekstraterritoriale në të gjithë rajonin. Që atëherë, Qyteti i Vatikanit është i ndryshëm nga ende nën &quot;pronësinë e plotë, dominimin ekskluziv dhe autoritetin dhe juridiksionin sovran&quot; të Selisë së Shenjtë (latinisht: ''Sancta Sedes'').

==Organizata==
{{Kryesor|Kuria Romake}}
Selia e Shenjtë është një nga shtatë monarkitë e fundit absolute të mbetura në botë, së bashku me [[Arabia Saudite|Arabinë Saudite]], [[Eswatini]], [[Emiratet e Bashkuara Arabe]], [[Katari]]n, [[Brunei]]n dhe [[Omani]]n.&lt;ref name=&quot;factbook&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/|title=CIA's factbook Vatican State|date=16 shkurt 2022|access-date=25 janar 2021|language=en|archive-date=26 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126204237/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/holy-see-vatican-city/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/en/stato-e-governo.html|title=State and Government|website=www.vaticanstate.va|language=en|access-date=1 prill 2018|archive-date=31 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180331104125/http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/en/stato-e-governo.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://storiesofworld.com/people-seven-nations-live-absolute-monarchy-click-know-nations/|title=These 7 nations are ruled by an absolute monarchy!|date=22 dhjetor 2015|work=Stories of World|access-date=1 prill 2018|language=en-US|archive-date=2 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180402101211/https://storiesofworld.com/people-seven-nations-live-absolute-monarchy-click-know-nations/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Papa qeveris Kishën Katolike përmes [[Kuria Romake|Kurisë Romake]]. Kuria përbëhet nga një kompleks zyrash që administrojnë çështjet e kishës në nivelin më të lartë, duke përfshirë [[Sekretariati i Shtetit (Selia e Shenjtë)|Sekretariatin e Shtetit]], nëntë [[Kongregacioni (Kuria Romake)|Kongregacione]], tre [[Gjykata kishtare|Tribunale]], njëmbëdhjetë Këshilla Papnor dhe shtatë Komisione Papnore. Sekretariati i Shtetit, nën [[Sekretari Kardinal i Shtetit|Sekretarin Kardinal të Shtetit]], drejton dhe koordinon Kurinë. Kryetari aktual, Kardinali Pietro Parolin,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://attualita.vatican.va/sala-stampa/bollettino/2013/08/31/news/31610.html|title=Dichiarazione Di S.E. Mons. Pietro Parolin in Occasione della sua Nomina a Segretario di Stato|language=it|access-date=28 tetor 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130922060821/http://attualita.vatican.va/sala-stampa/bollettino/2013/08/31/news/31610.html|archive-date=22 shtator 2013}}&lt;/ref&gt; është ekuivalenti i Selisë me një kryeministër. Arkipeshkvi [[Paul Gallagher (peshkop)|Paul Gallagher]], Sekretar i Seksionit për Marrëdhëniet me Shtetet e Sekretariatit të Shtetit, vepron si Ministër i Punëve të Jashtme të Selisë së Shenjtë. Parolin u emërua në rolin e tij nga Papa Françesku më 31 gusht 2013.

[[Skeda:Vatican City map EN.svg|parapamje|majtas|[[Qyteti i Vatikanit]], territori sovran i Selisë së Shenjtë]]
Sekretariati i Shtetit është i vetmi organ i Kurisë që ndodhet brenda Qytetit të Vatikanit. Të tjerët janë në ndërtesa në pjesë të ndryshme të Romës që kanë të drejta ekstraterritoriale të ngjashme me ato të ambasadave.

Ndër institucionet më aktive të Kurialeve janë [[Kongregacioni për Doktrinën e Besimit]], i cili mbikëqyr doktrinën e Kishës Katolike; [[Kongregacioni i Peshkopëve]], i cili koordinon emërimin e peshkopëve në mbarë botën; [[Kongregacioni për Evengjekalizmin e Popujve]], i cili mbikëqyr të gjitha veprimtaritë misionare; dhe [[Këshilli Papnor për Drejtësi dhe Paqe]], i cili merret me paqen ndërkombëtare dhe çështjet sociale.

Tri gjykata ushtrojnë pushtetin gjyqësor. [[Tribunali Apostolik i Rotës Romake|Rota Romake]] trajton ankesat normale gjyqësore, më të shumtat janë ato që kanë të bëjnë me pretendimin e pavlefshmërisë së martesës.&lt;ref&gt;[https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P5G.HTM Code of Canon Law, canons 1443–1444] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100108061657/https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P5G.HTM |date=8 January 2010 }}. Vatican.va. Retrieved 11 September 2011.&lt;/ref&gt; [[Signatura Apostolike]] është gjykata supreme e apelit dhe administrative në lidhje me vendimet edhe të Rotës Romake dhe vendimet administrative të eprorëve kishtarë (peshkopët dhe eprorët e instituteve fetare), të tilla si mbyllja e një famullie ose largimi i dikujt nga detyra. Ai gjithashtu mbikëqyr punën e gjykatave të tjera kishtare në të gjitha nivelet.&lt;ref&gt;[https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P5G.HTM Code of Canon Law, canon 1445] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100108061657/https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P5G.HTM |date=8 January 2010 }}. Vatican.va. Retrieved 11 September 2011.&lt;/ref&gt; [[Penitenciari Apostolik]] nuk merret me gjykime apo dekrete të jashtme, por me çështje të ndërgjegjes, duke dhënë lirim nga censurat, dispensimet, ndërrimet, vërtetimet, faljet dhe favore të tjera; ai gjithashtu jep indulgjenca.&lt;ref&gt;[https://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_constitutions/documents/hf_jp-ii_apc_19880628_pastor-bonus-roman-curia_en.html ''Pastor bonus'', articles 117–120] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010223175311/https://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_constitutions/documents/hf_jp-ii_apc_19880628_pastor-bonus-roman-curia_en.html |date=23 February 2001 }}. The Vatican. (28 June 1988). Retrieved 11 September 2011.&lt;/ref&gt;

[[Prefektura për Çështjet Ekonomike të Selisë së Shenjtë]] koordinon financat e departamenteve të Selisë së Shenjtë dhe mbikëqyr administrimin e të gjitha zyrave, pavarësisht shkallës së autonomisë së tyre, që menaxhojnë këto financa. Më e rëndësishmja prej tyre është [[Administrimi i Patronimisë së Selisë Apostolike]].

[[Prefektura e Shtëpisë Papale]] është përgjegjëse për organizimin e shtëpisë papale, audiencat dhe ceremonitë (përveç pjesës rreptësisht [[Liturgjia katolike|liturgjike]]).

==Shënime==
{{notelist}}

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria: Selia e Shenjtë| ]]
[[Kategoria:Qeveria e Qytetit të Vatikanit]]
[[Kategoria:Feja dhe politika]]</text>
      <sha1>0h5v5xb7wckc4yrqh53mqtxoqt1c8a6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Filmografia e Robert de Niro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339949</id>
    <revision>
      <id>3001197</id>
      <parentid>2964189</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84294" sha1="scd1xuwfzz4o4y0yoo3ie8jjj6kgavd" xml:space="preserve">[[Skeda:Robert De Niro TFF 2011 Shankbone.JPG|parapamje|De Niro në [[Festivali Tribeca|Festivalin e Filmit Tribeca]], 2011]]
[[Robert De Niro]] është një aktor, regjisor dhe producent amerikan. Filmat e tij të hershëm përfshinin ''[[Greetings (film 1968)|Greetings]]'' (1968), ''[[The Wedding Party (film 1969)|The Wedding Party]]'' (1969), ''[[Bloody Mama]]'' (1970), ''[[Hi, Mom!]]'' (1970), ''[[Jennifer on My Mind]]'' (1971), ''[[The Gang That Couldn't Shoot Straight (film)|The Gang That Couldn't Shoot Straight]]'' (1971), dhe ''[[Mean Streets]]'' (1973). Në vitin 1974, De Niro u luajt si [[Vito Corleone]] i ri në ''[[The Godfather Pjesa 2]]''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Performanca e tij në film e çoi atë në fitimin e [[Academy Award për Aktorin më të Mirë në Rol Dytësor]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1975/04/09/archives/godfather-part-ii-wins-7-oscars.html|title='Godfather, Part II' Wins 7 Oscars|date=9 prill 1975|work=The New York Times|access-date=17 prill 2020|language=en|url-status=live|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417135742/https://www.nytimes.com/1975/04/09/archives/godfather-part-ii-wins-7-oscars.html|archive-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Pas ''The Godfather Pjesa 2'', ai luajti në dramën psikologjike të [[Martin Scorsese]], ''[[Taxi Driver]]'' (1976). Në film, De Niro portretizoi Travis Bickle, i cili është një 26-vjeçar i vetmuar, në depresion që jeton në izolim në New York City.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-taxi-driver-1976|title=Taxi Driver movie review &amp; film summary (1976)|last=Ebert|first=Roger|publisher=RogerEbert.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230080324/https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-taxi-driver-1976|archive-date=30 dhjetor 2018|access-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Ai fitoi [[Los Angeles Film Critics Association Award për Aktorin më të Mirë]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lafca.net/years/1976.html|title=LAFCA|date=4 shtator 2017|website=Los Angeles Film Critics Association Awards|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170904181959/http://www.lafca.net/years/1976.html|archive-date=4 shtator 2017|access-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt; [[National Society of Film Critics Award për Aktorin më të Mirë]],&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|last=Rausch|first=Andrew J.|url=https://books.google.com/books?id=i2-XUkLZdUUC&amp;q=National+Society+of+Film+Critics+Award+for+Best+Actor+taxi+driver&amp;pg=PA39|title=The Films of Martin Scorsese and Robert De Niro|date=3 maj 2010|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7414-5|language=en|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417140905/https://books.google.co.uk/books?id=i2-XUkLZdUUC&amp;pg=PA39&amp;lpg=PA39&amp;dq=National+Society+of+Film+Critics+Award+for+Best+Actor+taxi+driver&amp;source=bl&amp;ots=dCEuwPYRuF&amp;sig=ACfU3U2cpa2VzIDiZBCv31PVrbhTDNRzZw&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiH39n50O_oAhVKeMAKHS6wACQQ6AEwB3oECAwQNQ#v=onepage&amp;q=National%20Society%20of%20Film%20Critics%20Award%20for%20Best%20Actor%20taxi%20driver&amp;f=false|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[New York Film Critics Circle Award for Best Actor]],&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; dhe u nominua për [[Academy Award për Aktorin më të Mirë]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The 49th Academy Awards|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1977|access-date=2020-07-02|publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Taxi Driver#&quot;A po flet me mua?&quot;|&quot;A po flet me mua?&quot;]] nga De Niro? Dialogu u rendit në numrin 10 në [[AFI's 100 Years... 100 Movie Quotes]] të [[American Film Institute]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.afi.com/afis-100-years-100-movie-quotes/|title=Afi's 100 Years…100 Movie Quotes|publisher=American Film Institute|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229132635/https://www.afi.com/afis-100-years-100-movie-quotes/|archive-date=29 shkurt 2020|access-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt; Në vitin 1978, De Niro u shfaq në dramën e luftës të [[Michael Cimino]] ''[[The Deer Hunter]]'', një film i bazuar në një treshe punëtorësh të çelikut, jeta e të cilëve u ndryshua përgjithmonë pas luftimit në [[Lufta e Vietnamit|Luftën e Vietnamit]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-deer-hunter-1979|title=The Deer Hunter movie review &amp; film summary (1979) {{!}} Roger Ebert|last=Ebert|first=Roger|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404104205/https://www.rogerebert.com/reviews/the-deer-hunter-1979|archive-date=4 prill 2020|access-date=17 prill 2020|language=en|publisher=RogerEbert.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newstatesman.com/culture/2014/08/after-36-years-deer-hunter-remains-one-most-fascinating-films-vietnam|title=After 36 years, The Deer Hunter remains one of the most fascinating films on Vietnam|website=New Statesman|date=5 gusht 2014|access-date=17 prill 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417162417/https://www.newstatesman.com/culture/2014/08/after-36-years-deer-hunter-remains-one-most-fascinating-films-vietnam|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; De Niro u nominua për [[Academy Award për Aktorin më të Mirë]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2016/07/michael-ciminos-deer-hunter-oscar-campaign-win-best-picture-1201782549/|title=How Michael Cimino's 'The Deer Hunter' Pioneered The Modern Day Oscar Campaign – And Won|last=Hammond|first=Pete|date=3 korrik 2016|work=Deadline Hollywood|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417162635/https://deadline.com/2016/07/michael-ciminos-deer-hunter-oscar-campaign-win-best-picture-1201782549/|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt;

==Filmat==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+Key
| style=&quot;background:#ffc;&quot; | {{dagger|alt=Productions that have not yet been released}}
| Tregon prodhime që nuk janë publikuar ende
|}
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Viti
! rowspan=&quot;2&quot; | Titulli
! colspan=&quot;3&quot; | Funksionuar si
! rowspan=&quot;2&quot; | Regjisori
! rowspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënimet
! rowspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{abbr|Ref(s)|Reference(s)}}
|-
! Aktori
! Producenti
! Roli
|-
| 1965
| ''[[Three Rooms in Manhattan]]''
| {{Yes|Uncredited}}
| {{no}}
| Client At The Diner
| [[Marcel Carné]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite book|author=Edward Baron Turk|url=https://archive.org/details/childofparadisem0000turk|title=Child of Paradise: Marcel Carné and the Golden Age of French Cinema|publisher=Harvard University Press|year=1989|isbn=9780674114609|page=[https://archive.org/details/childofparadisem0000turk/page/443 443]|quote=robert de niro marcel carne.|url-access=registration}}page 443&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1968
| ''{{sort|Young Wolves|[[The Young Wolves]]}}''
| {{Yes|Uncredited}}
| {{no}}
| Un Hippie Chez Popov
| Marcel Carné
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lexpress.fr/culture/cinema/robert-de-niro-je-n-ai-aucune-certitude-sur-ma-technique-d-acteur_1293511.html|title=Robert De Niro: &quot;Je n'ai aucune certitude sur ma technique d'acteur&quot;|date=24 tetor 2013|website=L'Express|language=fr|access-date=16 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720170327/https://www.lexpress.fr/culture/cinema/robert-de-niro-je-n-ai-aucune-certitude-sur-ma-technique-d-acteur_1293511.html|archive-date=20 korrik 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Greetings (film 1968)|''Greetings'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Jon Rubin
| [[Brian De Palma]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2015/film/features/robert-de-niro-50-years-movies-greetings-joy-1201633674/|title=Robert De Niro Remembers the Film Business Nearly 50 Years Ago|last=Saval|first=Marina|date=6 nëntor 2015|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215211701/https://variety.com/2015/film/features/robert-de-niro-50-years-movies-greetings-joy-1201633674/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1969
| ''[[Sam's Song]]'' aka ''The Swap''
| {{yes}}
| {{no}}
| Sam
| Jordan Leondopoulos
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b77598447|title=Sam's Song (1971)|website=BFI|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417182302/https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b77598447|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Wedding Party (film 1969)|The Wedding Party]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Cecil
| Brian De Palma
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/1968/film/reviews/the-wedding-party-2-1200421769/|title=The Wedding Party|date=31 dhjetor 1968|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215211701/https://variety.com/1968/film/reviews/the-wedding-party-2-1200421769/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1970
| ''[[Bloody Mama]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Lloyd [[Ma Barker|Barker]]
| [[Roger Corman]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/1969/film/reviews/bloody-mama-1200422277/|title=Bloody Mama|date=31 dhjetor 1969|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215210648/https://variety.com/1969/film/reviews/bloody-mama-1200422277/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Hi, Mom!]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Jon Rubin
| Brian De Palma
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1970/04/28/archives/hi-mom-a-brian-de-palma-satire.html|title='Hi, Mom!' a Brian De Palma Satire|date=28 prill 1970|work=[[The New York Times]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215210752/https://www.nytimes.com/1970/04/28/archives/hi-mom-a-brian-de-palma-satire.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1971
| ''[[Jennifer on My Mind]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Mardigian
| [[Noel Black]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|title=An oral history of how Robert De Niro was cast in The Deer Hunter – and how he prepared for the role|url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/robert-de-niro-interview-deer-hunter|access-date=2020-07-02|website=GQ|date=19 dhjetor 2019|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Born to Win]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Officer Danny
| [[Ivan Passer]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Born to Win (1971)|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6a62d42c|access-date=2020-07-02|website=BFI|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Gang That Couldn't Shoot Straight]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Mario Trantino
| [[James Goldstone]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-gang-that-couldnt-shoot-straight-1971|title=The Gang That Couldn't Shoot Straight|last=Ebert|first=Roger|date=28 dhjetor 1971|publisher=RogerEbert.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920104015/https://www.rogerebert.com/reviews/the-gang-that-couldnt-shoot-straight-1971|archive-date=20 shtator 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1973
| [[Bang the Drum Slowly (film)|''Bang the Drum Slowly'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Bruce Pearson
| [[John D. Hancock]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/bang-the-drum-slowly-1973|title=Bang the Drum Slowly|last=Ebert|first=Roger|date=26 gusht 1973|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711091240/https://www.rogerebert.com/reviews/bang-the-drum-slowly-1973|archive-date=11 korrik 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Mean Streets]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| John 'Johnny Boy' Civello
| [[Martin Scorsese]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-mean-streets-1973|title=Mean Streets|last=Ebert|first=Roger|date=31 dhjetor 2003|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404083636/https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-mean-streets-1973|archive-date=4 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1974
| ''[[The Godfather Pjesa 2]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Vito Corleone]]
| [[Francis Ford Coppola]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cnn.com/2017/04/19/entertainment/robert-de-niro-godfather-part-2/index.html|title=Robert De Niro explains his 'Godfather' experiment|last=Melas|first=Chloe|date=19 prill 2017|publisher=[[CNN]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215204729/https://www.cnn.com/2017/04/19/entertainment/robert-de-niro-godfather-part-2/index.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1976
| ''[[Taxi Driver]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Travis Bickle
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|-
| ''[[1900 (film)|1900]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Alfredo Berlinghieri
| [[Bernardo Bertolucci]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1977/11/04/archives/screen-1900-bertoluccis-marxist-saga.html|title=Screen: '1900,' Bertolucci's Marxist Saga|date=4 nëntor 1977|work=[[The New York Times]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215204729/https://www.nytimes.com/1977/11/04/archives/screen-1900-bertoluccis-marxist-saga.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Last Tycoon (film 1976)|The Last Tycoon]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Monroe Stahr
| [[Elia Kazan]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cnn.com/2017/07/26/entertainment/the-last-tycoon-review/index.html|title='The Last Tycoon' slips on uneven Hollywood soap|last=Lowry|first=Brian|date=26 korrik 2017|publisher=[[CNN]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215204731/https://www.cnn.com/2017/07/26/entertainment/the-last-tycoon-review/index.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1977
| [[New York, New York (film 1977)|''New York, New York'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Jimmy Doyle
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/new-york-new-york-1977|title=New York, New York|last=Ebert|first=Roger|date=1 janar 1977|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191225152215/https://www.rogerebert.com/reviews/new-york-new-york-1977|archive-date=25 dhjetor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1978
| ''[[The Deer Hunter]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Rreshter i Shtabit Michael 'Mike' Vronsky
| [[Michael Cimino]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-deer-hunter-1979|title=The Deer Hunter|last=Ebert|first=Roger|date=9 mars 1979|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404104205/https://www.rogerebert.com/reviews/the-deer-hunter-1979|archive-date=4 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1980
| ''[[Raging Bull]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Jake LaMotta]]
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/robert-de-niro-movies-the-irishman-raging-bull-martin-scorsese-a9232861.html|title=Robert De Niro says gaining weight for Raging Bull made it hardest role he's ever had|last=Michallon|first=Clemence|date=4 dhjetor 2019|work=[[The Independent]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215200929/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/robert-de-niro-movies-the-irishman-raging-bull-martin-scorsese-a9232861.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1981
| [[True Confessions (film)|''True Confessions'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Monsignor Desmond 'Des' Spellacy
| [[Ulu Grosbard]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/true-confessions-1981|title=True Confessions|last=Ebert|first=Roger|date=1 janar 1981|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190522070456/https://www.rogerebert.com/reviews/true-confessions-1981|archive-date=22 maj 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1983
| ''[[The King of Comedy (film)|The King of Comedy]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Rupert Pupkin
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2019/04/robert-de-niro-joker-king-of-comedy-1202055636/|title='Joker': Robert De Niro Addresses the Connection Between His Character and 'King of Comedy'|last=Kohn|first=Eric|date=3 prill 2019|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403201154/https://www.indiewire.com/2019/04/robert-de-niro-joker-king-of-comedy-1202055636/|archive-date=3 prill 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1984
| ''[[Once Upon a Time in America]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[David &quot;Noodles&quot; Aaronson|David 'Noodles' Aaronson]]
| [[Sergio Leone]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mentalfloss.com/article/70066/13-epic-facts-about-once-upon-time-america|title=13 Epic Facts About Once Upon a Time in America|last=Snider|first=Eric D.|date=19 tetor 2015|website=[[Mental Floss]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215203105/https://www.mentalfloss.com/article/70066/13-epic-facts-about-once-upon-time-america|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Falling in Love (film 1984)|''Falling in Love'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Frank Raftis
| Ulu Grosbard
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/falling-in-love-1984|title=Falling in Love|last=Ebert|first=Roger|date=1 janar 1984|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215203105/https://www.rogerebert.com/reviews/falling-in-love-1984|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1985
| [[Brazil (film 1985)|''Brazil'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Archibald 'Harry' Tuttle
| [[Terry Gilliam]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1986-01-09-8601030060-story.html|title=Robert De Niro won't be lending his...|last=Beck|first=Marilyn|date=9 janar 1986|work=[[Chicago Tribune]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215215506/https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1986-01-09-8601030060-story.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1986
| ''[[The Mission (film 1986)|The Mission]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Rodrigo Mendoza]]
| [[Roland Joffé]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-mission-1986|title=The Mission|last=Ebert|first=Roger|date=14 nëntor 1986|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215203104/https://www.rogerebert.com/reviews/the-mission-1986|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1987
| ''[[Angel Heart]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Louis Cyphre
| [[Alan Parker]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/angel-heart-1987|title=Angel Heart|last=Ebert|first=Roger|date=6 mars 1987|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107092304/https://www.rogerebert.com/reviews/angel-heart-1987|archive-date=7 janar 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''{{sort|Untouchables|[[The Untouchables (film)|The Untouchables]]}}''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Al Capone]]
| Brian De Palma
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://ew.com/movies/2017/06/05/the-untouchables-kevin-costner-robert-deniro-sean-connery-look-back/|title=The stars of The Untouchables look back, 30 years later|last=Sollosi|first=Mary|date=5 qershor 2017|magazine=[[Entertainment Weekly]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215203105/https://ew.com/movies/2017/06/05/the-untouchables-kevin-costner-robert-deniro-sean-connery-look-back/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1988
| ''[[Midnight Run]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Jack Walsh
| [[Martin Brest]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-features/midnight-run-30th-anniversary-699279/|title='Midnight Run' at 30: In Praise of the 'Casablanca' of Buddy Comedies|last=Sepinwall|first=Alan|date=20 korrik 2018|magazine=[[Rolling Stone]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215203105/https://www.rollingstone.com/movies/movie-features/midnight-run-30th-anniversary-699279/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1989
| ''[[Jacknife]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Joseph 'Jacknife' Megessey
| [[David Jones (director)|David Jones]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/jacknife-1989|title=Jacknife|last=Ebert|first=Roger|date=24 mars 1989|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215203432/https://www.rogerebert.com/reviews/jacknife-1989|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[We're No Angels (film 1989)|''We're No Angels'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| Ned
| [[Neil Jordan]]
| Executive producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/were-no-angels-1989|title=We're No Angels|last=Ebert|first=Roger|date=15 dhjetor 1989|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191108151442/https://www.rogerebert.com/reviews/were-no-angels-1989|archive-date=8 nëntor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1990
| ''[[Stanley &amp; Iris]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Stanley Everett Cox
| [[Martin Ritt]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/stanley-iris-122825/|title=Stanley &amp; Iris|last=Travers|first=Peter|date=9 shkurt 1990|magazine=[[Rolling Stone]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215200015/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/stanley-iris-122825/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Goodfellas]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[James Burke (gangster)|James 'Jimmy The Gent' Conway]]
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/goodfellas-25th-anniversary-robert-de-niro-joe-pesci/story?id=33854733|title='Goodfellas' 25th Anniversary: Where Robert De Niro, Joe Pesci and the Other Stars Are Now|last=Castellano|first=Anthony|date=21 shtator 2015|publisher=[[ABC News]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190312104308/https://abcnews.go.com/Entertainment/goodfellas-25th-anniversary-robert-de-niro-joe-pesci/story?id=33854733|archive-date=12 mars 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Awakenings]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Leonard Lowe
| [[Penny Marshall]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/awakenings-1990|title=Awakenings|last=Ebert|first=Roger|date=20 dhjetor 1990|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401051019/https://www.rogerebert.com/reviews/awakenings-1990|archive-date=1 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1991
| ''[[Guilty by Suspicion]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| David Merrill
| [[Irwin Winkler]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/guilty-by-suspicion-1991|title=Guilty by Suspicion|last=Ebert|first=Roger|date=15 mars 1991|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407134828/https://www.rogerebert.com/reviews/guilty-by-suspicion-1991|archive-date=7 prill 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Backdraft (film)|''Backdraft'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Donald 'Shadow' Rimgale
| [[Ron Howard]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.chicagotribune.com/news/obituaries/ct-met-donald-rimgale-obituary-20171122-story.html|title=Donald Rimgale, Chicago firefighter who inspired De Niro's character in 'Backdraft,' dies|last=Goldsborough|first=Bob|date=22 nëntor 2017|work=[[Chicago Tribune]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215195426/https://www.chicagotribune.com/news/obituaries/ct-met-donald-rimgale-obituary-20171122-story.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Cape Fear (film 1991)|''Cape Fear'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| [[Max Cady|Maximilian 'Max' Cady]]
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mentalfloss.com/article/88173/15-intense-facts-about-cape-fear|title=15 Intense Facts About Cape Fear|last=Cormier|first=Roger|date=16 nëntor 2016|website=[[Mental Floss]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215195822/https://www.mentalfloss.com/article/88173/15-intense-facts-about-cape-fear|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1992
| [[Mistress (film 1992)|''Mistress'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| Evan M. Wright
| [[Barry Primus]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.courant.com/news/connecticut/hc-xpm-1992-09-25-0000112068-story.html|title=The Depressing Side Of Hollywood, From De Niro's Tribeca|last=Johnson|first=Malcolm|date=25 shtator 1992|website=[[Hartford Courant]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215194902/https://www.courant.com/news/connecticut/hc-xpm-1992-09-25-0000112068-story.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Night and the City (film 1992)|''Night and the City'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Harry Fabian
| Irwin Winkler
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://film.avclub.com/criterion-offers-two-distinct-versions-of-one-terrific-1798184543|title=Criterion offers two distinct versions of one terrific noir, Night and the City|last=D'Angelo|first=Mike|date=5 gusht 2015|publisher=[[The A.V. Club]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215194905/https://film.avclub.com/criterion-offers-two-distinct-versions-of-one-terrific-1798184543|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1993
| ''[[Mad Dog and Glory]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Wayne 'Mad Dog' Dobie
| [[John McNaughton]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/mad-dog-and-glory-1993|title=Mad Dog and Glory|last=Ebert|first=Roger|date=5 mars 1993|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115141158/https://www.rogerebert.com/reviews/mad-dog-and-glory-1993|archive-date=15 janar 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[This Boy's Life]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Dwight Hansen
| [[Michael Caton-Jones]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/this-boys-life-1993|title=This Boy's Life|last=Ebert|first=Roger|date=23 prill 1993|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117112533/https://www.rogerebert.com/reviews/this-boys-life-1993|archive-date=17 nëntor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[A Bronx Tale]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Lorenzo Anello
| [[Robert De Niro|Vetë ai]]
| Also director
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mentalfloss.com/article/558094/facts-about-a-bronx-tale-robert-de-niro|title=11 Surprising Facts About A Bronx Tale|last=Pirnia|first=Garin|date=28 shtator 2018|website=[[Mental Floss]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215194308/https://www.mentalfloss.com/article/558094/facts-about-a-bronx-tale-robert-de-niro|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1994
| [[Mary Shelley's Frankenstein (film)|''Mary Shelley's Frankenstein'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| [[Frankenstein's monster|The Creature]]
| [[Kenneth Branagh]]
| Associate producer
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-1994-11-04-1994308025-story.html|title=Branagh turns De Niro into the original monster piece Frenzied 'Frankenstein'|last=Hunter|first=Stephen|date=4 nëntor 1994|work=[[The Baltimore Sun]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215193741/https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-1994-11-04-1994308025-story.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1995
| ''[[Casino (film 1995)|Casino]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Frank Rosenthal|Sam 'Ace' Rothstein]]
| Martin Scorsese
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/casino-1995|title=Casino|last=Ebert|first=Roger|date=22 nëntor 1995|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404090252/https://www.rogerebert.com/reviews/casino-1995|archive-date=4 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Heat (film 1995)|''Heat'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Neil McCauley
| [[Michael Mann]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wbur.org/artery/2019/08/01/heat-michael-mann|title=Decades Later, Viewers Still Feel The 'Heat' For Michael Mann's 1995 LA Crime Saga|last=Burns|first=Sean|date=1 gusht 2019|publisher=[[WBUR-FM]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215193741/https://www.wbur.org/artery/2019/08/01/heat-michael-mann|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[One Hundred and One Nights]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Le Mari de la Star-Fantasme en Croisière
| [[Agnès Varda]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/1995/film/reviews/a-hundred-and-one-nights-1200439938/|title=A Hundred and One Nights|last=Nesselson|first=Lisa|date=29 janar 1995|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215193738/https://variety.com/1995/film/reviews/a-hundred-and-one-nights-1200439938/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1996
| ''[[The Fan (film 1996)|The Fan]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Gilbert 'Gil' Renard
| [[Tony Scott]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/the-fan-89895/|title=The Fan|last=Travers|first=Peter|date=16 gusht 1996|magazine=[[Rolling Stone]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215192338/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/the-fan-89895/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Sleepers (film)|Sleepers]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Father Bobby Carillo
| [[Barry Levinson]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/sleepers-1996|title=Sleepers|last=Ebert|first=Roger|date=18 tetor 1996|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215192336/https://www.rogerebert.com/reviews/sleepers-1996|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Marvin's Room (film)|''Marvin's Room'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| Dr. Wally
| [[Jerry Zaks]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/marvins-room-1997|title=Marvin's Room|last=Ebert|first=Roger|date=10 janar 1997|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104213303/https://www.rogerebert.com/reviews/marvins-room-1997|archive-date=4 janar 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1997
| ''[[Cop Land]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Lieutenant Moe Tilden
| [[James Mangold]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/cop-land-review-movie-1997-1232298|title='Cop Land': THR's 1997 Review|last=Hunter|first=David|date=15 gusht 2019|work=[[The Hollywood Reporter]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215185956/https://www.hollywoodreporter.com/amp/review/cop-land-review-movie-1997-1232298|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Jackie Brown]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Louis Gara
| [[Quentin Tarantino]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news|date=22 nëntor 2016|title=From The Godfather to Goodfellas: Robert De Niro's greatest roles|language=en-GB|work=The Daily Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/films/0/robert-de-niros-best-movies-pictures/jackie-brown/|access-date=29 qershor 2020|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Wag the Dog]]''
| {{yes}}
| {{yes}}
| Conrad Brean
| Barry Levinson
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://slate.com/culture/2020/01/wag-the-dog-revisited-iran-trump-movie.html|title=Watching Wag the Dog in 2020 Is Almost Comforting|last=Keating|first=Joshua|date=14 janar 2020|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215033240/https://slate.com/culture/2020/01/wag-the-dog-revisited-iran-trump-movie.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998
| [[Great Expectations (film 1998)|''Great Expectations'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Abel Magwitch|Arthur Lustig]]
| [[Alfonso Cuarón]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/great-expectations-1998|title=Great Expectations|last=Ebert|first=Roger|date=30 janar 1998|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213031752/https://www.rogerebert.com/reviews/great-expectations-1998|archive-date=13 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ronin (film)|''Ronin'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| CIA Agent Sam Regazolli
| [[John Frankenheimer]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/ronin-1998|title=Ronin|last=Ebert|first=Roger|date=25 shtator 1998|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404084722/https://www.rogerebert.com/reviews/ronin-1998|archive-date=4 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1999
| ''[[Analyze This]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Paul Vitti
| [[Harold Ramis]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://ew.com/article/2014/02/24/billy-crystal-remembers-harold-ramis/amp/|title=Billy Crystal, Robert De Niro on 'Analyze This' director Harold Ramis|last=Bacle|first=Ariana|date=24 shkurt 2014|magazine=[[Entertainment Weekly]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215184153/https://ew.com/article/2014/02/24/billy-crystal-remembers-harold-ramis/amp/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Flawless (film 1999)|''Flawless'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| Walter Koontz
| [[Joel Schumacher]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/flawless-1999|title=Flawless|last=Ebert|first=Roger|date=24 nëntor 1999|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404104444/https://www.rogerebert.com/reviews/flawless-1999|archive-date=4 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2000
| ''[[The Adventures of Rocky and Bullwinkle (film)|The Adventures of Rocky and Bullwinkle]]''
| {{yes}}
| {{yes}}
| [[Fearless Leader]]
| [[Des McAnuff]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-adventures-of-rocky-and-bullwinkle-2000|title=The Adventures of Rocky and Bullwinkle|last=Ebert|first=Roger|date=30 qershor 2000|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191031175448/https://www.rogerebert.com/reviews/the-adventures-of-rocky-and-bullwinkle-2000|archive-date=31 tetor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Men of Honor]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Chief Leslie William 'Billy' Sunday
| [[George Tillman Jr.]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/men-of-honor-2000|title=Men of Honor|last=Ebert|first=Roger|date=10 nëntor 2000|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113195936/https://www.rogerebert.com/reviews/men-of-honor-2000|archive-date=13 janar 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Meet the Parents]]''
| {{yes}}
| {{yes}}
| [[Meet the Fockers#Characters|Jack Tiberius Byrnes]]
| [[Jay Roach]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/meet-the-parents-2000|title=Meet the Parents|last=Ebert|first=Roger|date=6 tetor 2000|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215182818/https://www.rogerebert.com/reviews/meet-the-parents-2000|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001
| ''[[15 Minutes]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Detective Eddie Flemming
| [[John Herzfeld]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/1999/film/news/de-niro-burns-seconds-away-from-15-minutes-1117490801/|title=De Niro, Burns seconds away from '15 Minutes'|last=Hindes|first=Andrew|date=28 janar 1999|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215182131/https://variety.com/1999/film/news/de-niro-burns-seconds-away-from-15-minutes-1117490801/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''{{sort|Score|[[The Score (film 2001)|The Score]]}}''
| {{yes}}
| {{no}}
| Nick Wells
| [[Frank Oz]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-score-2001|title=The Score|last=Ebert|first=Roger|date=13 korrik 2001|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191108031353/https://www.rogerebert.com/reviews/the-score-2001|archive-date=8 nëntor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2002
| [[Showtime (film)|''Showtime'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Detective Mitch Preston
| [[Tom Dey]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/showtime-2002|title=Showtime|last=Ebert|first=Roger|date=15 mars 2002|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404102812/https://www.rogerebert.com/reviews/showtime-2002|archive-date=4 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[City by the Sea]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Vincent LaMarca|Vincent Anthony LaMarca]]
| Michael Caton-Jones
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.toledoblade.com/a-e/Movies/2002/09/06/City-by-the-Sea-De-Niro-cop-film-takes-a-turn-from-reality/stories/|title=City by the Sea: De Niro cop film takes a turn from reality|last=Borrelli|first=Christopher|date=6 shtator 2002|publisher=[[The Blade (Toledo, Ohio)|The Blade]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215182131/https://www.toledoblade.com/a-e/Movies/2002/09/06/City-by-the-Sea-De-Niro-cop-film-takes-a-turn-from-reality/stories/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Analyze That]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Paul Vitti
| Harold Ramis
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/analyze-that-2002|title=Analyze That|last=Ebert|first=Roger|date=6 dhjetor 2002|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215182130/https://www.rogerebert.com/reviews/analyze-that-2002|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2004
| [[Godsend (film 2004)|''Godsend'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Dr. Richard Wells
| [[Nick Hamm]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/godsend-2004|title=Godsend|last=Ebert|first=Roger|date=30 prill 2004|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215181045/https://www.rogerebert.com/reviews/godsend-2004|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Shark Tale]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Don Lino
| [[Bibo Bergeron]] &lt;br/&gt;[[Vicky Jenson]] &lt;br/&gt;[[Rob Letterman]]
| Voice role
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/shark-tale-2004|title=Shark Tale|last=Ebert|first=Roger|date=1 tetor 2004|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331042332/https://www.rogerebert.com/reviews/shark-tale-2004|archive-date=31 mars 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Meet the Fockers]]''
| {{yes}}
| {{yes}}
| Jack Tiberius Byrnes
| Jay Roach
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/meet-the-fockers-2004|title=Meet the Fockers|last=Ebert|first=Roger|date=21 dhjetor 2004|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407050016/https://www.rogerebert.com/reviews/meet-the-fockers-2004|archive-date=7 prill 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[The Bridge of San Luis Rey (film 2004)|''The Bridge of San Luis Rey'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| The Archbishop of Lima
| [[Mary McGuckian]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2005/film/reviews/the-bridge-of-san-luis-rey-1200528745/|title=The Bridge of San Luis Rey|last=Holland|first=Jonathan|date=15 shkurt 2020|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215181045/https://variety.com/2005/film/reviews/the-bridge-of-san-luis-rey-1200528745/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
| [[Hide and Seek (film 2005)|''Hide and Seek'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| David Callaway / Charlie
| [[John Polson]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/hide-and-seek-2005|title=Hide and Seek|last=Ebert|first=Roger|date=27 janar 2005|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215180134/https://www.rogerebert.com/reviews/hide-and-seek-2005|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006
| ''[[The Good Shepherd (film)|The Good Shepherd]]''
| {{yes}}
| {{yes}}
| [[William Joseph Donovan|General Bill Sullivan]]
| Himself
| Gjithashtu regjisor dhe producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-good-shepherd-2006|title=The Good Shepherd|last=Emerson|first=Michael|date=21 dhjetor 2006|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215180131/https://www.rogerebert.com/reviews/the-good-shepherd-2006|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Arthur and the Invisibles]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Emperor Sifrat XVI
| [[Luc Besson]]
| Zëri
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deseret.com/2007/1/12/20092042/film-review-arthur-and-the-invisibles-lacks-magic|title=Film review: 'Arthur and the Invisibles' lacks magic|date=12 janar 2007|work=[[Deseret News]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215180135/https://www.deseret.com/2007/1/12/20092042/film-review-arthur-and-the-invisibles-lacks-magic|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| [[Stardust (film 2007)|''Stardust'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Captain Shakespeare]]
| [[Matthew Vaughn]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://ew.com/movies/2017/08/10/stardust-10th-anniversary/|title=5 things you didn't appreciate about Stardust|last=Heching|first=Dan|date=10 gusht 2017|magazine=[[Entertainment Weekly]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215175543/https://ew.com/movies/2017/08/10/stardust-10th-anniversary/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2008
| ''[[Righteous Kill]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Detective Tom 'Turk' Cowan
| [[Jon Avnet]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=94484794|title='Righteous Kill': A Subpar 'Dexter,' With De Niro|last=Mondello|first=Bob|date=11 shtator 2008|publisher=[[NPR]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130091604/https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=94484794|archive-date=30 nëntor 2017|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[What Just Happened (film 2008)|''What Just Happened'']]
| {{yes}}
| {{yes}}
| Ben
| Barry Levinson
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://filmschoolrejects.com/trailer-watch-mr-de-niro-shows-us-what-just-happened/|title=Trailer Watch: Mr. De Niro Shows Us What Just Happened|last=Miller|first=Neil|date=1 gusht 2008|publisher=[[Film School Rejects]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215175545/https://filmschoolrejects.com/trailer-watch-mr-de-niro-shows-us-what-just-happened/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| [[Everybody's Fine (film 2009)|''Everybody's Fine'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Frank
| [[Kirk Jones (regjisor)|Kirk Jones]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/everybodys-fine-2009|title=Everybody's Fine|last=Ebert|first=Roger|date=2 dhjetor 2009|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215175546/https://www.rogerebert.com/reviews/everybodys-fine-2009|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2010
| [[Machete (film 2010)|''Machete'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Senator John McLaughlin
| [[Ethan Maniquis]] &lt;br/&gt;[[Robert Rodriguez]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/posteverything/wp/2015/10/07/on-immigration-its-a-fine-line-between-donald-trump-and-a-stock-movie-villain/|title=On immigration, it's a fine line between Donald Trump and a stock movie villain|last=Drezner|first=Daniel W.|date=7 tetor 2015|newspaper=[[The Washington Post]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215174648/https://www.washingtonpost.com/posteverything/wp/2015/10/07/on-immigration-its-a-fine-line-between-donald-trump-and-a-stock-movie-villain/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Stone (film 2010)|''Stone'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Jack Mabry
| [[John Curran (director)|John Curran]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|last=Flores|first=Ramses|date=22 korrik 2010|title=First Trailer for Stone Starring Robert De Niro, Edward Norton, Milla Jovovich, and Frances Conroy|url=https://collider.com/stone-trailer-robert-de-niro-edward-norton-milla-jovovich-frances-conroy-john-curran/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215174648/https://collider.com/stone-trailer-robert-de-niro-edward-norton-milla-jovovich-frances-conroy-john-curran/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020|publisher=[[Collider (website)|Collider]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Little Fockers]]''
| {{yes}}
| {{yes}}
| Jack Tiberius Byrnes
| [[Paul Weitz (filmmaker)|Paul Weitz]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/robert-de-niro-fockers-stars-time-charm/story?id=12412144|title=Robert De Niro in 'Little Fockers': Stars Believe Third Time Still Will Be the Charm|last=Reinis|first=Jessica|date=16 dhjetor 2010|publisher=[[ABC News]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005163313/http://abcnews.go.com/Entertainment/robert-de-niro-fockers-stars-time-charm/story?id=12412144|archive-date=5 tetor 2015|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2011
| ''[[The Ages of Love]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Adrian
| [[Giovanni Veronesi]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2011/01/exclusive-robert-de-niro-and-monica-bellucci-kiss-in-italian-ages-of-love-teaser-trailer-237875/|title=Exclusive: Robert De Niro And Monica Bellucci Kiss In Italian Ages Of Love Teaser Trailer|last=Thompson|first=Anne|date=4 janar 2011|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215173955/https://www.indiewire.com/2011/01/exclusive-robert-de-niro-and-monica-bellucci-kiss-in-italian-ages-of-love-teaser-trailer-237875/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Killer Elite (film)|''Killer Elite'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Hunter
| [[Gary McKendry]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/killer-elite-2011|title=Killer Elite|last=Ebert|first=Roger|date=21 shtator 2011|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920215513/https://www.rogerebert.com/reviews/killer-elite-2011|archive-date=20 shtator 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Limitless (film)|''Limitless'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Carl Van Loon
| [[Neil Burger]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2011/03/exclusive-neil-burger-talks-limitless-working-with-robert-de-niro-making-mid-budgeted-sci-fi-119791/|title=Exclusive: Neil Burger Talks 'Limitless,' Working With Robert De Niro &amp; Making Mid-Budgeted Sci-Fi|last=Davis|first=Edward|date=14 mars 2011|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215173956/https://www.indiewire.com/2011/03/exclusive-neil-burger-talks-limitless-working-with-robert-de-niro-making-mid-budgeted-sci-fi-119791/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[New Year's Eve (film 2011)|''New Year's Eve'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Stan Harris
| [[Garry Marshall]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-report-new-years-272195|title=Box Office Report: 'New Year's Eve' Leads Worst Weekend Since 2008 With $13.7 Million|last=McClintock|first=Pamela|date=11 dhjetor 2011|work=[[The Hollywood Reporter]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215173952/https://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-report-new-years-272195|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2012
| ''[[Being Flynn]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Jonathan Flynn
| Paul Weitz
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/being-flynn-2012|title=Being Flynn|last=Ebert|first=Roger|date=7 mars 2012|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172900/https://www.rogerebert.com/reviews/being-flynn-2012|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Red Lights (film 2012)|''Red Lights'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Simon Silver
| [[Rodrigo Cortés]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/red-lights-2012|title=Red Lights|last=Ebert|first=Roger|date=25 korrik 2012|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172901/https://www.rogerebert.com/reviews/red-lights-2012|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Freelancers (film)|''Freelancers'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Sarcone
| [[Jessy Terrero]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2012/06/2-academy-award-winners-be-damned-50-cent-ruins-movies-trailer-for-freelancers-with-robert-de-niro-forest-whitaker-110015/|title=2 Academy Award Winners Be Damned, 50 Cent Ruins Movies: Trailer For 'Freelancers' With Robert De Niro &amp; Forest Whitaker|last=Jagernauth|first=Kevin|date=1 qershor 2012|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172900/https://www.indiewire.com/2012/06/2-academy-award-winners-be-damned-50-cent-ruins-movies-trailer-for-freelancers-with-robert-de-niro-forest-whitaker-110015/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Silver Linings Playbook]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Patrizio 'Pat' Solitano Sr.
| [[David O. Russell]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/movies/2013/02/05/robert-de-niro-chokes-up-about-silver-linings/1893199/|title=Robert De Niro chokes up about 'Silver Linings'|last=Puente|first=Maria|date=5 shkurt 2013|work=[[USA Today]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172901/https://www.usatoday.com/story/life/movies/2013/02/05/robert-de-niro-chokes-up-about-silver-linings/1893199/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2013
| ''{{sort|Big Wedding|[[The Big Wedding]]}}''
| {{yes}}
| {{no}}
| Don Griffin
| [[Justin Zackham]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-big-wedding-2013|title=The Big Wedding|last=Vishnevetsky|first=Ignatiy|date=25 prill 2013|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172033/https://www.rogerebert.com/reviews/the-big-wedding-2013|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Killing Season (film)|''Killing Season'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Colonel Ben Ford
| [[Mark Steven Johnson]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2013/07/why-killing-season-starring-robert-de-niro-and-john-travolta-is-the-summers-guiltiest-pleasure-36981/|title=Why 'Killing Season' Starring Robert De Niro and John Travolta Is the Summer's Guiltiest Pleasure|last=Kohn|first=Eric|date=11 korrik 2013|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172035/https://www.indiewire.com/2013/07/why-killing-season-starring-robert-de-niro-and-john-travolta-is-the-summers-guiltiest-pleasure-36981/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Family (film 2013)|The Family]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Giovanni Manzoni / Fred Blake
| Luc Besson
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|last=Trumbore|first=Dave|date=4 qershor 2013|title=First Trailer For Luc Besson's The Family Starring Robert De Niro, Michelle Pfeiffer, And Tommy Lee Jones|url=https://collider.com/the-family-trailer/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172032/https://collider.com/the-family-trailer/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020|publisher=[[Collider (website)|Collider]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Last Vegas]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Patrick 'Paddy' Connors
| [[Jon Turteltaub]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.denverpost.com/2013/10/31/movie-review-last-vegas-starring-michael-douglas-robert-deniro/|title=Movie review: &quot;Last Vegas&quot; starring Michael Douglas, Robert DeNiro|date=31 tetor 2013|work=[[The Denver Post]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172033/https://www.denverpost.com/2013/10/31/movie-review-last-vegas-starring-michael-douglas-robert-deniro/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[American Hustle]]''
| {{Yes|Uncredited}}
| {{no}}
| Victor Tellegio
| David O. Russell
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2013/12/10-new-things-we-learned-about-american-hustle-de-niro-didnt-recognize-christian-bale-why-bradley-cooper-curled-his-hair-more-241428/|title=10 New Things We Learned About 'American Hustle:' De Niro Didn't Recognize Christian Bale, Why Bradley Cooper Curled His Hair &amp; More|last=Bernstein|first=Paula|date=11 dhjetor 2013|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172033/https://www.indiewire.com/2013/12/10-new-things-we-learned-about-american-hustle-de-niro-didnt-recognize-christian-bale-why-bradley-cooper-curled-his-hair-more-241428/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Grudge Match]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Billy 'The Kid' McDonnen
| [[Peter Segal]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/grudge-match-2013|title=Grudge Match|last=Henderson|first=Odie|date=25 dhjetor 2013|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215172036/https://www.rogerebert.com/reviews/grudge-match-2013|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[The Bag Man]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Dragna
| David Grovic
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2014/02/review-the-bag-man-starring-robert-de-niro-john-cusack-crispin-glover-88585/|title=Review: 'The Bag Man' Starring Robert De Niro, John Cusack &amp; Crispin Glover|last=Schobert|first=Christopher|date=28 shkurt 2014|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215170126/https://www.indiewire.com/2014/02/review-the-bag-man-starring-robert-de-niro-john-cusack-crispin-glover-88585/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2015
| ''[[The Intern (film 2015)|The Intern]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Ben Whittaker
| [[Nancy Meyers]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2015/film/reviews/the-intern-review-anne-hathaway-robert-de-niro-1201596471/|title=Film Review: 'The Intern'|last=Lodge|first=Guy|date=21 shtator 2015|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215165846/https://variety.com/2015/film/reviews/the-intern-review-anne-hathaway-robert-de-niro-1201596471/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Heist (film 2015)|''Heist'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Frank 'The Pope' Silva
| [[Scott Mann (director)|Scott Mann]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/heist-2015|title=Heist|last=Kenny|first=Glenn|date=13 nëntor 2015|publisher=[[RogerEbert.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215165846/https://www.rogerebert.com/reviews/heist-2015|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Joy (film 2015)|''Joy'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Rudy Mangano
| David O. Russell
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/joy-trailer-jennifer-lawrence-robert-de-niro-and-bradley-cooper-2015-10|title=The 'Joy' trailer reteams Jennifer Lawrence, Robert De Niro, and Bradley Cooper|last=Guerrasio|first=Jason|date=21 tetor 2015|work=[[Business Insider]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215165844/https://www.businessinsider.com/joy-trailer-jennifer-lawrence-robert-de-niro-and-bradley-cooper-2015-10|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2016
| ''[[Dirty Grandpa]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Lieutenant Colonel Richard 'Dick' Kelly
| [[Dan Mazer]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/i-went-to-dirty-grandpa-to-see-if-robert-de-niro-is-okay-a6823636.html|title=I went to Dirty Grandpa to check if Robert De Niro is okay|last=Loughrey|first=Clarisse|date=22 shkurt 2016|work=[[The Independent]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215164540/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/i-went-to-dirty-grandpa-to-see-if-robert-de-niro-is-okay-a6823636.html|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Hands of Stone]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Ray Arcel]]
| [[Jonathan Jakubowicz]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-film-hands-of-stone-premiere/robert-de-niro-gets-back-into-the-ring-with-hands-of-stone-idUSKCN10Y26Z|title=Robert De Niro gets back into the ring with 'Hands of Stone'|last=Powell|first=Alicia|date=23 gusht 2016|work=[[Reuters]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215164542/https://www.reuters.com/article/us-film-hands-of-stone-premiere/robert-de-niro-gets-back-into-the-ring-with-hands-of-stone-idUSKCN10Y26Z|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Comedian (film 2016)|The Comedian]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Jakov Berkowitz / Jackie Burke
| [[Taylor Hackford]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2017/01/the-comedian-review-robert-de-niro-taylor-hackford-video-1201897620/|title='The Comedian' Review: Robert De Niro Is Good, But Who Wants To Spend Time With This Angry Comic?|last=Hammond|first=Pete|date=30 janar 2017|work=[[Deadline Hollywood]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191111174555/https://deadline.com/2017/01/the-comedian-review-robert-de-niro-taylor-hackford-video-1201897620/|archive-date=11 nëntor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019
| [[Joker (film 2019)|''Joker'']]
| {{yes}}
| {{no}}
| Murray Franklin
| [[Todd Phillips]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2019/10/joaquin-phoenix-robert-de-niro-disagreed-joker-rehearsal-process-1202178057/|title=Joaquin Phoenix and Robert De Niro Clashed Over 'Joker' Script Rehearsals|last=Sharf|first=Zach|date=2 tetor 2019|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191225210933/https://www.indiewire.com/2019/10/joaquin-phoenix-robert-de-niro-disagreed-joker-rehearsal-process-1202178057/|archive-date=25 dhjetor 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''{{sort|Irishman|[[The Irishman]]}}''
| {{yes}}
| {{yes}}
| [[Frank Sheeran|Frank 'The Irishman' Sheeran]]
| Martin Scorsese
|  
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vulture.com/2019/11/the-true-story-of-the-irishman-characters.html|title=Who's Who in The Irishman: A Character Guide|last=Allen|first=Nick|date=27 nëntor 2019|website=Vulture|access-date=16 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200315004339/https://www.vulture.com/2019/11/the-true-story-of-the-irishman-characters.html|archive-date=15 mars 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2020
| ''[[The War with Grandpa]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Ed Marino
| [[Tim Hill (filmmaker)|Tim Hill]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2017/08/the-war-with-grandpa-robert-de-niro-oakes-fegley-dimension-films-twc-tim-hill-christopher-walken-uma-thurman-robert-kimmel-family-comedy-1202154375/|title='The War With Grandpa' Pushed To Winter; Third Release Date For Dimension's Robert De Niro Comedy|last=Ramos|first=Dino-Ray|date=22 gusht 2017|work=[[Deadline Hollywood]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215163626/https://deadline.com/2017/08/the-war-with-grandpa-robert-de-niro-oakes-fegley-dimension-films-twc-tim-hill-christopher-walken-uma-thurman-robert-kimmel-family-comedy-1202154375/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Comeback Trail (film 2020)|The Comeback Trail]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Max Barber
| [[George Gallo]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2019/05/robert-deniro-tommy-lee-jones-morgan-freeman-george-gallo-comeback-trail-cannes-1202612068/|title=Robert De Niro, Tommy Lee Jones &amp; Morgan Freeman Ride To George Gallo Action-Comedy 'The Comeback Trail' – Cannes|last=Wiseman|first=Andreas|date=10 maj 2019|work=[[Deadline Hollywood]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190830010024/https://deadline.com/2019/05/robert-deniro-tommy-lee-jones-morgan-freeman-george-gallo-comeback-trail-cannes-1202612068/|archive-date=30 gusht 2019|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2022
| ''[[Amsterdam (film 2022)|Amsterdam]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Gil Dillenbeck
| David O. Russell
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/amsterdam-movie-trailer-1235142376/|title=Christian Bale, Margot Robbie, John David Washington Play Friends Accused of Killing Someone in Trailer for David O. Russell's 'Amsterdam'|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=6 korrik 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Savage Salvation]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Sheriff Mike Church
| [[Randall Emmett]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|last=White|first=James|title=Robert De Niro And John Malkovich On For New Thriller Wash Me In The River|date=9 shtator 2020|publisher=[[Empire (film magazine)|Empire]]|url=https://www.empireonline.com/movies/news/robert-de-niro-john-malkovich-new-thriller/|access-date=22 janar 2021}}&lt;/ref&gt;
|- 
| rowspan=&quot;3&quot;| 2023
| ''[[Killers of the Flower Moon (film)|Killers of the Flower Moon]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| [[William Hale (cattleman)|William Hale]]
| Martin Scorsese
| 
|
|-
| ''[[About My Father]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Salvo Maniscalco
| Laura Terruso
| 
|
|-
| ''[[Ezra (film 2023)|Ezra]]''
| {{yes}}
| {{no}}
| Stan
| [[Tony Goldwyn]]
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|last=Quinn|first=Liam|title=Robert De Niro, Bobby Cannavale movie 'Inappropriate Behavior' films in Westwood|date=30 shtator 2022|website=Northjersey.com|url=https://www.northjersey.com/story/news/bergen/westwood/2022/09/30/jacks-cafe-westwood-nj-robert-deniro-movie-inappropriate-behavior/69530872007/|accessdate=1 tetor 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024
| style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''[[Wise Guys (film 2024)|Wise Guys]]'' {{dagger|alt=Productions that have not yet been released}}
| {{yes}}
| {{no}}
| [[Vito Genovese]] &lt;br /&gt;[[Frank Costello]]
| Barry Levinson
| Post-production
|
|- 
| TBA
| style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''[[Tin Soldier (film)|Tin Soldier]]'' {{dagger|alt=Productions that have not yet been released}}
| {{yes}}
| {{no}}
| Ashburn
| [[Brad Furman]]
| Post-production
|
|-
|}

== Dokumentar dhe filma të shkurtër ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; | Regjisori
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënime(t)
! class=&quot;unsortable&quot; |{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}}.
|-
| 1965
| ''Encounter''
| The Nephew
| Norman C. Chaitin
| Film i shkurtër
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Robert De Niro|url=https://www.giffonifilmfestival.it/en/news-giffoni/item/2437-robert-de-niro.html|access-date=2020-07-02|publisher=[[Giffoni Film Festival]]|language=en-gb|archive-date=2 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702112659/https://www.giffonifilmfestival.it/en/news-giffoni/item/2437-robert-de-niro.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1987
| ''[[Dear America: Letters Home from Vietnam]]''
| Great Sewer
| [[Bill Couturié]]
| Zëri&lt;br /&gt;Dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Dear America Letters Home From Vietnam|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/dearamericalettershomefromvietnampg13hinson_a0c8cd.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122326/https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/dearamericalettershomefromvietnampg13hinson_a0c8cd.htm|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020|newspaper=The Washington Post}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1998
| ''[[Lenny Bruce: Swear to Tell the Truth]]''
| Narrator
| [[Robert B. Weide]]
| Dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Jones|first=Oliver|date=9 nëntor 1998|title=Lenny Bruce: Swear to Tell the Truth|url=https://variety.com/1998/film/reviews/lenny-bruce-swear-to-tell-the-truth-1200456017/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122443/https://variety.com/1998/film/reviews/lenny-bruce-swear-to-tell-the-truth-1200456017/|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020|website=Variety}}&lt;/ref&gt;
|- 
| 2002
| ''[[9/11 (2002 film)|9/11]]''
| Himself (host)
| [[Gédéon Naudet]] / [[Jules Naudet]] / [[James Hanlon]]
| Dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title=The ''9/11'' film is startling, but flawed|url=https://ew.com/article/2002/03/12/911-film-startling-flawed/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122533/https://ew.com/article/2002/03/12/911-film-startling-flawed/|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020|magazine=Entertainment Weekly}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003
| ''Hans Hofmann: Artist/Teacher, Teacher/Artist''
| Narrator
| {{N/A}}
| Dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Reframe Spotlight: Hans Hofmann: Artist/Teacher, Teacher/Artist|url=https://www.tfiny.org/blog/detail/reframe_spotlight_hans_hofmann_artistteacher_teacherartist|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122600/https://www.tfiny.org/blog/detail/reframe_spotlight_hans_hofmann_artistteacher_teacherartist|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020|publisher=Tribeca Film Institute}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| ''{{sort|Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel|[[Corman's World: Exploits of a Hollywood Rebel]]}}''
| Himself
| Alex Stapleton
| Dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|date=20 shkurt 2012|title=Corman's World: Exploits Of A Hollywood Rebel review|url=https://www.denofgeek.com/movies/cormans-world-exploits-of-a-hollywood-rebel-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122637/https://www.denofgeek.com/movies/cormans-world-exploits-of-a-hollywood-rebel-review/|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020|website=Den of Geek}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| ''{{sort|Man Who Saved the World|[[The Man Who Saved the World]]}}''
| Himself
| Peter Anthony
| Dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Man Who Saved the World|url=https://www.wgfilm.com/the-man-who-saved-the-world|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122716/https://www.wgfilm.com/the-man-who-saved-the-world|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020|website=WG film}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Remembering the Artist: Robert De Niro, Sr.''
| Himself
| Geeta Gandbhir / Perri Peltz
| Film i shkurtër dokumentar
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Shone|first=Tom|date=7 qershor 2014|title=Robert De Niro's thawing continues with HBO doc about late artist father|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/film/2014/jun/07/remembering-artist-robert-de-niro-sr|url-status=live|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122742/https://www.theguardian.com/film/2014/jun/07/remembering-artist-robert-de-niro-sr|archive-date=17 prill 2020|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015
| {{sort|Audition|[[The Audition (2015 film)|''The Audition'']]}}
| Himself
| [[Martin Scorsese]]
| Film i shkurtër
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2015/10/what-happened-to-scorseses-70-million-short-the-audition-starring-dicaprio-de-niro-and-pitt-176084/|title=What Happened to Scorsese's $70-Million Short 'The Audition' Starring DiCaprio, De Niro and Pitt?|last1=Lattanzio|first=Ryan|last2=Thompson|first2=Anne|date=28 tetor 2015|publisher=[[IndieWire]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215165844/https://www.indiewire.com/2015/10/what-happened-to-scorseses-70-million-short-the-audition-starring-dicaprio-de-niro-and-pitt-176084/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ellis (film)|''Ellis'']]
| Unnamed 
| [[JR (artist)|JR]]
| Film i shkurtër
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2015/film/news/robert-de-niro-immigration-movie-ellis-release-1201644391/|title=Robert De Niro's Immigration Short Film 'Ellis' Gets iTunes Release|last=McNary|first=Dave|date=19 nëntor 2015|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215165844/https://variety.com/2015/film/news/robert-de-niro-immigration-movie-ellis-release-1201644391/|archive-date=15 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''[[Father of the Bride Part 3(ish)|Father of the Bride, Part 3(ish)]]''
| James
| [[Nancy Meyers]]
| Film i shkurtër
|
|}

== Vetëm si producent ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënime(t)
! class=&quot;unsortable&quot; |{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}}.
|-
| 1992
| ''[[Thunderheart]]''
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-07-28-ca-306-story.html|title=A Look Inside Hollywood and the Movies : On Location : It's That Earlier Version of the Script Thing Again|date=28 korrik 1991|website=Los Angeles Times|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417115454/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-07-28-ca-306-story.html|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1993
| ''[[The Night We Never Met]]''
| Producent - i pakredituar
|
|-
| 1995
| [[Panther (film)|''Panther'']]
| Producent - i pakredituar 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Hoerl|first=Kristen|url=https://core.ac.uk/download/pdf/62428522.pdf|title=Mario Van Peebles' Panther|year=2007|publisher=Butler University|access-date=17 prill 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417120038/https://core.ac.uk/download/pdf/62428522.pdf|archive-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1996
| [[Faithful (1996 film)|''Faithful'']]
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Wasson|first=Sam|url=https://books.google.com/books?id=qBAwbRvDcsQC&amp;q=Faithful+1996+robert+de+niro+producer&amp;pg=PA309|title=Paul on Mazursky|date=1 janar 2012|publisher=Wesleyan University Press|isbn=978-0-8195-7144-1|pages=309|language=en|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417120327/https://books.google.co.uk/books?id=qBAwbRvDcsQC&amp;pg=PA309&amp;lpg=PA309&amp;dq=Faithful+1996+robert+de+niro+producer&amp;source=bl&amp;ots=B0ZDVVnC2o&amp;sig=ACfU3U2SjrOYEsjlybam-Ov-LG-vKTQeVg&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwic9ZaZte_oAhXRh1wKHao9BBwQ6AEwBnoECAwQKQ#v=onepage&amp;q=Faithful%201996%20robert%20de%20niro%20producer&amp;f=false|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1998
| ''[[Witness to the Mob]]''
| Producent ekzekutiv, film televiziv
|
|-
| 1999
| [[Entropy (film)|''Entropy'']]
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sterngold|first=James|url=https://www.nytimes.com/1999/04/15/movies/low-budget-realities-making-indie-films-hollywood-director-takes-off-his-own.html|title=The Low-Budget Realities Of Making Indie Films; A Hollywood Director Takes Off on His Own, Even if He Can't Get His Movie Distributed|date=15 prill 1999|work=The New York Times|access-date=17 prill 2020|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417120507/https://www.nytimes.com/1999/04/15/movies/low-budget-realities-making-indie-films-hollywood-director-takes-off-his-own.html|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2000
| ''[[Holiday Heart]]''
| Producent ekzekutiv, film televiziv
|
|-
| 2001
| ''[[Prison Song]]''
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite book|last=McCluskey|first=Audrey Thomas|url=https://books.google.com/books?id=z5qmplifVDIC&amp;q=Prison+Song+robert+de+niro+producer&amp;pg=PA582|title=Frame by Frame III: A Filmography of the African Diasporan Image, 1994–2004|date=2007|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-34829-6|pages=582|language=en|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417120727/https://books.google.co.uk/books?id=z5qmplifVDIC&amp;pg=PA582&amp;lpg=PA582&amp;dq=Prison+Song+robert+de+niro+producer&amp;source=bl&amp;ots=j0E-JrpUs-&amp;sig=ACfU3U11I2O1gwjn3gw3b6j2HFYZ_-VHVg&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj9gN-dtu_oAhUZi1wKHa8QCh8Q6AEwBXoECBIQKQ#v=onepage&amp;q=Prison%20Song%20robert%20de%20niro%20producer&amp;f=false|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
| [[About a Boy (film)|''About a Boy'']]
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.backstage.com/magazine/article/tribeca-film-festival-actors-filmmakers-guide-70558/|title=Everything Actors + Filmmakers Need to Know About the Tribeca Film Festival|date=16 prill 2020|website=Backstage|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417121021/https://www.backstage.com/magazine/article/tribeca-film-festival-actors-filmmakers-guide-70558/|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
|-
| 2004
| ''[[Stage Beauty]]''
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8a54e175|title=Stage Beauty (2004)|website=BFI|access-date=17 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417121127/https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8a54e175|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
| [[Rent (film)|''Rent'']]
| Producent
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2005/film/awards/rent-10-1200520181/|title=Rent|last=Rooney|first=David|date=20 nëntor 2005|website=Variety|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417121203/https://variety.com/2005/film/awards/rent-10-1200520181/|archive-date=17 prill 2020|access-date=17 prill 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| [[Public Enemies (film 2009)|''Public Enemies'']]
| Producent ekzekutiv
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Harris|first=Mark|url=https://www.nytimes.com/2009/06/28/movies/28harr.html|title=Film – Dillinger Captured on Screen, by Michael Mann in Public Enemies|date=25 qershor 2009|newspaper=The New York Times|access-date=2 dhjetor 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203014005/http://www.nytimes.com/2009/06/28/movies/28harr.html|archive-date=3 dhjetor 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| ''[[NYC 22]]''
| Producent ekzekutiv
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Genzlinger|first1=Neil|title='NYC 22,' on CBS, Looks at Rookie Officers|url=https://www.nytimes.com/2012/04/14/arts/television/nyc-22-on-cbs-looks-at-rookie-officers.html|website=[[The New York Times]]|access-date=17 maj 2016|date=13 prill 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| ''[[About a Boy (TV series)|About a Boy]]''
| Producent ekzekutiv
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Lowry|first1=Brian|title=TV Review: 'About a Boy'|url=https://variety.com/2014/tv/reviews/tv-review-about-a-boy-1201110021/|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=17 maj 2016|date=20 shkurt 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
| ''For Justice''
| Producent ekzekutiv, film televiziv
|
|-
| 2018
| ''[[Quincy (film)|Quincy]]''
| Producent
|
|-
| 2019
|''[[When They See Us]]''
| Producent ekzekutiv
|
|-
|}

== Television ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënime(t)
! class=&quot;unsortable&quot; |{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}}.
|-
| 2001
| ''[[Sesame Street]]''
| Himself
| Epizodi: &quot;Hurricane, Part 3&quot;
|
|-
| scope=&quot;row&quot;| 2002–2010
| ''[[Saturday Night Live]]''
|Himself (host)
|3 epizoda
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title='Saturday Night Live' recap: Robert De Niro, better in drag these days|url=https://ew.com/article/2010/12/05/saturday-night-live-de-niro-diddy-deniro/|magazine=Entertainment Weekly|language=en|access-date=4 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200512153022/https://ew.com/article/2010/12/05/saturday-night-live-de-niro-diddy-deniro/|archive-date=12 maj 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;| 2006
| ''[[Extras (seri televiyive)|Extras]]''
|Himself
|Epizodi: &quot;Jonathan Ross&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gervais feared De Niro 'Extras' rejection|url=http://www.digitalspy.com/tv/a79070/gervais-feared-de-niro-extras-rejection/|last=Hilton|first=Beth|date=2 nëntor 2007|website=Digital Spy|language=en|access-date=4 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200512153021/https://www.digitalspy.com/tv/a79070/gervais-feared-de-niro-extras-rejection/|archive-date=12 maj 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;| 2011
| ''[[30 Rock]]''
|Himself
|Epizodi: &quot;[[Operation Righteous Cowboy Lightning]]&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.today.com/popculture/robert-de-niro-steals-show-30-rock-cameo-1C9381444/|title=Robert De Niro steals the show in '30 Rock' cameo|last=Hines|first=Rees|date=29 janar 2011|work=Today|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200501084136/https://www.today.com/popculture/robert-de-niro-steals-show-30-rock-cameo-1C9381444/|archive-date=1 maj 2020|access-date=1 maj 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;| 2017
| ''{{sort|Wizard of Lies|[[The Wizard of Lies]]}}''
|[[Bernie Madoff]]
|Film televiziv; gjithashtu producent ekzekutiv
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2015/08/wizard-of-lies-madoff-movie-michelle-pfeiffer-alessandro-nivola-cast-robert-de-niro-barry-levinson-1201508246/|title=HBO's Madoff Movie 'The Wizard Of Lies' A Go With Michelle Pfeiffer, Alessandro Nivola Joining Robert De Niro; Barry Levinson To Direct|last=Andreeva|first=Nellie|date=27 gusht 2015|work=Deadline Hollywood|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200225041309/https://deadline.com/2015/08/wizard-of-lies-madoff-movie-michelle-pfeiffer-alessandro-nivola-cast-robert-de-niro-barry-levinson-1201508246/|archive-date=25 shkurt 2020|access-date=16 prill 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2023
| ''Nada''
| Vincent 
| [[Star+]]; prodhim argjentinas
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/video/robert-de-niro-hulu-nada-series/|title=Robert De Niro Embraces Colorful Argentine Slang In Trailer For Hulu Spanish-Language Series ‘Nada’|last=Cordero|first=Rosy|date=13 shtator 2023|website=[[Deadline Hollywood]|language=en]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913180526/https://deadline.com/video/robert-de-niro-hulu-nada-series/|archive-date=13 shtator 2023|access-date=13 shtator 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| scope=&quot;row&quot;| TBA
| ''[[Zero Day (seri televizive)|Zero Day]]''
| George Mullen
| Miniseri; gjithashtu producent ekzekutiv
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2023/03/robert-de-niro-zero-day-formal-series-greenlight-netflix-1235275980/|title=Robert De Niro-Led 'Zero Day' Gets Formal Series Greenlight At Netflix|last=Petski|first=Denise|date=1 mars 2023|work=Deadline Hollywood|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301194815/https://deadline.com/2023/03/robert-de-niro-zero-day-formal-series-greenlight-netflix-1235275980/|archive-date=1 mars 2023|access-date=1 mars 2023}}&lt;/ref&gt;
|}

==Teatër==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; | Teatër
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;  | {{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}}.
|-
| scope=&quot;row&quot;| 1986
| ''Cuba and His Teddy Bear''
| Cuba
| [[Longacre Theatre]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Gussow|first=Mel|url=https://www.nytimes.com/1986/05/19/theater/theater-cuba-and-his-teddy-bear.html|title=Theater: 'Cuba and His Teddy Bear'|date=19 maj 1986|work=The New York Times|access-date=17 prill 2020|language=en|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417122821/https://www.nytimes.com/1986/05/19/theater/theater-cuba-and-his-teddy-bear.html|archive-date=17 prill 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

==Shiko gjithashtu==
* [[Lista e çmimeve dhe nominimeve të marra nga Robert De Niro]]

== Referime ==
{{reflist|30em}}

==Lidhje të jashtme==
* {{IMDb name|id=0000134|name=Robert De Niro}}

[[Kategoria:Filmografi amerikane|Robert De Niro]]
[[Kategoria:Robert de Niro|Filmografia]]
[[Kategoria:Filmografi të aktorëve meshkuj|Robert De Niro]]</text>
      <sha1>scd1xuwfzz4o4y0yoo3ie8jjj6kgavd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madison Beer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>340924</id>
    <revision>
      <id>3000968</id>
      <parentid>2964479</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39478" sha1="aozdnweupgsv1f5qhdgh5qyqoq1y8np" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Madison Beer
| image              = Madison Beer @ Greek Theatre L.A. 06 13 2024 (53839524385).jpg
| caption            = Beer më 2024
| birth_date         = {{Birth date and age|year=1999|month=3|day=5}}
| birth_name         = Madison Elle Beer&lt;ref name=&quot;Elite&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.elitedaily.com/p/madison-beer-is-taking-back-her-voice-this-time-on-her-own-terms-18155675|title=Madison Beer Is Taking Back Her Voice — This Time On Her Own Terms|last=Kolokathis|first=Tina|website=[[Elite Daily]]|date=6 gusht 2019|access-date=9 nëntor 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Jericho, New York]], SHBA&lt;ref name=&quot;hometown&quot;&gt;{{cite news|last1=Gamboa|first1=Glenn|title=LI's Madison Beer wows in hometown debut|url=https://www.newsday.com/entertainment/music/madison-beer-paramount-1.18633110|language=en|access-date=3 prill 2019|date=20 maj 2018|work=Newsday}}&lt;/ref&gt;
| occupation         = {{hlist|Këngëtare}}
| years_active       = 2012–present
| works              = [[Diskografia e Madison Beer|Diskografia]]
| awards             = [[K/DA#Çmimet dhe nominimet|Lista e plotë]]
| module             = {{Infobox musical artist | embed = yes
| genre              = {{flatlist|
* [[Muzika pop|Pop]]&lt;ref name=&quot;Paper&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Pitch&quot;&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/madison-beer-life-support/|title=Pitchfork Review|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|last=Blum|first=Dani|date=26 shkurt 2021|accessdate=19 mars 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[Hip hop]]
* [[Muzikë elektronike kërcimi|EDM]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thenocturnaltimes.com/surf-mesa-madison-beer-reveal-cushy-new-carried-away-music-video/|title=Surf Mesa &amp; Madison Beer Reveal Cushy New &quot;Carried Away&quot; Music Video|publisher=The Nocturnal Times|date=18 mars 2021|access-date=22 nëntor 2021|language=en|quote=Madison Beer has proven her musical capabilities across a multitude of genres, including pop, EDM, hip-hop, and R&amp;B.}}&lt;/ref&gt;
* [[R&amp;B bashkëkohor|R&amp;B]]&lt;ref name=&quot;Paper&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.papermag.com/amp/madison-beer-interview-2530843153|title=Madison Beer is Doing ''As She Pleases'', and it's Paying Off|work=[[Paper (revistë)|Paper]]|date=2 shkurt 2018|access-date=26 nëntor 2021|language=en|quote=You've taken this really R&amp;B pop route. What went into formulating it?}}&lt;/ref&gt;
}}
| label           = {{flatlist|
* [[Island Records|Island]]
* [[First Access Entertainment|First Access]]
* [[Epic Records|Epic]]
* Sing It Loud
}}
| current_members = [[K/DA]]
| website         = {{URL|madisonbeer.com}}
}}
}}

'''Madison Elle Beer'''&lt;ref name=&quot;Elite&quot; /&gt; (lindi më 5 mars 1999)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://mobile.twitter.com/madisonbeer/status/1235629217317924864 |title=My precious baby turns 21 today – Twitter |access-date=7 tetor 2023 |archive-date=6 maj 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506045620/https://mobile.twitter.com/madisonbeer/status/1235629217317924864 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; është një këngëtare amerikane. E lindur në Nju Jork, ajo filloi të postonte kopertina në YouTube në fillim të vitit 2012. Beer fitoi një mbulim të konsiderueshëm mediatik kur [[Justin Bieber]] postoi një lidhje për një nga kopertinat e saj. Ajo publikoi këngën e saj debutuese, &quot;Melodies&quot;, në vitin 2013.

Në vitin 2018, Beer publikoi EP-në e saj debutuese, ''[[As She Pleases]]''. Projekti u mbështet nga këngët e vetme &quot;[[Dead (këngë e Madison Beer)|Dead]]&quot; dhe &quot;[[Home with You (këngë e Madison Beer)|Home with You]]&quot;, të cilat të dyja u certifikuan &quot;Gold&quot; nga [[Recording Industry Association of America|RIAA]]. Vitin e ardhshëm, Beer nënshkroi me [[Epic Records]], duke nxjerrë më vonë albumin e saj debutues në studio, ''[[Life Support (album i Madison Beer)|Life Support]]'' në vitin 2021. Albumi u mbështet nga disa këngë, duke përfshirë &quot;[[Selfish (këngë e Madison Beer)|Selfish]]&quot;, i cili fitoi tërheqje në aplikacionin e ndarjes së mediave [[TikTok]], duke çuar në [[Recording Industry Association of America|RIAA]] të këngës Certifikimi ari.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title=Madison Beer|url=https://www.billboard.com/artist/madison-beer/chart-history/hbu/|access-date=26 shkurt 2021|language=en|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gold &amp; Platinum|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|access-date=26 shkurt 2021|language=en-US|website=RIAA}}&lt;/ref&gt; Albumi i dytë në studio i Beer, ''[[Silence Between Songs]]'', u publikua në shtator 2023.

Përveç punës së saj solo, Beer ka shprehur personazhin virtual Evelynn në grupin virtual të ''[[League of Legends]]'' [[K/DA]]. Si anëtare e grupit ajo ka lëshuar këngët e listuara ndërkombëtare &quot;[[Pop/Stars]]&quot; (2018) dhe &quot;[[More (K/DA song)|More]]&quot; (2020). Ajo është shfaqur gjithashtu në seri televizive si ''[[Todrick (seri televizive)|Todrick]]'' (2015) dhe ''[[RuPaul's Drag Race]]'' (2020), dhe në filmin ''[[Louder Than Words (film)|Louder Than Words]]'' (2013).

==Jeta e hershme==
Madison Elle Beer lindi në [[Jericho, New York]], në një familje [[Jehudët|jehude]] më 5 mars 1999.&lt;ref name=&quot;Elite&quot; /&gt; Babai i saj, Robert Beer, është një zhvillues i pasurive të patundshme dhe nëna e saj, Tracie, punoi si dizajnere e brendshme përpara se ta linte mënjanë atë për të ndihmuar në lundrimin e karrierës së Madison.&lt;ref name=&quot;Insider 2020-10-10&quot;&gt;{{cite news|last=Willen|first=Claudia|url=https://www.insider.com/who-is-madison-beer-fun-facts-2020-7|title=20 things you probably didn't know about Madison Beer|work=[[Insider Inc.]]|date=10 tetor 2020|access-date=21 janar 2021|language=en}}&lt;/ref&gt; Ajo ka një vëlla më të vogël të quajtur Ryder.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Beer|first=Madison|url=http://www.madisonbeer.com/my_life/40/|date=7 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140825073611/http://www.madisonbeer.com/my_life/40/|url-status=dead|archive-date=25 gusht 2014|title=This Is 40|work=Madison Beer's official website|language=en}}&lt;/ref&gt; Beer u shfaq në kopertinën e revistës ''[[Child (revistë)|Child]]'' pasi fitoi një konkurs modelimi në moshën katër vjeçare.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thethings.com/20-little-known-facts-about-singer-madison-beer/|title=20 Little-Known Facts About Singer, Madison Beer|date=19 janar 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Kur ajo ishte rreth gjashtë apo shtatë vjeç, ajo u abuzua seksualisht nga dikush që ishte rreth saj shpesh.&lt;ref name=&quot;ETOnline2023&quot;&gt;{{cite news|last=Melendez|first=Miguel A.|url=https://www.etonline.com/madison-beer-opens-up-about-nude-photo-leak-as-a-teen-and-attempting-suicide-203008|title=Madison Beer Opens Up About Nude Photo Leak as a Teen and Attempting Suicide|work=[[Entertainment Tonight]]|date=19 prill 2023|access-date=20 prill 2023|language=en}}&lt;/ref&gt; Prindërit e saj u divorcuan kur ajo ishte shtatë vjeç.&lt;ref&gt;[https://twitter.com/madisonbeer/status/713489416870756352 my parents split up when I was 7. it'll get easier and you'd rather them be happy &amp; apart, then together and sad.]  (Tweet). Retrieved April 20, 2023 – via [[Twitter]].&lt;/ref&gt;

==Karriera==
===2012-2018: Fillimet e karrierës dhe ''As She Pleases''===
[[Skeda:Madison Beer in 2014.jpg|parapamje|majtas|160px&lt;!--manually set--&gt;|Beer në shtator 2014]]
Beer filloi të postonte video në YouTube të kopertinave të saj duke kënduar këngë të njohura në fillim të vitit 2012.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Beer|first1=Madison|title=Madison Beer – Bruno Mars Mashup|url=https://www.youtube.com/watch?v=COhrE0aW_tk|website=Youtube|date=29 shkurt 2012|language=en}}&lt;/ref&gt; Ata fituan vëmendjen e [[Justin Bieber]], i cili u postoi ndjekësve të tij një lidhje me kopertinën e saj të këngës &quot;[[At Last]]&quot; të [[Etta James]]. Kjo bëri që Beer të priret në mbarë botën në [[Twitter]] dhe të fitonte mbulim të konsiderueshëm mediatik.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Woods|first1=Casey|title=Justin Bieber Introduces Madison Beer: 'She's Going to Be a Star'|url=http://www.ryanseacrest.com/2013/09/12/justin-bieber-introduces-madison-beer-she-going-to-be-a-star/|website=Ryan Seacrest|date=12 shtator 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Bieber nënshkroi personalisht Beer me kompaninë diskografike me të cilën ai është nënshkruar, [[Island Records]],&lt;ref&gt;{{cite web|title=Justin Bieber Curates the 2013 Music Portfolio|url=http://www.teenvogue.com/entertainment/music/2013-04/music-portfolio/?slide=5|website=Teen Vogue|date=3 prill 2013|language=en|access-date=6 dhjetor 2023|archive-date=27 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140527025237/http://www.teenvogue.com/entertainment/music/2013-04/music-portfolio/?slide=5|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; dhe në atë kohë ajo drejtohej nga menaxheri i Bieber [[Scooter Braun]].&lt;ref&gt;Lindner, Emilee (September 5, 2014). [http://www.mtv.com/news/1922147/madison-beer-sam-smith-stay-with-me-cover/ &quot;Madison Beer's Sam Smith Cover Is Pitch Perfect And Justin Bieber-Approved&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170105180014/http://www.mtv.com/news/1922147/madison-beer-sam-smith-stay-with-me-cover/ |date=5 janar 2017 }}. MTV News.&lt;/ref&gt;

Beer bashkëpunoi me [[Monster High]] dhe regjistroi një këngë me temë për ekskluzivitetin e titulluar &quot;[[We Are Monster High]]&quot;. Në shkurt 2013, [[Cody Simpson]] ripublikoi këngën e tij &quot;Valentine&quot; me Beer, e cila u luajt në [[Radio Disney]],&lt;ref name=&quot;Popstar&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.popstaronline.com/cody-simpson-and-madison-beer-record-valentine/|title=Cody Simpson And Madison Beer Record &quot;Valentine&quot;|work=[[Popstar!]]|date=11 shkurt 2013|access-date=1 janar 2014|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141711/http://www.popstaronline.com/cody-simpson-and-madison-beer-record-valentine/|archive-date=12 qershor 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Valentine1&quot;&gt;{{cite web|title=Cody Simpson Re-Releases 'Valentine' Featuring Madison Beer|url=http://www.disneydreaming.com/2013/02/09/cody-simpson-re-releases-valentine-featuring-madison-beer/|website=Disney Dreaming|access-date=22 qershor 2014|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20140730023238/http://www.disneydreaming.com/2013/02/09/cody-simpson-re-releases-valentine-featuring-madison-beer/|archive-date=30 korrik 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; por nuk u publikua kurrë zyrtarisht. Më 12 shtator 2013, Beer publikoi tekjen e saj debutuese dhe videoklipin e quajtur &quot;Melodies&quot;, i cili u shkrua nga [[TMS (production team)|Peter Kelleher, Ben Kohn, Thomas Barnes]] dhe [[Ina Wroldsen]].&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/5719218/bubbling-under-justin-bieber-guests-with-madison-beer-american|title=Bubbling Under: Justin Bieber Guests With Madison Beer; American Young Debuts|magazine=[[Billboard (revistë)|Billboard]]|date=20 shtator 2013|access-date=1 janar 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Videoja shfaqte një paraqitje të ftuar nga Bieber.

Beer filloi punën në albumin e saj debutues, i cili ishte planifikuar të kishte ndikime [[Muzika pop|pop]] dhe [[R&amp;B bashkëkohor|R&amp;B]], duke thënë se &quot;do të ketë këngë të ngadalta, këngë të trishtuara, këngë të gëzuara, këngë për djemtë dhe këngë për të qenë ai që jeni. Jam i kënaqur me të gjitha këngët, sepse nëse nuk jam i kënaqur me to, nuk mund të pres që dikush tjetër të jetë, e dini?”&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Lewis|first1=Casey|title=What Justin Bieber Protégé Madison Beer's Doing to Prepare for World Domination|url=http://www.teenvogue.com/entertainment/music/2013-09/madison-beer-justin-bieber-album|website=[[Teen Vogue]]|date=27 shtator 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Albumi besohet se është hequr.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

&quot;Unbreakable&quot; ishte tekje e dytë i lëshuar nga Beer.&lt;ref&gt;[http://hollywoodlife.com/2014/06/17/madison-beer-unbreakable-studio-with-justin-bieber-cody-simpson/ Madison Beer Debuts 'Unbreakable,' Talks Justin Bieber &amp; Cody Simpson Studio Time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630194442/http://hollywoodlife.com/2014/06/17/madison-beer-unbreakable-studio-with-justin-bieber-cody-simpson/ |date=June 30, 2017 }} – Hollywood Life&lt;/ref&gt; Kënga u publikua më 17 qershor 2014 dhe u shkrua nga [[Jessica Ashley]], [[Evan Bogart]], Heather Jeanette Miley, [[Matt Schwartz]], [[Emanuel Kiriakou]] dhe [[Andrew Goldstein (muzikant)|Andrew Goldstein]] dhe u prodhua nga këta dy të fundit.&lt;ref&gt;[http://www.allmusic.com/album/unbreakable-mw0002689681 Unbreakable] [[AllMusic]]&lt;/ref&gt; Më 16 shkurt 2015, u njoftua se Beer do të ishte një artiste e veçuar në një këngë të re nga DJ [[Mako (DJs)|Mako]] të titulluar &quot;[[I Won't Let You Walk Away]]&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Wass|first1=Mike|title=Madison Beer Unveils The Cover Of Mako Collaboration &quot;I Won't Let You Walk Away&quot;|url=http://www.idolator.com/7581243/madison-beer-i-wont-let-you-walk-away-mako-cover-release-date|website=Idolator|date=16 shkurt 2015|language=en|access-date=6 dhjetor 2023|archive-date=8 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608003619/https://www.idolator.com/7581243/madison-beer-i-wont-let-you-walk-away-mako-cover-release-date|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Kënga u publikua për shkarkim dixhital më 24 shkurt 2015, së bashku me një videoklip.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Smith|first1=Katie|title=Mako feat. Madison Beer – I Won't Let You Walk Away|url=http://www.edmtunes.com/2015/02/mako-madison-beer-i-wont-let-you-walk-away/|website=EDM Tunes|date=24 shkurt 2015|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dunlap|first1=Kelly|title=Mako And Madison Beer Rewind Time In The &quot;I Wont Let You Walk Away&quot; Lyric Video|url=https://www.buzzfeed.com/kelleydunlap/premiere-mako-and-madison-beer-rewind-time-in-the-i-wont-let#.ucjpeGpNBl|website=BuzzFeed|date=24 shkurt 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; Kënga arriti numrin 43 në Hot Dance/Electronic Songs, numrin 33 në [[Dance/Electronic Digital Songs]] dhe numrin 19 në listat [[Dance/Mix Show Airplay]] në Shtetet e Bashkuara.&lt;ref name=&quot;Mako Chart History&quot;&gt;[http://www.billboard.com/artist/6488838/mako/chart?f=1099 Mako Chart] Billboard&lt;/ref&gt; Më 24 shtator 2015, Beer publikoi &quot;All For Love&quot; duke shfaqur dyshen amerikane [[Jack &amp; Jack]].&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dunlap|first1=Kelly|title=Madison Beer unveils 'All for Love'|url=https://www.newsday.com/entertainment/music/madison-beer-unveils-new-single-all-for-love-1.10885679|website=Newsday|date=8 korrik 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Madison Beer VMA 2018.jpg|parapamje|djathtas|180px&lt;!--manually set--&gt;|Beer në [[2018 MTV Video Music Awards]]]]

Beer regjistroi EP-në e saj, të titulluar ''[[As She Pleases]]'', gjatë një periudhe trevjeçare. Ajo u publikua më 2 shkurt 2018. Në të njëjtin muaj, ajo shkoi në pistën për shfaqjen e [[Dolce &amp; Gabbana]] Fall 2017 në [[Milan Fashion Week]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=MDolce &amp; Gabbana Hired Real People to Walk in Its Fall 2017 Show|url=https://www.harpersbazaar.com/fashion/fashion-week/news/a20922/real-people-who-walked-in-the-dolce-gabbana-show/|website=Harpers Bazaar|date=26 shkurt 2017|access-date=20 tetor 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; &quot;[[Dead (këngë e Madison Beer)|Dead]]&quot; u publikua si tekja kryesore nga EP më 19 maj 2017. Videoja muzikore u publikua më vonë më 3 gusht 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Madison Beer – Dead (Official Video) – YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=_564q9Bwjuc|language=en|access-date=24 gusht 2020|website=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; Beer më pas publikoi &quot;Say It to My Face&quot; si tekja e dytë nga EP më 3 nëntor 2017. Videoja muzikore u publikua më 15 nëntor 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Madison Beer – Say It To My Face (Official Video) – YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=UCyl9GBlM-M|language=en|access-date=24 gusht 2020|website=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt;

Më 10 mars 2018, &quot;[[Home with You (këngë e Madison Beer)|Home with You]]&quot; u publikua si tekja e tretë dhe i fundit nga EP. Në gusht 2018, kënga arriti kulmin në numrin #21 në tabelën kryesore të ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' [[Mainstream Top 40]] duke e bërë atë të vetmen artiste solo femër në lista pa një label të madh muzikor.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Directo|first1=Denny|title=How Madison Beer Took Her Music Career Into Her Own Hands (Exclusive)|url=https://www.etonline.com/how-madison-beer-took-her-music-career-into-her-own-hands-exclusive-107724|website=Entertainment Tonight|date=9 gusht 2018|access-date=20 nëntor 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ajo bëri debutimin e saj zyrtar të festivalit në [[Lollapalooza]] më 2 gusht 2018, në Çikago.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=As her Lolla debut arrives, Madison Beer makes it clear she is not just a pretty face|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-ott-madison-beer-0803-story.html|last=Smith|first=Morgan|website=chicagotribune.com|date=29 korrik 2018|access-date=4 maj 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Birra u shfaq në &quot;Blame It On Love&quot;, një këngë nga DJ francez [[David Guetta]], albumi i shtatë në studio ''[[7 (album i David Guetta)|7]]''. Zhvilluesi i videolojërave [[Riot Games]] publikoi një këngë dhe video muzikore për &quot;[[Pop/Stars]]&quot; më 3 nëntor 2018. Kënga është performuar nga Beer, Miyeon dhe Soyeon nga [[(G)I-DLE]] dhe [[Jaira Burns]] nën një grup virtual K-pop të quajtur [[K/DA]]. Kjo këngë u përdor si një këngë me temë për lojën online League of Legends në fund të 2018.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Benjamin|first1=Jeff|title='League of Legends' Girl Group Earns Madison Beer, (G)I-DLE &amp; Jaira Burns No. 1 on World Digital Song Sales Chart)|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8484697/kda-pop-stars-madison-beer-gidle-jaira-burns-no-1-world-digital-songs-league-of-legends|website=Entertainment Tonight|language=en|access-date=8 korrik 2019}}&lt;/ref&gt; Më 9 nëntor 2018, Beer publikoi &quot;[[Hurts Like Hell]]&quot; me reperin amerikan [[Offset (reper)|Offset]].&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title=Madison Beer's New Song 'Hurts Like Hell' With Offset: Listen|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/8484182/madison-beer-new-song-hurts-like-hell-offset|magazine=Billboard|date=9 nëntor 2018|access-date=4 maj 2020|language=en}}&lt;/ref&gt;

===2019–tani: ''Life Support'' dhe ''Silence Between Songs''===
Birra u shfaq në &quot;[[All Day and Night]]&quot; nga DJ-të [[Jax Jones]] dhe [[Martin Solveig]] me pseudonimin e tyre Europa. Kjo këngë u publikua më 28 mars 2019.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Jax-Jones-Martin-Solveig-Madison-Beer-Release-All-Day-and-Night-Video-20190411|title=Jax Jones, Martin Solveig, Madison Beer Release 'All Day and Night' Video|last=Desk|first=TV News|date=11 prill 2019|website=broadwayworld|access-date=8 korrik 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 17 maj 2019, Beer publikoi teken &quot;Dear Society&quot;.&quot;Dear Society&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://genius.com/a/madison-beer-dear-society-offers-pointed-criticism-of-social-media|title=Madison Beer's &quot;Dear Society&quot; Offers Pointed Criticism Of Social Media|work=Genius|language=en|access-date=14 shkurt 2020}}&lt;/ref&gt; Tekja fillimisht ishte menduar të përfshihej në listën e këngëve të albumit të saj debutues,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.idolator.com/7777300/madison-beer-dear-society-listen?ios=1&amp;safari=1|title=Madison Beer Kickstarts Her Debut Album With &quot;Dear Society&quot;|work=Idolator|language=en|access-date=14 shkurt 2020}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; por përfundimisht u hoq nga lista përfundimtare e këngëve. Më 9 gusht 2019, Beer njoftoi në llogarinë e saj në [[Instagram]] se kishte nënshkruar me [[Epic Records]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.firstaccessent.com/2019/08/16/madison-beer-signs-to-epic-records/|title=Madison Beer signs to Epic Records|work=First Access|access-date=14 shkurt 2020|archive-date=23 qershor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623220844/https://www.firstaccessent.com/2019/08/16/madison-beer-signs-to-epic-records/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Në janar 2020, ajo publikoi &quot;Good in Goodbye&quot; si teken kryesore nga albumi i saj debutues në studio, ''[[Life Support (album i Madison Beer)|Life Support]]''.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.papermag.com/madison-beer-offset-2619727785.html|title=All Eyes on Madison Beer|date=14 nëntor 2018|work=PAPER|access-date=25 nëntor 2018|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inq&quot;&gt;{{citation|url=https://www.inquisitr.com/5559346/madison-beer-rocks-minuscule-daisy-dukes-and-tight-corset-in-new-photos/|title=Madison Beer Rocks Minuscule Daisy Dukes And Tight Corset In New Photos|website=[[Inquisitr]]|last=Kennedy|first=Naomi|date=31 korrik 2019|access-date=8 shtator 2019|language=en|archive-date=1 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801132158/https://www.inquisitr.com/5559346/madison-beer-rocks-minuscule-daisy-dukes-and-tight-corset-in-new-photos/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Kjo u pasua nga kënga e tij e dytë &quot;[[Selfish (këngë e Madison Beer)|Selfish]]&quot; – e cila arriti numrin e nëntëmbëdhjetë në tabelën [[Bubbling Under Hot 100|US Bubbling Under Hot 100]] dhe ndikoi më vonë në radion hit bashkëkohore në Shtetet e Bashkuara&lt;ref&gt;{{Cite web|date=16 shkurt 2020|title=Madison Beer Releases Outstanding New Song &quot;Selfish,&quot; Song Quickly Surpasses 1 Million Spotify Streams|url=https://headlineplanet.com/home/2020/02/16/madison-beer-selfish-review-spotify-mark/|access-date=1 prill 2020|work=Headline Planet|language=en}}&lt;/ref&gt; – dhe kënga promovuese &quot;Stained Glass&quot;; Beer bashkë-drejtoi videoklipin e këtij të fundit.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/madison-beer-stained-glass-instagram-live-977445/|title=Madison Beer Is Afraid of Breaking on 'Stained Glass'|magazine=[[Rolling Stone]]|date=3 prill 2020|access-date=10 maj 2020|last=Spanos|first=Brittany|language=en}}&lt;/ref&gt; I pari më vonë do të certifikohej Ari nga [[Recording Industry Association of America|RIAA]] në Shtetet e Bashkuara.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gold &amp; Platinum|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|access-date=19 janar 2021|website=RIAA|language=en-US}}&lt;/ref&gt; Ajo publikoi këngën e tretë nga albumi, &quot;Baby&quot;, më 21 gusht 2020.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.papermag.com/madison-beer-baby-2647052269.html?rebelltitem=1#rebelltitem1|title=Watch Madison Beer's Cancel Culture-Inspired Music Video|website=[[Paper (magazine)|Paper]]|date=21 gusht 2020|access-date=18 tetor 2020|last=Kelly|first=Dylan|language=en}}&lt;/ref&gt; Në shtator 2020, shitësi i kozmetikës Morphe lançoi një koleksion me Birrë të quajtur Morphe x Madison Beer.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thehoneypop.com/2020/09/17/madison-beer-collabed-with-morphe-and-were-obsessed-with-it/|title=Madison Beer Collabed With Morphe And We're Obsessed With It!|website=The Honey Pop|date=17 shtator 2020|access-date=20 tetor 2020|last=Wrzodek|first=Kate|language=en}}&lt;/ref&gt; Në tetor, ajo ripërsëriti rolin e saj në K/DA si Evelynn dhe u shfaq në dy këngë për EP ''[[All Out (EP)|All Out]]'': &quot;[[More (këngë e K/DA)|More]]&quot; së bashku me formacionin origjinal dhe [[Lexie Liu]], dhe &quot;Villain&quot; ku gjithashtu shfaqet këngëtarja gjermane [[Kim Petras]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Madison Beer, (G)I-DLE, Jaira Burns, more announced in K/DA's upcoming EP, 'All Out,' from League of Legends|url=http://nerdreactor.com/2020/10/16/madison-beer-gi-dle-jaira-burns-k-da-all-out/|first=John|last=Nguyen|work=nerdreactor|date=16 tetor 2020|access-date=29 tetor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128021901/https://nerdreactor.com/2020/10/16/madison-beer-gi-dle-jaira-burns-k-da-all-out/|archive-date=28 nëntor 2020|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=Virtual Group K/DA Roar Back With Futuristic Animated Video For 'More&quot;: Watch|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9474359/kda-more-video/|first=Glenn|last=Rowley|magazine=Billboard|date=28 tetor 2020|access-date=29 tetor 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Tekja e katërt nga ''Life Support'', &quot;Boyshit&quot;, u publikua në dhjetor 2020.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Madison Beer Drops &quot;BOYSHIT&quot; Single Off Upcoming Album 'Life Support'|url=https://hypebae.com/2020/12/madison-beer-boyshit-single-song-track-stream-listen-release|access-date=19 janar 2021|website=HYPEBAE|date=11 dhjetor 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Krahas publikimit të këngës, ajo njoftoi datën e publikimit të albumit.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Madison Beer Announces Details On Debut Album 'Life Support'|url=https://graziamagazine.com/articles/madison-beer-album-release-date/|access-date=19 janar 2021|website=Grazia|language=en-US}}&lt;/ref&gt; Beer u shpall si artistja e re LIFT i [[Vevo]] në dhjetor 2020.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=11 dhjetor 2020|title=Madison Beer Named New Vevo LIFT Artist; 'Boyshit' Performance Now Live, 'Selfish' Video, 'Becoming' Film Arriving Soon|url=https://headlineplanet.com/home/2020/12/11/madison-beer-named-new-vevo-lift-artist-boyshit-performance-now-live-selfish-video-becoming-film-arriving-soon/|access-date=19 janar 2021|website=Headline Planet|language=en-US}}&lt;/ref&gt; Në mbështetje të fushatës, performancat e drejtpërdrejta për këngët e mëparshme &quot;Selfish&quot; dhe &quot;Boyshit&quot; u publikuan po atë muaj. Një film i shkurtër për fushatën me titull ''Dreams Look Different in the Distance'' u publikua në janar 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Desk|first=TV News|title=Madison Beer Releases 'Dreams Look Different in the Distance' Vevo Short Film|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Madison-Beer-Releases-Dreams-Look-Different-in-the-Distance-Vevo-Short-Film-20210115|access-date=19 janar 2021|website=BroadwayWorld.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18 janar 2021|title=Madison Beer Unveils New Film Dreams Look Different in the Distance|url=http://www.wonderlandmagazine.com/2021/01/18/madison-beer-short-film-dreams-look-different-distance/|access-date=19 janar 2021|website=Wonderland|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==Artistik dhe ndikimet==
Beer ka deklaruar se frymëzimet e saj në muzikën dhe shkrimin e këngëve të saj janë [[Arctic Monkeys]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Under the Influence with Madison Beer - BBC Radio 1|url=https://twitter.com/BBCR1/status/1306624148333101057|access-date=19 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930051943/https://twitter.com/BBCR1/status/1306624148333101057|archive-date=30 shtator 2021|website=Twitter|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Lana Del Rey]], [[Daft Punk]], [[Melanie Martinez]], [[Lady Gaga]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title=lady gaga is an angel and her album was delivered from heaven period the end|url=https://twitter.com/madisonbeer/status/795347883201433600?s=20|access-date=2023-05-31|website=Twitter|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe [[Ariana Grande]]. Kur u pyet nëse ajo ishte frymëzuar nga Grande, Beer u përgjigj: &quot;Dua të them, ju e dini se Ariana ka qenë një nga njerëzit e mi të preferuar ndonjëherë, aq shumë nga karriera ime dhe të ngjashme, edhe pak para karrierës sime, kështu që jam e sigurt që ajo është padyshim. ndikoi shumë tek unë... Por, e urrej këtë rrëfim që po shtyhet për mua dhe atë, e dini, se është disi si kjo gjë e konkurrencës, sikur ky është dikush që e adhuroj dhe dikush të cilit i shikoj.”&lt;ref name=&quot;youtube.com&quot; /&gt;

==Jeta personale==
Birra banon në [[Los Anxhelos]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Riccardi|first=Alex|date=2017-08-01|title=Madison Is More Than Just Someone's GF|url=https://www.j-14.com/posts/where-does-madison-beer-live-138187/|access-date=2022-12-24|website=J-14|language=en-US|archive-date=1 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231001191651/https://www.j-14.com/posts/where-does-madison-beer-live-138187/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===Seksualiteti dhe marrëdhëniet===
Në vitin 2016, Beer diskutoi seksualitetin e saj në një bisedë në [[YouNow]], duke thënë, &quot;Unë nuk jam lezbike, por i dua patjetër vajzat&quot; dhe se ajo ka qenë e dashuruar me një grua në të kaluarën.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Willen|first=Claudia|title=20 things you probably didn't know about Madison Beer|url=https://www.insider.com/who-is-madison-beer-fun-facts-2020-7|website=Insider|language=en|access-date=26 shkurt 2021}}&lt;/ref&gt; Ajo iu drejtua sërish seksualitetit të saj në një transmetim të drejtpërdrejtë të [[TikTok]] të marsit 2020, duke deklaruar se është [[Biseksualiteti|biseksuale]]: &quot;'A je bi?' Po, dola si katër, tre vjet më parë do të thosha. Njerëzit gjithmonë më pyesin këtë, dhe unë jam sikur i jam përgjigjur kësaj pyetjeje kaq shumë herë. Është disi e çuditshme... Unë jam bi, gjithmonë kanë qenë, nuk është asgjë e re.&quot;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Madison Beer talking about her bisexuality|url=https://www.youtube.com/watch?v=O3RvuFwhQ4A|language=en|access-date=26 shkurt 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Madison Beer Updates on Instagram: &quot;#MadisonBeer in her live at Tik Tok talking about her bisexuality, two days ago.&quot;|url=https://www.instagram.com/p/B-DqvIDAply/|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/B-DqvIDAply|archive-date=26 dhjetor 2021|url-access=registration|access-date=26 shkurt 2021|website=Instagram|language=en}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

Beer ishte në një lidhje me Jack Gilinsky nga [[Jack &amp; Jack]] nga viti 2015 deri më 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Prahl|first=Amanda|date=8 mars 2020|title=Jack Gilinsky|url=https://www.popsugar.com/node/47206780|website=POPSUGAR Celebrity|language=en-US|access-date=26 shkurt 2021}}&lt;/ref&gt; Ajo u takua shkurtimisht me [[Brooklyn Beckham]] pas ndarjes së saj me Gilinsky.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Prahl|first=Amanda|date=8 mars 2020|title=Brooklyn Beckham|url=https://www.popsugar.com/node/47206778|website=POPSUGAR Celebrity|language=en-US|access-date=26 shkurt 2021}}&lt;/ref&gt; Ajo ishte në një lidhje të vazhdueshme me Zack Bia nga fundi i vitit 2017 deri në fillim të vitit 2019.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Prahl|first=Amanda|date=8 mars 2020|title=Zack Bia|url=https://www.popsugar.com/node/47206779|website=POPSUGAR Celebrity|language=en-US|access-date=26 shkurt 2021}}&lt;/ref&gt;

===Shëndeti mendor===
Birra ka luftuar me problemet e shëndetit mendor dhe ka deklaruar se rrjetet sociale dhe interneti kanë kontribuar në to. Ajo është angazhuar në vetëlëndim dhe është diagnostikuar me [[çrregullim i personalitetit emocionalisht i paqëndrueshëm]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Jokic|first=Natasha|title=Madison Beer Opened Up About Her Debut Album, Mental Health, And Why She Mostly Stays Off TikTok|url=https://www.buzzfeed.com/natashajokic1/madison-beer-life-support-interview|website=BuzzFeed|date=25 shkurt 2021|access-date=26 shkurt 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Kur Beer ishte 15 vjeç, videot e saj nudo u zbuluan në internet. Incidenti, për të cilin ajo thotë se i kujtoi asaj abuzimin seksual që përjetoi si fëmijë, kontribuoi në zhvillimin e çrregullimit të [[Stresi posttraumatik|stresit post-traumatik]] (PTSD) dhe tentativës për vetëvrasje dy herë.ref name=&quot;ETOnline2023&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Warren-Lister|first=Meg|title=Madison Beer says leaked nudes left her suicidal aged 16|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/madison-beer-leaked-nudes-mental-health-b2322717.html|work=[[The Independent (UK)|The Independent]]|date=19 prill 2023|access-date=20 prill 2023|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==Diskografia==
{{Kryesor|Diskografia e Madison Beer}}
'''Studio albums'''
*''[[Life Support (album i Madison Beer)|Life Support]]'' (2021)
*''[[Silence Between Songs]]'' (2023)

==Tours==
'''Headlining'''
* [[As She Pleases#Tour|As She Pleases Tour]] (2018)
* [[Life Support (album i Madison Beer)#Tour|The Life Support Tour]] (2021–2022)

==Filmografia==

===Si aktore/personalitete===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënime
|-
| 2013
| ''[[Louder Than Words (film)|Louder Than Words]]''
| Amy
| Film
|-
| 2015
| ''[[Todrick (seri televizive)|Todrick]]''
| Wendy
| Episodi: &quot;Peter Perry&quot;
|-
| 2016
| ''[[Tyler Henry|Hollywood Medium With Tyler Henry]]''
| rowspan=&quot;2&quot; | Herself
| rowspan=&quot;2&quot; | Paraqitje mysafire
|-
| 2019
| ''[[Ridiculousness (TV series)|Ridiculousness]]''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2020
| rowspan=&quot;2&quot; | ''[[RuPaul's Secret Celebrity Drag Race]]''
| Herself
| rowspan=&quot;2&quot; | Episodi 4; garuese
|-
| Coral Fixation
|-
|''[[RuPaul's Drag Race All Stars]]''
|Gjyqtare mysafire
|Episodi: &quot;I'm In Love!&quot;
|-
|2023
|[[Good Mythical Morning]]
|Mysafire
|Episodi: &quot;Will it Cannoli&quot;
|}

===Si performuese===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Viti
! Titulli
! Këngë(t)
! Albumi/Formati
|-
|2015
|AAKD Live
|[[Madison Beer discography|Melodies]]
|Single
|-
|2017
|PNC Live Studio
|[[Dead (Madison Beer song)|Dead]], [[Toxic (song)|Toxic]] ([[Britney Spears]] Cover)
|[[As She Pleases]] 
[[In the Zone]] (Britney Spears)
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2018
|Maybelline Urban Catwalk Show
|[[Home with You (Madison Beer song)|Home With You]]
|As She Pleases 
|-
|&lt;nowiki&gt;Opening Ceremony (Mastercard) | 2018 World Championship&lt;/nowiki&gt;
|[[Pop/Stars]]
|Single
|-
|Super girl Surf Pro Concert Series
| rowspan=&quot;3&quot; |Songs from [[As She Pleases]]
| rowspan=&quot;3&quot; |As She Pleases 
|-
|Serramonte Centre Mall Performance
|-
|IHeart Radio (Just Show Up Show)
|-
|[[Jingle Ball|Miami Y100 Jingle Ball]]
|Dead, [[Creep (Radiohead song)|Creep]] ([[Radiohead]] cover), [[Hurts Like Hell]]
|As She Pleases 
[[Pablo Honey]] (Radiohead)
Single
|-
|[[IHeartRadio|IHeart Radio]] 
|Tyler Durden
| rowspan=&quot;2&quot; |As She Pleases 
|-
|[[Lollapalooza]]
|[[As She Pleases|Fools]]
|-
|KDWB 101.3
|Hurts Like Hell
|Single
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2019
|[[Vevo]]
|Hurts Like Hell, Tyler Durden
|Single
As She Pleases
|-
|[[BottleRock Napa Valley|BottleRock Napa]]
|Dead, Fools, Creep, Hurts Like Hell
|As She Pleases
Pablo Honey (Radiohead)
Single
|-
|Beale Street Music Festival in Memphis
|Hurts Like Hell, All Day &amp; Night
|Single
[[Snacks (Supersize)|Snacks]] (Jax Jones)
|-
|ACL Festival
|[[As She Pleases|Teenager In Love]]
|As She Pleases
|-
|[[Wango Tango]] 
|Home With You, Fools, Creep, Heartless, Blue
|As She Pleases
Pablo Honey (Radiohead)
[[Life Support (Madison Beer album)|Life Support]]
|-
|92 Pro-FM
|Dead, Hurts Like Hell
|As She Pleases Single
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2020
| ''[[Live with Kelly and Ryan]]''
| [[Selfish (Madison Beer song)|Selfish]]
| rowspan=&quot;4&quot; |Life Support
|-
|[[MTV Europe Music Awards]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Baby (Madison Beer song)|Baby]]
|-
|[[Genius (company)|Genius]] (Home Performance)
|-
|[[Vevo Lift]]
|[[Life Support (Madison Beer album)|Boyshit]], Selfish
|-
|[[NHL]] (National Anthem)
|[[The Star-Spangled Banner|National Anthem]]
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2021
| ''[[Jimmy Kimmel Live!]]''
| Boyshit
|Life Support
|-
|Genius Open Mic
|[[Reckless (Madison Beer song)|Reckless]]
|[[Silence Between Songs]]
|-
| ''Life Support Live in Concert''
| Songs from ''[[Life Support (Madison Beer album)|Life Support]]''
|Life Support
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''[[The Ellen DeGeneres Show]]''
| All I Have to Do Is Dream (The Everly Brothers Cover)
|Single
|-
| [[Life Support (Madison Beer album)|Blue]]
|Life Support
|-
|[[Vevo]]
|[[Reckless (Madison Beer song)|Reckless]], Sour Times
|Silence Between Songs
Life Support
|-
|[[MTV (French TV channel)|MTV France]] (MTV Push)
|Selfish, Sour Times
|Life Support
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2022
|WeHo OutLoud Pride Festival
|[[Good in Goodbye|Good In Goodbye]], Selfish, Baby, Creep, Boyshit, [[Madison Beer discography|Dear Society]]
|Life Support
Single
|-
|[[Reading and Leeds Festivals|Reading &amp; Leeds Festival]]
|Baby, Good In Goodbye, [[Life Support (Madison Beer album)|Emotional Bruises]], Selfish, [[Silence Between Songs|Dangerous]], [[All Day and Night|All Day &amp; Night]], Boyshit
|Life Support
Snacks
|-
|Genius (Open Mic)
| rowspan=&quot;2&quot; |Showed Me (How I Fell In Love With You)
| rowspan=&quot;3&quot; |Silence Between Songs
|-
|AMFAR Gala Event
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2023
|''[[Jimmy Kimmel Live!]]''
|[[Silence Between Songs|Sweet Relief]]
|-
|''[[Good Morning America]]''
|[[Silence Between Songs|Home To Another One]], Reckless, Selfish
|Silence Between Songs
Life Support
|-
|[[Forbes]] 
|Reckless, [[Silence Between Songs|Showed Me (How I Fell In Love With You)]], Selfish
|Silence Between Songs
Life Support
|-
|[[BBC Radio 1 Live Lounge]]
|[[Silence Between Songs|Spinnin’]], [[Glimpse of Us|Glimpse Of Us]] (Joji cover)
|Silence Between Songs
SMITHEREENS (Joji)
|-
|Genius (Open Mic)
|King Of Everything
|Silence Between Songs
|-
|}

==Bibliografia==
* ''The Half of It'' (2023)

==Çmimet dhe nominimet==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Viti
!Çmimi
!Nominuar
!Kategoria
!Rezultati
!Ref.
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2019
|[[Game Audio Network Guild Awards]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pop/Stars|“Pop/Stars”]]
|Best Original Song
|{{nom}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=2019 G.A.N.G Awards: See The Full List|url=https://www.audiogang.org/2019-g-a-n-g-awards-finalists/|website=audiogang.org|date=14 shkurt 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[11th Shorty Awards]]
|Best in Games
|{{Won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=11th Shorty Awards: See The Full List|url=https://shortyawards.com/11th/kda-popstars|website=shortyawards.com|year=2019|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Teen Choice Awards]]
|Herself
|Choice Female Web Star
|{{nom}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Yang|first=Rachel|title=Teen Choice Awards 2019: See the full list of winners and nominees|url=https://ew.com/awards/2019/08/11/teen-choice-awards-2019-see-full-list-winners-nominees/|website=Entertainment Weekly|date=11 gusht 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2021
|[[2021 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards]]
|Herself
|Best Push Act
|{{nom}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=2021 MTV EMA Winners: See The Full List|url=https://www.mtv.com/news/4reov6/mtv-ema-2021-winners|website=MTV|date=14 nëntor 2021|language=en|access-date=6 dhjetor 2023|archive-date=13 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013172506/https://www.mtv.com/news/4reov6/mtv-ema-2021-winners|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[MTV Video Music Awards]]
|“[[Selfish (Madison Beer song)|Selfish]]”
|Push Performance of the Year
|{{nom}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=2021 MTV VMA Winners: See The Full List|url=https://www.mtv.com/news/45sjhd/vma-winners-list-2021|website=MTV|date=12 shtator 2021|language=en|access-date=6 dhjetor 2023|archive-date=29 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729010022/https://www.mtv.com/news/45sjhd/vma-winners-list-2021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Game Audio Network Guild Awards]]
| rowspan=&quot;4&quot; |“[[More (K/DA song)|More]]”
|Best Original Song
|{{Won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2021/awards/awards/gang-awards-winners-list-last-of-us-part-two-1234962237/|title=G.A.N.G. Awards Winners: 'The Last of Us Part II' Leads With Eight Wins|publisher=[[Variety (magazine)|Variety]]|author=Antonio Ferme|date=28 prill 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[13th Shorty Awards]]
|Best in Games
|{{Shortlisted|Finalist}}
|&lt;ref name=&quot;Shorty Awards&quot;&gt;{{cite web|url=https://shortyawards.com/13th/kdas-more-music-video-3|title=K/DA - MORE FT. MADISON BEER, (G)I-DLE, LEXIE LIU, JAIRA BURNS, SERAPHINE (OFFICIAL MUSIC VIDEO)|publisher=[[Shorty Awards]]|access-date=29 qershor 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|Best in Videos
|{{Won|place=Gold}}
|&lt;ref name=&quot;Shorty Awards&quot;/&gt;
|-
|[[Webby Awards|25th Webby Awards]]
|Video — Music (Branded)
|{{Won}}
|&lt;ref&gt;[https://vote.webbyawards.com/PublicVoting#/2021/video/branded-entertainment/music Video - Branded Entertainment Music]&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

==Lidhje të jashtme==
*[https://www.madisonbeer.com/ Faqja zyrtare]

[[Kategoria:Lindje 1999]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]]</text>
      <sha1>aozdnweupgsv1f5qhdgh5qyqoq1y8np</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oskar Schindler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>344495</id>
    <revision>
      <id>3001087</id>
      <parentid>2965027</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12178" sha1="d8rezrpz3x1gti8ejods8rp9cvfwyxn" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name           = Oskar Schindler
| image          = Schindler, Oskar.jpg
| image_size     =
| caption        =
| birth_date     = {{Birth date|1908|04|28|df=y}}
| birth_place    = [[Svitavy|Zwittau]], [[Moravia]], [[Austro-Hungaria]]&lt;br /&gt;(tani [[Svitavy]], [[Republika Çeke]])
| death_date     = {{Death date|1974|10|9|1908|4|28|df=y}}
| death_place    = [[Hildesheim]], [[Saksonia e Ulët]], [[Gjermania Perëndimore]]
| resting_place  = Varrezat katolike e [[Mali Zion|Malit Zion]]&lt;br&gt;[[Jeruzalem]], Izrael
| occupation     = Industrialist
| spouse         = {{marriage|[[Emilie Schindler|Emilie Pelzl]]|6 March 1928}}
| children       = 2
| party          = {{plainlist |
* [[Partia Gjermane Sudeten]] (SdP) (1935–1939)
* [[Partia Naziste]] (1939–1945)
}}
| website        = 
| awards         = [[Righteous Among the Nations]]
}}
'''Oskar Schindler''' ({{IPA-de|ˈɔskaʁ ˈʃɪndlɐ|lang|De-Oskar Schindler.ogg}}; 28 prill 1908 – 9 tetor 1974) ishte një industrialist, humanitar dhe anëtar i [[Partia Naziste|Partisë Naziste]], i cili vlerësohet se shpëtoi jetën e 1200 hebrenjve gjatë [[Holokausti]]t duke i punësuar ata në fabrikat e tij të smaltit dhe municioneve në [[Pushtimi i Polonisë (1939-1945)|Poloninë e pushtuar]] dhe në [[Protektorati i Bohemisë dhe Moravisë|Protektoratin e Bohemisë dhe Moravisë]]. Ai është subjekt i romanit të vitit 1982 ''[[Schindler's Ark]]'' dhe përshtatjes së tij filmike të vitit 1993, ''[[Schindler's List]]'', e cila pasqyroi jetën e tij si një oportunist i motivuar fillimisht nga fitimi, i cili erdhi për të treguar iniciativë, këmbëngulje, guxim dhe përkushtim të jashtëzakonshëm për të shpëtuar jetën e punonjësve të tij hebrenj.

Schindler u rrit në [[Svitavy|Zwittau]], [[Moravia]], dhe punoi në disa profesione derisa u bashkua me [[Abwehr]], shërbimin e inteligjencës ushtarake të [[Gjermania Naziste|Gjermanisë Naziste]], në vitin 1936. Ai iu bashkua Partisë Naziste në vitin 1939. Para fillimit të [[Pushtimi i Çekosllovakisë (1938-1945)|pushtimit gjerman të Çekosllovakisë]] më 1938, ai mblodhi informacion mbi hekurudhat dhe lëvizjet e trupave për qeverinë gjermane. Ai u arrestua për spiunazh nga qeveria çekosllovake, por u lirua sipas kushteve të [[Marrëveshja e Mynihut|Marrëveshjes së Mynihut]] atë vit. Ai vazhdoi të mblidhte informacion për nazistët, duke punuar në Poloni më 1939 para [[Pushtimi i Polonisë|pushtimit të Polonisë]] në fillimin e Luftës së Dytë Botërore. Në vitin 1939, ai bleu një [[Fabrika e smaltit të Oskar Schindler|fabrikë smalti]] në [[Kraków]], Poloni, e cila punësonte, në kulmin e saj më 1944, rreth 1750 punëtorë, nga të cilët 1000 ishin hebrenj. Lidhjet e tij në ''Abwehr'' e ndihmuan atë të mbronte punëtorët e tij hebrenj nga dëbimi dhe vdekja në [[kampet e përqëndrimit nazist]]. Me kalimin e kohës, atij iu desh t'u jepte zyrtarëve nazistë ryshfete gjithnjë e më të mëdha dhe dhurata me sende luksi që mund të bliheshin vetëm në [[Tregu i zi|tregun e zi]] për t'i mbajtur punëtorët e tij të sigurt.

Deri në korrik 1944, Gjermania po e humbiste luftën; [[Schutzstaffel|SS]] filloi të mbyllte kampet më lindore të përqendrimit dhe të dëbonte të burgosurit e mbetur drejt perëndimit. Shumë u vranë në [[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|Aushvic]] dhe në [[Kampi i përqendrimit Gross-Rosen|kampin e përqendrimit Gross-Rosen]]. Schindler e bindi ''[[Hauptsturmführer]]'' [[Amon Göth]], komandant i kampit të përqendrimit aty pranë [[Kampi i përqëndrimit Kraków-Płaszów|Kraków-Płaszów]], që ta lejonte atë të zhvendoste fabrikën e tij në [[Brněnec]] në [[Protektorati i Bohemisë dhe Moravisë|Protektoratin e Bohemisë dhe Moravisë]], duke i kursyer kështu punëtorët e tij nga vdekja pothuajse e sigurt në [[Dhoma e gazit|dhomat e gazit]]. Duke përdorur emrat e siguruar nga oficeri i [[Policia e getos jehude|policisë së getos jehude]], Marcel Goldberg, sekretari i Göth, [[Mietek Pemper]], përpiloi dhe shtypi listën e 1200 hebrenjve që udhëtuan për në Brünnlitz në tetor 1944. Schindler vazhdoi të korruptonte zyrtarët e SS për të parandaluar ekzekutimin e punëtorëve të tij deri në [[Fundi i Luftës së Dytë Botërore në Evropë|fund të Luftës së Dytë Botërore në Evropë]] në maj 1945, kohë në të cilën ai kishte shpenzuar të gjithë pasurinë e tij në ryshfet dhe blerje në treg të zi të furnizimeve për punëtorët e tij.

Shindler u zhvendos në [[Gjermania Perëndimore|Gjermaninë Perëndimore]] pas luftës, ku u mbështet nga pagesat e ndihmës nga organizatat hebreje të ndihmës. Pasi mori një rimbursim të pjesshëm për shpenzimet e tij të luftës, ai u transferua me gruan e tij [[Emilie Schindler|Emilie]] në [[Argjentinë]], ku u morën me bujqësi. Kur falimentoi në vitin 1958, Schindler la gruan e tij dhe u kthye në Gjermani, ku dështoi në disa sipërmarrje biznesi dhe u mbështet në mbështetjen financiare nga ''[[Schindlerjuden]]'' (&quot;Jehudët Schindler&quot;) - njerëzit të cilëve u kishte shpëtuar jetën gjatë luftës. Ai vdiq më 9 tetor 1974 në Hildesheim, Gjermani dhe u varros në Jerusalem në malin Sion, ndoshta i vetmi ish-anëtar i Partisë Naziste që u nderua në këtë mënyrë. Ai dhe gruaja e tij Emilie u emëruan [[Righteous Among the Nations]] nga qeveria izraelite në vitin 1993.

==Jeta e hershme dhe edukimi==
Schindler lindi më 28 prill 1908, në një familje [[Gjermanët sudeten|gjermane sudeten]] në [[Zwittau]], [[Moravia]], [[Austro-Hungaria|Austro-Hungari]]. Babai i tij ishte Johann &quot;Hans&quot; Schindler, pronar i një biznesi të makinerive bujqësore, dhe nëna e tij ishte Franziska &quot;Fanny&quot; Schindler (i mbiquajtur Luser). Motra e tij, Elfriede, lindi në vitin 1915. Pasi ndoqi shkollën fillore dhe të mesme, Schindler u regjistrua në një shkollë teknike, nga e cila u përjashtua në vitin 1924 për falsifikimin e kartës së raportit. Më vonë u diplomua, por nuk iu nënshtrua provimeve ''[[Abitur]]'' që do t'i kishin mundësuar të shkonte në kolegj apo universitet. Në vend të kësaj, ai mori kurse në [[Brno]] në disa profesione, duke përfshirë shoferin dhe makineritë, dhe punoi për të atin për tre vjet. Një adhurues i motoçikletave që në rininë e tij, ai bleu një motoçikletë garash 250 cc [[Moto Guzzi]] dhe konkurroi në mënyrë rekreative në garat malore për vitet e ardhshme.{{sfn|Crowe|2004|pp=2–7}}

Më 6 mars 1928, Schindler u martua me [[Emilie Pelzl]], vajzën e një fermeri të begatë sudeten gjerman nga [[Maletín|Maletein]].{{sfn|Schindler|Rosenberg|1997|pp=4–6, 26}} Ata u transferuan me prindërit e Oskarit dhe zunë dhomat e sipërme, ku jetuan për shtatë vjet.{{sfn|Thompson|2002|p=13}}

Menjëherë pas martesës së tij, Schindler la punën për të atin dhe mori një sërë punësh, duke përfshirë një pozicion në Moravian Electrotechnic dhe menaxhimin e një shkolle automobilistike. Pas një periudhe 18-mujore në [[Ushtria e Republikës Çeke|ushtrinë çeke]], ku u ngrit në gradën e tetarit hekurtar në Regjimentin e Dhjetë të Këmbësorisë të Armatës së 31-të, ai u kthye në Electrotechnic Moravian, i cili falimentoi pak më vonë. Biznesi i makinerive bujqësore të babait të tij u mbyll në të njëjtën kohë, duke e lënë Shindlerin të papunë për një vit. Ai mori një punë në Jaroslav Šimek Bank të Pragës në vitin 1931, ku punoi deri në vitin 1938.{{sfn|Crowe|2004|pp=7–8}}

Shindler u arrestua disa herë në 1931 dhe 1932 për dehje publike. Gjithashtu rreth kësaj kohe, ai pati një lidhje me Aurelie Schlegel, një shoqe shkolle. Ata patën një vajzë, Emily, në 1933, dhe një djalë, Oskar Jr, në 1935. Shindler më vonë pretendoi se djali nuk ishte djali i tij.{{sfn|Crowe|2004|pp=8–9}} Babai i Schindler, një alkoolist, e braktisi gruan e tij në vitin 1935. Ajo vdiq disa muaj më vonë pas një sëmundjeje të gjatë.{{sfn|Thompson|2002|p=13}}

==Spiun për ''Abwehr''==
Schindler iu bashkua [[Partia Gjermane Sudeten|Partisë Gjermane Sudeten]] në vitin 1935.{{sfn|Crowe|2004|p=16}} Edhe pse shtetas i Çekosllovakisë, Schindler u bë spiun i [[Abwehr]], shërbimi i inteligjencës ushtarake të [[Gjermania Naziste|Gjermanisë Naziste]], në vitin 1936. Ai u caktua në ''Abwehrstelle II Commando VIII'', me qendër në [[Breslau]].{{sfn|Crowe|2004|p=17}} Më vonë ai i tha policisë çeke se e bëri sepse i duheshin paratë; në këtë kohë Shindler kishte një problem me pijen dhe ishte në borxhe kronike.{{sfn|Crowe|2004|p=19}}

Detyrat e tij për Abwehr përfshinin mbledhjen e informacionit mbi hekurudhat, instalimet ushtarake dhe lëvizjet e trupave, si dhe rekrutimin e spiunëve të tjerë brenda Çekosllovakisë përpara pushtimit të planifikuar të Gjermanisë Naziste.{{sfn|Crowe|2004|pp=22, 24–25}} Ai u arrestua nga qeveria çeke për spiunazh më 18 korrik 1938 dhe u burgos menjëherë, por u lirua si i burgosur politik sipas kushteve të [[Marrëveshja e Mynihut|Marrëveshjes së Mynihut]], instrument sipas të cilit Sudetenlanda Çeke u aneksua nga Gjermania më 1 tetor.{{sfn|Crowe|2004|pp=40–41}}{{sfn|Evans|2005|p=674}} Schindler aplikoi për anëtarësim në Partinë Naziste më 1 nëntor dhe u pranua vitin e ardhshëm.{{sfn|Crowe|2004|pp=46–47}}

Pas një kohe pushimi për t'u rikuperuar në Zwittau, Schindler u gradua në komandën e dytë të njësisë së tij ''Abwehr'' dhe u zhvendos me gruan e tij në [[Ostrava]] (Ostrau), në kufirin çeko-polakë, në janar 1939.{{sfn|Crowe|2004|pp=48, 51}} Ai ishte i përfshirë në spiunazh në muajt përpara se Hitleri pushtoi pjesën e mbetur të Çekosllovakisë në mars. Emilie e ndihmoi atë me shkresat, përpunimin dhe fshehjen e dokumenteve sekrete në banesën e tyre për zyrën e ''Abwehr''.{{sfn|Crowe|2004|pp=53–54}} Ndërsa Schindler udhëtonte shpesh në Poloni për biznes, ai dhe 25 agjentët e tij ishin në gjendje të mblidhnin informacion rreth aktiviteteve ushtarake polake dhe hekurudhave për pushtimin e planifikuar të Polonisë.{{sfn|Crowe|2004|pp=18, 54, 63}} Një detyrë kërkoi që njësia e tij të monitoronte dhe të jepte informacion rreth linjës hekurudhore dhe tunelit në [[Qafa Jablunkov|Qafën Jablunkov]], që konsiderohej kritike për lëvizjen e trupave gjermane.{{sfn|Crowe|2004|p=56}} Schindler vazhdoi të punonte për ''Abwehr'' deri në vjeshtën e vitit 1940, kur ai u dërgua në Turqi për të hetuar korrupsionin midis oficerëve të Abwehr-it të caktuar në ambasadën gjermane atje.{{sfn|Crowe|2004|pp=291–292}}

== Referime ==
{{reflist}}

== Referime ==
*{{cite book|last=Crowe|first=David M.|title=Oskar Schindler: The Untold Account of His Life, Wartime Activities, and the True Story Behind the List|url=https://archive.org/details/oskarschindlerun00crow|year=2004|publisher=Westview Press|location=Cambridge, MA|language=en|isbn=978-0-465-00253-5}}
*{{cite book|last=Evans|first=Richard J.|author-link=Richard J. Evans|year=2005|title=[[The Third Reich in Power]]|publisher=Penguin|location=New York|language=en|isbn=978-0-14-303790-3}}
*{{cite book|last1=Schindler|first1=Emilie|author-link1=Emilie Schindler|last2=Rosenberg|first2=Erika|author-link2=Erika Rosenberg|title=Where Light and Shadow Meet|year=1997|orig-year=1996|publisher=Norton|location=New York; London|language=en|isbn=0-393-04123-9|url=https://archive.org/details/wherelightshadow00schi}}
*{{cite book|editor1-last=Thompson|editor1-first=Bruce|title=Oskar Schindler|series=People Who Made History|year=2002|publisher=Greenhaven Press|location=San Diego|language=en|isbn=0-7377-0894-8|url=https://archive.org/details/oskarschindler00bruc}}

[[Kategoria:Oskar Schindler| ]]
[[Kategoria:Lindje 1908]]
[[Kategoria:Vdekje 1974]]
[[Kategoria:Personeli Abwehr i Luftës së Dytë Botërore]]
[[Kategoria:Katolikë romakë gjermanë]]
[[Kategoria:Anëtarë të Partisë Naziste]]
[[Kategoria:Humanitarë gjermanë]]
[[Kategoria:Biznesmenë gjermanë të shekullit të 20-të]]
[[Kategoria:Gjermanë të Luftës së Dytë Botërore]]</text>
      <sha1>d8rezrpz3x1gti8ejods8rp9cvfwyxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Madison Beer</title>
    <ns>1</ns>
    <id>350071</id>
    <revision>
      <id>3000969</id>
      <parentid>2830618</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1353" sha1="siycpeya1bgl314bh9nrfng4qmkhqzw" xml:space="preserve">{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Madison Beer/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Madison Beer]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3000968 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210506045620/https://mobile.twitter.com/madisonbeer/status/1235629217317924864 për lidhjen https://mobile.twitter.com/madisonbeer/status/1235629217317924864.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 23 qershor 2026 22:53 (CEST)</text>
      <sha1>siycpeya1bgl314bh9nrfng4qmkhqzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdoruesi diskutim:DieliAlla</title>
    <ns>3</ns>
    <id>351287</id>
    <revision>
      <id>3000965</id>
      <parentid>2999945</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DieliAlla</username>
        <id>149013</id>
      </contributor>
      <comment>/* Probleme me referimet te artikulli Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake */</comment>
      <origin>3000965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9778" sha1="73bxoddddigl0huaeouitd3z8z7czuy" xml:space="preserve">== Mirë se erdhe! ==

@[[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]], &lt;br/&gt; Përshëndetje, edhe unë kam të njëjtin qëllim si ty. &lt;br style=&quot;margin-bottom:0.5em&quot;/&gt; Për 'ë' të vogël shtyp Alt+0235&lt;br/&gt; Për 'Ë' të madhe shtyp Alt+0203&lt;br/&gt; Për 'ç' të vogël shtyp Alt+0231&lt;br/&gt; Për 'Ç' të madhe shtyp Alt+0199&lt;br/&gt; Mirë se erdhe, suksese.&lt;span id=&quot;Leutrim.P:1710109297245:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDieliAlla&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 mars 2024 23:21 (CET)&lt;/span&gt;

:@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 mars 2024 08:24 (CET)

== Medalje dhënë më 4 prill 2024 15:25 (CEST) ==

{{Medalje ushtrie}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2024 15:25 (CEST)

:Falemnderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 4 prill 2024 17:39 (CEST)

== Medalje dhënë më 9 qershor 2024 09:11 (CEST) ==

{{Medalje zoroastrizmi}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2024 09:11 (CEST)

:Falemnderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 9 qershor 2024 11:30 (CEST)

== Lidhje ndërgjuhësore ==

Përshëndetje, në dy artikuj të ri që ke krijuar nuk po mundem të gjej versionin anglisht të tyre.

[[Greqizimi i emrave]]

[[Serbizimi i emrave]]

- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 18 gusht 2024 20:46 (CEST)

:I kam krijuar vetë, nuk janë të përkthyera. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 19 gusht 2024 13:26 (CEST)

== Medalje dhënë më 28 shtator 2024 20:39 (CEST) ==

Për përkthimet e shumta ditore kryer në tema të ndryshme:
{{Medalje përkthimi}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shtator 2024 20:39 (CEST)

:Të bekoftë Zoti! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 28 shtator 2024 22:41 (CEST)

== Njoftim! ==

Përshëndetje [[Përdoruesi:DieliAlla|Dielind Alla]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron në datën 6 nëntor. 

Nëse do të votosh, votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Falemnderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake]]'' ==
Përshëndetje, DieliAlla!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2998057|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20qershor%202026,%2014:39)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2026 16:39 (CEST)

== Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta e Emuve]]'' ==
Përshëndetje, DieliAlla!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2998093|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta e Emuve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20qershor%202026,%2015:05)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2026 17:05 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Qytetërimi mikenas]]'' ==
Përshëndetje, DieliAlla!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2999926|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Qytetërimi mikenas]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20qershor%202026,%2014:59)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 qershor 2026 16:59 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Eugjenika]]'' ==
Përshëndetje, DieliAlla!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2999929|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eugjenika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20qershor%202026,%2015:05)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 qershor 2026 17:05 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta jugurtine]]'' ==
Përshëndetje, DieliAlla!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2999937|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta jugurtine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20qershor%202026,%2015:22)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 qershor 2026 17:22 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta kimbrike]]'' ==
Përshëndetje, DieliAlla!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2999941|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta kimbrike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20qershor%202026,%2015:33)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 qershor 2026 17:33 (CEST)</text>
      <sha1>73bxoddddigl0huaeouitd3z8z7czuy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000966</id>
      <parentid>3000965</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DieliAlla</username>
        <id>149013</id>
      </contributor>
      <origin>3000966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2557" sha1="2bc153j10yjd2eziaghx5tilqh2n5r4" xml:space="preserve">== Mirë se erdhe! ==

@[[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]], &lt;br/&gt; Përshëndetje, edhe unë kam të njëjtin qëllim si ty. &lt;br style=&quot;margin-bottom:0.5em&quot;/&gt; Për 'ë' të vogël shtyp Alt+0235&lt;br/&gt; Për 'Ë' të madhe shtyp Alt+0203&lt;br/&gt; Për 'ç' të vogël shtyp Alt+0231&lt;br/&gt; Për 'Ç' të madhe shtyp Alt+0199&lt;br/&gt; Mirë se erdhe, suksese.&lt;span id=&quot;Leutrim.P:1710109297245:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDieliAlla&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 mars 2024 23:21 (CET)&lt;/span&gt;

:@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 mars 2024 08:24 (CET)

== Medalje dhënë më 4 prill 2024 15:25 (CEST) ==

{{Medalje ushtrie}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2024 15:25 (CEST)

:Falemnderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 4 prill 2024 17:39 (CEST)

== Medalje dhënë më 9 qershor 2024 09:11 (CEST) ==

{{Medalje zoroastrizmi}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2024 09:11 (CEST)

:Falemnderit! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 9 qershor 2024 11:30 (CEST)

== Lidhje ndërgjuhësore ==

Përshëndetje, në dy artikuj të ri që ke krijuar nuk po mundem të gjej versionin anglisht të tyre.

[[Greqizimi i emrave]]

[[Serbizimi i emrave]]

- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 18 gusht 2024 20:46 (CEST)

:I kam krijuar vetë, nuk janë të përkthyera. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 19 gusht 2024 13:26 (CEST)

== Medalje dhënë më 28 shtator 2024 20:39 (CEST) ==

Për përkthimet e shumta ditore kryer në tema të ndryshme:
{{Medalje përkthimi}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shtator 2024 20:39 (CEST)

:Të bekoftë Zoti! - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 28 shtator 2024 22:41 (CEST)

== Njoftim! ==

Përshëndetje [[Përdoruesi:DieliAlla|Dielind Alla]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron në datën 6 nëntor. 

Nëse do të votosh, votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Falemnderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]</text>
      <sha1>2bc153j10yjd2eziaghx5tilqh2n5r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ushi-oni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>351874</id>
    <revision>
      <id>3001153</id>
      <parentid>2650312</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3121" sha1="62rwvzlnhbpo3iqr9ycxv9p7ua72ukj" xml:space="preserve">[[Skeda:29.Ushioni.jpg|parapamje|''Ushi-oni'', prej ''[[Bakemono no e]]'' scroll, [[Brigham Young University]]]]
'''''Ushi-oni''''' (牛鬼, kau oni; kau demon), ose '''''gyūki''''', është një [[yōkai]] nga [[folklori]] i [[Japonia|Japonisë]] perëndimore. Folklori përshkruan më shumë se një lloj ''ushi-oni'', por përshkrimi i një përbindëshi me kokë gjedhi ndodh në shumicën. ''Ushi-oni'' në përgjithësi shfaqet në plazhe dhe sulmon njerëzit që ecin atje.

== Përshkrimi ==
''Ushi-oni'' ka personalitete brutale, të egra. Pamja e tyre ndryshon, kryesisht në bazë të vendndodhjes gjeografike. Zakonisht kanë një kokë kau me brirë të mprehtë të përkulur lart, dhëmbë të liga dhe një gjuhë të hollë. Ata pështyjnë [[helm]] dhe kënaqen duke vrarë dhe ngrënë njerëz. Trupi i tyre më së shpeshti përshkruhet si merimangë me gjashtë këmbë dhe kthetra të gjata njëjës në fund të çdo shtojce.&lt;ref&gt;[http://yokai.com/ushioni/ Ushi oni – Yokai.com] Retrieved 2018-12-15.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://search.lib.byu.edu/byu/record/lee.991658 Bakemono no e.] ''search.lib.byu.edu''. c. 1700. Retrieved 2018-12-15.&lt;/ref&gt;

Në përshkrime të tjera, ato kanë kokën e një kau dhe bustin e një [[oni]]. Disa legjenda pohojnë se ato shfaqen para portave të tempullit në male të veshura me rroba njerëzore ose duke fluturuar me krahët e një insekti. ''Ushi-oni'' të tjerë kanë pamje të kundërt, me kokë oni dhe trup kau.

Thuhet se ato shfaqen në plazhe, në male, në pyje, në lumenj, në këneta dhe në liqene. Ato shfaqen shpesh në pishinat e përrenjve, dhe në [[Rajoni Kinki|rajonin Kinki]] dhe [[Shikoku]] ndër vende të tjera, ka shumë emra vendesh si &quot;ushi-oni fuchi&quot; (pishina e përroit ushi-oni) ose &quot;ushi-oni taki&quot; (ujvara ushi-oni).

Në [[yōkai emaki]] të [[Periudha Edo|periudhës Edo]], siç është ''[[Hyakkai Zukan]]'', ato shfaqen më shpesh me kokën e gjedhit dhe një bust merimangë. Në ''[[Hyakki Yagyō Emaki (Matsui Library)|Hyakki Yagyō Emaki]]'', një fotografi e ngjashme shkon nën titullin e [[Tsuchigumo]].

== Në kulturën popullore ==
* Si në seritë e mangave ''[[Nurarihyon no Mago]]'' ashtu edhe në seritë anime, bisha e njohur si Gyūki ndodh të jetë një ushi-oni me kokën e një kau dhe bustin e një krijese si merimangë me kthetra të mëdha që me fuqitë e saj djallëzore do t'i çonte udhëtarët e humbur dhe do t'i bënte pre e tyre.
* Në ''[[Naruto]]'', Gyūki është bisha me bisht e [[Killer B]]. Është një kryqëzim midis një kau dhe një oktapodi me tentakulat që përbëjnë bishtin. Ai mund të shndërrohet në bishë sipas dëshirës.
**Elementet e ''ushi-oni'' shfaqet në ''[[One Piece]]''.
** Gyūki: Yuzume është emri i një sulmi që Zoro përdor për të mposhtur T-Bone.
** Një nga [[Gorōsei|Pesë Pleqtë]], Shën Jaygarcia Saturni, posedon një frut të detit mitik të paemërtuar Zoan që e shndërron atë në një krijesë që i ngjan një ushi-oni ku forma e tij e zgjuar i jep brirë kau dhe këmbë si merimangë.

== Referime ==
{{reflist}}

[[Kategoria:Yōkai]]</text>
      <sha1>62rwvzlnhbpo3iqr9ycxv9p7ua72ukj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stjepan Matičević</title>
    <ns>0</ns>
    <id>354039</id>
    <revision>
      <id>3001198</id>
      <parentid>2966868</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2697" sha1="rw1dqjbj1xl7iiwykftbrq6rzswujn9" xml:space="preserve">'''Stjepan Matičević''' (19 dhjetor 1880-16 qershor 1940) ka qenë pedagog, filozof, profesor universitar dhe akademik kroat.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=O Stjepanu Matičeviću|url=https://csm.unizd.hr/o-nama/o-stjepanu-maticevicu|access-date=2024-05-02|website=csm.unizd.hr|language=hr}}&lt;/ref&gt; 

== Biografia ==
Stjepan Matičević lindi në Gradishte, Kutjeva, Kroaci. Pas arsimit fillor dhe të mesëm, studioi për filozofi në Zagreb dhe në Vjenë, ku edhe doktoroi. Për qëllime studimore qëndroi edhe në Lajpcig dhe në Jenë.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Matičević, Stjepan - Hrvatska enciklopedija|url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/maticevic-stjepan|access-date=2024-05-02|website=www.enciklopedija.hr|language=hr}}&lt;/ref&gt; Ndër të tjera ishte profesor në shkollën e lartë pedagogjike, pastaj edhe në Fakultetin Filozofik të Zagrebit, ku mbajti mësim nga pedagogjia teorike dhe filozofia. Ishte themelues i Institutit Pedagogjik në Zagreb (1936). Ai angazhohet për autonominë e pedagogjisë, por të lidhur me aksiologjinë dhe me psikologjinë. Ishte përfaqësues i pedagogjisë funksionaliste e personaliste dhe kundër shkollës së punës. Sipas tij, të gjitha funksionet njerëzore zhvillohen në mënyrë harmonike, me qëllim të zhvillimit të plotë të njeriut të kulturuar, përkatësisht të arritjes së idealit të humanitetit. Shkroi dhe botoi një varg veprash.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=MATIČEVIĆ, Stjepan - Hrvatski biografski leksikon|url=https://hbl.lzmk.hr/clanak/maticevic-stjepan|access-date=2024-05-02|website=hbl.lzmk.hr|language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Koliqi|first=Hajrullah|url=https://books.google.com/books?id=bFpb0AEACAAJ|title=Fjalor enciklopedik i edukimit|date=2022|publisher=Universiteti i Prishtinës &quot;Hasan Prishtina&quot;, Fakulteti i Edukimit|isbn=978-9951-00-320-9|volume=2|pages=881|language=sq}}&lt;/ref&gt; 

== Publikime ==
* ''&quot;Zur Grundlegung der Logik&quot; (&quot;Baza e logjikës&quot;),'' 1909; 
* ''&quot;Nauk o didaktičkoj artikulaciji i novija psihologija mišljenja&quot; (&quot;Shkenca mbi artikulimin didaktik dhe mendimet më të reja psikologjike&quot;),'' 1921; 
* ''&quot;Osnovi nove škole&quot; (&quot;Bazat e shkollës së re&quot;),'' 1934; 
* ''&quot;Priroda, kultura i odgoj&quot; (''Natyra, kultura dhe edukata&quot;),'' 1935;'' 
* ''&quot;Uvod u pedagogiju&quot; (&quot;Hyrje në pedagogji&quot;),'' 1936; 
* ''&quot;Uzgoj, škola i učitelj u novoj pedagogiji&quot; (&quot;Edukata, shkolla dhe mësuesi në pedagogjinë e re'&quot;),'' 1938; 
* ''&quot;Personalistička pedagogija&quot; (&quot;Pedagogjia personaliste'&quot;),'' 1991, në gjashtë libra.

== Referime ==
[[Kategoria:Lindje 1880]]
[[Kategoria:Pedagogë kroatë]]
[[Kategoria:Filozofë kroatë]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Zagrebit]]
[[Kategoria:Vdekje 1940]]</text>
      <sha1>rw1dqjbj1xl7iiwykftbrq6rzswujn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001341</id>
      <parentid>3001198</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim formatimi (kursiv/trashë) sipas konventave, pas [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]</comment>
      <origin>3001341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2694" sha1="o8prpovoqgfio52z4sesyo2um9814s4" xml:space="preserve">'''Stjepan Matičević''' (19 dhjetor 1880-16 qershor 1940) ka qenë pedagog, filozof, profesor universitar dhe akademik kroat.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=O Stjepanu Matičeviću|url=https://csm.unizd.hr/o-nama/o-stjepanu-maticevicu|access-date=2024-05-02|website=csm.unizd.hr|language=hr}}&lt;/ref&gt; 

== Biografia ==
Stjepan Matičević lindi në Gradishte, Kutjeva, Kroaci. Pas arsimit fillor dhe të mesëm, studioi për filozofi në Zagreb dhe në Vjenë, ku edhe doktoroi. Për qëllime studimore qëndroi edhe në Lajpcig dhe në Jenë.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Matičević, Stjepan - Hrvatska enciklopedija|url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/maticevic-stjepan|access-date=2024-05-02|website=www.enciklopedija.hr|language=hr}}&lt;/ref&gt; Ndër të tjera ishte profesor në shkollën e lartë pedagogjike, pastaj edhe në Fakultetin Filozofik të Zagrebit, ku mbajti mësim nga pedagogjia teorike dhe filozofia. Ishte themelues i Institutit Pedagogjik në Zagreb (1936). Ai angazhohet për autonominë e pedagogjisë, por të lidhur me aksiologjinë dhe me psikologjinë. Ishte përfaqësues i pedagogjisë funksionaliste e personaliste dhe kundër shkollës së punës. Sipas tij, të gjitha funksionet njerëzore zhvillohen në mënyrë harmonike, me qëllim të zhvillimit të plotë të njeriut të kulturuar, përkatësisht të arritjes së idealit të humanitetit. Shkroi dhe botoi një varg veprash.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=MATIČEVIĆ, Stjepan - Hrvatski biografski leksikon|url=https://hbl.lzmk.hr/clanak/maticevic-stjepan|access-date=2024-05-02|website=hbl.lzmk.hr|language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Koliqi|first=Hajrullah|url=https://books.google.com/books?id=bFpb0AEACAAJ|title=Fjalor enciklopedik i edukimit|date=2022|publisher=Universiteti i Prishtinës &quot;Hasan Prishtina&quot;, Fakulteti i Edukimit|isbn=978-9951-00-320-9|volume=2|pages=881|language=sq}}&lt;/ref&gt; 

== Publikime ==
* ''&quot;Zur Grundlegung der Logik&quot; (&quot;Baza e logjikës&quot;),'' 1909; 
* ''&quot;Nauk o didaktičkoj artikulaciji i novija psihologija mišljenja&quot; (&quot;Shkenca mbi artikulimin didaktik dhe mendimet më të reja psikologjike&quot;),'' 1921; 
* ''&quot;Osnovi nove škole&quot; (&quot;Bazat e shkollës së re&quot;),'' 1934; 
* ''&quot;Priroda, kultura i odgoj&quot; (&quot;Natyra, kultura dhe edukata&quot;)'', 1935; 
* ''&quot;Uvod u pedagogiju&quot; (&quot;Hyrje në pedagogji&quot;),'' 1936; 
* ''&quot;Uzgoj, škola i učitelj u novoj pedagogiji&quot; (&quot;Edukata, shkolla dhe mësuesi në pedagogjinë e re'&quot;),'' 1938; 
* ''&quot;Personalistička pedagogija&quot; (&quot;Pedagogjia personaliste'&quot;),'' 1991, në gjashtë libra.

== Referime ==
[[Kategoria:Lindje 1880]]
[[Kategoria:Pedagogë kroatë]]
[[Kategoria:Filozofë kroatë]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Zagrebit]]
[[Kategoria:Vdekje 1940]]</text>
      <sha1>o8prpovoqgfio52z4sesyo2um9814s4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gunnar Svane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>356491</id>
    <revision>
      <id>3001199</id>
      <parentid>2967427</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4511" sha1="fulpch9xbfqz7rhviumcuok31qsitw5" xml:space="preserve">'''Gunnar Olaf Svane''' (lindur [[25 Shtator|më 25 shtator]] [[1927]], [[Kopenhaga|Kopenhagë]] - [[22 Qershor|22 qershor]] [[2012]], Kopenhagë ) ishte një [[Gjuhësia|gjuhëtar]], profesor dhe studiues i dalluar danez i specializuar në sllavistikë dhe albanologji.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Mikkelsen|first=Hans Kristian|last2=Nørgård-Sørensen|first2=Jens|date=2013|title=Gunnar Svane in memoriam|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00806765.2013.855474|journal=Scando-Slavica|language=en|volume=59|issue=2|pages=261–263|doi=10.1080/00806765.2013.855474|issn=0080-6765}}&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
Ai përfundoi studimet e magjistraturës (mag.art.) në [[1950|vitin 1950]] dhe doktoraturës (dr.phil.) në [[1958|vitin 1958]] . Ai ishte [[Profesori|profesor]] në [[universiteti Aarhus|Universitetin Aarhus]] .

Gunnar Svane ka hulumtuar dhe dhënë mësim në [[Filologjia|filologjinë]] [[Sllavët|sllave]], por edhe në marrëdhëniet mes [[Gjuha serbokroate|serbishtes]] dhe [[Gjuha shqipe|shqipes]] .

Kontributet e rëndësishme të Svane në albanologji përfshijnë librin e tij *&quot;Slavische Lehnwörter im Albanischen&quot;* (Fjalë huazimi sllave në shqip), botuar në Aarhus më 1992, i cili dha një analizë të thellë të ndikimit të gjuhëve sllave në shqipe. Kjo vepër konsiderohet si një burim thelbësor për të kuptuar ndërveprimet gjuhësore midis folësve sllavë dhe shqiptarë. Publikimet tjera të tij përfshijnë edhe përkthimin e të dhënave historike të historianit kinez Sima Quian (2007).

Gunnar Svane mori pjesë, ndër të tjera. në konferenca në [[Shqipëria|Shqipëri]], dhe disa nga artikujt e tij u botuan në shqip.

Gjatë gjithë karrierës së tij, Svane u vlerësua për kontributin e tij në gjuhësi dhe ishte anëtar i jashtëm i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gunnar Svane – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|url=https://ashak.org/anetaret/gunnar-svane/|access-date=2024-06-18|website=ashak.org|language=sq}}&lt;/ref&gt; dhe Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Trashëgimia e tij shkencore vazhdon të ndikojë në studimin e gjuhëve sllave dhe shqipe.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kraja|first=Mehmet|date=2018|author-link=Mehmet Kraja|title=Fjalor Enciklopedik i Kosovës, L-ZH|volume=2|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|trans-title=Encyclopedic Dictionary of Kosova, L-ZH|url=https://ashak.org/botime/fjalori-enciklopedik-i-kosoves-ii-l-zh/|access-date=2024-06-18|language=sq}}&lt;/ref&gt;

== Publikime ==
* ''&quot;How to read Budi's &quot;Speculum Confessionis&quot;'', 1980-81 (Si të lexojmë veprën e Budit Speculum Confessionis) Studia Albanica, Tirana, 2021.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Svane|first=Gunnar|date=2021|title=Si të lexojmë veprën e Budit “Speculum Confessionis”?|url=https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/1103|journal=Studime Filologjike|language=sq|issue=3-4|pages=5–34|doi=10.62006/sf.v75i3-4.1103|issn=2960-0057|access-date=18 qershor 2024|archive-date=18 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240618174918/https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/1103|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ''&quot;Pjetër Budi, Rituale romanum 1621, Konkordanca 1-2&quot; (Pjetër Budi, Rituale romanum 1621, Concordance 1-2,'' 1982); 
* ''&quot;Pjetër Budi, Dottrina Christiana 1618 me një tejshkrim në drejtshkrimin modern dhe konkordancë&quot; (Pjetër Budi, Dottrina Christiana 1618, with a transcription into modern orthography and a concordance),'' 1985; 
* ''&quot;Dottrina Christiana 1618, Konkordencë 1-2&quot; (Dottrina Christiana 1618, Concordence 1-2)'', 1985; 
* ''&quot;Albanian Manuscripts from the 18th century in the Royal Library of Copenhagen&quot;'' (Dorëshkrime shqipe to shek. 18 në Bibliotekën Mbretërore to Kopenhagës) Studime filologjike, 1986, 4; Tirana
* ''&quot;Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, me një tejshkrim në drejtshkrimin modern dhe konkordancë&quot; (Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, with a trasncription in to modern orthography and a concordance)'', 1986; 
* ''&quot;Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, Konkordancë 1-4&quot; (Pjetër Budi, Speculum Confessionis 1621, Concordence 1-4)'', 1986.
* ''&quot;Slavische Lehnwörter im Albanischen&quot;,'' ''Acta Jutlandica'' LXVIII, (Humanistische Reihe 67.), Aarhus 1992

== Referime ==
[[Kategoria:Lindje 1927]]
[[Kategoria:Filologë danezë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Kopenhaga]]
[[Kategoria:Albanologë danezë]]
[[Kategoria:Vdekje 2012]]
[[Kategoria:Profesorë të Universitetit Aarhus]]</text>
      <sha1>fulpch9xbfqz7rhviumcuok31qsitw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Pavarësia e Finlandës</title>
    <ns>1</ns>
    <id>357543</id>
    <revision>
      <id>3001246</id>
      <parentid>2678629</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:13:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3513" sha1="231gk58r0orlzph4sixirflpvlshfsj" xml:space="preserve">== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pavarësia e Finlandës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2675181 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151217130628/http://www.sibelius.fi/english/elamankaari/sib_viides_sinfonia.htm për lidhjen http://www.sibelius.fi/english/elamankaari/sib_viides_sinfonia.htm.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 8 korrik 2024 21:41 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pavarësia e Finlandës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2678628 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304102405/http://www.sibelius.fi/english/musiikki/ork_muita_inmemoriam.htm për lidhjen http://www.sibelius.fi/english/musiikki/ork_muita_inmemoriam.htm.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 26 korrik 2024 02:05 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pavarësia e Finlandës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3001245 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171209100043/https://www.histdoc.net/history/keisarik.html për lidhjen https://www.histdoc.net/history/keisarik.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180612233152/https://histdoc.net/historia/valtalaki1917.html për lidhjen http://www.histdoc.net/historia/valtalaki1917.html.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 24 qershor 2026 09:13 (CEST)</text>
      <sha1>231gk58r0orlzph4sixirflpvlshfsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plazhi i Livadhit, Himarë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>358462</id>
    <revision>
      <id>3001155</id>
      <parentid>2680232</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:49:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2767" sha1="hhsxpsocbi4dguc2c3mdlsbl55urzsl" xml:space="preserve">[[File:Livadhi Beach, Himare - 2020 July.jpg|thumb|Plazhi i Livadhit në Himarë|400px]]
'''Plazhi i Livadhit në Himarë'''

Bregdeti i Shqipërisë së jugut është i mbushur me plazhe të pafundme dhe shumë të bukura. Një ndër to është edhe plazhi i Livadhit, një perlë e fshehur në lagjen Livadh të Himarës. Kjo lagje ndodhet në veri të Spilesë dhe poshtë Kalasë së Himarës, duke ofruar një kombinim të mrekullueshëm të historisë dhe natyrës.&lt;ref&gt;https://pine.al/activity/natyre/plazhi-livadh/&lt;/ref&gt;

Plazhi i Livadhit është i njohur për ujin e tij të kristaltë dhe shkëmbinjtë e lartë që e rrethojnë. Ky plazh ka një shtrirje prej rreth 1.2 kilometra dhe një gjerësi prej 100 metrash, me rërë të pastër dhe të mineralizuar që është ideale për banjë dielli dhe relaksim. Ujërat e tij të kthjellta ofrojnë mundësi të shkëlqyera për notim dhe zhytje, ndërsa shkëmbinjtë e lartë janë perfekte për ata që duan të provojnë hedhjet nga lartësitë.

Në Livadh ka një larmishmëri lokalesh, restorantesh, hoteleve dhe kafé-bare për argëtim. Pushuesit mund të shijojnë ushqime tradicionale shqiptare dhe ndërkombëtare, si dhe pije freskuese teksa shijojnë pamjet e mrekullueshme të detit. Infrastrukturat moderne dhe shërbimet e ofruara e bëjnë plazhin e Livadhit një vend të përshtatshëm për familje, çifte dhe udhëtarë të vetëm.

Për të arritur në plazhin e Livadhit, mund të përdoret rruga prej asfalti ose rrugicat e vjetra të lagjes. Rruga ofron pamje spektakolare të bregdetit dhe peizazhit natyror përreth. Gjatë rrugës për në Livadh, pushuesit mund të vëzhgojnë grykën e Vishës, burimet e ndërtuara të Ujit dhe disa kisha mesjetare ortodokse shqiptare, që e bëjnë udhëtimin edhe më të veçantë dhe të pasur me histori.

Vizitorët e huaj duken të magjepsur nga ky plazh për shkak të ujit të pastër dhe mundësisë që natyra aty jep për të zbuluar. Qetësia dhe bukuria e plazhit të Livadhit ofrojnë një arratisje të përsosur nga zhurma dhe stresi i përditshëm, duke e bërë një destinacion të preferuar për shumë turistë që kërkojnë një përvojë autentike dhe qetësinë në bregdetin shqiptar.

Në përfundim, plazhi i Livadhit në Himarë është një destinacion që nuk duhet humbur për asnjë udhëtar që viziton bregdetin shqiptar. Me bukurinë e tij natyrore, mundësitë e shumta për argëtim dhe relaksim, si dhe historinë dhe kulturën e pasur shqiptare përreth, Livadhi është një vend që mbetet në zemrën e çdo vizitori. &lt;ref&gt;https://telegrafi.com/plazhi-i-livadhit-ne-himare-ende-i-pa-zbuluar/&lt;/ref&gt;

== Burimet ==

[[Kategoria:Plazhe në Shqipëri]]
[[Kategoria:Deti Jon]]
[[Kategoria:Shqipëri]]</text>
      <sha1>hhsxpsocbi4dguc2c3mdlsbl55urzsl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cole Sprouse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369255</id>
    <revision>
      <id>3001200</id>
      <parentid>2970086</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40475" sha1="14enw1075v0vyin4mmh5ejzpeyk9ubv" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name         = Cole Sprouse
| image        = Cole Sprouse (48478678751) (cropped).jpg
| caption      = Sprouse in 2019
| birth_name   = Cole Mitchell Sprouse
| birth_date   = {{Birth date and age|year=1992|month=8|day=4}}
| birth_place  = [[Arezzo]], Toskana, Itali
| nationality  = Amerikan
| alma_mater   = [[Universiteti i Nju Jorkut]] 
| occupation   = {{hlist|Aktor|fotograf}}
| years_active = {{flatlist| 
*1993–2012
*2017–tani
}}
| relatives    = [[Dylan Sprouse]] (vëlla binjak)
}}
'''Cole Mitchell Sprouse''' (lindi më 4 gusht 1992)&lt;ref name=&quot;TVG&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.tvguide.com/celebrities/cole-sprouse/bio/145268/|title=Cole Sprouse Biography|magazine=[[TV Guide]]|access-date=3 dhjetor 2013|archive-date=13 korrik 2009|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20090713063905/https://www.tvguide.com/celebrities/cole-sprouse/bio/145268/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;!--TV Guide cite is live, but birth date appears only in archived version--&gt; është një aktor dhe fotograf amerikan. Ai është i njohur për rolin e tij si [[Zack dhe Cody Martin|Cody Martin]] në serialin [[Disney Channel]] ''[[The Suite Life of Zack &amp; Cody]]'' (2005–2008), dhe seritë e tij spin-off ''[[The Suite Life on Deck]]'' (2008–2011), dhe rolin e tij si [[Jughead Jones]] në serinë televizive ''[[Riverdale (seri televizive 2017)|Riverdale]]'' (2017-2023). Në karrierën e tij të hershme, Sprouse u shfaq në projekte të ndryshme me vëllain e tij binjak [[Dylan Sprouse]], përfshirë ''The Suite Life'' dhe [[Big Daddy (film 1999)|''Big Daddy'']].

==Jeta e hershme==
Cole Mitchell Sprouse lindi në [[Arezzo, Itali]], te prindërit amerikanë, Matthew Sprouse and Melanie Wright.&lt;ref name=&quot;People09p14&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Official Sprouse Bros. Website|language=en|title=Official Sprouse Bros Website About Page|url=http://www.sprousebros.com/fans/about.php|access-date=5 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716122933/http://www.sprousebros.com/fans/about.php|archive-date=16 korrik 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vogue.fr/vogue-hommes-en/article/get-to-know-riverdales-rising-star-cole-sprouse|title=Get to know Riverdale's rising star, Cole Sprouse|date=6 shkurt 2019|access-date=13 gusht 2022|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220813163228/https://www.vogue.fr/vogue-hommes-en/article/get-to-know-riverdales-rising-star-cole-sprouse|archive-date=13 gusht 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai lindi 15 minuta pas vëllait të tij binjak [[Dylan Sprouse]]&lt;ref name=&quot;mad&quot;&gt;{{cite journal|title=The Mad Kids Chatroom: This Month: Dylan &amp; Cole Sprouse|journal=Mad Kids|date=maj 2006|volume=1|issue=#3|pages=26–28|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe u emërua pas këngëtarit të xhazit dhe pianistit [[Nat King Cole]].&lt;ref name=&quot;parade&quot;&gt;{{cite journal|first=James|last=Brady|title=In Step with Dylan &amp; Cole Sprouse|journal=[[Parade Magazine]]|date=19 gusht 2007|language=en|page=22|url=http://www.parade.com/articles/editions/2007/edition_08-19-2007/In_Step_With...Dylan_and_Cole|access-date=1 mars 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090220181556/http://www.parade.com/articles/editions/2007/edition_08-19-2007/In_Step_With...Dylan_and_Cole|archive-date=20 shkurt 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;popstar&quot;&gt;{{cite journal|title=Dylan &amp; Cole take over the world!: House of Sprouse!|journal=Popstar Special!|date=qershor 2006|language=en|page=90}}&lt;/ref&gt; Kur binjakët ishin katër muajsh, familja u zhvendos përsëri në vendlindjen e prindërve të tyre [[Long Beach (California)|Long Beach, Kaliforni]].&lt;ref name=&quot;People09p14&quot;&gt;{{cite journal|date=maj 2009|title=Little Sprouses|journal=[[People (magazine)|People]]|issue=Special Collector's Edition: Dylan and Cole: Zack &amp; Cody|page=14|access-date=8 mars 2019|language=en|url=https://people.com/archive/little-sprouses/|archive-date=18 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170318030606/https://people.com/archive/little-sprouses/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Në kolegj, Sprouse është diplomuar në [[GIS në arkeologji|Geographic Information Systems në arkeologji]]. Ai u frymëzua nga gjyshi i tij, një gjeolog, dhe gjithashtu nga interesi i tij për shkencën e tokës.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.youtube.com/watch?v=ftj119sYgxw|title=Cole Sprouse Answers the Web's Most Searched Questions|date=5 prill 2022|via=[[YouTube]]|magazine=[[Wired (revistë)|Wired]]|access-date=5 prill 2022|archive-date=5 prill 2022|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220405164515/https://www.youtube.com/watch?v=ftj119sYgxw|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Karriera==
[[Skeda:Dylan and Cole Sprouse with Piper.jpg|parapamje|djathtas|Cole (majtas) dhe vëllai i tij [[Dylan Sprouse|Dylan]] (djathtas), me [[Piper Reese]] në ngjarjen e Fuqisë së Rinisë 2009]]

===1993–2012: Rolet e hershme si aktor fëmijë===
Cole dhe vëllai i tij, Dylan, filluan aktrimin në moshën tetë muaj pas një sugjerimi nga gjyshja e tyre, Jonin Booth Wright, e cila ishte një mësuese dhe aktore e dramës.&lt;ref name=&quot;eightmonths&quot;&gt;{{cite video|last=Sprouse|first=Cole|date=6 nëntor 2012|title=Let's see if this audio file works.|url=http://coletureconcept.tumblr.com/post/35113120750|format=Audio file requires Flash|medium=Audio file|publisher=Coleture Concept|archive-url=http://coletureconceptarchive.tumblr.com/post/35937781211/lets-see-if-this-audio-file-works-i-thought-it|archive-date=17 nëntor 2012|access-date=6 nëntor 2012|language=en|time=02:16|quote=And I think the final thing that really contributed to my change—the biggest—was that... my brother and I were put into acting when we were eight months old by our mother because we needed money.}}&lt;/ref&gt; Pjesa më e madhe e karrierës së hershme të Sprouse u nda me vëllain e tij - disa nga rolet e tyre të hershme ishin role të përbashkëta si një fëmijë ose fëmijë në reklama, shfaqje televizive dhe filma.&lt;ref&gt;{{cite interview|last=Sprouse|first=Dylan|last2=Sprouse|first2=Cole|title=Dylan &amp; Cole Sprouse Interview for CTA in London on January 29, 2011, in aid of Starlight Children's Foundation|url=http://www.sprousebros.com/videos/view/?mid=26150_video_84|location=London|date=29 janar 2011|at=Approx. 40 seconds in|access-date=5 dhjetor 2011|language=en|quote=Our first job in the acting business was a diaper commercial, so we don't remember much, but we remember that it was very physically demanding.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111228235958/http://www.sprousebros.com/videos/view/?mid=26150_video_84|archive-date=28 dhjetor 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt; Për shkak të ligjeve të punës së fëmijëve në Kaliforni duke kufizuar sasinë e kohës që fëmijët mund të filmohen brenda një dite, hedhja e binjakëve në një rol të vetëm lejon më shumë kohë që një personazh të filmohet.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dir.ca.gov/dlse/ChildLaborPamphlet2000.html#50|title=CL Pamphlet|date=maj 2000|publisher=California Department of Industrial Relations. State of California|access-date=3 dhjetor 2011|archive-date=20 nëntor 2011|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20111120092339/http://www.dir.ca.gov/DLSE/childlaborpamphlet2000.html#50|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Disa role të dukshme që ai ndau me vëllain e tij përfshijnë personazhet e Patrick Kelly në sitcom ''[[Grace Under Fire]]'' nga 1993 deri më 1998, Julian në filmin e vitit 1999, ''[[Big Daddy (film 1999)|Big Daddy]]'', dhe Pistachio Misguisey i ri në ''[[The Master of Disguise]]'' të vitit 2002.&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LifeStory&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;slodcolebio&quot; /&gt; Në vitin 2001, Cole filloi të shfaqej në epizodat e sitcom televiziv të NBC ''[[Friends]]'', si djali i [[Ross Geller]], Ben; ky rol ishte roli i tij i parë në të cilin ai nuk u shfaq me vëllain e tij.&lt;ref name=&quot;LifeStory&quot;&gt;{{Cite journal|title=TV Flashback|journal=Life Story:Dylan and Cole Scrapbook|year=2007|pages=20–23|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RolesInPeople&quot;&gt;{{Cite journal|title=Before They Were Zack &amp; Cody|journal=People|date=maj 2009|pages=46–47|url=https://people.com/archive/before-they-were-zack-cody/|access-date=8 mars 2019|archive-date=25 shkurt 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225065739/https://people.com/archive/before-they-were-zack-cody/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ndërsa ai dhe vëllai i tij u rritën, ata filluan të marrin më shumë role si personazhe të veçantë, por shpesh ende punonin në të njëjtat projekte. Roli i tyre i parë si personazhe të veçantë në të njëjtën prodhim ishte si fëmijët në një sketç ''[[MADtv]]''.&lt;ref name=&quot;MADtv322&quot;&gt;{{Cite episode|title=Episode 322|episode-link=Mad TV (season 3)|series=MADtv|series-link=MADtv|network=Fox|airdate=25 prill 1998|season=3|number=22|time=01:29|language=en}}&lt;/ref&gt; Sprouse portretizoi [[Zack dhe Cody Martin|Cody Martin]] në serinë origjinale të [[Disney Channel]], ''[[The Suite Life of Zack &amp; Cody]]'' së ​​bashku me vëllain e tij; Ai riprodhoi rolin në spinoffin e shfaqjes në vitin 2008,''[[The Suite Life on Deck]]'' dhe filmin e saj të lidhur.&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SprouseBrosOnDeck&quot; /&gt;

==Filmografia==
===Film===
&lt;!--DO NOT add rowspans to this table per WP:FILMOGRAPHY--&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{abbr|Ref.|Referime}}
|-
| 1999
| ''[[Big Daddy (film 1999)|Big Daddy]]''
| Julian McGrath
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;
|-
| 1999
| ''[[The Astronaut's Wife]]''
| Twin
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;
|-
| 2001
| ''[[Diary of a Sex Addict]]''
| Sammy Jr.
| [[Direct-to-video]] film
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/movie/252504/Diary-of-A-Sex-Addict/cast|title=Diary of a Sex Addict – Cast, Crew, Director and Awards|access-date=22 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105101658/https://movies.nytimes.com/movie/252504/Diary-of-A-Sex-Addict/cast|archive-date=5 nëntor 2012|url-status=dead|department=Movies &amp; TV Dept.|work=[[The New York Times]]|date=2012|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2001
| ''[[I Saw Mommy Kissing Santa Claus (film)|I Saw Mommy Kissing Santa Claus]]''
| Justin Carver
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;isawmommy&quot;&gt;{{cite video|people=Cole Sprouse, Dylan Sprouse (actors)|date=23 tetor 2001|title=[[I Saw Mommy Kissing Santa Claus (film)|I Saw Mommy Kissing Santa Claus]]|medium=Motion picture|publisher=Regent Entertainment|time=00:41|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
| data-sort-value=&quot;Master of Disguise, The&quot; | ''[[The Master of Disguise]]''
| Young Pistachio Disguisey
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slodcolebio&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3117282&amp;type=csprouse|title=''The Suite Life on Deck'' – Cole Sprouse Bio|year=2011|access-date=17 dhjetor 2011|publisher=Disney – ABC Television Group|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100107111851/http://disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3117282&amp;type=csprouse|archive-date=7 janar 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2002
| ''[[Eight Crazy Nights]]''
| [[KB Toys]] soldier
| Zëri
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slodcolebio&quot; /&gt;
|-
| 2003
| ''[[Apple Jack]]''
| Jack Pyne
| Film i shkurtër
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;applejack&quot;&gt;{{cite video|people=Cole Sprouse, Dylan Sprouse (actors)|date=2003|title=[[Apple Jack]]|medium=Motion picture|publisher=Tranquility Pictures|time=14:22|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003
| ''[[Just for Kicks (film 2003)|Just for Kicks]]''
| Cole Martin
| Direct-to-video film
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;just4kicks&quot;&gt;{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/movie/287483/Just-4-Kicks/cast|title=Just 4 Kicks – Cast, Crew, Director and Awards|access-date=21 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121106080138/https://movies.nytimes.com/movie/287483/Just-4-Kicks/cast|archive-date=6 nëntor 2012|url-status=dead|department=Movies &amp; TV Dept.|work=[[The New York Times]]|date=2012|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2004
| ''[[The Heart Is Deceitful Above All Things]]''
| Older Jeremiah
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;theheart&quot;&gt;{{cite video|people=Dylan Sprouse, Cole Sprouse (actors)|date=15 maj 2004|title=[[The Heart Is Deceitful Above All Things]]|medium=Motion picture|publisher=Palm Pictures|time=01:29:40|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2006
| ''Holidaze: The Christmas That Almost Didn't Happen''
| Kid
| Zëri; direct-to-video film
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;holidaze2&quot;&gt;{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/movie/411635/Holidaze-The-Christmas-That-Almost-Didn-t-Happen/cast|archive-url=https://web.archive.org/web/20121106080156/http://movies.nytimes.com/movie/411635/Holidaze-The-Christmas-That-Almost-Didn-t-Happen/cast|url-status=dead|archive-date=6 nëntor 2012|title=Holidaze: The Christmas That Almost Didn't Happen - Cast, Crew, Director and Awards|department=Movies &amp; TV Dept.|work=[[The New York Times]]|date=2012|access-date=21 dhjetor 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ''[[A Modern Twain Story: The Prince and the Pauper]]''
| Eddie Tudor
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;princepauper&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sprousebros.com/projects/prince_pauper.php|title=The Prince and the Pauper|year=2011|access-date=18 dhjetor 2011|publisher=Official Sprouse Bros. Website|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100118221422/http://www.sprousebros.com/projects/prince_pauper.php|archive-date=18 janar 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| ''[[The Kings of Appletown]]''
| Clayton
|
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slodcolebio&quot; /&gt;
|-
| 2010
| ''[[Kung Fu Magoo]]''
| Brad Landry
| Direct-to-video film
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;kungfumagoo&quot;&gt;{{cite web|url=http://78.136.27.54:8080/programming/article_1142.asp|title=''Kung Fu Magoo''|year=2009|access-date=21 dhjetor 2011|publisher=Classic Media|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006100422/http://78.136.27.54:8080/programming/article_1142.asp|archive-date=6 tetor 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019
| ''[[Five Feet Apart]]''
| Will Newman
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;FiveFeetApart&quot;&gt;{{cite magazine|last=Hipes|first=Patrick|url=https://deadline.com/2018/04/haley-lu-richardson-five-feet-apart-movie-cole-sprouse-cbs-films-1202362991/|title=Haley Lu Richardson To Star With Cole Sprouse In 'Five Feet Apart'|magazine=Deadline Hollywood|date=12 prill 2018|access-date=20 qershor 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413043626/https://deadline.com/2018/04/haley-lu-richardson-five-feet-apart-movie-cole-sprouse-cbs-films-1202362991/|archive-date=13 prill 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022 
| ''[[Moonshot (film 2022)|Moonshot]]''
| Walt
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cole Sprouse Talks &quot;Moonshot,&quot; Lana Condor, and His Next Project|url=https://www.teenvogue.com/story/cole-sprouse-talks-moonshot-lana-condor-and-his-next-project|website=www.teenvogue.com|date=31 mars 2022|access-date=10 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610154929/https://www.teenvogue.com/story/cole-sprouse-talks-moonshot-lana-condor-and-his-next-project|archive-date=10 qershor 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=2| 2024
| ''[[Lisa Frankenstein]]''
|The Creature
| 
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cole Sprouse And Kathryn Newton To Star In Diablo Cody-Scripted 'Lisa Frankenstein' For Focus Features|url=https://deadline.com/2022/06/cole-sprouse-kathryn-newton-lisa-frankenstein-focus-diablo-cody-1235054225/|website=Deadline.com|date=29 qershor 2022|access-date=10 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220629225138/https://deadline.com/2022/06/cole-sprouse-kathryn-newton-lisa-frankenstein-focus-diablo-cody-1235054225/|archive-date=29 qershor 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''I Wish You All The Best''
| Thomas
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cole Sprouse joins Tommy Dorfman's Directorial Debut|date=6 dhjetor 2022|url=https://deadline.com/2022/12/cole-sprouse-joins-i-wish-you-all-the-best-from-director-tommy-dorfman-1235188258/|access-date=12 janar 2024|archive-date=12 janar 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112172710/https://deadline.com/2022/12/cole-sprouse-joins-i-wish-you-all-the-best-from-director-tommy-dorfman-1235188258/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/i-wish-you-all-the-best-review-lena-dunham-tommy-dorfman-1235853630/ ‘I Wish You All the Best’ Review: Alexandra Daddario and Lena Dunham in Tommy Dorfman’s Sweet Nonbinary Coming-of-Age Comedy]&lt;/ref&gt;
|- 
| TBA 
| ''[[The Rivals of Amziah King]]''
| 
| Post-production
|
|}

===Television===
&lt;!--do NOT add rowspans to this table per WP:FILMOGRAPHY--&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{abbr|Ref(s)|Referime(t)}}
|-
| 1993–1998
| ''[[Grace Under Fire]]''
| Patrick Kelly
| Roli kryesor
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slmoviedylan&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3135038&amp;type=dsprouse|title=''The Suite Life Movie'' – Dylan Sprouse Bio|year=2011|access-date=17 dhjetor 2011|publisher=Disney – ABC Television Group|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20121001194848/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3135038&amp;type=dsprouse|archive-date=1 tetor 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;
|-
| 1998
| ''[[Mad TV]]''
| Kid
| Roli mysafir; 2 epizoda
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;MADtv322&quot;/&gt;
|-
| 2000–2002
| ''[[Friends]]''
| Ben Geller
| Recurring role; 7 episodes (credited as Cole Mitchell Sprouse)
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;
|-
| 2001
| data-sort-value=&quot;Nightmare Room, The&quot; | ''[[The Nightmare Room]]''
| Buddy
| Epizodi: &quot;Scareful What You Wish For&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;scareful&quot;&gt;{{Cite episode|title=Scareful What You Wish For|episode-link=The Nightmare Room#ep2|series=The Nightmare Room|series-link=The Nightmare Room|credits=&quot;Guest starring: Dylan and Cole Sprouse as Buddy&quot;|airdate=1 gusht 2001|season=1|number=2|minutes=19:46|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2001
| ''[[That '70s Show]]''
| Billy
| Epizodi: &quot;[[Eric's Depression]]&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite episode|title=Eric's Depression|episode-link=List of That '70s Show episodes (season 4)#ep78|series=That '70s Show|series-link=That '70s Show|network=Fox|airdate=26 shtator 2001|season=4|number=2|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005–2008
| ''[[The Suite Life of Zack &amp; Cody]]''
| [[Zack dhe Cody Martin|Cody Martin]]
| Roli kryesor
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slmoviedylan&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot; /&gt;
|-
| 2006
| ''[[The Emperor's New School]]''
| Zim
| Zëri; epizodi: &quot;Oops, All Doodles/Chipmunky Business&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite episode|title=Chipmunky Business|episode-link=List of The Emperor's New School episodes#ep13|series=The Emperor's New School|series-link=The Emperor's New School|credits=&quot;Dylan Sprouse, Cole Sprouse&quot;|network=Disney Channel|airdate=24 qershor 2010|season=1|number=13|minutes=21:06|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2006
| ''[[That's So Raven]]''
| Cody Martin
| Epizodi: &quot;[[That's So Suite Life of Hannah Montana|Checkin' Out]]&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite video|people=Cole Sprouse, Dylan Sprouse (actors)|year=2007|title=That's So Suite Life of Hannah Montana|url=http://disneydvd.disney.go.com/thats-so-suite-life-of-hannah-montana-mixed-up-mashed-up-edition.html|medium=DVD|publisher=Buena Vista Home Entertainment|access-date=25 dhjetor 2011|time=02:34 (in the ''That's So Raven'' episode)|language=en|isbn=0-7888-7608-2|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111014221926/http://disneydvd.disney.go.com/thats-so-suite-life-of-hannah-montana-mixed-up-mashed-up-edition.html|archive-date=14 tetor 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| ''[[According to Jim]]''
| Vetë ai
| Epizodi: &quot;I Drink Your Milkshake&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite episode|title=I Drink Your Milkshake|episode-link=List of According to Jim episodes#ep159|series=According to Jim|series-link=According to Jim|credits=&quot;Guest Starring: Cole Sprouse as Himself, Dylan Sprouse as Himself&quot;|network=ABC|airdate=22 prill 2008|season=7|number=13|minutes=20:16|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008–2011
| ''[[The Suite Life on Deck]]''
| Cody Martin
| Roli kryesor
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;SprouseBrosOnDeck&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sprousebros.com/projects/suite_life_on_deck.php|title=''Suite Life on Deck''|publisher=Official Sprouse Bros. Website|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716123124/http://www.sprousebros.com/projects/suite_life_on_deck.php|archive-date=16 korrik 2011|access-date=1 tetor 2012|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[Wizards of Waverly Place]]''
| Cody Martin
| Epizodi: &quot;[[Wizards on Deck with Hannah Montana|Cast-Away (To Another Show)]]&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;WODWHM&quot;&gt;{{cite press release|title=&quot;Wizards on Deck with Hannah Montana,&quot; ''the'' Triple Crossover Event of Summer, Premieres Friday, July 17 on Disney Channel|publisher=Disney – ABC Television Group|date=9 qershor 2009|url=http://www.disneychannelmedianet.com/DNR/2009/doc/DC_PR_060909.doc|format=DOC|access-date=7 dhjetor 2011|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110919192204/http://disneychannelmedianet.com/DNR/2009/doc/DC_PR_060909.doc|archive-date=19 shtator 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| ''[[Hannah Montana]]''
| Cody Martin
| Epizodi: &quot;Super(stitious) Girl&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;WODWHM&quot; /&gt;
|-
| 2010
| ''[[I'm in the Band]]''
| Cody Martin
| Epizodi: &quot;Weasels on Deck&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;ImInTheBand&quot;&gt;{{Cite episode|title=Weasels on Deck|episode-link=List of I'm in the Band episodes#ep17|series=I'm in the Band|series-link=I'm in the Band|credits=&quot;Special Guest Stars: Cole Sprouse, Dylan Sprouse&quot;|network=Disney XD|airdate=11 tetor 2010|season=1|number=17|minutes=04:06|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| ''[[The Suite Life Movie]]''
| Cody Martin
| Film televiziv; Sprouse gjithashtu, krahas vëllait të tij, shërbeu si një prodhues ekzekutiv
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;slmoviedylan&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;slmoviecole&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3135038&amp;type=csprouse|title=''The Suite Life Movie'' – Cole Sprouse Bio|year=2011|access-date=17 dhjetor 2011|publisher=Disney – ABC Television Group|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011105801/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3135038&amp;type=csprouse|archive-date=11 tetor 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| ''[[So Random!]]''
| Vetë ai
| Epizodi: &quot;Cole and Dylan Sprouse&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;sorandom&quot;&gt;{{Cite episode|title=Cole &amp; Dylan Sprouse|episode-link=List of So Random! episodes#ep21|series=So Random!|series-link=So Random!|credits=&quot;Special Guests: Cole Sprouse &amp; Dylan Sprouse&quot;|network=Disney Channel|airdate=16 janar 2012|season=1|number=21|minutes=03:04|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017–2023
| ''[[Riverdale (seri televizive 2017)|Riverdale]]''
| [[Jughead Jones|Forsythe &quot;Jughead&quot; Jones III]]
| Roli kryesor
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cole Sprouse Didn't Think Jughead Would Have a Strong Presence on 'Riverdale'|url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/cole-sprouse-didnt-think-jughead-strong-presence-riverdale.html/|website=www.cheatsheet.com|date=24 prill 2022|access-date=10 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610155020/https://www.cheatsheet.com/entertainment/cole-sprouse-didnt-think-jughead-strong-presence-riverdale.html/|archive-date=10 qershor 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

===Podcast===
&lt;!--do NOT add rowspans to this table per WP:FILMOGRAPHY--&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Shënime
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{abbr|Ref(s)|Referime(t)}}
|-
| 2020
| ''[[Borrasca (podcast)|Borrasca]]''
| Sam Walker
| 
|
|}

==Çmimet dhe nominimet==
{{Shiko gjithashtu|Dylan dhe Cole Sprouse#Çmimet dhe nominimet}}
Ndër disa akordime të tij, Sprouse është një kandidat 13 herë dhe fitues tetë herë i [[Teen Choice Awards|Teen Choice Award]]. Si aktor për fëmijë, ai mori tre nominime për [[Young Artist Awards|Young Artist Award]] për rolet e tij në ''[[Big Daddy (film 1999)|Big Daddy]]'' dhe ''[[The Suite Life of Zack &amp; Cody]]''.

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;width:80%&quot;
|-
! Viti
! Çmimi
! Kategoria
! Puna e nominuar
! Rezultati
! class=&quot;unsortable&quot; |{{Abbr|Ref.|Referime}}
|-
| 1999
| [[YoungStar Award]]s
| Performanca më e Mirë nga një Aktor i Ri në një Film Komedi
|''[[Big Daddy (film 1999)|Big Daddy]]''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2000
| [[Blockbuster Entertainment Awards]]
| Aktori i Preferuar Dytësor - Komedi {{small|(me [[Dylan Sprouse]])}}
|''Big Daddy''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Nominees Announced for 'Sixth Annual Blockbuster Entertainment Awards' To Air in June on FOX|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/nominees-announced-for-sixth-annual-blockbuster-entertainment-awardsr-to-air-in-june-on-fox-72458137.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112094712/http://www.prnewswire.com/news-releases/nominees-announced-for-sixth-annual-blockbuster-entertainment-awardsr-to-air-in-june-on-fox-72458137.html|archive-date=12 janar 2014|access-date=26 shtator 2020|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[MTV Movie Awards]]
|[[MTV Movie Award for Best On-Screen Duo|Best On-Screen Duo]] {{small|(me [[Dylan Sprouse]] dhe [[Adam Sandler]])}}
|''Big Daddy''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;MTVMA2000&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2000/|title=2000 MTV Movie Awards – Past Movie Awards- Awards Show Highlights and Winners|access-date=3 tetor 2011|publisher=[[MTV]]|archive-date=25 maj 2012|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120525025801/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2000/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[21st Young Artist Awards|Young Artist Awards]]
| Performanca më e Mirë në një Film Artistik – Aktori i ri Dhjetë Vjeç e Poshtë
|''Big Daddy''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;YAA2000&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms21.htm|title=21st Annual Award|access-date=3 tetor 2011|publisher=[[Young Artist Awards]]|url-status=dead|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719182252/http://www.youngartistawards.org/noms21.htm|archive-date=19 korrik 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2006
| [[27th Young Artist Awards|Young Artist Awards]]
| Performanca më e Mirë në një Seri Televizive (komedi ose Dramë) - Aktori Kryesor i Ri
| data-sort-value=&quot;Suite Life of Zack &amp; Cody, The&quot; |''[[The Suite Life of Zack &amp; Cody]]''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;YAA06&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms27.htm|title=27th Annual Young Artist Awards – Nominations|access-date=3 tetor 2011|publisher=Young Artist Awards|url-status=dead|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20100704071111/http://www.youngartistawards.org/noms27.htm|archive-date=4 korrik 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2007
| [[2007 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]
| [[Kids' Choice Award for Favorite Male TV Star|Aktori i Preferuar Televiziv]]
| ''The Suite Life of Zack &amp; Cody''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;KCA07&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nickkcapress.com/2007KCA/nominees.php|year=2007|title=Host/Nominees Release – Nickelodeon Kids' Choice Awards 2007 Press Kit|publisher=Viacom|access-date=3 tetor 2011|archive-date=20 mars 2007|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070320212728/http://www.nickkcapress.com/2007KCA/nominees.php|url-status=dead|archivedate=20 mars 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070320212728/http://www.nickkcapress.com/2007KCA/nominees.php}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[28th Young Artist Awards|Young Artist Awards]]
| Performanca më e Mirë në një Seri Televizive (komedi ose Dramë) - Aktori Kryesor i Ri
| ''The Suite Life of Zack &amp; Cody''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;YAA07&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms28.htm|title=28th Annual Young Artist Awards – Nominations|access-date=3 tetor 2011|publisher=Young Artist Awards|url-status=dead|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331172442/http://www.youngartistawards.org/noms28.htm|archive-date=31 mars 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| [[2008 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]
| Aktori i Preferuar Televiziv
| ''The Suite Life of Zack &amp; Cody''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;KCA08&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nickkcapress.com/2008KCA/nominees.php|title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2008 Press Kit – Host and Nominees|publisher=Viacom|access-date=3 tetor 2011|archive-date=27 prill 2012|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120427021724/http://www.nickkcapress.com/2008KCA/nominees.php|url-status=dead|archivedate=27 prill 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120427021724/http://www.nickkcapress.com/2008KCA/nominees.php}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009
| [[2009 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]
| Aktori i Preferuar Televiziv
| ''The Suite Life of Zack &amp; Cody''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;KCA09nom&quot;&gt;{{cite press release|publisher=Viacom|url=http://nickkcapress.com/2009KCA/nominees.php|title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2009 Press Kit – Nominees|access-date=3 tetor 2011|archive-date=22 shkurt 2009|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20090222203305/http://nickkcapress.com/2009KCA/nominees.php|url-status=dead|archivedate=22 shkurt 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090222203305/http://nickkcapress.com/2009KCA/nominees.php}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| [[2010 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]
| Aktori i Preferuar Televiziv
| ''[[The Suite Life on Deck]]''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;KCA2010nom&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nickkcapress.com/2010KCA/releases/hostnoms/|publisher=Viacom|title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2010 Press Kit – Host and Nominees|access-date=3 tetor 2011|archive-date=13 maj 2012|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513163336/http://nickkcapress.com/2010KCA/releases/hostnoms/|url-status=dead|archivedate=13 maj 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120513163336/http://nickkcapress.com/2010KCA/releases/hostnoms/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| [[2011 Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]
| Aktori i Preferuar Televiziv
| ''The Suite Life on Deck''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;KCA2011nom&quot;&gt;{{cite press release|url=http://nickkcapress.com/2011KCA/release/2011_host|title=2011 Nickelodeon's Kids Choice Awards Press Kit – Host and Nominees|publisher=Viacom|access-date=3 tetor 2011|archive-date=3 shkurt 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160203124244/http://nickkcapress.com/2011KCA/release/2011_host|url-status=dead|archivedate=3 shkurt 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160203124244/http://nickkcapress.com/2011KCA/release/2011_host}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2017 
| [[9th Shorty Awards|Shorty Awards]]
| Aktori më i Mirë
| {{snd}}
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Spangler|first1=Todd|date=2 mars 2017|url=https://variety.com/2017/digital/news/shorty-awards-2017-finalists-1202000652/|title=Shorty Awards 2017 Social-Media Finalists Announced|url-status=live|magazine=[[Variety (revistë)|Variety]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170303124217/http://variety.com/2017/digital/news/shorty-awards-2017-finalists-1202000652/|archive-date=3 mars 2017|access-date=13 mars 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[2017 Teen Choice Awards|Teen Choice Awards]]
| [[Teen Choice Award for Choice TV Actor Drama|Choice Drama TV Actor]]
|''[[Riverdale (seri televizive 2017)|Riverdale]]''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref name=&quot;TCA2017wins&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/2017/tv/awards/teen-choice-awards-2017-tcas-fox-winners-list-riverdale-fifth-harmony-1202526197/|title=Teen Choice Awards 2017: 'Riverdale,' Fifth Harmony Shut Out Competition|last1=Rubin|first1=Rebecca|last2=Knapp|first2=JD|date=13 gusht 2017|magazine=[[Variety (revistë)|Variety]]|quote=Choice drama TV actor: ... Cole Sprouse – &quot;Riverdale&quot;|access-date=19 dhjetor 2017|archive-date=16 gusht 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816144937/http://variety.com/2017/tv/awards/teen-choice-awards-2017-tcas-fox-winners-list-riverdale-fifth-harmony-1202526197/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Choice TV Ship {{small|(me [[Lili Reinhart]])}}
|''Riverdale''
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2018
| [[44th People's Choice Awards|People's Choice Awards]]
| Ylli Mashkull Televiziv i Vitit
| Riverdale |''Riverdale''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2018-peoples-choice-awards-nominations-complete-list-nominees-1146328/item/peoples-choice-awards-2018-movie-2018-1146329|title=Movie of 2018 - People's Choice Awards: 'Black Panther,' 'This Is Us' Among Nominees|magazine=[[The Hollywood Reporter]]|language=en|access-date=23 nëntor 2019|archive-date=21 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321165142/https://www.hollywoodreporter.com/lists/2018-peoples-choice-awards-nominations-complete-list-nominees-1146328/item/peoples-choice-awards-2018-movie-2018-1146329|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[44th Saturn Awards|Saturn Awards]]
| [[Saturn Award për Performancën më të Mirë nga një Aktor më i Ri në një Seri Televiziv|Performanca më e Mirë nga një Aktor më i Ri në një Seri Televiziv]]
|''Riverdale''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/2018/film/news/saturn-awards-nominations-2018-black-panther-walking-dead-1202727752/|title='Black Panther,' 'Walking Dead' Rule Saturn Awards Nominations|last=McNary|first=Dave|magazine=Variety|date=15 mars 2018|access-date=15 mars 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316023438/http://variety.com/2018/film/news/saturn-awards-nominations-2018-black-panther-walking-dead-1202727752/|archive-date=16 mars 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | [[2018 Teen Choice Awards|Teen Choice Awards]]
| [[Teen Choice Award for Choice TV Actor Drama|Choice Drama TV Actor]]
|''Riverdale''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=&quot;4&quot;|&lt;ref name=&quot;TCA2018win&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://deadline.com/2018/08/teen-choice-awards-winners-list-riverdale-avengers-infinity-war-black-panther-marvel-disney-cw-pixar-fox-1202444357/|title=Teen Choice Awards: 'Riverdale', 'Infinity War', 'Black Panther' Among Top Honorees – Full Winners List|magazine=Deadline Hollywood|last=Ramos|first=Dino-Ray|date=12 gusht 2018|access-date=12 gusht 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813061149/https://deadline.com/2018/08/teen-choice-awards-winners-list-riverdale-avengers-infinity-war-black-panther-marvel-disney-cw-pixar-fox-1202444357/|archive-date=13 gusht 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Choice Liplock {{small|(me [[Lili Reinhart]])}}
| ''Riverdale''
| {{won}}
|-
| Choice Male Hottie
| {{snd}}
| {{won}}
|-
| Choice TV Ship {{small|(me [[Lili Reinhart]])}}
| ''Riverdale''
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2019
| rowspan=&quot;2&quot; |[[45th People's Choice Awards|People's Choice Awards]]
| Ylli i Vitit të Filmit Dramë
| ''Five Feet Apart''
| {{won}}
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2019-peoples-choice-awards-winners-list-full-1250529|title=People's Choice Awards: 'Avengers: Endgame' Named Best Movie|magazine=The Hollywood Reporter|access-date=23 nëntor 2019|archive-date=11 nëntor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191111050350/https://www.hollywoodreporter.com/lists/2019-peoples-choice-awards-winners-list-full-1250529|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Ylli Mashkull TV i Vitit
| ''Riverdale''
| {{won}}
|-
| [[45th Saturn Awards|Saturn Awards]]
| [[Saturn Award për Performancën më të Mirë nga një Aktor më i Ri në një Seri Televiziv|Performanca më e Mirë nga një Aktor më i Ri në një Seri Televiziv]]
| ''Riverdale''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://collider.com/saturn-awards-nominations-2019/|title='Avengers: Endgame', 'Game of Thrones' Lead the 2019 Saturn Awards Nominations|last1=Mancuso|first1=Vinnie|magazine=Collider|date=16 korrik 2019|access-date=16 korrik 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716004228/https://collider.com/saturn-awards-nominations-2019/|archive-date=16 korrik 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=3|[[2019 Teen Choice Awards|Teen Choice Awards]]
| Choice Drama Movie Actor
| ''[[Five Feet Apart]]''
| {{nom}}
|style=&quot;text-align:center;&quot; rowspan=3|&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Moreau|first1=Jordan|title='Avengers: Endgame,' 'Riverdale,' 'Aladdin' Top 2019 Teen Choice Award Nominations|url=https://variety.com/2019/film/news/teen-choice-awards-nominations-avengers-endgame-riverdale-1203247410/|magazine=Variety|access-date=19 korrik 2019|language=en|date=19 qershor 2019|archive-date=19 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190619230836/https://variety.com/2019/film/news/teen-choice-awards-nominations-avengers-endgame-riverdale-1203247410/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Teen Choice Award for Choice TV Actor Drama|Choice Drama TV Actor]]
|''Riverdale''
| {{won}}
|-
| Choice Ship {{small|(with [[Lili Reinhart]])}}
| ''Riverdale''
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
| rowspan=&quot;2&quot; |[[46th People's Choice Awards|People's Choice Awards]]
| Yilli i Vitit në Dramë Televiziv
| ''Riverdale''
| {{nom}}
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/peoples-choice-awards-2020-complete-list-of-winners-and-nominees/|title=People's Choice Awards 2020: Complete List of Winners and Nominees|date=16 nëntor 2020|last=Longeretta|first=Emily|access-date=12 dhjetor 2020|website=[[Us Weekly]]|archive-date=18 janar 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118002329/https://www.usmagazine.com/entertainment/news/peoples-choice-awards-2020-complete-list-of-winners-and-nominees/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| Male TV Star of the Year
| ''Riverdale''
| {{won}}
|}

==Diskografia==
*&quot;[[A Dream Is a Wish Your Heart Makes]]&quot;, ''[[Disneymania 4]]'',&lt;ref&gt;{{cite video|people=Cole Sprouse, Dylan Sprouse (singers in the [[Disney Channel Circle of Stars]])|year=2006|title=[[Disneymania 4]]|chapter=A Dream is a Wish Your Heart Makes|chapter-url=http://disney.go.com/disneyrecords/Song-Albums/disneymania4/|medium=CD|publisher=[[Walt Disney Records]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090329234539/http://disney.go.com/disneyrecords/Song-Albums/disneymania4/|archive-date=29 mars 2009|access-date=27 dhjetor 2011|language=en|time=Track 1}}&lt;/ref&gt; 2005
*&quot;[[A Dream Is a Wish Your Heart Makes]]&quot;, ''[[Princess Disneymania]]'',&lt;ref name=&quot;PrincessMania&quot;&gt;{{cite video|people=Cole Sprouse, Dylan Sprouse (singers in the [[Disney Channel Circle of Stars]])|year=2008|title=[[Princess Disneymania]]|chapter=A Dream is a Wish Your Heart Makes|chapter-url=http://disney.go.com/music/various-artists/princess-disneymania|medium=CD|publisher=[[Walt Disney Records]]|access-date=27 dhjetor 2011|language=en|time=Track 14|archive-date=28 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111228221743/http://disney.go.com/music/various-artists/princess-disneymania|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2008

== Referime ==
{{reflist|30em}}

==Lidhje të jashtme==
* {{Imdb titull|id=0819850|titulli=Cole Sprouse}}

[[Kategoria:Lindje 1992]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]</text>
      <sha1>14enw1075v0vyin4mmh5ejzpeyk9ubv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista e vendburimeve të naftës dhe gazit në Shqipëri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369372</id>
    <revision>
      <id>3001216</id>
      <parentid>2734134</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3001216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4229" sha1="aayzfz4rkejg9n8ycrb6q40oqdwpejv" xml:space="preserve">[[File:Puits pétrolier en Albanie.jpg|alt=Poç i naftës pranë [[Berat]], në Shqipëri|thumb|Poç nafte pranë [[Beratit]], në Shqipëri]]
[[Shqipëria]] është një vend i pasur me burime [[Nafta|nafte]] dhe [[Gazi natyror në Shqipëri|gazi]] si në tokë ashtu edhe në det. Është shtëpi e [[Patos-Marinza Oil Field|fushës më të madhe të naftës në tokë në Evropën Kontinentale]]. Më poshtë është një listë e fushave të naftës dhe gazit që ndodhen në vend.&lt;ref&gt;[http://www.albpetrol.al/prodhimi-i-naftes/vendburimet Vendburimet e Naftës dhe Gazit]&lt;/ref&gt;

== Fusha të naftës dhe gazit ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 1em; font-size: 85%;&quot;
|-
! Fusha të naftës
! Zbuluar
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Patos-Marinza Oil Field|Patos-Marinëz]] 
| align=&quot;center&quot;|1928
| align=&quot;center&quot;|1930
| Fusha më e madhe e naftës në tokë në Evropën Kontinentale
|-
| [[Kuçova oil field|Kuçovë]] 
| align=&quot;center&quot;|1928
| align=&quot;center&quot;|2004
| Fusha e dytë më e madhe e naftës në Shqipëri
|-
| [[Driza oil field|Drizë]] 
| align=&quot;center&quot;|1939
| align=&quot;center&quot;|1940
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 1,420 milionë fuçi 
|-
| [[Visoka oil field|Visokë]] 
| align=&quot;center&quot;|1963
| align=&quot;center&quot;|1964
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 170 milionë fuçi 
|-
| [[Gorisht-Kocul oil field|Gorisht-Kocul]] 
| align=&quot;center&quot;|1966
| align=&quot;center&quot;|1966
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 256 milionë fuçi
|-
| [[Ballsh-Hekal oil field|Ballsh-Hekal]]
| align=&quot;center&quot;|1967
| align=&quot;center&quot;|1967
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 135 milionë fuçi 
|-
| [[Finiq-Kranë]]
| align=&quot;center&quot;|1974
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Kallem-Verri oil field|Kallem-Verri]]
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 14.2 milionë fuçi 
|-
| [[Arrëza oil field|Arrëz]] 
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 32.66 milionë fuçi 
|-
| [[Goran oil field|Goran]]
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 142 milionë fuçi 
|-
| [[Zharrëz oil field|Zharrëz]]
| align=&quot;center&quot;|1977
| align=&quot;center&quot;|1978
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 21.3 milionë fuçi 
|-
| [[Cakran-Mollaj oil field|Çakran-Mollaj]]
| align=&quot;center&quot;|1978
| align=&quot;center&quot;|1978
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 192 milionë fuçi 
|-
| [[Amonicë oil field|Amonicë]]
| align=&quot;center&quot;|1980
| align=&quot;center&quot;|1981
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 20 milionë fuçi 
|-
| [[Karbunarë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Drashovicë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Pekisht-Murriz]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|- style=&quot;background:#d4c0ba;&quot;
! Fusha të naftës dhe gazit
! Zbuluar
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Kallm]]
| align=&quot;center&quot;|1963
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Panajë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Frakull]]
| align=&quot;center&quot;|1972
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Ballaj-Kryevidh]]
| align=&quot;center&quot;|1983
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Divjakë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Povelcë]]
| align=&quot;center&quot;|1987
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Delvinë]]
| align=&quot;center&quot;|1989
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Durrës Block]] 
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2005
| Fusha më e madhe e naftës dhe gazit offshore në Shqipëri
|-
| [[Molisht-Shpirag]]
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2005
| align=&quot;center&quot;|-
|-
|- style=&quot;background:#d4c0ba;&quot;
! Tubacionet
! Themeli
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Gazsjellësi Trans-Adriatik]]
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2022
| Tubacioni më i gjatë në Shqipëri 211 km
|-
|}

==Shiko edhe==
*[[Lista e fushave të naftës dhe gazit në Detin e Veriut]]
*[[Gazi natyror në Shqipëri]]

==Referime==

[[Category:Fusha të naftës në Shqipëri]]
[[Category:Lista të lidhura me ekonominë e Shqipërisë]]
[[Category:Fusha të gazit natyror në Shqipëri]]
[[Category:Lista të fushave të naftës dhe gazit natyror]]</text>
      <sha1>aayzfz4rkejg9n8ycrb6q40oqdwpejv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001217</id>
      <parentid>3001216</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <origin>3001217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4236" sha1="bd1dn5objrbaonr1q4uzj0kfg2yk0my" xml:space="preserve">[[File:Puits pétrolier en Albanie.jpg|alt=Poç i naftës pranë [[Berat]], në Shqipëri|thumb|Poç nafte pranë [[Berati|Beratit]], në Shqipëri]]
[[Shqipëria]] është një vend i pasur me burime [[Nafta e papërpunuar|nafte]] dhe [[Gazi natyror në Shqipëri|gazi]] si në tokë ashtu edhe në det. Ka [[Patos-Marinza Oil Field|fushën më të madhe të naftës në tokë në Evropën Kontinentale]]. Më poshtë është një listë e fushave të naftës dhe gazit që ndodhen në vend.&lt;ref&gt;[http://www.albpetrol.al/prodhimi-i-naftes/vendburimet Vendburimet e Naftës dhe Gazit]&lt;/ref&gt;

== Fusha të naftës dhe gazit ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 1em; font-size: 85%;&quot;
|-
! Fusha të naftës
! Zbuluar
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Patos-Marinza Oil Field|Patos-Marinëz]] 
| align=&quot;center&quot;|1928
| align=&quot;center&quot;|1930
| Fusha më e madhe e naftës në tokë në Evropën Kontinentale
|-
| [[Kuçova oil field|Kuçovë]] 
| align=&quot;center&quot;|1928
| align=&quot;center&quot;|2004
| Fusha e dytë më e madhe e naftës në Shqipëri
|-
| [[Driza oil field|Drizë]] 
| align=&quot;center&quot;|1939
| align=&quot;center&quot;|1940
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 1,420 milionë fuçi 
|-
| [[Visoka oil field|Visokë]] 
| align=&quot;center&quot;|1963
| align=&quot;center&quot;|1964
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 170 milionë fuçi 
|-
| [[Gorisht-Kocul oil field|Gorisht-Kocul]] 
| align=&quot;center&quot;|1966
| align=&quot;center&quot;|1966
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 256 milionë fuçi
|-
| [[Ballsh-Hekal oil field|Ballsh-Hekal]]
| align=&quot;center&quot;|1967
| align=&quot;center&quot;|1967
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 135 milionë fuçi 
|-
| [[Finiq-Kranë]]
| align=&quot;center&quot;|1974
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Kallem-Verri oil field|Kallem-Verri]]
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 14.2 milionë fuçi 
|-
| [[Arrëza oil field|Arrëz]] 
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 32.66 milionë fuçi 
|-
| [[Goran oil field|Goran]]
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 142 milionë fuçi 
|-
| [[Zharrëz oil field|Zharrëz]]
| align=&quot;center&quot;|1977
| align=&quot;center&quot;|1978
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 21.3 milionë fuçi 
|-
| [[Cakran-Mollaj oil field|Çakran-Mollaj]]
| align=&quot;center&quot;|1978
| align=&quot;center&quot;|1978
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 192 milionë fuçi 
|-
| [[Amonicë oil field|Amonicë]]
| align=&quot;center&quot;|1980
| align=&quot;center&quot;|1981
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 20 milionë fuçi 
|-
| [[Karbunarë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Drashovicë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Pekisht-Murriz]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|- style=&quot;background:#d4c0ba;&quot;
! Fusha të naftës dhe gazit
! Zbuluar
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Kallm]]
| align=&quot;center&quot;|1963
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Panajë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Frakull]]
| align=&quot;center&quot;|1972
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Ballaj-Kryevidh]]
| align=&quot;center&quot;|1983
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Divjakë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Povelcë]]
| align=&quot;center&quot;|1987
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Delvinë]]
| align=&quot;center&quot;|1989
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Durrës Block]] 
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2005
| Fusha më e madhe e naftës dhe gazit offshore në Shqipëri
|-
| [[Molisht-Shpirag]]
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2005
| align=&quot;center&quot;|-
|-
|- style=&quot;background:#d4c0ba;&quot;
! Tubacionet
! Themeli
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Gazsjellësi Trans-Adriatik]]
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2022
| Tubacioni më i gjatë në Shqipëri 211 km
|-
|}

==Shiko edhe==
*[[Lista e fushave të naftës dhe gazit në Detin e Veriut]]
*[[Gazi natyror në Shqipëri]]

==Referime==

[[Category:Fusha të naftës në Shqipëri]]
[[Category:Lista të lidhura me ekonominë e Shqipërisë]]
[[Category:Fusha të gazit natyror në Shqipëri]]
[[Category:Lista të fushave të naftës dhe gazit natyror]]</text>
      <sha1>bd1dn5objrbaonr1q4uzj0kfg2yk0my</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001228</id>
      <parentid>3001217</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:26:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36564-05</username>
        <id>189566</id>
      </contributor>
      <origin>3001228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4229" sha1="qj6wplp316v68xez0p4w8lwl64a06u7" xml:space="preserve">[[File:Puits pétrolier en Albanie.jpg|alt=Poç i naftës pranë [[Berat]], në Shqipëri|thumb|Poç nafte pranë [[Berati]]t, në Shqipëri]]
[[Shqipëria]] është një vend i pasur me burime [[Nafta e papërpunuar|nafte]] dhe [[Gazi natyror në Shqipëri|gazi]] si në tokë ashtu edhe në det. Ka [[Patos-Marinza Oil Field|fushën më të madhe të naftës në tokë në Evropën Kontinentale]]. Më poshtë është një listë e fushave të naftës dhe gazit që ndodhen në vend.&lt;ref&gt;[http://www.albpetrol.al/prodhimi-i-naftes/vendburimet Vendburimet e Naftës dhe Gazit]&lt;/ref&gt;

== Fusha të naftës dhe gazit ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 1em; font-size: 85%;&quot;
|-
! Fusha të naftës
! Zbuluar
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Patos-Marinza Oil Field|Patos-Marinëz]] 
| align=&quot;center&quot;|1928
| align=&quot;center&quot;|1930
| Fusha më e madhe e naftës në tokë në Evropën Kontinentale
|-
| [[Kuçova oil field|Kuçovë]] 
| align=&quot;center&quot;|1928
| align=&quot;center&quot;|2004
| Fusha e dytë më e madhe e naftës në Shqipëri
|-
| [[Driza oil field|Drizë]] 
| align=&quot;center&quot;|1939
| align=&quot;center&quot;|1940
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 1,420 milionë fuçi 
|-
| [[Visoka oil field|Visokë]] 
| align=&quot;center&quot;|1963
| align=&quot;center&quot;|1964
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 170 milionë fuçi 
|-
| [[Gorisht-Kocul oil field|Gorisht-Kocul]] 
| align=&quot;center&quot;|1966
| align=&quot;center&quot;|1966
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 256 milionë fuçi
|-
| [[Ballsh-Hekal oil field|Ballsh-Hekal]]
| align=&quot;center&quot;|1967
| align=&quot;center&quot;|1967
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 135 milionë fuçi 
|-
| [[Finiq-Kranë]]
| align=&quot;center&quot;|1974
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Kallem-Verri oil field|Kallem-Verri]]
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 14.2 milionë fuçi 
|-
| [[Arrëza oil field|Arrëz]] 
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 32.66 milionë fuçi 
|-
| [[Goran oil field|Goran]]
| align=&quot;center&quot;|1975
| align=&quot;center&quot;|1976
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 142 milionë fuçi 
|-
| [[Zharrëz oil field|Zharrëz]]
| align=&quot;center&quot;|1977
| align=&quot;center&quot;|1978
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 21.3 milionë fuçi 
|-
| [[Cakran-Mollaj oil field|Çakran-Mollaj]]
| align=&quot;center&quot;|1978
| align=&quot;center&quot;|1978
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 192 milionë fuçi 
|-
| [[Amonicë oil field|Amonicë]]
| align=&quot;center&quot;|1980
| align=&quot;center&quot;|1981
| Rezervat e tij të provuara janë rreth 20 milionë fuçi 
|-
| [[Karbunarë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Drashovicë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Pekisht-Murriz]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|- style=&quot;background:#d4c0ba;&quot;
! Fusha të naftës dhe gazit
! Zbuluar
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Kallm]]
| align=&quot;center&quot;|1963
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Panajë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Frakull]]
| align=&quot;center&quot;|1972
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Ballaj-Kryevidh]]
| align=&quot;center&quot;|1983
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Divjakë]]
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Povelcë]]
| align=&quot;center&quot;|1987
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Delvinë]]
| align=&quot;center&quot;|1989
| align=&quot;center&quot;|-
| align=&quot;center&quot;|-
|-
| [[Durrës Block]] 
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2005
| Fusha më e madhe e naftës dhe gazit offshore në Shqipëri
|-
| [[Molisht-Shpirag]]
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2005
| align=&quot;center&quot;|-
|-
|- style=&quot;background:#d4c0ba;&quot;
! Tubacionet
! Themeli
! Operacional
! Superlativ
|-
| [[Gazsjellësi Trans-Adriatik]]
| align=&quot;center&quot;|2003
| align=&quot;center&quot;|2022
| Tubacioni më i gjatë në Shqipëri 211 km
|-
|}

==Shiko edhe==
*[[Lista e fushave të naftës dhe gazit në Detin e Veriut]]
*[[Gazi natyror në Shqipëri]]

==Referime==

[[Category:Fusha të naftës në Shqipëri]]
[[Category:Lista të lidhura me ekonominë e Shqipërisë]]
[[Category:Fusha të gazit natyror në Shqipëri]]
[[Category:Lista të fushave të naftës dhe gazit natyror]]</text>
      <sha1>qj6wplp316v68xez0p4w8lwl64a06u7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shkencat e detarisë portugeze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>372425</id>
    <revision>
      <id>3001201</id>
      <parentid>2970559</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122721" sha1="q6jecybgq693mwp2ek35biruouz5e1g" xml:space="preserve">{{AMK}}
[[File:Armada portugaise.jpg|thumb|[[Armadat Portugeze të Indisë]] në vitin [[1507]], te ''Livro de Lisuarte de Abreu''&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;&gt;{{cite book|title=Livro de Lisuarte de Abreu (1558–1565)|url=https://books.google.al/books?id=5AMSAQAAIAAJ|year=1992|author1=Lisuarte de Abreu|author2=Jorge Cabral|editor1=J. Soeiro De Brito|editor2=Michael N. Teague|editor3=José Brandão|lang=pt|publisher=Comissão Nacional para as Comemoraçãoes dos Descobrimentos Portugueses}}&lt;/ref&gt;]]
'''Shkencat e detarisë portugeze''' është emri përmbledhës dhënë parimeve, teknikave dhe hulumtimeve në lidhje me navigimin astronomik në [[Oqeani Atlantik|Oqeanin Atlantik]], e zhvilluar nga [[portugezët]].&lt;ref name=&quot;I-1&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Ciência Náutica Portuguesa na Infopédia|url=https://www.infopedia.pt/$ciencia-nautica-portuguesa|access-date=13 qershor 2019|encyclopedia=Infopédia: Dicionários Porto Editora|publisher=Porto Editora|lang=pt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;&gt;{{Cite journal|author=Admiral António Manuel Fernandes da Silva Ribeiro|url=https://www.revistamilitar.pt/artigo/667|title=Os navios e as técnicas náuticas atlânticas nos séculos XV e XVI: Os pilares da Estratégia 3C|journal=Revista Militar|issue=2515–2516|date=gusht–shtator 2011|lang=pt|pages=995-1022|accessdate=15 nëntor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;III-Polónia&quot;&gt;{{Cite journal|author=Amélia Polónia|access-date=15 nëntor 2019|publisher=Universidade do Porto - Faculdade de Letras|journal=Revista da Faculdade de Letras: História|url=https://ler.letras.up.pt/uploads/ficheiros/3374.pdf|title=Arte, técnica e ciência náutica no Portugal Moderno. Contributos da &quot;Sabedoria dos descobrimento&quot; para a ciência europeia|date=2005|volume=III Série, vol. 6|lang=pt|pages=9-20}}&lt;/ref&gt; ''Shkenca Nautike Portugeze'' ka evoluar nga ekspeditat e njëpasnjëshme dhe përvoja e pilotëve portugezë. Ajo pati një evoluim mjaft të shpejtë, duke filluar nga fundi i [[shekulli XIII|shekullit të XIII]], duke krijuar një elitë [[astronom]]ësh, navigatorësh, [[matematikani|matematikanësh]] dhe [[hartografia|hartografësh]]. Mes tyre qëndron [[Pedro Nunes]] me studimet se si të përcaktohet [[gjerësia gjeografike]] nëpërmjet yjeve, ndërmjet të tjerave dhe don João de Castro, që bëri vrojtime të rëndësishme [[fusha magnetike e Tokës|të shmangjes magnetike]] përgjatë itinerarit përqark Afrikës.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;III-Polónia&quot;/&gt;

==Arkitektura navale==
===Anijet e hershme===
[[File:Hansa ships of the XIVth and XVth centuries.jpg|thumb|left|396px|Anijet e Lidhjes Hanseatike në shek. e XIV dhe XV]]
Tipologijitë e anijeve në dispozicion të Evropës në [[Mesjeta|Mesjetë]] ishin të klasifikueshme sipas rajonit të prejardhjes dhe qëllimit të përdorimit: Evropianët që lundronin në [[Oqeani Atlantik|Atlantik]] dhe në detet e veriut përdornin &quot;anijet e gjata&quot;) me [[vikingët|prejardhje vikinge]] (i quajtur ''drakar'', {{lang-en|longship}}) për luftë dhe &quot;anijet e rrumbullakëta&quot; të mëdha (i quajtur dromon, {{lang-en|roundship}}) për aktivitete tregtare&lt;ref name=&quot;M&quot;&gt;{{Cite book|author=John Masefield|year=1922|lang=en|page=229|publisher=Methuen &amp; Co. Ltd.|url=https://archive.org/details/onspanishmainors00maserich/page/229|title=On the Spanish Main: Or, Some English Forays on the Isthmus of Darien}}&lt;/ref&gt; që ishin të veliera të mëdha me një direk me vela katrore me kështjellë të përparme dhe timonë aksialë në pupë, si ''koga'', e aftë për të rezistuar në ujërat e dallgëzuara të [[Deti Baltik|Detit Balltik]].&lt;ref name=&quot;Smith6&quot;&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|year=1993|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|isbn=978-019507357-7|page=6}}&lt;/ref&gt;

Në [[Mesdheu|Mesdhe]], italianët dhe arabët përdornin modele në përdorim që nga lashtësia: [[galera]] me shtytje me rrema (megjithatë e përdorur edhe me [[vela]] në rast nevoje), shumë e mirë për tregtinë e afërt bregdetar dhe për luftë, anija e parapëlqyer nga tregtarët [[Republika e Venedikut|venecianë]]; feluka me shtytje me vela latine për udhëtime të shpejta me nevoja të vogla për ngarkesë etj. Mbi të gjitha, lundërtarët mesdhetarë mbështeteshin në instrumente për korrektimin e itinerarit të lundrimit&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Peter Russell|title=Prince Henry 'the Navigator': A Life|url=https://archive.org/details/princehenrythena00russ_0|publisher=Yale University Press|lang=en|year=2001|isbn=0-300-08233-9|page=227}}&lt;/ref&gt;, si portolani i futur që nga [[shekulli XIII]].&lt;ref name=&quot;Riddle&quot;&gt;{{Cite book|year=2001|lang=en|author=Amir D. Aczel|url=https://books.google.com/books?id=tFcNHc6lu24C&amp;pg=PA125|title=The Riddle of the Compass: The Invention that Changed the World|publisher=Harcourt Books}}&lt;/ref&gt; Portugezët ditën ti përzienin këto dy tradita të ndryshme navale duke zhvilluar në fillim karavelën dhe pastaj në një proces evolutiv të ndërlikuar, karrakën.

[[File:WorldShips1460.jpg|thumb|334px|Anijet e hartës së Fra Mauros, 1460]]
Portugezët përdornin kryesisht dy lloje anijesh: drakarët dhe dromonët. Drakarët mbështeteshin te rremat dhe prireshin të përdoreshin si anije lufte. Dromonët, nga ana tjetër, përdornin vela dhe prireshin të përdoreshin për të bartur ngarkesa. Këto anije përmbushnin kushtet e detit, por jo në një mënyrë të përkryer. [[Galera]] (drakari) duhet të ishte e lehtë, kështu që njerëzit mund ta shtynin dhe duhet të ishte e gjatë mjaftueshëm në mënyrë që njerëzit mund ta zhvendosnin. Këto specifikime bënin të mundur që anija të pajisej në mënyrë të përshtatshme për një udhëtim të gjatë. Për sa kohë drakari nuk aventurohej shumë larg nga portet, ajo e realizonte detyrën e saj, por për udhëtimet që do ta bënin Portugalinë të famshme, ajo ishte qartësisht jo e prerë për detyrën. Dromoni ishte i aftë për të bartur më shumë furnizime dhe ishte i aftë ti rezistonte më shumë motit të rrezikshëm sesa drakari, por ishte tepër e ngadaltë, kështu që ishte pothuajse e padobishme si anije që lundronte në kushte lufte.&lt;ref name=&quot;M&quot;/&gt; Këto anije ishin të rëndësishme për detyrat e tyre, por në asnjë mënyrë të afta për eksplorime në dete të largëta.

Deri në [[shekulli XV|shekullin e XV]], [[portugezët]] ishin të kufizuar në lundrimin e kabotazhit duke përdorur ''barcas'', një lloj anijeje e madhe, dhe {{lang|pt|barinela}} (anije të vjetra transporti të përdorura në [[Mesdheu|Mesdhe]]). Këto anije ishin të vogla dhe të brishta, me vetëm një direk me një velë të fiksuar katërkëndore dhe nuk e kishin kapacitetin për të përballuar vështirësitë lundruese të lidhura me eksplorimin oqeanik në drejtim të jugut, pasi erërat e forta, cektinat dhe rrymat e forta oqeanike i tejkalonin shumë aftësitë e tyre. Ato janë të lidhura me zbulimet më të hershme, si [[Ishujt Madeira]], [[Ishujt Azore]], [[Ishujt Kanarie]] dhe eksplorimet e hershme të brigjeve veriperëndimore [[afrika]]ne deri në ''Arguim'' në jug, në [[Mauritania|Mauritaninë]] e tanishme.

[[File:Barinel.png|thumb|left|327px|Një barinelë portugeze e fundit të shek. të XIV, fill. i shek. XV]]
Nëse portugezët donin të udhëtonin më larg, ata duhet të përdornin teknologji të ndryshme shtytjeje për lundrimin e anijeve. [[Portugezët]] ishin të ekspozuar si ndaj anijeve veriore, ashtu dhe ndaj atyre jugore nga shtetet përreth. Mesdhetarët prireshin të mbështeteshin në velat trekëndore latine dhe përdorimin e veglave të kohës për të drejtuar lundrimin. Velat latine ishin një risi për shkak se kishin aftësinë për ta bartur anijen edhe me flladet më të vegjël.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Peter Russell|lang=en|year=2001|title=Prince Henry 'the Navigator': A Life|url=https://archive.org/details/princehenrythena00russ_0|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-08233-9|page=227}}&lt;/ref&gt; Lundërtarët e Atlantikut prireshin të përdornin një kogë baltike më të rëndë, më të bëshme, me trungje të mbivendosur, anije ngarkese me një velë të vetme katërkëndore që kishin timon aksial shtreze që ishte e përshtatur për ujëra të dallgëzuar.&lt;ref name=&quot;Smith6&quot;/&gt;

Anija që nisi me të vërtetë fazën e parë të [[Eksplorimet detare portugeze|eksplorimeve portugeze]] përgjatë brigjeve [[afrika]]ne ishte [[karavela]], që spanjollët pastaj qenë të shpejtë ta riprodhonin. Ato lindën nga nevoja për një anije që të shtyhej aty ku ''kogat tregtare'' mesjetare nuk mund të shkonin. E zhvilluar nga peshkarexhat [[Afrika veriore|afrikano-veriore]], ishte një anije e zhdërvjellët, lehtësisht e manovrueshme (kryesisht me një kapacitet më të madh shfrytëzimi ere), me një zhvendosje prej 50-160 tonësh dhe me 1 deri në 3 direkë me vela trekëndore latine që i lejonin orxaturën e velave dhe pluskimin. Qëllimi kryesor i saj ishte eksplorimi, zbulimi i rrugëve të reja dhe jo nevoja për hapsira të mëdha për mallra, armatime dhe furnizime. Kapaciteti i kufizuar i ngarkimit dhe të ekuipazhit ishin të metat kryesore, por kjo kishte pak rëndësi për sa bëhej fjalë për anije të destinuara për eksplorimin.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|year=1993|isbn=978-019507357-7|pages=11, 30}}&lt;/ref&gt; Në këtë mënyrë ishte një anije jo shumë e kushtueshme (kogat e mëdha që portugezët përdornin për të tregtuar me vendet e [[Evropa Veriore|Evropës Veriore]], ''naut'', shpesh kushtonin barasvlerën e 2 milionë [[$]] [[dollari amerikan|dollarë amerikanë]] modernë), por funksionaliteti i të cilave, veçanërisht në raportin cilësi/çmim, do ti nxiste vetë tregtarët. Mes karavelave të shquara janë ''Berrio'', që ishte anija e parë e [[zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|udhëtimit të parë në Indi]] nga [[Vasco da Gama]] që arriti të kthehej në Portugali, dhe ''Nossa Senhora da Anunciação'', që lundroi me [[Armada e II-të Portugeze e Indisë|Armadën e II-të të Cabral-it]] në vitin [[1500]], duke zbuluar edhe [[Brazili]]n.

[[File:Portugal-Catalana-1370 b3.jpg|thumb|379px|Anije portugeze me emrin &quot;Catalana&quot;, 1370, prototip arkaik i karavelës]]
[[Karavela]]t qenë anijet e para moderne të evoluara: të lindura si barka të vogla të hapura, të përdorura nga tregtarët në brigjet e afërta dhe peshkatarët, u zhvillua për të përmirësuar rezistencën detare dhe manovrueshmërinë. Sapo varka filloi të përdorej për më shumë sesa tregtinë dhe peshkimin, u kuptua se nevojitej të përdorej për detin, në vend të ngarkesave. Që nga zhvillimi i saj pati një tranzicion gradual dhe larg një modeli të njëtrajtshëm, paraardhëset dhe vendlindja e karavelës mund të mos mësohen asnjëherë me siguri, por ka të ngjarë që ajo evoluoi nga disa lloje anijesh patrulluese ose anije bregdetare në [[Mesdheu|Mesdhe]]. Nga raportet historike është e qartë se ishin karavelat portugeze të përdorura si anije peshkimi që nga [[shekulli XIII]], u përshtatën me nxitim për flotën e tyre tregtare.&lt;ref&gt;{{Cite book|access-date=22 shkurt 2024|author=George Robert Schwarz|title=The History and Development of Carvels|url=https://www.scribd.com/document/97860056/|year=2008|lang=en|publisher=Texas A&amp;M University}}&lt;/ref&gt; Ato ishin të zhdërvjellta dhe të lehta për të lundruar, me një tonazh prej 50 deri në 160 tonë dhe 1 deri në 3 direkë, me vela trekëndore latine që i lejonin orxaturën. [[Karavela]], veçanërisht e përshtatur nga një kapacitet më i madh në manovrim më të mirë. Kapaciteti i kufizuar për ngarkesa dhe ekuipazh ishin të metat kryesore të tyre, por kjo nuk e pengoi suksesin e tyre. Hapsira e kufizuar për ekuipazhin dhe ngarkesat ishte e pranueshme, fillimisht, pasi në anijet eksploratore, ngarkesa e tyre ishte zbulimi i një territori të ri, që kërkonte vetëm hapsirë për pak veta.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|year=1993|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|lang=en|isbn=978-019507357-7|page=30}}&lt;/ref&gt;

[[File:Caravelas from 1493.jpg|thumb|left|390px|Vizatim karavelash portugeze nga libri ''Album do Seculo''&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;&gt;{{Cite book|year=1897|lang=pt|author=Joaquim de Mello|url=https://archive.org/details/albumdoseculo00unse/|publisher=Empresa do jornal O Seculo|title=Centenario Indiano, Album d'o Século; Marinha Histórica do Século XV e XVI}}&lt;/ref&gt;]]
Me nisjen e lundrimeve te gjata [[oqeani]]ke, u zhvilluan edhe anije më të mëdha. Përgjigja e [[ndërtimtaria navale|inxhinierisë navale]] ''luzitane'' qe krijimi i një hibridi midis anijeve gjatësore mesdhetare, të manovrueshme dhe anijeve &quot;të rrumbullakëta&quot; të Atlantikut që arriti pjekurinë e plotë në [[shekulli XV|shekullin e XV]]. Mbi modelin bazë të karavelës u shtua tonazhi, u ndryshuan velat katrore dhe latine dhe u montuan pjesë artilerie gjithmonë e më të sofistikuara dhe që zinin pak vend.&lt;ref name=&quot;Smith32&quot;&gt;{{Cite book|year=1993|author=Roger C. Smith|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|lang=en|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=32}}&lt;/ref&gt; Udhëtimet e gjata tregtare oqeanike çuan në zhvillimin e një anijeje më të madhe: &quot;[[Nau]]&quot;, që ishte sinonimi arkaik portugez për çdo anije të madhe, kryesisht [[anija tregtare|anije tregtare]]. ''[[Nau]]'' ishte një anije me dy ose tre [[direku|direkë]]. Ajo kishte një shtreze, pupë ose kiç të lartë, të rrumbullakët me një këshjellë. Ajo u përdor për herë të parë nga portugezët, duke u përshtatur gjithashtu për tregtinë detare në rritje. Ato u rritën nga një kapacitet prej 200 tonësh në [[shekulli XV|shekullin e XV]] në 500 tonë më vonë, duke u bërë duke u bërë mjaft mbresëlënëse në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]].

Për shkak [[pirateria|piraterisë]] që prekte brigjet, ato filluan të përdoren në Marinën Portugeze ({{lang|pt|Marinha Portuguesa}} apo {{lang|pt|Armada Portuguesa}}) dhe u pajisën me porta topash,&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Të çarat apo hapjet në trupin e anijes, apo kuverta, ku vendoseshin grykat e topave&lt;/ref&gt; që çoi në klasifikimin e ''nauve'' sipas fuqisë së zjarrit të artilerisë së anijes. Ato kishin zakonisht dy [[bordi|kuverta]], kështjella luftuese të përparshme dhe të mbrapme,si dhe dy deri në katër direkë me [[vela]] të mbivendosura. ''Naut e mëdha të armatosura rëndë'' u quajtën ''[[karraka]]'' edhe pse është e vështirë të përcaktohet qartë dallimi midis një ''nau'' të përparuar dhe një ''karrake'' të hershme. Në fakt, për këtë shkak, në shumë gjuhë, ''naut'' dhe ''karrakat'' konsiderohen gabimisht e njëjta gjë. Në udhëtimet drejtë Indisë në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]], përdoreshin edhe [[karraka]]t, që ishin anije të mëdha tregtare me një bord më të lartë dhe tre direkë me vela katrore, që arritën edhe mbi 2000 tonë.

[[File:Plans of Nau Sao Gabriel (1).jpg|thumb|345px|Dizajni i naut ''[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]'' të [[Vasco da Gama]]s, [[1497]]&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1892|lang=pt|author=Antonio Arthur Baldaque da Silva|url=https://archive.org/details/noticiasobrenaos00silv/|title=Noticia sobre a náo S. Gabriel em que Vasco da Gama foi pela primeira vez a la India|publisher=Typographia da Academia Real das Sciencias}}&lt;/ref&gt;]]
===Zhvillimi kulmor===
Nevoja për një anije mbështetjeje, për të garantuar udhëtime oqeanike më të gjata, i shtyti në fillim drejt një modernizimi të ''nau-ve'', pastaj në zhvillimin e një anijeje të re, të fuqishme (megjithëse më e ngadaltë) lufte dhe ngarkese: [[karraka]].&lt;ref name=&quot;Smith34&quot;&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|year=1993|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=34}}&lt;/ref&gt; Për shkak të [[pirateria|piraterisë]] që godiste brigjet, naut filluan të përdoreshin në marinë dhe të pajiseshin me porta topash, që çuan në klasifikimin e tyre sipas fuqisë së artilerisë. Në këtë mënyrë lindën '''[[karraka]]t''', të krijuara duke modernizuar naut e mëdhenj portugez (zhvendosje 100-600 tonë), të përhapura qoftë si anije tregtare në [[Deti Baltik|Detin Balltik]], qoftë si [[luftanija|luftanije]] për luftën kundër [[pirateria|piraterisë]]. Karraka kishte 3-4 direkë me vela të përzier (si vela katrore ashtu dhe latine), dy [[bordi|kuverta]], pupë të lartë dhe të rrumbullakët, kështjellë të përparme dhe bompres përpara, me zhvendosje prej më shumë se 500 tonësh. Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]] ato zakonisht kishin dy kuverta, kështjella pruaje para dhe pupe pas, dy deri në katër [[direku|direkë]] me vela të mbivendosura. [[Armadat Portugeze të Indisë|Udhëtimet për në Indi]] në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]] përdornin [[karraka]], [[anija tregtare|anije të mëdha tregtare]] me një skaj të lartë dhe tre direkë me vela katrore, që arrinin 2,000 tonë. Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]], për udhëtimet e gjata drejt Indisë, tonazhi u rrit deri në 2.000 tonë. 

[[File:2006-11-Lisbonne 021.jpg|thumb|left|396px|Model i rindërtuar në miniaturë i një ''taforeia'', ''Museu de Marinha'', Lisbonë]]
''Taforeias'' ishin anije mesjetare portugeze, që u përdorën si anije për të transportuar kuaj dhe si [[luftanija|luftanije]] gjatë mbretërimit të João i II në [[shekulli XV|shekullin e XV]]. Ato përmenden në mjaft dokumente të [[shekulli XV|shekullit të XV]], që përshkruajnë luftërat në Afrikën e Veriut. Ato u përdorën edhe gjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] në flotat e Lindjes, me velatura të ndryshme. Gjatë kësaj periudhe ato u përdorën në mënyrë të spikatur nga Afonso de Albuquerque për bartjen e kuajve nga Persia në Indi. Gjatë pushtimit të Hormuzit në vitin [[1514]], ai përdori dy prej tyre në flotën e tij. Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]], këto anije, të ngjashme në madhësi dhe formë me karrakat, u përdorën edhe si luftanije në Oqeanin Indian. Ato ishin anije shumëpërdorimshe, që përdoreshin për transport dhe në logjistikën e luftës, ashtu dhe për luftime të drejtpërdrejta në det.

Tregtarët dëshironin anije më të forta që ishin më efiçente me sa më shumë ngarkesë të ishte e mundur. Tregtarët dëshironin anije të mëdha pasi ato ishin më të vështira për tu sulmuar dhe mund të bartnin mallra të lira me shumicë. Problemi me këto anije të stërmëdha ishte sea to kishin një shkallë të ulët manovrimi, që ishte një e metë dhe kur anijet më të vogla filluan të armatoseshin me artileri, anijet e mëdha u bënë të cënueshme.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|year=1993|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=11}}&lt;/ref&gt; Këto anije, gjithashtu kushtonin barazvlerën moderne të 2 milionë dollarëve $US amerikanë për tu ndërtuar. Ajo që është e rëndësishme për tu vërejtur, është nevoja për të lehtësuar ndryshimin. Nga [[shekulli XV]] dhe [[shekulli XVI|XVI]], tregtarët filluan të favorizonin anijet më të vogla. Ata shkuan nga anijet e rënda me vela në ato të lehta. Kjo ndodhi rreth të njëjtës kohë që njerëzit filluan të kuptonin potencialin e tyre për të eksploruar më larg brigjeve.

[[File:Almeida armada of 1505 (Livro de Lisuarte de Abreu).jpg|thumb|361px|Pikturë e Armadës së VII-të Portugeze të Indisë, nga Livro de Lisuarte de Abreu, 1565&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;]]
[[Nau]]t e parë ishin modestë, rrallë i kalonin 100 tonët, duke bartur vetëm 40–60 njerëz, p.sh. ''São Gabriel'' e [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|flotës së Vasco da Gamës në 1497]], një nga më të mëdhatë e kohës, ishte vetëm 120 tonë. Por kjo u rrit shpejt si në rastin e Armadës së Pedro Álvares Cabral në [[1500]], anijet më të mëdha, flamurtarja dhe ''El-Rei'', janë raportuar të kenë qenë diku midis 240 tonë dhe 300 tonë. ''Flor de la Mar'', e ndërtuar në [[1502]], ishte një nau 400 tonësh,&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Pierre-Yves Manguin|title=The Southeast Asian Ship: An Historical Approach|journal=Journal of Southeast Asian Studies|lang=en|date=shtator 1980|volume=11|issue=2|jstor=20070359|doi=10.1017/S002246340000446X|publisher=Singapore University Press|pages=266–76}}&lt;/ref&gt; ndërkohë të paktën një nga &quot;naut&quot; e armadës së Afonso de Albuquerque në [[1503]] është raportuar të ketë qenë deri në 600 tonë. Dyfishimi dhe trefishimi i shpejt i madhësisë së [[karraka]]ve portugeze në pak vjet pasqyroi nevojat e ''Armadave''. Përmasat e rritjes më vonë u ndalën. Për shumë nga koha në vijim e [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], nau mesatar ishte me gjasa rreth 400 tonë.

Nga [[shekulli XV|shekujt e XV]] dhe [[shekulli XVI|XVI]], anijet kryesore në përdorim ishin [[karavela]]t, ''[[nau]]t'' dhe [[karraka]]t. Me këto anije, [[Portugalia]] dhe [[Spanja]] i ndanë oqeanet e botës, duke arritur brigje që s’ishin përfytyruar kurrë në lashtësi. ''Nau'' u ndërtua me më shumë trarë. Ajo ishte më e madhe dhe konsiderohet një &quot;''kafshë pune''&quot; që ishte e aftë të bartëte kolonistë, armë, vegla dhe furnizime. Ajo ishte në kontrast të plotë me karavelën, kryesisht për shkak të dobishmërisë së saj më të madhe, pa shpejtësinë e karavelës.&lt;ref name=&quot;Smith34&quot;/&gt; Ishin këto anije që i shtynë Spanjën dhe Portugalinë ta ndanin botën mes njëra-tjetrës. Ky zhvillim i lartë teknologjik që tërhoqi risitë e mëparshme lejoi për ekspansion dhe eksplorim të mëtejshëm të ujërave të pa [[hartografia|hartografuara]] pa ndonjë pengesë.

[[File:Caravel Boa Esperanca Portugal.jpg|thumb|left|381px|Karavela ''Boa Esperança'' me vela latine]]
Ndryshimi i anijeve varej nga qëllimi; teknologjitë nuk shpiken vetvetiu pa një kërkesë. Ajo që mund të ketë filluar si një sipërmarrje tregtare, në vijim kaloi në [[Eksplorimet detare portugeze|udhëtimet eksploruese]]. [[Tregtia]] e largët kërkonte zhvillim anijesh më të mira. Anijet e qëndrueshme që mund të kontrolloheshin nga një numër i kufizuar detarësh, të vogla mjaftueshëm për tu manovruar lehtësisht përgjatë bregut dhe në lumenj, megjithatë nevojiteshin anije të mëdha mjaftueshëm për të bartur furnizime dhe mallra tregtare përgjatë largësive të mëdha. Anijet e reja të zhvilluara nevojiteshin për tregtarët dhe si anije të përmirësuara njerëzit e kuptuan se ato kishin potencialin për të eksploruar. Sapo njerëzit e kuptuan se kishin dëshirë të eksploronin, anijet e ndryshuan funksionin e tyre gjithashtu. Anijet për eksplorimin kishin një detyrë kryesore: të fitonin vlerësimin e një eksploruesi, ato nuk kishin për të bartur mallrat e një tregtari ose artilerinë e një luftëtari.&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1993|lang=en|author=Roger C. Smith|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=30}}&lt;/ref&gt; Ky kuptim ishte i rëndësishëm sepse nënkuptonte se inxhinierët e anijeve tani kishin një synim specifik për projektet e tyre më të reja ndërtimore. Ata filluan të përshtasnin dromonët mesdhetarë që mbështeteshin mbi një [[vela|velë]] të vetme katrore në [[direku]]n kryesor dhe me ngadalë ato filluan ta rrisnin tonazhin e ngarkesës. Nga [[shekulli XV]] mund të shihet lehtësisht shndërrimi pasi anijet kaluan nga një-velëshe në shumë-velëshe dhe filluan të mbështeteshin më shumë te artileria.&lt;ref name=&quot;Smith32&quot;/&gt; Ky është tregues i një [[anija|anijeje]] hibride, midis një anijeve tregtare dhe ushtarake. Teknologjitë përcilleshin më lehtësisht dhe kjo çoi në dallime rajonale në anije, duke pasur gjithmonë e më pak të dallime. Kur kërkohet një një tekst libri mund të shihet një aradhë emërtimesh të shumëfishta për anijet në këtë shekull, por në të vërtetë shumë nga këto anije ishin thelbësisht të njëjtat. Me një qëllim të përbashkët të caktuar anijeve, që ishte eksplorimi i territoreve të reja dhe ekspansioni i kurorës, anijet dizenjoheshin më njëtrajtësisht dhe u shfaqën modele të përbashkëta.

[[File:Almeida armada of 1505 (Livro das Armadas).jpg|thumb|361px|Ilustrim nga [[Armada e VII-të Portugeze e Indisë]], libri ''Memória das Armadas'', rr. 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;&gt;{{cite book|editor=Luís de Albuquerque|lang=pt|title=Memória das Armadas que de Portugal passaram à Índia|url=https://books.google.al/books?id=fcbUtgAACAAJ|year=1979|publisher=Academia das Ciências de Lisboa|edition=faksimile celebrative e 200 vjetorit të themelimit të Academia das Ciências}}&lt;/ref&gt;]]
Karavelat, naut dhe karrakat krijonin një skuadër të pakrahasueshme për eksploratorët: flota shumë të manovrueshme, të pajisura me armatim të shkëlqyer: në praktikë bateri artilerie pluskuese për periudhën. Duke pasur parasysh sukseset e Kolombit dhe [[Bartolomeu Dias]]it, [[Vasco da Gama]] në vitin [[1497]] përdori dy ''nau'' të sapo ndërtuar [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|për në Indi]], secila me një peshë prej të paktën 100 tonësh, dhe një karavelë prej 50 tonësh. Në vitin [[1502]] ndërmorri një tjetër udhëtim duke përdorur dhjetë ''karraka'' ose ''nau'' dhe pesë [[karavela]] të armatosura për të arritur bregun e [[Afrika Lindore|Afrikës Lindore]].&lt;ref name=&quot;S36&quot;&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|year=1993|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|lang=en|isbn=978-019507357-7|page=36}}&lt;/ref&gt; Këto anije të konceptuara rishtas e patën të lehtë ngaj ''dauve'' islamikë.

Nga mesi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] nga karraka u zhvillua një tipologji e re anijeje, gjithashtu e destinuar për udhëtime të gjata oqeanike: [[galeoni]]. Këtë herë bëhej fjalë për një anije shprehimisht të zhvilluar për qëllime luftimi, duke prurë përmirësime strkukturore ndaj karrakës, për ta bërë më të manovrueshme, efiçente në luftim dhe më ekonomike për tu prodhuar: një anije e destinuar bartur në det konfliktet e vazhdueshme, të përgjakshme &quot;globale&quot; që, duke nisur nga [[shekulli XVI|pesëqinda]] do të shoqëronin historinë e fuqive evropiane.

[[File:Boa Esperança Caravel - Lagos, Portugal.jpg|thumb|left|358px|Riprodhim i karavelës ''Boa Esperança'' në qytetin Lagos të Portugalisë]]
Në vitet [[1550]], gjatë mbretërimit të Zhoaos III, u ndërtuan pak përbindësha 900 tonësh, me shpresën se anijet më të mëdha do të mundësonin ekonomi në shkallë të gjerë. Por eksperimenti pati rezultate të dobëta. Jo vetëm që kostoja e pajisjes së një anijeje kaq të madhe ishte në shpërpjestim të lartë, por ato u treguan të pamanovrueshme dhe të pa përshtatshme për udhëtime detare, veçanërisht në ujërat e pabesa të Kanalit të Mozambikut. Tre nga përbindëshat e rinj u humbën shpejt në bregun jugafrikan. ''São João'' (900 tonë, e ndërtuar në [[1550]], e fundosur në [[1552]]), ''São Bento'' (900 tonë, e ndërtuar në [[1551]], e fundosur në [[1554]]) dhe më e madhja prej tyre, ''Nossa Senhora da Graça'' (1,000 tonë, e ndërtuar në [[1556]], e fundosur në [[1559]]).&lt;ref&gt;{{cite book|author=Kalloor P. M. A. Mathew|year=1988|publisher=Mittal Publications|url=https://books.google.al/books?id=_z0KAQAAIAAJ|lang=en|title=History of the Portuguese Navigation in India, 1497–1600|isbn=81-7099-046-7|pages=266–68}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Castro58&quot;&gt;{{cite book|author=Filipe Vieira de Castro|publisher=Texas A&amp;M University Press|url=https://books.google.al/books?id=YkcZvHkpgyAC|lang=en|title=The Pepper Wreck: A Portuguese Indiaman at the Mouth of the Tagus River|date=21 mars 2005|isbn=1-58544-390-5|page=58}}&lt;/ref&gt;

Këto humbje e shtyn mbretin Sebastian të nxirte një urdhëresë në [[1570]] duke vendosur kufirin e sipërm të madhësisë së nauve në 450 tonë.&lt;ref name=&quot;Castro58&quot;/&gt; Gjithësesi, pas Bashkimit Iberik të [[1580]]-ës, ky rregull do të shpërfillej dhe ndërtuesit e anijeve, me gjasa të nxitur nga tregtarët që shpresonin të sillnin ngarkesa më të mëdha në çdo udhëtim, u shtynë në ndërtimin e anijeve më të mëdha. Rritja e madhësisë së karrakës u përshpejtua prapë, duke arritur mesataren 600 tonë në periudhën [[1580]]–[[1600]], me mjaft karraka përbindshmërisht të mëdha prej 1500 tonësh ose më të mëdha, duke e bërë shfaqjen e tyre në vitet [[1590]].

[[File:Caravela Vera Cruz a entrar no Porto de Pipas, festas São Joaninas, 2008, Angra do Heroísmo, ilha Terceira, Açores.JPG|thumb|Riprodhim modern i një karavele me vela trekëndore latine, Azore]]
Nëse mësimi nuk ishte mësuar mirë atëherë, me siguri u mësua në gusht [[1592]], kur pirati anglez Sir John Burroughs (ndonjëherë edhe Burrows, ose Burgh) kapi karrakën e stërmadhe ''Madre de Deus'' në ujërat përreth [[ishujt Azore|Ishujve Azore]] në Betejën e Flores, duke dëshmuar padobishmërinë e tyre. ''Madre de Deus'', e ndërtuar në vitin [[1589]], ishte një karrakë 1600 tonëshe, me shtatë guverta dhe një ekuipazh prej 600 vetash. Nën komandën e Fernão de Mendonça Furtado, ajo po kthehej nga Koçi me një ngarkesë të stërmadhe, kur u kap nga Burrough. Vlera e thesarit dhe ngarkesës së marrë nga kjo anije e vetme vlerësohet të ketë qenë e barabartë me gjysmën e gjithë thesarit të Kurorës së Anglisë. Humbja e kaq shumë ngarkese në një rast, konfirmoi përsëri çmendurinë e ndërtimit të anijeve të tilla gjigante.&lt;ref name=&quot;Kingsford&quot;&gt;{{cite book|author=Charles L. Kingsford|year=1912|lang=en|title=The Naval Miscellany|url=https://search.worldcat.org/title/16986103|volume=II|editor=Francis Seall|chapter=III – The taking of the Madre de Dios, Anno 1592|publisher=Navy Records Society|oclc=16986103|pages=85-121}}&lt;/ref&gt; Karrakat u rikthyen në madhësinë e tyre ideale pas fundit të shekullit.&lt;ref name=&quot;Castro58&quot;/&gt;

Në fillim karrakat zakonisht shoqëroheshin nga [[karavela]] më të vogla (''caravelas''), mesatarisht 50–70 tonë (rrallë mbërrinin 100 tonë) dhe me kapacitet për të bartur më së shumti 20–30 veta. Nëse anijet me vela trekëndore (''{{lang|pt|latina}}'') ose  me vela katrore (''redonda''), këto anije të projektuara cekët, të shkathëta, kishin një mori përdorimesh. Karavelat shërbyen si anije zbulimi dhe luftimi të konvojit. Ato, gjatë Rrugëtimit të Indisë shpesh ishin të paracaktuara për të qëndruar përtej detit për detyra patrullimi bregdetar, në vend që të riktheheshin me flotën kryesore.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Francisco Contente Domingues|lang=pt|work=Navegações Portuguesas|url=http://cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/c06.html|title=Caravela|access-date=10 shkurt 2025|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517005237/http://cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/c06.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{{Multiple image|total_width = 561
| align = left
| image_gap = 1
| header = Monumenti i Zbulimeve (Padrão dos descobrimentos), i projektuar në formën e një karavele me skulpturat e figurave të shquara të eksplorimeve portugeze. Përuruar në 10 tetor [[1960]], në grykëderdhjen e lumit Tag, vendnisja e anijeve eksploruese, Lisbonë
| image1 = Padrão dos Descobrimentos, Lisboa (42746718051) (cropped).jpg
| caption1 = Faqja perëndimore, me dukën P. de Coimbra, mbr.-eshën Filipa de Lankaster, eksp. F. Mendes Pinto, fretërit G. de Carvalho dhe H. de Coimbra, poeti Luís de Camões, piktori N. Gonçalves, kronikani G. E. de Zurara, ekspl. P. da Covilhã, hartografi J. de Maiorca, piloti P. Escobar, shkencëtari P. Nunes, pil. P. de Alenquer, lundërtarët Gil Eanes, J. G. Zarco dhe princi Fernando
| image2 = Padrão dos Descobrimentos - Lisboa - Portugal (53899652860) (cropped2).jpg
| caption2 = Faqja lindore, me mbr. Afonso V, [[Vasco da Gama]], ekspl. A. G. Baldaia, P. Á. Cabral, [[Ferdinand Magelani]], N. Coelho, G. Corte-Real, M. A. de Sousa, shkrimtari J. de Barros, ekspl. E. da Gama, B. Dias, Diogo Cão, A. de Abreu, A. de Albuquerque, misionari [[Françesk Saveri|Francisco Xavier]] dhe kapiteni C. da Gama
| footer = Në krye të dy faqeve të monumentit ndodhet skulptura bashkuese e Henrik Lundrimtarit me një model karrake në dorë
}}
Përgjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], [[karavela]]t gradualisht u nxorën nga përdorimi në favor të anijeve të reja shoqëruese/luftuese, [[galeoni|galeonëve]] (''galeão''), që do të varionin midis 100 dhe 1000 tonëve. Kjo anije qe një paraprirëse dhe një pionere në llojin e saj edhe në numrin dhe vendosjen e velave të saj, në formën e saj në përgjithësi. Bazoheshin në dizajnin e karavelave (pt. ''Caravela de armada''), por më të gjata dhe më të ulëta, me kullë të përparme të zvogëluar ose të hequr për ti bërë vend &quot;sqepit&quot; të saj të famshëm. Në aspektin strukturor, mund të përbënte një evolucion (pjesërisht) të karavelës me vela katrore, megjithëse më e madhe dhe e rëndë. Ajo kishte skelet më të ngushtë dhe gjatësor përkundrejtë ''[[nau]]t'', si karavela me vela katrore, që ka raport më të lartë mes gjatësisë dhe pruas. [[Galeoni]] nuk ishte aq i zhdërvjellët sa karavela, por mund të pajisej me më shumë topa, duke bashkuar një fuqi më të madhe zjarri. Për më tepër skeleti i tij paraqet një dendësi më të madhe farësh dhe gjymtyrësh gjatësore që e bënin strukturën më solide dhe, mbi të gjitha, më rezistente ndaj artilerisë navale. Të gjitha tiparet, të bashkuara me një armatim të fuqishëm dhe me linja më hidrodinamike, e bënin galeonin, në [[shekulli XVI|shekujt e XVI]] dhe [[shekulli XVII|të XVII]], anijen më të mirë iberike të luftës.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=pt|author=Francisco Contente Domingues|url=http://cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/c11.html|work=Navegações Portuguesas|title=Galeão|access-date=10 shkurt 2025|archive-date=18 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218114018/http://cvc.instituto-camoes.pt/navegaport/c11.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[Galeoni]] u bë anija kryesore e flotës së luftës, duke bërë që me futjen e tyre, karrakat të ktheheshin pothuajse ekskluzivisht në anije transporti (arësye për të cilën ato u shtynë në përmasa kaq të mëdha), duke e lënë çdo luftim për galeonët. Një nga galeonët më të mëdhenj dhe më të famshëm portugez ishte ''São João Baptista'' (me nofkën ''Botafogo'', 'zjarrvjellësi'), një galeon 1000-tonësh, i ndërtuar në vitin [[1534]], për të cilin thuhet se bartëte 366 topa.&lt;ref&gt;{{cite book|author=José V. Pissarra|chapter=O galeão S. João (c. 1530-1551). Dados para uma monografia|url=https://search.worldcat.org/title/51114293|title=Ars Nautica: Fernando Oliveira e o Seu Tempo – Humanismo e Arte de Navegar no Renascimento Europeu (1450-1650)|editor1=Inácio Guerreiro|editor2=Francisco C. Domingues|publisher=Patrimonia Cascais|lang=pt|year=1999|isbn=972744039-8|pages=185}}&lt;/ref&gt;

Shpejtësia mesatare e një Armade ishte rreth 2.5 nyje, por disa anije mund të arrinin shpejtësi midis 8 dhe 10 nyje në disa pjesë. Shumë flota përmbanin edhe anije të vogla furnizimi gjatë udhëtimit vajtës. Këto ishin të paracaktuara për tu fundosur gjatë rrugës sapo furnizimet mbaroheshin. Ekuipazhet rishpërndaheshin dhe anijet e braktisura zakonisht digjeshin për të marrë gozhdët e tyre prej hekuri dhe materiale të tjera metalike.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto&quot;
|-
!style=background:#ababab;| Emri
!style=background:#efdead;| Zhvendosja ujore
!style=background:#ababab;| Direkë (nr.)
!style=background:#efdead;| Gjatësia (kuverta e sipërme)
|-
| Karavela||50-180 tonë||1-3||18–27 m.
|-
| ''Nau''||100-600 tonë||3-4||...
|-
| Karraka||&gt;500 tonë (max. 2000 t.)||3-4||...
|-
| Galeoni||&gt;500 tonë (max. 2000 t.)||4-5||&gt;40 m
|}

[[File:Portuguese carrack of 800 tons.jpg|thumb|280px|Karrakë portugeze prej 800 tonësh, shek. XVI, nga libri ''Album do Seculo''&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;]]
===Lundrueshmëria===
Anijet portugeze dalloheshin nga ato të marinave të tjera (veçanërisht ato të fuqive rivale në Oqeanin Indian) mbi dy raporte kryesore: lundrueshmëria (e kuptuar si rezistenca ndaj konsumimit të shkaktuar nga deti) dhe artileria e tyre. Këto të dyja përbënin karakteristikën dalluese të anijeve portugeze të angazhuara në Rrugëtimin e Indisë.

[[File:Galleon, Carracks, Galley and Galeota- Routemap of the Red Sea-1540 by D. João de Castro.jpg|thumb|left|334px|Galleon, karraka, [[galera]] dhe galeota – ''Tábuas dos Roteiros da Índia – Roteiros do Mar Roxo'', 1540, nga D. João de Castro]]
Me pak përjashtime (p.sh. ''Flor de la Mar'', ''Santa Catarina do Monte Sinai''),&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{cite book|url=https://search.worldcat.org/title/959016416|lang=pt|author=Telmo Gomes|title=Navios Portugueses, Séculos XIV a XIX|year=1995|publisher=Edições Inapa|isbn=972901979-7}}&lt;/ref&gt; anijet portugeze nuk ishin të ndërtuara në mënyrë tipike për të zgjatur më gjatë se katër ose pesë vjet në shërbim. Që një nau të arrinte të mbijetonte një rrugëtim të vetëm indian ishte një arritje, duke parë se pak anije të ndonjë kombi të kohës ishin të afta të qëndronin në det bile edhe çerekun e kohës pa u prishur bashkimet.

Suksesi i anijeve portugeze varej nga risitë e [[shekulli XV|shekullit të XV]] në ndërtimtarinë portugeze të anijeve që e përmirësuan ndjeshëm lundrueshmërinë dhe jetëgjatësinë e anijes. I shquar mes tyre ishte përdorimi i gozhdëve prej [[hekuri]] (në vend të pykave prej druri) për të mbajtur dërrasat, përzierja e [[plumbi]]t te bashkimet dhe një teknikë izolimi e bashkimeve që përmirësonte kryben tradicionale me pastë 'galagala' (një përzierje lisi, qitroje dhe vajit të ullirit, duke prodhuar një lloj stukoje që mund të ngjeshej midis dërrasave). Trupi i anijeve vishej gjerësisht me zift dhe rrëshirë (e importuar në sasi të mëdha nga [[Gjermania]] veriore), duke u dhënë karrakave ngjyrën e tyre të famshme të zezë (për disa edhe ndjellakeqe).&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Japonezët i quanin anijet evropiane mes shekullit të XVI dhe XIX [[Anijet e Zeza|Anije të Zeza]] për shkak të anijeve të mëdha portugeze që ishin të lyera me zift&lt;/ref&gt;

[[File:Falconete Museu Marinha Lisboa.jpg|thumb|''Falconete'' portugez, mbretërimi i Sebastianit, Museu Marinha, Lisbonë]]
===Artileria===
Artileria navale ishte përparësia më e madhe që portugezët kishin mbi rivalët në [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]], bile mbi shumicën e marinave të tjera. Kurora Portugeze nuk i kurseu shpenzimet në sigurimin dhe prodhimin e topave më të mirë navalë që lejonte teknologjia evropiane.

Mbreti Zhoãao II i Portugalisë, ndërsa ishte akoma princ [[1474]], shpesh i atribuohet merita e futjes së përforcimit të kuvertës së karavelave të periudhës së vjetër të Henrit për të lejuar montimin e topave të rëndë.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Jorge N. Rodrigues|author2=Tessaleno C. Devezas|url=https://books.google.al/books?id=w41UcD6ImZYC|title=Portugal: O Pioneiro da Globalização: a Herança das Descobertas|publisher=Centro Atlantico|date=2009|isbn=989-615-077-X|lang=pt|page=193}}&lt;/ref&gt; Në [[1489]], ai futi skuadrat e para të standardizuara të artilerëve të trajnuar navalë (''bombardeiros'') në çdo anije dhe zhvilloi taktika navale që maksimizonin zjarrin anësor të topave në vend të [[galera]]ve mesjetare shpejto dhe mbërtheje.

[[File:Fusta by Jan Huygen van Linschoten.jpg|thumb|left|345px|Fustë portugeze, pikturë e librit Itinerario të Jan Huygen van Linschoten, 1596. Në thelb ajo ishte një [[galera|galerë e vogël]], që përdorej gjerësisht në mesdhe, ndërsa portugezët e përdorën këtë anije në shek. i XV dhe XVI]]
Kurora portugeze zotëronte teknologjinë më të mirë të artilerisë të disponueshme në Evropë, veçanërisht topin e ri prej [[bronzi]], më rezistent dhe shumë më të saktë të zhvilluar në [[Evropa Qendrore|Evropën Qendrore]], duke zëvendësuar topin më të vjetër e më të pasaktë prej hekuri. Nga viti [[1500]], [[Portugalia]] importoi masa të mëdha [[bakri]] dhe topa nga [[Evropa Veriore]] dhe kishte ishte vendosur si prodhuesi kryesor i artilerisë së përparuar navale. Duke qenë një industri e kurorës, konsideratat e kostos nuk e lëkundën kërkimin e cilësisë, risive dhe trajnimit më të mirë.&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;{{cite book|author1=Jorge N. Rodrigues|author2=Tessaleno C. Devezas|url=https://books.google.al/books?id=w41UcD6ImZYC|date=2009|title=Portugal: O Pioneiro da Globalização: a Herança das Descobertas|publisher=Centro Atlantico|isbn=989-615-077-X|lang=pt|page=263}} theksojnë rëndësinë e saj si një industri e kurorës – koiçidenca midis prodhuesit dhe konsumuesit të prodhimit. Artileria navale portugeze rrallë gabonte ose shpërthente nga keqpërdorimi, jo vetëm për shkak të interesit të kurorës për cilësinë në fazën e prodhimit, por edhe sepse pjesët e dobëta vendase, ndryshe nga ato të importuara, mund të riparoheshin ose zëvendësoheshin lehtë në vend.&lt;/ref&gt; Kurora paguante çmime dhe shpërblime për të joshur artizanët dhe artilerët më të mirë evropianë (kryesisht gjermanë) për ta përparuar industrinë ushtarake në Portugali. Çdo risi e fundit e futur diku gjetkë, merrej menjëherë në artilerinë navale portugeze – duke përfshirë topin e [[bronzi]]t (flamand/gjerman), arkibuzonin që mbushej nga mbrapa (me gjasa me origjinë gjermane), karrot tërheqëse të topave (me gjasa anglez) dhe idenë për të hapur kamare katrore topash (''portinhola'') (me origjinë franceze, rr. [[1501]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Carlo M. Cipolla|year=1965|lang=en|publisher=Minerva Press|url=https://archive.org/details/gunssailsandempi0000unse/|title=Guns, Sails and Empires: Technological Innovation and the Early Phases of European Expansion, 1400–1700}}&lt;/ref&gt;) në anije për të lejuar topat e rëndë të montoheshin poshtë kuvertës.&lt;ref name=&quot;R&amp;T&quot;&gt;{{cite book|author1=Jorge N. Rodrigues|year=2009|author2=Tessaleno C. Devezas|publisher=Centro Atlantico|url=https://books.google.al/books?id=w41UcD6ImZYC|lang=pt|title=Portugal: O Pioneiro da Globalização: a Herança das Descobertas|isbn=989-615-077-X|pages=260–64}}&lt;/ref&gt;

Në këtë çëshje, [[portugezët]] nxitën evoluimin e luftimit modern naval, duke u larguar nga luftimi mesjetar, i përqëndruar në abordazhin e njerëzve të armatosur, që synonin kapjen, drejtë idesë moderne të artilerisë plluskuese, duke synuar fundosjen nëpërmjet artilerisë.

[[File:Portuguese Naus, Galleon, Square rigged caravel, galleys.jpg|thumb|345px|Nau, karraka, karavela me vela katrore dhe [[galera]], pjesë e [[Armadat Portugeze të Indisë|Armadës Portugeze të Indisë]] në Sokotra, pikturë e João de Castro, pjesë e Tábuas dos Roteiros da Índia – Roteiro do Mar Roxo, 1540-41]]
Sipas Gaspar Correia-s, [[karavela]] tipike e luftës së Armadës së IV-rt të Gamës ([[1502]]) bartëte 30 veta, katër topa të mëdhenj poshtë, gjashtë topa të vegjël me mbushje nga mbrapa (''falconete'') sipër (dy të ngulitur në kiç) dhe dhjetë arkibuzonë (''canhão de berço'') në kuvertën e kiçit dhe në prua.

Një karrakë luftimi, ndryshe, kishte gjashtë [[topi (armë)|topa]] të mëdhenj poshtë, tetë ''falconete'' sipër dhe mjaft arkibuzonë, si dhe dy topa të fiksuar përpara [[direku]]t.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gaspar Corrêa|url=https://books.google.al/books?id=rAcVAAAAQAAJ&amp;pg=RA1-PA367|editor=Henry E. J. Stanley|title=The Three Voyages of Vasco de Gama, and His Viceroyalty|translator=Henry E. J. Stanley|year=1869|lang=en|publisher=Hakluyt Society|page=367}}&lt;/ref&gt; Megjithëse një karrakë luftimi bartëte më shumë fuqi zjarri sesa një karavelë, ajo ishte më pak e zhdërvjellët dhe e manovrueshme, veçanërisht kur ishte e ngarkuar. Topat e një karrake ishin kryesisht mbrojtës, ose për bombardime të bregut, kurdo që fuqia e tyre e zjarrit nevojitej. Por luftimet e mëdha në det zakonisht i liheshin karavelave të luftës. Zhvillimi i galeonëve të mëdhenj e hoqi edhe nevojën e bartjes së fuqisë së zjarrit të karrakave në shumicën e rrethanave.

===''Barcas'' dhe ''Barinela''===
[[File:Caravela redonda portugueza.jpg|thumb|left|379px|Vizatim i një ''Caravela redonda portuguesa'']]
Para se të përsosej [[karavela]], [[portugezët]] mbështeteshin në anije të shumta: ''barca'' dhe ''barinela''. Deri në [[shekulli XV|shekullin e XV]], [[portugezët]] praktikuan një lundrim kabotazhi, duke përdorur një ''barcas'' dhe ''barinelas'' të vogla dhe të brishta. ''Barca'' ishte një anije një kuvertë dhe një direk, që mund të bartëte një kosh në velën e sipërme, me vela katërkëndore të fiksuar në një shkop të vendosur mbi direk. Vela katrore quhej {{lang|pt|vela redonda}}, se fryhej me erën dhe merrte një formë të rrumbullakët. ''Barca'', e destinuar për udhëtime të shkurtëra kabotazhi dhe peshkimi ishte e lidhur me fillimet e [[Eksplorimet detare portugeze|eksplorimeve]], udhëtimet në [[Ishujt Madeira]], [[Ishujt Azore]], [[Ishujt Kanarie]], dhe eksplorimin e bregdetit [[afrika]]n deri në largësinë e Arguinit në [[Mauritania|Mauritaninë]] e tanishme. Qe gjithashtu një ''barca''. me të cilën Gil Eanes kapërceu Kepin Bojador në vitin [[1434]]. Këto anije vazhduan tu përgjigjeshin vështirësive që dilnin në përparimin drejt [[Hemisfera jugore|jugut]], deri sa cektinat, erërat e forta dhe rrymat detare e lejonin. Kjo anije do të pasohej nga [[karavela]]t.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

Të dyja këto anije përdoreshin për të vazhduar më tej brigjeve afrikane. ''Barca'' peshonte rreth njëzet e pesë deri në tridhjetë tonë; ajo pjesërisht me guvertë dhe konsiderohej një [[Veliera|anije lundruese me vela]] megjithëse mund të rremohej me katërmbëdhjetë deri në pesëmbëdhjetë veta, që zakonisht e plotësonin gjithë kapacitetin e anijes. ''Barinela'' ishe e ngjashme, megjithëse pak më e madhe.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|year=1993|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|lang=en|isbn=978-019507357-7|page=37}}&lt;/ref&gt; Këto anije ishin shumë të përhapura në kohën e tyre, por problemi ishte se ato prireshin të ishin të ngadalta dhe të pamenaxhueshme për eksplorime, përveçse të vogla. Kur këto anije e bënin rrugëtimin e tyre, por pranë brigjeve, kur ktheheshin nga [[Afrika]], ato penalizoheshin nga erërat e forta veri-lindore, duke e pasur të vështirë të luftonin me to. Madje edhe shtimi i velave katrore dhe rremave u konsiderua i pamjaftueshëm.

[[File:Bras de Oliveira Caravel with oars.png|thumb|345px|Vizatim i një karavele të hershme portugeze me rrema nga viti 1460]]
Kur njerëzit filluan të kuptonin se kishin nevoja specifike, që ''barcas'' dhe ''barinelas'' nuk i përmbushnin, domethënë kur ata filluan të projektonin aspektet e karavelave. [[Teknologjia]] ndryshoi kur njerëzit e kërkuan atë; pati një nevojë për ekuipazhe më të mëdhenj, furnizime dhe mallra tregtare, pa përmendur dëshirën për më shumë manovrueshmëri. Risia nisi kur ndërtuesit kuptuan që zhytja e pakët e karavelës arkaike, me origjinë të mundshme [[egjipti]]ane, e lehtësonte tregtinë lumore dhe eksplorimin e brigjeve, përveç përparësive të [[manovra (detaria)|manovrueshmërisë]] të garantuara nga vela latine. Anija e mbështetur te shtytja e erës ishte e domosdoshme, kështu që velat trekëndore që mund të lejonin akses më të mirë të erës u projektuan për rishikimin e anijeve eksploruese.

===Karavelat===
{{main|Karavela}}
[[File:Diaz on his voyage to the cape.jpg|thumb|left|354px|Vizatim i karavelave 50 tonëshe të Bartolomeu Dias, ''São Cristóvão'' dhe ''São Pantaleão'', me të cilat, në v. 1488, arriti të kapërcente Kepin e Shpresës së Mirë]]
Ishte një anije e lehtë dhe me aftësi më të mirë depërtimi në zona të cekëta, si rrjedhojë e një organizimi latin të velaturës. Ndërkohë, kapaciteti i saj i kufizuar i ngarkesës dhe nevoja për një ekuipazh të madh ishin mangësitë e saj kryesore, që, megjithatë, nuk e penguan suksesin e saj. Kjo, në një pjesë të mirë, falë evoluimit të teknikës së regjistruar në [[shekulli XV|shekullin e XV]] dhe falë udhëtimeve të shumta eksploruese në brigjet afrikano-atlantike, duke i zëvendësuar përfundimisht ''barcas'' dhe ''barinélas'', në aktivitetin e tyre lundrues. Midis karavelave të shquara është ''Bérrio'',  ''Anunciação'',  ''Vera Cruz'' etj.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

Origjina e emrit karavelë përmban mjaft kundërthënie, megjithëse mbështetet fuqimisht se vjen nga fjala [[greqishtja e lashtë|greke]] Καραβος (''karavos''), që do të thotë anije e lehtë. E klasifikueshme në klasën e anijeve &quot;të rrumbullakta&quot; dhe jo të [[galera]]ve, ishte lloji më i zhdërvjellët dhe më lehtësisht i manovrueshëm: veliera më e shpejtë e kohës. &quot;Anija e emërtuar kështu që kishte një famë të vërtetë në [[shekulli XV|shekujt e XV]] dhe [[shekulli XVI|XVI]], ishte një strukturë e vogël që i përkiste familjes së dromonëve, por më elegante në formë sesa bashkëkohëset e saj, naut, dhe duke pasur një trup më të ngushtë. Ishte një velierë më e shpjejtë, më e aftë dhe ishte më mirë e përshtur për të gjitha sipërmarrjet që kërkonin shpejtësi dhe manovrim të zhdërvjellët&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Henry Brundage Culver|author2=Gordon Grant|url=https://books.google.al/books?id=g4YHAQAAIAAJ|year=1935|title=The Book of Old Ships: And Something of Their Evolution and Romance|publisher=Garden City Publishing Company Inc|lang=en|page=91}}&lt;/ref&gt; Ajo kishte pupë katrore, kështjella të përparme dhe të mbrapme si dhe skaje anësore mjaft të larta, një bompres dhe zakonisht katër direkë.

[[File:Caravela redonda.jpg|thumb|406px|''Caravela redonda'' nga &quot;''Libro das Fortalezas d’el-rei D. Manuel''&quot;, shek. XV&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;]]
Është e vështirë ta konsiderosh në mënyrë specifike strukturën, pasi në varësi të periudhës dhe vendit, ishte subjekt i ndryshimit. [[Karavela]]t e hershme nuk kishin vela katrore, megjithëse më vonë, në [[direku]]n e përparmë barteshin vela katrore për të rritur shpejtësinë dhe qëndrueshmërinë në rast stuhish. Velatura më e identifikueshme ishte një anije me katër direkë, me një direk të përparmë me velë katrore që vendoset mjaft përpara dhe që kishte një krye të rrumbullakët dhe tre direkë me vela latine që gradualisht u zvogëluan në përmasa.&lt;ref&gt;{{Cite book|author1=Henry Brundage Culver|year=1935|publisher=Garden City Publishing Company Inc|url=https://books.google.al/books?id=g4YHAQAAIAAJ|title=The Book of Old Ships: And Something of Their Evolution and Romance|lang=en|author2=Gordon Grant|page=92}}&lt;/ref&gt; Duke parë përjashtimet mund të thuhet se direkët kryesorë me raste bartnin një velë me krye të rrumbullakët të ngjashme me atë të direkut të përparmë. Një tjetër model karavele ishte me katër direkë, por me vela katrore dhe latine të alternuara sipas skemës latine-katrore-katrore-latine, pra direkët e parë dhe të katërt kishin vela latine, ndërsa direkët e dytë dhe të tretë kishin vela katrore. Ndërsa këto varietete anijesh ndryshuan bazuar në eksplorime, shumica e tyre mbetën rreth përmasave të tetëdhjetë tonëve.

[[Karavela]]t u dizenjuan specifikisht për të manovruar më mirë se anijet e mëparshme. Ato synonin të kishin zhdërvjelltësi dhe të udhëtonin në ujëra të cekëta. Fillimisht bënin largësi dhe zgjatje mjaft të shkurtëra. Pasi udhëtimet u bënë më të gjata, karavelat filluan të mbështeten në anijet më të mëdha depozituese, magazina të vërteta plluskuese, si dhe e aftë të konsolidonte fuqinë e një karavele, kështu u krijua ''[[nau]]'' dhe më vonë ''[[karraka]]''.

[[File:Karavelle.png|thumb|left|321px|Karavelë portugeze në vitin 1500]]
[[Karavela]]t dhe ''[[nau]]t'' krijuan një skuadër të pakrahasueshme për eksploruesit. Ajo ishte kaq e suksesshme pasi kishte armatime mbrojtëse dhe skuadra ishte tepër e manovrueshme; ato ngjanin si ''bateri pluskuese zjarri''. [[Vasco da Gama]] duke parë suksesin e Kolombit, në vitin [[1497]] ndoqi drejtimin e Diasit [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|për në Indi]] duke përdorur dy ''nau'' të sapo ndërtuar, secili me peshë njëqind tonë dhe një karavelë, që peshonte pesëdhjetë tonë. Nga viti [[1502]] ai bëri një tjetër udhëtim duke përdorur dhjetë ''nau'' dhe pesë [[karavela]] për të shkuar në bregun e [[Afrika Lindore|Afrikës Lindore]].&lt;ref name=&quot;S36&quot;/&gt; Këto anije të sapo dizenjuara i shkatërruan lehtësisht ''daut'' islamikë.

Karavelat duhen vrojtuar në tre faza të veçanta të historisë së tyre tekonologjike: (I) karavelat arkaike; (II) karavelat eksploratore dhe (III) karavelat e luftës ({{lang-pt|Caravela de Armada}}). Para se spanjollët dhe portugezët të fillonin eksplorimet e tyre, [[karavela]]t ishin të vogla dhe të paafta për tju larguar shikimit të bregut. Karavelat arkaike ishin barka të vogal peshkimi, të pa afta për të lundruar në det të hapur (disa nuk kishin as direkë). Disa prej tyre nuk kishin as kuverta. Në [[Epoka e zbulimeve|Periudhën e Eksplorimeve]], anijet e detit të hapur në përdorim ishin ''naut'' e mëdha, ''barcha'' dhe barinella, të përdorura nga eksploratori portugez [[Gil Eanes]] në vitin [[1434]] për të arritur Kepin Bojador.

[[File:A Caravel.jpg|thumb|321px|Karavelë portugeze]]
Faza tjetër ishin karavelat eksploruese. Pasi [[portugezët]] filluan të kërkonin më shumë se ajo që ishte e tregtueshme menjëherë pranë brigjeve të tyre, ata filluan të eksperimentonin më shumë me anijet. Karavelat, në [[shekulli XV|shekullin e XV]] ishin në përdorim të përgjithshëm dhe ishin projektuar për të kapërcyer Kepin Bojador, që mori dymbëdhjetë vjetë dhe pesëmbëdhjetë udhëtime për tu kryer.

Mënyra se si portugezët mundën të ndërtonin anije më të mira, pjesërisht, qe duke krijuar hibridë të asaj që kishin parë. Karavela latine kombinoi arritjet arabe, me atë që iberikët kishin parë në [[Egjipti|Egjipt]] për të bërë një anije që ishte më e gjatë, më e madhe, më e lehtë dhe më e sofistikuar sesa ajo që ishite përdorur më parë. Karavela tipike portugeze ({{lang-pt|Caravela Latina}}), revolucionare për periudhën, ishte të paktën pesëdhjetë tonë, njëzet deri në tridhjetë metra e gjatë dhe gjashtë deri në tetë metra e gjerë, velat latine vendoseshin në direkë dy të tretat të lartë dhe me raste pa bompres. Këto rregullime bënë të mundur rritjen e shpejtësisë dhe manovrimin, por në kurriz të hapsirës së ngarkimit dhe aftësive luftuese.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|year=1993|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=38}}&lt;/ref&gt; ''Caravela Latina'', e dobishme për eksplorimin e brigjeve afrikane, nuk ecte mirë në oqean. Pasi portugezët mësuan se të shkuarit pranë brigjeve të Afrikës nuk ishte më i dobishëm për udhëtimet e [[Oqeani Atlantik|Atlantikut]], u zhvillua kështu ''Caravela Redonda'', më e madhe, shtimin e tre direkëve, në mënyrë që të shtohej aftësia manovruese, një organizim i ri i velave për lundrimin oqeanik me velat katrore.&lt;ref name=&quot;S42&quot;&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|year=1993|page=42|isbn=978-019507357-7}}&lt;/ref&gt; Këto përmirësime bënë të mundur lundrimin e gjithë [[Oqeani Atlantik|Atlantikut]] pa shumë pasiguri.

[[File:Caravela Vera Cruz.jpg|thumb|left|334px|Riprodhim i karavelës portugeze të [[Epoka e zbulimeve|Epokës së Zbulimeve]] ''Vera Cruz'', duke lundruar në lumin Tagus, Lisbonë]]
Këto anije fillestare eksploruese nuk qenë fundi i evoluimit të karavelave. ''Caravela redonda'' vijoi të rritej në përmasa, ashtu si dhe në patjen e një sistemi velash që u bë edhe më i ndërlikuar. [[Karavela]] tani kishte tre ose katër direkë, bompresë dhe vela të sipërme, gjithashtu tani përfshinte një kosh të platformës rrethore në krye të direkëve, si vendvrojtimi. Këto shndërrime ishin një tjetër fazë e karavelave dhe nga kjo kohë ato u shndërruan në {{lang-pt|Caravela de Armada}}, tashmë të përdorshme tërësisht për qëllime ushtarake. Kjo donte të thoshte se ato zotëroheshin nga shteti ose viheshin në punë nga komandantët ushtarakë. Në direkë vendoseshin më shumë [[vela]], duke nisur të veçonte velën kryesore (''vela grande'' ose ''la randa'') nga velat e sipërme ({{lang-en|topsail}}), nuk mungnte më bompresi dhe u shfaq e ashtuquajtura &quot;fole e korbit&quot; (nga anglishtja {{lang-en|crow’s nest}}), koshi në krye të [[direku]]t, ku qëndronte vrojtuesi.

[[File:Pedro Alvares Cabral fleet.jpg|thumb|312px|Naut dhe karavelat e Flotës së Pedro Álvares Cabral në &quot;Livro das Armadas&quot; 1568, (Biblioteca da Academia das Ciências de Lisboa)&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Charles Ralph Boxer|title=O império marítimo portugês 1415-1825|url=https://books.google.al/books?id=wh2GPwAACAAJ|year=1992|publisher=Edições 70|translator=Inês Silva|location=São Paulo|lang=pt|page=223|isbn=978-972441098-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;]]
U mbajtën megjithatë edhe anijet e zhdërvjellta, mesazhere, duke krijuar një variacion tjetër, {{lang-pt|caravela de mexerguerira}}, që ishte një anije mesazhiere që përdorej për të përcjell urdhërat brenda flotës.&lt;ref name=&quot;S42&quot;/&gt; Pati një ndryshim të vazhdueshëm në anije, pasi ato të gjitha përfshinin synime të ndryshme. [[Karavela]]t janë të njohura pothuajse në mënyrë të përbotshme për velat e tyre latine, deri te {{lang|es|Caravela en la modal Andalucia}}, që i hoqën velat latine dhe kështjella e tyre e përparme prodhoi një prua më të lartë.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roger C. Smith|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|year=1993|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=43}}&lt;/ref&gt; Këto anije lejuan për një lloj të ndryshëm lëvizjeje që rregullohej më mirë për [[Oqeani Atlantik|Oqeanin Atlantik]].

Nga fundi i [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], karavelat nuk përdoreshin më si anije kryesore për eksplorime, ndërsa anijet e reja si ''patache-t'' filluan ti zëvendësonin ato, pasi ishin më të shpejta, më të vogla dhe të lehta për eksplorim.&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1993|author=Roger C. Smith|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|isbn=978-019507357-7|page=45}}&lt;/ref&gt;

===Naut===
{{see also|Nau}}
[[File:Plans of Nau Sao Gabriel (2).jpg|thumb|left|426px|Dizajni i naut ''[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]'' të [[Vasco da Gama]]s, 1497&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1892|lang=pt|author=Antonio Arthur Baldaque da Silva|url=https://archive.org/details/noticiasobrenaos00silv/|title=Noticia sobre a náo S. Gabriel em que Vasco da Gama foi pela primeira vez a la India|publisher=Typographia da Academia Real das Sciencias}}&lt;/ref&gt;]]
Lavdia e madhe e karavelës mund të ketë qenë natyra e saj e lehtë, që synonte të ishte e përshtatshme ndaj kushteve të paqëndrueshme oqeanike, megjithatë [[karavela]] ishte e cënueshme ndaj kapriçove të lundrimit të gjatë oqeanik. Pasi udhëtimet u bënë më të gjata, eksploratorët patën kërkesa më të mëdha për anije më të qëndrueshme, që kishte akoma përparësitë e karavelës, kështu që u krijua ''[[nau]]''.

Prejardhja e fjalës {{lang|pt|nau}} rrjedh nga fjala {{lang|la|navis}} (''anije''). Në shumë dokumente të përiudhës [[1211-[[1428]] zëvendësohet nga ''nave''. &quot;Nau&quot; ishte sinonimi arkaik për anijet e mëdha bartëse, të destinuara për lundrime të gjata. I kundërvihet termit {{lang|pt|embarcação}}, të përdorur për të treguar mjetet lundruese me përmasa të vogla (barkë). Termi ka prejardhje të njëjtë me termin e njëjtë katalanas {{lang|ca|nau}} dhe {{lang|es|nao}}. Termi gjen përdorim të njëjtë në [[Gjenova|Republikën e Gjenovës]] me termin {{lang|it|nao}}.

[[File:Azulejo of nau guided by the Southern Cross (Crux), Pavilhão Carlos Lopes, Lisbon, Portugal julesvernex2.jpg|thumb|372px|Nau duke u drejtuar nga ylli i ''Kryqit Jugor'', punim ''azulejo'', &quot;Pavillão Carlos Lopes&quot;, Lisbonë, Portugali]]
Gjatë [[Epoka e zbulimeve|epokës së zbulimeve]], pati një evoluim të tipave të anijve të përdorura. Në fundin e Mesjetës, midis [[shekulli XIII|shekullit të XIII]] dhe gjysmës së parë të [[shekulli XV|shekullit të XV]], naut, akoma teknikisht larg nga ajo që do të ishte gjatë eksplorimeve, shërbyen thelbësisht për bartje mallrash që vinin nga portet e Flandrës për gadishullin italik, në [[Mesdheu|Detin Mesdhe]], dhe anasjelltas.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

Kjo formë nuk ishte e largët nga karavela, pasi ajo ishte një version i përmirësuar. Ajo ishte e aftë të qëndronte në ujëra të largëta; kjo ishte një ide hibride nga dromonët e mëparshëm, që e lejonin të gjithë anijen të kishte më shumë hapsirë. Për udhëtimet tepër të gjata, portugezët vijuan të mbështeteshin në një tipologji anijeje në përdorim që nga [[Mesjeta]], një velierë në përdorim edhe nga [[Gjenova|gjenovezët]], me përmasa të mëdha, e zhvilluar duke nisur nga modeli i kogës dhe gjerësisht të përdorur në rrugët e gjata tregtare nga [[Mesdheu]] në [[Deti Baltik|Balltik]].&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=nao|encyclopedia=Diccionario de la lengua española|url=http://lema.rae.es/drae/?val=nao|access-date=17 dhjetor 2017|publisher=Real Academia Española|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PellenTurza1993&quot;&gt;{{Cite book|author=René Pellen|url=http://books.google.com/books?id=siBVPmn7pkQC&amp;pg=PA651|author2=Claudio García Turza|title=Los milagros de Nuestra Señora de Berceo (c. 1255)|lang=es|publisher=ENS Editions|year=1993|isbn=978-2-902966-11-0|pages=651–}}&lt;/ref&gt; Kishte një pjesë të sipërme (ndryshe nga karavela), tre direkë me vela katrore (direku kryesor, direku i mexanës dhe direku i trinketit), bompres, kështjellë qoftë në pupë, ashtu dhe në prua, pupë të rrumbullakët: si p.sh. ''[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]'', anija flamurtare e [[Vasco da Gama]]-s në [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|ekspeditën drejt Indisë në 1497]].

[[File:Lisbon Portugal 523 (5108219499).jpg|thumb|left|354px|Reliev i naut &quot;[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]&quot; në varrin e [[Vasco da Gama]]s në [[Manastiri i Jeronimos|Manastirin e Hieronimitëve]], vepër e António Augusto da Costa Mota, 1894, [[Lisbona|Lisbonë]]]]
Në periudhën e Fernandos së I, në Portugali naut do të zvhilloheshin në mënyrë më të shquar. Për shkak të [[pirateria|piraterisë]] që prekte brigjet portugeze dhe përpjekjeve kombëtare për krijimin e një ''armade'' për të luftuar, naut do të përdoreshin edhe në marinën ushtarake. Në këtë kohë, do të futeshin grykat e zjarrit, që do të bënte që kapaciteti i nauve të klasifikohej sipas fuqisë së artilerisë: nau me tre [[kuverta]] (100 deri në 120 gryka zjarri) dhe naus me dy kuverta e gjysmë (80 gryka zjarri). Kapaciteti bartës i nauve u rrit gjithashtu, duke arritur dyqind tonë në [[shekulli XV|shekullin e XV]], dhe, deri në pesëqind në [[shekulli XVI|shekullin pasues]]. Me kalimin e anijeve të lundrimit bregdetar në atë oqeanik, dhe nëpërmjet zhvillimit të tregtisë detare u bë e nevojshme rritja e kapacitetit bartës të mallrave, armatimeve, detarëve dhe ushtarëve, karakteristikat e saj do të modifikoheshin.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

Në vitin [[1497]] [[Vasco da Gama]] u nis për të [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë|për të zbuluar rrugën detare të Indisë]] me tre nau dhe një karavelë. Me kapacitet të madh bartës, me kështjella pruaje dhe pupe, dy, tre apo katër direkë, me dy apo tre nivele velash të mbivendosura, naut ishin mbresëlënëse dhe strukturë të rrumbullakosur. Kishin vela latine në [[direku]]n e pupës. Ndryshe nga karavelat, galeonët dhe [[galera]]t, naut kishin përgjithësisht dy [[kuverta]]. Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]] kishin tonazh jo më të vogël se 500 tonë, kështu, sipas dëshmisë së atë Fernando de Oliveira, në librin e tij ''Livro da Fábrica das Naus'', në mesin e këtij shekulli naut kishin tonazh gjithmonë e më të madh.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;fabricadasnaus&quot;&gt;{{Cite book|author=Fernando de Oliveira|title=O Livro da Fábrica das Naus|url=https://academia.marinha.pt/pt/edicoes/Reprodues%20FacSimiladas/O%20Livro%20da%20F%C3%A1brica%20das%20Naus_compressed.pdf|year=1991|lang=pt|publisher=Academia de Marinha}}&lt;/ref&gt;

[[File:Portuguese Galleons and Naus (Carracks) Routemap of the Red Sea Roteiro do Mar Roxo 1540 Galleon Nau(Carrack).jpg|thumb|362px|Karraka dhe nau portugezë, pikturë e João de Castro, 1540-41]]
Këto anije kishin vela të sipërme dhe një kosh vrojtimi, ndërsa përzienin akoma velat latine mexane dhe velat kryesore katrore.&lt;ref name=&quot;Smith47&quot;&gt;{{Cite book|lang=en|author=Roger C. Smith|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|year=1993|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019507357-7|page=47}}&lt;/ref&gt;

Përdorimi i ''[[nau]]t'' ishte qartësisht komercial: për arësye të bartjes së madhe (edhe 500-600 tonë, megjithëse modelet e fundit të [[shekulli XV|katërqindës]], p.sh. ''[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]'', janë konsideruar si jo më shumë se 100 tonë), përdorej si anije ngarkese për të kthyer në atdhe materialet e çmuara që eksploratorët gjenin në tokat e zbuluara. Në [[Epoka e zbulimeve|Epokën e Zbulimeve]], ndërkohë u përdor gjithmonë në bashkëveprim me karavelën në flotilje të përziera, në të cilat funksionet eksploruese dhe ushtarake iu besuan gjithmonë karavelave më të shkathta, që më vonë evoluan pikërisht në &quot;caravela de armada&quot;.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

===Karrakat===
{{see also|Karraka}}
[[File:NanbanCarrack-Enhanced.jpg|thumb|left|347px|Karrakë portugeze në [[Nagasaki]], Japoni në vitin 1570, të etiketuara si [[Anijet e Zeza|Anije të Zeza]]. Panel japonez i shek. të XVII]]
[[Karraka]] ({{lang|pt|carraca}}, {{lang|es|carraca}}, {{lang|en|carrack}}) ishte një tip anijeje e përdorur në bartjen e mallrave e përmendur në dokumentet e [[shekulli XV|shekujve të XV]] dhe [[shekulli XVI|të XVI]], e popullarizuar, mbi të gjitha në [[Mesdheu|Mesdhe]], e përdorur në bartjen e mallrave. Prejardhja e termit {{lang|pt|carraca}} është e paqartë, ndoshta rrjedh nga termat [[gjuha arabe|arabisht]] {{lang|ar|harraka}},&lt;ref&gt;{{Cite book|year=2014|author=Adalberto Alves|url=http://books.google.com/books?id=LzveAgAAQBAJ&amp;pg=PA371|title=Dicionário de Arabismos da Lingua Portuguesa|publisher=INCM|lang=pt|page=371|isbn=978-972-27-2179-0}}&lt;/ref&gt; ose ''karakir'' (''anije tregtare''), në vetvete me prejardhje të panjohur (ndoshta nga {{lang|la|carricare}} (''të ngarkosh një makinë''), apo nga termi {{lang|grc|καρκαρίς}}, (''ngarkesë druri'') apo nga {{lang|ar|القُرْقُورُ}} (''al-kurkúr'')&lt;ref&gt;[http://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D9%82%D8%B1%D9%82%D9%88%D8%B1/ القُرْقُورُ]&lt;/ref&gt; dhe nga {{lang|grc|κέρκουρος}}, (''barkë e lehtë fund-sheshtë'' apo ''bisht i prerë'', referim i mundshëm i pupës së sheshtë të anijes). Dëshmimi në literaturën greke e drejton në dy zona ngushtësisht të ndërlidhura: disa anije të lehta tregtare dhe të shpejta të hasura pranë [[Qiproja|Qipros]] dhe [[Korfuzi]]t; barkat fund-sheshta të [[Nili]]t në kohën e Dinastisë Ptolemaike në Oxyrhynchus. Të dy këto përdorime mund të çojnë te ''al kalakku'' feniko-akadik, një lloj barke fund-sheshtë lumore, që mendohet se rrjedh nga një paraardhëse sumere dhe mund ti ketë dhënë jetë termit ''kelek'', që tashmë në [[gjuha arabe|arabisht]] tregon një lundër apo trap lumor.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Y. Gong|year=1990|lang=de|title=kalakku: Überlegungen zur Mannigfaltigkeit der Darstellungsweisen desselben Begriffs in der Keilschrift anhand des Beispiels kalakku|journal=Journal of Ancient Civilizations|volume=5|issn=1004-9371|pages=9–24}}&lt;/ref&gt;

Karrakat ishin anije me ''velas redondas'' dhe borde të larta, dhe kishin tre direkë. Ekzemplarët e parë kishin një kapacitet prej 200 deri në 600 tonësh, ndërkohë në periudhën që [[portugezët]] do ti përdornin në ''[[Armadat Portugeze të Indisë|carreira da Índia]]'' do të arrinte përmasa prej 2000 tonësh.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

[[File:Portuguese Carracks off a Rocky Coast.jpg|thumb|432px|Karraka portugeze pranë bregut shkëmbor”, pikturë rreth vitit 1540]]
Sidomos në fillim të historisë së tyre, karrakat vijuan të quheshin ''nau'' në Portugali, Spanjë dhe Itali, megjithëse përdorimi specifik i termit, në fillim të [[shekulli XVI|pesëqindës]] ishte tashmë i përhapur në literaturë. Termi {{lang|pt|nau}} (përgjithësisht &quot;anije&quot;) mbeti në përdorim për të treguar të gjitha anijet me përmasa të mëdha, gjë që e bënë të vështirë sot të identifikohet koha e saktë në të cilën, ''naut'' e vjetër të mirëfilltë, u zëvendësuan nga [[karraka]]t. Në literaturë ''naut'' ngatërrohen shpesh me ''[[karraka]]t'', një anije e përgjithshme ushtarake gjatë fillimit të [[shekulli XV|shekullit të XV]], që ishin më të papërshtatshme për detet e largëta dhe për ngarkesa.

Përgjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], [[karraka]], një tip veliere në përdorim në [[Evropa Veriore|Evropën Veriore]] qartësisht për qëllime luftarake, u hibridizua nga thadërtarët me ''naun'', duke krijuan një anije ngarkese, por me aftësi më të mira luftimi sesa ''nau''. Kjo anije u projektuar për të bartur sasi më të mëdha armatimesh dhe ngarkesash, ndërsa ruante akoma shpejtësi dhe rezistencë të arësyeshme. Trupi dhe velatura ishin më të sofistikuara sesa anijet e mëparshme dhe kjo i lejoi për të pasur më shumë lehtësi në [[oqeani|oqean]]. Karraka kishte pupë të lartë dhe të rrumbullakosur (por jo të rrumbullakët, siç ishte koga), me kështjella më të theksuara dhe bompres dhe prua të përforcuar nga një kështjellë. Direkët, me lartësi të ndryshme, ishin direku i trinketës dhe kryedireku (më i larti) me vela katrore, të formuar nga çikriku kryesor dhe direkut të sipërm dhe direku i mexanës me vela latine.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Peter Kirsch|url=https://books.google.al/books?id=JnosAAAAYAAJ|lang=en|title=The Galleon: The Great Ships of the Armada Era|year=1990|publisher=Conway Maritime|isbn=978-085177546-3}}&lt;/ref&gt; Ndonjëherë ishte i pranishëm një direk i pestë i quajtur &quot;de bonaventura&quot; edhe ai i pajisur me vela latine.&lt;ref name=&quot;Smith47&quot;/&gt;

Një karrakë me tre direkë standard kishte 6 vela në tërësi: vela e trinketit me parroket të ulët, vela kryesore me me velë të sipërme të ulët, vela e mexanës dhe vela e bompresit. Në fundin e [[shekulli XV|katërqindës]], karrakat kishin një zhvendosje ujore të krahasueshme me ''naut'' e mëdhenj (500-600 tonë) por, në fund të shekullit tjetër, u bënë anijet më të mëdha të periudhës: me peshë shpesh mbi 1.000 tonë; ndonjëherë edhe 2.000 tonë.

[[File:AlmanachPerpetuum.jpg|thumb| Tabela astronomike e efemerideve të Abraham Zacuto-s te libri ''Almanach Perpetuum'', publikuar në Leiria në vitin 1496&lt;ref name=&quot;efemeridet&quot;&gt;{{Cite book|year=1502|lang=la|author=Abraham ben Samuel Zacuto|publisher=Petrum Liechtenstein|url=https://books.google.al/books?id=_a4CLF1nxUwC|title=Almanach perpetuus exactissime nuper emendatum omnium celi motuum cum additionibus in eo factis tenens complementum}}&lt;/ref&gt;]]
Diferencat midis karrakës dhe ''[[nau]]t'' ishin: zhvendosja më e madhe ujore (''naut'' nuk i kalonin 500 tonët); trupi i përforcuar nga brezi i koracuar dhe brinjëzimet prej druri (të ashtuquajtura ''bulárcamas''), me strukturë me shpime më të sofistikuara; kështjella pupe dhe prori, shumë më të theksuara dhe të zhvilluara; direkë me përmasa të ndryshme, të gjithë të pajisur me kosha vrojtimi dhe përdorimi më i lirë i velës latine (te ''nau'' e lidhur me direkun e mexanës).

==Drejtimi teknik==
[[File:Mariner's astrolabe.jpg|thumb|left|Astrolabi i marinarit, zhvilluar pak para vitit 1500, i përdorur për herë të I-rë masivisht në Armadat e hershme Portugeze.&lt;ref&gt;{{cite book|isbn=0-8166-0782-6|author1=Bailey W. Diffie|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|url=https://books.google.al/books?id=hBTqPX4G9Y4C|date=1977|author2=George D. Winius|publisher=University of Minnesota Press|lang=en|pages=142-43}}&lt;/ref&gt;]]
Komanda teknike e anijes ishte në duart e ''pilotit'' (që kombinonte rolet e pilotit dhe navigatorit) dhe ndihmësit të tij, ''nën-piloti' ose ''piloti i dytë''. Piloti dhe ndihmësi i tij nuk kishin thjeshtë timonin e anijes, por ishin përgjegjës për të gjitha çështjet e navigimit – hartat, instrumentet, përcaktimin e kursit, etj. Duke parë se shpesh kapitenët ishin të papërvojë, piloti zakonisht ishte zyrtari më i lartë naval i trajnuar në bord dhe shpesh kapitenët ja dorëzonin vetë drejtimin e anijes atyre.

Në mungesë të një shkolle të mirëfilltë navigimi, pilotët e hershëm stërviteshin nëpërmjet shegertësisë pranë një piloti me shumë përvojë. Pilotët e rinj i merrnin udhëzimet e tyre, si praktike ashtu dhe teorike, drejtpërdrejtë nga kryepilotët në bordin e anijes dhe në vijim i mbanin sekret mësimet e tyre profesionale.&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Në librin e tij ''Tratado que...fez em defensão da carta de marear, Co' tregimento de altura'' (1537), krye-kozmografi Pedro Nunes i kritikonte pilotët për refuzimin e tyre për të ndarë informacionet teknike dhe për ti lënë të shkruara udhëzimet. {{cite book|author1=Pedro Nunes|author2=Claud Ptolemeu|title=Tratado da sphera com a theorica do sol e da lua|lang=pt|chapter=Tratado que ho doutor Pedro Nunez, Cosmographo del Rey, fez em defensão da carta de marear co oregimeto da altura|date=1 dhjetor 1537|url=https://permalinkbnd.bnportugal.gov.pt/viewer/91712/?offset=11#page=123|others=Germāo Galharde|pages=123-80|access-date=10 shkurt 2025|archive-date=11 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811163613/https://permalinkbnd.bnportugal.gov.pt/viewer/91712/?offset=11#page=123|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Kjo ndryshoi në fundin e viteve [[1550]] ose fillimi i viteve [[1560]], me krijimin e kurseve formale të trajnimit për pilotët në Lisbonë nga ''cosmógrafo-mor'' Pedro Nunes, që përfshinte një provim final dhe çertifikatë formale.&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Megjithëse e mbajti karrigen e tij të matematikës në Universitetin e Koimbras deri në [[1562]], Pedro Nunes filloi të kalonte periudha të zgjatura në Lisbonë në fund të viteve 1550. Hollësitë e ''kurseve të navigimit''' të Pedro Nunesit janë të pakta. Besohet se pas vdekjes së Nunesit në [[1578]] kursi u zhvillua nga pasuesit e tij Thomaz Orta dhe João Baptista Lavanha.  Shiko {{cite book|url=https://books.google.al/books?id=D-bUzAEACAAJ|author=Francisco M. de Sousa Viterbo|date=1988|lang=pt|title=Trabalhos Náuticos dos Portuguezes nos Seculos XVI e XVII|contribution=José M. Garcia|publisher=Imprensa Nacional-Casa da Moeda}}, si dhe {{cite book|url=https://books.google.al/books?id=hBTqPX4G9Y4C|date=1977|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|author1=Bailey W. Diffie|publisher=University of Minnesota Press|author2=George D. Winius|lang=en|page=142|isbn=0-8166-0782-6}}&lt;/ref&gt;

[[File:Nonio originale.jpg|thumb|Noniusi i Pedro Nuñez]]
Megjithë fshehtësinë e përgjithshme, mjaft pilotë të hershëm hartuan udhëzues të shkruar mbi navigimin, me gjasa fillimisht thjesht si shënime për veten e tyre, por në vijim të kaluara dhe kopjuara nga të tjerët. Këto përfshijnë udhëzime të përgjithshme se si të lexosh, interpretosh, llogaritësh dhe ndjekësh itineraret nëpërmjet hartave detare, si të përdorësh instrumentet kryesore detare të ditës – [[busulla|busullën]] e marinarit, kuadrantin, [[astrolabi]]n, nokturlabin dhe ''balestilha-n'' (shkopi i jakobit) – dhe tabelat astronomike (në mënyrë të spikatur atë të pozicionit diellor, të nxjerrë nga Abraham Zacuto dhe më vonë nga vetë Pedro Nunes) për të llogaritur saktësisht &quot;gabimin e busullës&quot; (devijimi i veriut magnetik nga veriu i vërtetë) duke ndjekur [[Ylli i Veriut|Yllin e Polit të Veriut]], [[Dielli]]n dhe [[Kryqi Jugor|Kryqin Jugor]], [[batica dhe zbatica|baticat dhe zbaticat]], etj. Këta udhëzues shpesh përmbanin një ''roteiro'' (periplus), duke dhënë udhëzime të hollësishme (nëpërmjet koordinatave gjeografike dhe përshkrimit fizik) të itinerareve. Dy nga pak udhëzuesit që kanë mbijetuar ishin ''Esmeraldo de Situ Orbis'' i Duarte Pacheco Pereiras (rr. [[1509]]) dhe ''Livro da Marinharia'' i João de Lisboa-s (rr. [[1514]]).&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Periplus apo portolanë të tjerë përfshinin ato të André Pires (rr. [[1530]]), Diogo Afonso (rr. [[1536]]), João de Castro ([[1538]]–[[1541]]), Manuel de Álvares ([[1545]]), Pêro Vaz Fargosa ([[1560]]), Vicente Rodrigues ([[1575]], [[1591]]) dhe, ndoshta më i famshmi nga të gjihtë, botimi i hollandez i [[1595]]-ës nga Jan Huyghen van Linschoten. {{cite book|author=Kalloor P. M. A. Mathew|title=History of the Portuguese Navigation in India, 1497–1600|url=https://books.google.al/books?id=_z0KAQAAIAAJ|publisher=Mittal Publications|year=1988|isbn=81-7099-046-7|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Nga pozicionet e specializuara, ndër më të vlerësuarit ishin pozicionet e ekuipazhit të riparimit. Ky zakonisht ishte i përbërë nga dy ''carpinteiros'' ([[marangozi|marangozë]]) dhe dy ''calafate'' (kalafaktarët) që rregullonin gjithçka që prishej, plus ''tanoeiro-t'' (bakërxhinjtë), që siguronin ruajtjen e depove të mallrave dhe ujit. Një karrakë gjithashtu mund të kishte ''mergulhadores'' (zhytës), anëtarë të trajnuar veçanërisht për tu zhytur jashtë anijes për të kontrolluar dhe ndihmuar në riparimin e dëmtimit të trupit të anijes nën nivelin e ujit.

== Navigimi astronomik ==
{{Multiple image|total_width = 468
| image_gap = 1
| header = Astrolabi i detarit dhe ai planisferik
| align = left
| image1 = Cortes 1545 p 155 détail.png
| caption1 = Vizatim i astrolabit nautik, ilustrim nga libri i Martín Cortés &quot;Breve compedio de la sphera y de la arte de navegar&quot;, 1551&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1551|lang=es|author=Martín Cortés|publisher=Casa de Anton Alvarez|url=https://www.memoriachilena.gob.cl/602/w3-article-10038.html|title=Breve compedio de la sphera y de la arte de navegar, con nuevos instrumentos y reglas, ejemplificado con muy subtiles demostraciones|page=155}}&lt;/ref&gt;
| image2 = Planispheric astrolabe with inscriptions in Latin and Arabic and later Hebrew, Spain, 14th century, bronze with silver inserts added later - Aga Khan Museum - Toronto, Canada - DSC06585.jpg
| caption2 = Astrolab Planisferik me mbishkrime latinisht, arabisht dhe hebraisht, shek. XIV, Spanjë
}}
Në [[shekulli XIII|shekullin e XIII]] ''navigimi qiellor'' apo ''astronomik'' ishte tashmë i njohur, i drejtuar kryesisht nga pozicioni i [[dielli]]t. Për navigimin astronomik, [[portugezët]], si evropianët e tjerë, përdornin instrumente arabe navigimi. Astrolabi dhe kuadranti (një çerek astrolabi i pajisur me një plumbçe dhe fill), do të lehtësoheshin dhe thjeshtëzoheshin. Do të shpiknin edhe të tjerë, si ''balestilha'', apo ''bastuni i Jakobit'', ose ''shkopi kryq'' (për të llogaritur në det lartësinë e diellit dhe të objekteve të tjera qiellore), që nuk përdor shkallëzimin e një harku të perimetrit plus një segment të lëvizshëm përgjatë një shkopi, me syrin e vrojtuesit në vijë të drejtë me objektin e vrojuar.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt; Ylli i ''kryqit jugor'' u bë një pikë referimi që nga arritja në [[Hemisfera jugore|hemisferën jugore]] nga João de Santarém dhe Pedro Escobar në vitin [[1471]], duke filluar përdorimin e kësaj yjësie në navigimin astronomik. Por, përgjatë vitit, rezultatet varionin, gjë që kërkonte korrektime.

Për këtë portugezët përdorën tabela astronomike (''efemeridet''), mjete të çmuara për lundrimin oqeanik, që pati një përhapje të rëndësishme në [[shekulli XV|shekullin e XV]]. Këto tabela e revolucionarizuan navigimin, duke i lejuar detarët të përllogarisnin [[gjerësia gjeografike|gjerësinë e tyre gjeografike]]. [[Vasco da Gama]] dhe Pedro Álvares Cabral-i i përdorën tabelat e [[astronom]]it Abraham Zacuto në librin ''Almanach Perpetuum'', që ishin publikuar në Leiria në vitin [[1496]], bashkë me astrolabin e tij të përmirësuar.&lt;ref name=&quot;efemeridet&quot;/&gt;

[[File:Davis-quadrant.png|thumb|345px|Kuadranti i Davisit apo ''balestilha'']]
Në vitin [[1492]], [[astronom]]i dhe [[matematikani]] Abraham Zacuto u strehua në Lisbonë, pas dëbimit të judenjve nga [[Spanja]], që solli njohuri mbi tabelat astronomike që do ti ndihmonin navigatorët portugezë. I emëruar astronom dhe historian mbretëror nga mbreti João i II, Abraham Zacuto qe autori i një astrolabi të ri të përmirësuar, që i udhëzonte navigatorët portugezë si ta përdornin, dhe gjithashtu tabela të përmirësuara astronomike që i ndihmuan të orientonin karavelat portugeze në det të hapur, nëpërmjet përllogarijeve nëpërmjet vrojtimeve me astrolab. Tabelat astronomike tregonin &quot;pozicionet&quot; e yjeve. Gjatësia qiellore për vite të ndryshme të një cikli, varionte sipas planetit (në rastin e [[dielli]]t ishte prej katër vjetësh).&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;III-Polónia&quot;/&gt;

Kur u futën në nautikë vrojtimet astronomike ajo do të revolucionarizohej, në veçanti vrojtimi i lartësisë meridiane të diellit nëpërmjet njohjes së deklinacionit diellor, mund të përllogaritej gjerësia e vendit, duke iu referuar tabelave të &quot;Almanach Perpetuum&quot;, të [[astronom]]it jude Abraham Zacuto, të publikuar në Leiria në vitin [[1496]]. Në këtë libër paraqiten tabelat astronomike të viteve [[1497]] deri në [[1500]], që do të përdoreshin, bashkë me astrolabin e tij të përmirësuar prej metali, nga [[Vasco da Gama]] dhe Pedro Álvares Cabral në udhëtimet e tyre.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;III-Polónia&quot;/&gt;

Sa më shumë që varionin rezultatet sipas ditës së vitit, që kërkonte korrektime, të kryera sipas inklinacionit të [[dielli]]t në secilën nga këto ditë. Për këtë [[portugezët]] do të përdornin tabelat e inklinacionit të diellit në [[shekulli XV|shekullin e XV]], d.m.th. tabelat astronomike. Ishin instrumente të çmuara navigacioni në det të hapur, duke patur një përhapje të madhe, si tabelat e tjera që vijuan korrektimet e nevojshme për përllogaritjen e gjerësisë nëpërmjet [[Ylli i Veriut|Yllit të Polit të Veriut]].&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

==Teknikat e lundrimit==
[[File:Nocturnal (instrument).jpg|thumb|left|Një nokturlab si stoli kostumi, funksional, megjithëse vetëm 5 cm i gjatë. Unaza e jashtme (tunxh) tregon muajin, ajo e brendshme (argjendi) orën]]
[[Eksplorimet Detare Portugeze|Zbulimet portugeze]] të fillimit të [[shekulli XV|shekullit të XV]] nuk u kufizuan në eksplorimet shkencore dhe tregtare të bregdetit [[afrika]]n; u kryen edhe udhëtime në det të hapur në kërkim të informacioneve [[meteorologjia|meteorologjike]] dhe [[oqeanografia|oqeanografike]] që mundësuan kthimin e anijeve nga bregdeti afrikan në zonat më të përkrahura nga erërat. Pikërisht në këto udhëtime që u zbuluan arkipelagët [[Ishujt Madeira|Madeira]] dhe [[Ishujt Azore|Azore]], Deti i Sargaseve. Njohuria e regjimit të erërave dhe [[rryma oqeanike|rrymave oqeanike]] – [[pasatet|aliseit]] dhe ''gjirat oqeanike'' në [[Oqeani Atlantik|Atlantik]] dhe përcaktimi i [[gjerësia gjeografike|gjerësisë]] për vrojtimet astronomike në bord, çuan në zbulimin e rrugës më të mirë oqeanike për tu kthyer nga [[Afrika]]: duke kaluar Atlantikun Qëndror në gjerësinë e Azoreve, duke përdorur erërat permanente përkrahëse dhe rrymat që rrotullohen në drejtim orar në [[Hemisfera veriore|hemisferën verore]], për shkak të qarkullimit atmosferik dhe [[Forca e Koriolit|efektit korioli]], e lehtësonte lundrimin për në [[Lisbona|Lisbonë]]. Kju u mundësoi portugezëve të guxonin gjithmonë e më larg nga bregu, manovër që u bë e njohur si &quot;Volta do mar&quot;.&lt;ref name=&quot;VIAlbuquerque26-28&quot;&gt;{{cite book|year=1983|author=Fernando Albuquerque|publisher=Instituto de Cultura e Língua Portuguesa|url=http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/biblioteca-digital-camoes/historia-1/117-117/file.html|title=Ciência e Experiência nos Descobrimentos Portugueses|lang=pt|access-date=10 shkurt 2025|archive-date=25 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225165013/http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/biblioteca-digital-camoes/historia-1/117-117/file.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në vitin [[1565]], zbatimi i këtij parimi në [[Oqeani Paqësor|Oqeanin Paqësor]] çoi në zbulimin spanjoll të itinerarit tregtar midis [[Meksika|Meksikës]] dhe [[Filipinet|Filipineve]] ([[Galeonët e Manilës]].

[[File:Oceanic_gyres.png|thumb|381px|Harta e 5 gjirave kryesore oqeanike]]
&quot;Volta do mar&quot; apo &quot;Volta do mar largo&quot; u sajua nga lundërtarët portugezë në Oqeanin e Atlantikut Verior, kur duhet të ktheheshin nga brigjet ekuatoriale të Afrikës, të largoheshin nga deti i hapur, duke shmangur Detin e Sargaseve dhe të arrinin Atlanikun Qëndror, për pastaj të rrotulloheshin drejt veri-lindjes duke arritur të kalonin ujërat e Azoreve. Ajo është një manovër lundrimi e përdorur përgjatë udhëtimeve oqeanike, që i referohet zbulimeve portugeze të [[shekulli XV|shekullit të XV]]. Kjo teknikë konsiston në përshkimin e një harku të gjerë për të shmangur zonën e palëvizshme qëndrore dhe duke përvituar nga erërat dhe rrymat e vazhdueshme të favorshme, që rrotullohen drejtimin orar, kur ndodhesh në [[hemisfera veriore|hemisferën veriore]], dhe në drejtimin kundër-orar kur ndodhesh në [[hemisfera jugore|hemisferën jugore]], si rrjedhojë e qarkullimit atmosferik dhe [[Forca e Koriolit|efektit të Koriolit]].&lt;ref name=&quot;VIAlbuquerque26-28&quot;/&gt;

Në raste se në Atlantikun e Veriut nuk ishte e mund të lundrohej drejtpërdrejtë për në brigjet evropiane, duke arritur në [[hemisfera jugore|hemisferën jugore]] (duke përfshirë të ardhurit nga [[India]], [[Kina]] dhe rajone të tjera të Azisë nëpërmjet [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]]) apo nga [[Karaibet]], ishte i detyruar të kapërcente Azoret apo në ndonjë prej ishujve pak më në veri.&lt;ref name=&quot;VIAlbuquerque26-28&quot;/&gt;

==Hartografia==
{{main|Hartografia Iberike 1400-1600}}
[[File:Padrão dos Descobrimentos - Lisboa (Portugal) (215961274).jpg|thumb|left|389px|Mozaik i Busullës së Erërave me hartën e botës në mes, në sheshin para Padrão dos Descobrimentos, Lisbonë]]
Jehuda Cresques (~1350-~1427), i njohur edhe si Jafuda Cresques dhe Jaume Riba, i njohur edhe si Jaime de Maiorca, biri i hartografit judeo-katalan [[Abraham Kreskesi|Abraham Cresques]], qe një nga hartografët e shquar në shërbim të të princ Henrik Lundrimtarit (Infante D. Henrique).&lt;ref name=&quot;IV&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=About: Abraão Cresques|encyclopedia=DBpedia|accessdate=15 nëntor 2019|url=http://dbpedia.org/page/Abraham_Cresques|lang=en|publisher=DBpedia Association}}&lt;/ref&gt; Pas përndjekjes së [[Aragona|Aragonës]] në vitin [[1391]], duke e adoptuar emrin në Jaume Riba (Jacobus Ribus, në latinisht) punonte si një koordinator i mundshëm portugez, gjithashtu me atë pozicion, ishte rregjistruar një ''Mestre Jacome de Malhorca''. Pjesa më e madhe e ekspertëve besojnë se ishte i njëjti person.

Harta më e vjetër detare portugeze e nënshkruar është portolani i bërë nga Pedro Reinel në vitin [[1485]] që paraqet Evropën Perëndimore dhe pjesë të Afrikës, duke pasqyruar eksplorimet e bëra nga Diogo Cão përgjatë brigjeve [[afrika]]ne. Pedro Reinel (~[[1462]] - ) ishte gjithashtu autor i hartës së parë nautike të njohur me një tregues të [[gjerësia gjeografike|gjerësive gjeografike]] në vitin [[1504]] dhe paraqitjen e parë të një ''trëndafili të erërave'' (apo ''busulla e erërave'').

[[File:Pedro_Reinel_1504.jpg|thumb|372px|Hartë atlantike e Pedro Reinel në &quot;Bayerische Staatsbibliothek&quot;, Mynih]]
Me të birin, hartografin Jorge Reinel dhe hartografin Lopo Homem, morën pjesë në përpunimin e atlasit të njohur si &quot;Atlasi Lopo Homem-Reinés&quot; apo ''Atlasi Miller'', i vitit [[1519]]. Ata konsiderohen si hartografët më të mirë të kohës, që perandori [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli i V]] i angazhoi të punonin për të. Hartat dhe atlaset e këtyre hartografëve gjenden nëpër botë, si në ''Biblioteca Nacional de França'', &quot;Bayerische Staatsbibliothek&quot; (Biblioteka e Munihut) dhe në ''British Library''.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

Në vitin [[1517]] mbreti Manueli I i Portugalisë i dha Lopo Homemit, hartografi dhe kozmografi mbretëror portugez, një çertifikatë (të konfirmuar në vitin [[1524]] nga João i III) që i jepte privilegjin e çertifikimit dhe korrektimit të të gjitha gjilpërave të [[busulla]]ve të anijeve. Në rast se dikush tjetër do ta bënte këto detyra, duhet të paguante, në këtë mënyrë si kontraktor, njëzet ''cruzados'' hartografit. Në vitin [[1524]] mori pjesë në komitetin ''Badajoz-Elvas'', të krijuar nga kurorat e Portugalisë dhe Spanjës për të demarkuar kufijt e lundrimit të dy vendeve. Vepra më e vjetër e njohur e këtij hartografi është një planisferë, e zbuluar në [[Londra|Londër]] në vitin [[1930]]. Në [[Firencia|Firence]] ekxiston një tjetër planisferë, e datuar në vitin [[1554]], ashtu si dhe në ''Biblioteca Nacional de Lisboa'' ndodhet një tjetër hartë detare.&lt;ref name=&quot;V-Lopo&quot;&gt;{{Cite web|title=Atlas de Lopo Homem|accessdate=15 nëntor 2019|publisher=Ciência Viva|url=http://www.cienciaviva.pt/projectos/concluidos/inventions/atlas.asp|lang=pt, en}}&lt;/ref&gt;

[[File:Fernão Vaz Dourado 1571-1.jpg|thumb|left|358px|Hartë lundrimi para ''mercator-it'' e bregut të Afrikës (1571), nga Fernão Vaz Dourado, Arkivat Kombëtarë Portugezë të Torre do Tombo, Lisbonë]]
Në fazën e tretë të [[Hartografia Iberike 1400-1600|hartografisë së vjetër portugeze]], të karakterizuar nga braktisja e ndikimit të [[Ptolemeu]]t në paraqitjen e Lindjes dhe nga një përpikmëri më e madhe në paraqitjen e tokave dhe kontinenteve, spikat Fernão Vaz Dourado ([[Goa]] ~[[1520]] — ~ [[1580]]), vepra e të cilit paraqet cilësi dhe bukuri të jashtëzakonshme, duke i dhënë atij reputacionin e një prej hartografëve më të mirë të kohës. Shumë nga hartat e tij në dorëshkrim janë në shkallë të mëdha. Njihen gjashtë atlase nautike të periudhës nga viti [[1568]] deri në vitin [[1580]].

[[File:Brazil-16-map.jpg|thumb|Hollësi e hartës &quot;Terra Brasilis&quot; nga Lopo Homem (Atlas Miller, 1519)]]
Diogo Homem (~[[1520]]-[[1576]]) qe një hartograf portugez, biri i Lopo Homem dhe ka të ngjarë para André Homemit, të hartografë portugezë. Vepra e tij [[hartografia|hartografike]] u prodhua midis viteve [[1557]] dhe [[1576]], ku spikat i ashtuquajturi &quot;Atlasi i Diogo Homemit&quot;, me njëzet e nëntë faqe dorëshkrim në pergamenë të ilustruar. Nga ai njihen shumë harta.&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

Diogo Soares ([[Lisbona|Lisbonë]], [[1684]] - Goiás, [[1748]]), qe një hartograf dhe [[jezuitët|jezuit]] portugez, përgjegjës për hartografimin e parë të [[gjerësia gjeografike|gjerësive]] dhe [[gjatësia gjeografike|gjatësive gjeografike]], të një sipërfaqeje të madhe të territorit [[brazili]]an. U emërua hartograf mbretëror dhe, në vitin [[1729]], vijoi për në Brazil me urdhër të Joãos së V, me synimin për të përpunuar harta. Të gjitha të dizenjuara nga etërit [[matematikani|matematikanë]], apo [[astronom]]ë. Një veprat e tij kryesore, janë të ashtuquajturat ''Cartas Sertanistas'', skica në të cilat Soares tregonte zbulimet e territoreve apo rajoneve të reja, me njëfarë rëndësie ekonomike, përkatësisht &quot;Minas Novas do Fanado&quot; (apo &quot;do Araçuaí&quot;), në veri dhe &quot;Zona da Mata&quot;, në jug.Të dyja u përfshinë në këto harta, skicimi i dy rrugëve kryesore të komunikimit midis [[Rio de Zhaneiro]]s dhe &quot;Minas de Ouro&quot; (tashmë [[Minas Gerais|Estado de Minas Gerais]]): &quot;Caminho Velho&quot; (për Parati dhe Taubaté), dhe &quot;Caminho Novo&quot; (nga &quot;Porto de Estrela&quot; për në [[Minas Gerais]], e ndërtuar midis viteve [[1698]] dhe [[1704]]).&lt;ref name=&quot;II-Ribeiro&quot;/&gt;

&lt;!-- Inner gallery Table start--&gt;
&lt;!-- hide class=&quot;collapsible wikitable&quot; --&gt;
&lt;!-- Show class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot; --&gt;
{| class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot; style=&quot;border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;&quot; align=&quot;center&quot;
|-
! &lt;div style=&quot;font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;&quot;&gt;Galeri ilustrimesh&lt;/div&gt;
|-
|style=&quot;text-align: center; width: 100%; &quot; |
&lt;gallery mode=packed heights=234px&gt;
File:Azulejos of a caravel - Lisbon redressé.jpg|Karavelë portugeze, punim ''azulejos'', Lisbonë, Portugali
File:Caravel from the Convent of Madre de Deus, Lisbon.jpg|Karavelë portugeze, shek. XVI
File:Caravela from 1634.jpg|Karavelë portugeze, 1634
File:Caravela from West Indies.jpg|Karavelë portugeze nga libri Album do Seculo&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Caravela Real de D. Manuel.jpg|Karavela mbretërore e Manuelit I nga libri Album do Seculo&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Caravelas from 1516.jpg|Karavela portugeze nga v. 1516 nga libri Album do Seculo&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Caravelas from 1634.jpg|Karavela portugeze nga v. 1634 nga libri Album do Seculo&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Chafariz, Alcácer do Sal (Portugal) (2657241740).jpg|Karavelë, punim në ''azulejo'', 1592, Chafariz, Alcácer do Sal, Portugali
File:Portuguese Maritime Museum in Belem (41850039384).jpg|Model i rindërtuar në miniaturë i një ''taforeias'', ''Museu de Marinha'', Lisbonë
File:Carrack 1565.jpg|Nau portugez në një atlas të Sebastião Lópes në 1565&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Charles Ralph Boxer|title=O império marítimo português 1415-1825|publisher=Edições 70|place=São Paulo|year=1992|lang=pt}}&lt;/ref&gt;
File:Ceiling in Sala das Galés - detail.jpg|Karrakë portugeze nga piktura e tavanit të &quot;Sala das Galés&quot;, &quot;Palácio Nacional de Sintra&quot;, shek. XVII-XVIII
File:Plans of Nau Sao Gabriel (1).jpg|Dizajni i naut ''São Gabriel'' të Vasco da Gamës, 1497&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1892|lang=pt|author=Antonio Arthur Baldaque da Silva|url=https://archive.org/details/noticiasobrenaos00silv/|title=Noticia sobre a náo S. Gabriel em que Vasco da Gama foi pela primeira vez a la India|publisher=Typographia da Academia Real das Sciencias}}&lt;/ref&gt;
File:Die Portugiesenzeit (Strandes) 017.jpg|Vizatim i flotës së Vasco da Gama-s gjatë udhëtimit të I-rë në Indi, nga Justus Strandes, 1899
File:Patache portugaise au début du XIXème siècle.jpg|''Patacho'' portugez, gravurë e Jean-Jérôme Baugean
File:Fustas, Nau Indiana Piroga, Nau de Meca &amp; Nau de Rumes.jpg|Anijet portugeze takohen me ato indiane si piroga, ''anije të Mekës'' dhe ''rumes''
File:Galleon Room in the Palácio Nacional de Sintra P1000205.JPG|Pikturë në Dhomën e Galeonit, Palácio Nacional de Sintra
File:Grande caraque.jpg|Vizatim i karrakës së koracuar &quot;Santa Anna&quot;, 900 tonë, me 50 topa, pjesë e flotës së Kalorësve të Maltës, 1522
File:AMH-6599-KB View of the island of St Helena.jpg|Pikturë e anijeve portugeze në [[Ishulli i Shën Helenës|Ishullin e Shën Helenës]], Baptista Duetecum në v. 1598, e I-a në qendër nau Santa Maria, e 2-ta majtas nau Anto, e 3-ta dj. nau Nostra Senhora da Conçepçaõ, e 4-a maj. nau Santa Cruz, e 5-a dj. galliaõ de Malacca, e fundi nau me kapiten S. Xpuaõ
File:Morel Fatio caraque.jpg|Vizatim karrake të shek. të XV
File:Morel-Fatio-MPB1.jpg|Vizatim karrake të shek. të XV
File:Nau &quot;Santa Catarina do Monte Sinai&quot; (1500-1520).jpg|Vizatim i naut portugez &quot;Santa Catarina do Monte Sinai&quot; 1500-1520
File:Igreja Santa Maria de Belém 33630-Lisbon (36358426111).jpg|Varri monumental i Vasco da Gamës, punuar nga skulptori António Augusto da Costa Mota, 1894, në qendër nau &quot;[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]&quot;, djathtas një simbol nautik, majtas stema portugeze, [[Manastiri i Jeronimos|Manastirin Hieronimitëve]]
File:Santa Maria de Belém -i---i- (40841602170).jpg|Reliev i varrit të Vasco da Gamës, punuar nga António Augusto da Costa Mota, 1894, në qendër nau &quot;[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]&quot;, djathtas një simbol nautik, majtas stema portugeze, [[Manastiri i Jeronimos|Manastirin Hieronimitëve]]
File:Armada portugaise 2.png|Anije nga [[Armadat Portugeze të Indisë]] nga libri Livo de Lisuarte de Abreu (1565)&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Cunha armada of 1506 (Livro de Lisuarte de Abreu).jpg|Pikturë e Armadës së VIII-të Portugeze të Indisë, 1508, nga libri Livro de Lisuarte de Abreu (1565)&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Cabral armada of 1500 (Livro de Lisuarte de Abreu).jpg|Pikturë e Armadës së II-të Portugeze të Indisë, 1500, nga Livro de Lisuarte de Abreu (1565)&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Gama armada of 1502 (Livro de Lisuarte de Abreu).jpg|Pikturë nga [[Armada e IV-rt Portugeze e Indisë]] në 1502 nga libri Livro de Lisuarte de Abreu (1565)&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Nau Belém (1507).jpg|Nau Belém e Armadës së IX-të Portugeze të Indisë në 1507, nga libri Livro de Lisuarte de Abreu&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Nau de Rui Vaz Pereira levantada por um monstro marino, armada de 1520. Livro de Lisuarte de Abreu.jpg|Nau i Rui Vaz Pereira, 1520, e shndërruar në një përbindësh detar nga Livro de Lisuarte de Abreu&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Nau São Bento (Livro de Lisuarte de Abreu).jpg|Nau São Bento nga ''Livro de Lisuarte de Abreu''&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Nau São Paulo (1).jpg|Nau São Paulo para fundosjes në Sumatra në v. 1561, Livro de Lisuarte de Abreu&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Nau São Paulo (2).jpg|Nau São Paulo para fundosjes në Sumatra në v. 1561, Livro de Lisuarte de Abreu&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Albergaria armada of 1504 (Livro das Armadas).jpg|Armada e VI-të Portugeze e Indisë, 1504 nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, rr. v. 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Albuquerque armada of 1503 (Livro das Armadas).jpg|Armada e V-të Portugeze e Indisë, 1503 nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Caravela de armada of Joao Serrao.jpg|Karavela e Armadës së João Serrão në v. 1502 nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Carrack of Luís Pires (1500 Portuguese India Armada).jpg|Karraka e Luís Pires, nga Armada e II-të Portugeze e Indisë, në 1500 nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Nau de Gaspar de Lemos.jpg|Karraka e Gaspar de Lemos nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Sodre squadron of 1502 Armada (Livro das Armadas).jpg|Skuadra e II-të e Armadës së II-të Portugeze e Indisë, 1502nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Naufrágio da nau de Vicente Sodré e de Brás do Sodré.png|Fundosja e anijes ''Esmeralda'' të Vicente dhe Brás do Sodré në 1502nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Portuguese ships 16th century Livro das Armadas.jpg|Armadë Portugeze e Indisë nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Nova armada of 1501 (Livro das Armadas).jpg|[[Armada e III-të Portugeze e Indisë]], 1501 nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Carrack Madre de Deus.jpg|Model i rindërtuar i karrakës portugeze &quot;Madre de Dios&quot;, e cila ishte 1600 tonë, 50 m. e gjatë, 14.37 m e gjerë, me 32 topa, që merte 600-700 veta. Ngarkesa që ajo bartëte vlerësohet në rreth gjysmë milioni [[paund sterlina|paund]], afërsisht gjysma e gjithë thesarit të Anglisë. Pasi u kap nga anglezët në vitin 1592, për më tepër ajo u bë shkak për zbulimin e hartave detare për në Indi
File:The Earl of Cumberland and the Madre de Dios.jpg|Gravurë e kapjes së karrakës portugeze &quot;Madre de Dios&quot; nga anglezët. Ngarkesa që ajo bartëte vlerësohet në rreth gjysmë milioni [[paund sterlina|paund]], afërsisht gjysma e gjithë thesarit të Anglisë. Pasi u kap në vitin 1592, për më tepër ajo u bë shkak për zbulimin e hartave detare për në Indi
File:Portuguese Galley in India.jpg|Gravurë e një galere portugeze në Indi, pjesë e &quot;Centenario Indiano, Album d'o Século; Marinha Histórica do Século XV e XVI, nga Joaquim de Mello, Lisbonë&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Batalla de Pernambuco o de los Abrojos, Juan de la Corte.jpg|Beteja e Abrolhos, mes flotës portugezo-spanjolle dhe asaj holandeze në v. 1631, pikturë e Juan de la Corte
File:Nau portugueza do seculo xvi.jpg|Karrakë portugeze e shek. të XVI
File:Nau portugueza Nossa Senhora da Ajuda.jpg|Karraka portugueze Nossa Senhora da Ajuda, shek. XVIII
File:Nau portugueza D. Joao VI.jpg|Gravurë e luftanijes portugeze Dom Joao VI, me 74 gryka zjarri, 1816&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Vicente Almeida d’Eça|title=Lições de história marítima geral|url=https://archive.org/details/liesdehist00ea/page/208/|year=1895|publisher=Impresna Nacional|lang=pt|page=208}}&lt;/ref&gt;
File:Padre Eterno em gravura de 1683.jpg|Gravurë e luftanijes portugeze ''Padre Eterno'', viti 1664 nga libri ''Description de L'Univers''&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1683|author=Allain Manesson Mallet|url=https://archive.org/details/descriptiondelun01mall/page/257/|lang=fr|title=Description de L’Univers, Contenant Les Differents Systemes du Monde, les Cartes generales &amp; particulieres de la Geographie Ancienne &amp; Moderne|place=Paris|page=257|publisher=Denys Thierry}}&lt;/ref&gt;
File:Nau Nossa Senhora do Pilar.jpg|Gravurë e karrakës Nossa Senhora do Pillar, shek. XVIII
File:Nau Nossa Senhora da Assunção.jpg|Pikturë e karrakës portugeze &quot;Nossa Senhora da Assunção, pjesëmarrëse në Betejën e Matapanit, 1717
File:Nau or Carrack from the times of Dom Manuel.jpg|Vizatim nau portugez nga shek. XV, koha e Don Manuelit
File:Sintra DSC 0224 (3032099601).jpg|Pikturë karrakash, tavani i Sala das Galés, Palácio Nacional de Sintra
File:Os Lusíadas1.JPG|Skenë nga Os Lusiadas, poema epike e Luis Camões, mbi udhëtimin e Vasco da Gama-s në Indi, mozaik dyshemeje në [[Makao]], Kinë
File:Sintra palais national salle gallions det.JPG|Piktura anijesh, tavani i Sala das Galés, Palácio Nacional de Sintra
File:Pacific ocean 1589.jpg|Hartë e Oqeanit Paqësor nga Abraham Ortelius, 1589, ku përfshihet nau [[Victoria (anije)|Victoria]] e [[Ferdinand Magelani|Magelanit]]
File:Detail from a map of Ortelius - Magellan's ship Victoria.png|Nau [[Victoria (anije)|Victoria]] e [[Ferdinand Magelani|Magelanit]], pjesë e hartës së Oqeanit Paqësor nga Abraham Ortelius, 1589
File:Palácio Nacional de Sintra (10001309063).jpg|Pikturë karrake në det, tavani i Sala das Galés, Palácio Nacional de Sintra
File:Relação summaria da viagem que fez Fernão D'Alvares Cabral ... escrita por Manuel de Mesquita Perestrelo. Boa Esperança 1554.Lisboa occidental, 1735.jpg|Gravurë e fundosjes së karrakës &quot;São Bento&quot; në v. 1554, me 474 veta në bord nga të cilët shpëtuan vetëm 23. Nga libri &quot;Naufragio da não São Bento&quot;, i të mbijetuarit Manuel de Mesquita Perestrelo, 1564
File:Palácio Nacional de Sintra DSC04971 - SINTRA (32494051624).jpg|Pikturë anijeje në det, tavani i Sala das Galés, Palácio Nacional de Sintra
File:Ship models in the Navy Museum 2006-01-03 Lisbon 04.jpg|Model miniaturë i naut ''São Gabriel'' të Vasco da Gamës gjatë udhëtimit të parë në Indi, 1497; në Museu de Marinha de Lisboa
File:Medição dos astros com balestilha e astrolábio, Funchal, 1547.jpg|Detarë duke vrojtuar me bastunin e Jakobit dhe astrolab gjatë lundrimit, gravurë e Hans Staden 1547
File:Model of ship in World of Discoveries (1).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (10).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (11).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (12).JPG|Modele anijesh në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (2).JPG|Model anijeje në ekspozitën Ëorld of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (7).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (8).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Model of ship in World of Discoveries (3).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:World of Discoveries (9).JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:World of Discoveries 02.JPG|Model anijeje në ekspozitën World of Discoveries, Porto
File:Portuguese Nau.png|Nau portugez i v. 1520, pjesë e poliptikut Retábulo de Santa Auta, tani në Muzeun Kombëtar Portugez të Artit Antik
File:Manuel Fernandes - Livro de Traças de Carpintaria - 500 tonne galleon.jpg|Dizajni i një galeoni portugez 500 tonë, nga Livro de Traças de Carpintaria i Manuel Fernandes, 1616
File:Palácio Nacional de Sintra DSC04972 - SINTRA (33315213466).jpg|Pikturë anijesh në det, tavani i Sala das Galés, Palácio Nacional de Sintra
File:Portuguese Carrack from Americas.jpg|Nau portugez, shek. XVI&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Armada of Vasco da Gama.jpg|[[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|Armada e Vasco da Gamës në 1497]], gravurë e librit ''A Journal of the First Voyage of Vasco da Gama''&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1898|lang=en|title=A Journal of the First Voyage of Vasco da Gama 1497-1499|url=https://archive.org/details/journaloffirstvo0000unse/page/160/|author=Vasco da Gama|author-link=Vasco da Gama|editor=E. G. Ravenstein|publisher=The Hakluyt Society|page=160}}&lt;/ref&gt;
File:Gama armada of 1497 (Livro de Lisuarte de Abreu).jpg|Pikturë e flotës së [[Vasco da Gama]]s, me të cilën [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|zbuloi rrugën detare të Indisë]], nga libri Libro de Lisuarte de Abreu (1565)&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Gama armada of 1497 (Livro das Armadas).jpg|Flota e udhëtimit të parë të Vasco da Gamës në Indi, 1497 nga libri &quot;Memória das Armadas&quot;, 1568&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:THE SUPPOSED ARMADA OF VASCO DA GAMA.jpg|Armada e Vasco da Gama-s në 1497
File:Vasco da Gama's squadron.jpg|Flota e anijeve me të cilat [[Vasco da Gama]] në v. 1497 [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|zbuloi rrugën detare të Indisë]], lartë nau São Rafael, poshtë djathtas nau São Gabriel, majtas karavela São Miguel e mbiquajtur Berrio&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:Ships from da Gama’s 2nd voyage 1502.jpg|Dy karavela dhe një nau nga udhëtimi i II-të i Vasco da Gamës në Indi në v. 1502; Livro de Lisuarte de Abreu&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Gama squadron of 1502 Armada (Livro das Armadas).jpg|Armada e udhëtimit të II-të të Vasco da Gamës në 1502 në librin &quot;Memória das Armadas&quot;&lt;ref name=&quot;Armadas&quot;/&gt;
File:Square rigged caravels.jpg|Karavela me vela katrore, nga ''Livro de Lisuarte de Abreu''&lt;ref name=&quot;Lisuarte&quot;/&gt;
File:Vasco da Gama's Nau of 120 tons.jpg|Dizajni i një nau 120 tonë të Vasco da Gama-s
File:São Gabriel (Carrack) (cropped).jpg|Gravurë e naut ''[[São Gabriel (anije)|São Gabriel]]'', anija me të cilën në v. 1497 [[Vasco da Gama]] [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|zbuloi rrugën detare të Indisë]]&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:São Rafael (2).jpg|Gravurë e naut ''São Rafael'', pjesë e flotës me të cilën në v. 1497 [[Vasco da Gama]] [[Armada e I-rë Portugeze e Indisë|zbuloi rrugën detare të Indisë]]&lt;ref name=&quot;MelloAlbum&quot;/&gt;
File:The life of Ferdinand Magellan and the first circumnavigation of the globe - 1480-1521 (1891) (14786729003).jpg|Vizatim i Flotës së [[Ferdinand Magelani]]t në Lisbonë, para lundrimit përqark botës
File:Model of a Portuguese Nau.jpg|Model i rindërtuar në miniaturë nau portugez
File:Galleys and carracks in battle.jpg|Galera dhe karraka në Betejën e Mesinës, gravurë e Frans Huys sipas [[Pieter Bruegel i Vjetri]], 1561
File:Huys after Bruegel, Naval battle in the strait of Messina, 1561.jpg|Beteja Navale në Ngushticën e Mesinës, gravurë e Frans Huys sipas Pieter Bruegel të Vjetrit, 1561
File:Flor de la mar.jpg|Gravurë e karrakës portugeze &quot;Flor de la mar&quot;, me të cilën Afonso de Albuquerque mbërriti në Malaka në 1502
&lt;/gallery&gt;
|}

==Shiko edhe==
* [[Eksplorimet Detare Portugeze]]
* [[Shkencat Nautike Iberike 1400–1600]]
* [[Zhvillimi Naval Iberik 1400-1600]]
* [[Hartografia Iberike 1400-1600]]
* [[Perandoria Portugeze]]
* [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë]]
* [[India Portugeze]]
* [[Armadat Portugeze të Indisë]]
* [[Kolonizimi Portugez i Amerikës]]
* [[Epoka e zbulimeve]]
* [[Anijet e Zeza]]
* [[Ndërtimtaria navale]]
* [[Karavela]]
* [[Nau]]
* [[Karraka]]

==Shpjegime==
{{reflist|group=Shpjegime}}

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

==Bibliografia==
* {{cite book|title=Livro de Lisuarte de Abreu (1558–1565)|year=1992|author1=Lisuarte de Abreu|url=https://books.google.al/books?id=5AMSAQAAIAAJ|publisher=Comissão Nacional para as Comemoraçãoes dos Descobrimentos Portugueses|author2=Jorge Cabral|editor1=J. Soeiro De Brito|editor2=Michael N. Teague|editor3=José Brandão|lang=pt|location=Lisbonë}}
* {{Cite book|author=Amir D. Aczel|title=The Riddle of the Compass: The Invention that Changed the World|url=https://books.google.com/books?id=tFcNHc6lu24C|publisher=Harcourt Books|year=2001|lang=en}}
* {{cite book|author=Fernando Albuquerque|year=1983|publisher=Instituto de Cultura e Língua Portuguesa|url=http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/biblioteca-digital-camoes/historia-1/117-117/file.html|title=Ciência e Experiência nos Descobrimentos Portugueses|series=Biblioteca Breve|lang=pt|location=Lisbonë|access-date=10 shkurt 2025|archive-date=25 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225165013/http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/biblioteca-digital-camoes/historia-1/117-117/file.html|url-status=dead}}
* {{cite book|editor=Luís de Albuquerque|title=Memória das Armadas que de Portugal passaram à Índia|url=https://books.google.al/books?id=fcbUtgAACAAJ|year=1979|publisher=Academia das Ciências de Lisboa|edition=faksimile celebrative e 200 vjetorit të themelimit të Academia das Ciências|lang=pt|location=Lisbonë}}
* {{Cite book|year=2014|author=Adalberto Alves|title=Dicionário de Arabismos da Lingua Portuguesa|url=http://books.google.com/books?id=LzveAgAAQBAJ|lang=pt|isbn=978-972-27-2179-0|publisher=INCM}}
* {{Cite book|author=Charles Ralph Boxer|title=O império marítimo portugês 1415-1825|url=https://books.google.al/books?id=wh2GPwAACAAJ|year=1992|publisher=Edições 70|translator=Inês Silva|location=São Paulo|lang=pt|page=223|isbn=978-972441098-2}}
* {{cite book|author=Filipe Vieira de Castro|publisher=Texas A&amp;M University Press|date=21 mars 2005|url=https://books.google.al/books?id=YkcZvHkpgyAC|lang=en|title=The Pepper Wreck: A Portuguese Indiaman at the Mouth of the Tagus River|isbn=1-58544-390-5}}
* {{cite book|author=Carlo M. Cipolla|year=1965|lang=en|publisher=Minerva Press|url=https://archive.org/details/gunssailsandempi0000unse/|title=Guns, Sails and Empires: Technological Innovation and the Early Phases of European Expansion, 1400–1700}}
* {{cite book|author=Gaspar Corrêa|title=The Three Voyages of Vasco de Gama, and His Viceroyalty|url=https://books.google.al/books?id=rAcVAAAAQAAJ|editor=Henry E. J. Stanley|year=1869|lang=en|publisher=Hakluyt Society|translator=Henry E. J. Stanley}}
* {{Cite book|author=Martín Cortés|year=1551|lang=es|publisher=Casa de Anton Alvarez|url=https://www.memoriachilena.gob.cl/602/w3-article-10038.html|title=Breve compedio de la sphera y de la arte de navegar, con nuevos instrumentos y reglas, ejemplificado con muy subtiles demostraciones}}
* {{Cite book|author=Armando Cortesão|title=History of Portuguese Cartography|date=1969–1971|url=https://search.worldcat.org/title/115041|lang=en|publisher=Junta de Investigações do Ultramar|place=Koimbra)}}
* {{Cite book|author=Armando Cortesão|publisher=Junta de Investigações Científicas do Ultramar|url=https://books.google.al/books?id=dYA_GsX9V4AC|title=Contribution of the Portuguese to Scientific Navigation and Cartography|year=1974|lang=en|place=Koimbra}}
* {{Cite book|author1=Armando Cortesão|author2=Avelino Teixeira da Mota|year=1987|lang=la|title=Portugaliae Monumenta Cartographica|url=https://search.worldcat.org/title/702354635|publisher=Imprensa Nacional-Casa da Moeda 6 v. + 1 v. (harta)|place=Lisbonë}}
* {{Cite book|author=Henry Brundage Culver|year=1935|lang=en|author2=Gordon Grant|url=https://books.google.al/books?id=g4YHAQAAIAAJ|title=The Book of Old Ships: And Something of Their Evolution and Romance|publisher=Garden City Publishing Company Inc}}
* {{Cite book|author=Vicente Almeida d’Eça|year=1895|title=Lições de história marítima geral|url=https://archive.org/details/liesdehist00ea/|lang=pt|place=Lisbonë|publisher=Impresna Nacional}}
* {{cite book|author1=Bailey W. Diffie|title=Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580|url=https://books.google.al/books?id=hBTqPX4G9Y4C|date=1977|author2=George D. Winius|publisher=University of Minnesota Press|isbn=0-8166-0782-6|lang=en}}
* {{Cite book|author=Vasco da Gama|title=A Journal of the First Voyage of Vasco da Gama 1497-1499|url=https://archive.org/details/journaloffirstvo0000unse/|lang=en|author-link=Vasco da Gama|editor=E. G. Ravenstein|year=1898|publisher=The Hakluyt Society|translator=E. G. Ravenstein}}
* {{cite book|author=Telmo Gomes|year=1995|lang=pt|title=Navios Portugueses, Séculos XIV a XIX|url=https://search.worldcat.org/title/959016416|publisher=Edições Inapa|isbn=972901979-7}}
* {{Cite journal|author=Y. Gong|year=1990|lang=de|title=kalakku: Überlegungen zur Mannigfaltigkeit der Darstellungsweisen desselben Begriffs in der Keilschrift anhand des Beispiels kalakku|journal=Journal of Ancient Civilizations|volume=5|issn=1004-9371|pages=9–24}}
* {{cite book|author=Charles L. Kingsford|chapter=III – The taking of the Madre de Dios, Anno 1592|url=https://search.worldcat.org/title/16986103|volume=II|year=1912|title=The Naval Miscellany|editor=Francis Seall|lang=en|oclc=16986103|publisher=Navy Records Society|pages=85-121}}
* {{Cite book|author=Peter Kirsch|url=https://books.google.al/books?id=JnosAAAAYAAJ|lang=en|title=The Galleon: The Great Ships of the Armada Era|year=1990|publisher=Conway Maritime|isbn=978-085177546-3}}
* {{Cite book|author=Allain Manesson Mallet|year=1683|lang=fr|publisher=Denys Thierry|url=https://archive.org/details/descriptiondelun01mall/|title=Description de L’Univers, Contenant Les Differents Systemes du Monde, les Cartes generales &amp; particulieres de la Geographie Ancienne &amp; Moderne|place=Paris}}
* {{cite journal|author=Pierre-Yves Manguin|title=The Southeast Asian Ship: An Historical Approach|journal=Journal of Southeast Asian Studies|volume=11|issue=2|lang=en|date=shtator 1980|jstor=20070359|doi=10.1017/S002246340000446X|pages=266–76|publisher=Singapore University Press}}
* {{Cite book|author=John Masefield|year=1922|lang=en|publisher=Methuen &amp; Co. Ltd.|url=https://archive.org/details/onspanishmainors00maserich/|title=On the Spanish Main: Or, Some English Forays on the Isthmus of Darien}}
* {{cite book|author=Kalloor P. M. A. Mathew|title=History of the Portuguese Navigation in India, 1497–1600|url=https://books.google.al/books?id=_z0KAQAAIAAJ|publisher=Mittal Publications|year=1988|lang=en|isbn=81-7099-046-7}}
* {{Cite book|author=Joaquim de Mello|year=1897|lang=pt|publisher=Empresa do jornal O Seculo|url=https://archive.org/details/albumdoseculo00unse/|title=Centenario Indiano, Album d'o Século; Marinha Histórica do Século XV e XVI}}
* {{cite book|author1=Pedro Nunes|lang=pt|title=Tratado da sphera com a theorica do sol e da lua|url=https://permalinkbnd.bnportugal.gov.pt/viewer/91712/?offset=11#page=123|author2=Claud Ptolemeu|chapter=Tratado que ho doutor Pedro Nunez, Cosmographo del Rey, fez em defensão da carta de marear co oregimeto da altura|others=Germāo Galharde|date=1 dhjetor 1537|pages=123-80|access-date=10 shkurt 2025|archive-date=11 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811163613/https://permalinkbnd.bnportugal.gov.pt/viewer/91712/?offset=11#page=123|url-status=dead}}
* {{Cite book|author=Fernando de Oliveira|year=1991|lang=pt|title=O Livro da Fábrica das Naus|url=https://academia.marinha.pt/pt/edicoes/Reprodues%20FacSimiladas/O%20Livro%20da%20F%C3%A1brica%20das%20Naus_compressed.pdf|orig-year=1580|publisher=Academia de Marinha|place=Lisbonë}}
* {{Cite book|author=René Pellen|author2=Claudio García Turza|year=1993|publisher=ENS Editions|url=http://books.google.com/books?id=siBVPmn7pkQC|title=Los milagros de Nuestra Señora de Berceo (c. 1255)|lang=es|isbn=978-2-902966-11-0}}
* {{cite book|author=José V. Pissarra|chapter=O galeão S. João (c. 1530-1551). Dados para uma monografia|url=https://search.worldcat.org/title/51114293|year=1999|lang=pt|title=Ars Nautica: Fernando Oliveira e o Seu Tempo – Humanismo e Arte de Navegar no Renascimento Europeu (1450-1650)|editor1=Inácio Guerreiro|editor2=Francisco C. Domingues|publisher=Patrimonia Cascais|isbn=972744039-8|pages=185}}
* {{Cite journal|author=Amélia Polónia|date=2005|title=Arte, técnica e ciência náutica no Portugal Moderno. Contributos da &quot;Sabedoria dos descobrimento&quot; para a ciência europeia|url=https://ler.letras.up.pt/uploads/ficheiros/3374.pdf|publisher=Universidade do Porto - Faculdade de Letras|journal=Revista da Faculdade de Letras: História|volume=III Série, vol. 6|accessdate=15 nëntor 2019|lang=pt|location=Porto|pages=9-20}}
* {{Cite journal|author=Admiral António Manuel Fernandes da Silva Ribeiro|journal=Revista Militar|url=https://www.revistamilitar.pt/artigo/667|title=Os navios e as técnicas náuticas atlânticas nos séculos XV e XVI: Os pilares da Estratégia 3C|issue=2515–2516|date=gusht–shtator 2011|lang=pt|pages=995-1022|accessdate=15 nëntor 2019}}
* {{cite book|author1=Jorge N. Rodrigues|title=Portugal: O Pioneiro da Globalização: a Herança das Descobertas|url=https://books.google.al/books?id=w41UcD6ImZYC|author2=Tessaleno C. Devezas|publisher=Centro Atlantico|date=2009|isbn=989-615-077-X|lang=pt}}
* {{Cite book|author=Peter Russell|year=2001|lang=en|title=Prince Henry 'the Navigator': A Life|url=https://archive.org/details/princehenrythena00russ_0|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-08233-9}}
* {{Cite book|author=George Robert Schwarz|year=2008|title=The History and Development of Carvels|url=https://www.scribd.com/document/97860056/|lang=en|access-date=22 shkurt 2024|publisher=Texas A&amp;M University}}
* {{Cite book|author=Antonio Arthur Baldaque da Silva|publisher=Typographia da Academia Real das Sciencias|url=https://archive.org/details/noticiasobrenaos00silv/|title=Noticia sobre a náo S. Gabriel em que Vasco da Gama foi pela primeira vez a la India|year=1892|lang=pt}}
* {{Cite book|author=Roger C. Smith|year=1993|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://www.amazon.com/dp/0195073576|title=Vanguard of the Empire: Ships of Exploration in the Age of Columbus|isbn=978-019507357-7}}
* {{cite book|url=https://books.google.al/books?id=D-bUzAEACAAJ|author=Francisco M. de Sousa Viterbo|date=1988|lang=pt|title=Trabalhos Náuticos dos Portuguezes nos Seculos XVI e XVII|contribution=José M. Garcia|publisher=Imprensa Nacional-Casa da Moeda}}
* {{Cite book|author=Abraham ben Samuel Zacuto|year=1502|lang=la|publisher=Petrum Liechtenstein|url=https://books.google.al/books?id=_a4CLF1nxUwC|title=Almanach perpetuus exactissime nuper emendatum omnium celi motuum cum additionibus in eo factis tenens complementum}}

[[Kategoria:Anije të shekullit të XVI]]
[[Kategoria:Shekulli XVII]]
[[Kategoria:Ndërtim i anijeve]]
[[Kategoria:Shekulli XV]]
[[Kategoria:Kolonializmi historik evropian]]
[[Kategoria:Perandoria Portugeze]]
[[Kategoria:Histori detare]]
[[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia në Evropë]]
[[Kategoria:Histori e teknologjisë]]
[[Kategoria:Histori e shkencës]]
[[Kategoria:Oqeanografi]]
[[Kategoria:Histori e astronomisë]]
[[Kategoria:Meteorologji]]
[[Kategoria:Navigim]]
[[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]]</text>
      <sha1>q6jecybgq693mwp2ek35biruouz5e1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Faith and Confidence</title>
    <ns>4</ns>
    <id>373981</id>
    <revision>
      <id>3000964</id>
      <parentid>2997032</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ErdetAlla</username>
        <id>162026</id>
      </contributor>
      <comment>/* Faith and Confidence */</comment>
      <origin>3000964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="mlyjxk7d68qx5xpz725t8c64tj8i1zq" xml:space="preserve">&lt;!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --&gt;
== [[Faith and Confidence]] ==
&lt;!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --&gt;

=== Votimi ===
*{{PËR}} Si propozuesi. -[[Përdoruesi:Kelly zhrm|Kelly zhrm]] ([[Përdoruesi diskutim:Kelly zhrm|diskutimet]]) 28 shkurt 2025 12:31 (CET)
*{{KUNDËR}} Nuk ka shumë përmbajtje. - [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 1 mars 2025 16:45 (CET)
*{{KUNDËR}} - Vetëm një faqe nuk mjafton për të pasur titullin AM. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2025 00:57 (CET)
*{{ASNJANËS}} Nga një anë përmbajtja duket e shkurtër, nga ana tjetër artikulli homolog në anglisht ka po të njëjtën përmbajtje e është shpallur tashmë artikull i mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2025 12:51 (CET)
*{{PËR}} Meqë artikulli në anglisht është shpallur i mirë. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 16 qershor 2026 12:27 (CEST)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 23 qershor 2026 22:23 (CEST)
=== Diskutimi ===
Për të shprehur qëndrimin tuaj nëse duhet apo jo ky artikull të jetë i mirë votoni me {{PËR}}, {{ASNJANËS}} ose {{KUNDËR}}</text>
      <sha1>mlyjxk7d68qx5xpz725t8c64tj8i1zq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista e udhëtimeve përqark botës</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374794</id>
    <revision>
      <id>3001211</id>
      <parentid>2986895</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165865" sha1="ogr5jam0izuhlpxtur7xukpvok6gmha" xml:space="preserve">{{Faqe për grisje}}
[[File:Magellan Elcano Circumnavigation-en.svg|thumb|upright=1.84|Harta e [[Ekspedita e Magelanit|Ekspeditës së Magelanit]], udhëtimi i parë përqark botës]]
Në këtë artikull listohen në formë tabele, [[Udhëtimi përqark botës|'''udhëtimet e shquara përqark botës'']], ku i pari është [[Ekspedita e Magelanit|Ekspedita Magalan-Elkano]], e ndjekur nga eksplorime të tjera detare dhe që do të realizoheshin në [[shekulli XVII|shekujt e XVII]] dhe [[shekulli XVIII|XVIII]].

Tanimë njihen mjaft udhëtime përqark botës, në të cilët synohet të kryhen aventura apo rekorde të reja, qoftë të vetmuara, pa ndihmë, në disa itinerare të rrezikshme, sipas tipit të mjetit, moshës apo seksit të udhëtarëve. Njihen gjithashtu kompeticione sportive në të cilat synohet të realizohet udhëtimi më i shpejtë i mundshëm: Ekspedita Magelan-Elkano zgjati më shumë se tre vjetë në lundrimin e parë përreth botës, ndërsa në vitet [[2016]]-[[2017]], maxi-trimarani ''IDEC SPORT'' e përshkoi në 40 ditë, 23 orë, 30 minuta e 30 sekonda, me një shpejtësi mesatare prej 26,85 nyjesh, duke lundruar një tërësi prej {{convert|48915|km|mi}}.

==Udhëtime nautike përqark botës ==
Listat janë të përbëra nga kolonat e datave, shteteve apo kombësive, udhëtarëve dhe shëniveme mbi to. Ato janë renditur sipas datës së fillimit të udhëtimit dhe janë ndarë sipas shekujve.

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%; white-space: nowrap;&quot;
|+ Vende me flamuj të ndryshëm përgjatë historisë
|-
| [[Spanja]] || [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|thumb|101px|1496-1701]] [[File:Flag of Spain (1701–1760).svg|thumb|101px|1701-60]] [[File:Flag of Spain (1760–1785).svg|thumb|101px|1760-85]] || [[File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|thumb|101px|1785-1873, 1875-1931]] [[File:Flag of the Second Spanish Republic (1931-1939).png|thumb|101px|1931-39]] || [[File:Flag of Espagne1945-1977.gif|thumb|101px|1945-77]] || [[File:Bandera de España(1977-1981).gif|thumb|101px|1977-81]] [[File:Flag of Spain.svg|thumb|101px|1981-tani]]
|-
| [[Portugalia]] || [[File:Flag of Portugal (1495).svg|thumb|101px|1495-1521]] [[File:Flag of Portugal (1521).svg|thumb|101px|1521-78]] || [[File:Flag of Portugal (1578).svg|thumb|101px|1578-1640]] [[File:Flag of Portugal (1640).svg|thumb|101px|1640-67]] || [[File:Flag of Portugal (1667).svg|thumb|101px|1667-1707]] [[File:Flag of Portugal (1707-1816).svg|thumb|101px|1707-1816]] [[File:Flag of the United Kingdom of Portugal, Brazil, and the Algarves (1815-1825).svg|thumb|101px|1815-25]] || [[File:Flag of Portugal 1826-1834.svg|thumb|101px|1826-34]] [[File:Flag of Portugal (1830–1910).svg|thumb|101px|1830-1910]] [[File:Flag of Portugal.svg|thumb|101px|1910–tani]]
|-
| [[Franca]] || [[File:Royal flag of France.svg|thumb|101px|shek. XIV-1792]] || [[File:Flag of Réunion (1794–1815, 1830–1974; 2020–present).svg|thumb|101px|1794-1815, 1830-1974, 2020-tani]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|thumb|101px|1976-2020]] ||
|-
| [[Mbretëria e Bashkuar]]&lt;/br&gt; (Anglia) || [[File:Flag of England.svg|thumb|101px|[[Anglia]]]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|thumb|101px|1707-1800]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|thumb|101px|1801-tani]] ||
|-
| [[Holanda]] || [[File:Prinsenvlag.svg|thumb|101px|1570–1652]] || [[File:Statenvlag.svg|thumb|101px|1652–1795]] || [[File:Flag of the navy of the Batavian Republic.svg|thumb|101px|1796–806]] || [[File:Flag of the Netherlands.svg|thumb|101px|shek. XIX-tani]]
|-
| [[Austria]] || [[File:Flag of Austria-Hungary (1867–1918).svg|thumb|101px|[[Austro-Hungaria|1804-1918]]]] || [[File:Flag of Austria (state) 1919-1934.svg|thumb|101px|1919-34]] || [[File:State flag of Austria (1934–1938).svg|thumb|101px|1934-38]] || [[File:Flag of Austria.svg|thumb|101px|1945-tani]]
|-
| [[Gjermania]] || [[File:Flag of the German Confederation (war).svg|thumb|101px|[[Konfederata Gjermane|1815-1866]]]] || [[File:Flag of Germany (1867–1918).svg|thumb|101px|[[Perandoria Gjermane|1867-1918, 1933-1935]]]] || [[File:Flag of Germany (1935–1945, 3-2).svg|thumb|101px|[[Gjermania naziste|1935-1945]]]] || [[File:Flag of Germany.svg|thumb|101px|[[Gjermania|1946-tani]]]] 
|-
| [[Italia]] || [[File:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|thumb|101px|[[Mbretëria e Italisë|1861-946]]]] || [[File:Flag of Italy.svg|thumb|101px|1946-tani]] || ||
|-
| [[Rusia]] || [[File:Flag of Russia.svg|thumb|101px|para 1917, 1993-tani]] || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|thumb|101px|1917-92]] || ||
|}

===Shekulli i XVI===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;&quot;
|+ '''Udhëtime nautike - shekulli i XVI'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1519]]-[[1522]] || [[File:Flag of Portugal (1495).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Portugalia]]&lt;br/&gt;[[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || [[Ferdinand Magelani]]&lt;br/&gt;Juan Sebastián&lt;/br&gt; Elcano || Pas udhëtimeve të shumta, në v. [[1511]] Magelani arriti në Moluke (në [[gjatësia gjeografike|gjatësinë]] 128° L.). U kthye në Portugali dhe në v. [[1519]] u përgatit për [[Ekspedita e Magelanit|lundrimin përqark botës]]. Në këtë udhëtim zbuloi dhe përshkoi [[Ngushtica e Magelanit|Ngushticën e Magelanit]]. Në v. [[1521]] mbërriti [[Filipinet]], ku u vra në Cebu (në [[gjatësia gjeografike|gjatësinë]] 124°L.).
* Enrique de Malaca, ?-[[1521]], interpretuesi i Magelanit, ishte zënë rob në [[Sumatra]], kur ishte fëmijë, duke u rritur në Moluke, ku në v. [[1511]] ja shitën Magelanit; e shoqëroi atë në lundrimin përqark botës duke përfunduar bashkë në Cebu të Filipineve.
* Lundruan në drejtim të perëndimit nga [[Spanja]]; me anijen ''[[Victoria (anije)|Victoria]]'' (nisur me 5 anije dhe 270 veta). Pasi Magelani u vra nga Lapulapu pranë [[Filipinet|Filipineve]] më 27 prill [[1521]], udhëtimi përqark botës u vijua nën komandën e lundërtarit Juan S. Elcano (etnikisht bask, shtetas i [[Perandoria Spanjolle|Perandorisë Spanjolle]]). Ai u kthye në [[Sanlúcar de Barrameda]] të [[Spanja|Spanjës]], më 6 shtator [[1522]], pas një udhëtimi prej 3 vjetësh e 1 muaji. Bashkë me 18 të mbijetuarit e [[Ekspedita e Magelanit|Ekspeditës]], qenë të parët që lundruan përqark botës.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Mark Kurlansky|publisher=Walker &amp; Co.|url=https://books.google.al/books?id=FRygAwAAQBAJ|title=The Basque History of the World|year=1999|lang=en|isbn=978-0-8027-1349-0|page=63}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1525]]-[[1536]] || [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || García Jofre de Loaisa || ''Ekspedita spanjolle Loaísa'' u nis nga [[Spanja]] në drejtim të perëndimit. Asnjë nga drejtuesit e ekspeditës (García Jofre de Loaísa, Juan Sebastián Elcano, Alonso de Salazar, Martín Íñiguez de Zarquizano, De la Torre vdiqën gjatë udhëtimit) nuk e përfundoi udhëtimin. Gjithashtu asnjë nga shtatë anijet e nisjes nuk e përfundoi udhëtimin. ''Santa María de la Victoria'' u fundos nga një sulm portugez në v. [[1526]], para se të mbërrinte në Moluke.
* Fernando de la Torre dhe tetë të mbijetuar të tjerë, mes të cilëve Andrés de Urdaneta, arritën të shkojnë në Ishujt e Erëzave për tu burgosur nga [[portugezët]]. Urdaneta dhe tre nga njerëzit e tij u kthyen në Spanjë në v. [[1536]] në bordin e anijeve portugeze përmes [[India Portugeze|Indisë Portugeze]], [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]] dhe Portugalisë, duke kryer udhëtimin e dytë përqark botës në histori.
* Gjermani Hans von Aachen ishte një nga katër të mbijetuarit e Ekspeditës Loaísa si dhe një nga 18 të mbijetuarit e [[Ekspedita e Magelanit|Ekspeditës së Magelanit]], duke e bërë atë të parin që udhëtoi dy herë përreth botës.
|-
|| [[1527]]-[[1529]] || [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Álvaro de Saavedra Cerón || Ekspedita u nis më 31 tetor [[1527]] nga Zihuatanejo (shteti i tanishëm meksikan Guerrero) me tre anije (Florida, Espíritu Santo dhe Santiago) me 110 veta në bord për të mbërritur në Moluke me 45 veta, duke zbarkuar në Tidore më 30 mars.
* Aty gjetën 30 të mbijetuar të ekspeditës Loaísa, të kryesuar nga Hernando de la Torre që në vijim i mbejetuan luftës kundër portugezëve, me urdhërat e Jorge de Meneses, të vendosur në ishullin e Ternates. Midis konflikteve të ndryshme, disa spanjollë të robëruar nga [[portugezët]] u çuan në metropol, ku duke qenë të lirë, u kthyen në Spanjë dhe duke kryer, kështu, udhëtimin e tretë përreth botës.
|-
|| [[1577]]-[[1580]] || [[File:Flag of England.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Anglia]] || [[Francis Drake]] || Anija e tij kreu udhëtimin e 4-rt përqark botës (i pari anglez) duke qenë e dyta që u kthye me një nga anijet fillestare të nisjes, ''[[Golden Hind]]''. Ekspedita synonte të sulmonte Mejnit Spanjoll, duke u nisur nga [[Anglia]] lundroi në drejtim perëndimor; zbuloi [[Kalimi Drake|Kalimin Drake]], por hyri në [[Oqeani Paqësor|Paqësor]] nëpërmjet [[Ngushtica e Magelanit|Ngushticës së Magelanit]]. Drake ishte i pari që e kreu udhëtimin përreth botës si [[Kapiteni i anijes|kapiten]], ndërsa e drejtoi ekspeditën në të gjithë udhëtimin.
|-
|| [[1580]]-[[1584]]&lt;br/&gt;[[1585]]-[[1589]] || [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Martín Ignacio de Loyola || Frat françeskan që qe personi i parë që lundroi dy herë përreth botës, dhe i pari që i bëri të dy drejtimet (drejtë lindjes dhe drejtë perëndimit, përmes [[Makau]]t, atëherë territor portugez, [[Kina|Kinës]] dhe [[Akapulko]]s, [[Meksika|Meksikë]]). Një pjesë e madhe e udhëtimeve të tij u krye në këmbë.
|-
|| [[1586]]-[[1588]] || [[File:Flag of England.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Anglia]] || [[Thomas Cavendish]] || Detari dhe korsari lundroi përqark botës nëpërmjet një floteje prej 123 vetash dhe tre anijesh: ''[[Desire (anije)|Desire]]'', ''Content'' dhe ''Hugh Gallant'', që u fundos si pasojë e humbjeve nga skorbuti dhe mungesa e njerëzve për ta drejtuar. Kryen akte piraterie, pa zbulime të reja, megjithëse qe një udhëtim shumë e shquar në kohën e tij pasi arriti të kapte ''Galeón de Manila'' me një thesar të madh. Vetëm anija [[Desire (anije)|Desire]] me 48 të mbijetuar, r nisur nga [[Anglia]] drejtë perëndimit arriti të kthehej.
|-
|| [[1584]] (ose [[1585]])-[[1590]] || [[File:Flag of Portugal (1578).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Portugalia]] || João da Gama || Lundroi drejtë lindjes duke u nisur nga [[Lisbona]], [[Portugalia|Portugali]], në [[India|Indi]], Malala, [[Makau]] (atëherë portugez) dhe [[Japonia|Japoni]]. Gama e përshkoi Paqësorin në një gjerësi më të madhe veriore; u zu rob në [[Meksika|Meksikë]] dhe u bart në anije spanjolle drejtë [[Gadishulli Iberik|Gadishullit Iberik]]. Një nga të parët që udhëtoi në drejtim lindor, kryesisht përmes detit.
|}

===Shekulli XVII===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime nautike - shekulli i XVII'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1594]]-[[1602]] || [[File:Flag of Italy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Italia]]n || Francesco Carletti || Shkrimtar, udhëtar dhe tregtar fiorentin, udhëtari i parë privat që i ra përqark botës. Udhëtimin përqark botës e kreu drejtë perëndimit, nga [[Italia]] përgjatë [[Amerika|Amerikës]] në tokë, përmes Panamasë. Gjithë udhëtimet e tjera të Carletti-t u kryen përmes detit deri sa mbërriti në [[Holanda|Holandë]]; nga aty udhëtoi përgjatë tokës deri në Itali. Carletti ka të ngjarë që qe i pari që udhëtoi në të gjitha itineraret si pasagjer, jo si zyrtar i një anijeje apo anëtar i ekuipazhit. Ai i përshkroi udhëtimet në autobiografinë e tij &quot;Ragionamenti di Francesco Carletti Fiorentino sopra le cose da lui vedute ne'suoi viaggi'', përkthyer në shumë gjuhë të botës ({{lang|en|My Voyage Around the World}}; {{lang|sq|Udhëtimi im përreth botës}}).&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Francesco Carletti|year=1701|lang=it|publisher=Stamperia di G. Manni|url=https://books.google.it/books?id=aBrjSk6gbUwC|title=Ragionamenti di Francesco Carletti Fiorentino sopra le cose da lui vedute ne'suoi viaggi si dell'Indie Occidentali, e Orientali come d'altri paesi ...|editor=Jacopo Carlieri}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1598]]-[[1601]] || [[File:Prinsenvlag.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || [[Olivier van Noort]] || [[Olivier van Noort]] u nis nga Goeree i [[Roterdami]]t më 13 shtator [[1598]], me katër anije —''Mauritius'', ''Hendrik Frederick'', ''Endracht'' dhe ''Esperance''—248 veta të mirëfurnizuar. Udhëtimi i tij kishte synim të sulmonte zotërimet spanjolle në [[Oqeani Paqësor|Paqësor]] dhe të tregtonte me [[Kina|Kinën]] dhe Ishujt e Erëzave. U kthye në Roterdam vetëm me anijet ''Mauritius'' dhe ''Endracht'' dhe 45 veta nga ekuipazhi.
|-
|| [[1598]]-[[1601]] || [[File:Prinsenvlag.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Jacques Mahu || Flota e Jacques Mahu u nis nga [[Roterdami]] më 27 qershor [[1598]], në komandën e një flote prej pesë anijesh —''Hoop'', ''Liefde'', ''Geloof'', ''Trowe'' dhe ''Blijde Boodschap''— si dhe 494 veta, vetëm dy muaj e gjysmë para se [[Olivier van Noort]] me synime të ngjashme. Mahu dështoi ndërsa përshkonte [[Oqeani Atlantik|Atlantikun]] dhe ngarkoi me flotën Simon de Cordes, me Van Beuningen si nën-admiral. Vetëm dy anije e përshkuan [[Oqeani Paqësor|Oqeanin Paqësor]]: ''Trouwe'', që do të dukej më vonë në Tidore ([[Indonezia]]), ku ekuipazhi u eliminua nga [[portugezët]] në [[janari]]n e v. [[1601]]; dhe ''Liefde'', nën drejtimin e Jacob Quaeckernaeck, me një ekuipazh të dhjetuar me vetëm 24 të mbijetuar, që arritën të shkojnë në Usuki, në ishullin [[Kyūshū]] (Japoni), më 19 prill [[1600]]. Pasi u liruan në [[Japonia|Japoni]], disa marinarë arritën të ktheheshin në Vendet e Ulta. Udhëtimi qe një dështim i plotë, megjithëse qe flota e parë holandeze që arriti të kalonte përmes [[Ngushtica e Magelanit|Ngushticës së Magelanit]].
|-
|| [[1614]]-[[1617]] || [[File:Prinsenvlag.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Joris van Spilbergen || Joris van Spilbergen, detar dhe pirat holandez, në drejtim perëndimor, duke u nisur nga [[Holanda]].
|-
|| [[1615]]-[[1617]] || [[File:Prinsenvlag.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Willem Schouten&lt;/br&gt;dhe Jacob Le Maire || Ekspedita holandeze ''Eendraght''. Zbuloi Kepin Horn; ekspedita e parë që hyri në [[Oqeani Paqësor|Paqësor]] nga [[Kalimi Drake]].
|-
|| [[1623]]-[[1626]] || [[File:Prinsenvlag.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Jacob l'Hermite dhe&lt;/br&gt;Gheen Huygen Schapenham || Në prill [[1623]], L'Hermite u ngarkua nga princi Maurice i Oranzhit dhe ''Staten-Generaal'' i Holandës për të komanduar një flotë prej 11 anijesh, me 1039 anëtarë ekuipazhi dhe 600 ushtarë, me synimin për të kapur anijet spanjolle që shkonin në [[Peruja|Peru]] duke bartur argjend dhe të vendosnin një koloni holandeze në Peru ose [[Kili]], në atë kohë i njohur si Nënmbretëria e Perusë. Admirali Jacques l'Hermite, nën-admirali John Hugo Schapenham dhe kundër-admirali Jan Willemszn Verschoor u nisën nga [[Holanda]] duke lundruar drejtë perëndimit.L’Hermite vdiq i sëmur ndërsa rrethonin Kallaon në v. [[1624]], kështu që Schapenham mori drejtimin e flotës, duke u kthyer më vonë për të sulmuar porte të ndryshme spanjolle dhe duke përshkuar [[Oqeani Paqësor|Paqësorin]].
|- 
|| [[1670]]-[[1679]] || [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Pedro Cubero || Misionar dhe udhëtar spanjoll, i njohur për udhëtimet me të cilët kreu udhëtimin përqark botës mes v. [[1670]] dhe [[1679]]. Duke u nisur nga [[Spanja]], lundroi drejtë lindjes duke kaluar nga [[Parisi]], [[Roma]], [[Venecia]], [[Vjena]], [[Kostandinopoja]], [[Varshava]], [[Moska]], Astrakani, [[Isfahani]], [[Shirazi]], Surati, Laari, Malaka, [[Goa]], [[Manila]] dhe [[Qyteti i Meksikës|Meksiko]]). Lundrimi i parë detar rreth botës që përfshiu udhëtime domethënëse tokësore.
|-
|| [[1679]]-[[1691]]&lt;br/&gt;[[1683]]-[[1686]]&lt;/br&gt;[[1703]]-[[1707]]&lt;br/&gt;[[1708]]-[[1711]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || William Dampier&lt;/br&gt;dhe Ambrose Cowley || Njeriu i parë që udhëtoi tre herë përqark botës.&lt;ref name=&quot;Robert Kerr&quot;/&gt; Mes v. [[1679]]-[[1691]], kreu udhëtimin e parë përreth botës, mori pjesë në aktet e korsarisë me Bartholomew Sharp dhe pastaj përshkoi në këmbë [[Kanali i Panamasë|Istmin e Darienit]]. Gjatë kësaj kohe prodhuan hartat e para të [[Ishujt Galapagos|Ishujve Galapagos]]. Ndoqi ekuipazhe pirate në brigjet e Paqësorit dhe në fund përshkoi oqeanin dhe u kthye në Angli, duke kaluar nga [[Manila]], [[Kina]], Ishujt e Erëzave, Holanda e Re ([[Australia]]) dhe [[Kepi i Shpresës së Mirë]].
* Në v. [[1699]] admiraljati britanik i dha komandën e anijes ''HMS Roebuck'', me të cilën udhëtoi përqark botës për të eksploruar brigjet e Australisë (Holanda e Re). Anija u fundos në Australi dhe ekuipazhi u kthye me një anije të [[Raxhi i Kompanisë|Kompanisë Britanike të Indisë Lindore]].
* Dampier mori pjesë si pilot në ekspeditën e Woodes Rogers në vitet [[1708]]-[[1710]].
|-
|| [[1683]]-[[1686]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || William Ambrose Cowley|| Pirat britanik që arriti në [[Ishujt Galapagos]], duke qenë i pari që e hartografoi gjatë udhëtimit të tij përqark botës.
|-
|| [[1693]]-[[1698]] || [[File:Flag of Italy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Italia]]n || Giovanni Francesco Gemelli Careri || Turisti i parë që udhëtoi përqark botës në drejtim të lindjes, duke u nisur nga [[Napoli]], pagoi për udhëtimet e tij dhe e përshkoi [[Meksika|Meksikën]] tokazi.
|}

===Shekulli i XVIII===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime nautike - shekulli i XVIII'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1703]]-[[1706]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || William Funnell.&lt;ref name=&quot;Robert Kerr&quot;&gt;{{Cite book|title=A General History and Collection of Voyages and Travels|url=https://books.google.al/books?id=t0zHOrcFMPQC|year=1814|editor=Robert Kerr|publisher=William Blackwood|volume=10|lang=en}}&lt;/ref&gt; ||
|-
|| [[1708]]-[[1710]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Woodes Rogers || Korsar anglez që duke drejtuar anijen ''Duke'' dhe ''Duchess'', dhe i shoqëruar nga William Dampier si pilot i parë, arriti të kap [[Galeoni i Manilës|Galeonin e Manilës]] në [[Baja California]]. Në këtë udhëtim, më 31 janar [[1709]] shpëtoi Alexander Selkirk-un, që ishte braktisur në Ishujt Juan Fernández prej katër vjetësh.
* William Dampier ishte personi i parë që udhëtoi tre herë përreth botës ([[1679]]–[[1691]], [[1703]]–[[1707]] dhe [[1708]]–[[1711]]).
|-
|| [[1714]]-[[1718]] || [[File:Royal flag of France.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Gentil de la Barbinais || Duke lundruar me një anije komerciale private për «të zhvilluar një tregti të paligjshme» (~kontrabandë) në [[Kili]] dhe [[Peruja|Peru]], pasi lundroi në anije të tjera deri në Kinë, prej nga u kthye në [[Evropa|Evropë]]. Qe pasagjeri i dytë komercial që udhëtoi përqark botës.
|-
|| [[1719]]-[[1721]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || George Shelvocke || Shelvocke mori pjesë në akte korsarie në brigjet jugamerikane me John Clipperton. Ai publikoi një libër të famshëm në v. [[1723]] të bazuar në veprat e tij, ''A Voyage Round the World By Way of The Great South Sea''.
|-
|| [[1719]]-[[1722]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || John Clipperton || Korsar që fillimisht lundroi me George Shelvocke.
|-
|| [[1721]]-[[1723]] || [[File:Statenvlag.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Jakob Roggeveen || Udhëtoi përqark botës në ngarkim të Kompania Holandeze e Indive Lindore, gjatë të cilit zbuloi [[Ishulli i Pashkëve]].
|-
|| [[1740]]-[[1744]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || George Anson || Baroni i I-rë Anson me anijen ''HMS Centurion'', drejtoi një skuadër prej tetë anijesh të ''Royal Navy'' që kishte mision të kapte zotërimet spanjolle në [[Oqeani Paqësor|Paqësor]], pasi të hynte në luftë në v. [[1740]]. U kthye në Angli në v. [[1744]] me një anije të vetme, nga [[Kina]] dhe pasi kreu udhëtimin përreth botës, udhëtimi u karakterizua nga kapja e [[galeoni]]t të Akapulkos si dhe humbjet e tmerrshe nga sëmundjet që pësuan, duke mbërritur vetëm 188 nga 1854 vetat që ishin nisur.
|-
|| [[1764]]-[[1766]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || John Byron || Udhëtimi i parë përqark botës në më pak se dy vjet, me anijen ''HMS Dolphin''.&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=20 korrik 2009|url=http://www.solarnavigator.net/circumnavigation.htm|title=Circumnavigation: Notable global maritime circumnavigations|work=solarnavigator.net|lang=es}}&lt;/ref&gt; Gjatë udhëtimit, kaloi përmes [[Ishujt Falkland|Ishujve Folkland]], tashmë të pushtuara nga [[Franca]] dhe i pretendoi për [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]], megjithëse nuk la asnjë ngulim. Ky inkursion do të ishte një nga katalizatorët e krizës diplomatike të Ishujve Folkland në v. 1770. Më vonë Byron zbuloi ishujt e Arkipelagut Tuamotu (zbuloi Ishujt Disëpointment dhe Ishujt e Mbretit Xhorxh), i dha emrin e tij Ishujve Gilbert dhe zbuloi disa ishuj të [[Tokelau]]t. Më në fund vizitoi Tinianin në [[Ishujt Mariane të Veriut]].
|-
|| [[1766]]-[[1768]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Samuel Wallis dhe Philip Carteret || me anijet ''HMS Dolphin'' dhe ''HMS Swallow''. Carteret kishte shërbyer në ekspeditën e Byron. ''Dolphin'' qe anija e parë që kreu dy lundrime përqark botës.
|-
|| [[1766]]-[[1768]] || [[File:Royal flag of France.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Louis Antoine de Bougainville || Udhëtimi i parë francez përreth botës. Pjesë e tij ishte dhe botanistja Jeanne Baret, [[gruaja]] e parë që udhëtoi përqark botës, megjithëse e maskuar si burrë, si ndihmëse e Philibert Commerçon.
|-
|| [[1768]]-[[1771]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || [[Xhejms Kuk]] || Udhëtimi i parë përqark botës pa humbur personel nga skorbuti, me anijen ''HMS Endeavour''.
|-
|| [[1772]]-[[1774]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Tobias Furneaux || Udhëtimi i parë përqark botës nga perëndimi në lindje, me anijen ''HMS Adventure''. (Furneaux ishte një veteran i ekspeditës së Byron-it dhe qe njeriu i parë që udhëtoi përreth botës në të dyja drejtimet.)
|-
|| [[1772]]-[[1775]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || [[Xhejms Kuk]] || Kuk me anijen ''HMS Resolution''.
|-
|| [[1776]]-[[1778]] || [[File:Flag of Spain (1760–1785).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]], [[File:Flag of Italy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Italia]]n || Alessandro Malaspina || Malaspina kreu një udhëtim komercial përqark botës në emër të ''Real Compañía de Filipinas''. Më vonë ai qe protagonist i një ekspedite të njohur spanjolle eksplorimi dhe investigimi shkencor përreth botës (1788-94).
|-
|| [[1785]]-[[1788]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || George Dixon dhe&lt;/br&gt;Nathaniel Portlock || Pionerë të tregtisë detare të gëzofit midis Paqësorit Veriperëndimor dhe Kinës, me anijet ''Queen Charlotte'' dhe ''King George'' përkatësisht.
|-
|| [[1786]]-[[1788]] || [[File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of Italy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Italia]]n || Alessandro Malaspina || Drejtoi një ekspeditë spanjolle.
|-
|| [[1786]]-[[1789]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Archibald Menzies ||
|-
|| [[1787]]-[[1790]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Robert Gray || Tregtar detar amerikan i gëzofit; udhëtimi i parë amerikan përqark botës.
|-
|| [[1788]]-[[1789]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || John Hunter ||
|-
|| [[1789]]-[[1794]] || [[File:Flag of Italy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Italia]]n || Alessandro Malaspina ||
|-
|| [[1790]]–[[1792]] || [[File:Royal flag of France.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Etienne Marchand ||
|-
|| [[1790]]–[[1792]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Edward Edwards ||
|-
|| [[1791]]–[[1795]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || George Vancouver || Para se të komandonte Ekspeditën Vancouver, George Vancouver kishte marrë pjesë edhe në udhëtimin përqark botës me anijen ''HMS Resolution'' gjatë udhëtimit të dytë të [[Xhejms Kuk]]ut dhe anijen ''HMS Discovery'' gjatë udhëtimit të tretë të Kukut.
|-
|| [[1794]]–[[1796]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || John Boit || Tregtar detar amerikan i gëzofit me slupin ''Union''; slupi i parë i asaj madhësie dhe velash që lundroi përqark botës.&lt;ref name=&quot;Boit&quot;&gt;{{cite book|author=John Boit|editor=Edmund Hayes|publisher=Oregon Historical Society|url=https://books.google.com/books?id=eIQ6AQAAIAAJ|year=1981|title=Log of the Union: John Boit's Remarkable Voyage to the Northwest Coast and Around the World, 1794–1796|lang=en|isbn=978-087595089-1|pages=xviii, xxviii–xxxvi, 127–132}}&lt;/ref&gt;
|}

===Shekulli i XIX===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime nautike - shekulli i XIX'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1795]]-[[1803]] || [[File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Ignacio María de Álava || E kreu udhëtimin përreth botës me anijen ''Montañés'', flamurtarja e Marinës Spanjolle. U nis nga [[Cádiz]]-i më 30 nëntor [[1794]], duke udhëtuar përreth amerkës dhe duke vizituar portin e Kallaos dhe qytetin e [[Lima|Limës]]. Ndaloi në Ishujt Mariane dhe [[Manila]], ku qëndroi deri në janar [[1803]]. U kthye nga [[Kepi i Shpresës së Mirë]], duke mbërritur në [[Cádiz]] më 15 maj [[1803]].
|-
|| [[1800]]-[[1803]] || [[File:Flag of Réunion (1794–1815, 1830–1974; 2020–present).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Nicolas Baudin || Anëtarët e Ekspeditës Baudin, me anijet ''Le Géographe'' dhe ''Le Naturaliste'' eksploruan bregdetin australian nga Kepi Banks deri në Gjirin Encounter, ku hasi Matthew Flinders. Vdiq gjatë udhëtimit të kthimit nga tuberkulozi në Port Louis, [[Ishull-i-Francës]] (tashmë Ishulli Mauricius).
|-
|| [[1803]]–[[1806]] || [[File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Francisco Javier de Balmis || {{lang|es|Real Expedición Filantrópica de la Vacuna}} e njohur si ''Ekspedita Balmis'', ishte ekspedita e parë ndërkombëtare për kujdesin shëndetësor në histori.&lt;ref&gt;{{cite magazine|author=Rafael E. Tarrago|url=https://www3.paho.org/english/dd/pin/Number11_article6.htm|lang=en|title=The Balmis-Salvany Smallpox Expedition: The First Public Health Vaccination Campaign in South America|magazine=Perspectives in Health|volume=6|issue=1|publisher=Pan-American Health Organization|year=2001}}{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|year=2005|lang=en|author1=Carlos Franco-Paredes|author2=Lorena Lammoglia|author3=José Ignacio Santos-Preciado|title=The Spanish Royal Philanthropic Expedition to Bring Smallpox Vaccination to the New World and Asia in the 19th Century|jstor=4463512|volume=41|issue=9|journal=Clinical Infectious Diseases|doi-access=free|pages=1285–1289|doi=10.1086/496930|pmid=16206103}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1803]]-[[1806]] || [[File:Flag of Russia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Rusia]] || Adam Johann von&lt;/br&gt;Krusenstern dhe Yuri&lt;/br&gt;Fiódorovich Lisiansky || Udhëtimi i parë rus përqark botës, me anijet ''Nadezhda'' (Kruzenshtern) dhe ''Neva''  (Lisianski) në të cilën mori pjesë edhe Fabian Gottlieb von Bellingshausen si toger dhe hartograf.
|-
|| [[1804]]–[[1808]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || John DeWolf || Lundroi përqark botës përmes detit dhe tokës; amerikane i parë që bëri udhëtimin tokësor përmes [[Siberia|Siberisë]]; personi i parë i njohur që udhëtoi përqark botës duke kaluaar në itinerarin tokësor përgjatë [[Rusia|Rusisë]]. DeWolf pati ndikim në tregtinë e [[gëzofi]]t midis [[ShBA]]-së dhe [[Rusia|Rusisë]].&lt;ref&gt;{{cite thesis|author=Tobin Jerel Shorey|lang=en|publisher=University of Florida|access-date=15 korrik 2023|url=https://ufdcimages.uflib.ufl.edu/UF/E0/04/74/20/00001/SHOREY_T.pdf|year=2014|title=Navigating the 'Drunken Republic': The ''Juno'' and the Russian American Frontier, 1799-1811|degree=PhD}}&lt;/ref&gt; Ai është përshkruar në romanin e [[Herman Melville]] [[Moby-Dick]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Herman Melville|year=1851|lang=en|title=Moby Dick; or, The Whale|url=http://www.powermobydick.com/Moby045.html|chapter=XLV: The Affidavit|access-date=24 korrik 2023|via=Power Moby-Dick: The Online Annotation}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1817]]-[[1819]] || [[File:Flag of Argentina.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Argjentina]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of Réunion (1794–1815, 1830–1974; 2020–present).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca|francez]] || Hippolyte Bouchard || Me anijen &quot;La Argentina&quot; kreu udhëtimin e parë argjentinas përreth botës.
|-
|| [[1819]]-[[1821]] || [[File:Flag of Russia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Rusia]] || Fabian Gottlieb von Bellingshausen dhe Mijaíl Lázarev || Udhëtimi i parë përreth botës në shumicën e tij mes koordinatave 60° dhe 70° J., duke eksploruar [[Antarktida|Antarktidën]] kontinentale dhe ishujt e parë në jug të rrethit polar antarktik.
|-
|| [[1826]]-[[1828]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || William Parker || Anija ''HMS Warspite'' nën drejtimin e kapitenit Parker, me mision për të drejtuar skuadrën e stacionit të [[Amerika Jugore|jugamerikan]], duke u nisur nga [[Anglia]] përmes [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]], [[Birmania|Burmës]], [[Australia|Australisë]] dhe [[Brazili]]t, duke u kthyer në Angli nga [[Karaibet]].
|-
|| [[1826]]-[[1830]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || William B. Finch || Nga [[Nju Jork]]u, anija ''USS Vincennes'' përshkoi Kepin Horn, duke vizituar [[Havai|Ishujt Havajanë]] në v. [[1829]] dhe [[Makao]]n në [[1830]]. Udhëtimi i saj i kthimit u krye përmes [[Kina|Kinës]], [[Filipinet|Filipineve]], [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] dhe [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]]. Pas gati katër vitesh, në 8 qershor [[1830]] ''Vincennes'' u kthye në [[Nju Jork]] nën komandën e William B. Finch&lt;ref name=&quot;Long&quot;&gt;{{cite book|author=David Foster Long|url=https://archive.org/details/goldbraidforeign00long/page/207|publisher=Naval Institute Press|title=Gold braid and foreign relations: diplomatic activities of U.S. naval officers, 1798-1883|chapter=9|year=1988|lang=en|isbn=978-0-87021-228-4|lccn=87034879|chapter-url=http://books.google.co.th/books?id=yv2sdjw4SIYC&amp;pg=PA209&amp;lpg=PA209|page=207-09|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Joyce S. Goldberg|date=shkurt 1990|title=Review: ''Gold Braid and Foreign Relations: Diplomatic Activities of U.S. Naval Officers, 1798–1883'' by David F. Long|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_1990-02_95_1/page/n274|lang=en|journal=The American Historical Review|volume=95|issue=1|pages=253–254|jstor=2163133}}&lt;/ref&gt; Dy ditë më pas, anija u nxor nga shërbimi.
|-
|| [[1831]]-[[1834]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || John Downes || Komodori Downes, në drejtimin e anijes ''USS Potomac'' u nis nga [[Nju Jorku]] në 19 gusht [[1831]], në ekspeditën e parë drejtë [[Sumatra]]s përmes [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]]. U kthye përmes Kepit Horn deri në [[Boston]] më 23 maj [[1834]].
|-
|| [[1831]]-[[1836]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Robert Fitzroy || Udhëtoi përqark botës me anijen ''HMS Beagle'' bashkë me [[Çarls Darvin]].
|-
|| [[1841]]-[[1842]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Sir George Simpson || Kreu udhëtimin e parë përqark botës duke përshkuar [[Kanadaja|Kanadënë]] dhe [[Siberia|Siberinë]].
|-
|| [[1844]]-[[1846]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || John Percival || Anija ''USS Constitution''; maj [[1844]] – shtator [[1846]].
|-
|| [[1845]]-[[1847]] || [[File:Flag of Denmark.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Danimarka]] || || Ekspedita e parë ''Galatea'', udhëtimi i parë danez përreth botës.
|-
|| [[1845]]-[[1847]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || ''HMS Driver'' || Udhëtimi i parë përqark botës me vaporr, në një slup me rrotull.
|-
|| [[1845]]-[[1851]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || ''HMS Herald'' || Zbuloi Ishullin Herald në [[Ngushtica e Beringut|Ngushticën e Beringut]], ndërsa kërkonte ekspeditën e sir John Franklin.
|- 
|| [[1856]]-[[1858]] || [[File:Flag of Peru.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Peruja]] || José Boterín, Ignacio Mariátegui y Tellería || Fregata me motor me shtytje helikore ''Amazonas'' kreu udhëtimin e parë përqark botës të Perusë.
|-
|| [[1857]]-[[1859]] || [[File:Flag of Austria-Hungary (1867–1918).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Austro-Hungaria|Austria]] || ''SMS Novara'' || Kreu udhëtimin e parë austro-hungarez përreth botës, pjesë e ekspeditës për [[Kolonizimi Austriak i ishujve Nikobar|kolonizimin e Ishujve Nikobar]].
|- 
|| [[1864]]-[[1865]] || [[File:Flag of the Confederate States (1865).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Shtetet e Konfederatës së Amerikës|Konfederata]] || James Iredell Waddell || Anijes ''CSS Shenandoah'' ishte vetmja anije e [[Shtetet e Konfederatës së Amerikës|Konfederatës Amerikane]] që udhëtoi përreth botës.
|-
|| [[1865]]-[[1868]] || [[File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Casto Méndez Núñez&lt;/br&gt;dhe Juan Bautista&lt;/br&gt;Antequera y Bobadilla || Fregata spanjolle ''Numancia'', ishte [[luftanija]] e parë e koracuar që përshkoi botën ({{lang|la|Enloricata navis que primo terram circuivit}}).
|-
|| [[1877]]-[[1879]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || [[Ulysses S. Grant]] || Përfshin takimin e parë të një ish [[Presidenti i Shteteve të Bashkuara|presidenti të ShBA-së]] (Granti) dhe një monarku të [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërisë së Bashkuar]], [[Mbretëresha Viktoria|mbretëreshës Viktoria]].
|-
|| [[1879]]-[[1881]] || [[File:Flag of Brazil (3-2).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Brazili]] || Júlio César de Noronha || [[Korveta]] ''Vital de Oliveira'' kreu udhëtimi i parë brazilian përqark botës (19 nëntor [[1879]] – 21 janar [[1881]]).&lt;ref&gt;{{cite web|lang=pt|website=Marinha do Brasil|url=https://www.marinha.mil.br/dphdm/viagens-de-circum-navegacao|access-date=22 korrik 2021|title=Viagens de Circum-navegação|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722050820/https://www.marinha.mil.br/dphdm/viagens-de-circum-navegacao|url-status=live|archive-date=22 korrik 2021}}&lt;/ref&gt;
|- 
|| [[1892]]-[[1894]] || [[File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Fernando Villaamil || Udhëtimi i parë përqark botës në një anije trajnuese, [[korveta]] spanjolle ''Nautilus'', nën komandën e Villaamil.
|-
|| [[1895]]-[[1898]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Joshua Slocum || Udhëtimi i parë vetmitar përreth botës.
|}

===Shekulli i XX===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime nautike - shekulli i XX'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1907]]-[[1909]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || [[Theodore Roosevelt]] || Udhëtimi i parë përqark botës nga një flote luftarake, ''Flota e Madhe e Bardhë'', e përbërë nga 4 skuadra të koracuara, të gjitha të ngjyrosura me të bardhë. E drejtuar nga [[Theodore Roosevelt|Roosevelti]], do të tregojë fuqinë ushtarake të [[ShBA]]së si dhe kapacitetin e saj oqeanik.
|-
|| [[1913]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || || ''HMS New Zealand'', lundrimi i parë përqark botës nga një drednot i periudhës së anijeve të koracuara.
|-
|| [[1921]]-[[1925]]&lt;br/&gt;[[1932]]-[[1937]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Harry Pidgeon || Udhëtimi i dytë përqark botës, i vetëm.
|-
|| [[1923]]-[[1924]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || ''Special Service Squadron'' || ''HMS Hood'', ''HMS Repulse'' dhe pjesa tjetër e ''Empire Cruise'', një tur i [[Perandoria Britanike|Perandorisë Britanike]] pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së I Botërore]].
|-
|| [[1923]]–[[1925]] || [[File:Flag of Ireland (3-2).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Irland]]a || Conor O'Brien || Me anijen ''Saoirse'',  një keç 20-tonë, {{convert|42|ft|m}} i gjatë, i dizenjuar vetë dhe ndërtuar në Baltimore të [[Irland|Irlandës]]. Lundra e parë e vogël private që lundroi përqark botës nga perëndimi në lindje dhe në jug të tre kepeve të mëdhenj: Kepi Horn, [[Kepi i Shpresës së Mirë]] dhe Kepi Luvin në jugperëndim të [[Australia|Australisë]] – Itinerari ''Clipper''.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Judith Hill|publisher=The Collins Press|url=https://search.worldcat.org/title/310402267|title=In Search of Islands – A Life of Conor O'Brien|year=2009|isbn=978-1-905172-65-8|lang=en|pages=63–79}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1932]]–[[1935]] || [[File:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Italisë|Italia]] || Francesco Aurelio Geraci || Italiani i parë që udhëtoi përqark botës me anijen e tij të vogël prej druri ''Memento Audere Semper''.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=David Ingiosi|title=La storia del primo velista italiano a fare il giro del mondo|url=https://blog.magellanostore.it/la-storia-del-primo-velista-italiano-a-fare-il-giro-del-mondo/|date=3 qershor 2021|website=MagellanoStore Blog|lang=it|access-date=25 korrik 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1932]]–[[1939]] || [[File:Flag of Poland.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Polonia]] || Wladek Wagner || Polaku i parë që kreu një lundrim velier përqark botës. Ai shkroi librin ''Nga Dielli dhe Yjet'' rreth udhëtimit.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=Wladek Wagner, 79, Made Sailing History|url=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1992-09-26-9209260310-story.html|date=26 shtator 1992|website=Orlando Sentinel|access-date=1 shtator 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1934]]-[[1958]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Electa dhe Irving Johnson || Sportistë velierë, pionerë të trajnimit të lundrimit; udhëtuan përqark botës 7 herë me ekuipazhe amatore.
|-
|| [[1942]] || [[File:Flag of Argentina.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Argjentina]] || Vito Dumas || Udhëtimi i parë vetmitar përmes [[Oqeani Atlantik|Oqeaneve Atlantik]], [[Oqeani Indian|Indian]] dhe [[Oqeani Paqësor|Paqësor]] me një anije 9,55 m të gjatë dhe 3,30m të gjerë, duke përfshirë kalimin e parë vetëm të tre kepeve të mëdhenj.
|-
|| [[1957]]–[[1973]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Edward Allcard || Udhëtim i vetëm përreth botës, nëpërmjet tre kepeve të mëdhenj në bordin e keçit të tij {{convert|36|ft|m}} ''Sea Wanderer''.
|-
|| [[1960]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || ''Operacioni Sandblast'' || [[Nëndetësja]] ''USS Triton SSRN-586'' kreu udhëtimin e parë nënujor përqark botës dhe udhëtimi më i shpejtë me fuqi mekanike përreth botës (i diskutuar me ''Earthrace'', [[2008]]), në 60 ditë e 21 orë.
|-
|| [[1964]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || ''Operacioni ''Sea Orbit'' || [[aeroplanmbajtësja]] [[shtytja bërthamore detare|me shtytje bërthamore]] ''USS Enterprise'' CVN-65, [[kryqëzori|kryqëzorët]] ''USS Long Beach CGN-9'' dhe ''USS Bainbridge DLGN-25''; lundrimi i parë përreth botës me të gjithë task forcën navale me [[shtytja bërthamore detare|energji bërthamore]].
|-
|| [[1965]]-[[1970]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Robin Lee Graham || Më i riu (me 16-21 vjeç) që kreu udhëtimin përqark botës i vetëm në bordin e [[varka me vela|varkës veliere]] ''Dove'', {{convert|24|ft|m}} e gjatë.
|-
|| [[1966]] || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Bashkimi Sovjetik]] || || Udhëtimi i parë nënujor [[Bashkimi Sovjetik|sovjetik]] përqark botës; nëndetëset ''K-133'' dhe ''K-116''.
|-
|| [[1966]]-[[1967]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Sir Francis Chichester || Udhëtimi i parë vetmitar përreth botës vetëm me një port ndalimi.
|-
|| [[1967]]-[[1968]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Sir Alec Rose || udhëtim i vetëm përqark botës me dy ndalesa (në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]]).
|-
|| [[1967]]-[[1969]] || [[File:Flag of Poland.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Polonia]] || Leonid Teliga || Udhëtim vetmitar përqark botës në bordin e anijes ''SY Opty''.
|-
|| [[1968]]-[[1969]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Robin Knox-Johnston || Udhëtimi i parë vetmitar përqark botës, pa ndalesa.&lt;ref name=&quot;WSSRC&quot;&gt;{{cite web|title=Round the World Non-Stop|url=http://www.sailspeedrecords.com/round-the-world-non-stop|website=World Sailing Speed Record Council|lang=en|url-status=live|archive-date=1 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001235909/http://sailspeedrecords.com/round-the-world-non-stop}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1968]]-[[1973]] || [[File:Flag of Espagne1945-1977.gif|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || Julio Villar Gurruchaga || Udhëtim vetmitar përqark botës me shumë ndalesa, nga lindja në perëndim, përmes [[Kanali i Panamasë|Kanalit të Panamasë]] dhe [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]]. Shkroi librin ''¡Eh, petrel! cuaderno de un navegante solitario'' në lidhje me udhëtimin e tij në formë mjaft lirike.
|-
|| [[1970]]–[[2021]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Jon Sanders || Kreu njëmbëdhjetë udhëtime përqark botës.&lt;ref name =&quot;Jon_S&quot;&gt;{{cite news|newspaper=The Guardian|lang=en|date=6 shkurt 2021|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2021/feb/06/anything-but-ordinary-octogenarian-sailors-11th-circumnavigation-highlights-plastic-pollution|title=Anything but ordinary: the 81-year-old who has sailed around the world 11 times|access-date=7 shkurt 2021|url-status=live|archive-date=6 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206215249/https://www.theguardian.com/australia-news/2021/feb/06/anything-but-ordinary-octogenarian-sailors-11th-circumnavigation-highlights-plastic-pollution}}&lt;/ref&gt;
* [[1970]] udhëtimi i parë vetëm rreth botës nga lindja në perëndim kryesisht duke lundruar me vela përgjatë tropikëve.
* [[1981]]–[[1982]] udhëtimi i dyfishtë vetëm pa ndalesa përqark botës nga perëndimi në lindje nëpërmjet Oqeanit Jugor.
* [[1986]]–[[1988]] udhëtim i trefishtë vetëm, pa ndalesa, përreth botës: 657 ditë, 21 orë e 18 minuta në detë. ''[[Rekordet Botërore Guinness]]'' e përmendin këtë si lundrimin më të gjatë me vela pa ndalesa (71,023 milje detare).&lt;ref&gt;{{cite book|year=2018|lang=en|title=Guinness World Records|url=http://www.guinnessworldrecords.com/products/books/guinness-world-records-2018-edition/|access-date=31 dhjetor 2017|url-status=live|archive-date=1 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180101030106/http://www.guinnessworldrecords.com/products/books/guinness-world-records-2018-edition/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jon Sanders&quot;&gt;{{cite web|url=http://john.curtin.edu.au/endeavour/circumnavigation.html|lang=en|title=Project Endeavour: Jon Sanders' Triple circumnavigation|access-date=25 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327125228/http://john.curtin.edu.au/endeavour/circumnavigation.html|url-status=live|archive-date=27 mars 2018}}&lt;/ref&gt;
* [[2016]]–[[2017]]: përfundoi udhëtimin e dhjetë përqark botës në moshën 78 vjeçare, kryesisht i vetëm.&lt;ref name=&quot;Jon_S&quot;/&gt;
* [[2019]]–[[2021]]: përfundoi udhëtimin e njëmbëdhjetë përreth botës në moshën 81 vjeçare.&lt;ref name=&quot;Jon_S&quot;/&gt;
|-
|| [[1971]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Sir Charles Blyth || Udhëtimi i parë drejtë perëndimit përreth botës pa ndalesa, i vetëm.
|-
|| [[1972]]-[[1973]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || ''USS Inchon LPH-12'' || Ekuipazhi ''ETR-3'' udhëtoi përqark botës me [[Anija sulmuese amfibe|anijen sulumese amfibe]] të ''Klasit Ivo Xhima'', ''USS Inchon LPH-12''; përmes [[Kanali i Panamasë|Kanalit të Panamasë]], Norfolk V.A. Nga lindja në perëndim (shtator [[1972]] - shtator [[1973]]).
|-
|| [[1975]]–[[2019]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Webb Chiles || Udhëtoi gjashtë herë vetëm përqark botës, të zhvilluar në vitet [[1975]]–[[1976]], [[1978]]–[[1984]], [[1984]]–[[1990]], [[1991]]–[[2003]], [[2008]]–[[2009]], [[2014]]–[[2019]].&lt;ref&gt;{{Cite web|accessdate=27 qershor 2022|url=https://www.sailmagazine.com/cruising/veteran-circumnavigator-closed-the-loop-on-sixth-solo-circumnavigation|title=Veteran Circumnavigator Closes the Loop on Sixth Solo Circumnavigation|date=24 korrik 2019|work=Sail Magazine|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1976]]-[[1978]] || [[File:Flag of Poland.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Polonia]] || Krystyna Chojnowska-Liskiewicz || [[Gruaja]] e parë që kreu një udhëtim përreth botës e vetme.
|-
|| [[1976]]-[[1979]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Larry Briggs dhe Eric J. Lund || Lundroi përreth botës me [[jahti]]n më të vogël me motor, i qujtur ''Champion''.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Justin Farrow|date=5 maj 2014|url=https://issuu.com/justinfarrow/docs/circumnavigation-of-earth-voyage-of|title=Circumnavigation of Earth|lang=en|work=Voyage of Makulu Beautiful Nation|access-date=12 mars 2025|archive-date=12 mars 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250312144941/https://issuu.com/justinfarrow/docs/circumnavigation-of-earth-voyage-of|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Around the World Under Power|website=Trawlers &amp; Trawlering|url=http://trawlersandtrawlering.com/circumnavigators/circumnavigators.html|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=A Tribute to Larry Briggs, 1940–2013|date=10 shkurt 2014|lang=en|url=https://www.passagemaker.com/channels/a-tribute-to-larry-briggs-1940-2013|author1=Peter Swanson|author2=Denis Umstot|website=Passage Maker: The World’s Cruising Authority}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1977]]-[[1978]] || [[File:Flag of New Zealand.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Zelanda e Re]] || Naomi James || [[Gruaja]] e parë që kreu një udhëtim vetmitar përqark botës përgjatë Kepit Horn.
|-
|| [[1982]] || [[File:Flag of South Africa.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Afrika e Jugut]] || Bertie Reed || Afrikanojugori i parë që kreu tre udhëtime përqark botës i vetëm.&lt;ref name=&quot;SAS&quot;&gt;{{cite web|lang=en|work=sailing.org.za|title=Remembering Bertie Reed|url-status=dead|url=http://sailing.org.za/default/team-sa3.php|archive-date=10 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210063454/http://sailing.org.za/default/team-sa3.php}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1982]]-[[1983]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Mark Schrader || Kreu dy udhëtime vetmitare përqark botës, duke u bërë amerikani i parë që e kreu udhëtimin përreth botës i vetëm, përmes 5 kepeve të mëdhenj jugorë.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Dan Byrne|lang=en|newspaper=Los Angeles Times|url-status=live|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-08-30-sp-14310-story.html|title=Going One-On-One With the Lonely Sea: 25 Daring Sailors Will Attempt to Go Around the World–Single-Handedly|date=30 gusht 1986|access-date=11 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20151031160756/http://articles.latimes.com/1986-08-30/sports/sp-14310_1_lonely-sea/2|archive-date=31 tetor 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=11 tetor 2016|url=http://sailorsforthesea.org/about-sailors-for-the-sea/advisors/mark-schrader.aspx|title=About Sailors for the Sea – Mark Schrader|lang=en|publisher=Boston Interactive/Sailors for the Sea|url-status=dead|archive-date=24 gusht 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120824054545/http://www.sailorsforthesea.org/About-Sailors-for-the-Sea/Advisors/Mark-Schrader.aspx}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1982]]-[[1984]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Marvin Creamer || Njeriu i vetëm i njohur që ka udhëtuar përqark botës me një anije pa ndihmues nautikë, as [[busulla|busullë]], as tejqyrë (21 dhjetor [[1982]] - 17 maj [[1984]]).&lt;ref&gt;{{cite web|title=Marvin Creamer|access-date=11 nëntor 2018|url=http://www.globestar.org/marvin_creamer.htm|work=globestar.org|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030121957/http:/www.globestar.org/marvin_creamer.htm|archive-date=30 tetor 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1982]]-[[1987]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Curtis dhe Lettie Ciszek || Bija e tyre, Eulalie, është përsoni më i ri që ka udhëtuar përqark botës; ishte 3 muajshe, kur e nisi udhëtimin dhe 4,5 kur e përfundoi atë. Vajza e tyre, Shelly, lindi në bordin e anijes gjatë udhëtimit. Me anijen ''S/V Rough &amp; Ready'', velierë e vitit '42, nga [[shtatori]] [[1982]] deri në [[qershori]]n [[1987]], u nis nga Siatëlli e u kthye në [[Siatëll]].&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|author=O. Casey Corr|date=5 janar 1990|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19900105/1049305/bridge-of-bureaucratic-sighs----family-slowly-mounting-the-hurdles-of-building-a-span|title=Bridge of Bureaucratic Sights – Family Slowly Mounting the Hurdles of Building a Span|newspaper=The Seattle Times|access-date=7 mars 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1983]]-[[1985]] || [[File:Flag of Bulgaria.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Bullgaria]] || Nikolay Dzambasov || Udhëtimi i parë bullgar përqark botës; kryer me një jaht të bërë vetë (1 shtator [[1983]] - 25 korrik [[1985]]).&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=Nikolai Dzhambazov – singlehanded circumnavigation of the world (1983–1985)|url=http://www.geology.bas.bg/koko/index_en.html|work=geology.bas.bg|access-date=11 nëntor 2018|url-status=live|archive-date=12 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181112021353/http://www.geology.bas.bg/koko/index_en.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1984]]-[[1985]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Peter Freeman || Slupi prej herkur-betoni ''Hartley 32'' ''Laiviņa'', nga [[Viktoria (Kolumbia Britanike)|Viktoria]], [[Kolumbia Britanike]], [[Kanadaja|Kanada]] për 236 ditë, 14 tetor [[1984]] – 14 korrik [[1985]].&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Peter Freeman|year=2018|publisher=Seaworthy Publications Inc.|isbn=978-194849404-5|url=https://books.google.al/books?id=VsUsswEACAAJ|title=Cape Horn Birthday: Record Breaking Solo Non-Stop Circumnavigation|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=25 tetor 2024|author=Tom Cunliffe|publisher=Yachting World|title=Great Seamanship: Knocked down at Kerguélen|url=https://www.yachtingworld.com/features/great-seamanship-knocked-down-at-kerguelen-155026|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1985]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || David Scott Cowper || Udhëtimi i parë vetmitar përqark botës me motobarkë.
|-
|| [[1985]]-[[1986]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Dodge Morgan || Amerikani i parë që lundroi i vetëm përreth botës, pa ndalesa, në bordin e [[varka me vela|velierës]] ''American Promise'' (12 nëntor [[1985]] - 11 prill [[1986]]).
|-
|| [[1985]]-[[1987]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]] || ''Trishna'' || Udhëtimi i parë indian përqark botës nga ekuipazhi i Trupës së Inxhinierëve të [[Forcat e Armatosura të Indisë|Ushtrisë Indiane]] në [[jahti]]n ''Trishna'' (28 shtator [[1985]] - 10 janar [[1987]]). Gjithashtu mori pjesë lundërtari i parë i gjymtuar (me një këmbë) që lundroi përreth botës.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Yana Banerjee-Bey|lang=en|access-date=30 maj 2019|url=https://www.telegraphindia.com/leisure/an-epic-voyage/cid/1013038|title=An Epic Voyage|newspaper=The Telegraph|date=29 tetor 2005|archive-date=30 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530100237/https://www.telegraphindia.com/leisure/an-epic-voyage/cid/1013038|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Major Ashok Kumar Singh|url=https://www.readersdigest.co.in/features/story-the-call-of-the-big-blue-round-the-world-with-one-good-leg-124744|title=The Call of the Big Blue: Round the World with One Good Leg|date=29 nëntor 2018|publisher=Reader's Digest|lang=en|access-date=30 maj 2019|url-status=live|archive-date=30 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530102136/https://www.readersdigest.co.in/features/story-the-call-of-the-big-blue-round-the-world-with-one-good-leg-124744}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Colonel Chowdhury &amp; the crew of Trishna|lang=en|access-date=16 mars 2022|url=https://www.oceancruisingclub.org/home/prizewinner/36|work=oceancruisingclub.org}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1985]]-[[1987]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Tania Aebi || [[Gruaja]] më e re (18-20 vjeçe) dhe shtetasja-e-bashkuar e parë që kreu një udhëtim vetmitar përqark botës në bordin e [[varka me vela|varkës veliere]] ''Varuna&quot;. Por një pjesë udhëtimi prej 150 km (80 milje detare) me ekuipazh, e skualifikoi atë nga rekordi zyrtar.
|-
|| [[1986]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || || [[Luftanija]] e koracuar e Klasit Ajova ''USS Missouri (BB-63)''; 10 shtator – 19 dhjetor [[1986]]; Udhëtim përqark botës i luftanijes së koracuar të rivën në shërbim për testim para aktivitetit operacional; ndalesa portuale në vendet aleate të [[Australia|Australisë]], [[Turqia|Turqisë]], [[Italia|Italisë]], [[Spanja|Spanjës]] dhe [[Portugalia|Portugalisë]]. Pasi udhëtimi nuk u përsërit në vijim nga një tjetër luftanije e koracuar dhe të gjitha luftanijet e koracuara tashmë janë tërhequr nga shërbimi dhe konsiderohen gjerësisht si të vjetëruara, ajo qëndron si udhëtimi i vetëm përqark botës nga një luftanije e koracuar me armë të kalibrit të madh.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Christopher C. Wright|title=U. S. Naval Operations in 1986|url=https://www.usni.org/magazines/proceedings/1987/may/u-s-naval-operations-1986|journal=U. S. Naval Institute Proceedings|volume=113|issue=5|lang=en|access-date=19 janar 2024|date=maj 1987}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1987]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Serge Testa || Një lundërtar jahtesh australian që mban rekordin botëror për udhëtimin përqark botës me varkën më të vogël, duke e përfunduar udhëtimin në vitin [[1987]], varkën e tij ''Acrohc Australis'' prej 3. 61 metrash.
|-
|| [[1987]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Teddy Seymour || Në bordin e velierës ''Love Song'', qe afro-amerikani i parë që kreu i vetëm udhëtimin përqark botës.
|-
|| [[1987]]-[[1991]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Mike Plant || Plant kreu tre udhëtime përqark botës.&lt;ref name=&quot;The Museum of Yachting&quot;&gt;{{cite web|lang=en|title=The Museum of Yachting|url=http://www.windlasscreative.com/shshof_web/mike_plant.htm|work=windlasscreative.com|access-date=27 mars 2013|archive-date=26 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426120747/http://www.windlasscreative.com/shshof_web/mike_plant.htm}}&lt;/ref&gt;
* [[1986]]-[[1987]]: fitoi ''BOC Challenge'' (Class II - Open 50) me një kohë prej 157 ditësh në bordin e një slupit ''Open 50'' ''Airco Distributor'', e ndërtuar nga Plant dhe e dizenjuar nga Roger Martin.&lt;ref name=&quot;Velux5Oceans&quot;&gt;{{Cite web|title=VELUX 5 Oceans Race|access-date=27 mars 2013|url=http://www.velux5oceans.com/latest-news/|website=Uebsajti zyrtar i BOC Challenge|lang=en|archive-date=28 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130328221012/http://www.velux5oceans.com/latest-news/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Roger Martin Design&quot;&gt;{{Cite web|lang=en|publisher=Roger Martin Design|url=http://www.rodgermartindesign.com/portfolio/airco-distributor/|accessdate=27 mars 2013|title=Airco distributor|archive-date=20 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120720080917/http://www.rodgermartindesign.com/portfolio/airco-distributor/}}&lt;/ref&gt;
* [[1989]]: kreu garën e parë ''Vendée Globe'' me slupin ''Open 60'' ''Duracell'', një ''IMOCA 60'' e ndërtuar nga Plant dhe dizenjuar nga Roger Martin. Megjithëse u eleminua nga gara pasi mori ndihmë për riparimin e timonit në [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]], Plant vendosi rekordin e shtetasit-të-bashkuar më të shpejtë në lundrimin velier vetmitar përqark botës, me një kohë prej 135 ditësh.&lt;ref name=&quot;The Museum of Yachting&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=18 janar 2017|url=http://www.vendeeglobe.org/en/|title=Home – Vendée Globe 2016–2017|work=vendeeglobe.org|lang=en|url-status=live|archive-date=20 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130120060151/http://www.vendeeglobe.org/en/}}&lt;/ref&gt;
* [[1990]]-[[1991]]: Përfundoi garën e 4-rt të përgjithshme ''BOC Challenge'', duke vendosur pikavarazhin më të lartë në një event lundrimi velier vetmitar nga një shtetas-i-bashkuar me një kohë prej 132 ditësh.&lt;ref name=&quot;The Museum of Yachting&quot;/&gt;
|-
|| [[1988]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Kay Cottee || [[Gruaja]] e parë që kreu e vetme një udhëtim përreth botës pa ndalesa.
|-
|| [[1990]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || David Scott Cowper || Udhëtimi i parë vetmitar përqark botës përmes Kalimit Veriperëndimor.
|-
|| [[1990]]-[[1992]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || William (Bill)&lt;/br&gt;Deltoris Pinkney III || ''Commitment Valiant 47''. Zezaku i parë që e kreu udhëtimin vetmitar përqark botës përmes pesë kepeve të mëdhenj të Oqeaneve Jugore. Ai u nis nga [[Boston]]i më 5 gusht [[1990]]. Duke lundruar fillimisht për në [[Bermuda]], pastaj përgjatë bregdetit lindor të [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]], përgjatë [[Oqeani Atlantik|Atlantikut]], në [[Kejptaun]], [[Afrika e Jugut]], përgjatë [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] për në Hobart, [[Tasmania]], përgjatë Oqeani Jugor Paqësor, përreth Kepit Horn dhe përgjatë brigjeve lindore [[Amerika Jugore|amerikanofugore]], duke përfunduar prapë në [[Boston]]. Pinkney lundori me një ''Valiant 47'', të quajtur &quot;Commitment&quot;.
|-
|| [[1992]]-[[1999]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Duncan McQueen || Udhëtoi përqark botës me anijen ''Thistle'', duke u nisur nga Gjiri Morro në Kaliforni për shtatë vjet. Aventura e tij u përshkrua në linbrin e të shoqes Marlene, &quot;Thistle’s SEven Year Odyssey&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=2 nëntor 2019|website=Latitude38|title=West Coast Circumnavigators' List|url=https://www.latitude38.com/circumnavigators/|lang=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191102161809/https://www.latitude38.com/circumnavigators/|archive-date=2 nëntor 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|year=2005|lang=en|author=Marlene McQueen|url=https://archive.org/details/thistlessevenyea0000mcqu/|title=Thistle’s Seven Year Odyssey|publisher=Central Coast Press|isbn=1-930401-41-8}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1993]]–[[1996]] || [[File:Flag of Ireland (3-2).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Irland]]a || Pat Lawless i Vjetri || Lundroi i vetëm për 3 vjetë e 3 ditë me [[jahti]]n e tij {{convert|32|ft|m}} të gjatë ''Loon''; u kthye në Limerick të [[Irlanda|Irlandës]] në moshën 70 vjeçe pas udhëtimit të tij vetëm përqark botës.&lt;ref&gt;{{Cite web|work=patlawlesssolocircumnavigator.com|title=Home|lang=en|access-date=31 mars 2023|url=http://www.patlawlesssolocircumnavigator.com/}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1994]]–[[1995]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Lisa Clayton || [[Gruaja]] e parë britanike që kreu lundrim velier përreth botës, e vetme dhe pa ndalesa.
|-
|| [[1995]]-[[1996]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Brian Caldwell || udhëtari i parë më i vogël se 21 vjeç që kreu i vetëm udhëtimin përqark botës, me ndalesa, në moshën 20 vjeçare.
|-
|| [[1995]]–[[1996]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Robbie Marshall || Kreu një udhëtim vetëm përqark botës në anijen ''Triumph Trophy 1200''. Ai e kreu udhëtimin për 51 javë, pas të cilave shkroi një libër rreth udhëtimeve të tij. Udhëtimi i tij ishte i pari vetëm përreth botës i rregjistruar.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Robbie Marshall|lang=en|title=Triumph Around the World|url=https://books.google.al/books?id=7SxgRwAACAAJ|publisher=Eye Books|date=13 prill 2011|isbn=978-190307066-6}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1996]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || David Dicks || Udhëtimi i asistuar më i ri, i njohur i kryer përqark botës në moshën 18 vjeç e 41 ditë.
|-
|| [[1996]]-[[1998]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Karen Thorndike || Vendosi [[Rekordet Botërore Guinness|Rekord Guinness]] si [[gruaja]] e parë amerikane që kreu lundrimin velier përqark botës, vetëm dhe pa ndihmë, në mënyrë jo të vazhdueshme.&lt;ref&gt;{{cite web|date=19 gusht 1998|url=http://edition.cnn.com/US/9808/19/solo.sailing/|title=CNN – U.S. woman makes history by sailing globe solo|lang=en|publisher=[[CNN]]|access-date=12 mars 2025|archive-date=25 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025032903/http://edition.cnn.com/US/9808/19/solo.sailing/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|lang=en|author=Pat Henry|url=https://books.google.al/books?id=LAHJ4iCvwMcC|title=By the Grace of the Sea: A Woman's Solo Odyssey Around the World|year=2004|publisher=McGraw Hill|isbn=978-007143542-0}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1997]] || [[File:Flag of the Netherlands.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Henk de Velde || Duke lundruar me një [[katamarani|katamaran]] drejtë lindjes, kreu udhëtimin përqark botës në 119 ditë, pa ndalesa. Ai është akoma njeriu i vetëm që e kreu këtë udhëtim i vetëm, me një katamaran, edhe pse të tjerë kanë bërë udhëtime më të shpejta të vetëm përqark botës me trimaranë (Ellen MacArthur, 2005 dhe Francis Joyon, 2008).
|-
|| [[1997]]-[[1998]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Daniel D. Moreland || Udhëtimi i parë përqark botës me velierën trajnuese ''Picton Castle''.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Ron Leonardi|date=19 gusht 2019|url=https://www.goerie.com/news/20190819/after-7-world-voyages-picton-castle-heads-to-erie|title=After 7 world voyages, Picton Castle heads to Erie|access-date=9 gusht 2020|lang=en|work=goerie.com|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028025904/https://www.goerie.com/news/20190819/after-7-world-voyages-picton-castle-heads-to-erie|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1998]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Jock Wishart &amp; Co. || Trimarani ''Cable &amp; Wireless Adventurer'', 35 m. i gjatë; në korrik [[1998]], në 74 ditë, 20 orë e 58 minuta, duke përshkuar më shumë se 22600 milje detare (41,855 km). Kjo ishte një [[Rekordet Botërore Guinness|rekord i ri botëror Guinness]] për një anije me motor.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.solarnavigator.net/history/cable_and_wireless.htm|access-date=7 mars 2025|title=Cable and Wireless Adventurer Trimaran Diesel Powered Jock Wishart Jules Verne Trophy Record Nigel Irens Boat Design|lang=en|work=solarnavigator.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cable &amp; Wireless Adventurer World Record Circumnavigation|publisher=Jameson Hunter|url=https://elizabethqueenseaswann.com/Events_Records_Attempts_Solar_Powered/Diesel/Cable&amp;Wireless1998Adventurer_Nigel_Irens_Diesel_World_Record75Days_Circumnavigation.html|website=Elizabeth Swann|lang=en|access-date=7 mars 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Clive Tully|year=2002|title=Confronting Poseidon: Around the World Against the Odds|url=https://books.google.com/books?id=LP2pMgsEGd4C|lang=en|publisher=Offshore Publishing|isbn=978-0-9544093-0-2|page=14}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1999]] || [[File:Flag of Malaysia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Malajzia]] || Azhar Mansor || Malajziani i parë qe kreu një lundrimin velier përreth botës i vetëm.
|-
|| [[1999]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Jesse Martin || Udhtari më i ri përreth botës pa ndihmë, i kryer në moshën 18 vjeç e 66 ditë.
|-
|| [[1999]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Alex Thomson || Kapiteni më i ri që fitoi një garë përqark botës (''Clipper 1998–1999'').
|}

===Shekulli i XXI===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime nautike - shekulli i XXI'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1998]]-[[2001]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Robert Case || I amputuari i parë që kreu një lundrim velier përqark botës, i vetëm.&lt;ref&gt;{{Cite web|publisher=Joshua Slocum Society International|url=http://www.joshuaslocumsocietyintl.org/solo/solotable.htm|title=List of Solo Circumnavigators|access-date=7 maj 2018|lang=en|archive-date=16 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516052700/http://www.joshuaslocumsocietyintl.org/solo/solotable.htm}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1999]]–[[2000]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Vinny Lauwers || Udhëtimi ''Vision Quest''; lundërtari i parë invalid (paraplegjik) që kreu lundrimin velier përreth botës pa ndihmë; për 233 ditë, 13 orë, 43 minuta e 8 sekonda në 21760 milje detare.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|date=23 janar 2003|url=http://www.sailing.org/news/13102.php#.Wl2026iWbIU|title=Performance Certificates Published|publisher=World Sailing|access-date=15 janar 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180120002213/http://www.sailing.org/news/13102.php#.Wl2026iWbIU|archive-date=20 janar 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2000]]-[[2001]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]] || Wilfried Erdmann || Lundroi i vetëm përqark botës, nga lindja në perëndim, pa ndalesë; në 343 ditë (14 gusht [[2000]]–23 korrik [[2001]]); anija një kuvertëshe ''Kathena Nui''.
* [[1984]]-[[1985]]: Udhëtoi përqark botës i vetëm, pa ndalesa, nga perëndimi në lindje, me anijen ''Kathena Nui'' në 271 ditë.
|-
|| [[2001]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Ellen MacArthur || Udhëtarja më e shpejt femër përreth botës, e vetme, me një kuvertë.
|-
|| [[2001]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Mike Golding || Njeriu i parë që udhëtoi përqark botës pa ndalim në të dy drejtimet, drejtë lindjes dhe perëndimit. Në v. [[1993]] vendosi rekordin botëror në një udhëtim përqark botës drejtë perëndimit, me 161 ditë, ''Group 4''. Në garën ''Vendée Globe 2001'' arriti vendin e 7-të.
|-
|| [[2002]]-[[2003]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Tony Gooch || Njeriu i parë që kreu i vetëm një udhëtim përqark botës, pa ndalesa, në 177 ditë, nga bregu perëndimor i [[Amerika Veriore|Amerikës Veriore]], [[Viktoria (Kolumbia Britanike)]], Kanada.&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=7 mars 2025|url=https://www.taonui.com/cruising_in_taonui.html|lang=en|title=Cruising in Taonui|work=taonui.com|archive-date=12 mars 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250312145337/https://www.taonui.com/cruising_in_taonui.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2003]]–[[2004]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]] || ''INS Tarangini A75'' || Anija e parë e Marinës Indiane që kreu lundrimin velier përqark botës me temën e &quot;ndërtimit të urave të miqësisë përgjatë oqeaneve&quot;.
|-
|| [[2004]] || [[File:Flag of South Africa.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Afrika e Jugut]] || Charl DeVilliers || Njeriu i parë shurdhë që kreu udhëtimin përqark botës i vetëm.&lt;ref&gt;{{cite web|title=South Africa’s 'Silent Solo Sailor' Goes Home|access-date=7 mars 2025|url=https://www.seabreeze.com.au/News/Sailing/South-Africas-Silent-Solo-Sailor-Goes-Home_1981528.aspx|date=1 nëntor 2008|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2004]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Jean Luc van den Heede || Udhëtimi më i shpejt i vetëm përqark botës në drejtim perëndimor; në 122 ditë, 14 orë, 3 minuta e 49 sekonda.
|-
|| [[2004]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Adrienne Cahalan || [[Gruaja]] me udhëtimin më të shpejtë përqark botës. Në 58 ditë, 9 orë, 32 minuta e 45 sekonda (shkurt-mars [[2004]]); ekuipazhi i &quot;Cheyenne&quot;.
|-
|| [[2005]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Bruno Peyron || Peyron dhe ekuipazhi i tij, në bordin e [[katamarani|maxi katamaranit]] ''Orange II'', vendosën rekordin e udhëtimit velier përqark botës në fuqi, prej 50 ditësh, 16 orësh e 20 minutash.&lt;ref name=&quot;WSSRC&quot;/&gt;
|-
|| [[2005]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Ellen MacArthur || trimarani ''B&amp;Q/Castorama''; kreu udhëtimin vetmitar më të shpejtë përreth botës (71 ditë), vijoi të jetë [[gruaja]] më e shpejtë në [[2010]].&lt;ref name=&quot;WSSRC&quot;/&gt;
|-
|| [[2005]]-[[2006]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Denisee (Dee) Caffari || [[Gruaja]] e parë që udhëtoi e vetme përqark botës, pa ndalesa në drejtim perëndimor, në 178 ditë.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=Wrong-way sailor back on UK soil|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/hampshire/5000736.stm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060901235347/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/hampshire/5000736.stm|archive-date=1 shtator 2006}}&lt;/ref&gt;
* [[2008]]–[[2009]]: gara ''Vendée Globe'' (vetëm, pa ndalim, në drejtim lindor) në bordin e lundrës ''IMOCA 60'' udhëton në 99 ditë, 1 orë, 10 minuata e 57 sekonda.
|-
|| [[2005]]-[[2006]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Colin Angus || Kreu udhëtimin e parë përqark botës tërësisht me fuqi njerëzore, duke rremuar me kanoe, duke pedaluar dhe duke skiuar më 20 maj [[2006]].
|-
|| [[2005]]-[[2007]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Donna Lange || Drejtë lindjes, përmes deteve të jugut me tre ndalesa.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Kitty Martin|lang=en|journal=Cruising World|url=http://www.cruisingworld.com/news/voyaging/donna-lange-completes-circumnavigation-53132.html|title=Donna Lange Completes Circumnavigation|date=17 korrik 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=1 korrik 2007|title=Woman at the Helm: Donna Lange – Solo Circumnavigator|url=https://www.allatsea.net/woman-at-the-helm-donna-lange-solo-circumnavigator/|author=Carol Bareuther|lang=en|website=All At Sea}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Laura Hodgetts|date=23 maj 2016|lang=en|website=Practical Boat Owner|url=https://www.pbo.co.uk/news/american-yachtswoman-circumnavigation-31669|title=American yachtswoman nears end of second solo circumnavigation}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2006]]-[[2008]] || || Fernando García Herrán || Udhëtim përreth botës përmes itinerarit të Atlantikut Verior.
|-
|| [[2007]] || [[File:Flag of Spain.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || ''Álvaro de Bazán'' (F-101) || [[Fregata]] spanjolle ''Álvaro de Bazán F101'' kreu udhëtimin e parë përreth botës me një [[luftanija|luftanije]] spanjolle në 142 vite, pas fregatës së koracuar ''Numancia''.
|-
|| [[2007]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || ''RMS Queen Mary 2'' || Mjë kroçerë botërore, me peshë bruto 148.528 tonë, anija e pasagjerëve më e madhe që ka udhëtuar përqark botës.
|-
|| [[2007]]-[[2009]] || [[File:Flag of Poland.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Polonia]] || Natasza Caban || Polakja e lindur në v. [[1977]], udhëtoi nga lindja në perëndim përqark botës me anijen ''Tanasza'', nga [[Havai]], prapë në [[Havai]] përmes [[Kanali i Panamasë|Kanalit të Panamasë]].
|-
|| [[2007]]-[[2010]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Reid Stowe || Udhëtoi drejtë lindjes përqark botës, në 1152 ditë; koha më e gjatë e shpenzuar në det pa u rifurnizuar ose prekur tokën.
|- 
|| [[2007]]-[[2013]] || [[File:Flag of Barbados.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Barbadosi]] || Maria Victor || [[Gruaja]] e parë zezake që kreu udhëtimin përqark botës (me ndalesa, përgjatë [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]] dhe përgjatë [[Kanali i Panamasë|Kanalit të Panamasë]]).
|-
|| [[2008]] || [[File:Flag of New Zealand.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Zelanda e Re]] || ''Earthrace'' || Trimarani dallgë-çarës, me dy motora 540 kuaj fuqi, multi-furnizues; rekordmbajtësi botëror për një mjet motorik (i diskuar me [[nëndetsja|nëndetësen]] me [[shtytja bërthamore detare|energji bërthamore]] të [[Marina e Shteteve të Bashkuara|Marinës amerikane]] ''USS Triton SSRN-586'', [[1960]]), në 60 ditë, 23 orë e 49 minuta.
|-
|| [[2008]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Francis Joyon || Trimarani ''IDEC'', 28,95 m i gjatë, udhëtimi i tanishëm më i shpejtë vetmitar përreth botës me një anije me shumë kuverta, në 57 ditë, 13 orë, 34 minuta e 6 sekonda.&lt;ref name=&quot;WSSRC&quot;/&gt;
|- 
|| [[2008]]-[[2011]] || [[File:Flag of Japan.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Japonia]] || Minoru Saito || Më i moshuari (mbi 77 vjeç) që kreu një udhëtim vetmitar përqark botës (drejtë perëndimir, duke kaluar përgjatë Kepit Horn, me ndalesa). Kreu tetë udhëtime vetmitare përreth botës, duke qenë 71 vjeç pas të 7-tit (pa ndalesa), tashmë më i moshuari.
|-
|| [[2009]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Michael Perham || Personi më i ri (mes 16-17 vjeç) që kreu një udhëtim vetmitar përqark botës si dhe më i riu me ndalesa, përmes [[Kanali i Panamasë|Kanalit të Panamasë]].
|- 
|| [[2009]]-[[2010]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Jessica Watson || Personi më i ri (16 vjeç) që kreu një udhëtim vetmitar përqark botës pa ndalesa përgjatë [[Hemisfera jugore|Hemisferës Jugore]] (duke kaluar Kepin Horn).
|- 
|| [[2009]]-[[2010]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]] || Dilip Donde || Komodori Dilip Donde i Marinës Indiane, indiani i parë që kreu një udhëtim vetmitar përreth botës, duke ndaluar në katër porte - Frimantëll, Litëllton, Port Stenli dhe [[Kejptaun]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/cdr-dilip-donde/265598|title=Cdr Dilip Donde|work=outlookindia.com|lang=en|access-date=18 janar 2017|url-status=live|archive-date=12 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012151655/http://www.outlookindia.com/magazine/story/cdr-dilip-donde/265598}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2010]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Franck Cammas || Cammas dhe një ekuipazh prej 10 vetash, në bordin e trimaranit francez ''Groupama 3'', kryen udhëtimin detar më të shpejt përqark botës, më 20 mars [[2010]], me një kohë prej 48 ditësh, 7 orësh, 44 minutash e 52 sekondash.&lt;ref name=&quot;WSSRC&quot;/&gt;
|-
|| [[2010]]-[[2012]] || [[File:Civil Ensign of Switzerland (Pantone).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Zvicra]] || Raphaël Domjan || ''Tûranor PlanetSolar'' u bë mjeti i parë me [[energjia diellore|energji diellore]] që udhëtoi përreth botës.
|-
|| [[2011]]-[[2012]] || [[File:Flag of the Netherlands.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || Laura Dekker || Personi më i ri (mes 15-16 vjeçe) që kreu një udhëtim vetmitar përqark botës (me ndalesa, përgjatë [[Kanali i Panamasë|Kanalit të Panamasë]]).
|-
|| [[2010]]-[[2019]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Jeanne Socrates || Britanikja Jeanne Socrates, [[gruaja]] më e moshuar (mbi 68 vjeçe) që kreu një udhëtim vetmitar përreth botës (në drejtim lindor, me ndalesa portuale) përgjatë Kepit Horn. E përsëriti dy vjet më vonë, duke u bërë [[gruaja]] më e moshuar (mbi 70 vjeçe) që kryen një udhëtim vetmitar pa ndalesa përqark botës dhe pa asistencë të jashtme.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Nancy Knudsen|website=Sail-World|date=9 korrik 2013|url=http://www.sail-world.com/Australia/Sailor-Jeanne-Socrates,-worlds-oldest-non-stop-female-circumnavigator/111746|title=Sailor Jeanne Socrates, world’s oldest non-stop female circumnavigator|lang=en}}&lt;/ref&gt; duke u bërë edhe gruaja e parë që udhëtoi përqark botës pa ndihmë dhe pa ndalesa e vetme, nga bregu perëndimor i [[Amerika Veriore|Amerikës Veriore]] ([[Viktoria (Kolumbia Britanike)]], Kanada). Për më tepër, në vitet [[2010]]-[[2011]] (68 vjeçe), kreu udhëtimin vetmitar përreth botës, me ndalesa. Të dy drejtoheshin nga lindja përgjatë Kepit Horn.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Rachel Bull|website=Ealing Times|url=http://www.ealingtimes.co.uk/news/9025839.Ealing_grandmother_s_world_record_sail/|date=13 maj 2011|lang=en|title=Ealing grandmother's world record sail|access-date=18 janar 2017|url-status=live|archive-date=28 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328050233/http://www.ealingtimes.co.uk/news/9025839.ealing_grandmother_s_world_record_sail/}}&lt;/ref&gt;
* [[2018]]–[[2019]]: [[gruaja|Lundërtarja]] më e vjetër (77 vjeçe) që kreu lundrimin velier përqark botës e vetme, pa ndalesa, pa ndihmë të jashtme, për një vit personi më i vjetër derisa Bill Hatfield lundroi në një moshë më të madhe.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|access-date=18 janar 2017|url=http://www.sail-world.com/Australia/Sailor-Jeanne-Socrates,-worlds-oldest-non-stop-female-circumnavigator/111746|work=sail-world.com|title=Sailor Jeanne Socrates, world's oldest non-stop female circumnavigator|url-status=live|archive-date=14 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914103349/http://www.sail-world.com/Australia/Sailor-Jeanne-Socrates,-worlds-oldest-non-stop-female-circumnavigator/111746}}&lt;/ref&gt;
|- 
|| [[2012]]-[[2013]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]] || Abhilash Tomy || Indiani i parë (Marina Indiane), që lundroi përqark botës i vetëm, pa ndalesa dhe pa ndihma të jashtme. Lundroi në jug të pesë kepeve më jugorë.&lt;ref&gt;{{cite news|date=5 prill 2013|title=INSV Mhadei completes first Indian solo, non-stop circumnavigation of the globe|url=http://indiatoday.intoday.in/story/indian-navy-security-blanket-lt.-commander-abhilash-tommy/1/260927.html|author=Jugal R. Purohit|lang=en|newspaper=India Today|access-date=19 nëntor 2018|url-status=live|archive-date=14 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914234101/http://indiatoday.intoday.in/story/indian-navy-security-blanket-lt.-commander-abhilash-tommy/1/260927.html}}&lt;/ref&gt;
|- 
|| [[2012]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || ''Banque Populaire V'' || Loïck Peyron dhe një ekuipazh prej 14 vetash në bordin e ''Maxi trimaranit'' ''Banque Populaire V'', kreu udhëtimin detar më të shpejt përreth botës (me shtytje mekanike ose veliere), në 45 ditë, 13 orë, 42 minuta e 53 sekonda. Shpejtësia mesatare qe 26,51 nyje, duke përshkuar një largësi prej {{convert|29002|km|mi}}.
|- 
|| [[2012]]-[[2013]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Gerry Hughes || Lundërtari i parë shurdhët që udhëtoi përqark botës i vetëm, duke përshkuar pesë kepet e mëdhenj. Më 1 shtator [[2012]], Hughes u nis nga Truni në [[Skocia|Skoci]], duke lundruar me vela për tetë muaj përreth botës. Ai përshkoi 32,000 milje përgjatë pesë kepeve më të mëdhenj jugorë: Kepi Agulhas, Kepi Luvin, Kepi Juglindor, Kepi Jugperëndimor dhe Kepi Horn.
|- 
|| [[2016]]-[[2017]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Francis Joyon || ''Maxi trimarani'' ''IDEC SPORT'' me një ekuipazh prej pesë detarësh; kreu lundrimin absolutisht më të shpejt përqark botës të tanishëm (velier apo mekanik), nga [[dhjetori]] [[2016]] deri në [[janari]]n [[2017]], në 40 ditë, 23 orë, 30 minuta e 30 sekonda. Shpejtësia mesatare 26,85 nyje (30,71 milje në orë), duke përshkuar 26 412 milje detare (48,915 km).
|- 
|| [[2017]] || [[File:Flag of France (1976–2020).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || François Gabart || Udhëtimi vetmitar më i shpejt i tanishëm përqark botës, në 42 ditë, 16 orë, 40 minuta e 35 sekonda (nga [[nëntori]] deri në [[dhjetori]]n [[2017]]).
|-
|| [[2017]]-[[2018]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Jerome Rand || Udhëtoi përqark botës i pasponsorizuar, pa ndalesa, në 271 ditë (tetor [[2017]] – qershor [[2018]]), nga Glaster M.A. në një [[varka me vela|varkën veliere]] ''Westsail 32'' të quajtur ''Mighty Sparrow''.&lt;ref&gt;{{cite magazine|author=Peter Nielsen|title=A Michigan sailor Circumnavigates on the Quiet|date=30 gusht 2018|url=https://www.sailmagazine.com/cruising/a-michigan-sailor-circumnavigates-on-the-quiet|lang=en|magazine=Sail Magazine}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|year=2020|author=Jerome Rand|url=https://books.google.al/books?id=lHFSzQEACAAJ|lang=en|title=Sailing Into Oblivion: The Solo Non-stop Voyage of the Mighty Sparrow|isbn=979-860527289-2}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2017]]-[[2018]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]] || ''INSV Tarini'' || Gjashtë oficere të Marinës Indiane lundruan me vela në jug përgjatë pesë kepeve më jugore gjatë ekspeditës së tyre ''Navika Sagar Parikrama''; ato ndaluan në Frimantëll, Litëllton, Port Stenli dhe [[Kejptaun]].
|- 
|| [[2019]]-[[2020]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Bill Hatfield || Njeriu më i vjetër (81 vjeç) që kreu lundrimin velier i vetëm përqark botës, pa ndalesa, i pandihmuar, gjithashtu njeriu i parë që lundroi velierisht, i vetëm, i pa ndihmuar në drejtim perëndimor përqark botës në një mjet lundrues nën 12 m (40 këmbë) të gjatë. I përfunduar më 22 shkurt [[2020]] në 258 ditë, 22 orë, 24 minuta e 9 sekonda.
|-
|| [[2019]]-[[2023]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Jason Jernigan || Lundroi i vetëm përqark botës përmes [[Panamaja|Panamasë]] dhe [[Afrika e Jugut|Afrikës së Jugut]] me [[varka me vela|varkën me vela]] ''Alberg 30'' të quajtur ''SV Lora 1972'', tetor [[2019]] - qershor [[2023]].
|-
|| [[2020]]-[[2021]] || || Gara ''2020–2021 Vendée Globe'' || Një tërësi prej 25 lundërtarësh kryen një lundrim vetëm, pa ndalesa dhe dy të tjerë e kryen me ndalesë.
|-
|| [[2023]]-[[2024]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Cole Brauer || [[Gruaja]] e parë amerikane që lundroi me vela përqark botës, e vetme, pa ndalesa dhe e pandihmuar.&lt;ref name=&quot;Cole:1&quot;&gt;{{Cite web|author=Laura Haefeli|website=CBS Boston|access-date=7 mars 2024|date=7 mars 2024|url=https://www.cbsnews.com/boston/news/cole-brauer-first-american-woman-to-race-solo-around-world-sailor-skipper-maine/|title=Maine sailor Cole Brauer now first American woman to race solo around world after finishing 4-month journey|lang=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apnews.com/article/cole-brauer-sailboat-race-american-woman-c62f806bc011c29faf88f8a9b048953b|lang=en|title=Cole Brauer becomes first American woman to race sailboat alone and nonstop around world|date=7 mars 2024|website=AP News}}&lt;/ref&gt;
|}

==Ajrore==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime ajrore përqark botës'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1924]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Lowell H. Smith,&lt;/br&gt;Leslie P. Arnold,&lt;/br&gt;Erik H. Nelson&lt;/br&gt;dhe John&lt;/br&gt;Harding Jr. || Një ekip aviatorësh të [[Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara|Forcave Ajrore të Ushtrisë së ShBA-së]] pilotuan me sukses fluturimin e parë përqark botës me dy hidroplanë pluskues me kabinë të hapur, ''Douglas World Cruiser''&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Të konfiguruar me rrotulla karroje zbarkimi për pjesën e udhëtimit&lt;/ref&gt; të ''United States Army Air Service'' në v. [[1924]]; në 175 ditë duke përshkuar më shumë se 42,000 km.&lt;ref group=&quot;Shpjegime&quot;&gt;Leigh P. Wade pilotoi dy ''DT-2'', më shumë gjatë të njëjtit udhëtim përreth botës.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;circunnavegación&quot; &gt;{{cite web|lang=en|title=The Douglas World Cruiser - Around the World in 175 Days|url=http://www.centennialofflight.gov/essay/Aerospace/Douglas_World_Trip/Aero27.htm|publisher=U.S. Centennial of Flight Commission|access-date=12 mars 2025|archive-date=10 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010025108/http://www.centennialofflight.gov/essay/Aerospace/Douglas_World_Trip/Aero27.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1928]]-[[1929]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]] || Friedrich Karl&lt;/br&gt;von Koenig-Warthausen || Me një ''Klemm L.20'', fluturoi përreth botës i vetëm, mes [[gushti]]t [[1928]] dhe [[nëntori]]t [[1929]].
|-
|| [[1928]]-[[1930]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Charles Kingsford&lt;/br&gt;Smith || Kreu një seri fluturimesh, duke përfshirë fluturimin e parë përqark botës me monoplan dhe fluturimin e parë &quot;të vërtetë&quot; përreth botës (duke përshkuar [[ekuatori]]n) nga ajri.
|-
|| [[1929]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]] || Hugo Eckener || ''LZ-127 Graf Zeppelin'' vendosi rekordin e fluturimit më të shpejtë përqark botës, në vetëm 21 ditë, edhe fluturimi i parë me një anije fluturuese.
|-
|| [[1931]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Wiley Post || Aeroplani ''Lockheed Vega'' i quajtur ''Winnie Mae'' me pilot Wiley Post dhe navigator Harold Gatty kreu fluturimin më të shpejtë përqark botës me një mjet fluturues një-motorrësh, duke udhëtuar nga perëndimi në lindje brenda [[Hemisfera veriore|Hemisferës Veriore]] dhe duke përshkuar 24,903 km në 8 ditë, 15 orë e 51 minuta, më 1 korrik [[1931]].
|-
|| [[1932]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]] || Wolfgang von&lt;/br&gt;Gronau || Kreu udhëtimin e parë ajror përqark botës me hidrovarkë fluturuese me një motor të dyfishtë ''Dornier'', ''Gronland-Wal'' D-2053, në afërsisht katër muaj, duke bërë 44 ndalesa gjatë rrugës. Ishte i shoqëruar nga ko-piloti Gerth von Roth, mekaniku Franzl Hack dhe radio-operatori Fritz Albrecht.&lt;ref&gt;{{Cite web|work=wingnet.org|title=Round-the-World Flights|url=http://www.wingnet.org/rtw/rtw002i.htm|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927042317/http://www.wingnet.org/rtw/rtw002i.htm|archive-date=27 shtator 2007}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1933]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Wiley Post || Përsëriti udhëtimin e tij përreth botës me aeroplan, por këtë herë i vetëm, duke përdorur një [[autopiloti|autopilot]] dhe radio-lokalizatorin për gjetjen e drejtimit. Duke kryer fluturimin e parë i vetëm përqark botës në një kohë prej një dite më shpejt se rekordi i mëparshëm: 7 ditë, 19 orë e 49 minuta, në të cilat ai përshkoi 25,110 km, por pa e përshkuar [[ekuatori]]n.
|-
|| [[1941]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Robert Ford || Duke pasuar [[Sulmi në Pearl Harbor|Sulmin në Përl Harbër]] në v. [[1941]], ''Boeing 314'' i pilotuar nga Ford u detyrua të fluturonte nga Oklandi, në [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]] deri në [[Nju Jork Siti|Nju Jork]] në drejtim të perëndimit. Ai ndaloi në Natal të [[Brazili]]t dhe vijoi për në [[Nju Jork]]. ''Boeing 314'' i Fordit u bë aeroplani i parë komercial që fluturoi përqark botës.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|url=https://medium.com/lapsed-historian/the-long-way-round-part-3-70a315c26788|title=The Long Way Round: Getting Home. In WW2 Captain Ford and the crew of the… {{!}} by John Bull {{!}} Lapsed Historian|date=9 maj 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1948]]-[[1949]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Richarda Morrow-Tait || [[Gruaja]] e parë pilote që fluturoi përqark botës, e shoqëruar nga navigatori Michael Townsend, në një vit dhe një ditë, nga 18 [[gushti]] [[1948]] deri në 19 gushtin [[1949]].
|-
|| [[1949]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || || ''Boeing B-50 Superfortress'' i quajtur ''Lucky Lady II'' i [[Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave Ajrore të ShBA-së]] kreu fluturimin e parë përqark botës pa ndalesa në 94 orë e 1 minutë. Për këtë fluturim u deshën katër furnizime ajrore me karburant, duke përshkuar 37,743 km.
|-
|| [[1957]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || || Tre ''[[Boeing B-52 Stratofortress]]'' të [[Forca Ajrore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Forcave Ajrore të ShBA-së]] kryen fluturimin e parë pa ndalesa me [[motori reaktiv|avion reaktiv]] përreth botës në 45 orë e 19 minuta, me dy furnizime ajrore gjatë ''Operacionit Power Flite''. Fluturimi 39,147 km u krye me një shpejtësi mesatare prej 525 miljesh në orë.
|-
|| [[1964]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Geraldine Mock || [[Gruaja]] e parë që fluturoi përqark botës e vetme, me një ''Cessna 180''.
|-
|| [[1965]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || || Linja e ''Flying Tigers'', me një ekuipazh prej pesë pilotësh me ''Boeing 707'', kreu fluturimin e parë përqark botës përmes [[rajonet polare|poleve]], në 62 orë e 27 minuta, mes 14–17 [[nëntori]]t [[1965]].&lt;ref&gt;{{cite news|author=Thom Patterson|title=How Pan Am Flight 50 flew from pole to pole|newspaper=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/travel/article/pole-to-pole-pan-am-flight-50/index.html|date=6 korrik 2018|lang=en|access-date=15 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526095632/http://edition.cnn.com/travel/article/pole-to-pole-pan-am-flight-50/index.html|archive-date=26 maj 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rockwell Polar Flight|lang=en|url=https://www.thisdayinaviation.com/tag/the-rockwell-polar-flight/|website=This Day in Aviation|access-date=15 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200316152437/https://www.thisdayinaviation.com/tag/the-rockwell-polar-flight/|archive-date=16 mars 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1971]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Elgen Long || Fluturimi i parë vetëm përmes [[rajonet polare|poleve]], me një ''Piper Navajo''.
|-
|| [[1976]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Don Taylor || Fluturimi i parë përqark botës me një anije fluturuese të vetë-ndërtuar.
|-
|| [[1982]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Ross Perot Jr.&lt;/br&gt;dhe Jay Coburn || Fluturimi i parë përqark botës me një [[helikopteri|helikopter]] të tipit ''[[Bell 206|Bell 206L-1 LongRanger II]]'' të quajtur ''Spirit of Texas''.
|-
|| [[1982]]-[[1995]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Dick Smith || Fluturimi i parë vetmitar përqark botës me një [[helikopteri|helikopter]], ''[[Bell 206|Bell Jetranger III]]'' mes v. [[1982]]-[[1983]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://from.ph/110000|access-date=8 qershor 2014|title=Bell 206B Jetranger III helicopter flown by Dick Smith, 1982. Statement of significance|lang=en|publisher=Powerhouse Museum}}&lt;/ref&gt;
* [[1988]]–[[1989]], fltururimi i parë përreth botës duke u ulur në [[rajonet polare|të dy polet]], me një ''Twin Otter''.
* [[1994]]–[[1995]], fluturimi i parë nga lindja në perëndim me [[helikopteri|helikopter]], në një ''Sikorsky S-76'', duke përshkuar largësinë 73,352 km.
|-
|| [[1984]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Donald Rodewald || Fluturimi i parë nga një pilot paraplegjik me një ''Comanche 260'' me kontrolle dore.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|title=Rodewald, Donald L. &quot;Rode&quot;|website=Flying Tigers AVG|url=https://flyingtigersavg.com/rodewald-donald-l/|access-date=9 maj 2023|archive-date=9 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509210026/https://flyingtigersavg.com/rodewald-donald-l/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Bone John|website=Air Facts|accessdate=9 maj 2023|lang=en|url=https://airfactsjournal.com/2018/11/a-brief-history-of-single-engine-solo-circumnavigation-flights/|title=A brief history of single-engine solo circumnavigation flights}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1986]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Dick Rutan&lt;/br&gt;dhe Jeana Yeager || ''Voyager'', fluturimi i parë përreth botës pa rifurnizim në një aeroplan, 9 ditë, 3 minuta e 44 sekonda.
|-
|| [[1992]] || [[File:Flag of Réunion (1794–1815, 1830–1974; 2020–present).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || || Një [[konkord]]i [[Air France]], regjistrim ''F-BTSD'', arriti fluturimin më të shpejt jo orbital përqark botës; në 32 orë, 49 minuta e 3 sekonda.
|-
|| [[1994]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Fred Lasby || Fluturuesi më i vjetër përqark botës, në moshën 82 vjeçare, me një ''Piper Comanche''.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=Around the World in a Commanche 206B|volume=31|issue=3|date=mars 2004|url=https://www.comancheflyers.com/publication/view/comanche-flyer-march-2004/|magazine=Commanche Flyers|lang=en|page=34|access-date=5 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505032753/https://www.comancheflyers.com/publication/view/comanche-flyer-march-2004/|url-status=live|archive-date=5 maj 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1998]] || [[File:Flag of South Korea.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Korea e Jugut]] ||Peter Joohak Lee || Aziatiku i parë që fluturoi përqark botës me një avjon me një motor. Duke përdorur një ''Cherokee 235'', të quajtur ''Geum Kang II'', ai udhëtoi drejtë lindjes për 36 ditë dhe 29,920 milje.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=28 tetor 1998|title=[동정] 경비행기 세계일주 성공 이주학씨|url=https://www.yeongnam.com/web/view.php?key=19981028.00000012.000130|access-date=11 gusht 2023|website=Yeongnam Ilbo|lang=ko}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Solo|url=https://www.earthrounders.com/solo.php#singles|lang=en|access-date=11 gusht 2023|work=earthrounders.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 tetor 2009|title=전세계 한인 민간항공 조종사의 요람, 비행학교|work=news.koreadaily.com|access-date=11 gusht 2023|url=https://news.koreadaily.com/2009/10/29/life/leisure/932522.html|lang=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1998]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Brian Milton || Fluturimi i parë përqark botës me një mjet fluturues ultra të lehtë. Përdori një ''Pegasus Quantum 912'' me kabinë të hapur, me një motor. Fluturimin nuk e shoqëroi asnjë mjet ftuturues mbështetës. Keith Reynolds ishte kopilot nga Webridge, Surrey, deri në Yuzhno Sakhalinsk të [[Siberia|Siberisë]]. Pastaj, siç kërkohej nga autoritetet ruse, navigatori Petr Petrov shoqëroi Miltonin në Nome të [[Alaska|Alaskës]]. Miltoni e kreu pjesën tjetër të udhëtimit 120 ditësh vetëm (71 ditë fluturim).&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Guinness 1999 Book of Records|url=https://search.worldcat.org/title/60132176|publisher=Guinness Publishing|isbn=0-85112-070-9|year=1998|lang=en|page=81}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|publisher=Guinness World Records|url=https://search.worldcat.org/title/1478401765|title=Guinness World Records 2018: Meet our Real-Life Superheroes: Thousands of Amazing New Records!|isbn=978-191056172-0|year=2017|lang=en|pages=130}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1999]] || [[File:Civil Ensign of Switzerland (Pantone).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Zvicra]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Bertrand Piccard&lt;/br&gt;dhe Brian&lt;/br&gt;Jones || Fluturimi i parë përreth botës me [[aerostati|balonë aerostat]], pa ndaluar, me ''Breitling Orbiter 3'', në 19 ditë, 1 orë e 49 minuta, duke përshkuar 42,810 km.
|-
|| [[2000]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Jennifer Murray || [[Gruaja]] e parë që fluturoi e vetme me [[helikopteri|helikopter]], pa autopilot.
|-
|| [[2000]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Colin Bodill || Fluturimi i parë vetëm përqark botës nga një mjet flururues ultra i lehtë (''Mainair Blade'') në 99 ditë. Gjithashtu mban rekordin e mjetit fluturues ultra të lehtë që fluturoi më shpejtë përreth botës. Bodill ishte pjesë e një enturazhi prej 4 mjetesh fluturuese, një nga të cilët shërbente për furnizime dhe mbështetje.&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=18 janar 2017|lang=en|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-10000/fastest-circumnavigation-by-microlight/|work=guinnessworldrecords.com|url-status=live|title=Fastest circumnavigation by microlight|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714170647/http://www.guinnessworldrecords.com/records-10000/fastest-circumnavigation-by-microlight/}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2001]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Polly Vacher || [[Gruaja]] e parë që kreu një fluturim vetmitar përreth botës. Ajo fluturoi në kuadër të ekspeditës ''Wings Around the World Challenge'', me një avion të vogël ''Piper PA-28 Cherokee G-FRGN'', avioni më i vogël i drejtuar nga një grua e vetme përqark botës përmes [[Australia|Australisë]] dhe [[Oqeani Paqësor|Paqësorit]].&lt;ref&gt;{{cite book|year=2006|title=Wings Around the World: the exhilarating story of one woman’s voyage to the ice|url=https://search.worldcat.org/title/69486495|author=Polly Vacher|publisher=Grub Street|isbn=978-190494354-9|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2002]]-[[2006]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Steve Fossett || Kreu disa fluturime përqark botës. Më 2 korrik [[2002]] kreu fluturimin e parë vetmitar përqark botës me balonë.
* 3 mars [[2005]], me ''Virgin Atlantic GlobalFlyer'', kryen fluturimin e parë vetmitar përreth botës, pa ndalesa, pa rifurrnizim, me një aeroplan, në 67 orë, duke përshkuar 37,000 km.
* 11 shkurt [[2006]]: Steve Fossett, me aeroplanin ''GlobalFlyer'' kreu fluturimin më të gjatë vetmitar përqark botës, pa ndalesa, pa rifurnizim, në një aeroplan, duke përshkuar 42,469.5 km, në 76 orë e 45 minuta.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Fossett flies to non-stop record|lang=en|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4704762.stm|archive-date=22 gusht 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060822050822/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4704762.stm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Steve lands as an uninvited guest|lang=en|work=Virgin Global Flyer|url=http://www.virginatlanticglobalflyer.com/News/landing_unscheduled.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928123707/http://www.virginatlanticglobalflyer.com/News/landing_unscheduled.jsp|archive-date=28 shtator 2007}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2004]] || [[File:Flag of Slovenia (3-2).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Sllovenia]] || Matevž Lenarčič || Udhëtimi përqark botës me një mjet fluturues ultra të lehtë ''[[Pipistrel]]''&quot;.
|-
|| [[2007]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Barrington Irving || Flutruesi më i ri, i vetëm përqark botës në një aeroplan (''Inspiration''), në atë kohë 23 veç e 228 ditë; u nis nga [[Miami]], [[Florida]] në 23 mars [[2007]], ndalesa e përë në [[Cleveland]], [[Ohio]], duke e përfunduar në 27 qershor [[2007]] (rekord i thyer në vijim shumë herë).
|-
|| [[2007]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]] || Rahul Monga&lt;/br&gt;dhe Anil Kumar || Fluturimi më i shpejtë përreth botës me një mjet fluturues ultra të lehtë, 79 ditë. Skuadër nga Forca Ajrore Indiane për të përkujtuar 75 vjetorin e themelimit të Forcave Ajrore Indiane. Mjeti fluturues i përdorur ishte një ''Flight Design CT SW''. Përshkuan 40,529 km në 247 orë e 27 minuta.&lt;ref&gt;{{cite web|work=worldrecordacademy.com|access-date=18 janar 2017|url=http://www.worldrecordacademy.com/travel/fastest_round_the_world_trip_world_record_set_by_IAF_70818.htm|lang=en|title=Fastest Round the World Trip-world record set by IAF|url-status=live|archive-date=28 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028225109/http://www.worldrecordacademy.com/travel/fastest_round_the_world_trip_world_record_set_by_IAF_70818.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Round the Globe Expedition|lang=en|website=The Official Home Page of Indian Air Force|url=http://indianairforce.nic.in/expedition/expedition_detail.php#exeiti|access-date=4 mars 2025|url-status=dead|archive-date=2 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202175857/http://indianairforce.nic.in/expedition/expedition_detail.php#exeiti}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2010]]-[[2019]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Norman Surplus || Fluturimi i parë përqark botës me xhiroplan/autoxhiro, me një kabinë të hapur, ''Rotorsport UK MT-03 Autogyro'' (Registruar ''G-YROX'' – &quot;Roxy&quot;), Surplusi fluturoi një largësi prej 27,000 miljesh detare, përmes 32 vendeve duke vendosur një rekord të ri ''19x FAI''. Nisja fillestare u bë më 22 mars [[2010]], por vështirësitë me lejen ruse e vonuan mjetin fluturues në [[Japonia|Japoni]] për 3.5 vjetë. Fluturimi rinis/vijua nga ''Evergreen Aviation'' dhe ''Space Museum'', McMinnville, [[Oregon]] më 1 qershor [[2015]] dhe u përfundua me sukses me kthimin në të njëjtin vend më 28 qershor [[2019]].
|-
|| [[2012]] || [[File:Civil Ensign of Switzerland (Pantone).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Zvicra]] || Carlo Schmid || Piloti më i ri (22 vjeç) në kohën e fluturimit përqark botës.
|-
|| [[2014]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Matt Guthmiller || Piloti më i ri që fluturoi përqark botës i vetëm, me aeroplan.&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=9 prill 2019|lang=en|title=Youngest person to circumnavigate by aircraft, solo|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world|website=Rekordet Botërore Guinness|archive-date=20 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120185707/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world}}&lt;/ref&gt; Që atëherë rekordi është thyer nga australiani Lachlan Smart në vitin [[2016]],&lt;ref&gt;{{Cite web|website=[[Rekordet Botërore Guinness]]|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world|title=Youngest person to circumnavigate by aircraft, solo|access-date=22 janar 2022|lang=en|archive-date=4 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170904214458/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world}}&lt;/ref&gt; amerikani Mason Andrews në vitin [[2018]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=Youngest person to circumnavigate by aircraft, solo|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world|publisher=[[Rekordet Botërore Guinness]]|access-date=22 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427194252/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world|archive-date=27 prill 2019}}&lt;/ref&gt; dhe anglezi Travis Ludlow në vitin [[2021]].&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|website=[[Rekordet Botërore Guinness]]|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world|title=Youngest person to circumnavigate by aircraft, solo|accessdate=22 janar 2022|archive-date=18 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818204943/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/youngest-person-to-fly-solo-around-the-world}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2015]]-[[2016]] || [[File:Civil Ensign of Switzerland (Pantone).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Zvicra]] || Bertrand Piccard&lt;/br&gt;dhe André Borschberg || Fluturimi i parë përqark botës me një mjet flturues me [[energjia diellore|energji diellore]]. U nisën nga [[Abu Dhabi]] në bordin e ''Solar Impulse 2''. Fillimisht planifikuan ta përfundonin fluturimin e tyre në [[Hemisfera veriore|Hemisferën Veriore]] në pesë muaj, në 9 mars [[2015]].&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Jonathan Amos|title=Solar Impulse plane begins epic global flight|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-31772140|lang=en|work=BBC News|date=9 mars 2015|archive-date=5 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180405123812/http://www.bbc.com/news/science-environment-31772140}}&lt;/ref&gt; Por për shkak të dëmtimit të baterisë, vazhdimi i fluturimit u shty, duke përfunduar më 26 korrik [[2016]].&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Jonathan Amos|date=15 korrik 2015|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-33538442|title=Solar Impulse grounded until 2016|lang=en|work=BBC News|archive-date=15 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115051057/http://www.bbc.com/news/science-environment-33538442}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2015]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Michael Smith || Fluturimi i parë vetëm përqark botës në një hidrovarkë fluturuese me një motor,&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=ABC News|lang=en|date=13 nëntor 2015|url-status=live|access-date=20 maj 2019|url=https://www.abc.net.au/news/2015-11-13/pilot-solo-circumnavigates-globe-in-flying-boat-first/6938688|title=Pilot Michael Smith on high after becoming first person to solo circumnavigate globe in flying boat|archive-date=17 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017161251/https://www.abc.net.au/news/2015-11-13/pilot-solo-circumnavigates-globe-in-flying-boat-first/6938688}}&lt;/ref&gt; një mjet i lehtë fluturues, sportiv, me dy vende, ''Progressive Aerodyne SeaRey'' duke e përfunduar në 11 nëntor [[2015]].&lt;ref&gt;{{cite news|author=Tony Wright|lang=en|newspaper=The Sydney Morning Herald|url=https://www.smh.com.au/national/flying-solo-around-the-world-in-sea-plane-lands-melbourne-pilot-adventurer-of-the-year-20161026-gsaynz.html|title=Flying solo around the world in sea plane lands Melbourne pilot Adventurer of the Year|date=26 tetor 2016|access-date=20 maj 2019|url-status=live|archive-date=17 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017161227/https://www.smh.com.au/national/flying-solo-around-the-world-in-sea-plane-lands-melbourne-pilot-adventurer-of-the-year-20161026-gsaynz.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2016]] || [[File:Flag of Russia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Rusia]] || Fyodor Konyukhov || Theu rekordin e fluturimit më të shpejt përreth botës, me një balonë me ajër të ngrohtë të Steve Fossett-it në v. [[2002]] prej {{frac|13|1|2}} ditësh. Në 23 korrik [[2016]] ai shpenzoi &quot;vetëm mbi 11 ditë&quot;.&lt;ref name=&quot;abc-balloon-record&quot;&gt;{{cite news|lang=en|access-date=23 korrik 2016|url=http://www.abc.net.au/news/2016-07-23/russian-adventurer-lands-hot-air-balloon-in-wa/7654812|title=Russian adventurer breaks world hot air balloon record|date=23 korrik 2016|work=ABC News|publisher=ABC-Australia|archive-date=26 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160726214547/http://www.abc.net.au/news/2016-07-23/russian-adventurer-lands-hot-air-balloon-in-wa/7654812|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2017]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Peter Wilson&lt;/br&gt;dhe Matthew Gallagher || Fluturimi i parë përqark botës me [[helikopteri|helikopter]] përgjatë antipodeve në 7 gusht [[2017]].&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=22 shkurt 2021|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/649295-first-antipodal-circumnavigation-by-helicopter|lang=en|title=First antipodal circumnavigation by helicopter|website=Guinness World Records|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516094712/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/649295-first-antipodal-circumnavigation-by-helicopter|archive-date=16 maj 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|title=Three journeys round|access-date=22 shkurt 2021|url=https://www.aopa.org/news-and-media/all-news/2017/july/18/three-journeys-round|author=David Hirchman|website=AOPA|date=18 korrik 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516094901/https://www.aopa.org/news-and-media/all-news/2017/july/18/three-journeys-round|archive-date=16 maj 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2017]] || [[File:Flag of India.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[India]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Ravinder Bansal || Indiani i parë që kreu një fluturim përqark botës i vetëm, me një aeroplan me një motor në 20 gusht [[2017]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Clocking miles, touching lives|lang=en|newspaper=The Tribune India|date=1 dhjetor 2019|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/lifestyle/news-detail-868684|access-date=2 shkurt 2021|url-status=live|archive-date=17 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017161228/https://www.tribuneindia.com/news/archive/lifestyle/news-detail-868684}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|newspaper=The Buffalo News|date=29 gusht 2017|url=https://buffalonews.com/news/local/clarence-pilots-solo-flight-around-world-raises-160-000-for-india-hospital/article_ac901f2a-729a-5be3-ab24-b9d1f710d0c2.html|access-date=2 shkurt 2021|lang=en|title=Clarence pilot's solo flight around world raises $160,000 for India hospital|url-status=live|archive-date=17 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017161229/https://subscribe.buffalonews.com/e/limit-reached-bn?returnURL=https%3A%2F%2Fbuffalonews.com%2Fnews%2Flocal%2Fclarence-pilots-solo-flight-around-world-raises-160-000-for-india-hospital%2Farticle_ac901f2a-729a-5be3-ab24-b9d1f710d0c2.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|title=Limca Book of Records Entry|url=https://www.earthrounders.com/ravinder_record.php|publisher=Coca-Cola India|url-status=live|access-date=2 shkurt 2021|archive-date=6 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306044603/https://www.earthrounders.com/ravinder_record.php}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2017]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Shaesta Waiz || [[Gruaja]] më e re që fluturoi e vetme përqark botës në një aeroplan me një motor, në 4 tetor [[2017]],&lt;ref name=&quot;nationalgeographic.com&quot;&gt;{{cite web|publisher=National Geographic|url=http://news.nationalgeographic.com/2017/10/shaesta-waiz-youngest-woman-fly-solo-around-world-afghan-refugee-spd/|title=Afghan Refugee Completes Historic Flight Around the World|date=4 tetor 2017|lang=en|access-date=5 tetor 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005164206/http://news.nationalgeographic.com/2017/10/shaesta-waiz-youngest-woman-fly-solo-around-world-afghan-refugee-spd/|archive-date=5 tetor 2017}}&lt;/ref&gt; një rekord i tejkaluar nga Zara Rutherford.
|-
|| [[2019]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja&lt;/br&gt;[[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Terry W. Virts&lt;/br&gt;dhe Hamish Harding || Fluturimi më i shpejtë përqark botës përmes [[Rajonet polare|Poleve Veriore dhe Jugore]]. Virts dhe Harding drejtuan një ekuipazh prej tetë vetash në një ''Gulfstream G650ER'' reaktiv që fluturoi përreth botës në një kohë prej 46 orësh, 40 minutash e 22 sekondash, me shpejtësinë mesatare 860.95 km/h.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11 korrik 2019|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-circumnavigation-via-both-poles-by-aeroplane|publisher=[[Rekordet Botërore Guinness]]|access-date=22 qershor 2021|title=Fastest circumnavigation via both Poles by aeroplane|lang=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210831200654/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-circumnavigation-via-both-poles-by-aeroplane|archive-date=31 gusht 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2020]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Robert DeLaurentis || Piloti dhe mjeti i parë fluturues (''Turbine Commander 900'' &quot;Citizen of the World&quot; ''N29GA'') që fluturoi me sukses përqark botës duke përdorur biokarburan përgjatë [[Rajonet polare|poleve të veriut dhe jugut]]. Nisja u bë nga Gillespie Field, El Cahon, C.A., më 17 nëntor [[2019]], duke u përfunduar më 10 gusht [[2020]] me një vonesë prej pesë muajsh për shkak të pandemisë.
* Rekorde të tjera për herë të parë përfshijnë largësinë më të madhe të fluturuar në një motor turboprop të dyfishtë ose tek—18.1 orë; i pari dhe më i shpejti fluturim polar përreth botës në një motor turboprop të dyfishtë ose të tek; testi i parë për mikrofibra plastike përgjatë botës duke përfshirë [[rajonet polare]].&lt;ref&gt;{{Cite web|website=San Diego Union-Tribune|date=16 korrik 2020|url=https://www.sandiegouniontribune.com/columnists/story/2020-07-15/column-pandemic-does-not-derail-san-diego-pilots-daring-pole-to-pole-flight|title=Column: Pandemic does not derail San Diego pilot's daring pole-to-pole flight|access-date=6 janar 2021|lang=en-US|url-status=live|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230517/https://www.sandiegouniontribune.com/columnists/story/2020-07-15/column-pandemic-does-not-derail-san-diego-pilots-daring-pole-to-pole-flight}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2022]] || [[File:Flag of Belgium (civil).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Belgjika]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Zara Rutherford || [[Gruaja]] më e re që fluturoi e vetme përqark botës dhe njeriu i parë që fluturoi përreth botës me një mjet fluturues ultra të lehtë. Ajo e filloi udhëtimin me drejtim perëndimor nga atdheu i saj, [[Belgjika]] më 18 gusht [[2021]] dhe e përfundoi në 20 janar [[2022]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Teenage pilot Zara Rutherford completes solo round-world record|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-hampshire-59899980|lang=en|date=20 janar 2022|access-date=22 janar 2022|work=BBC News}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2022]] || [[File:Flag of Belgium (civil).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Belgjika]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Mack Rutherford || Personi më i ri që fltururoi përqark botës me aeroplan, i vetëm dhe personi më i ri me një fluturak ultra të lehtë në 24 gusht [[2022]].
|}

==Hapsinore==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;&quot;
|+ '''Udhëtime hapsinore përqark botës'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1961]] || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Bashkimi Sovjetik]] || [[Juri Gagarini]] || Fluturimi i parë hapsinor dhe udhëtimi i parë orbital përqark Tokës, me anijen kozmike ''Vostok 1'', në 108 minuta në 12 prill [[1961]].
|-
|| [[1961]] || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Bashkimi Sovjetik]] || Gherman Titov || Fluturimi i dytë orbital përqark Tokës dhe i pari që kreu fluturime të shumëfishta përreth orbitës tokësore, 17.5 orbita, në pak mbi një ditë, për [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]] në 6 gusht 1961 me anijen kozmike ''Vostok 2''. 
|-
|| [[1962]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || John Glenn || Fluturimi i tretë orbital i Tokës dhe i pari amerikan me anijen kozmike ''Friendship 7''. 3 orbita, në pothuajse pesë orë, për [[ShBA]]-në në 20 shkurt 1962. 
|-
|| [[1963]] || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Bashkimi Sovjetik]] || [[Valentina Tereshkova]] || [[Gruaja]] e parë që kreu fluturimin orbital përqark Tokës në bordin e ''Vostok 6'', duke kryer 48 orbita mes 16-19 qershor [[1963]]. 
|-
|| [[1968]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Frank F.&lt;/br&gt; Borman II,&lt;/br&gt;James A.&lt;/br&gt; Lovell Jr.&lt;/br&gt;dhe William&lt;/br&gt;A. Anders || Fluturimi i parë njerëzor përreth sistemit Tokë-Hënë, 10 orbita përqark [[Hëna|Hënës]] afërsisht 20 orë, në bordin e ''Apollo 8''; tërësia e udhëtimit hënor dhe kthimit zgjati më shumë se 6 ditë tokësore mes 21-27 dhjetor [[1968]].
|-
|| [[1983]] ||[[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Sally Kristen&lt;/br&gt; Ride, Ph.D. || [[Gruaja]] e parë shtetase-e-bashkuar që udhëtoi përqark orbitës tokësore, shtetasi-i-bashkuar më i ri që e kreu (32 vjeçe e 23 ditë) dhe gruaja e parë shtetase-e-bashkuar që e kreu disa herë; fluturoi 97 orbita gjatë misionit ''STS-7'' mes 18-24 qershor [[1983]], në bordin e [[Anija kozmike Challenger|anijes kozmike Challenger]].
|}

== Të përziera (tokë-det/ajër) ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;&quot;
|+ '''Udhëtime të përziera përqark botës'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1881]] || [[File:Flag of Hawaii (1896).svg|70px]]&lt;/br&gt;Havai || Kal¬ākaua || Mbreti [[havai]]an Kalākaua udhëtoi përreth botës, në tokë dhe në det, duke u bërë kështu monarku i parë që kreu një udhëtim të tillë.
|-
|| [[1889]]-[[1890]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Nellie Bly || Udhëtoi përreth botës me anije avullore dhe trena publikë për 72 ditë (mes 14 [[nëntori]]t [[1889]] – 25 [[janari]]t [[1890]]), një rekord botëror, i ngjashëm me romanin e [[Jules Verne|Zhyl Vernit]] ''[[Rreth botës për 80 ditë]]'', në garë me Elizabeth Bisland.
|-
|| [[1927]]-[[1929]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of Sweden (3-2).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Suedia]] || Clärenore Stinnes&lt;/br&gt;dhe Carl-Axel&lt;/br&gt;Söderström || Njerëzit e parë që udhëtuan përreth botës me makinë, përgjatë tokës dhe me anije përgjatë oqeanit; mes 25 [[maji]]t [[1927]] dhe 24 [[qershori]]t [[1929]].
|-
|| [[1928]]-[[1929]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]] || Friedrich Karl&lt;/br&gt;von Koenig-Warthausen || Udhëtoi i vetëm përqark botës, me një avion ''Klemm L.20'' përgjatë tokës dhe me anije përgjatë [[oqeani]]t, mes [[gushti]]t [[1928]] dhe [[nëntori]]t [[1929]].
|-
|| [[1931]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Victor Bruce || Gruaja e parë që udhëtoi përqark botës e vetme, pjesërisht ajror, duke e kaluar oqeanin me anije.
|-
|| [[1950]]-[[1958]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Ben Carlin || Duke nisur nga [[Montreali]], udhëtoi përreth botës me një ''Ford GPA Seep'' të modifikuar, duke u bërë personi i parë që udhëtoi përqark botës me një mjet amfib.
|-
|| [[1979]]-[[1982]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Ranulph Fiennes,&lt;/br&gt;Charles Burton, etj. || Udhëtimi i parë përqark botës përgjatë [[Poli i Veriut|Poleve Veriore]] dhe [[Poli i Jugut|Jugore]] me Ekspeditën ''Transglobe''.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|author=Rob Dimery|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/60at60/2015/8/1982-first-surface-circumnavigation-via-both-geographical-poles-392920|date=18 gusht 2015|title=1982: First Surface Circumnavigation via both Geographical Poles|website=[[Rekordet Botërore Guinness]]|access-date=18 tetor 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1980]]-[[1997]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Garry Sowerby || Rekorde botërore për udhëtimin përqark botës me makinë.&lt;ref name=&quot;Garry4&quot;&gt;{{cite web|title=Garry Sowerby|lang=en|website=Maritime Motorsports Hall of Fame|url=https://www.maritimemotorsporthalloffame.com/archives/portfolio-items/garry-sowerby|access-date=9 mars 2025|date=17 nëntor 2012}}&lt;/ref&gt;
* [[1980]]: Udhëtoi përqark botës me një Volvo 245 DL ''Odyssey 77''; u nis nga [[Toronto]]ja duke përshkuar 23 vende në 74 ditë, një orë e 11 minuta.&lt;ref&gt;{{cite web|website=CBC News|lang=en|url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/volvo-around-the-world-maritimers-odyssey-1.5785959|title=How two Maritimers (and one Volvo) became the fastest men around the world|author=Jon Tattrie|date=7 nëntor 2020}}&lt;/ref&gt;
* [[1984]]: Udhëtimi më i shpejt nga skaji jugor i Afrikës në veri të Evropës, me një GMC Suburban, ''Africa-Arctic Challenge'', i kryer në 28 ditë, 13 orë e 10 minuta, në 20,166 km.&lt;ref name=&quot;Garry4&quot;/&gt;
* [[1987]]: ''Pan American Challenge'', udhëtoi nga skaji jugor i Amerikës në veri të [[Alaska|Alaskës]] në 23 ditë, 22 orë e 43 minuta me një ''GMC Sierra''.&lt;ref name=&quot;Garry4&quot;/&gt;
* [[1997]]: ''Frontera World Challenge'', udhëtoi përqark botës duke u nisur nga Grinuiçi 29,521 km përmes 16 vendeve dhe 4 kontinenteve me një ''Vauxhall Frontera SUV''.&lt;ref name=&quot;Garry4&quot;/&gt;
|-
|| [[2007]]-[[2008]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Ed Gillespie || Udhëtoi përreth botës midis [[marsi]]t [[2007]] dhe marsit [[2008]].&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Low Carbon Travel|lang=en|url=http://www.lowcarbontravel.com/2014/04/only-planet-book-out-soon.html|date=13 prill 2014|title=Only Planet: A flight-free adventure around the world}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2012]] || [[File:Flag of Russia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Rusia]] || Volodimir Lysenko || Udhëtoi përreth botës nga perëndimi në lindje, duke shmangur më shumë se dy gradë [[gjerësia gjeografike|gjerësi]] nga [[ekuatori]]. Lysenko përshkoi [[Afrika|Afrikën]], [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]], [[Indonezia|Indonezinë]], [[Oqeani Paqësor|Paqësorin]], [[Amerika Jugore|Amerikën Jugore]] dhe [[Oqeani Atlantik|Atlantikun]] duke u nisur nga [[Libreville]] e [[Gaboni]]t; ai përdori një makinë, një motobarkë, një jaht, një anije, një kajak, një biçikletë dhe këmbët; duke përfunduar prapë në [[Libreville]] në v. [[2012]].&lt;ref&gt;{{cite web|website=Union of Russian Around-the-World Travellers site|lang=ru|title=Владимир Лысенко|access-date=7 prill 2015|url=http://skr2.ru/lysenko/lysenko.php|archive-date=7 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150407003139/http://skr2.ru/lysenko/lysenko.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|lang=ru|title=Вокруг Света по Зкватору Владимир Лысенко|url=http://www.vvv.ru/papers/textview.php3?paper=685|agency=Extreme portal VVV.RU|access-date=6 prill 2015|url-status=live|archive-date=18 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518092125/http://www.vvv.ru/papers/textview.php3?paper=685}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2016]]-[[2017]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Kane Avellano || Personi më i ri që udhëtoi përqark botës me motoçikletë. Udhëtimi filloi më më 31 maj [[2016]] dhe përfundoi më 19 janar [[2017]], vetëm një ditë para ditëlindjes së tij të 24-rt. Ai zgjati 233 ditë, duke përshkuar më shumë se 45,062 km, përmes 36 vendeve dhe 6 kontinenteve.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Youngest person to circumnavigate the globe by motorcycle (male)|access-date=28 janar 2018|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/414566-youngest-circumnavigation-by-motorcycle-male|website=Guinness World Records|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180128195011/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/414566-youngest-circumnavigation-by-motorcycle-male|url-status=live|archive-date=28 janar 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=BonnieTour|work=bonnietour.com|accessdate=28 janar 2018|url=http://www.bonnietour.com/|lang=en-GB|archive-date=23 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223200016/http://www.bonnietour.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2022]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Adam Chase,&lt;/br&gt;Ben Doyle,&lt;/br&gt;Sam Denby&lt;/br&gt;dhe Joseph&lt;/br&gt;Pisenti || Stina e dytë e ''Jet Lag: The Game'', garë përqark botës me fluturime komerciale ndërsa plotësoheshin sfida të ndryshme, e regjistruar në vitin [[2022]]; gara u fitua nga Chase dhe Doyle pas 93 orësh kohë loje.&lt;ref&gt;{{cite web|work=youtube.com|title=We Raced To Circumnavigate The Globe In 100 Hours|url=https://www.youtube.com/watch?v=Gta43oOV4Ag&amp;list=PLB7ZcpBcwdC7rGYl6StHarkLlgeZX66oL&amp;ab_channel=JetLag%3ATheGame|lang=en|access-date=30 maj 2023}}&lt;/ref&gt;
|}

==Me fuqi njerëzore ==
Transporti i motorrizuar lehohet mbi ujëra dhe ku është e domosdoshme, por largësia e përshkuar me fuqi njerëzore duhet të jetë mimumi 29,000 km për tu cilësuar për një rekord botëror, sipas rregullave të [[Rekordet Botërore Guinness|Guinness]]-it që nga viti [[2013]].

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime përqark botës me fuqinë njerëzore'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[1851]]-[[1866]] || [[File:Flag of the German Confederation (war).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Konfederata Gjermane|Gjermania]] || Christian Frederick&lt;/br&gt;Schaefer || Thuhet se udhëtoi në këmbë përqark botës. Vdiq në v. [[1882]] në [[Sidnej]] të [[Australia|Australisë]], siç thuhet, në një çmendinë.&lt;ref name=&quot;foot1&quot;&gt;{{cite podcast|author=Davy Crockett|issue=38|lang=en|title=Around the World on Foot – Part 1|url=https://ultrarunninghistory.com/around-the-world-1/|access-date=10 mars 2025|date=10 nëntor 2019|website=Ultrarunning History|series=Aroun the World on Foot}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1875]]-[[1876]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Mark Grayson || Thuhet se udhëtoi në këmbë përqark botës, përveç pjesëve oqeanike me anije. U nis nga [[Nju Jork Siti]] në 3 prill [[1875]], udhëtoi me avullore deri në [[Liverpool]], ku mbërriti në 25 prill, për pjesën tjetër të udhëtimit nuk dihet gjë, megjithatë në vitin [[1876]] ai mbërriti në Amerikë.&lt;ref name=&quot;foot1&quot;/&gt;
|-
|| [[1884]]-[[1886]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Thomas Stevens || Personi i parë që udhëtoi përqark botës me biçikletë. Megjithëse mbresëlënës në atë kohë, një pjesë e mirë e udhëtimit u krye me avullore për shkak të kufizimeve teknike dhe politike.
|-
|| [[1894]]-[[1898]] || [[File:Flag of Russia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Rusia]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of Germany (1867–1918).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Perandoria Gjermane|Gjerman]] || Konstantin Rengarten || Ndoshta personi i parë që udhëtoi përqark botës në këmbë. Ai nisi nga [[Riga]] ([[Letonia]] e tanishme) më 15 gusht 1894, duke përshkuar Azinë, [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]] dhe Evropën, duke e përfunduar më 27 shtator [[1898]].&lt;ref name=&quot;foot3&quot;&gt;{{Cite podcast|author=Davy Crockett|issue=40|title=Around the World on Foot – Part 3|date=26 nëntor 2019|url=https://ultrarunninghistory.com/around-the-world-3/|lang=en|website=Ultrarunning History|series=Around the World on Foot}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1895]]-[[1903]] || [[File:Flag of Réunion (1794–1815, 1830–1974; 2020–present).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Henri Gilbert || Udhëtoi përqark botës duke u nisur nga [[Parisi]] në 19 shkurt 1895. Në 1897 ai arriti në Australi, dhe në tetor [[1901]] lundroi për në [[Hong Kong]], për tu kthyer prapë në Paris në [[1903]].
|-
|| [[1897]]-[[1904]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || George Matthew&lt;/br&gt;Schilling ||U bë i famshëm duke ecur përreth botës midis viteve [[1897]] dhe [[1904]], megjithëse udhëtimi i tij nuk u verifikua.&lt;ref name=&quot;schilling&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/first-circumnavigation-by-walking|title=First circumnavigation by walking|lang=en|publisher=Rekordet Botërore Guinness]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;foot3&quot;/&gt;
|-
|| [[1962]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]] || Heinz Stücke || Udhëtoi përqark botës me biçikletë nga viti [[1962]].
|-
|| [[1969]]-[[2008]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Arthur Blessitt || Eci përqark botës duke bartur një kryq [[druri]] {{convert|20|kg}} që nga [[Krishtlindja|25 dhjetori]] [[1969]], duke përshkuar {{convert|42,279|mi|km}} përmes 324 vendeve. Deri në 13 qershor [[2008]], në moshën 67 vjeçare, ai kishte udhëtuar në çdo vend të botës.
|-
|| [[1970]]-[[1974]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || David Kunst || Eci përreth botës midis 20 [[qershori]]t [[1970]] dhe 5 [[tetori]]t [[1974]].&lt;ref name=&quot;schilling&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;foot3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite podcast|author=Davy Crockett|date=17 janar 2020|url=https://ultrarunninghistory.com/dave-kunst-1/|title=Dave Kunst – Walk Around the World – Part 6|lang=en|issue=44|series=Around the World on Foot|website=Ultrarunning History}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1983]]-[[1987]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Steven M.&lt;/br&gt;Newman || Njeriu i dytë i verifikuar në mënyrë të pavarur që eci përqark botës, saktësisht katër vjet që nga nisja e tij, në 1 prill 1983. Udhëtimi i tij qe shumë i ngjashëm me atë të Kunstit, duke përshkuar 4 kontinente dhe 23,335 km. Si Kunsti, ecjes së Newman-it i mungën minimumi i largësisë së përshkuar, të kërkuar nga anëtarësia e ''World Runners Association'' (WRA). Megjithatë, në kohën e udhëtimit të tij, WRA nuk ekzistonte.&lt;ref name=&quot;:0-newman&quot;&gt;{{Cite web|title=World Runners Association|access-date=26 prill 2022|url=https://worldrunnersassociation.org/|lang=en|website=World Runners Association}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1985]]-[[1987]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Rick Hansen || Atleti i parë paraplegjik që udhëtoi përreth botës në një karrike me rrota nga 21 [[marsi]] [[1985]] deri në 22 maj [[1987]], duke përshkuar 25,000 milje përmes 34 vendeve, në katër kontinente.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Darah Hansen|date=18 maj 2007|newspaper=Vancouver Sun|url=http://www.canada.com/globaltv/national/story.html?id=af547340-7321-439f-b457-883c2eef52d3&amp;k=76435|title=Still making a difference: Hansen continues to inspire while raising understanding and money|lang=en|archive-date=10 janar 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080110102221/http://www.canada.com/globaltv/national/story.html?id=af547340-7321-439f-b457-883c2eef52d3&amp;k=76435}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1985]]-[[1994]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Ffyona Campbell || Personi i 3-të dhe [[gruaja]] e parë që udhëtoi përqark botës. Ajo udhëtoi nga 17 gushti 1985 deri në 14 tetor 1994, duke përshkuar 32,186 km.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Whole Story: A Walk Around the World|url=https://search.worldcat.org/title/45325355|author=Ffyona Campbell|publisher=Orion Publishing Group|year=1996|lang=en|isbn=978-0-7528-0988-5}}&lt;/ref&gt; Ajo e zhvilloi udhëtimin e saj në faza. Në v. [[1985]], ajo eci nga [[Nju Jork Siti]] në [[Los Anxheles]], përgjatë [[ShBA|Shteteve të Bashkuara]]. Më vonë ajo pranoi se eci me makinë përgjatë një pjese, pasi ishte e sëmurë, por duhet të plotësonte kërkesat e sponsorëve. Më vonë ajo u kthye të ecte gjatë asaj pjese.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=First Woman to Walk Around the World Says She Cheated|url=https://apnews.com/article/ba4a83d9958d8a865eee0fd5c137cead|access-date=30 qershor 2021|website=AP News}}&lt;/ref&gt; Në [[1989]], ajo eci nga [[Sidnej]]i në Perth të [[Australia|Australisë]].&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Ffyona Campbell|lang=en|publisher=Random House|url=https://books.google.al/books?id=BHmCAAAAMAAJ|title=Feet of Clay: On Foot Through Australia|year=1991|isbn=978-0-434-10692-9}}&lt;/ref&gt; Në v. [[1991]], ajo eci përgjatë [[Afrika|Afrikës]], nga [[Kejptaun]]i në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]] në Tangjer në [[Maroku|Marok]].&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Ffyona Campbell|year=1994|title=On Foot Through Africa|url=https://search.worldcat.org/title/32340960|lang=en|publisher=Orion Publishing Group|isbn=978-1-85797-946-6}}&lt;/ref&gt; Në v. [[1995]], ajo e përfundoi ecjen e saj.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Briton Is First Woman to Walk Around World|lang=en|publisher=L.A. Times (Reuters)|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1994-10-15-mn-50392-story.html|date=15 tetor 1994}}&lt;/ref&gt; Ecja e saj, e zhvilluar në faza nuk i plotësoi standardet e WRA.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|title=World Runners Association Constitution|date=26 shtator 2014|url=https://worldrunnersassociation.org/constitution/|website=World Runner's Association|lang=en|access-date=20 maj 2022|archive-date=21 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220521052127/https://worldrunnersassociation.org/constitution/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1994]]-[[2007]] ||[[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Jason Lewis || Kreu udhëtimin e parë të vërtetë me fuqi njerëzore (pa vela ose ndonjë mjet të motorizuar) nga 12 [[korriku]] [[1994]] deri më 6 tetor [[2007]], duke përshkuar 46,505 milje në [[hemisfera veriore|Hemisferën Veriore]] dhe në [[Hemisfera jugore|atë Jugore]]; arriti dy pika antipodale, duke fituar vlerësimin e ''Adventurestats'' nga ''Explorersweb''.&lt;ref name=&quot;advstats&quot;&gt;{{cite web|lang=en|title=Global HPC – Human Powered Circumnavigations|url=http://www.adventurestats.com/tables/hpc.shtml|access-date=6 prill 2018|website=Adventurestats by Explorersweb|publisher=Explorersweb|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424024252/http://www.adventurestats.com/tables/hpc.shtml|archive-date=24 prill 2016}}&lt;/ref&gt; Në fakt pa i përmbushur dot rregullat e [[Rekordet Botërore Guinness|Guinness-it]] për udhëtimin përqark botës me fuqinë njerëzore.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Human Powered Circumnavigations|date=6 tetor 2007|url-status=live|work=expedition360.com|url=http://www.expedition360.com/guinness_world_records_first_hpc.pdf|lang=en|archive-date=11 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140411203831/http://www.expedition360.com/guinness_world_records_first_hpc.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1997]]-[[2003]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Robert Garside || Vlerësohet nga [[Rekordet Botërore Guinness]] si personi i parë që vrapoi përqark botës për 2,062 ditë, duke përshkuar 30,000 km, përgjatë 29 vendeve dhe 6 kontinenteve; nga 20 [[tetori]] [[1997]] deri më 13 qershor [[2003]].&lt;ref&gt;{{cite web|newspaper=New York Post|lang=en|date=27 mars 2007|url=http://www.nypost.com/seven/03272007/news/worldnews/around_world_runner_honored_worldnews_.htm|title=Around-World Runner Honoured|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929122345/http://www.nypost.com/seven/03272007/news/worldnews/around_world_runner_honored_worldnews_.htm|archive-date=29 shtator 2007}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[1999]]-[[2004]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Polly Letofsky || Duke u nisus nga shtëpia e saj në [[Kolorado]] në 1 gusht [[1999]], në një udhëtim pesë-vjeçar duke përshkuar katër kontinente dhe 22 vende. Ajo e nisi udhëtimin e saj përgjatë [[Australia|Australisë]] nga skela e Saint Kildës në Gjirin Port Filip në [[Melburni|Melburn]], pasi mbërriti në Port Dagllas. Më 30 korrik [[2004]], ajo e përfundoi udhëtimin e saj duke përshkuar mbi 22,730 km, duke mbledhur mbi $250,000 për [[kanceri i gjirit|kërkimin mbi kancerin e gjirit]] dhe duke u bërë zyrtarisht [[gruaja]] e parë që eci përqark botës.&lt;ref name=&quot;polly1&quot;&gt;{{cite web|title=Polly's GlobalWalk|lang=en|access-date=21 mars 2011|url=http://www.globalwalk.org/|work=globalwalk.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;polly2&quot;&gt;{{cite web|title=Start Taking the Little Steps to Your Big Feat...|lang=en|access-date=21 mars 2011|url-status=dead|url=http://pollyletofsky.com/about.html|archive-date=24 gusht 2011|archive-url=https://archive.today/20110824223437/http://pollyletofsky.com/about.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2000]]-[[2011]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Jean Beliveau || Njeriu i 5-të që eci përqark botës duke u verifikuar në mënyrë të pavarur. Duke ecur për 11 vjet përshkoi 75,000 km. Ai është ecja më e gjatë e vazhdueshme përreth botës dhe ka plotësuar standardet e WRA për njohjen e ecjes. Nisi në 18 gusht 2000 dhe vijoi deri në 15 tetor 2011.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=A Canadian man once walked around the world in 11 years|url=https://dailyhive.com/vancouver/jean-beliveau-walk-world-peace|author=Ty Jadah|work=Daily Hive|date=7 shkurt 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|website=CBC News|url=https://www.cbc.ca/news/canada/jean-b%C3%A9liveau-s-11-years-on-the-road-1.1070673|author=Jon Hembrey|title=Jean Béliveau’s 11 year on the road|date=7 shkurt 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2003]]-[[2008]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Rosie Swale-Pope || [[Gruaja]] e parë që vrapoi dhe eci përgjatë [[Hemisfera veriore|hemisferës veriore]]. Ajo nuk ndoqi udhëzimet e ''World Runners Association'', së pari duke vrapuar në tre kontinente në vend të miminumit të kërkuar prej 4 dhe mos përshkimi dhe ripërshkimi i [[ekuatori]]t. Ajo zgjodhi të ecte tërësisht në [[hemisfera veriore|hemisferën veriore]]; një ecje shtesë prej 4,000 km përgjatë [[Australia|Australisë]]. Ajo udhëtoi vetëm në këmbë përqark botës, përve[ kapërcimit të [[oqeani]]t, nga 2 tetori 2003 deri në 25 gusht 2008; duke përshkuar 32,000 km.
|-
|| [[2004]]-[[2009]] || [[File:Flag of Denmark.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Danimarka]] || Jesper Kenn Olsen || Vrapoi 26,232 km në udhëtimin e tij të parë përqark botës, përveç kalimin e [[oqeani]]t, duke përshkuar 26232 km (nga 1 janari 2004 deri në 23 tetor 2005).
|-
|| [[2004]]-[[2005]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Steve Strange || Kreu pedalimin e parë të vërtetë përreth botës, duke pedaluar për 276 ditë, duke ndjekur rregullat e përditësuara të [[Rekordet Botërore Guinness|Rekordeve Botërore Guinness]] për një udhëtim të përshtatshëm përqark botës.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|publisher=Guinness World Records via Around-n-Over website|url=http://www.around-n-over.org/docs/FastestCircumnavigationByBicycle.pdf|access-date=8 prill 2018|title=Fastest Circumnavigation by Bicycle – Guidelines|work=around-n-over.org|date=5 janar 2006|url-status=live|archive-date=8 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180508103313/http://www.around-n-over.org/docs/FastestCircumnavigationByBicycle.pdf}}&lt;/ref&gt; Nick Sanders kishte vendosur rekordin për pedalimin përqark botës në [[Hemisfera veriore|Hemisferën Veriore]], në vitin [[1984]], që u konsiderua një udhëtim përreth botës nga rregullat e hershme të Guinness-it.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.coachmag.co.uk/exercises/sport-workouts/2016/cycling-around-world|lang=en|title=Cycling around the world: On 18th February, nine riders will set off on a cycle race around the world. MF investigates the tale of the men who've already done it|author=Nathan Ditum|work=coachmag.co.uk|access-date=6 prill 2018|publisher=Dennis Publishing Ltd|date=15 shkurt 2012|url-status=live|archive-date=7 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407182834/http://www.coachmag.co.uk/exercises/sport-workouts/2016/cycling-around-world}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2006]] || [[File:Flag of Canada.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Kanadaja]] || Colin Angus || Udhëtoi përmes [[Hemisfera veriore|hemisferës veriore]] vetëm me fuqinë njerëzore, por nuk u kualifikua sipas udhëzimeve të [[Rekordet Botërore Guinness|Guinness-it]] për një udhëtim me fuqi njerëzore. Orvatja e tij, megjithatë, u njoh nga ''[[National Geographic Society]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|publisher=National Geographic Society|date=14 nëntor 2006|url=https://press.nationalgeographic.com/pressroom/index.jsp?pageID=pressReleases_detail&amp;siteID=1163531707116|title=National Geographic Adventure Names Adventurers of the Year, Celebrates Best of Adventure|access-date=31 mars 2023|archive-date=18 dhjetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218072021/http://press.nationalgeographic.com/pressroom/index.jsp?pageID=pressReleases_detail&amp;siteID=1&amp;cid=1163531707116|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2007]]-[[2017]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Mark Beaumont || Theu rekordin e pedalimit përqark botës, duke e nisur udhëtimin e tij më 5 gusht [[2007]] dhe përshkoi 29,446 km përgjatë 4 kontinenteve dhe 21 vendeve, deri më 15 shkurt [[2008]].&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=BBC News|lang=en|title=Scot Smashes World Cycle Record|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/edinburgh_and_east/7245381.stm|date=15 shkurt 2008}}&lt;/ref&gt;
* [[2017]]: vendosi rekordin në fuqi për pedalimin më të shpejtë përqark botës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-tayside-central-41308524|title=Cyclist Mark Beaumont breaks around the world record|date=18 shtator 2017|lang=en|publisher=BBC News Online|accessdate=6 prill 2018|url-status=live|archive-date=5 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180405071621/http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-tayside-central-41308524}}&lt;/ref&gt; Ai e filloi përpjekjen e tij më 2 korrik dhe e përfundoi më 18 shtator [[2017]], pas 78 ditësh, 14 orësh e 40 minutash,&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Guinness World Records|lang=en|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-circumnavigation-by-bicycle-(male)|title=Fastest circumnavigation by bicycle (male)|access-date=6 prill 2018|url-status=live|archive-date=7 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407130235/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-circumnavigation-by-bicycle-(male)}}&lt;/ref&gt; mesatarisht rreth 370 km në ditë pedalim, duke përshkuar 29,594 km përgjatë Evropës, Azisë, Australisë, Zelandës së Re dhe Amerikës Veriore.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|title=Artemis World Cycle: Around the World in 80 Days|url=http://www.artemisworldcycle.com/|work=artemisworldcycle.com|access-date=6 prill 2018|url-status=dead|archive-date=21 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421195954/http://www.artemisworldcycle.com/}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2007]]-[[2012]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja&lt;/br&gt;[[File:Turkbayragı.png|70px]]&lt;/br&gt;[[Turqia]] || Erden Eruç || Kreu udhëtimin e parë përreth botës, i vetëm, me fuqi njerëzore (pa vela apo ndonjë mjet të motorizuar), duke udhëtuar me varkë me rrema, kajak deti, këmbë dhe biçikletë nga 10 [[korriku]] [[2007]] deri në 21 korrikun [[2012]].&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=16 janar 2016|title=Guinness World Records – First solo circumnavigation of the globe using human power|lang=en|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/108422-first-solo-circumnavigation-of-the-globe-using-human-power|publisher=Guinness World Records|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319015308/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/108422-first-solo-circumnavigation-of-the-globe-using-human-power|archive-date=19 mars 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;advstats&quot;/&gt; Erden e përshkoi [[ekuatori]]n dy herë, kaloi mbi 12 çifte pikash antipodale dhe rregjistroi 666,299 km, ndërsa vendosi 13 [[Rekordet Botërore Guinness|rekorde Guinness]] për rremimin në oqean.&lt;ref name=&quot;psd&quot;&gt;{{cite web|access-date=11 nëntor 2016|lang=en|title=Media Kit – Project Summary Document|publisher=Around-n-Over|url=http://www.around-n-over.org/media/summary_HPC.pdf|date=22 gusht 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160214191249/http://www.around-n-over.org/media/summary_HPC.pdf|archive-date=14 shkurt 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url-status=live|url=http://www.guinnessworldrecords.com/search?term=Erden+Eru%C3%A7|title=Search results for Erden Eruç|lang=en|publisher=Guinness World Records|access-date=6 prill 2018|archive-date=17 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017161255/https://platform.twitter.com/widgets/widget_iframe.58065ae230495f5d9e4b6a916472b2c1.html?origin=https%3A%2F%2Fwww.guinnessworldrecords.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2009]]-[[2013]] || [[File:Flag of Japan.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Japonia]] || Masahito Yoshida || Eci afërsisht 40,000 km përqark botës. Duke nisur nga [[Shangai]] në 1 janar 2009, duke u kthyer në 9 qershor 2013. Udhëtimi i tij përshkoi [[Azia|Azinë]], [[Evropa|Evropën]], [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]] dhe [[Australia|Australinë]]. Ai përballoi sfida si moti i skajshëm dhe problemet e shëndetit por ruajti një ecje standard prej rreth 30 km në ditë.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=8 shtator 2014|title=Masahito Yoshida in 11,000 km north-south Africa trek|url=https://www.bbc.com/news/blogs-news-from-elsewhere-29108771|access-date=18 tetor 2024|work=BBC News|lang=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2010]]-[[2014]] || [[File:Flag of Ireland (3-2).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Irland]]a || Tony Mangan || Vrapuesi i 3-të që udhëtoi përqark botës. Duke përshkuar 50,000 km, ai mban rekordin botëror për vrapimin më të gjatë botëror sipas udhëzimeve të ''World Runners Association''. Ai u nis në 25 tetor 2010 dhe mbërriti në 27 tetor 2014.
|-
|| [[2011]]-[[2013]] || [[File:Flag of Australia.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Australia]] || Tom Denniss || Vrapuesi i dytë i vlerësuar me një çertifikatë përkatëse për vrapimin botëror sipas rregullave të ''World Runners Association''. Ai mban rekordin për udhëtimin më të shpejt përqark botës në këmbë. Ai përshkoi 26,232 km, nga 31 [[dhjetori]] 2011 deri në 13 [[shtatori]]n 2013.
|-
|| [[2012]] || [[File:Flag of Germany.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Juliana Buhring || Pedalimi i parë vetmitar përqark botës nga një femër në vitin [[2012]] duke ndjekur rregullat e përditësuara të [[Rekordet Botërore Guinness|Rekordeve Botërore Guinness]] për pedalimin përreth botës. Ajo filloi në korrik dhe përfundoi në dhjetor [[2012]] pas 152 ditësh duke pedaluar mbi 29,070 km, me një mesatare prej rreth 192 km në ditë.&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 nëntor 2013|lang=en|title=Record holder profile: Juliana Buhring – fastest circumnavigation by bicycle|lang=en|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/11/record-holder-profile-juliana-buhring-%e2%80%93-fastest-circumnavigation-by-bicycle-52724|author=Kevin Lynch|access-date=6 prill 2018|publisher=Guinness World Records|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407121937/http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/11/record-holder-profile-juliana-buhring-%e2%80%93-fastest-circumnavigation-by-bicycle-52724|archive-date=7 prill 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2013]]-[[2015]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Kevin John Carr || Me synimin për të qenë vrapuesi i 4-rt me çertifikatën e vrapimit botëror, ai ndoqi rregullat e e ''WRA''. Ai u përpoq të thyente rekordin e Tom Denniss-it për udhëtimin më të shpejtë përqark botës në këmbë, duke përshkuar 26,232 km nga 28 [[korriku]] 2013 deri në 9 [[prilli]]n 2015.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Runner Kevin Carr completes round-the-world record attempt|lang=en|date=9 prill 2015|url=https://www.bbc.com/news/uk-england-devon-32195535|publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Rachel Swaby|website=Runner’s World|date=9 prill 2015|url=https://www.runnersworld.com/news/a20784803/new-record-for-fastest-run-around-the-world/|title=New Record For Fastest Run Around the World|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://worldrunnersassociation.org/athletes/kevin-carr/|lang=en|title=Kevin Carr|publisher=World Runners Association (WRA)}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2014]] || [[File:Flag of Italy.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Italia]] ||Paola Gianotti || Rekordi i pedalimit më të shpejtë përqark botës nga një femër në vitin [[2014]]. Ajo e filloi përpjekjen e saj në 8 mars dhe e përfundoi më 30 nëntorr [[2014]]—duke përfshirë 4 muaj rekuperimi pas një aksidenti që i theu një vertebër—duke pedaluar për 144 ditë mbi 29,594 km, mesatarisht rreth 206 km në ditë.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|publisher=Guinness World Records|access-date=6 prill 2018|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-circumnavigation-by-bicycle-(female)|title=Fastest circumnavigation by bicycle (female)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407121933/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-circumnavigation-by-bicycle-(female)|archive-date=7 prill 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2015]]-[[2022]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Tom Turcich || Personi i 10-të që udhëtoi përqark botës në këmbë. Ai u nis nga shtëpia e tij në Hadon, [[Nju Xhersi]] në 2 prill 2015, duke ecur përgjatë çdo kontinenti, përveç [[Australia|Australisë]], para se të kthehej në të njëjtën pikë në 21 maj 2022, duke përshkuar 45,061 km.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Tom Turcich|title=Savannah's Saga – Part One|url=http://theworldwalk.com/the-saga-of-savannah-part-one/|lang=en|date=13 nëntor 2016|access-date=24 prill 2022|website=The World Walk|archive-date=16 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516050805/http://theworldwalk.com/the-saga-of-savannah-part-one/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news|author=Rita Giordano|title=The South Jersey dog that was the first to walk around the world has died|url=https://www.inquirer.com/life/tom-turcich-walk-world-jersey-dog-death-20240521.html|date=21 maj 2024|lang=en|newspaper=The Philadelphia Inquirer|access-date=22 maj 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2018]] || [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Jenny Graham || Rekordi i pedalimit më të shpejtë përqark botës, të pa mbështetur. Ajo e përfundoi përpjekjen në 124 ditë, 10 orë e 50 minuta, duke u nisur nga [[Berlini]] më 16 qershor [[2018]] dhe duke mbërritur aty më 18 tetor.&lt;ref&gt;{{cite news|access-date=24 gusht 2021|title=Scottish cyclist smashes round-the world record|lang=en|date=18 tetor 2018|url=https://www.theguardian.com/world/2018/oct/18/scottish-cyclist-jenny-graham-smashes-round-the-world-record|newspaper=The Guardian|archive-date=24 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824131317/https://www.theguardian.com/world/2018/oct/18/scottish-cyclist-jenny-graham-smashes-round-the-world-record|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2019]]-[[2022]] || [[File:Flag of Réunion (1794–1815, 1830–1974; 2020–present).svg|70px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Marie Leautey || Rekordi i gruas që udhëtoi më shpejt përqark botës në këmbë dhe personi i 7-të që ka fituar çertifikatën e vrapimit përqark botës sipas rregullave të ''World Runners Association''. Ajo përshkoi 28,249 km nga 6 dhjetori 2016 deri në 1 shtator 2022.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Records|website=World Runners Association (WRA)|url=https://worldrunnersassociation.org/records/|lang=en|access-date=10 mars 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2020]]-[[2024]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Andrew Mortensen || Burri i parë, hapur homoseksual që pedaloi zyrtarisht përqark botës, duke e kryer në mënyrë jo të vazhdueshme nga v. [[2020]] deri në v. [[2024]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=22 mars 2024|lang=en|title=Austin Cyclist Becomes First Openly Gay Man to Bike Around the World|url=https://www.austinchronicle.com/news/2024-03-22/austin-cyclist-becomes-first-openly-gay-man-to-bike-around-the-world/|work=austinchronicle.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|| [[2024]] || [[File:Flag of the United States.svg|70px]]&lt;/br&gt;[[ShBA]]ja || Lael Wilcox || [[Gruaja]] e parë që pedaloi përqark botës, duke u nisur nga [[Çikago]]ja.&lt;ref&gt;{{cite news|title='It's just insane. It's so far…': Lael Wilcox on her record-breaking attempt to be the fastest woman to cycle round the world|author=Charlie Teasdale|lang=en|date=21 korrik 2024|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/article/2024/jul/21/lael-wilcox-interview-cyclist-circumnavigate-globe|newspaper=The Observer}}&lt;/ref&gt; Ajo e përfundoi atë më 11 shtator [[2024]], duke shpenzuar 108 ditë, 12 orë e 12 minuta për të pedaluar 18,125 milje.&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|title=American Lael Wilcox becomes fastest woman to cycle the globe|url=https://www.bbc.com/news/articles/cz7344w3jzzo|publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;
|}

==Të pjesshme==
Këtu përfshihen vetëm udhëtimet pjesore më të shquara në histori, duke përjashtuar ato nga shekulli i XX e tëhu.
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;max-width:100%;”
|+ '''Udhëtime pjesore përqark botës'''
|-
! Data !! Shtetësia&lt;/br&gt;(kombësia) !! Udhëtari(ët) !! Shënime
|-
|| [[600 p.e.s.]] || [[File:PhoenicianCoin2A.png|101px]]&lt;/br&gt;[[Fenikasit|Fenikia]]&lt;/br&gt;[[File:Ancient Egypt, Her Testimony to the Truth (title page bottom).png|101px]]&lt;/br&gt;[[Egjipti i lashtë|Egjipti]] || || [[Lundrimi fenikas përqark Afrikës|Ekspedita fenikase përqark Afrikës]] e dërguar nga [[faraoni]] Neko II; rreth vitit [[600 p.e.s.]]; me gjasa, lundrimi i parë përqark [[Afrika|Afrikës]].
|-
|| [[325 p.e.s.]] || [[File:Pytheas itineraire.png|93px]]&lt;/br&gt;[[grekët e lashtë|Grek]] || Pitheasi i Masalias || [[Peripli]] përreth [[Britania e Madhe|Ishujve Britanikë]] rreth vitit [[325 p.e.s.]], megjithëse tregimi i tij i eksplorimit ka humbur, përveç përmendjeve në veprat e historianëve klasikë.
|-
|| ~ [[80]] || [[File:Roman Empire Flag.png|80px]]&lt;/br&gt;[[Perandoria Romake|Roma]] || Gneus Julius Agrikola || Guvernatori romak Gneus Julius Agrikola lundroi përqark [[Britania e Madhe|Ishullit të Britanisë së Madhe]] rreth vitit [[80|80 të e.s.]]. 
|-
|| [[1534]]-[[1535]] || [[File:Royal flag of France.svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Franca]] || Jacques Cartier || Lundrimi i parë përqark Ishullit të Njufaundlandit.
|-
|| [[1619]] || [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Spanja]] || García de Nodal || Lundrimi i parë përqark ''[[Toka e Zjarrtë|Tierra del Fuego]]''.
|-
|| [[1642]]–[[1643]] || [[File:Statenvlag.svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Holanda]] || [[Abel Tasman]] || Lundrimi i parë përqark [[Australia (kontinent)|kontinentit Australian]] (duke përfshirë ''Guinenë e Re'' dhe [[Tasmania|Tazmanisë]]).
|-
|| [[1769]]–[[1770]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || [[Xhejms Kuk]] || Lundrimi i parë përreth [[Zelanda e Re|Zelandës së Re]].
|-
|| [[1772]]–[[1775]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || [[Xhejms Kuk]] || Lundrimi i parë i lartë jugor i [[Antarktida|Antarktidës]] (duke përfshirë dhe Ishullin Jugor të Zelandës së Re). 
|-
|| [[1798]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || George Bass&lt;/br&gt;dhe Matthew&lt;/br&gt; Flinders || Lundrimi i parë përqark [[Tasmania|Tazmanisë]] në [[Australia|Australi]].
|-
|| [[1801]]-[[1803]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]] || Matthew Flinders || Lundrimi i parë britanik përqark [[Australia|Australisë]], pa [[Tasmania|Tazmaninë]]. ([[Abel Tasman]] tashmë kishte lundruar përqark Australisë në vitet [[1642]]-[[1643]]).
|-
|| [[1820]]–[[1821]] || [[File:Flag of Russia.svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Rusia]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of Germany.svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Gjermania|Gjerman]] || Fabian Gottlieb&lt;/br&gt; von Bellingshausen || Lundrimi i parë përreth [[Antarktida|Antarktidës]] (pa [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]]).
|-
|| [[1850]]–[[1854]] || [[File:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Mbretëria e Bashkuar|Britania]]&lt;/br&gt;[[File:Flag of Ireland (3-2).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Irland]]ez || Robert McClure || Udhëtimi i parë përqark [[Amerika]]ve duke përshkuar Kalimin Veriperëndimor. Të gjitha nëpërmjet detit për një shtrirje prej 550 milje në këmbë mbi shtresat e akullit në Kanalin Perri, nga Gjiri Mersi deri në Ishullin Biçi.
|-
|| [[1878]]–[[1879]] || [[File:Flag of Sweden (3-2).svg|80px]]&lt;/br&gt;[[Suedia]] || Adolf Erik Nordenskiöld || Udhëtimi i parë përqark [[Euroazia|Euroazisë]], nëpërmjet Kalimit Verilindor dhe [[Kanali i Suezit|Kanalit të Suezit]], gjatë ''Ekspeditës Vega''.
|}

==Shiko edhe==
* [[Udhëtimi përqark botës]]
* [[Rreth botës për 80 ditë]]
* [[Ekspedita e Magelanit]]
* [[Peripli]]
* [[Lundrimi fenikas përqark Afrikës]]
* [[Portolanët]]
* [[Epoka e zbulimeve]]
* [[Eksplorimet detare portugeze]]
* [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë]]
* [[Udhëtimet e Kolombit]]

== Shpjegime ==
{{reflist|group=Shpjegime}}

== Referime ==
{{reflist|20em}}

==Bibliografia==
* {{cite book|author=John Boit|editor=Edmund Hayes|lang=en|access-date=29 shkurt 2020|url=https://books.google.com/books?id=eIQ6AQAAIAAJ|year=1981|title=Log of the Union: John Boit's Remarkable Voyage to the Northwest Coast and Around the World, 1794–1796|publisher=Oregon Historical Society|isbn=978-087595089-1}}
* {{Cite book|author=Ffyona Campbell|year=1996|title=The Whole Story: A Walk Around the World|url=https://search.worldcat.org/title/45325355|lang=en|publisher=Orion Publishing Group|isbn=978-0-7528-0988-5}}
* {{Cite book|author=Ffyona Campbell|year=1994|lang=en|title=On Foot Through Africa|url=https://search.worldcat.org/title/32340960|publisher=Orion Publishing Group|isbn=978-1-85797-946-6}}
* {{Cite book|author=Ffyona Campbell|year=1991|lang=en|title=Feet of Clay: On Foot Through Australia|url=https://books.google.al/books?id=BHmCAAAAMAAJ|publisher=Random House|isbn=978-0-434-10692-9}}
* {{Cite book|author=Francesco Carletti|year=1701|lang=it|publisher=Stamperia di G. Manni|url=https://books.google.it/books?id=aBrjSk6gbUwC|title=Ragionamenti di Francesco Carletti Fiorentino sopra le cose da lui vedute ne'suoi viaggi si dell'Indie Occidentali, e Orientali come d'altri paesi ...|editor=Jacopo Carlieri}}
* {{cite podcast|author=Davy Crockett|title=Around the World on Foot – Part 1|date=10 nëntor 2019|url=https://ultrarunninghistory.com/around-the-world-1/|issue=38|lang=en|access-date=10 mars 2025|website=Ultrarunning History|series=Aroun the World on Foot}}
* {{Cite web|author=Davy Crockett|title=Around the World on Foot – Part 3|date=26 nëntor 2019|url=https://ultrarunninghistory.com/around-the-world-3/|lang=en|website=Ultrarunning History|issue=40|series=Around the World on Foot}}
* {{cite podcast|author=Davy Crockett|date=17 janar 2020|title=Dave Kunst – Walk Around the World – Part 6|url=https://ultrarunninghistory.com/dave-kunst-1/|series=Around the World on Foot|issue=44|website=Ultrarunning History|lang=en}}
* {{cite magazine|title=Around the World in a Commanche 206B|volume=31|issue=3|date=mars 2004|url=https://www.comancheflyers.com/publication/view/comanche-flyer-march-2004/|magazine=Commanche Flyers|lang=en|page=34|access-date=5 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505032753/https://www.comancheflyers.com/publication/view/comanche-flyer-march-2004/|url-status=live|archive-date=5 maj 2019}}
* {{cite journal|author1=Carlos Franco-Paredes|year=2005|lang=en|author2=Lorena Lammoglia|author3=José Ignacio Santos-Preciado|title=The Spanish Royal Philanthropic Expedition to Bring Smallpox Vaccination to the New World and Asia in the 19th Century|jstor=4463512|volume=41|issue=9|journal=Clinical Infectious Diseases|doi-access=free|pages=1285–1289|doi=10.1086/496930|pmid=16206103}}
* {{Cite book|author=Peter Freeman|year=2018|lang=en|publisher=Seaworthy Publications Inc.|url=https://books.google.al/books?id=VsUsswEACAAJ|title=Cape Horn Birthday: Record Breaking Solo Non-Stop Circumnavigation|isbn=978-194849404-5}}
* {{cite journal|author=Joyce S. Goldberg|date=shkurt 1990|title=Review: ''Gold Braid and Foreign Relations: Diplomatic Activities of U.S. Naval Officers, 1798–1883'' by David F. Long|lang=en|journal=The American Historical Review|volume=95|issue=1|pages=253–254|jstor=2163133}}
* {{cite book|title=The Guinness 1999 Book of Records|year=1998|lang=en|publisher=Guinness Publishing|url=https://search.worldcat.org/title/60132176|isbn=0-85112-070-9}}
* {{cite book|title=Guinness World Records 2018: Meet our Real-Life Superheroes: Thousands of Amazing New Records!|url=https://search.worldcat.org/title/1478401765|publisher=Guinness World Records|isbn=978-191056172-0|year=2017|lang=en|place=Londër}}
* {{Cite book|author=Pat Henry|title=By the Grace of the Sea: A Woman's Solo Odyssey Around the World|url=https://books.google.al/books?id=LAHJ4iCvwMcC|publisher=McGraw Hill|year=2004|lang=en|isbn=978-007143542-0}}
* {{Cite book|author=Judith Hill|year=2009|lang=en|title=In Search of Islands – A Life of Conor O'Brien|url=https://search.worldcat.org/title/310402267|publisher=The Collins Press|isbn=978-1-905172-65-8|place=Cork Ireland}}
* {{Cite book|editor=Robert Kerr|year=1814|volume=10|lang=en|publisher=William Blackw[ood|url=https://books.google.al/books?id=t0zHOrcFMPQC|title=A General History and Collection of Voyages and Travels: Arranged in Systematic Order: Forming a Complete History of the Origin and Progress of Navigation, Discovery, and Commerce, by Sea and Land, from the Earliest Ages to the Present Time|place=Edinburg}}
* {{Cite book|author=Mark Kurlansky|year=1999|lang=en|title=The Basque History of the World|url=https://books.google.al/books?id=FRygAwAAQBAJ|publisher=Walker &amp; Co.|isbn=978-0-8027-1349-0|place=Nju Jork}}
* {{cite book|author=David Foster Long|year=1988|lang=en|publisher=Naval Institute Press|url=https://archive.org/details/goldbraidforeign00long/page/207|title=Gold braid and foreign relations: diplomatic activities of U.S. naval officers, 1798-1883|chapter=9|chapter-url=http://books.google.co.th/books?id=yv2sdjw4SIYC&amp;pg=PA209&amp;lpg=PA209|page=207-09|lccn=87034879|url-access=registration|isbn=978-0-87021-228-4|place=Anapolis}}
* {{Cite book|author=Robbie Marshall|title=Triumph Around the World|date=13 prill 2011|url=https://books.google.al/books?id=7SxgRwAACAAJ|publisher=Eye Books|isbn=978-190307066-6|lang=en|edition=i 2-të}}
* {{Cite book|author=Marlene McQueen|year=2005|lang=en|title=Thistle’s Seven Year Odyssey|url=https://archive.org/details/thistlessevenyea0000mcqu/|publisher=Central Coast Press|isbn=1-930401-41-8}}
* {{cite book|author=Herman Melville|title=Moby Dick; or, The Whale|access-date=24 korrik 2023|url=http://www.powermobydick.com/Moby045.html|year=1851|chapter=XLV: The Affidavit|via=Power Moby-Dick: The Online Annotation|lang=en}}
* {{cite book|author=Jerome Rand|title=Sailing Into Oblivion: The Solo Non-stop Voyage of the Mighty Sparrow|url=https://books.google.al/books?id=lHFSzQEACAAJ|year=2020|isbn=979-860527289-2|lang=en}}
* {{cite magazine|author=Rafael E. Tarrago|year=2001|lang=en|magazine=Perspectives in Health|url=https://www3.paho.org/english/dd/pin/Number11_article6.htm|title=The Balmis-Salvany Smallpox Expedition: The First Public Health Vaccination Campaign in South America|publisher=Pan-American Health Organization|volume=6|issue=1}}{{Lidhje e vdekur}}
* {{cite book|author=Clive Tully|title=Confronting Poseidon: Around the World Against the Odds|url=https://books.google.com/books?id=LP2pMgsEGd4C|lang=en|publisher=Offshore Publishing|year=2002|isbn=978-0-9544093-0-2|place=Portsmuth, Angli}}
* {{cite journal|author=Christopher C. Wright|title=U. S. Naval Operations in 1986|date=maj 1987|url=https://www.usni.org/magazines/proceedings/1987/may/u-s-naval-operations-1986|journal=U. S. Naval Institute Proceedings|volume=113|issue=5|lang=en|access-date=19 janar 2024}}
* {{cite book|author=Polly Vacher|year=2006|publisher=Grub Street|isbn=978-190494354-9|url=https://search.worldcat.org/title/69486495|title=Wings Around the World: the exhilarating story of one woman’s voyage to the ice|lang=en}}

== Lidhje të jashtme ==
* Steven Dutch, [http://www.uwgb.edu/dutchs/WestTech/circumn.HTM Globe Circunnavegations o Earth until 1800] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023160813/http://www.uwgb.edu/dutchs/westtech/circumn.htm |date=23 tetor 2014 }}

[[Kategoria:Eksplorues]]
[[Kategoria:Histori e transportit]]
[[Kategoria:Navigim]]
[[Kategoria:Aktivitete njerëzore]]
[[Kategoria:Lista (gjeografi)]]</text>
      <sha1>ogr5jam0izuhlpxtur7xukpvok6gmha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William Bagley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>375805</id>
    <revision>
      <id>3001034</id>
      <parentid>2776232</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2461" sha1="sgd5oooygl0qh71aj0cfwj8yutx97nw" xml:space="preserve">'''William Chandler Bagley''' (15 mars 1874, në [[Detroit]] - 1 korrik 1946, në [[Nju Jork Siti|New York City]] ), ishte një edukator dhe redaktor amerikan.&lt;ref&gt;Null, James Wesley. &quot;A disciplined progressive educator: The life and career of William Chandler Bagley, 1874–1946&quot; (PhD dissertation, The University of Texas at Austin; ProQuest Dissertations Publishing, 2001. 3034943)&lt;/ref&gt;

== Biografia ==
William Bagley u diplomua në vitin 1895 nga Kolegji Shtetëror Bujqësor i Miçiganit, aktualisht i quajtur Universiteti Shtetëror i Miçiganit ; përfundoi MS, në 1898, nga Universiteti i Wisconsin-Madison, 1898; dhe u dha PhD nga Universiteti Cornell në 1900.

Ai dha mësim në shkollat fillore përpara se të bëhej (1908) profesor i arsimit në Universitetin e Illinois, ku shërbeu si drejtor i Shkollës së Arsimit nga viti 1908 deri në 1917. Ai ishte profesor i arsimit në Kolegjin e Mësuesve, [[Universiteti i Kolumbias|Kolumbia]], nga 1917 deri në 1940. Një kundërshtar i pragmatizmit dhe edukimit progresiv, Bagley këmbënguli në vlerën e dijes për hir të saj, jo thjesht si një instrument, dhe ai kritikoi kolegët e tij për dështimin e tyre për të theksuar studimin sistematik të lëndëve akademike. Nga veprat e tij të shumta, ''&quot;Edukimi dhe njeriu i shfaqur&quot;'' (1934) përmban ekspozitën më të qartë të filozofisë së tij arsimore. 

Një kampion i esencializmit arsimor, Bagley tha se &quot;interesat shtrënguese dhe të qëndrueshme shpesh rriten nga përpjekjet fillestare të të mësuarit që nuk janë tërheqëse ose tërheqëse&quot;. 

Bagley ishte kryeredaktor i ''Journal of the National Education Association'' (1920-1925) dhe ''School and Society'' (1939-1946).&lt;ref&gt;Phillips, Gene D. &quot;The educational thought of William C. Bagley&quot; (PhD dissertation, Indiana University; ProQuest Dissertations Publishing, 1953. 10295818)&lt;/ref&gt;

== Publikime ==
*The Educative Process (1905).
*Education and Utility (1909).
*Educational Values (1911).
*{{gutenberg|no=16987|name=Craftsmanship in Teaching by William Chandler Bagley}} (1911).
*School Discipline (1914).
*History of the American People (1923, co-authored with Charles A. Beard)
*Determinism in Education (1925).
*Education, Crime, and Social Progress (1931)

== Shih edhe ==
* [[Filozofia e edukimit]]

== Referime ==

[[Kategoria:Lindje 1874]]
[[Kategoria:Filozofë amerikanë]]
[[Kategoria:Filozofë të edukimit]]
[[Kategoria:Vdekje 1946]]</text>
      <sha1>sgd5oooygl0qh71aj0cfwj8yutx97nw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Republikat Detare</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377426</id>
    <revision>
      <id>3001105</id>
      <parentid>2971115</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="248973" sha1="f6jw34zhvamwlsbc8ae5vkaf499a6yj" xml:space="preserve">[[File:Maritime republics map - IT.png|thumb|321px|Hartë e vendndodhjes me stemat e repubublikave detare: [[Venecia]], [[Gjenova]], [[Piza]], [[Amalfi]], [[Ankona]], [[Gaeta]], [[Noli (qytet)|Noli]] dhe [[Raguza]]]]
'''Republikat detare''' ({{lang|it|repubbliche marinare}}), të quajtura edhe '''republikat tregtare''' ({{lang|it|repubbliche mercantili}}), ishin [[Thalasokracia|thalasokraci]] qytet-shtete [[italia]]ne që, duke nisur nga [[mesjeta]], gëzuan autonomi politike dhe begati ekonomike, falë veprimtarive të tyre detare.

Termi, i krijuar gjatë [[shekulli XIX|shekullit të XIX]], në përgjithësi i referohet katër qytet-shteteve italiane, stemat e të cilave, nga viti [[1947]] paraqiten në stemat dhe flamujt e [[Marina Italiane|Marinës Ushtarake]] dhe Tregtare Italiane:&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Ministero della Difesa|title=La Bandiera della Marina Militare|website=Marina Militare|lang=it|url=http://www.marina.difesa.it/storiacultura/storia/tradizioni/Pagine/LaBandiera.aspx|access-date=29 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227030826/http://www.marina.difesa.it/storiacultura/storia/tradizioni/Pagine/LaBandiera.aspx|url-status=dead|archive-date=27 dhjetor 2013}}&lt;/ref&gt; [[Amalfi]], [[Gjenova]], [[Piza]] e [[Republika e Venedikut|Venecia]]. Megjithatë, përveç katër më të shquarave, republika detare janë konsideruar edhe [[Ankona]],&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Ancona|editor=Fernando de Mello Vianna|url=https://books.google.al/books?id=KI-vCwAAQBAJ|lang=en|encyclopedia=The International Geographic Encyclopedia and Atlas|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-134905002-4|year=1979|page=27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Persi&quot;&gt;{{cite book|year=1982|author=AA. VV.|url=https://books.google.al/books?id=0J67mgEACAAJ|volume=Marche|title=Conoscere l'Italia|lang=it|page=74|publisher=Istituto Geografico De Agostini}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Marche|year=1981|encyclopedia=Meravigliosa Italia: enciclopedia delle regioni|url=https://books.google.al/books?id=m7cqngEACAAJ|publisher=Aristea|author=Valerio Lugani|lang=it|page=44}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|year=1980|author=Pietro Zampetti|lang=it|editor=Neri Pozza|url=https://books.google.al/books?id=HhyCswEACAAJ|title=Marche con 168 illustrazioni|publisher=L'Espresso|pages=33-189}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ancona-group&quot;&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Dizionari Zanichelli|author=Walter Haberstumpf|title=Repubbliche marinare|lang=it|url-status=dead|url=https://dizionaripiu.zanichelli.it/storiadigitale/p/voce/5158/repubbliche-marinare|archive-date=30 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130111859/https://dizionaripiu.zanichelli.it/storiadigitale/p/voce/5158/repubbliche-marinare}};
* {{cite journal|author=Armando Lodolini|title=Ancona|lang=it|date=tetor–dhjetor 1970|volume=2|issue=7–8–9|url=http://www.iststudiatell.org/p_isa/NE/rsc_vol_02.pdf|journal=Raccolta Rassegna Storica dei Comuni: Periodico di studi e di ricerche storiche locali|publisher=Istituto di Studi Atellani|pages=207-211}};
* {{cite encyclopedia|author=C. Barsanti|title=Ancona|year=1991|encyclopedia=Enciclopedia dell’Arte Medievale|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ancona_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}};
* {{Cite book|title=Marche: con 9 carte geografiche, 14 piante di città, 14 piante e schemi di edifici, 37 stemmi|url=https://books.google.it/books?id=rHG3RDL3GOYC&amp;pg=PA88|access-date=28 shkurt 2025|editor1=Giovanni Corbella|editor2=Marzia Bianchi|editor3=Luisa Colombo|publisher=Touring club italiano|year=1979|lang=it|isbn=978-88-365-0013-0|pages=88-104}};
* {{cite book|editor1=Horst Dippel|editor2=Jörg Luther|year=2010|lang=en, it|publisher=Walter de Gruyter|url=https://books.google.al/books?id=I4e6i7XfHDsC|title=Constitutional Documents of Italy and Malta 1787–1850|volume=10: Europe; part 1: Constitutions of the Italian States (Ancona – Lucca)|series=Constitutions of the World from the late 18th Century to the Middle of the 19th Century|access-date=28 shkurt 2025|isbn=978-3-598-44153-0|page=130}};
* {{cite book|author=Giuseppe Sandro Mela|year=2005|lang=it|title=Islam: nascita, espansione, involuzione|url=https://books.google.al/books?id=9jktXHiEaY8C&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA67|publisher=Armando Editore|isbn=978-88-8358-686-6|page=67}};
* {{cite encyclopedia|author=Guido Piovene|encyclopedia=Tuttitalia: enciclopedia dell’Italia antica e moderna|url=https://books.google.al/books?id=YrGBywEACAAJ|lang=it|title=Marche: Ancona, Valle dell'Esino, Senigallia, Fano e la Valle del Metauro, Pesaro, Urbino e il Montefelrto, Macerata, Ascoli Piceno, il Piceno Marittimo|year=1963|publisher=Casa Editrice Sansoni &amp; Istituto Geografico De Agostini|editor=Maria Ferrara|page=31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|year=1960|author=Mario Natalucci|title=Ancona attraverso i secoli|url=https://books.google.al/books?id=B-wNAQAAIAAJ|volume=1. Dalle origini alla fine del Quatrocento|publisher=Unione Arti Grafiche|lang=it|pages=221-558}}, {{cite book|author=Mario Natalucci|volume=2. Dell'inizio del Cinquecento alla fine del Settecento|year=1960|lang=it|publisher=Unione Arti Grafiche|url=https://books.google.al/books?id=oDTTAAAAMAAJ|title=Ancona attraverso i secoli|pages=1-172}};
* {{cite book|author=AA. VV.|lang=it|title=Ancona repubblica marinara, Federico Barbarossa e le Marche|url=https://books.google.al/books?id=M28OAQAAIAAJ|year=1972|publisher=Arti grafiche Città di Castello}}&lt;/ref&gt; [[Gaeta]],&lt;ref&gt;{{cite book|chapter=Gaeta|lang=it|author=AA. VV.|url=https://books.google.al/books?id=1TwQ54xw9VgC|title=Lazio, non compresa Roma e dintorni|publisher=Touring Club Italiano|year=1981|page=743|isbn=978-88-365-0015-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Giovanna Bergamaschi|year=1983|lang=it|editor=Lanfranco Binni|url=https://books.google.al/books?id=dUZLAAAAYAAJ|title=Arte in Italia: guida ai luoghi ed alle opere dell'Italia artistica|publisher=Electa|page=243|isbn=978-88-4350936-2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Salvatore Aurigemma|year=1964|lang=it|author2=Angelo de Santis|url=https://books.google.al/books?id=c6BMAAAAMAAJ|publisher=Istituto poligrafico dello Stato, Libreria dello Stato|title=Gaeta, Formia, Minturno}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|editor=Amy Tikkanen|publisher=Encyclopædia Britannica inc.|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date=22 prill 2011|url=https://www.britannica.com/place/Gaeta|title=Gaeta|lang=en|access-date=6 shtator 2017}};
* {{cite book|author=Giuseppe Sandro Mela|year=2005|lang=it|title=Islam: nascita, espansione, involuzione|url=https://books.google.al/books?id=9jktXHiEaY8C&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA67|publisher=Armando Editore|isbn=978-88-8358-686-6|page=67}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=2. L’Epoca Ducale|url=http://www.comune.gaeta.lt.it/museo/museo_action.php?ACTION=due&amp;cod_museo=3|website=Sito del Comune di Gaeta|lang=it|url-status=dead|archive-date=13 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313065102/http://www.comune.gaeta.lt.it/museo/museo_action.php?ACTION=due&amp;cod_museo=3}};
* {{cite book|author1=Patrizia Schiappacasse|author2=Pasquale Corbo|author3=Vera Liguori Mignano|year=2001|url=https://books.google.al/books?id=QGsNzwEACAAJ|title=Le relazioni commerciali tra Genova e Gaeta nel tardo Medioevo: Due porti, tante navi e un'amicizia antiqua et innata|publisher=Comune di Gaeta|volume=1|lang=it|page=X}}&lt;/ref&gt; [[Noli (qytet)|Noli]] i vogël&lt;ref&gt;{{cite book|author=Giovanni Murialdo|editor1=Francesca Bandini|editor2=Mauro Darchi|year=2004|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=t_R_CwAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA9|chapter=Dinamiche territoriali e commerciali nella Noli signorile e comunale...|title=La repubblica di Noli e l'importanza dei porti minori del Mediterraneo nel Medioevo|publisher=All’Insegna del Giglio|isbn=978-88-7814-179-7|pages=9-25}};
* {{cite book|author=Bohun Lynch|title=The Italian Riviera: Its Scenery, Customs, and Food, with Notes Upon the Martime Alps|url=https://books.google.al/books?id=HSYJAQAAIAAJ|year=1927|lang=en|publisher=George G. Harrap &amp; Co. Ltd.|page=159}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Repubbliche marinare|year=2011|lang=it|encyclopedia=Dizionario di Storia|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare_(Dizionario-di-Storia/|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana}}; 
* {{cite book|editor1=Claudio Leonardi|year=2007|volume=28|publisher=Sismel, Edizioni del Galluzzo|lang=it|url=https://www.unilibro.it/libro/9788884502421/|title=Medioevo latino. Bollettino bibliografico della cultura europea da Boezio a Erasmo (secoli VI – XV)|editor2=Lucia Pinelli|page=1338}};
* {{cite book|author1=Francesca Bandini|year=2004|author2=Mauro Darchi|publisher=All'insegna del Giglio|url=https://books.google.al/books?id=t_R_CwAAQBAJ|title=La Repubblica di Noli e l'importanza dei porti minori del Mediterraneo nel Medioevo|lang=it|isbn=978-88-7814-179-7}};
* {{cite book|author=AA. VV.|title=Liguria|year=2010|publisher=Michelin|lang=it|chapter=Noli|isbn=978-2-06-715090-4|url=https://books.google.al/books?id=1QnmwAEACAAJ}};
* {{cite book|author1=Anne Conway|author2=Giuliana Manganelli|year=1998|publisher=White Star|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=gvFOAAAAMAAJ|title=Liguria: una magica finestra sul Mediterraneo|isbn=978-88-8095-344-9|page=123}};
* {{cite book|author=AA. VV.|year=1933|lang=it|publisher=Libreria Fratelli Bocca|volume=69–70|url=https://books.google.al/books?id=eJgbAAAAMAAJ|title=Atti della Reale accademia delle scienze di Torino: Classe di scienze morali, storiche e filologiche|page=40}};
* {{cite book|author=AA. VV.|year=1993|volume=1|title=Guida rapida d’Italia|isbn=978-88-365-0517-3|url=https://books.google.al/books?id=HMmVAQAACAAJ|publisher=Touring Club Italiano|lang=it|page=180}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Giuseppe Gallo|lang=it|publisher=De Ferrari|url=https://books.google.al/books?id=F-E9AAAAMAAJ|title=La Repubblica di Genova tra nobili e popolari (1257-1528)|year=1997|page=44|isbn=978-88-7172092-0}}&lt;/ref&gt; dhe në [[Dalmacia|Dalmaci]], [[Republika e Raguzës|Ragusa]];&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Iugoslavia|year=1933|author1=Umberto Nani|author2=Anna Maria Ratti|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/iugoslavia_(Enciclopedia-Italiana)|author3=Vojeslav Mole|author4=Ferdinando Milone|author5=Mario Salfi|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|lang=it|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}};
* {{cite book|author=AA. VV.|year=2004|lang=it|chapter=Dubrovnik, gioiello di pietra e di luce|url=https://books.google.al/books?id=IaIFKjvRgpcC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA120|title=Croazia. Zagabria e le città d'arte. Istria, Dalmazia e le isole. I grandi parchi nazionali|publisher=Touring Club Italiano|isbn=978-88-365-2920-9|pages=129}};
* {{cite book|author=Jack Kerouac|year=2010|publisher=Mondadori|title=I vagabondi del Dharma|url=https://books.google.al/books?id=JtJkbd9vcE8C|lang=it|translator=Nicoletta Vallorani|isbn=978-88-520-1342-3|page=439}};
* {{cite book|author=Vesna Pavic|year=2005|title=Croazia, guida completa|publisher=Giunti Editore|url=https://books.google.al/books?id=114bQRY_eDYC|chapter=Dubrovnik e la penisola di Pelješac|lang=it|isbn=978-88-09-03419-8|pages=120-130}};
* {{cite book|author=Armando Pitassio|publisher=Morlacchi Editore|isbn=978-88-87716-22-1|url=https://books.google.al/books?id=vW1X7r1JNwAC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA97|year=2000|title=Corso introduttivo allo studio della Storia dell'Europa Orientale: dall'antichità a Versailles|pages=97-98, 128|lang=it}};
* {{cite book|author1=Sergio Anselmi|year=1990|publisher=Cacucci|author2=Antonio Di Vittorio|url=https://books.google.al/books?id=FdbsAAAAMAAJ|lang=it|title=Ragusa e il Mediterraneo}}&lt;/ref&gt; konsiderohen gjithashtu republika detare; në disa periudha historike ato patën një rëndësi jo të vogël përkundrejtë disa prej qyteteve më të shquara.

[[File:Coat of arms of Marina Militare.svg|thumb|left|Stema e Marinës Ushtarake Italiane, ku paraqiten, nga lartë majtas në drejtimin orar, simbolet e Venecies, Gjenovës, Pizës dhe Amalfit, republikat detare më të shquara]]
Të shpërndara njëtrajtësisht përgjatë  [[Gadishulli Italian|gadishullit italian]], në veri, në qendër dhe në jug, republikat detare qenë të rëndësishme jo vetëm për historinë e lundrimit dhe të tregtisë: gjithashtu për mallrat e çmuara përndryshe të paarritshme në [[Evropa|Evropë]], në portet e tyre mbërrinin edhe ide të reja artistike dhe lajme mbi vendet e largëta.

Gjatë rrjedhës së shekujve, republikat detare, si më të shquarat, ashtu dhe më pak të njohurat, por jo gjithmonë të parëndësishme, përjetuan zhvillime të mëdha, që nxorën në dritë herë njërën, herë tjetrën, sipas rasteve. Në [[shekulli IX|shekujt e IX]] dhe [[shekulli X|të X]], ky fenomen nisi me [[Amalfi]]n dhe [[Gaeta|Gaetën]], që shpejt arritën periudhën e lulëzimit të tyre maksimal. Ndërkohë që [[Republika e Venedikut|Venecia]] do ta niste ngjitjen e saj gradualisht, qytetet e tjera jetonin akoma periudhën e gjatë paraprake që do ti çonte te autonomia prej nga do të zinte fill prirja e tyre detare.

Nga [[shekulli X]], ato ndërtuan flota anijesh si për mbrojtjen e tyre ashtu dhe për të mbështetur rrjetet e gjera tregtare përgjatë [[Mesdheu]]t, duke u dhënë atyre një rol thelbësor në rivendosjen e marëdhënieve midis [[Europa|Evropës]], [[Azia|Azisë]] dhe [[Afrika|Afrikës]], që ishin ndërprerë gjatë [[Mesjeta|Mesjetës]]. Ato patën gjithashtu një rol thelbësor në [[Kryqëzatat|kryqëzat]] dhe nxorën eksploratorë dhe lundërtarë të shquar si [[Marko Polo]] dhe [[Kristofor Kolombi]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|access-date=2 qershor 2021|title=Trade in Medieval Europe|website=World History Encyclopedia|url=https://www.worldhistory.org/article/1301/trade-in-medieval-europe/|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Pas [[shekulli XI|shekullit të XI]], [[Amalfi]] dhe [[Gaeta]] ranë me shpejtësi, ndërsa [[Republika e Gjenovës|Gjenova]] dhe [[Venecia]] u bënë republikat më të fuqishme. [[Piza]] e përjetoi periudhën e saj më të lulëzuar në [[shekulli XIII|shekullin e XIII]], ndërsa [[Ankona]] dhe [[Raguza]] lidhën aleancë për ti rezistuar fuqisë veneciane. Duke vijuar në [[shekulli XIV|shekullin e XIV]], ndërsa Piza ra në pikën e humbjes së autonomisë së saj, [[Venecia]] dhe [[Gjenova]] vijuan ta mbizotëronin lundrimin, të ndjekura nga [[Raguza]] dhe [[Ankona]], që e përjetuan periudhën e tyre të artë gjatë [[shekulli XV|shekullit të XV]]. Gjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], me humbjen e autonomisë nga Ankona, mbetën vetëm [[Republika e Venedikut|republikat e Venecies]], Gjenovës dhe [[Republika e Raguzës|Raguzës]], që përjetuan akoma periudha shkëlqimi deri në mesin e [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], të ndjekura nga mbi një shekull rënie e ngadaltë që përfundoi me pushtimet [[Napoleon Bonaparti|napoleonike]].

== Periodizimi i historisë së republikave detare ==
Në tabelën e mëposhtme vihen në dukje periudhat e veprimtarive të republikave të ndryshme detare gjatë rrjedhës së shekujve.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=width:110px;&quot; | [[Shekulli IX]] !! style=width:110px;&quot; |[[Shekulli X]] !! style=width:110px;&quot; | [[Shekulli XI]] !! style=width:110px;&quot; | [[Shekulli XII]] !! style=width:110px;&quot; |[[Shekulli XIII]] !! style=width:110px;&quot; |[[Shekulli XIV]] !! style=width:110px;&quot; |[[Shekulli XV]] !! style=width:110px;&quot; |[[Shekulli XVI]] !! style=width:110px;&quot; |[[Shekulli XVII]] !!style=width:110px;&quot; | [[Shekulli XVIII]] !!style=width:110px;&quot; | [[Shekulli XIX]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#87ceeb;text-align:center;&quot; |[[File:Repubbliche marinare dal IX al X secolo.jpg|center|190x190px]]&lt;br/&gt;'''Amalfi, Gaeta dhe [[Republika e Venedikut|Venecia]]''' || colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#AFE4DE;text-align:center;&quot; | [[File:2. Repubbliche marinare dall'XI al XIV secolo - con Noli.jpg|center|200x200px]]&lt;br/&gt;'''[[Republika e Venedikut|Venecia]], [[Gjenova]], [[Piza]],&lt;br/&gt;[[Ankona]], [[Republika e Raguzës|Raguza]] dhe Noli''' || style=&quot;background-color:#E0FFFF;text-align:center;&quot; | [[File:3. Repubbliche marinare nel XV secolo.jpg|center|145x145px]]&lt;br/&gt;'''[[Republika e Venecies|Venecia]], [[Gjenova]],&lt;br /&gt;[[Ankona]] dhe [[Republika e Raguzës|Raguza]]'''|| Colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#ADD8E6;text-align:center;&quot; | [[File:4. Repubbliche marinare dal XVI al XIX secolo.jpg|center|200x200px]]&lt;br/&gt;'''[[Republika e Venecies|Venecia]], [[Gjenova]] dhe [[Republika e Raguzës|Raguza]]'''
|-
|}

[[File:1466 Portolan chart of the Eastern Mediterrenean, the Aegean Sea and the Sea of Marmara by Grazioso Benincasa.jpg|thumb|[[Hartografia Nautike|Harta nautike]] e Mesdheut Lindor, e Grazioso Benincasa (1466) dhe shkollës hartografike të Ankonës]]
== Koncepti i &quot;republikave detare&quot; ==
=== Para bashkimit të Italisë ===
{{main|Bashkimi i Italisë}}
Shprehja ''republika detare'' u krijua nga historiografia e [[Shekulli XIX|tetëqintës]], gati në përputhje me mbarimin e të fundit prej tyre:&lt;ref&gt;{{cite book|year=2018|author=Francesco Pirani|url=https://books.google.al/books?id=1SByuQEACAAJ|chapter=Le repubbliche marinare: archeologia di un'idea|lang=it|editor1=Tommaso di Carpegna Falconieri|title=Medievalismi italiani - secoli XIX-XXI|publisher=Gangemi editore SpA|editor2=Riccardo Facchini|isbn=978-88-4923617-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Alfonso Mignone|lang=it|date=18 korrik 2019|url=http://www.historiaregni.it/diritto-e-storia-delle-repubbliche-marinare-di-ancona-gaeta-noli-e-ragusa-intervista-ad-alfonso-mignone/|title=Diritto e storia delle repubbliche marinare di Ancona, Gaeta, Noli e Ragusa|publisher=Historia Regni: Portale di divulgazione storica|access-date=22 prill 2025|archive-date=20 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250520044407/https://www.historiaregni.it/diritto-e-storia-delle-repubbliche-marinare-di-ancona-gaeta-noli-e-ragusa-intervista-ad-alfonso-mignone/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Nino Materi|title=Storia: ecco tutte le &quot;bufale&quot; legate ai numeri|lang=it|url=http://www.ilgiornale.it/news/storia-ecco-tutte-bufale-legate-ai-numeri.html|date=13 prill 2011|journal=Il Giornale}}&lt;/ref&gt; asnjë nga këto shtete nuk është vetë-përcaktuar ndonjëherë si ''republikë detare''. [[Historiani]] që futi shprehjen duke e vendosur në qendër konceptin, qe zviceriani Jean Charles Léonard Simonde de Sismondi në vitin [[1807]], në veprën {{lang|fr|Histoires des républiques italiennes du Moyen âge}}.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Jean Charles Léonard Simonde de Sismondi|year=1817|publisher=Tipografia Elvetica|url=https://books.google.al/books?id=TtjnKgzUJ7UC|title=Storia delle repubbliche italiane dei secoli di mezzo|volume=1|lang=it}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Adrian Lyttelton|url=https://doi.org/10.1080/1354571X.2012.641410|journal=Journal of Modern Italian Studies|volume=17|issue=2|title=Sismondi, the republic and liberty: between Italy and England, the city and the nation|date=2012|doi=10.1080/1354571X.2012.641410|access-date=17 prill 2023|issn=1354-571X|lang=en|pages=168-82}}&lt;/ref&gt; Në tekstin e Sismondit republikat detare shiheshin si qytete të kushtuara mbi të gjitha ndaj luftës me njëra-tjetrën për çështje të lidhura mbi interesat e tyre tregtare, në ndryshim nga komunat e lira, që luftonin së bashku kundër [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorisë]], duke mbrojtur trimërisht lirinë e tyre.&lt;ref name=&quot;pirani&quot;/&gt;

Në [[Italia|Itali]], deri në [[Bashkimi i Italisë|bashkimin e Italisë]], kjo përcaktoi një gjykim negativ mbi qytetet detare, pasi historia e tyre e luftërave të tyre të ndërsjellta dukej në kontrast me shpirtin ''risorgimento-s''. Përjashtimi i vetëm konsiderohej rezistenca shumë e vështirë, por në fund fitimtare e Ankonës në rrethimin e vitit [[1173]], që qyteti arriti kundër trupave [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorake]] të [[Frederik Barbarosa|Frederik Barbarosës]]; fitore që hyri në përfytyrimin kombëtar si paraprirëse e luftërave të [[nacionalizmi italian|patriotëve italianë]] kundër dominimeve të huaja. Por episodi futej në epopenë komunale dhe jo në atë detare.&lt;ref name=&quot;pirani&quot;&gt;{{cite book|author=Francesco Pirani|publisher=Gangemi editore SpA|url=https://books.google.al/books?id=1SByuQEACAAJ|lang=it|editor1=Tommaso di Carpegna Falconieri|title=Medievalismi italiani - secoli XIX-XXI|year=2018|chapter=Le repubbliche marinare: archeologia di un'idea|editor2=Riccardo Facchini|isbn=978-88-4923617-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Francesco Pirani|title=Ancona repubblica marinara fra orgoglio civico e medievalismo|url=https://u-pad.unimc.it/retrieve/handle/11393/243145/48150/Pirani.pdf|date=shtator 2017|journal=Marca – Marche rivista di storia regionale|publisher=Andrea Livi|lang=it|pages=85-100}}&lt;/ref&gt;

=== Pas bashkimit italian ===
[[File:Primo bagno della stagione.jpg|thumb|left|327px|''Secche della Meloria'', teatri i betejës që pa flotën e Gjenovës fitimtare mbi atë të Pizës në v. 1284]]
{{main|Mbretëria e Italisë}}
Në dekadat e para pas [[bashkimi i Italisë|bashkimit italian]], patriotizmi pas ''risorgimental'' ushqeu një rizbulim të Mesjetës të lidhur me një [[nacionalizmi romantik|nacionalizëm romantik]], në veçanti me ato këndvështrime që dukej se paraqisnin lavdinë kombëtare dhe luftërat për pavarësi. Fenomeni i &quot;republikave detare&quot; atëherë u ri-interpretua, i çliruar nga paragjykimi negativ dhe i shoqëruar me historinë e lavdishme të komunave të lira; duke u pohuar kështu edhe në nivelin popullor. Duke përkujtuar historinë, qytetet detare [[italia]]ne, nuk i vinin aq në pah luftërat e ndërsjellta, se sa sipërmarrjet e tyre detare. Në farkën kulturore post-unitare, në fakt, konsiderohej themelore për «formimin e popullit modern italian», të kujtohej që «në gjirin e republikave detare dhe të komunave buroi ajo veprimtari e palodhur që përuroi qytetërimin e ri».&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Kështu lexohej në programet shkollore ministeriale të vitit 1860. Të shihet: {{cite book|author=Francesco Pirani|year=2018|editor1=Tommaso di Carpegna Falconieri|url=https://books.google.al/books?id=1SByuQEACAAJ|lang=it|title=Medievalismi italiani - secoli XIX-XXI|chapter=Le repubbliche marinare: archeologia di un'idea|isbn=978-88-4923617-0|editor2=Riccardo Facchini|publisher=Gangemi editore SpA}} dhe {{cite book|author=Anna Ascenzi|year=2004|lang=it|publisher=Vita e Pensiero|isbn=978-88-343-1085-4|url=https://books.google.al/books?id=akvFOUbHrXEC|title=Tra educazione etico-civile e costruzione dell'identità nazionale: l'insegnamento della storia nelle scuole italiane dell'Ottocento}}&lt;/ref&gt;

Duhet pasur parasysh se në [[Marina Italiane|marina mbretërore italiane]] (''Regia Marina''), e lindur menjëherë pas [[bashkimi i Italisë|bashkimit kombëtar]] dhe kështu vetën në vitin [[1861]], kishte përplasje të nxehta midis marinave të ndryshme para-unitare: [[Sardenja|sarde]], [[Toskana|toskane]], [[Shtetet Papale|pontifike]] dhe [[Mbretëria e Napolit|napoletane]];&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Ndaj tyre shtohej &quot;marina garibaldine&quot; apo &quot;siçiliane&quot;, që u krijua me [[Të Njëmijtët|Ekspeditën e të Njëmijëve]] dhe në të cilën kishin hyrë vullnetarë nga e gjithë [[Italia]].&lt;/ref&gt; ekzaltimi i shpirtit detar që bashkonte të gjitha republikat detare lejonte të nxirej në dritë një bazë historike e përbashkët, duke tejkaluar ndarjet. Ishte e nevojshme kështu, të largoheshin rivalitetet e vjetra, për këtë qëllim qe shumë e rëndësishme ridorëzimi Pizës, nga ana e [[Gjenova|Gjenovës]], e Vargonjëve që mbyllnin portin e qytetit toskan, të marra gjatë luftërave mesjetare që u dorëzuan në vitin [[1860]] në shenjë ''dashurie vëllazërore'' dhe tani ''e miqësisë së pandashme'' midis dy qyteteve, siç lexohet në tabelën e vendosur pas rikthimit.

Në vitin [[1860]], studimi i republikave detare si një fenomen përbashkues, i futur në kurrukulimin shkollor, e popullarizoi më shumë konceptin. Nga ai vit e në vijim, programi i licetë kërkonte që nxënësit e vitit të parë të adresonin «''Arsyet e zhvillimit të shpejt të tregtisë detare italiane – [[Amalfi]], [[Venecia]], [[Gjenova]], [[Ankona]], [[Piza]]''» dhe «''Bazat e fuqisë së madhe navale italiane''». Për vitin e dytë duhej që mësuesi, në fillim të vitit, të rikujtonte periudhën «''në të cilën u rritën dhe zhvilluan republikat detare''».&lt;ref&gt;{{cite book|author=Anna Ascenzi|year=2004|lang=it|publisher=Vita e Pensiero|url=https://books.google.al/books?id=akvFOUbHrXEC|title=Tra educazione etico-civile e costruzione dell'identità nazionale: l'insegnamento della storia nelle scuole italiane dell'Ottocento|isbn=978-88-343-1085-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Gazzetta Ufficiale del Regno d'Italia, dalle origini ai giorni nostri|url=https://books.google.al/books?id=7_qGPgAACAAJ|lang=it|date=14–15 dhjetor 1860|orig-year=1933|publisher=Istituto poligrafico dello Stato, Libreria|pages=297-298}}&lt;/ref&gt;

[[File:Pisa - Camposanto monumentale, catene del porto.JPG|thumb|334px|Vargonjtë e portit të Pizës, të grabitura nga gjenovezët pas Betejës së Melories dhe të ridorëzuar në shenjë vëllazërie në dy kohë të ndryshme të ''Risorgimento-s'': në vitet [[1848]] dhe [[1860]]]]
Nga ajo kohë, çdo herë që programet shkollore rinovoheshin, studimi i fenomenit të republikave detare u konfirmua gjithmonë e më shumë. Në vitin [[1875]] edhe në programin e historisë për institutet teknike u dhanë në vazhdim udhëzime ministeriale; në fakt në tekstin shkollor të Carlo O. Gallit lexohet se «''…midis popujve të Evropës, ai që në mesjetë u ngrit i pari si fuqi e madhe» në lundrim qe populli [[italia]]n dhe motivi kryesor e kësaj i atribuohet pavarësisë që gëzonin «''…republikat detare të Italisë, midis të cilave meritojnë të përmenden [[Amalfi]], [[Piza]], [[Gjenova]], [[Ankona]], [[Venecia]], [[Napoli]] dhe [[Gaeta]]''».''&lt;ref&gt;{{cite book|author=Carlo Ormondo Galli|title=Storia del Medio Evo ad uso dei licei ed istituti superiori militari e tecnici|url=https://books.google.al/books?id=odn57ItpUIwC&amp;pg=PA140|publisher=G. B. Paravia e C.|year=1875|lang=it|page=140}}&lt;/ref&gt;

Në vitin [[1895]] lundërtari Augusto Vittorio Vecchi, themelues i ''Lega Navale Italiana'', më i njohur si shkrimtar me pseudonimin ''Jack la Bolina'', shkroi {{lang|it|Storia generale della marina militare}} ({{lang|sq|Historia e përgjithshme e Marinës Ushtarake}}), që pati përhapje të gjerë duke përkujtuar sipërmarrjet ushtarake të qyteteve detare ''në rend krono-historik të prejardhjes dhe rënies, nga [[Amalfi]], [[Piza]], [[Gjenova]] dhe [[Ankona]] te [[Venecia]]''.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Augusto Vittorio Vecchi|url=https://books.google.al/books?id=P-8IAQAAIAAJ|title=Storia generale della marina militare|lang=it|publisher=Tipografia Raffaello Giusti|year=1895|volume=1}}; {{cite book|year=1895|author=Augusto Vittorio Vecchi|url=https://books.google.al/books?id=bu8IAQAAIAAJ|title=Storia generale della marina militare|lang=it|publisher=Tipografia Raffaello Giusti|volume=2}}&lt;/ref&gt;

Siç vërehet, në listat e qyteteve detare përkujtoheshin pesë republika në programet shkollore të vitit [[1860]] dhe në tekstin e vitit [[1875]] ([[Amalfi]], [[Venecia]], [[Gjenova]], [[Ankona]] dhe [[Piza]]), ndërsa në tekstin e vitit [[1895]] përmenden shtatë midis kryesoreve, duke shtuar [[Napoli]]n dhe Gaetën, në mënyrë të kufizuar në periudhën para mbizotërimit norman. Të gjithë tekstet, megjithatë, përmendin dy apo tre republika detare kryesore: [[Gjenova]] dhe [[Venecia]], apo [[Gjenova]], [[Venecia]] dhe [[Piza]].

Por prapë mungonte një histori e marinës italiane që nuk kufizohej vetëm te ajo militare; qe Camillo Manfroni, që e shkroi atë në vitin [[1899]]. Në tekstin e tij, [[historiani]] identifikoi periudhën më të lavdishme të historisë detare italiane me periudhën e republikave detare. Në fundin e [[shekulli XIX|tetëqintës]], miti i këtyre qyteteve kushtuar lundrimit në këtë mënyrë konsolidohej duke u përcjellë në [[shekulli XX|shekullin e XX]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Camillo Manfroni|year=1899|volume=1|url=https://books.google.al/books?id=uTUOAQAAIAAJ|title=Storia della marina italiana dalle invasioni barbariche al trattato di Ninfeo|lang=it|publisher=Regia Accademia Navale}}&lt;/ref&gt;

=== Nëntëqinta===
[[File:23-alimenti, acqua salata, Taccuino Sanitatis, Casanatense 4.jpg|thumb|left|334px|Velierë e shek. të XIV, nga një ''tacuinum sanitatis'']]
Numri &quot;katër&quot;, që është i lidhur shpesh edhe sot me republikat detare, siç shihet nuk është saktë; pasi ekzistonte një listë e shkurtër, e kufizuar në dy ([[Gjenova]] dhe [[Venecia]]) apo tre qytete ([[Gjenova]], [[Venecia]] dhe [[Piza]]) dhe një listë e gjatë, që përfshinte edhe [[Ankona|Ankonën]], [[Amalfi]]n dhe Gaetën.

Përcaktuese për përhapjen e listës me katër republika detare qe një publikim i kapitenit Umberto Moretti, që, në vitin [[1904]], ishte ngarkuar nga ''Regia Marina'' për të shkruar historinë detare të [[Amalfi]]t; volumi doli me një titull mjaft domethënës: ''“La prima repubblica marinara d’Italia”'' ({{lang|sq|Republika e parë detare e Italisë}}).&lt;ref&gt;{{cite book|author=Umberto Moretti|url=https://books.google.al/books?id=NRImAAAACAAJ|title=La prima repubblica marinara d'Italia: Amalfi|year=1998|lang=it|publisher=A. Forni|isbn=978-88-271-2882-4}}&lt;/ref&gt; Nga ajo kohë emri i [[Amalfi]]t u shoqërua përfundimisht me atë të republikave të tjera detare në listën e shkurtër, duke e zhvendosur baraspeshën animin nga qendra-veriore e vendit me praninë e tij. 

Në vitet [[1930]] u konsolidua një listë e kufizuar, e përbërë prej vetëm katër emrash: [[Amalfi]], [[Piza]], [[Gjenova]] dhe [[Venecia]]; në fund, kjo çoi në futjen e simboleve të këtyre katër qyteteve në flamurin e [[Marina Italiane|marinës italiane]]. Flamuri, i aprovuar në vitin [[1941]], për shkak [[Lufta e Dytë Botërore|të luftës]] u zbatua vetëm në vitin [[1947]]. Në vitin [[1955]], katër qytetet e përfaqësuara në flamurin e marinës i dhanë jetë garës sugjestive {{lang|it|Regatta delle Antiche Repubbliche Marinare}} ({{lang|sq|Regata e republikave të vjetra detare}}).

[[File:Republik Venedig Handelswege01-IT.png|thumb|396px|Rrugët tregtare dhe kolonitë e  Gjenovës dhe [[Shteti i Detit|Venecies]]]]
Vetëm në vitin [[1967]], me daljen e librit të Armando Lodolinit {{lang|it|Le repubbliche del mare}} ({{lang|sq|Republikat e Detit}}), u rimor lista e gjatë e republikave detare — [[Amalfi]], [[Piza]], [[Gjenova]], [[Venecia]], [[Ankona]], [[Gaeta]] — të cilave iu shtua edhe [[Raguza]] dalmate.&lt;ref name=&quot;Armando-Lodolini&quot;&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|year=1967|lang=it}}&lt;/ref&gt; Për sa i përket pastaj [[Noli (qytet)|Noli]]t, vetëm në dekadat e fundit është vënë në dukje historia e tij si republikë e vogël detare, së pari e pohuar vetëm në nivel akademik.&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Mes përmendjeve më të para të [[Noli (qytet)|Nolit]] si republikë detare është: {{cite book|year=1931|publisher=Libreria Fratelli Bocca|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=vpcbAAAAMAAJ|title=Atti della Reale accademia delle scienze di Torino: Classe di scienze morali, storiche e filologiche|volume=67-68|page=39}}; mes publikimeve të para divulgative përmendet: {{cite book|lang=it|volume=594-601|url=https://books.google.al/books?id=Y3A7AQAAIAAJ|title=Panorama|publisher=Mondadori|year=1977|page=217}}&lt;/ref&gt;

Në vitin [[2000]], presidenti i republikës [[Carlo Azeglio Ciampi|Ciampi]] përmblodhi rolin e zhvilluar në histori nga republikat detare me fjalët:
«''…Italia e republikave detare … i rihapi Evropës rrugët e botës''». — [[Carlo Azeglio Ciampi]].&lt;ref&gt;{{cite web|lang=it|url=https://presidenti.quirinale.it/Ciampi/dinamico/ContinuaCiampi.aspx?tipo=discorso&amp;key=13224|date=16 tetor 2000|title=Discorso presidenziale del 16 ottobre 2000|work=presidenti.quirinale.it}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|lang=it|date=16 tetor 2000|url=https://presidenti.quirinale.it/Elementi/182831|access-date=15 gusht 2023|title=Brindisi del presidente della repubblica Carlo Azeglio Ciampi in occasione del pranzo di stato in onore di sua maesta' la regina Elisabetta II e del duca di Edimburgo|website=Palazzo del Quirinale}}&lt;/ref&gt;

== Përshkrimi ==
=== Veçoritë ===
Elementet që karakterizonin një republikë detare qenë:&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Lista është përpiluar duke sjellë karakteristikat që tekste të ndryshme i konsiderojnë përcaktuese të të gjitha republikave detare apo që bashkojnë elemente që burimet i atribuojnë secilës prej tyre, pa përjashtim. Për shkurtësi sillen referimet e tekstit të {{cite book|author=Armando Lodolini|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|year=1967|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|lang=it|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica}}&lt;/ref&gt;

[[File:View of the entrance to the Arsenal by Canaletto, 1732.jpg|thumb|354px|Arsenali i Venecies. Republikat detare ndërtonin anijet që u duheshin në arsenalet apo [[marina]]t e tyre]]
* [[pavarësia]] (''[[de jure]]'' dhe/ose ''[[de fakto]]'');
* lindja dhe formimi si qytet-shtete, pavarsisht shtrirjes së mëtejshme;
* [[autonomia]], [[ekonomia]], [[politika]] dhe [[kultura]] të bazuara thelbësisht te lundrimi dhe te shkëmbimet detare;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|year=1967|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|lang=it|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|pages=46, tabela 42, 126, 129, 161-63, 173, 200, 202 dhe 206}}&lt;/ref&gt;
* zotërimi i një flote anijesh, të ndërtuara në arsenalin e vetë;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|year=1967|lang=it|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|pages=129, 163, 191, 202}}&lt;/ref&gt;
* prania në portet mesdhetare të fondakëve të vetë;&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Një ''fondaco'' është një ndërtesë apo grup ndërtesash të përshtatura si depo tregtare apo bujtina të bashkatdhetarëve të vetë. shiko: {{cite encyclopedia|title=Fóndaco|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/fondaco/|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}. Bën përjashtim Noli: nuk pati fondakë autonomë, duke u mbështetur te ata gjenovezë, duke ruajtur gjithësesi pavarësinë e plotë të brendshme.&lt;/ref&gt; dhe [[konsulli (përfaqësuesi)|konsuj të detit]];&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Konsujt e tregtarëve ({{lang|it|consoli dei mercanti}} apo konsujt e ''kombeve'' ({{lang|it|consoli delle nationes}} ishte një lloj ambasadori që kujdesej për interesat tregtare të qytetit detar në porte të ndryshme. shiko: {{cite web|title=Cònsole|lang=it|url=http://www.sapere.it/enciclopedia/c%C3%B2nsole.html|access-date=1 prill 2025|work=sapere.it}}; {{cite encyclopedia|title=Cònsole|lang=it|access-date=30 gusht 2024|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/console/|encyclopedia=Enciclopedia Treccani|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|year=1967|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|lang=it|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|pages=64, 103, 126, 172-173}}&lt;/ref&gt;
* prania në portin e vetë të fondakëve dhe [[konsulli (përfaqësuesi)|konsujve të detit]] të qyteteve dhe vendeve të huaja;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|year=1967|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|lang=it|page=91}}&lt;/ref&gt;
* përdorimi i një [[monedha|monedhe]] të vetën të njohur dhe të pranuar në të gjithë [[Mesdheu]]n&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Bënë përjashtim Noli, që nuk preu kurrë një monedhë të vetën, duke përdorur atë gjenoveze, megjithëse duke ruajtur një pavarësi të plotë të brendshme.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|lang=it|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|year=1967|pages=51, 89, 90, 163, 204}}&lt;/ref&gt;
* përdorimi i ligjeve të veta detare;&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Për shembull, [[Piza]] përpiloi &quot;''Breve maris''&quot; ([[1297]]), [[Venecia]] &quot;''Capitulare nauticum''&quot; ([[1225]]), [[Amalfi]] &quot;Tavole amalfitane&quot;, [[Ankona]] &quot;Statuti del mare&quot; ([[1387]]).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|year=1967|lang=it|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|pages=65, 67, 127, 204}}&lt;/ref&gt;
* qeverisje me karakter republikan oligarkik;&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Bëjnë përjashtim Amalfi dhe [[Gaeta]], që ishin dukate. Por termi &quot;republikë&quot; vlen edhe për dy qytete, pasi termi &quot;republikë&quot; nuk duhet kuptuar në kuptimin modern: deri te [[Nikolo Makiaveli|Makiaveli]] dhe [[Emanuel Kanti|Kanti]], ky term ishte sinonim me &quot;shtet&quot;, dhe nuk i kundërvihej qeverisjes fisnikërore. të shikohet: {{cite encyclopedia|title=Repubblica|year=1953|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Pomba|url=https://books.google.al/books?id=3minMwAACAAJ|publisher=Unione Tipografico-Editrice Torinese|volume=2}}&lt;/ref&gt;
* pjesëmarrja në [[kryqëzatat|kryqëzata]]&lt;ref&gt;{{cite book|year=1967|lang=it|author=Armando Lodolini|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|pages=63, 108, 202 dhe 206}}&lt;/ref&gt; dhe/ose në luftimin e [[pirateria|piraterisë]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|year=1967|lang=it|author=Armando Lodolini|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|pages=58-60, 86, 130-31, 163, 168, 180, 188 dhe 205}}&lt;/ref&gt;

=== Origjina, konsolidimi dhe jetëgjatësia ===
Ripërtëritja ekonomike që përjetoi Evropa duke nisur nga [[shekulli IX]], e kombinuar me pasigurinë e rrugëve tokësore, bëri që rrugët kryesore tregtare të zhvilloheshin përgjatë brigjeve të [[Mesdheu]]t: në këtë kontekst, dhe duke parë krizën e fuqive qëndrore, disa qytete portuale qenë në gjendje të fitonin gjithmonë e më shumë [[Autonomia|autonomi]], deri sa zhvilluan një rol të planit të parë në skenën evropiane.&lt;ref&gt;{{cite book|year=1999|lang=it|editor=Antonella Grignola|url=https://books.google.al/books?id=DZzmzLkCL54C|title=Le repubbliche marinare - Amalfi, Genova, Pisa, Venezia|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-440-1319-6|pages=6-7}}&lt;/ref&gt;

[[File:Konrad von Grünenberg - Beschreibung der Reise von Konstanz nach Jerusalem - Blatt 05v-06r.jpg|thumb|left|372px[[Galera|Galerë]] duke bartur pelegrinë në [[Toka e Shenjtë|Tokën e Shenjtë]] - Ditari i udhëtimit të Conrad Grünenberg]]
Vlen të vërehet se gjashtë prej tyre – [[Amalfi]], [[Venecia]], [[Gaeta]], [[Gjenova]], [[Ankona]] dhe [[Raguza]] – e nisën historinë e tyre autonome tregtare pasi gati u shkatërruan nga një plaçkitje e tmerrshme, apo u themeluan nga të arratisur nga vende të shkatërruara.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Indro Montanelli|year=2013|lang=it|author2=Mario Cervi|title=L'Italia del millennio|url=https://books.google.al/books?id=xYVaAQAAQBAJ|publisher=Biblioteca Universale Rizzoli|isbn=978-88-5865588-7}}&lt;/ref&gt; Këto qytete, të ekspozuara ndaj sulmeve [[pirateria|pirate]] dhe të lëna pas dore nga fuqitë qëndrore, e organizuan në mënyrë autonome mbrojtjen e vetë, duke e shoqëruar tregtinë detare me mbrojtjen e armatosur.&lt;ref name=&quot;Pomba&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Repubblica|year=1953|encyclopedia=Enciclopedia Pomba|url=https://books.google.al/books?id=3minMwAACAAJ|publisher=Unione Tipografico-Editrice Torinese|lang=it|volume=2}}&lt;/ref&gt; Kështu ato qenë në gjendje, në [[shekulli IX|shekujt e IX]], [[shekulli X|të X]] dhe [[shekulli XI|të XI]], të kalonin në kundërsulm, duke arritur fitore të shumta kundër saraçenëve, duke nisur nga beteja historike e Ostias në vitin [[849]]. Shkëmbimet e këtyre qyteteve arrinin [[Afrika|Afrikën]] e mbi të gjitha [[Azia|Azinë]], duke u futur me efikasitet midis [[Fuqia Detare|fuqive detare]] [[Perandoria Bizantine|bizantine]] dhe [[Ekspansioni islam|islamike]], me të cilat vendosën një raport të ndërlikuar konkurrence dhe bashkëpunimi për kontrollin e rrugëve mesdhetare.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

Secila prej tyre favorizohej nga pozicioni i vet gjeografik, largë nga rrugët kryesore të kalimit të ushtrive dhe të mbrojtura nga male apo [[laguna]], që i izolonin duke u mundësuar ti kushtoheshin të pashqetësuara shkëmbimeve detare.&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author1=Adriano Prosperi|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|year=2012|author2=Gustavo Zagrebelsky|title=Medioevo ed età moderna|author3=Paolo Viola|publisher=Einaudi Scuola|isbn=978-88-286-0979-7|page=81}}&lt;/ref&gt; Gjithë kjo çoi në një autonomi graduale administrative dhe, në disa raste, në një pavarësi të mirëfilltë nga fuqitë qëndrore, të cilat prej kohe nuk arrinin ti kontrollonin më provincat periferike: [[Perandoria Bizantine]], [[Perandoria e Shenjtë Romake]] dhe [[Shtetet Papale|Papati]].&lt;ref name=&quot;Pomba&quot;/&gt;

Është gjithashtu e rëndësishme të vërehet se format e pavarësisë, që u krijuan në këto qytete, qenë të larmishme, bile midis tyre është e vështirë të orientohesh sipas mënyrës moderne të raporteve politike, që dallon në mënyrë të qartë midis autonomisë amministrative dhe lirisë politike. Për këtë arsye, në tabelën e mëposhtme, hasen dy data të lidhura me pavarësinë: njëra i referohet lirisë së fituar ''[[de fakto|de facto]]'', ndërsa tjetra asaj ''[[de jure]]''.

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;width:100%;margin:auto;clear:both;text-align:left;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Qyteti !! Stema !! Flamuri !! Motoja, [[monedha]] dhe kodi detar !! Nisja e pavarësisë !! Shteti pararendës !! Fundi i pavarësisë !! Zgjatja e pavarësisë !! Shteti pasues
|-
|[[Amalfi]]||[[File:Regione-Campania-Stemma.svg|center|70x70px]]||[[File:Flag of the Republic of Amalfi.svg|center|100x100px|border]]||motoja: ''Descendit ex patribus romanorum''&lt;br /&gt;monedha: tarì&lt;br/&gt;kodi: Tavole amalfitane (shek. XI)&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Antonio Lefebvre D'Ovidio|author2=Gabriele Pescatore|year=2011|publisher=Giuffrè|isbn=978-88-14-15586-4|url=http://books.google.it/books?id=EBcFTVhrBZgC|lang=it|author3=Leopoldo Tullio|title=Manuale di diritto della navigazione|page=15}}&lt;/ref&gt;||''de facto'': [[839]] (fitimi i lirisë)||[[File:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|20px|border]] [[Perandoria Bizantine]]||[[1131]] (në vijim të luftës mes [[Inoçenti II|papa Inoçentit II]] dhe Ruxherit II të Siçilisë)||''de facto'': 3 shekuj|| {{flagicon image|Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg}} [[Mbretëria e Siçilisë]]
|-
|[[Gjenova]]||[[File:Coat of arms of Republic of Genoa.svg|center|70x70px]]||[[File:Flag of Genoa.svg|center|border|100x100px]]||moto: ''Respublica superiorem non recognoscens;''&lt;br /&gt;''Pe Zena e pe San Zòrzo'';&lt;br/&gt;''Griphus ut has angit, sic hostes Ianua frangit''.&lt;br/&gt;monedha: xhenovino&lt;br/&gt;kodi: ''Regulae et ordinamenta officii gazariae'' ([[1441]])&lt;ref name=&quot;Manuale&quot;&gt;{{cite book|author1=Antonio Lefebvre D'Ovidio|year=2011|author2=Gabriele Pescatore|url=http://books.google.it/books?id=EBcFTVhrBZgC|lang=it|author3=Leopoldo Tullio|title=Manuale di diritto della navigazione|publisher=Giuffrè|isbn=978-88-14-15586-4|page=16}}&lt;/ref&gt;
|''de facto'': [[958]], (me konçesionin e Berengarios II)&lt;ref name=&quot;rmnapoli&quot;&gt;{{cite web|access-date=4 tetor 2013|author=Gina Fasoli|url=http://www.rm.unina.it/didattica/strumenti/fasoli_bocchi/testimonianze/test13.htm|title=13. Diploma di Berengario e Adalberto ai Genovesi (958)|website=La città medievale italiana|publisher=Reti Medievali, Università degli Studi di Napoli Federico II|author2=Francesca Bocchi|lang=it}}&lt;/ref&gt;;&lt;br/&gt;''de iure'': [[1096]] (me ''Compagna Communis'')|| {{flagicon image|Corona ferrea monza (heraldry).svg}} Mbretëria e Italisë||[[1797]] (me Fushatën e Italisë)||''de facto'': 8 shekuj&lt;br/&gt;''de iure'': 7 shekuj||[[File:Flag of Genoa.svg|20px|border]] Republika Ligure
|-
|[[Piza]]||[[File:Shield of the Republic of Pisa.svg|center|70x70px]]||[[File:Flag of the Republic of Pisa.svg|center|100x100px|border]]||moto: ''Urbis me dignum pisane noscite signum''&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Kjo moto përdorej vetëm në vula dhe monedha.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Giacomo C. Bascapé|volume=1. Sigillografia generale. I sigilli pubblici e quelli privati|url=http://www.icar.beniculturali.it/biblio/pdf/bascape/13_v1_183_205bas_XI.pdf|title=Sigillografia: Il sigillo nella Diplomatica, nel diritto, nella storia, nell’arte|year=1969|chapter=11. Sigilli dei Comuni|publisher=Antonino Giuffrè|lang=it|page=190|series=Archivio della Fondanzione Italiana per la Storia Amministrativa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707104757/https://www.icar.beniculturali.it/biblio/pdf/bascape/13_v1_183_205bas_XI.pdf|archive-date=7 korrik 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;monedha: akuilino ose groso pizano&lt;ref&gt;{{cite book|author=Monica Baldassarri|year=2002|lang=it|editor=Alberto Zampieri|url=https://books.google.al/books?&amp;id=_5fpAAAAMAAJ|title=Pisa nei secoli: La Storia, l'arte, le tradizioni|chapter=La monetazione della Repubblica di Pisa fino alla prima dominazione fiorentina|publisher=Edizioni ETS|isbn=978-88-467-0758-1|page=39}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;kodi: ''Constitutum usus'' ([[1160]])&lt;ref&gt;{{cite book|author=Elena Maffei|publisher=Edizioni di storia e letteratura|url=https://books.google.al/books?id=YPFno1LA4aMC|title=Dal reato alla sentenza: il processo criminale in età comunale|year=2005|lang=it|page=19|isbn=978-88-8498-179-0}}&lt;/ref&gt; dhe ''Breve curia maris'' ([[1297]])&lt;ref name=&quot;Manuale&quot;/&gt;||''de facto'': [[shekulli XI]] (fitimi gradual i lirisë&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Në vitin [[1081]] Henriku IV i dha qytetit të drejtën e zgjedhjes së konsujve të vetë.&lt;/ref&gt;||{{flagicon image|Corona ferrea monza (heraldry).svg}} Mbretëria e Italisë||[[1406]] (pushtimi ushtarak fiorentin)||''de facto'': 4 shekuj&lt;br/&gt;''de iure'': 3 shekuj||[[File:Flag of John the Baptist.svg|20px|border]] [[Republika e Firences]]
|-
|[[Republika e Venecies|Venecia]]||[[File:Coat of arms of Republic of Venice.svg|center|72x72px]]||[[File:Flag of Republic of Venice (1659-1675).svg|center|100x100px]]||moto: ''Pax tibi, Marce, evangelista meus'';&lt;br/&gt;''Viva San Marco!''&lt;br/&gt;monedha: zekino apo dukati&lt;br/&gt;kodi: ''Capitolare nauticum'' ([[1225]])&lt;ref&gt;{{cite book|author=Luigi Cibrario|year=1842|publisher=Alessandro Fontana|url=https://books.google.al/books?id=CdsGAAAAcAAJ&amp;pg=PA272|title=Della economia politica del medio evo|volume=3|lang=it|page=272|chapter=11. Leggi marittime. Consolato di mare. Ruoli d’Oleron. Navigazione. Arti. Teoria del credito, usura e cambio}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Riccardo Predelli|year=1903|lang=it|title=Gli statuti marittimi veneziani fino al 1255|url=https://books.google.al/books?id=ORQ7AQAAMAAJ|publisher=Prem. stab. tip-lit. Visentini cav. Federico}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;capitolare&quot;&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|author=Mario Viora|title=Capitolari|year=1930|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/capitolari_(Enciclopedia-Italiana)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;||''de facto'': e fituar gradualisht, pas rënies së Ezarkatit të Ravenës në vitin [[751]], [[840]] (Pactum Lotharii)&lt;ref&gt;{{cite book|author=Alvise Zorzi|title=La repubblica del leone: Storia di Venezia|url=https://books.google.al/books?id=G6yDKxBBGb8C|isbn=978-88-5872529-0|year=2002|publisher=Bompiani|lang=it|page=38}}&lt;/ref&gt;, [[1122]]-[[1126]] (Lufta mes Venecies dhe Bizantit)&lt;br/&gt;''de iure'': [[1141]]-[[1143]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Andrea Castagnetti|year=1995|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/il-primo-comune_(Storia-di-Venezia)|chapter=Il primo comune|title=Storia di Venezia|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana|lang=it|access-date=4 nëntor 2021}}&lt;/ref&gt; (Commune Veneciarum)||[[File:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|20px|border]] [[Perandoria Bizantine]]||[[1797]] (Traktati i Kampoformios)||''de facto'': rreth 9 shekuj&lt;br/&gt;''de iure'': 6 shekuj e 1/2||[[File:Flag of Austria.svg|20x20px]] Arkidukati i Austrisë
|-
|[[Ankona]]||[[File:Coat of arms of Republic of Ancona.svg|center|70x70px]]||[[File:Flag of the Republic of Ancona (c. 1177-1532).svg|center|100x100px]]||moto: ''Ancon dorica civitas fidei''&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Kjo moto hyri në përdorim në [[shekulli XV|shekullin e XV]] (shiko {{cite journal|author=Armando Lodolini|title=Ancona|lang=it|date=tetor–dhjetor 1970|issue=7–8–9|url=http://www.iststudiatell.org/p_isa/NE/rsc_vol_02.pdf|journal=Raccolta Rassegna Storica dei Comuni: Periodico di studi e di ricerche storiche locali|volume=2|publisher=Istituto di Studi Atellani|pages=207-211}}); motoja e mëparshme, në përdorim të paktën që nga [[shekulli XII]], ishte: ''Anconae dignum cernentes noscite signum''. shiko {{cite book|chapter=11. Sigilli dei Comuni|url=http://www.icar.beniculturali.it/biblio/pdf/bascape/13_v1_183_205bas_XI.pdf|author=Giacomo C. Bascapé|title=Sigillografia: Il sigillo nella Diplomatica, nel diritto, nella storia, nell’arte|volume=1. Sigillografia generale. I sigilli pubblici e quelli privati|publisher=Antonino Giuffrè|year=1969|lang=it|page=191|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707104757/https://www.icar.beniculturali.it/biblio/pdf/bascape/13_v1_183_205bas_XI.pdf|url-status=live|archive-date=7 korrik 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;monedha: agontano&lt;br/&gt;kodi: ''Statuti del mare'' ([[1387]])&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Guido Camarda|author2=Salvatore Corrieri|url=https://books.google.al/books?id=nvZNFqp88PEC|author3=Tullio Scovazzi|title=La formazione del diritto marittimo nella prospettiva storica|year=2010|publisher=Giuffrè Editore|lang=it|isbn=978-88-14-15370-9|page=34}}&lt;/ref&gt;||''de facto'': [[shekulli XI]] (fitim gradual i lirisë)&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ankona pati një liri vetëm ''[[de fakto]]'', të dhënë nga papët në shkëmbim të njohjes së autoritetit të Kishës: papa [[Aleksandri III]] (pas Paqes së Venecies) e shpalli Ankonën qytet të lirë në shkëmbim të [[Shtetet Papale|Shtetit të Kishës]]&lt;/ref&gt;||{{flagicon image|Corona ferrea monza (heraldry).svg}} Mbretëria e Italisë&lt;br/&gt;[[File:Flag of the Papal States (pre 1808).svg|20px|border]] [[Shtetet Papale|Shteti Pontifik]]&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Përveç Lacios, deri te [[Inoçenti III]], autoriteti i Kishës ishte vetëm teorik dhe kishte një mbivendosje të pushteteve me perandorinë.&lt;/ref&gt;||[[1532]] (pushtimi ushtarak pontifik)||''de facto'': 5 shekuj||[[File:Flag of the Papal States (pre 1808).svg|20px|border]] [[Shtetet Papale|Shteti Pontifik]]
|-
|[[Gaeta]]||[[File:Coat of arms of Gaeta (10th century).svg|center|70x70px]]||[[File:Flag of Gaeta (10th century).svg|center|100x100px]]||monedha: follaro&lt;ref name=&quot;autogenerato5&quot;&gt;{{cite journal|author=Francesco Paolo de' Liguoro|url=http://www.ristoranteilfollaro.it/Cenni%20di%20Storia/Documenti%20Cenni%20di%20Storia/5%C2%AA%20Repubblica%20Marinara.pdf|date=nëntor–dhjetor 2007|journal=Lega Navale|title=Gaeta quinta Repubblica Marinara?|lang=it|pages=29-33}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;kodi: pjesë e ''Statuti di Gaeta'' ([[1356]])&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Siç vërehet midis datës së ''Statuti di Gaeta'' dhe asaj të fundit të autonomisë së Dukatit të Gaetës, statutet gaetane të mbërritur deri në këtë kohë janë shumë më të rinj se periudha e republikës detare, megjithëse të bazuar në legjislacionin e mëparshëm: shiko {{cite web|title=Statuto comunale di Gaeta|work=lazionauta.it|lang=it|url=http://www.lazionauta.it/wp-content/uploads/2010/03/Gaeta.pdf|date=mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925105543/http://www.lazionauta.it/wp-content/uploads/2010/03/Gaeta.pdf|archive-date=25 shtator 2013}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Delle antiche consuetudini e leggi marittime delle provincie napolitane|publisher=Stabilimento Tipografico de' Fratelli de Angelis|url=https://books.google.al/books?id=Nzs6mUwKJHsC&amp;pg=PA154|author=Niccola Alianelli|year=1871|lang=it|chapter=Capi estratti dalle Grazie e Privilegii della citta e regno di Napoli, dalle Consuetudini di Bari e dagli Statuti di Gaeta|page=154}})&lt;/ref&gt;||''de facto'': [[839]] (fitimi i lirisë)||[[File:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|20px|border]] [[Perandoria Bizantine]]||[[1140]] (aneksimi nga Mbretëria Normane)||''de facto'': 3 shekuj||{{flagicon image|Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg}} [[Mbretëria e Siçilisë]]
|-
|[[Noli (qytet)|Noli]]||[[File:Coat of Arms of the Republic of Noli.svg|center|70x70px]]||[[File:Flag of the Republic of Noli.svg|center|100x100px]]||kodi: ''Statuti di Noli'' (shek. XII).&lt;ref name=&quot;noli&quot;&gt;{{Cite web|title=Una giornata a Noli: informazioni storiche|publisher=Comune di Noli|url=http://www.comune.noli.sv.it/it/noli/storia/informazioni.htm|lang=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20121115055126/http://www.comune.noli.sv.it/it/noli/storia/informazioni.htm|url-status=dead|archive-date=15 nëntor 2012}}&lt;/ref&gt;||''de facto'': [[1192]](lindja e komunës së lirë)&lt;ref name=&quot;comunenoli2&quot;&gt;{{Cite book|author=Danilo Bruno|title=Noli antica Repubblica Marinara (1192–1797)|year=2010|lang=it|publisher=Comune di Noli|others=Alberto Manzi, Diego Giusto (grafika dhe faqosja); Roberto Croce, Maria Carla Repetto, Diego Giusto (fotot)|url=https://www.comune.noli.sv.it/s3prod/uploads/ckeditor/attachments/1/0/8/2/8/0/Noli_-_Antica_Repubblica_Marinara.pdf}}&lt;/ref&gt;;&lt;br/&gt;''de iure'': [[1196]] (konfirmimi i të drejtave nga Henriku VI i Svabisë)|| {{flagicon image|Corona ferrea monza (heraldry).svg}} Mbretëria e Italisë||[[shekulli XV]] (fundi i veprimtarisë detare)&lt;br /&gt;[[1797]] (fundi i republikës, me Fushatën e Italisë)||rep. detare: 2 shekuj&lt;br/&gt;republikë: 6 shekuj||[[File:Flag of Genoa.svg|20px|border]] Republika Ligure
|-
|[[Republika e Raguzës|Raguza]]||[[File:Dubrovnik grb varijanta.png|center|senza_cornice|70x90px]]||[[File:St. Blaise - National Flag of the Ragusan Republic.png|center|border|100x100px]]||moto: ''Non bene pro toto libertas venditur auro''&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Motoja përkujton fjalët e poetit të rilindjes raguzease Giovanni Francesco Gondola, në poemën ''Dubravka''. shiko {{cite book|author=Michael Fauth|url=https://books.google.al/books?id=m1AWCwAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA185|title=Der Ruf der Landstraße: Reisegeschichten mit dem Motorrad|year=2012|publisher=Books on Demand|lang=de|isbn=978-3-7392-0869-5|page=185}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;monedha: emërtime të ndryshme&lt;ref name=&quot;monrag&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.roth37.it/COINS/Ragusa/monetazione.html|lang=it|work=roth37.it|title=Monete di Ragusa}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;kodi: dy volume të ''Liber statutorum'' ([[1272]])&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Cristiano Caracci|url=http://www.nobiliragusei.it/libro1.html|title=Né turchi né ebrei ma nobili ragusei|year=2010|publisher=nobiliragusei.it|translator=Monica Zamparutti Caracci|lang=it|isbn=978-88-8345157-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Manuale&quot;/&gt;||''de facto'': [[shekulli XI]] (fitim gradual i lirisë)&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;[[Raguza]] pati një liri vetëm ''[[de fakto|de facto]]'', duke parë se edhe pas vitit [[1358]] (Paqja e Zarës) u paguante tribute vjetore në fillim hungarezëve, dhe pas Betejës së Mohács, turqve.&lt;/ref&gt;||[[File:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|20px|border]] [[Perandoria Bizantine]]||[[1808]] (me Paqen e Presburgut)||''de facto'': 8 shekuj||[[File:Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg|20x20px]] [[Krahinat Ilire|Provincat Ilire]] të [[Perandoria e Parë Franceze|Perandorisë së Parë Franceze]]
|}

Nga këndvështrimi institucional, në bashkëvjatje me origjinat e tyre komunale, qytetet detare ishin [[oligarkia|republika oligarkike]], përgjithësisht të formuara, në mënyrë pak a shumë të hapur, nga familjet kryesore tregtare. Qeveritë ishin kështu, shprehje të veprimtarisë tregtare, që përbënte thelbin e fuqisë së tyre; për këtë, ndonjëherë, këto qytete përmenden me termin më të përgjithshëm &quot;republika tregtare&quot;. Ato ishin të pajisura me një sistem të artikuluar administratash, me kompetenca ndonjëherë plotësuese, ndonjëherë të mbivendosura, që përgjatë shekujve treguan një prirje të vendosur për ndryshim — jo pa një farë shkalle paqëndrueshmërie — dhe dhe për të qendërzuar pushtetin. Kështu, qeverisja u bë privilegj i fisnikërisë tregtare në [[Venecia|Venecie]] (nga viti [[1297]]) dhe i dukës në [[Amalfi]] (nga viti [[945]]). Gjithësesi edhe [[Gaeta]], që nuk pati kurrë qeverisje republikane dhe [[Amalfi]], që u bë dukat në vitin [[945]], quhen ''republika detare'', pasi termi ''[[republika|republikë]]'' nuk duhet marë në kuptimin modern: deri te [[Nikolo Makiaveli|Makiaveli]] dhe te [[Emanuel Kanti|Kanti]], &quot;republika&quot; ishte sinonim i &quot;shtetit&quot; dhe nuk ishte në kundërvënje me ''[[monarkia|monarkinë]]''.&lt;ref name=&quot;Pomba&quot;/&gt;

[[Kryqëzatat]] u ofruan mundësinë për zgjerimin e tregtisë së tyre detare: [[Amalfi]], [[Gjenova]], [[Republika e Venedikut|Venecia]], [[Piza]], [[Ankona]] dhe [[Raguza]] tashmë ishin të angazhuara në tregtinë me [[Levanti]]n, por me Kryqëzatat mijëra banorë të qyteteve bregdetare u derdhën në Lindje, duke krijuar ''fondakë'', koloni dhe pika tregtare. Ata ushtruan një ndikim të madh politik në nivel vendor: tregtarët italianë, në qendrat e veprimtarive të tyre, në fakt formuan shoqëri të fushës me qëllim marjen nga qeveritë e huaja privilegje juridike, fiskale dhe doganore.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Guglielmo Heyd|publisher=G. Antonelli &amp; L. Basadonna|url=https://books.google.al/books?id=cctDAAAAYAAJ|title=Le colonie commerciali degli Italiani in Oriente nel medio evo|year=1866|lang=it|volume=1|translator=Joseph Müller}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Persi&quot;/&gt;

Vetëm [[Venecia]], [[Gjenova]] dhe [[Piza]] patën zgjerime territoriale përtejdeti, d.m.th. zotëruan rajone të gjera dhe ishuj të shumtë përgjatë brigjeve [[Mesdheu|mesdhetare]]; [[Gjenova]] dhe [[Venecia]] arritën gjithashtu të mbizotëronin edhe të gjithë rajonin e tyre, pjesë të atyre kufitare, duke u bërë kryeqytete shtetesh rajonale; [[Venecia]] qe e vetmja që mbizotëroi territore shumë larg brigjeve të saj, deri në pushtimin e Lombardisë Lindore. Ndërsa [[Amalfi]], [[Gaeta]], [[Ankona]], [[Raguza]] dhe [[Noli (qytet)|Noli]] i shtrinë zotërimet e tyre vetëm në një pjesë të territorit të rajonit të vet, duke u konfiguruar si qytet-shtete; të gjitha republikat patën megjithatë koloni dhe fondake të vetat në portet kryesore mesdhetare, përveç Nolit, që përdorte ato gjenoveze.

Nëse paraprirja e lindjes së republikave tregtare kishte qenë mungesa e një autoriteti të fort qëndror, fundi i tyre qe anasjelltas, për shkak të fuqizimit të shteteve të mëdha të qendërzuara. Pavarësia, zakonisht mund të zgjaste deri sa [[tregtia]] ishte në gjendje të siguronte begati dhe pasuri, por kur këto pushonin, niste rënia ekonomike që përfundonte me aneksimin, jo nevojshmërisht të dhunshëm, nga një shtet i fort, i organizuar.

Jetëgjatësia e republikave të ndryshme detare qe shumë e ndryshme: [[Venecia]] pati jetëgjatësinë më të madhe, që nga [[Mesjeta e hershme]] deri në Periudhën Napoleonike; edhe [[Gjenova]] dhe [[Raguza]] patë histori shumë të gjatë, nga [[viti 1000]] deri në Periudhën Napoleonike; [[Noli (qytet)|Noli]] zgjati po aq, por pushoi së qeni një republikë tregtare që nga [[shekulli XV]]. Gjithësesi, edhe [[Piza]] me [[Ankona|Ankonën]] patën një jetëgjatësi të madhe, duke qëndruar të pavarura deri në [[Rilindja|Rilindje]].&lt;ref name=&quot;Persi&quot;/&gt; [[Amalfi]] dhe [[Gaeta]], përkundrazi, qenë të parat që ranë, të pushtuara nga [[normanët]] në [[shekulli XII|shekullin e XII]].

==== Numri i republikave detare në shekuj ====
Siç dëshmohet në tabelën vijuese kronologjike, numri i republikave detare ka ndryshuar në rrjedhën e shekujve, siç vijon:
* [[shekulli IX|Shekujt e IX]]-[[shekulli X|X]]: ekzistonin vetëm ''tre'' republika detare, d.m.th. [[Amalfi]], [[Gaeta]] dhe [[Venecia]];
* [[shekulli XI]]: në dekadat e para shtohen [[Ankona]], [[Gjenova]], [[Piza]] dhe [[Raguza]]: duke u përllogaritur deri në ''shtatë'' republika detare; megjithatë, shekulli pa gjithashtu fundin e pavarësisë së Amalfit ([[1031]]) dhe fillimin e historisë detare të [[Noli (qytet)|Noli]]t.
* [[shekulli XII]]: fundi i pavarësisë së Amalfit dhe [[Gaeta|Gaetës]]; në mesin e shekullit mbeten ''pesë'' republika detare. Në fund të shekullit nis historia detare e [[Noli (qytet)|Noli]]t.
* [[shekulli XIII]]-[[shekulli XIV|XIV]]: Me fundin e pavarësisë së Gaetës ([[1137]]), republikat detare aktive janë ''gjashtë'';
* [[shekulli XV]]: me humbjen e pavarësisë së [[Piza|Pizën]] dhe me fundin e veprimtarisë detare të Nolit, mbeten ''katër'' republika detare, d.m.th. [[Ankona]], [[Gjenova]], [[Raguza]] dhe [[Venecia]];
* [[shekulli XVI|Shekujt e XVI]]-[[shekulli XVIII|XVIII]]: me humbjen e autonomisë së Ankonës, mbeten aktive ''tre'' republikat detare më jetëgjata: [[Gjenova]], [[Raguza]] dhe [[Venecia]].

&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:1040 height:auto barincrement:20
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late
DateFormat = yyyy
Period = from:800 till:1850
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:800
Colors =
 id:Amalfi value:rgb(0.4,0,1) legend: Amalfi
 id:Ancona value:rgb(1,0.9,0.1) legend: Ankona
 id:Gaeta value:rgb(0.3,1,0.3) legend: Gaeta
 id:Genoa value:rgb(1,0.6,0) legend: Gjenova
 id:Pisa value:rgb(0.3,0.8,1) legend: Piza
 id:Ragusa value:rgb(0.7,0.2,1) legend: Raguza
 id:Venice value:rgb(1,0.1,0.1) legend: Venecia
 id:Noli value:rgb(0.2,0.5,0) legend: Noli
Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:200
TextData =
 pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
 text:
BarData =
 barset:PM
PlotData=
 width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 barset:PM
 from:839 till:1131 color:Amalfi text:&quot;[[Amalfi]]&quot; fontsize:10
 from:1050 till:1532 color:Ancona text:&quot;[[Ankona]]&quot; fontsize:10
 from:839 till:1137 color:Gaeta text:&quot;[[Gaeta]]&quot; fontsize:10
 from:1005 till:1797 color:Genoa text:&quot;[[Gjenova]]&quot; fontsize:10
 from:1050 till:1406 color:Pisa text:&quot;[[Piza]]&quot; fontsize:10
 from:1050 till:1808 color:Ragusa text:&quot;[[Republika e Raguzës|Raguza]]&quot; fontsize:10
 from:840 till:1797 color:Venice text:&quot;[[Republika e Venedikut|Venecia]]&quot; fontsize:10
 from:1192 till:1400 color:Noli text:&quot;[[Noli (qytet)|Noli]]&quot; fontsize:10
&lt;/timeline&gt;

==== Periudhat e arta, ngritjet, rëniet ====
Tabela pasuese vë përballë zgjatjen e ndryshme të republikave detare, periudhat e tyre të arta (të treguara me ngjyra më të theksuara), periudhat e ngritjes dhe të rënies (ngjyra pak a shumë të hapura), duke marë parasysh luftërat e fituara apo të humbura, kolonitë tregtare në Mesdhe, fuqinë ekonomike, zotërimet territoriale, periudhat e nënshtrimit të përkohshëm nga fuqitë e tjera. Për Nolin është përdorur një ngjyrë e ndryshme për të shfaqur periudhën e pavarësisë së tij të pjesshme. Datat e vendosura në fillim dhe në fund të secilës vijë kohore tregojnë, përkatësisht vitin e fillimit dhe fundit të autonomisë; data pasuese e ndërmjetme, përkundrazi, tregon vitin kur nga pavarësia ''[[de fakto|de facto]]'' kalohet në pavarësinë ''[[de jure|de iure]]''. Shënimet, në fund, u referohen periudhave të përkohshme të humbjes së lirisë.

{|style=&quot;width:100%; background:transparent&quot;
|align=&quot;center&quot;|
{|class=&quot;wikitable&quot; width=30% style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
!
! &lt;small&gt;733&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;766&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;800&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;833&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;866&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;900&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;933&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;966&lt;/small&gt;
! 
! &lt;small&gt;1033&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1066&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1100&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1133&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1166&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1200&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1233&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1266&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1300&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1333&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1366&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1400&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1433&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1466&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1500&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1533&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1566&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1600&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1633&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1666&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1700&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1733&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1766&lt;/small&gt;
! &lt;small&gt;1800&lt;/small&gt;
|-
|&lt;br/&gt;[[Amalfi]]
|
|
|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;839&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj Principatës së Salernos, nga viti [[1039]] deri në vitin [[1052]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|'''&lt;small&gt;1131&lt;/small&gt;'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Gjenova]]
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;958&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=lightblue width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|'''&lt;small&gt;1096&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0000CC width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj Viskontëve, nga viti [[1353]] deri në vitin [[1356]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Mbretëria e Francës|Francës]], nga viti [[1396]] deri në vitin [[1409]]. Ndaj Viskontëve, nga viti [[1421]] deri në vitin [[1436]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Mbretëria e Francës|Francës]] në vitin [[1460]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Milano]]s, nga viti [[1466]] deri në vitin [[1499]].&lt;/ref&gt; 
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Mbretëria e Francës|Francës]], nga viti [[1499]] deri në vitin [[1506]]. Pas një periudhe dobësie të skajshme politike, në vitin [[1528]] [[Andrea Doria]] do të rivendoste autonominë.&lt;/ref&gt;
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Në vitin [[1746]], pushtimi [[Perandoria Austriake|austriak]] që përfundon në vijim të një revolte popullore.&lt;/ref&gt;
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;1797&lt;/small&gt;'''
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Piza]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;1000 rr.&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|'''&lt;small&gt;1081 rr.&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0000CC width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0000cc width=10%|
|bgcolor=0099cc width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj Viskontëve, nga viti [[1399]] deri në vitin [[1402]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;1406&lt;/small&gt;'''
|
|
|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;E rikrijuar shkurtimisht nga viti [[1494]] deri në vitin [[1509]].&lt;/ref&gt;
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Republika e Venedikut|Venecia]]
|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Në vitin [[751]], viti i fundit të Ezarkatit të Ravenës, nis procesi që çoi gradualisht në pavarësinë e [[Venecia|Venecies]]; në vitin [[840]], viti i ''Pactum Lotharii'', [[Venecia]] tashmë është në gjenjdje të nënshkruaj në mënyrë autonome marrëveshje me [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorinë gjermanike]].&lt;/ref&gt;
|
|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;840&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=lightblue width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|'''&lt;small&gt;1143&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0000CC width=10%|
|bgcolor=0000CC width=10%|
|bgcolor=0000CC width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0000CC width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;1797&lt;/small&gt;'''
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Ankona]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;1000 rr.&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=lightblue width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=skyblue width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=lightblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj Malatestave, nga viti [[1348]] deri në vitin [[1353]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Nën sundimin e drejtpërdrejtë të Kishës, nga viti [[1353]] deri në vitin [[1383]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|'''&lt;small&gt;1532&lt;/small&gt;'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Gaeta]]
|
|
|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;839&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=0099CC width=10%|'''
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj Principatës së Kapuas, nga viti [[1032]] deri në vitin [[1039]]. Ndaj Salernos, nga viti [[1040]] deri në vitin [[1045]]. Ndaj Kapuas, nga viti [[1058]] deri në vitin [[1061]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj Kapuas, nga viti [[1068]] deri në vitin [[1092]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=skyblue width=10%|'''&lt;small&gt;1135&lt;/small&gt;'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Noli (qytet)|Noli]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=0000CC width=10%|'''&lt;small&gt;1192, 1196&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=#884DA7 width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Protektorat i [[Republika e Gjenovës|Gjenovës]] nga viti [[1202]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=#884DA7 width=10%|
|bgcolor=#884DA7 width=10%|
|bgcolor=mediumpurple width=10%|
|bgcolor=mediumpurple width=10%|
|bgcolor=mediumpurple width=10%|
|bgcolor=#CCCCFF width width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Nga [[shekulli XV]] republika e Nolit pushoi gradualisht së qeni ''detare''.&lt;/ref&gt;
|bgcolor=#E6E6FA width width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|
|bgcolor=#E6E6FA width=10%|'''&lt;small&gt;1797&lt;/small&gt;'''
|
|-
|&lt;br/&gt;[[Republika e Raguzës|Raguza]]
|
|
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=&quot;lightblue&quot; width=10%|'''&lt;small&gt;1000 rr.&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=&quot;skyblue&quot; width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=lightblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Republika e Venedikut|Venecies]], nga viti [[1205]] deri në vitin [[1207]], nga viti [[1211]] deri në vitin [[1215]] dhe nga viti [[1217]] deri në vitin [[1230]]. Ndaj [[Despotati i Epirit|Despotatit të Epirit]], nga viti [[1230]] deri në vitin [[1232]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=lightblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Venecia|Venecies]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=lightblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Venecia|Venecies]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=lightblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Venecia|Venecies]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=lightblue width=10%|&lt;ref group=&quot;Shpj.&quot;&gt;Ndaj [[Venecia|Venecies]] deri në vitin [[1358]].&lt;/ref&gt;
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=darkblue width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0033CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0066CC width=10%|
|bgcolor=0099CC width=10%|
|bgcolor=skytblue width=10%|
|bgcolor=lightblue width=10%|'''&lt;small&gt;1808&lt;/small&gt;'''
|}
|}

===Rëndësia e republikave detare===
[[File:Grazioso Benincasa. Biblioteca Universitaria, Bolonia.1482.jpg|thumb|left|381px|[[Hartografia Nautike|Hartë nautike]] e Mesdheut nga Grazioso Benincasa ([[1482]]), i shkollës hartografike të Ankonës]]
Falë republikave detare u riaktivizuan marrëdhëniet midis [[Europa|Evropës]], [[Azia|Azisë]] dhe [[Afrika|Afrikës]], gati të ndërprera pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|Rënies së Perandorisë Perëndimore Romake]]; historia e tyre ndërthuret, si me nisjen e ekspansionit evropian drejtë Lindjes, ashtu dhe me fillesat e [[kapitalizmi]]t modern, i kuptuar si sistem tregtar dhe financiar; në këto qytete u prenë [[monedha]] [[ari]], të dala nga përdorimi prej shekujsh, u zhvilluan praktika të reja shkëmbimi dhe kontabiliteti, duke lindur kështu financat ndërkombëtare dhe e drejta tregtare.

Gjithashtu u nxit përparimi teknologjik në [[nautika|lundrimtari]]; të rëndësishme, në këtë këndvështrim, përmirësimi dhe përhapja e [[busulla|busullës]] nga ana e amalfitanëve dhe krijimi venecian i ''[[galera|galea grossa]]''.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Graziano Arici|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=gxkiAQAAIAAJ|title=La galea ritrovata: origine delle cose di Venezia|contribution=Nucleo di archeologia umida subacquea, Italia center Alto Adriatico|year=2003|publisher=Consorzio Venezia Nuova|isbn=978-88-3178227-2|page=63}}&lt;/ref&gt; [[nautika|Lundrimtaria]] i detyrohet shumë republikave detare edhe për [[hartografia Nautike|hartografinë nautike]]: hartat e [[shekulli XIV|shekullit të XIV]] dhe [[shekulli XV|të XV]] të mbijetuara i përkasin të gjitha shkollave hartografike të [[Gjenova|gjenoveze]], [[venecia]]ne dhe [[Ankona|ankonitane]].&lt;ref&gt;{{Cite book|year=1991|lang=it|author=Giovanni Brancaccio|url=https://books.google.al/books?id=FxIn0_nDhiIC|chapter=5. La figurazione del Mezzogiorno nella cartonautica medievale e nelle prime carte corografiche|title=Geografia, cartografia e storia del Mezzogiorno|others=Sergio Prozzillo|publisher=Guida Editori|isbn=978-88-7835121-9|page=99}}&lt;/ref&gt;

[[File:Le livre des merveilles de Marco Polo-pepper.jpg|thumb|389px|Mbledhja e [[piperi]]t; nga ''Il Milione'' i [[Marko Polo]]s, botimi francez i shek. të XV]]
Nga Lindja, republikat detare importonin një gamë të gjerë mallrash që nuk gjendeshin në [[Europa|Evropë]], dhe pastaj duke i rishitur në qytete të tjera të Italisë, [[Evropa Qendrore|Evropës Qëndrore]] dhe [[Evropa Veriore|Veriore]], duke krijuar një trekëndësh tregtar midis lindjes arabe, [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]] dhe [[Italia|Italisë]]. Deri në [[Kolonizimi Evropian i Amerikës|zbulimin e Amerikës]], ato qenë, në këtë mënyrë, nyje thelbësore të shkëmbimeve midis Evropës dhe rajoneve të tjera.

Midis prodhimeve më të rëndësishme, veçohen:&lt;ref&gt;{{cite book|year=2008|author=Francesco Morace|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=OsHi2YxUtCQC&amp;lpg=PA1&amp;pg=PT15|chapter=Il primo miracolo italiano: il Rinascimento|title=Il senso dell'Italia: Istruzioni per il terzo miracolo italiano|publisher=Libri Scheiwiller|page=15|isbn=978-88-7644-550-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Werner Sombart|title=Lusso e capitalismo|year=1982|lang=it|publisher=Edizioni del Veltro|url=https://books.google.al/books?id=TddWAgAACAAJ|isbn=88-400-0113-1|pages=30, 67, 68}}&lt;/ref&gt;
* mjekësore: [[aloe vera]], balsami, [[xhenxhefili]], kamfuri, laudani, kardamomi, rhabarbarumi, astragali;
* [[erëzat|erëza]]: [[piperi i zi]], karafilat indonezianë, arra moskat, [[kanella|kanellë]], [[sheqeri i bardhë|sheqer të bardhë]];
* parfume dhe substanca aromatike për tu djegur: myshk, mastiçHiosi, dru sandali, [[temjani|temjan]], ambër gri;
* ngjyrues: indigo, alum, karminë, [[llaku|llak]];
* tekstile: [[mëndafshi|mëndafsh]], [[liri|lir]] egjiptian, [[konopi|konop]], brokadë, [[kadifja|kadife]], damask, [[qilimi|qilima]];
* prodhime luksi: [[xhevahiri|xhevahirë]], gurë të çmuar, [[korali|korale të çuara]], [[perla]], [[fildishi|fildish]], [[porcelani|porcelan]], [[filigrani|filigran]].

Republikat detare patën një ndikim të madh në historinë e artit, falë begatisë së madhe të rrjedhur nga [[tregtia]], në pikën që pesë prej tyre ([[Amalfi]], [[Gjenova]], [[Venecia]], [[Piza]] dhe [[Raguza]]) tashmë janë futur në listën e [[Vende të trashëgimisë botërore|trashëgimisë botërore]] të [[UNESCO]]-s. Nëse nuk mund të flitet për një ''art detar'', d.m.th. për një rrymë artistike të përbashkët, përjashtimisht për të gjitha republikat detare, një trajtë karakterizuese qe përzierja e elementeve të traditave të ndryshme artistike  [[Mesdheu|mesdhetare]], kryesisht elemente [[Arti Bizantin|Bizantine]], [[Arti Islamik|Islamike]] dhe [[Arti Romanik|Romanike]].&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Për [[Amalfi]]n, [[Piza|Pizën]], [[Venecia|Venecien]] dhe [[Ankona|Ankonën]]: shiko {{cite book|author1=Emma Bernini|year=2012|author2=Carla Campanini|author3=Cristina Casoli|url=https://search.worldcat.org/title/1124642069|title=Nuovo Eikon: Guida alla Storia dell'Arte|publisher=Editori Laterza|lang=it|isbn=978-88-421-1040-8|pages=287-293}};
* Për [[Gjenova|Gjenovën]]: {{cite encyclopedia|author1=C. Di Fabio|year=1995|author2=A. De Floriani|title=Genova|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|lang=it}};
* Per [[Raguza|Raguzën]]: shiko [http://www.touringclub.com/altro/croazia/dubrovnikragusa/museo-del-convento-dei-domenicani.aspx muzeu i konventit të domenikanëve]
* Për Gaetën: {{cite encyclopedia|author=M.T. Gigliozzi|title=Gaeta|year=1995|title=Enciclopedia dell'Arte Medievale|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/gaeta_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}, {{Cite web|access-date=17 maj 2018|url=http://viaggi.michelin.it/web/destinazione/Italia-Italia_center_Sud-Gaeta/sito-Duomo-Piazza_Duomo|title=Italia center-Sud: Gaeta, sito duomo, Piazza Duomo|lang=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930020904/http://viaggi.michelin.it/web/destinazione/Italia-Italia_center_Sud-Gaeta/sito-Duomo-Piazza_Duomo|url-status=dead|archive-date=30 shtator 2013}};
* Për Nolin: {{cite encyclopedia|author=A. Frondoni|chapter=Noli|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/noli_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1997|lang=it}}&lt;/ref&gt;

Nga kolonitë e republikave detare rrjedhin, të paktën pjesërisht, bashkësitë e tanishme italiane jashtë Italisë, si në [[Greqia|Greqi]], [[Turqia|Turqi]], [[Libani|Liban]], [[Gjibraltari|Gjibraltar]], në [[Krimea|Krime]], si dhe ishulli gjuhësor tabarkin në [[Sardenja|Sardenjë]]&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Të ardhur nga kolonia italiane në Tabarka të [[Tunizia|Tunizisë]], e krijuar që nga [[shekulli XVI]].&lt;/ref&gt; dhe bashkësia tashmë e zhdukur e italianëve të [[Odesa|Odesës]].

[[File:View of Amalfi.jpeg|thumb|379px|Amalfi në një pikturë të [[John Ruskin]]]]
== Historia ==
=== Amalfi ===
[[File:Flag of the Republic of Amalfi.svg|thumb|upright=0.8|left|Flamuri i Amalfit me kryqin maltez]]
[[Amalfi]], republika e parë detare që arriti një rëndësi të dorës së parë, e fitoi pavarësinë ''[[de fakto|de facto]]'' nga Dukati i Napolit në vitin [[839]]. Atë vit, princi i Beneventos, Sikardi, gjatë një lufte kundër [[Perandoria Bizantine|bizantinëve]], e pushtoi qytetin dhe dëboi popullsinë. Kur ai vdiq nga një komplot pallati, amalfitanët u rrebeluan, dëbuan sundimin longobard dhe formuan republikën e lirë të Amalfit.&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;&gt;{{Cite book|lang=it|author=Indro Montanelli|url=https://search.worldcat.org/title/956200051|publisher=Corriere della Sera; RCS Quotidiani|volume=1. 476-1250|title=Storia d'Italia|author2=Roberto Gervaso|year=2003|author3=Mario Cervi|pages=555-562}}&lt;/ref&gt; Amalfitanët krijuan një organizim republikan të drejtuar nga ''comites'', mbi të cilët ishin vendosur ''praefecturii'', deri në vitin [[945]], kur Mastalo II mori pushtetin duke u shpallur [[duka|dukë]].&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Ulrich Schwarz|title=Mastalo|year=2008|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/mastalo_(Dizionario-Biografico)/|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=72|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|lang=it}}&lt;/ref&gt;

Që nga fundi i [[shekulli IX|shekullit të IX]] dukati zhvilloi tregti të gjerë me [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]] dhe [[Egjipti]]n. Tregtarët amalfitanë u morën arabëve [[monopoli]]n e tregtisë mesdhetare dhe në [[shekulli X|shekullin e X]] themeluan baza tregtare në [[Italia jugore|Italinë Jugore]], [[Afrika veriore|Afrikën Veriore]] dhe [[Lindja e Mesme|Linjden e Mesme]]. Në [[shekulli XI|shekullin e XI]], Amalfi arriti kulmin e fuqisë së tij detare duke patur fondakë në [[Konstandinopoja|Kostandinopojë]], [[Latakia|Laodicea]], [[Bejruti|Beirut]], [[Jafa]], [[Tripoli (Liban)|Tripolin e Sirisë]], [[Qiproja|Qipro]], [[Aleksandria|Aleksandri]], Ptolemaidëm e Cirenaikës, madje dhe në [[Bagdadi|Bagdad]] dhe [[India|Indi]].&lt;ref name=&quot;tciamalfi&quot;&gt;{{cite book|author=AA. VV.|url=https://books.google.al/books?id=lubgLNSCZrgC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA601|chapter=12. La costiera amalfitana|title=Guida d'Italia: Napoli e dintorni|lang=it|publisher=Touring Club Italia|year=2001|isbn=978-88-365-1954-5|pages=601-632}}&lt;/ref&gt;

[[File:PortaleSantAndreaAmalfi.JPG|thumb|left|Porta prej [[bronzi]] e Katedrales së Amalfit, ndërtuar në shek. e XI]]
Kufijtë e tij tokësorë shtriheshin nga lumi Sarno deri në Vietri në det, ndërsa në perëndim kufizohej me Dukatin e Sorrentos; zotëronte gjithashtu [[ishulli i Kaprit|Kaprin]]&lt;ref&gt;{{cite book|author=Matteo Camera|year=1836|title=Istoria della città e costiera di Amalfi in due parti divisa|url=https://books.google.al/books?id=LJcVIp1ggxoC|publisher=Stamperia e Cartiera del Fibreno|lang=it}}&lt;/ref&gt;, dhuruar nga [[Perandoria Bizantine|bizantinët]] si shpërblim për mundjen e saraçenëve në San Salvatore, në vitin [[872]].&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Antonella Grignola|url=https://books.google.al/books?id=DZzmzLkCL54C|title=Le repubbliche marinare - Amalfi, Genova, Pisa, Venezia|year=1999|lang=it|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-440-1319-6|pages=12-13}}&lt;/ref&gt; Për më tepër, vetëm për tre vjetë (nga viti [[831]] deri në vitin [[833]]), [[duka|dukët]] e Amalfit, Mansone I dhe Giovanni I morën edhe kontrollin e Principatës së Salernos, që përfshinte të tërë Lukaninë.&lt;ref&gt;{{cite book|year=2000|lang=it|editor=Mario Caravale|url=https://books.google.al/books?id=tIbbzgEACAAJ|title=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=55. Ginami - Giovanni da Crema|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt; Flota amalfitane kontribuoi në çlirimin e [[Deti Tirren|Detit Tirren]] nga [[pirateria]] saraçene, duke i mundur ata në betejat e Likozës ([[846]]), Osties ([[849]]) dhe Gariljanos ([[915]]).

Në agimin e [[viti 1000|vitit 1000]], [[Amalfi]] ishte «''qyteti më i begatë i Longobardisë''» dhe në këndvështrimin e popullsisë (me gjasa 80,000 banorë&lt;ref&gt;{{cite book|author=Luc-Normand Tellier|url=https://books.google.al/books?id=cXuCjDbxC1YC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA198|title=Urban World History: An Economic and Geographical Perspective|year=2009|chapter=The Moorish Outpost|publisher=Presses de l'Université du Québec|lang=en|page=198-202|isbn=978-2-7605-1588-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Paul M. Hohenberg|year=2009|author2=Lynn Hollen Lees|url=https://books.google.al/books?id=-fm0wWa_L80C|title=The Making of Urban Europe, 1000–1994|lang=en|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-03873-8}}&lt;/ref&gt;) dhe zhvillimit, i vetmi i aftë të konkuronte me metropolet e mëdha arabe: priste një monedhë të vetën të artë, tarin, që qarkullonte në të gjithë portet kryesore të [[Mesdheu]]t; kësaj periudhe i përkasin ''Tavole amalfitane'', një kod i të drejtës detare, i mbetur i vlefshëm gjatë gjithë [[Mesjeta|Mesjetës]];&lt;ref name=&quot;tciamalfi&quot;/&gt; në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]] fisniku tregtar Mauro Pantaleone ndërtoi spitalin nga i cili do të rridhnin [[Kalorësit Hospitaler|Kalorësit e Maltës]].&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Antonella Grignola|year=1999|lang=it|publisher=Giunti Editore|url=https://books.google.al/books?id=DZzmzLkCL54C|title=Le repubbliche marinare - Amalfi, Genova, Pisa, Venezia|isbn=978-88-440-1319-6|pages=16-18}}&lt;/ref&gt;

[[File:Arsenale medievale di Amalfi (cropped).jpg|thumb|358px|Brendësia e arsenalit të Amalfit (shek. i XI)]]
Dukët largpamës të Amalfit ditën ta ruanin pushtetin e tyre gjatë shekujve, duke u lidhur, sipas rrethanave, njëherë me [[Perandoria Bizantine|bizantinët]], njëherë me [[Shtetet Papale|Papën]], apo edhe me [[myslimanët]].&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Antonella Grignola|publisher=Giunti Editore|url=https://books.google.al/books?id=DZzmzLkCL54C|title=Le repubbliche marinare - Amalfi, Genova, Pisa, Venezia|year=1999|lang=it|page=14|isbn=978-88-440-1319-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author1=di Carmelo|year=1929|author2=Colamonico Gino Chierici|title=Amalfi|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/amalfi_(Enciclopedia-Italiana)/|author3=Riccardo Filangeri di Candida|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;

Për një kohë të gjatë, mbi bazën e një leximi të gabuar të një pasazhi të humanistit Flavio Biondo, shpikja e [[busulla|busullës]] i'u atribua amalfitanit Flavio Gioia. Megjithë traditën këmbëngulëse që rrodhi nga kjo, një lexim korrekt i pasazhit të Biondos tregon se Flavio Gioia nuk ka ekzistuar kurrë dhe se lavdia e amalfitanëve nuk qe ajo e shpikjes së busullës, të importuar në fakt nga [[Kina]], por të qenit të parët që e përhapën përdorimin e saj në [[Europa|Evropë]].&lt;ref name=&quot;tciamalfi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|year=2014|lang=it|author=Chiara Frugoni|url=https://books.google.al/books?id=3hXJoQEACAAJ|publisher=Laterza|title=Medioevo sul Naso. Occhiali, bottoni e altre invenzioni medievali|page=142|isbn=978-88-5811630-2|quote=Amalphi in Campania veteri magnetis usus inventus a Flavio traditur.}}&lt;/ref&gt;

Lidhja e ngushtë që qyteti i Amalfit kishte me Lindjen dëshmohet edhe nga [[Kultura Normano-Arabo-Bizantine|arti që lulëzoi në shekujt e pavarësisë]], ku u shkrinë harmonikisht ndikimet [[Arti Bizantin|bizantine]] dhe [[Arkitektura Normane|arabo-normane]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=AA. VV.|title=Guida Blu|year=2005|chapter=Campania|lang=it|publisher=Touring Club Italiano|url=https://books.google.al/books?id=X4p7GOjmZiIC|isbn=978-88-365-3453-1|pages=110-128}}&lt;/ref&gt;

Nga mesi i [[shekulli XI|shekullit të XI]] fuqia e dukatit filloi të zbehej: në vitin [[1039]], edhe si rrjedhojë e përplasjeve të brendshme, u pushtua nga Guaimario IV, princi i Salernos, qyteti historikisht armik i Amalfit, nga kontrolli i të cilit u çlirua në vitin [[1052]] me [[duka|dukën]] Giovanni II, vëllai i tij.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-duca-di-amalfi/|title=Giovanni duca di Amalfi|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt; Por në vitin [[1073]] dukatin e pushtoi [[Robert Guiskardi]], i thirrur nga vetë amalfitanët kundër Salernos. [[Amalfi]] mbeti në thelb autonom, duke u rrebeluar shpesh ndaj sundimtarëve deri në vitin [[1100]], kur [[duka]] i fundit, Marino Sebaste, u rrëzua nga [[normanët]]. Kjo i la Amalfit vetëm një autonomi administrative, të revokuar më pas në vitin [[1131]] nga Roxheri II i Siçilisë. Pas pushtimit norman, rënia nuk qe e menjëherëshme, pasi, ndërkohë u bë porti detar i shtetit normano-shvabik.&lt;ref name=&quot;tciamalfi&quot;/&gt; Por rrjeti tregtar amalfitan u reduktua në Mesdheun Perëndimor dhe, gradualisht, qyteti u zëvendësua, lokalisht nga [[Napoli]] dhe [[Salerno]]ja, ndërsa në nivel mesdhetar nga [[Piza]], [[Venecia]] dhe [[Gjenova]]. 

[[File:Espansione di Amalfi.png|thumb|upright=3.8|center|Ekspansioni dhe tregtia e Amalfit]]

[[File:Genova-1810ca-acquatinta-Garneray.jpg|thumb|396px|Panoramë e Gjenovës me portin e saj, në një pikturë të shek. të XIX]]
===Gjenova===
[[File:Flag of Genoa.svg|left|thumb|upright|Flamuri i Gjenovës me Kryqin e [[Shën Gjergji]]t]]
[[Republika e Gjenovës]] u krijua në agimin e [[shekulli X|shekullit të X]], kur, pas shkatërrimit të qytetit nga saraçenët, banorët e saj iu kushtuan detit. Në mesin e [[shekulli X|shekullit të X]], duke ndërhyrë në përplasjen midis Berengarit II të Ivreas dhe Otonit I të Saksonisë, në vitin [[958]] arriti pavarësinë ''[[de fakto|de facto]]'', të zyrtarizuar më pas në vitin [[1096]], me krijimin e &quot;Compagna Communis&quot;, një bashkim tregtarësh dhe feudalësh të zonës.&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;

Ndërkohë, aleanca me [[Piza|Pizën]] mundësoi lirimin e Mesdheut Perëndimor nga piratët saraçenë. Fatet e komunës u rritën në mënyrë të konsiderueshme falë pjesëmarrjes në [[Kryqëzata e Parë|Kryqëzatën e Parë]], që i siguroi privilegje të mëdha për bashkësinë gjenoveze në [[Toka e Shenjtë|Tokën e Shenjtë]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;

[[File:Genova Duomo St. Lawrence Cathedral.jpg|thumb|left|Katedralja e San Lorenzo-s në Gjenova, ndërtuar në shek. të XII dhe XIV]]
Apogjeu i zhvillimit të Gjenovës erdhi në [[shekulli XIII|shekullin e XIII]], në vijim të Traktatit të Nimfeut ([[1261]])&lt;ref&gt;{{cite book|author=Teofilo Ossian De Negri|url=https://books.google.al/books?id=2jCNYMnOdXUC|title=Storia di Genova: Mediterraneo, Europa, Atlantico|year=2003|publisher=Giunti Editore|lang=it|isbn=978-88-09-02932-3|page=381}}&lt;/ref&gt; dhe fitores së dyfishtë mbi [[Piza|Pizën]] (Beteja e Melorias, [[1284]]) dhe [[Venecia|Venecien]] (Beteja e Korçulës, [[1298]]):&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Dario Guglielmo Martini|author2=Divo Gori|publisher=Sabatelli Editori|url=https://books.google.al/books?id=nkR_oAEACAAJ|title=La Liguria e la sua anima: storia di Genova e dei Liguri|year=1966|lang=it|page=261}}&lt;/ref&gt; ''La Superba'', epitet i qytetit që rrjedh nga vepra e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] ''Itinerarium breve de Ianua ad Ierusalem'' ([[1358]]) në të cilën e përshkruan&lt;ref&gt;{{cite web|date=23 mars 2015|website=Genova Today|lang=it|title=Genova &quot;la Superba&quot;: l'origine del soprannome|url=http://www.genovatoday.it/cronaca/genova-superba-origine-soprannome.html|access-date=31 korrik 2023}}&lt;/ref&gt; si mbizotëruese të [[Mesdheu]]t dhe [[Deti i Zi|Detit të Zi]]&lt;ref name=&quot;EIGenova&quot;&gt;{{cite encyclopedia|author1=Giuseppe Andriani|year=1932|author2=Piero Barocelli|title=Genova|author3=Orlando Grosso|author4=Alfredo Schiaffini|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-Italiana)/|author5=Tammaro de Marinis|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|others=Francesco Tommasini; Claudia Merlo; Vito Antonio Vitale|publisher=Istituto Italiano dell’Enciclopedia}}&lt;/ref&gt; dhe kontrolluese të një pjese të mirë të [[Liguria|Ligurisë]], [[Korsika|Korsikës]], Xhudikatin Sard të Torres, Egjeut Verior dhe [[Krimea|Krimesë]] jugore.

[[shekulli XIV|Treqinta]], nga ana tjetër, shënoi një krizë serioze ekonomike, politike dhe shoqërore për Gjenovën, e cila, e dobësuar nga luftërat e brendshme, e humbi [[Sardenja|Sardenjën]] në favor të [[Aragona|aragonezëve]], u mund nga [[Venecia]] në [[Alghero]] ([[1353]]) dhe në Kjoxha ([[1379]]) dhe iu nënshtrua disa herë [[Franca|Francës]] dhe Dukatit të Milanos.&lt;ref name=&quot;EIGenova&quot;/&gt;

[[File:Genova - Palazzo San Giorgio visto dal Bigo.jpg|thumb|396px|Palazzo San Giorgio, dikur selia e bankës me të njëjtin emër]]
Republika ishte dobësuar nga vetë organizimi shtetëror, i cili, bazuar në marrëveshjet private midis familjeve kryesore, çonte në qeverisje tepër të shkurtëra dhe të paqëndrueshme, si dhe në luftrëra të shpeshta midis fraksioneve.&lt;ref name=&quot;EIGenova&quot;/&gt;

Pas [[Murtaja bubonike|murtajës]] dhe mbizotërimeve të huaja të [[shekulli XIV|Treqintës]] dhe [[shekulli XV|Pesëqintës]], qyteti përjetoi një apogje të dytë në vijim të rifitimit të vetëqeverisjes nga përpjekjet e [[Andrea Doria]]s ([[1528]]), në pikën që shekulli pasues etiketua {{lang|es|El siglo de los Genoveses}}.&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt; Ky përcaktim nuk vinte për shkak të tregtisë detare, por nga depërtimi mbresëlënës bankar, të udhëhequr nga banka ''San Giorgio'', që e ktheu në një fuqi të vërtetë ekonomike botërore: mjaft monarki evropiane, si [[Perandoria Spanjolle|Spanja]], qenë të lidhura me huamarrje nga bankierë gjenovezë dhe [[monedha]] e saj, xhenovinoja, u bë një nga më të rëndësishmet në botë.&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author1=Adriano Prosperi|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|publisher=Einaudi Scuola|isbn=978-88-286-0979-7|author2=Gustavo Zagrebelsky|title=Medioevo ed età moderna|author3=Paolo Viola|year=2012|page=85}}&lt;/ref&gt;

[[Republika e Gjenovës|Republika]], megjithatë, në atë kohë rezultonte e pavarur vetëm ''[[de jure|de iure]]'', se faktikisht u gjend nën ndikimin e fuqive kryesore fqinje, në fillim nga [[Mbretëria e Francës|francezët]] dhe [[Perandoria Spanjolle|spanjollët]], pastaj nga [[Perandoria Austriake|austriakët]] dhe [[Mbretëria e Sardenjës|Dera Savoja]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|lang=it|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|pages=238, 239 e 281}}&lt;/ref&gt; Republika ra në vijim të Fushatës së Parë Italiane të [[Napoleon Bonaparti]]t: e kthyer në Republikën Ligure në vitin [[1797]], ndërsa në vitin [[1805]] me Fushatën e Dytë Italiane u aneksuar nga [[Franca]]. Në vitin [[1815]], [[Kongresi i Vjenës]] vendosi aneksimin nga [[Mbretëria e Sardenjës]].&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author=Gino Benvenuti|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|pages=288-291}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Nicholas Walton|isbn=978-1-84904-512-4|url=https://books.google.al/books?id=_W2MCwAAQBAJ|year=2015|title=Genoa, 'La Superba': The Rise and Fall of a Merchant Pirate Superpower|lang=en|publisher=Hurst &amp; Company}}&lt;/ref&gt;

Rëndësia artistike e [[Gjenova|Gjenovës]] është njohur nga [[UNESCO]], që e ka listuar ''Strade Nuove'' dhe kompleksin e ''Palazzi dei Rolli'' mes [[Vende të trashëgimisë botërore|vendeve të trashëgimisë botërore]]. Lidhja e pazgjidhshme midis Gjenovës dhe lundrimit dëshmohet nga Lanzerotto Malocello, Ugolino dhe Vadino Vivaldi, dhe mbi të gjitha nga i famshmi [[Kristofor Kolombi]], një nga lundërtarët dhe eksploratorët më të mëdhenj të të gjitha kohëve.

[[File:Repubblica di Genova.png|thumb|upright=3|center|Ekspansioni dhe rrjeti tregtar i Gjenovës]]

[[File:Pise-Baptistere.jpg|thumb|Pagëzimorja e Pizës, ndërtuar në shek. e XIV]]
===Piza===
[[File:Flag of the Republic of Pisa.svg|upright|left|thumb|Flamuri Pizan]]
Republika Pizane lindi në [[shekulli XI|shekullin e XI]]. Në këtë periudhë historike, [[Piza]] e intensifikoi tregtinë e vetë në [[Mesdheu|Mesdhe]] duke u përplasur disa herë me anijet saraçene, që, edhe falë aleancës me fuqinë në rritje të [[Mbretëria e Siçilisë|Mbretërisë së Siçilisë]], i mundi në [[Rrexho Kalabria]] ([[1005]]), në Anaba të [[Algjeria|Algjerisë]] ([[1034]]), në [[Palermo]] ([[1064]]), në Mahdia të [[Tunizia|Tunizisë]] ([[1087]]).&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;

Në fillim [[Piza]] qeverisej nga një viskont, pushteti i të cilit kufizohej nga peshkopi: por në [[shekulli XI|shekullin e XI]], duke ndërhyrë në përplasjet mes këtyre pushteteve, qyteti, i qeverisur nga një Këshill Pleqësie,&lt;ref name=&quot;PisaTreccani&quot;&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|author=Antonio Menniti Ippolito|year=2006|encyclopedia=Enciclopedia dei ragazzi|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|title=Pisa|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/pisa_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/}}&lt;/ref&gt; fitoi autonominë ''[[de fakto|de facto]]'', të zyrtarizuar më pas në vitin [[1081]] nga Henri IV, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;

[[File:Livorno Torri del Marzocco e Magnale.PNG|thumb|left|381px|Porti pizan, tashmë i mbuluar dhe pjesë e [[Livorno]]s]]
Në vitin [[1016]] [[Piza]], falë aleancës me [[Gjenova|Gjenovën]], mundi saraçenët, pushtoi [[Korsika|Korsikën]] dhe nënshtroit ''giudicati sardi'' (monarki gjyqësore [[Sardenja|sarde]]) të [[Qyteti metropolitan i Kaljarit|Kaljarit]] dhe [[Provinca e Sasarit|Gallurës]], duke fituar kontrollin e [[Deti Tirren|Detit Tirren]]; një shekull më pas do të pushtonte [[Ishujt Baleare]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://guide.travelitalia.com/it/guide/pisa/storia-di-pisa/|title=Storia di Pisa|work=guide.travelitalia.com|lang=it}}&lt;/ref&gt; Njëkohësisht, fuqia e saj politike dhe ekonomike u rrit konsiderueshëm, me të drejtat tregtare të fituara nga [[Kryqëzatat]], falë të cilave mundi të vendoste fondakë të shumtë në [[Toka e Shenjtë|Tokën e Shenjtë]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt; [[Piza]] qe gjithmonë mbështetëse e zjarrtë e ''kauzës gibeline'', duke iu kundërvënë kështu, guelfëve të Gjenovës, [[Noli (qytet)|Noli]]t, [[Luka|Lukës]] dhe [[Firencia|Firences]]: [[monedha]] e saj, akuilini, mbajti gjithmonë emrin e [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorit romako-gjermanik]].&lt;ref&gt;{{Cite book|year=2010|publisher=Felici|lang=it|author=Monica Baldassarri|url=https://books.google.al/books?id=YW1LAQAAIAAJ|title=Zecca e monete del comune di Pisa. Dalle origini agli inizi della seconda Repubblica: XII secolo-1406|isbn=978-88-6019420-6}}&lt;/ref&gt;

[[Piza]] e arriti kulmin e shkëlqimit të saj midis [[shekulli XII|shekullit të XII]] dhe [[shekulli XIII|të XIII]], kur anijet e saj kontrollonin Mesdheun Perëndimor&lt;ref&gt;{{cite book|isbn=978-88-8029-023-0|author=Giuliano Valdés|year=1994|publisher=Bonechi|lang=it|title=Arte e storia di Pisa|url=https://books.google.al/books?id=f0B2PC1VL3wC|page=5}}&lt;/ref&gt; dhe në fushën artistike mundi të shprehte [[Arkitektura Romanike në Itali|Romanikun Pizan]], një përzierje e elementeve perëndimore, lindore, islamike dhe klasike.&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author1=Emma Bernini|url=https://search.worldcat.org/title/1124642069|title=Nuovo Eikon: Guida alla Storia dell'Arte|author2=Carla Campanini|author3=Cristina Casoli|year=2012|publisher=Editori Laterza|isbn=978-88-421-1040-8}}&lt;/ref&gt;

[[File:CampoDeiMiracoli2.JPG|thumb|334px|[[Kulla e pjerrët e Pizës|Kulla e Pjerrët]] dhe Katedralja e Pizës, ndërtuar në shek. e XII]]
Rivaliteti me [[Gjenova|Gjenovën]] në [[shekulli XIII|shekullin e XIII] u ashpërsua, duke çuar në betejën navale të Melories ([[1284]]), që shënoi fillimin e rënies së fuqisë pizane; në vitin [[1299]] Korsikën do t’ia dorëzonte Gjenovës,&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt; dhe në vitin [[1324]], pas betejës së Lukoçisternës, ajo do të dorëzonte edhe [[Sardenja|Sardenjën]] në favor të [[Aragona|Aragonës]]. Por, mbi të gjitha, ndryshe nga [[Gjenova]], [[Piza]] duhet të kontrollonte një territor të brendshëm, që kufizohej me qytetet rivale të [[Luka|Lukës]] dhe [[Republika e Firences|Firences]]: kjo do t’i largonte forcat e saj nga [[detaria]], duke e çuar repubblikën drejtë rrënimit.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Indro Montanelli|author2=Roberto Gervaso|author3=Mario Cervi|url=https://search.worldcat.org/title/954723539|volume=2. 1250-1600|lang=it|title=Storia d’Italia|year=2003|publisher=Corriere della Sera; RCS Quotidiani|page=33}}&lt;/ref&gt;

Në [[shekulli XIV|shekullin e XIV]], [[Piza]] kaloi nga situata komunale në atë të ''signoria-s'', duke ruajtur pavarësinë e saj dhe në thelb, mbizotërimin e bregdetit [[Toskana|toskan]], si dhe duke arritur paen me Gjenovën.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|author=Maria Luisa Ceccarelli Lemut|volume=37|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/della-gherardesca-bonifazio-novello_(Dizionario-Biografico)|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|title=Bonifazio (Fazio) Novello Della Gherardesca|year=1989|encyclopedia=Dizionario biografico degli italiani}}&lt;/ref&gt; Gjithësesi, në vitin [[1406]], qyteti u [[rrethimi|rrethua]] nga milanezët, fiorentinët, gjenovezët dhe [[francezët]] dhe u aneksua nga [[Republika e Firences]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt; Gjatë krizës së kësaj të fundit në Luftërat e Italisë në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]], [[Piza]] u rrebelua kundër Piero di Lorenzo de' Medici-t, të mbiquajtur ''I pafati'', dhe në vitin [[1494]] rithemeloi republikën autonome, duke rikthyer [[monedha]]t dhe administratën e vetë. Por, pas 16 vjetësh lufte të rëndë, në vitin [[1509]], [[Republika e Firences]] arriti ta ripushtonte përfundimisht.&lt;ref&gt;{{cite book|year=2012|author1=Adriano Prosperi|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|publisher=Einaudi Scuola|isbn=978-88-286-0979-7|author2=Gustavo Zagrebelsky|author3=Paolo Viola|lang=it|others=Michele Battini|title=Medioevo ed età moderna|page=348}}&lt;/ref&gt; Porti vjetër pizan, tani i mbushur nga prurjet e lumit [[Arno]], gjendej në veri të qytetit të tanishëm të [[Livorno]]s.&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Piero Pierotti|year=2003|lang=it|publisher=Fratelli Alinari|isbn=978-88-7292-456-3|url=https://books.google.al/books?id=TIQDxpBe7EkC|title=Pisa e le sue acque: Viaggio fotografico tra due millenni|page=12}}&lt;/ref&gt;

Jeta e [[Leonardo Fibonacci]]-t, matematikan i shquar pizan, e shpreh mirë marrëdhënien fitimprurëse midis tregtisë, lundrimit dhe kulturës, tipike e republikave detare; ai përpunoi dhe përhapi në [[Europa|Evropë]] njohuritë shkencore arabe, midis të cilave numrat dhjetorë dhe përdorimin e zeros.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Luca Dell’Aglio|year=2005|title=Leonardo Fibonacci|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia dei Ragazzi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Veronica Gavagna|year=2013|chapter=Leonardo Fibonacci|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Il-Contributo-italiano-alla-storia-del-Pensiero:-Scienze)/|lang=it|title=Il Contributo italiano alla storia del Pensiero: Scienze|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|encyclopedia=Enciclopedia della Matematica|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/fibonacci_(Enciclopedia-della-Matematica)/|title=Fibonacci|year=2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|author=Maria Muccillo|year=1997|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Dizionario-Biografico)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|volume=47|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|title=Leonardo Fibonacci}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Ettore Bortolotti|title=Leonardo Fibonacci|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Enciclopedia-Italiana)/|year=1932}}&lt;/ref&gt;

[[File:Massima espansione di Pisa.png|thumb|upright=3.2|center|Shtrirja maksimale e Pizës në Mesdhe]]

[[File:Francesco Guardi 027.jpg|thumb|379px|Baseni i Shën Markut në pikturën e Francesco Guardi-t, shek. i XVIII]]
===Venecia===
{{see also|Republika e Venecies|Shteti i Detit|Arbëria Venedikase}}
[[File:Flag of Republic of Venice (1659-1675).svg|thumb|left|Flamuri Venecian me Luanin e Shën Markut]]
[[Venecia]], e themeluar nga [[venetët]] në arrati nga [[hunët]] në [[shekulli V|shekullin e V]], nisi një proçes gradual pavarësie nga [[Perandoria Bizantine]], duke nisur nga rënia e Ezarkatit të Ravenës në vitin [[751]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=AA. VV.|title=Conosci l'Italia|url=https://books.google.al/books?id=mSm6MgEACAAJ|year=1961|volume=5. L'Italia storica|lang=it|publisher=Touring Club Italiano|page=117}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Treccani1&quot;&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/repubblica-di-venezia/|title=Venezia, Repubblica di|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia=Enciclopedia Sapere|title=Venezia (città)|url=https://www.sapere.it/enciclopedia/Ven%C3%A8zia+%28citt%C3%A0%29.html|lang=it}}&lt;/ref&gt; Në vitin [[840]] bëri hapa të rëndësishëm përpara,&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|lang=it|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|page=18}}&lt;/ref&gt; me nënshkrimin e ''Pactum Lotharii'' me [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë e Shenjtë Gjermaniko-Romake]], të firmosur mes doxhit Pietro Tradonico dhe perandorit gjermanik, Lothairi I, pa e konsultuar [[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandorin bizantin]], megjithëse formalisht sovrani i Venecies. Qyteti lagunar u fuqizua nga zhvillimi i marrëdhënieve tregtare me [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]], pjesë e të cilës ishte akoma formalisht, për të qenë në vazhdim aleate në luftën kundër arabëve dhe [[normanët|normanëve]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt; Prishja përfundimtare me [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] erdhi vetëm me luftën e viteve [[1122]]-[[1126]], kur doxhi Domenico Michiel do ti shpallte luftë [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Lindore]], në vijim të refuzimit të saj për të rinovuar privilegjet, tashmë të garantuara vasalit të saj venecian si shpërblim për ndihmën e ofruar në luftën kundër normanëve në vitin [[1082]]. Kjo luftë çoi në pavarësinë e plotë, [[de jure|de iure]] dhe [[de fakto|de facto]], të institucionalizuar në vitin [[1143]] me ''[[Venecia|Commune Veneciarum]]''.&lt;ref&gt;{{cite book|year=2001|author=Pietro Galletto|url=https://books.google.al/books?id=OWVoAAAAMAAJ|lang=it|title=Dai comuni medievali alla Repubblica italiana: il lungo cammino dell’idea repubblicana in Italia|isbn=978-88-8826703-6|publisher=G. Battagin|page=180}}&lt;/ref&gt;

[[File:Basilica di San Marco.jpg|thumb|left|339px|Bazilika e Shën Markut, ndërtuar në [[shekulli XI|shek. e XI]]]]
Rreth [[viti 1000|vitit 1000]], [[Venecia]] do të niste ekspansionin e saj në [[Deti Adriatik|Detin Adriatik]], duke pastruar piratët që zaptonin brigjet e [[Istria]]s dhe [[Dalmacia|Dalmacisë]], duke i vendosur ato krahina dhe qytetet e tyre kryesore nën zotërimin e saj.&lt;ref&gt;{{cite book|author=N. Stivieri|year=1870|lang=it|title=Storia di Venezia dalla sua origine fino ai giorni nostri|url=https://books.google.al/books?id=fklDAAAAYAAJ|publisher=Protasio|page=19}}&lt;/ref&gt;

Institucionalisht [[Venecia]] qeverisej nga një [[oligarkia|oligarki]] e familjeve kryesore tregtare, në drejtimin e doxhit dhe administrata të artikuluara, duke përfshirë senatin; i rëndësishëm qe ''Serrata del Maggior Consiglio'' ([[1297]]), i cili përjashtonte nga qeverisja ata që nuk i përkisnin familjeve kryesore tregtare.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Adriano Prosperi|lang=it|author2=Gustavo Zagrebelsky|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|author3=Paolo Viola|isbn=978-88-286-0979-7|title=Medioevo ed età moderna|year=2012|publisher=Einaudi Scuola|page=82}}&lt;/ref&gt; Në Venecie u shkrua ''Capitulare nauticum'', një nga kodet e para të lundrimit, të mbërritura deri tani sipas botimit të vitit [[1256]], por para asaj date prej disa shekujsh.&lt;ref name=&quot;capitolare&quot;/&gt;

[[Kryqëzata e Katërt]] ([[1202]]-[[1204]]) i mundësoi Venecies të pushtonte vendet më të rëndësishme bregdetare të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]], duke përfshirë [[Korfuzi]]në ([[1207]]) dhe [[Kreta|Kretën]] ([[1209]]) si dhe të mbërrinte në [[Siria|Siri]] dhe [[Egjipti|Egjipt]]. [[Venecia]] preku kështu, kulmin e fuqisë së saj, duke mbizotëruar shkëmbimet tregtare midis [[Europa|Evropës]] dhe Lindjes: kishte fondakë në të gjithë [[Mesdheu]]n Lindor dhe bartëte epitetin ''La Serenissima'' (mëse e kthjellta).&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt; Në fund të [[shekulli XIV|shekullit të XIV]], ajo ishte bërë një nga shtetet më të pasura të kontinentit: [[monedha]] e saj, zekini, prihej në arë dhe qe një nga monedhat më të rëndësishme të Evropës.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/zecchino/|title=Zecchino|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt;

[[File:Doges Palace 7 (7242840168).jpg|thumb|389px|Pallati i Doxhit, ndërtuar në shek. e XIV]]
Midis [[shekulli XIV|shekujve të XIV]] dhe [[shekulli XVIII|të XVIII]] {{lang|it|Serenissima Repubblica di Venezia}}, në përgjigje të politikës agresive të Dukatit të Milanos,&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Adriano Prosperi|author2=Gustavo Zagrebelsky|year=2012|lang=it|author3=Paolo Viola|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|title=Medioevo ed età moderna|isbn=978-88-286-0979-7|publisher=Einaudi Scuola|page=202}}&lt;/ref&gt; pushtoi një ''Domini di Terraferma'' (zotërime të gjera tokësore), që përfshinin [[Veneto]]n, [[Friuli-Venecia Xhulia|Friulin, Venecien Xhulie]] dhe [[Lombardia|Lombardinë]] deri në [[Bresha]]; kësaj i bashkohej [[Shteti i Detit|Stato da Mar]], një perandori e vërtetë koloniale, e përbërë nga zotërimet e përtej detit, midis të cilave [[Istria]], [[Dalmacia]] (përveç [[Raguza|Raguzës]]), një [[Arbëria Venedikase|pjesë të Shqipërisë]], gati të gjithë [[lista e ishujve grekë|Ishujt Grekë]] dhe [[Qiproja|Qipron]], bashkë me një pjesë të [[Greqia Venedikase|territorit grek]]. ''La Serenissima'' pati në këtë mënyrë, shtrirjen më të madhe nga republikave detare, ashtu si dhe shtetin më të fuqishëm të gadishullit italian.

Mbizotërimi Venecian në [[Mesdheu]]n Lindor në shekujt pasues, megjithë fitoren e [[Beteja e Lepantos|Betejës së Lepantos]],&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lepanto/|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Treccani|title=Lepanto}}&lt;/ref&gt; kërcënohej dhe kompromentohej nga ekspansioni i [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]&lt;ref name=&quot;Treccani1&quot;/&gt; dhe nga zhvendosja e tregtisë drejtë [[Oqeani Atlantik|Atlantikut]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=John Julius Norwich|url=https://books.google.al/books?id=XwNqT3lOl9EC|lang=en|title=A History of Venice|year=1982|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group|isbn=978-067972197-0|pages=176–180}}&lt;/ref&gt; Në këtë mënyrë nisi një rënie të ngadaltë, që kulminoi me pushtimin napoleonik të vitit [[1797]], që e ktheu në një qytet-shtet të varur nga [[Hapsburgët]], deri në bashkimin me Mbretërinë Lombardo-Venete, në vitin [[1848]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=N. Stivieri|url=https://books.google.al/books?id=fklDAAAAYAAJ|title=Storia di Venezia dalla sua origine fino ai giorni nostri|year=1870|publisher=Protasio|lang=it|pages=207-226}}&lt;/ref&gt;

Artistikisht [[Venecia]] pati për shekuj rezonancë evropiane: në [[Mesjeta|Mesjetë]], duke shkrirë arkitekturën e saj me stilet [[Arkitektura Romanike|romanike]], [[Arkitektura Gotike|gotike]] dhe [[Arkitektura Bizantine|bizantine]] në [[Arkitektura Veneciane|arkitekturën e saj]]; gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] me piktorë si [[Ticiani]], [[Giorgione]], [[Tintoretto]], [[Giovanni Bellini|Bellini]] dhe [[Lorenzo Lotto]]; në periudhën [[baroku|baroke]] me kompozitorët [[Antonio Vivaldi]], Giuseppe Tartini dhe Tomaso Albinoni; në [[shekulli XVIII|Shtatëqintën]] me ''vedutistët'' [[Giovanni Battista Tiepolo|Giambattista Tiepolo]] dhe [[Canaletto]], komediografin [[Carlo Goldoni]], skulptorin [[Antonio Canova]] dhe shkrimtarin dhe aventurierin [[Xhakomo Kazanova]]. 

Midis lundërtarëve dhe udhëtarëve më të rëndësishëm venecianë përmenden Alvise Da Mosto, Sebastiano Caboto, hartograf i madh dhe [[Marko Polo]], i famshëm për përshkrimet e udhëtimit të tij në [[Kina|Kinë]], ''Il Milione''. Giovanni Caboto, vendlindja e të cilit është e pasigurtë (Gaeta, Kastiljone Kiavareze apo [[Savona]]), por që fitoi qytetarinë veneciane, qe evropiani i parë që arriti në [[Kanadaja|Kanada]].

[[File:Repubblica di Venezia.png|thumb|upright=2.8|center|Ekspansioni dhe rrjeti tregtar i Venecies]]

[[File:Galleria delle carte Geografiche - Musei Vaticani - particolare della veduta di Ancona.JPG|thumb|396px|Panoramë e Ankonës nga deti, pikturë e shek. të XVI, Musei Vaticani]]
===Ankona===
[[File:Flag of the Republic of Ancona (c. 1177-1532).svg|left|thumb|upright|Flamuri Ankonitan]]
E përfshirë në [[Shtetet Papale]] që nga viti [[774]], në vitin [[839]], [[Ankona]] do të shkatërrohej nga saraçenët;&lt;ref name=&quot;tciancona&quot;&gt;{{cite book|year=1981|title=Guida d'Italia: Marche|url=https://books.google.al/books?id=rHG3RDL3GOYC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA87|author=AA. VV.|chapter=Ancona|editor1=Giovanni Corbella|editor2=Marzia Bianchi|editor3=Luisa Colombo|publisher=Touring Club Italiano|lang=it|isbn=978-88-365-0013-0|pages=87-149, 326-354, 384-414}}&lt;/ref&gt; duke e marrë veten në mënyrë të ngadaltë, rreth [[Viti 1000|vitit 1000]] u bë pjesë e [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]], por gradualisht do të fitonte autonominë, deri sa u bë plotësisht e pavarur në [[shekulli XI|shekullin e XI]].

Megjithëse e penguar nga [[Venecia]], që synonte ta [[monopoli]]zonte [[Deti Adriatik|Adriatikun]], do ta ruante pavarësinë dhe begatinë ekonomike falë aleancës me [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]],&lt;ref name=&quot;Persi&quot;/&gt; Mbretërinë e Hungarisë&lt;ref&gt;{{cite book|title=Guida d'Italia: Marche|url=https://books.google.al/books?id=rHG3RDL3GOYC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA87|author=AA. VV.|year=1981|chapter=Ancona|publisher=Touring Club Italiano|editor1=Giovanni Corbella|editor2=Marzia Bianchi|editor3=Luisa Colombo|isbn=978-88-365-0013-0|lang=it|page=88}}&lt;/ref&gt; dhe veçanërisht me [[Republika e Raguzës|Republikën e Raguzës]].&lt;ref&gt;Për aleancën midis Ankonës dhe Raguzës: shiko {{cite book|url=https://books.google.al/books?id=jkICOwAACAAJ|publisher=SITA|author=Sergio Anselmi|title=Venezia, Ragusa, Ancona tra Cinque e Seicento: Un momento della storia mercantile del Medio Adriatico|year=1969|lang=it}}; {{cite journal|author=Armando Lodolini|title=Ancona|date=tetor–dhjetor 1970|url=http://www.iststudiatell.org/p_isa/NE/rsc_vol_02.pdf|journal=Raccolta Rassegna Storica dei Comuni: Periodico di studi e di ricerche storiche locali|lang=it|volume=2|issue=7–8–9|publisher=Istituto di Studi Atellani|pages=207-211}}; {{cite book|author=Mario Natalucci|volume=1. Dalle origini alla fine del Quatrocento|title=Ancona attraverso i secoli|year=1960|url=https://books.google.al/books?id=B-wNAQAAIAAJ|publisher=Unione Arti Grafiche|lang=it|page=160}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ragusa&quot;&gt;{{cite book|isbn=978-0-12-812950-0|author=Francis F. Carter|year=1972|title=Dubrovnik (Ragusa): A Classical City-State|lang=en|url=https://archive.org/details/dubrovnikragusac0000cart|publisher=Seminar Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Robin Harris|title=Dubrovnik: A History|url=https://archive.org/details/dubrovnikhistory0000robi/page/127|publisher=Saqi Books|year=2006|lang=en|isbn=978-0-86356-959-3|page=127}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;alleanza&quot;&gt;{{cite conference|publisher=Giuffrè Editore|year=2008|url=https://books.google.al/books?id=y1lqn52XYscC&amp;pg=PA32|title=Alberico Gentili: La salvaguardia dei beni culturali nel diritto internazionale|access-date=28 shkurt 2025|isbn=978-88-14-14033-4|lang=it|conference=Atti del convegno dodicesima giornata Gentiliana, San Ginesio, 22-23 Settembre 2006|page=32}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ancona-Anziani.jpg|thumb|left|Palazzo degli Anziani, selia e administratës bashkiake, ndërtuar në shek. e XIII]]
Republika e Ankonës dallohet se nuk i sulmoi ndonjëherë i qytetet e tjera detare, nevoja e vazhdueshme për tu mbrojtur, kushtimi i plotë ndaj lundrimit, çinteresimi i plotë për ekspansionin territorial (e kufizuar nga hapsira jetësore për tu mbrojtur dhe për furnizimin ushqimor).&lt;ref name=&quot;Persi&quot;/&gt; Ju desh, mbi të gjitha, të ruhej nga synimet e [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë Gjermaniko-Romake]] (nga e cila pësoi tre rrethime),&lt;ref name=&quot;Boncompagno&quot;&gt;{{cite book|author=Boncompagno da Signa|year=1999|editor=Paolo Garbini|url=https://books.google.al/books?id=ar88AAAAMAAJ|title=Liber de obsidione Anconae (L'assedio di Ancona)|lang=it|publisher=Viella|isbn=978-88-8334-000-0}}&lt;/ref&gt; të [[Republika e Venecies|Venecies]] (gjatë pesë luftërave) dhe nga [[Shtetet Papale|Papati]].

Nëpërmjet Ankonës kalonte rruga tregtare, alternative e asaj veneciane, që nga [[Lindja e Mesme]], duke kaluar përmes [[Raguza|Raguzës]], Ankonës, [[Firencia|Firences]] dhe [[Flandra|Flandrës]], që çonte në [[Anglia|Angli]]; prandaj qe porta e lindjes e [[Italia qendrore|Italisë Qëndrore]]. Në rrugët lindore kishte fondakë dhe konsullata në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]] dhe në portet kryesore të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]], nga [[Deti Egje|Egjeu]] dhe [[Deti i Zi]] deri në [[Egjipti|Egjipt]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Guglielmo Heyd|year=1866|publisher=Antonelli e Basadonna|translator=Joseph Müller|url=https://books.google.al/books?id=LftNAAAAcAAJ|title=Le colonie commerciali degli Italiani in Oriente nel Medioevo|volume=1|lang=it}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|volume=1. Storia della marina Pintifica dal 728 al 1499|author=Alberto Guglielmotti|publisher=Successori Le Monnier|url=https://books.google.al/books?id=ptovjBDwCXEC|lang=it|title=Storia della marina Pontificia dal secolo ottavo al decimonono|year=1871}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antonio Leoni|year=1810|title=Istoria d'Ancona Capitale della Marca Anconitana|url=https://books.google.al/books?id=01dfAAAAcAAJ|volume=1|publisher=Tipografia Baluffi|lang=it}}&lt;/ref&gt; Për më tepër kishte baza edhe në rrugët perëndimore.&lt;ref name=&quot;io&quot;&gt;{{cite journal|author=Eliyahu Ashtor|journal=Rivista storica italiana|url=https://books.google.al/books?id=xnJNAQAAIAAJ|editor=Costanzo Rinaudo|title=Il commercio levantino di Ancona nel basso Medioevo|volume=88|issue=1–2|year=1976|publisher=Edizioni scientifiche italiane|lang=it|pages=213-253}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ancona - Duomo di San Ciriaco - veduta aerea.jpg|thumb|361px|Katedralja e Ankonës (zgjeruar në shek. e XIII)]]
Periudhën e shkëqimit të saj më të lartë, [[Ankona]] e pati në [[shekulli XV|shekullin e XV]], kur papa [[Eugjeni IV]] në vitin [[1447]], e shpalli zyrtarisht si ''republikë''.&lt;ref&gt;Akti është ''Liber croceus magnus'' te {{cite book|editor1=Carisio Ciavarini|year=1870|editor2=Lazzaro de’ Bernabei|url=https://books.google.al/books?id=DmsS-93wK_8C|title=Collezione di documenti storici inediti ed editi rari delle cittá e terre marchigiane|lang=it|publisher=Tipografia del Commercio|volume=1. Croniche Anconitane}}; {{cite book|author=AA. VV.|url=https://books.google.al/books?id=XMFrb0ReIkMC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA33|title=Guide d’Italia: Marche: Ancona, Ascoli Piceno, Macerata, Pesaro-Urbino|year=2001|lang=it|publisher=Touring Club Italiano|isbn=978-88-365-1149-5|page=33}}&lt;/ref&gt; [[Monedha]] e Ankonës, ''agontano'', pranohej në të gjitha tregjet mesdhetare.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Mario Natalucci|url=https://books.google.al/books?id=B-wNAQAAIAAJ|lang=it|title=Ancona attraverso i secoli|volume=1. Dalle origini alla fine del Quatrocento|year=1960|publisher=Unione Arti Grafiche|pages=413-414}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|year=1967|publisher=Biblioteca di storia patria|chapter=Ancona|lang=it|url=http://www.iststudiatell.org/p_isa/NE/rsc_vol_02.pdf|title=Le repubbliche del mare}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|year=2009|title=Storia delle monete di Ancona|url=https://books.google.al/books?id=TjDJQgAACAAJ|lang=it|author1=Marco Dubbini|author2=Giancarlo Mancinelli|publisher=Il lavoro editoriale|isbn=978-88-7663-451-2|pages=31-79}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|work=oocities.org|title=World Vexilology and Heraldry: Italy – Centre|url=http://www.oocities.org/capitolhill/lobby/9118/atelier/faw/faw-it-c.htm|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ligjet detare të Ankonës ishin ''Statuti del mare'',&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Më saktësisht, ''Statuti anconitani del mare, del terzenale e della dogana''.&lt;/ref&gt; të formuara gradualisht përgjatë [[shekulli XII|shekullit të XII]] duke patur parasysh kodet kryesore detare [[mesjeta]]re.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Mario Natalucci|volume=1. Dalle origini alla fine del Quatrocento|url=https://books.google.al/books?id=B-wNAQAAIAAJ|title=Ancona attraverso i secoli|year=1960|lang=it|publisher=Unione Arti Grafiche|pages=412-13}}&lt;/ref&gt; Territori i saj përfshihej midis [[Deti Adriatik|Adriatikut]], lumenjve Ezino, Muzone dhe Aspio, e mbrojtur nga njëzet kështjellat e saj.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Raffaele Molinelli|title=Studi urbinati: Storia, geografia|url=https://books.google.al/books?id=1hcjAQAAIAAJ|chapter=Città e contado in età moderna nella Marca|publisher=Università degli studi di Urbino|year=1981|lang=it|volume=55–56|page=19}}&lt;/ref&gt;

[[Ankona]] doli shumë herë fitimtare në mbrojtje të lirisë së saj, si në rrethimin e tmerrshëm të vitit [[1173]], në të cilin [[Perandoria e Shenjtë Romake|trupat perandorake gjermanike]] e rrethuan nga deti, ndërsa anijet veneciane do të pushtonin portin e saj. Në periudhën nga viti [[1348]] deri në vitin [[1383]] pati një ndërprerje të lirisë së saj. Qyteti, në vitin [[1348]], u pushtua nga Dera Malatesta, ndërsa ishte dobësuar nga [[Murtaja (sëmundje)|murtaja]] dhe nga zjarre të rëndë. Pastaj, në vitin [[1353]], do të kalonte nën sundimin e Kishës nëpërmjet veprës së [[kardinali]]t luftëtar, Gil Álvarez Carrillo de Albornoz, për tu liruar në vitin [[1383]], kur fortesa papale që e mbante të nënshtruar, u shkatërrua nga rrebelimi popullor, që rivendosi regjimin e vjetër të autonomisë.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Oddo di Biagio|publisher=Domenico-Antonio Quercetti|url=https://books.google.al/books?id=SKeL7by-nhsC|lang=it|title=Chronica de la edificatione et destructione del cassaro anconitano|year=1774}}&lt;/ref&gt;

[[File:Ancona, Loggia dei Mercanti (Ancona) 05.jpg|left|thumb|Loggia dei Mercanti (ndërt. në shek. e XV), selia e takimeve dhe negociatave tregtare]]
Rënia filloi me [[Pushtimi i Kostandinopojës|Pushtimin e Kostandinopojës]], që e dobësoi tregtinë.&lt;ref name=&quot;tciancona&quot;/&gt; Në vitin [[1532]] papa [[Klementi VII]] e vuri nën administrimin e drejtpërdrejtë të Kishës me një manovër dinake; përjekjet për rifitimin e lirisë [[de fakto|de facto]] u shtypën me gjak. Gjithësesi, begatia ekonomike e Ankonës, zgjati deri në fund të shekullit.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Mario Natalucci|year=1960|lang=it|title=Ancona attraverso i secoli|url=https://books.google.al/books?id=oDTTAAAAMAAJ|volume=2. Dell'inizio del Cinquecento alla fine del Settecento|publisher=Unione Arti Grafiche|page=14}}&lt;/ref&gt;

[[Ankona]] ruan monumente në të cilat, [[Arti Romanik]] shkrihet me [[Arti Bizantin|ndikime bizantine]], duke qenë një nga djepet e [[Arti i Rilindjes#Rilindja adriatikase|Rilindjes Adriatikase]], në të cilën rizbulimi i artit klasik u shoqërua me vijimësinë formale të [[Arti Gotik|Artit Gotik]].

Kontributi i Ankonës në eksplorimet detare dhe në tregti është i mirëpërfaqësuar nga Ciriaco Pizzecolli, që lundronte në kërkim të dëshmive të së kaluarës, duke u konsideruar si babai i [[arkeologjia|arkeologjisë]],&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author1=R. Bianchi Bandinelli|author2=M. Pallottino|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/archeologia_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)|author3=E. Coche de la Fertè|title=Archeologia|year=1958|encyclopedia=Enciclopedia dell’Arte Antica|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt; nga Benvenuto Stracca, themelues i të drejtës tregtare&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|year=2019|lang=iauthor=Alessia Legnani Annichini|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/benvenuto-stracca_(Dizionario-Biografico)/|title=Benvenuto Stracca|volume=94|encyclopedia=Dizionario Bografico degli Italiani|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt; dhe në fund nga Grazioso Benincasa, lundërtar dhe [[hartografia Nautike|hartograf nautik]], figura themelore e shkollës hartografike nautike të Ankonës, një nga më të rëndësishmit e [[shekulli XV|shekullit të XV]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Corradino Astengo|title=La cartografia nautica mediterranea dei secoli XVI e XVII|url=https://books.google.al/books?id=huERAQAAIAAJ|year=2000|isbn=978-88-8163204-6|publisher=Erga|lang=it|page=107}}&lt;/ref&gt;

[[File:Repubbliche marinare - fondachi anconitani.png|thumb|upright=2.8|center|Ekspansioni dhe rrjeti tregtar i Ankonës]]

[[File:Anton Perko Blick auf Ragusa 1896.jpg|thumb|396px|Pamje e Raguzës, pikturë e Anton Perko Blick, 1896]]
===Raguza===
{{see also|Republika e Raguzës|Krahinat Ilire|Historia e Dalmacisë}}
[[Raguza]] (tani e qujtur Dubrovnik), sipas {{Lang|la|[[De Administrando Imperio]]}} të [[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandorit bizantin]] [[Kostandin VII Porfirogjeni|Kostandini VII Porfirogjen]], u themelua, me gjasa në [[shekulli VII|shekullin e VII]], nga banorët e qytetit romak të Epidaurit ([[Cavtati]]t modern) pas shkatërrimit të tij nga [[avarët]] dhe [[sllavët]] rreth vitit [[615]]. Disa nga të mbijetuarit u zhvendosën 25 km në veri të një ishulli të vogël pranë bregdetit ku ata themeluan një ngulim të ri, Lausës. Është pretenduar se një sulm i dytë nga [[sllavët]] në vitin [[656]] rezultoi në shkatërrimin e plotë të Epidaurit.&lt;ref name=&quot;Paton&quot;&gt;{{cite book|author=Andrew Archibald Paton|year=1861|chapter=Book II. Highlands and Islands of the Adriatic|url=https://books.google.al/books?id=wAKlhg5JYxAC&amp;pg=PA203|publisher=Brockhaus|volume=1|title=Researches on the Danube and the Adriatic; Or Contributions to the Modern History of Hungary and Transylvania, Dalmatia and Croatia, Servia and Bulgaria|pages=203-257|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në [[shekulli VII|shekullin e VII]], [[sllavët]] u vendosën përgjatë bregdetit.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Robin Harris|title=Dubrovnik: A History|year=2006|publisher=Saqi Books|lang=en|url=https://archive.org/details/dubrovnikhistory0000robi/page/24|isbn=978-0-86356-959-3|page=24}}&lt;/ref&gt; ndërsa qyteti mbeti nën dominimin [[Perandoria Bizantine|bizantin]] deri në vitin [[1204]], me përjashtim të periudhave të sundimit [[Republika e Venedikut|venecian]] ([[1000]]–[[1030]]) dhe më vonë norman ([[1081]]–[[1085]], [[1172]], [[1189]]–[[1190]]).&lt;ref name=&quot;encyclopedia&quot;&gt;{{cite encyclopedia|year=1991|author=Bariša Krekić|url=https://books.google.al/books?id=F9qwtAEACAAJ|title=Dubrovnik|editor=Alexander Kazhdan|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|encyclopedia=The Oxford Dictionary of Byzantium|volume=1|isbn=978-019504652-6|page=665}}&lt;/ref&gt;

[[File:St. Blaise - State Flag of the Ragusan Republic.svg|left|thumb|Flamuri raguzan me imazhin dhe inicialet e [[Shën Vlashi|Shën Blazit]]]]
Që në [[shekulli VII|shekullin e VII]], [[Raguza]] nisi të zhvillonte një tregti aktive në [[Mesdheu|Mesdheun Lindor]].&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|year=1935|author1=Antonio Renato Toniolo|title=Ragusa|author2=Bruno Molajoli|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ragusa_(Enciclopedia-Italiana)/|author3=Giuseppe Praga|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|lang=it|author=I. Petricioli|year=1994|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/dubrovnik_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|encyclopedia=Enciclopedia dell' Arte Medievale|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana|title=Dubrovnik}}&lt;/ref&gt; Duke nisur nga [[shekulli XI]] do të imponohej si qytet tregtar, veçanërisht në [[Deti Adriatik|Adriatik]] duke nisur aleancën shekullore me [[Ankona|Ankonën]], e nevojshme për ti rezistuar prirjes [[venecia]]ne për ta konsideruar Adriatikun si zotërimin e saj përjashtimor.&lt;ref name=&quot;alleanza&quot;/&gt;

Pas rënies së [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]] gjatë [[Kryqëzata e Katërt|Kryqëzatës së Katërt]] në vitin [[1204]], [[Raguza]] ra nën dominimin e [[Venecia|Venecies]], nga e cila trashëgoi një pjesë të madhe të institucioneve të saj.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ragusa_res-e8a59016-e1ec-11df-9962-d5ce3506d72e/|title=Ragusa|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt; Pas [[Traktati i Zarës|Traktatit të Zarës]] ([[1358]]), [[Raguza]] u bë vullnetarisht vasale e Luigjit të I të Hungarisë, nga i cili mori të drejtën e vetëqeverisjes në shkëmbim të lidhjeve të ndihmës me flotën e saj dhe të pagimit të një [[haraçi|tributi vjetor]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Francis Dvornik|url=https://books.google.al/books?id=3GdC6GaLDsMC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA41|title=Gli slavi nella storia e nella civiltà europea|publisher=Edizioni Dedalo|year=1985|lang=it|isbn=978-88-2200504-5|page=41}}&lt;/ref&gt;

[[File:DubrovnikFotoThalerTamas55.jpg|thumb|389px|Kisha e San Salvatores me kroin e Onofrios para (shek. XVI)]]
Më 27 maj [[1358]], u arrit marrëveshja përfundimtare në Visegrád, midis Luigjit I dhe kryepeshkopit Ivan Saraka. Qyteti njohu sovranitetin hungarez, por fisnikëria vendore vijoi të sundonte me pak ndërhyrje nga oborri hungarez në [[Budapesti|Buda]]. Republika përfitoi nga suzeraniteti i Luigjit I të Hungarisë, mbretëria e të cilit nuk ishte një fuqi navale, dhe me të cilën ata do të kishin pak konflikte interesash.&lt;ref&gt;{{cite book|year=1978|author=Kenneth Meyer Setton|url=https://books.google.al/books?id=0Sz2VYI0l1IC|lang=en|title=The Papacy and the Levant, 1204–1571|volume=2|publisher=The American Philosophical Society|isbn=978-0-87169-127-9}}&lt;/ref&gt; [[Venecia]] u detyrua ti pushonte të gjitha pretendimet në [[Dalmacia|Dalmaci]]. Konti i fundit venecian u largua, dukshëm nxitimthi.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Robin Harris|year=2006|title=Dubrovnik, A History|lang=en|publisher=Saqi Books|url=https://books.google.al/books?id=9GxpAAAAMAAJ|isbn=086356332-5|page=61}}&lt;/ref&gt; Megjithëse nën marrëveshjen e Visegrád-it [[Raguza]] ishte formalisht nën juridiksionin e [[Historia e Kroacisë|banit të Kroacisë]], qyteti i rezistoi me sukses të dy autoriteteve, mbretëror dhe të banit.&lt;ref&gt;{{cite book|year=2003|author=Zdenka Janeković Römer|url=https://books.google.al/books?id=0IHQPQAACAAJ|title=Višegradski ugovor – temelj Dubrovačke Republike|trans-title=Traktati i Viségradit: Themelimi i Republikës së Dubrovnikut|lang=hr|publisher=Golden Marketing|isbn=978-953212065-3|pages=99–100}}&lt;/ref&gt;

Duke e bazuar begatinë e saj te [[tregtia]] detare, [[Raguza]] u bë fuqi e rëndësishme në [[Deti Adriatik|Adriatikut Jugor]]. Apogjeun e saj e arriti në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]], falë përjashtimeve të përshtatshme fiskale për mallrat.&lt;ref name=&quot;Appendini&quot;&gt;{{cite book|author=Francesco Maria Appendini|year=1802|lang=it|publisher=Antonio Martecchini|url=http://books.google.al/books?id=BwwZAAAAYAAJ|title=Notizie istorico-critiche sulle antichità storia e letteratura de' Ragusei|pages=230, 308, 348}}&lt;/ref&gt; dhe një rrjetit të gjerë të fondakëve. Prerja e monedhave të Raguzës, aktive nga viti [[1088]] deri në vitin [[1803]], nxori [[monedha]] me emërtime të ndryshme, që ndoqën situatat e ndryshme të dominimit formal të republikës.&lt;ref name=&quot;monrag&quot;/&gt;

Përballë humbjes së [[Hungaria|Hungarisë]] në Betejën e Mohács ([[1526]]) ndaj [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]], [[Raguza]] kaloi nën supremacinë formale të sulltanit, duke u detyruar ti paguante një [[haraçi|tribut vjetor]] simbolik: një lëvizje e shkathët që i mundësoi të shpëtonte pavarësinë e saj.&lt;ref&gt;{{cite book|author=AA. VV.|year=2004|publisher=Touring Editore|url=https://books.google.al/books?id=IaIFKjvRgpcC&amp;pg=PA27|title=Croazia: Zagabria e le città d'arte – Istria, Dalmazia e le isole. I grandi parchi nazionali|lang=it|page=27}}&lt;/ref&gt;

[[File:Rector's Palace Dubrovnik.jpg|thumb|left|Pallati i Rektorëve]]
Me [[shekulli XVII|shekullin e XVII]], për [[Republika e Raguzës|Republikën e Raguzës]] nisi një rënie e ngadaltë, si rrjedhojë kryesisht e [[tërmeti]]t të 6 [[prilli]]t [[1667]], që e shkatërroi gati tërësisht,&lt;ref name=&quot;Appendini&quot;/&gt; dhe rritjes së [[haraçi|tributit]] për tu derdhur te Porta e Lartë, të vendosur në 12 500 dukate. Republika raguzease mbijetoi përtej rivales venete, që u pushtua nga [[Napoleon Bonaparti]] në vitin [[1797]]. Paqja e Pressburgut, në vitin [[1805]] ia caktoi qytetin [[Franca|Francës]]: trupat e së cilës e pushtuan qytetin në vitin [[1806]] duke e bërë pjesë të [[Krahinat Ilire|Provincave Ilirike]] të [[Perandoria e Parë Franceze|Perandorisë Franceze]].&lt;ref name=&quot;Istriadalmazia&quot;&gt;{{cite web|title=6 aprile 1667 - Un terremoto distrugge la repubblica di Ragusa|url=http://www.istriadalmazia.it/archivio-id.asp?fx=view&amp;id=176|lang=it|work=istriadalmazia.it|url-status=dead|archive-date=25 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925095353/http://www.istriadalmazia.it/archivio-id.asp?fx=view&amp;id=176}}&lt;/ref&gt;

Territori i [[Republika e Raguzës|republikës]] përbëhej nga një rrip shumë i hollë bregdetar, i vendosur midis [[Neumi]]t dhe Kepit Oštra, duke përfshirë edhe ishujt e [[Mleti]]t, Lastovës, Elafitëve dhe [[Peleshaci|gadishullin e Peleshacit]].&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author1=Adriano Prosperi|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|author2=Gustavo Zagrebelsky|author3=Paolo Viola|title=Medioevo ed età moderna|year=2012|publisher=Einaudi Scuola|isbn=978-88-286-0979-7|page=341}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Shiko edhe imazhin [[File:Ragusa.png|264px]].&lt;/ref&gt; [[Raguza]] do të ishte një nga qytet-shtetet e pakta [[Dalmacia|dalmate]] që do të rivalizonte me Venecien në Adriatikun Lindor.

Fillimisht, në dokumentet zyrtare të republikës përdorej [[gjuha latine|latinishtja]]. Në vitet [[1420]] u fut në përdorim [[gjuha italiane|italishtja]]. Të dyja gjuhët përdoreshin në korrespondencën zyrtare të republikës.&lt;ref&gt;{{cite book|year=2007|lang=en|author1=R. Anthony Lodge|url=https://books.google.al/books?id=WxULAQAAMAAJ|title=Language contact and minority languages on the littorals of Europe|author2=P. Sture Ureland|isbn=978-383251644-4|author3=Stefan Pugh|publisher=Logos Verlag|page=240}}&lt;/ref&gt; Republika u ndikua nga gjuha veneciane dhe dialekti toskan. Popullsia fliste një variant vendor të [[shtokavishtja|dialektit shtokavian]], i njëjti dialekt, mbi të cilin bazohen [[gjuha kroate|kroatishtja]], [[gjuha boshnjake]], [[gjuha malazeze]] dhe [[gjuha serbe|serbishtja]]. Raguzanishtja e vjetër, një variant i [[gjuha dalmate|dalmatishtes]], që flitej në bregdetin dalmat pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|fundit të Perandorisë Romake]], me elemente të sllavishtes popullore, zakonisht të referuara si ''ilirski'' ([[gjuha ilirski|iliriski]]), dhe [[gjuha italiane|italishtja]], ishin mes gjuhëve të përgjithshme.&lt;ref name=&quot;Harris&quot;&gt;{{cite book|author=Robin Harris|year=2006|title=Dubrovnik, A History|url=https://books.google.al/books?id=9GxpAAAAMAAJ|lang=en|publisher=Saqi Books|isbn=978-086356959-3|page=247}}&lt;/ref&gt; Since it was mainly used in speech, it is poorly documented. Its use started declining in the 15th century.&lt;ref name=&quot;Lodge&quot;&gt;{{cite book|author1=R. Anthony Lodge|author2=P. Sture Ureland|url=https://books.google.al/books?id=WxULAQAAMAAJ|author3=Stefan Pugh|title=Language contact and minority languages on the littorals of Europe|year=2007|lang=en|publisher=Logos Verlag|isbn=978-383251644-4|page=235}}&lt;/ref&gt; 

Pasuria e monumenteve artistike të [[Republika e Raguzës|Republikës së Raguzës]] është njohur nga [[UNESCO]], që e ka shpallur qendrën e saj historike [[Vende të trashëgimisë botërore|Monument të Trashëgimisë Botërore]].&lt;ref&gt;{{cite web|lang=en|title=Old city of Dubrovnik|url=http://whc.unesco.org/en/list/95/documents/|publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt; [[Raguza]] është qyteti i vetëm që ka qenë republikë detare dhe nuk bën pjesë në shtetin italian: territori i saj ndodhet në [[Kroacia|Kroaci]].

[[File:Espansione di Ragusa.png|thumb|upright=3.4|center|Ekspansioni dhe rrjeti tregtar i Raguzës]]

[[File:Napoli1727 (cropped).jpg|thumb|406px|Panoramë e Gaetës, pikturë e v. [[1727]]]]
=== Gaeta ===
[[File:Flag of Gaeta (10th century).svg|thumb|left|234px|Flamuri i Gaetës]]
Dukati i Gaetës e fitoi autonominë administrative nga [[Perandoria Bizantine]] në vitin [[839]], nën bashkë-hipatët Costantino dhe Marino I. Mendohet se ata u zëvendësuan rreth vitit [[875]] nga Doçibili I i Gaetës, që përuroi pikërisht dinastinë Doçibile, nën të cilën, në [[shekulli X|shekullin e X]], qyteti do të arrinte kulmin e fuqisë ekonomike, politike dhe artistike, saqë etiketohej si ''Venecia e vogël e Tirrenit'':&lt;ref name=&quot;gaeta&quot;&gt;{{cite book|author1=Salvatore Aurigemma|year=1964|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=c6BMAAAAMAAJ|author2=Angelo de Santis|title=Gaeta, Formia, Minturno|publisher=Istituto poligrafico dello Stato, Libreria dello Stato}}; {{cite book|author=AA. VV.|title=Lazio, non compresa Roma e dintorni|url=https://books.google.al/books?id=1TwQ54xw9VgC&amp;pg=PA743|year=1981|publisher=Touring Club Italiano|chapter=Gaeta|lang=it|isbn=978-88-365-0015-4|pages=733-747}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Armando Lodolini|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|lang=it|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|year=1967|page=163}}&lt;/ref&gt; tregtonte me qytetet më të rëndësishme italiane, kishte konsullata në Berberi,&lt;ref&gt;{{cite book|title=Le colonie commerciali degli Italiani in Oriente nel medio evo|year=1866|lang=it|author=Wilhelm Heyd|url=http://books.google.al/books?id=cctDAAAAYAAJ|publisher=G. Antonelli &amp; L. Basadonna|translator=Josef Müller|page=22}}&lt;/ref&gt; pati ligjet dhe [[monedha|monedhën]] e vetë, follarin, të përhapur gjerësisht në tregjet italiane.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Giuseppe Castellani|year=1932|title=Follaro|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/follaro_(Enciclopedia-Italiana)/|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;

[[File:Espansione di Gaeta.png|thumb|upright=1.8|Ekspansioni dhe rrjeti tregtar i Gaetës]]
[Gaeta]] kontrollonte një zonë që, pak a shumë, përputhet me pjesën jugore të provincës së tanishme të Latinës&lt;ref&gt;{{cite book|author=Vittorio Gleijeses|url=https://books.google.al/books?id=8xX1SAAACAAJ|year=1972|title=La regione Campania – storia ed arte|publisher=Libreria scientifica editrice|lang=it}}; shiko edhe imazhin [[File:Stati presenti in Campania intorno all'anno 1000 (Gaeta).svg|273px]]&lt;/ref&gt; dhe për disa vite zotëroi edhe Ishujt Ponzianë.&lt;ref name=&quot;tci&quot;&gt;{{cite book|author=AA. VV.|year=1981|lang=it|title=Lazio, non compresa Roma e dintorni|url=https://books.google.al/books?id=1TwQ54xw9VgC|publisher=Touring Club Italiano|isbn=978-88-365-0015-4|page=734}}&lt;/ref&gt;

[[File:ItriSanMichele.jpg|thumb|left|280px|Kisha e San Michele Arcangelo në Itri]]
Për rëndësinë e shkëmbimeve detare, dukati ishte i pajisur me një organizim të veçant, në të cilin pushteti i dukës kufizohej nga pesha e aristokracisë dhe e një populli që behej gjithmonë e më i fort, i vetëdijshëm dhe i begat.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|year=1932|title=Gaeta|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/gaeta_(Enciclopedia-Italiana)/|author1=Goffredo Coppola|author2=Carmelo Colamonico|lang=it|author3=Gino Chierici|author4=Paolino Mingazzini|author5=Ernesto Pontieri|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt; E çliruar nga një rrethim saraçen i vitit [[846]], me ndihmën e [[Napoli]]t dhe [[Amalfi]]t, Gaeta i mundi [[myslimanët]] më Ostia ([[849]]) dhe në Gariljano ([[915]]);&lt;ref name=&quot;tci&quot;/&gt; duke e shfrytëzuar ndihmën edhe kundër papa [[Gjoni VIII|Gjonit të VIII]].&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Antonio Sennis|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia dei Papi|title=Giovanni VIII|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-viii_(Enciclopedia-dei-Papi)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia|year=2000}}&lt;/ref&gt;

[[File:Itri 2012 by-RaBoe 14.jpg|thumb|upright=1.5|Kështjella e Itrit e ndërtuar nga duka i Gaetës, Docibile I]]
Në vitin [[1032]], në vijim të një krize dinastike, Doçibilët, që kishin sunduar deri atëherë, u desh tia dorëzonin Gaetën Principatës së Kapuas. Për gjashtëdhjetë vitet pasuese, dukët e pavarur u alternuan me vasalë të Kapuas. Në vitin [[1100]] dukët e rinj normanë e çliruan qytetin duke e mbajtën të pavarur deri në vitin [[1135]], kur duka i fundit, Riccardo III, ia dorëzoi atë Roxherit II të Siçilisë.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Giovanni Battista Federici|year=1791|publisher=Vincenzo Flauto|url=https://books.google.al/books?id=r-5_6yyYqq4C&amp;pg=PA22|title=Degli Antichi duchi e consoli o ipati della città di Gaeta|lang=it|page=22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tci&quot;/&gt;

===Noli===
[[File:Noli-1941 (cropped).jpg|thumb|left|381px|Panoramë e Nolit, 1941]]
Zhvillimi i [[Noli (qytet)|Nolit]] filloi me [[Kryqëzatat]]: pozicioni i tij i veçant gjeografik, faktikisht e ktheu atë në një port të rëndësishëm për ndërtimin e anijeve, bartjen e njerëzve dhe furnizimeve drejtë [[Toka e Shenjtë|Tokës së Shenjtë]]. Duke marë pjesë në kryqëzata, Noli fitoi privilegje të shumta nga sovranët e krishterë të [[Antakja|Antiokisë]] dhe [[Jeruzalemi]]t dhe, mbi të gjitha, pasuri të jashtëzakonshme, me të cilat mundi të blinte, hap pas hapi, të drejta të ndryshme nga markezët Carretto, prej të cilëve varej, deri në pavarësinë e plotë në vitin [[1192]], të zyrtarizuar katër vite më pas nga [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandori gjermanik]], Henri VI i Shvabisë.

[[File:Flag of the Republic of Noli.svg|thumb|upright=0.8|Flaumri i Nolit, me kryqin e Shën [[Gjon Pagëzori]]t]]
Vetëm dhjetë vjetë pas themelimit, konsujt e komunës së sapokrijuar vendosën të lidheshin me republikën e afërt dhe mjaft më të fuqishme të [[Gjenova|Gjenovës]]: në vitin [[1202]] në fakt Noli nëshkroi një aleancë mjaft kufizuese, gjendje që do të zgjaste gjatë të gjithë ekzistencës së tij. Kjo e bënte Nolin një republikë detare &quot;anomale&quot; përkundrejtë të tjerave: nuk preu kurrë monedhë të vetën, as pati fondakë autonomë, duke u mbështetur te gjenovezët për këto asete, megjithëse duke ruajtur një pavarësi të brendshme.

[[File:Noli-IMG 1620.JPG|thumb|left|372px|Kisha e San Paragorios]]
Republika e vogël përjetoi një periudhë ekspansioni të lulëzuar gjatë gjithë [[shekulli XIII|shekujve të XIII]] dhe [[Shekulli XIV|të XIV]], kur ndërtoi shumë kulla të reja, u pajis me një rrethim me mure dhe i shtriu kufijtë e saj deri në vendet kufitare të Orco-s, Mallare-s, Segno-s dhe Vadocittà-s. Ai ishte një qytet fortësisht guelf, që mori pjesë në Lidhjen Lombarde kundër [[Frederiku i II, Perandor i Shenjtë Romak|Frederikut të II të Shvabisë]], për të cilën u shpërblye nga papa [[Gregori IX]] me krijimin, në vitin [[1239]], të dioqezës katolike romane të Nolit dhe dhurimin e Ishullit të Berxhexhit.

Por begatia e Nolit ishte e lidhur me [[kryqëzatat]]: kur ato përfunduan, pozicioni i tij gjeografik, aq i dobishëm në [[shekulli XIII|Dyqintën]], u tregua i papërshtatshëm për shkëmbime me kabotazh më të madh të anijeve të [[shekulli XV|Katërqintës]]. Nolezët, të shkëputur nga tregtia detare, pushuan çdo veprimtari tregtare, duke u kthyen në peshkatarë. Kjo është një tjetër veçori e historisë së Nolit: në fakt nga viti [[1400]] [[de fakto|de facto]] pushoi së qeni &quot;republikë detare&quot;, megjithëse e ruajti pavarësinë e saj edhe për katër shekuj të tjerë.

[[File:Noli-IMG 1594.JPG|thumb|334px|Palazzo della Loggia]]
Izolimit tregtar iu shtuan luftërat e vazhdueshme me komunat fqinje të [[Savona|Savonës]] dhe Finale Ligures, që e dënuan qytezën ligure me një rënie të gjatë, e paracaktuar të zgjaste deri në fund të pavarësisë, që përfundoi në vitin [[1797]] me përfshirjen në Republikën Ligure.&lt;ref name=&quot;comunenoli2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NoliMichelin&quot;&gt;{{Cite book|title=Liguria|publisher=Michelin Italiana|url=https://books.google.al/books?id=1QnmwAEACAAJ|chapter=Noli|lang=it|year=2010|isbn=978-2-06-715090-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|lang=it|author=AA. VV.|chapter=6: Noli e il Finale|url=https://books.google.al/books?id=sTuwrCII3pkC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA377|title=Guida d’Italia: Liguria|year=1982|publisher=Touring Club Italiano (TCI)|isbn=978-88-365-0009-3|page=377-383}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mediterranews&quot;&gt;{{Cite web|title=Noli, la quinta repubblica marinara|lang=it|work=Mediterranews.org|url=https://mediterranews.org/2021/08/17/noli-la-quinta-repubblica-marinara-2/|date=17 gusht 2021}}&lt;/ref&gt; Sipas disa studiuesve,&lt;ref&gt;{{cite book|author=Bernardo Gandoglia|year=2005|lang=it|publisher=Comune di Noli; Fondazione San Antonio|url=https://books.google.al/books?id=8vFtngEACAAJ|title=In Repubblica: vita intima degli uomini di Noli studiata nell’archivio del comune|orig-year=1919}}&lt;/ref&gt; lundërtari Antonio de Noli, eksploratori i brigjeve [[afrika]]ne, lindi në Noli, por për këtë çështje ekziston një debat i ndezur.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dal bollettino della Società accademica Antonio de Noli|work=adenoli.files.wordpress.com|url=https://adenoli.files.wordpress.com/2010/04/returning-to-italy-a-research-study-on-early-descendants-of-antonio-de-noli_s-family-in-cesena-and-genoa-1497-e28093-18817.pdf|lang=it}}&lt;/ref&gt;

=== Marrëdhëniet mes republikave detare ===
[[File:5000 lire (Repubbliche marinare).jpg|thumb|left|379px|Nga v. [[1947]] deri në v. [[1963]], kartmonedha 5,000 lirëshe (si dhe 10,000 lirëshe) bartëte [[alegoria|alegorinë]] e dy republikave më të fuqishme e rivale detare: Gjenovës dhe Venecies]]
Marrëdhëniet midis republikave detare rrodhën nga natyra e tyre si shtete përkushtuar lundrimtarisë dhe tregtisë detare. Këto marrëdhënie, herë pas here, u shprehën nëpërmjet marrëveshjeve ekonomike dhe politike, me qëllim sigurmin e përfitimeve të ndërsjellta nga një rrugë tregtare apo mos-ndërhyrja e ndërsjelltë, duke mos e penguar njëra-tjetrën.

Në shekujt e parë, kur nuk ishin bërë aq të fuqishme, sa për tiu kundërvënë njëra-tjetrës, qytetet detare shpesh qenë aleate për çlironin rrugëve të tyre nga [[korsari|korsarët]] saraçenë. Në këtë mënyrë, shiheshin bashkë [[Gjenova]] dhe [[Piza]], [[Venecia]] dhe [[Ankona]], [[Amalfi]] e [[Piza]]: deri në të ashtuquajturën Fushatë të Mahdies, në vitin [[1087]], u panë përkrahë njëra-tjetrës [[Gjenova]], [[Gaeta]], [[Piza]] dhe [[Amalfi]]. Por këto situata patën jetëgjatësi të shkurtër: në krye të pak dekadave, kunkurrenca për kontrollin e rrugëve tregtare me Lindjen dhe në [[Mesdheu|Mesdhe]] shpërtheu luftëra mizore dhe një përzgjedhje të mirëfilltë midis republikave detare: [[Amalfi]] do të plaçkitej nga [[Piza]], e cila do të shkatërrohej nga [[Gjenova]], e cila nga ana tjetër do të mundej nga [[Venecia]].

==== Venecia dhe Gjenova ====
Marrëdhëniet midis Gjenovës dhe Venecies qenë pothuajse gjithmonë armiqësore dhe konkurrence të fortë, si ekonomike, ashtu dhe ushtarake. Deri në fillim të [[shekulli XIII|shekullit të XIII]] armiqësitë u kufizuan në veprime të rralla [[pirateria|piraterie]] dhe në përplasje të veçuara. Afër vitit [[1218]], [[Republika e Venecies|republikat e Venecies]] dhe Gjenovës arritën një ujdi për ti dhënë fund [[korsari]]së dëmtuese, me garancinë e mbrojtjes reciproke,&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Dino Puncuh|year=1996|volume=1.2|lang=it|title=I Libri Iurium della Repubblica di Genova|url=https://www.storiapatriagenova.it/Docs/Biblioteca_Digitale/SB/e19bb8cfa7781ad69d77ae3fa48a2f4b/97e5ca5fb0c4b53c8a2ac568e057b82f.pdf|chapter=n. 357-358; 1218, maggio 11, Venezia; 1228, maggio 24, Venezia|publisher=Società Ligure di Storia Patria; Ministero per i Beni Culturali e Ambientali, Publicazioni degli Archivi di Stato|pages=210-223}}&lt;/ref&gt; ndërsa gjenovezëve u garantohej liria e qarkullimit në tokat e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Lindore]], treg i ri dhe fitimprurës.

[[File:Venetian galley at Curzola-engraving.jpg|thumb|396px|Një [[galera|galerë]] veneciane gjatë Betejës së Korçulës (gravurë e shek. të XIX)]]
===== Lufta e San Sabës dhe konflikti 1293-99 =====
Konfliki i parë i rëndësishëm midis dy republikave shpërtheu në qytetin e Shën Gjonit të Akres për zotërimin e manastirit të San Sabës;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Christopher Marshall|url=https://books.google.al/books?id=0lhyFhab2mkC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA39|title=Warfare in the Latin East, 1192–1291|year=1994|lang=en|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-47742-0|page=39-40}}&lt;/ref&gt; të dyja republikat zotëronin nga një lagje të qytetit. Në vitin [[1255]] gjenovezët pushtuan dhe plaçkitën zonën [[venecia]]ne dhe fundosën anijet e saj në port. ''La Serenissima'', duke lidhur aleancë me [[Piza|Pizën]] mbi iteresat e përbashkëta [[Levanti|levantine]], duke përfshirë [[Siria|Sirinë]] dhe [[Palestina|Palestinën]], u përgjigj duke e shkatërruar manastirin e fortifikuar. Arratia e gjenovezëve dhe të baronit të Toronit, Filipit të Montfortes, i dha fund fazës së parë të ekspeditës ndëshkimore.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Rosso Della Turca|author=Giovanni Nuti|volume=37|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1989|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/rosso-della-turca_(Dizionario-Biografico)/|lang=it|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani}}&lt;/ref&gt;

Që në vitin [[1258]], vetëm një vit më vonë, tre fuqitë detare u përplasën në betejën e ujërave përkundrejtë Akrit. Pothuajse e gjithë flota gjenoveze u shkatërrua, ndërsa [[venecia]]nët kapën 300 marinarë dhe disa [[galera]], duke vrarë 1,700 luftëtarë dhe lundërtarë. [[Venecia]] dhe [[Piza]] kishin nga ana e tyre sovranët e [[Qiproja|Qipros]] dhe [[Jeruzalemi]]t, ndërsa me gjenovezët u rreshtua [[Ankona]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Fabio Romanini|year=2012|lang=it, en|url=https://books.google.al/books?id=NYVwhASH-owC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA71|chapter=6. La guerra di San Saba|title=I Pélrinages communes, i Pardouns de Acre e la crisi del regno crociato. Storia e testi|publisher=libreriauniversitaria.it|author2=Beatrice Saletti|isbn=978-88-6292-311-8|page=71}}&lt;/ref&gt;

Gjenovezët u përgjigjën duke u lidhur me [[Perandoria e Nikesë|Perandorinë e Nikesë]], e formuar nga bizantinë të dëbuar nga [[Kostandinopoja]] nga venecianët gjatë [[Kryqëzata e Katërt|Kryqëzatës së Katërt]], që synonin ta rimerrnin atë.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Francesco Cognasso|year=1931|title=Crociate|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/crociate_(Enciclopedia-Italiana)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt; Sipas aleancës së tyre, në vitin [[1261]] nikeasit e mundën Perandorinë Latine të Kostandinopojës, shtet-kukull i venecianëve, që drejtonte qytetin&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Nicea|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/nicea|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}&lt;/ref&gt; dhe [[Gjenova]] në këtë mënyrë, zëvendësoi [[monopoli]]n [[venecia]]n të tregtisë me [[Deti i Zi|Detin e Zi]].

Kjo zgjati të paktën deri në Betejën e Korçulës ([[1298]]) – ku zunë rob admiralin [[Andrea Dandolo]] dhe [[Marko Polo]]n&lt;ref&gt;{{Cite book|editor=Blevio Sedigraf|year=1997|author=AA. VV.|url=https://books.google.al/books?id=cUffmwlQsjcC|title=Atlanti della Grande storia di Venezia: I 1200 anni della Serenissima Repubblica|others=Diego Pasquino|publisher=Demetra S.r.l.|lang=it|isbn=978-88-440-0445-3|page=33}}&lt;/ref&gt; – që, edhe pse u fitua nga [[Gjenova]], i la të dyja rivalet të drobitura.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author1=Giuseppe Andriani|year=1932|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-Italiana)/|title=Genova|author2=Piero Barocelli|author3=Orlando Grosso|lang=it|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|author4=Alfredo Schiaffini|author5=Tammaro De Marinis|author6=Francesco Tommasini|others=Claudia Merlo; Vito Antonio Vitale|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Margherita Zizi|encyclopedia=Enciclopedia dei ragazzi|title=Genova|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|year=2005|lang=it}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Genova|year=2010|encyclopedia=Dizionario di Storia|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|lang=it}}&lt;/ref&gt;

===== Lufta e Ngushticave =====
Ekspansioni gjenovez në [[Deti i Zi|Detin e Zi]] çoi në shpërthimin e një konflikti të ri me Venecien, flota e të cilës, në aleancë me Perandorinë e Lindjes dhe e kryesuar nga Niccolò Pisani, u orvat ti dëbonte gjenovezët nga kolonia e tyre në [[Briri i Artë|Gallata]], por u smbraps nga Pagano Doria. Dy flotat u përballën prapë në Betejën e Bosforit në vitin [[1352]], me përfundim jo përcaktues. Por në vitin [[1353]] venecianët u lidhën me aragonezët, për të sulmuar qytetin gjenovez të [[Alghero]]s, në [[Sardenja|Sardenjë]]: Beteja e Lojeras qe disfata më e madhe gjenoveze deri atëherë.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|year=2003|author=Riccardo Musso|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/antonio-grimaldi_(Dizionario-Biografico)/|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=59|lang=it|title=Antonio Grimaldi}}&lt;/ref&gt; Ligurët u rigrupuan edhe një herë në vitin [[1354]] pranë ishullthit të Sapienxës, në [[Peloponezi|Peloponez]]. Por nga beteja fitimitare e Sapienxës, [[Gjenova]] nuk diti të përfitonte dhe, vitin tjetër, dy republikat nënshkruan një marrëveshje jo shumë të rëndë, duke u impenjuar të mos dërgonin anije në Tanais për tre vjet.&lt;ref name=&quot;EIGenova&quot;/&gt;

===== Lufta e Kjoxhës =====
Afër fundit të [[shekulli XIV|shekullit të XIV]], gjenovezët pushtuan [[Qiproja|Qipron]] dhe [[Bozcaada, Çanakkale|Tenedon]], që bëri të shpërthente reagimi i venecianëve. Pas një suksesi fillestar, u mundën në [[Pula (Kroaci)|Pula]] nga gjenovezët, që pushtuan Kjoxhën dhe e vunën Venecien nën [[rrethimi|rrethim]]. Por venecianët arritën të përgatisnin një flotë të re dhe ti rrethonin këtë radhë gjenovezët në Kjoxha, ku u shtrënguan të dorëzoheshin. Traktati i Torinos në vitin [[1381]], që i dha fund luftës, shkaktoi efekte kundërvepruese: [[Gjenova]], e mundur përfundimisht, mundi ta ruante [[Qiproja|Qipron]], por mori rrugën e një rënieje që do të zgjaste deri në [[shekulli XVI|Pesëqintën]]; [[Venecia]], fitimtarja e rraskapitur, u desh të merrej vesh me aleatët e rivales dhe tia dorëzonte [[Dalmacia|Dalmacinë]] [[Hungaria|Hungarisë]], por do të arrinte ta rimerrte veten në [[shekulli XV|Katërqintën]].&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author=Maria Francesca Tiepolo|url=https://books.google.al/books?id=APEvAQAAMAAJ|title=Dalla guerra di Chioggia alla pace di Torino, 1377-1381|year=1981|publisher=Archivio di Stato di Venezia|page=9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author1=Piero Landini|author2=Mario Nani Mocenigo|title=Venezia|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/venezia_(Enciclopedia-Italiana)/|author3=Filipo Santucci|year=1937|author4=Roberto Cessi|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|author5=Gino Fogolari|author6=Giuseppe Ortolani|others=Gastone Rossi-Doria; M. T. D.|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;

[[File:(Venice) Allegoria della battaglia di Lepanto - Gallerie Accademia.jpg|thumb|327px|''Allegoria della battaglia di Lepanto'' e Paolo Veronese-s]]
===== Betejat tokësore dhe Lidhja e Shenjtë =====
{{see also|Beteja e Lepantos}}
Rreth mesit të [[Shekulli XV|shekullit të XV]] [[Gjenova]] lidhi aleancë me [[Republika e Firences|Firencen]] dhe [[Milano]]n, të drejtuar nga Karli i VII i Francës. Ndërkohë, përballë tyre, [[Venecia]] ishte afruar me [[Alfonsi V|Alfonsin e V të Aragonës]], të vendosur në fronin e [[Mbretëria e Napolit|Napolit]]. Për shkak të rivalitetit të shteteve italiane, u formuan dy koalicione të mëdha, duke bërë që ndërhyrja e huaj në [[gadishulli Apenin|gadishullin italian]] të bëhej gjithmonë e më e madhe.

[[File:Battle of Lepanto 1571.jpg|thumb|left|408px|[[Beteja e Lepantos]] në një pikturë të National Maritime Museum, Grinuiç, Londër]]
Por ekspansioni i [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] pas [[Pushtimi i Kostandinopojës|rënies së Kostandinopojës]] në vitin [[1453]], vuri në shënjestër tregtinë lindore të dy republikave. Kështu që ato i braktisën përplasjet e tyre për të marrë pjesë në Lidhjen e Shenjtë, të krijuar nga papa [[Piu V]].&lt;ref name=&quot;Jaszay&quot;&gt;{{cite book|year=2003|author=Magda Jászay|url=https://books.google.al/books?id=aPXckRgebBQC|title=Incontri e scontri nella storia dei rapporti italo-ungheresi|publisher=Rubbettino Editore|lang=it|isbn=978-88-498-0378-5}}&lt;/ref&gt; Pjesa më e madhe e flotës së krishterë përbëhej nga anije veneciane, rreth 100 [[galera]]. [[Gjenova]], nga ana tjetër, luftoi nën flamurin [[Perandoria Spanjolle|spanjoll]], pasi të gjitha anijet e saj ia kishte huazuar [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II të Spanjës]]. Flota mbresëlënëse e lidhjes së krishterë u grumbullua në gjirin e [[Lepanto]]s, nën komandën spanjolle të Johanit të Austrisë. Aty, ajo do të përleshej me flotën turke, të komanduar nga [[Çigalazade Jusuf Sinan Pasha|Sinan Kapudan Pasha]].&lt;ref group=&quot;Shpjegimi&quot;&gt;Çigalazade Jusuf Sinan Pasha, në fakt, ishte italian me origjinë nga [[Mesina]], që e kishte pasur emrin ''Scipione Cicala''.&lt;/ref&gt; [[Beteja e Lepantos]] u zhvillua më 7 tetor [[1571]], duke luftuar nga [[mesdita]] deri në agimin pasues, duke përfunduar me fitoren e Lidhjes së Krishterë.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Tito Savelli|title=La battaglia di Lepanto|publisher=Editori Guida|url=https://books.google.al/books?id=EpZ-i_RV954C|year=2005|lang=it|isbn=978-88-7188-889-7}}&lt;/ref&gt;

Megjithatë, në vijim, [[Perandoria Osmane|osmanët]] i bënë shumë koloni gjenoveze dhe veneciane të dorëzoheshin, duke i shtrënguan dy republikat të kërkonin një fat të ri: [[Gjenova]] e gjeti në [[financa]]t ndërkombëtare në lindje e sipër, ndërsa [[Venecia]], në zgjerimin tokësor.&lt;ref name=&quot;Jaszay&quot;/&gt;

==== Gjenova dhe Piza ====
[[Gjenova]] dhe [[Piza]] patën shumë shkëmbime, duke parë afërsinë e tyre. Fillimisht, marrëdhëniet qenë bashkëpunuese dhe aleance në përballjen me plaçkitjet dhe përparimin gjithmonë e më kërcënues mysliman. Por, në vazhdim, u ndezën rivalitetet për të mbizotëruar [[Mesdheu]]n Perëndimore.

[[File:Ships on the wall of the leaning tower of Pisa.jpg|thumb|381px|Reliev anijesh pizane në murin e [[Kulla e pjerrët e Pizës|Kullës së Pizës]]]]
===== Aleate kundër saraçenëve =====
Në fillim të mijëvjeçarit të dytë, ushtritë saraçene kishin përparuar në [[Siçilia|Siçili]] dhe po përpiqeshin të pushtonin [[Kalabria|Kalabrinë]] dhe [[Sardenja|Sardenjën]]. Për tu rezistuar atyre, [[Gjenova]] dhe [[Piza]] u bashkuan. Flota saraçene e Muxhāhid al-ʿĀmirīt (të quajtur në Itali ''Musetto'' apo ''Mugetto''), ishte vendosur përkohësisht në bazën e [[Porto Torres|Torres]], në brigjet e [[Sardenja|Sardenjës]], midis viteve [[1015]] dhe [[1016]], duke kërcënuar ''Xhudikatet Sarde'' dhe duke dëmtuar tregtinë e tyre. Operacionet qenë të suksesshme, por shpejt nisën diskutimet për kontrollin e territoreve të pushtuara. Për shkak të forcave të kufizuara në dispozicion të tyre, aleanca ishte e paaftë ta pushtonte gjatë ishullin e madh të [[Deti Tirren|Tirrenit]].&lt;ref&gt;{{cite book|title=Storia delle invasioni degli Arabi e delle piraterie dei Barbareschi in Sardegna|url=https://books.google.al/books?id=n285AAAAcAAJ|author=Pietro Martini|isbn=978-1-166-86352-4|lang=it|publisher=Timon|year=1861|pages=168-172}}&lt;/ref&gt;

[[File:Marciana Marina - Pisanischer Wachtturm 1.jpg|thumb|left|Kullë vrojtimi në Marciana Marina, Elba, ndërtuar nga Rep. e Pizës si mbrojtje kundër piratëve saraçenë]]
Përplasjet e shumta, madje edhe të armatosura, u lanë mënjanë në vitin [[1087]], kur u ribashkuan kundër armikut të përbashkët. Në verën e atij viti, me një flotë mbresëlënëse prej dyqintë [[galera]]sh, gjenoveze e [[piza]]ne, por edhe amalfitane, gaetane dhe salernitane, u nisën për bregdetin mesdhetar të [[Afrika|Afrikës]]. Më 6 gusht, flota zhvilloi një sulm të suksesshëm kundër qytetit [[tunizia]]n të al-Mahdijes.&lt;ref name=&quot;Musca&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.al/books?id=YPJYRQajrW4C|author=Giosuè Musca|year=2002|editor=Edizioni Dedalo, Università di Bari|title=Il Mezzogiorno normanno-svevo e le Crociate|isbn=978-88-220-4160-9|lang=it|page=99}}&lt;/ref&gt; Më 21 prill [[1092]] papa Gregori VII do ta ngrinte arkidioqezën e Pizës në rangun e arkidioqezës metropolitane, duke i vendosur peshkopët e [[Korsika|Korsikës]] nën autoritetin e saj.&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Giuseppe Schiavone|author=Maria Alberta Sarti|url=https://books.google.al/books?id=1b5VCrUBdGoC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA101|chapter=Il modello Corso e l’idea democratica di Rousseau|year=1997|lang=it|title=La democrazia diretta: un progetto politico per la società di giustizia|publisher=Edizioni Dedalo|isbn=978-88-220-6195-9|page=103-131}}&lt;/ref&gt;

Kjo ekspeditë fitimtare do ta bindëte papa [[Urbani II|Urbanin e II]] që ishte i mundur projekti i një [[kryqëzatat|kryqëzate]] të madhe për çlirimin e [[Toka e Shenjtë|Tokës së Shenjtë]]. Rreth viteve [[1110]], papa [[Paskali II]] u kërkoi pizanëve dhe gjenovezëve të organizonin një kryqëzatë në Mesdheun Perëndimor. Ekspedita qe shumë e suksesshme, duke i çliruar [[Ishujt Baleare|Ishujt Balearë]] nga myslimanët.&lt;ref name=&quot;PisaTreccani&quot;/&gt; Si shenjë mirënjohjeje, papa do tu jepte shumë privilegje dy republikave. Kryepeshkopit pizan, përveç [[Korsika|Korsikës]], iu dha edhe primati mbi [[Sardenja|Sardenjën]].&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;

[[File:Tomb of Bartolomeo Medici and the chains of Pisa's harbour - Camposanto - Pisa 2014 (2).jpg|thumb|354px|Varri i Bartolomeo Medici-t me vargonjtë e portit të Pizës, të grabitura nga [[Gjenova]] gjatë luftës me të, të kthyera në v. 1848 dhe 1860, në shenjë vëllazërie italiane.&lt;ref&gt;[http://www.francobampi.it/liguria/pezzi/catene/delibera_1860.htm l'estratto del verbale del consiglio comunale di Genova] e 31 marsit 1860, me të cilin u vendos rikthimi i vargonjve dhe [http://www.francobampi.it/liguria/pezzi/catene/deliberazione_pi.htm l'estratto del protocollo delle Deliberazioni del consiglio generale della civica comunità di Pisa] e 19 prillit 1860&lt;/ref&gt;]]
===== Lufta e I-rë mes Pizës dhe Gjenovës =====
Konçesionet papale ndaj arkipeshkopit pizan e rritën shumë famën e republikës toskane në të gjithë [[Mesdheu]]n, por gjithashtu, njëkohësisht, edhe zilinë e gjenovezëve, që shpejt u shndërrua në përplasje dhe përleshje për kontrollin e Korsikës. [[Gjenova]] e sulmoi Pizën dy herë, në vitin [[1066]] dhe në vitin [[1070]], por u mund.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|year=1989|lang=it|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|page=44}}&lt;/ref&gt;

Lufta rinisi në vitin [[1119]], kur gjenovezët sulmuan disa [[galera]] [[piza]]ne, që u kthye në një luftë të përgjakshme, në det dhe në tokë. Ajo do të zgjaste deri në vitin [[1133]], e ndërprerë nga armëpushime të ndryshme, ndonjëherë të respektuara, të tjera të shkelura. Luftimet patën rezultate të alternuara duke u përmbyllur me ndarjen mes dy pretendueseve të ndikimeve mbi peshkopatat korsikane.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|isbn=978-88-8183-718-2|page=50}}&lt;/ref&gt; Paqja u ruajt edhe falë ndërhyrjes së papës së atëhershëm [[Inoçenti II]].&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Tommaso di Carpegna Falconieri|year=2000|lang=it|title=Innocenzo II|encyclopedia=Enciclopedia dei Papi|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/innocenzo-ii_(Enciclopedia-dei-Papi)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1989|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|lang=it|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|page=51}}&lt;/ref&gt;

===== Lufta e dytë =====
[[File:Barbarossa.jpg|thumb|left|264px|Frederik Barbarosa]]
Kur [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandori gjermanik]] [[Frederik Barbarosa]] zbriti në [[Italia|Itali]] për tiu kundërvënë fuqisë së komunave italiane, [[Gjenova]] e mbështeti kauzën perandorake, megjithëse me disa rezerva të vogla. Ndërsa [[Piza]] ia dha mbështetjen e vetë, duke e kushtëzuar nga pjesëmarrja e perandorit në [[rrethimi]]n e [[Milano]]s. Në vitin [[1162]] dhe në vitin [[1163]] Frederiku I i Shvabisë i dha Pizës privilegje të shumta, si kontrolli i [[deti Tirren|brigjeve tirrenike]] deri në Civitavecchia.&lt;ref name=&quot;Montanelli&quot;/&gt;

Kjo e rindezi mërinë dhe zilinë gjenoveze, që edhe në këtë rast, nuk vonoi të shndërrohej në një luftë të hapur, në përballje me rezultate të përziera. [[Gjenova]], e dobësuar nga përplasjet e brendshme dhe luftërat për kontrollin e Oltrexhogos, pësoi një varg humbjesh navale; për tu bërë ballë, në mesin e viteve [[1160]], lidhi një aleancë me [[Luka|Lukën]]: në shkëmbim të një sulmi tokësor kundër Pizës, duke e bashkërenduar me atë naval. Gjenovezët do të ndërtonin për lukezët Kullën Motrone përgjatë ''Via Regia'', në zonën ku tani ndodhet Viarexho. Aleanca midis Lukës dhe Gjenovës do të ripërtërihej edhe herë të tjera, por kulla do të shkatërrohej nga pizanët në vitin [[1170]], gjatë një tjetër vargu përleshjesh, në të cilat në ndihmë të Pizës ndërhyri edhe [[Firencia]].&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Aldo Padovano|year=2008|lang=it|title=La grande storia di Genova|url=https://books.google.al/books?id=S5u3xgEACAAJ|volume=2|author2=Felice Volpe|publisher=Artemisia Progetti Editoriali|isbn=978-88-6070-022-3}}&lt;/ref&gt; 

Përleshja pati një pushim me rastin e zbritjes së katërt në Itali të [[Frederik Barbarosa|Frederik Barbarosës]], por rinisi menjëherë pas largimit të tij. Me rikthimin e [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorit gjermanik]], më 6 nëntor [[1175]] u arrit paqja. Marrëveshja favorizonte Gjenovën, të cilës iu zgjeruan territoret e saj të përtejdetit. Në vijim, [[Piza]] dhe [[Gjenova]] morën pjesë në fushatën luftarake të drejtuar nga Henri VI i Shvabisë, pasuesi i Barbarosës, kundër [[Mbretëria e Siçilisë|Mbretërisë së Siçilisë]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Enrico Leo|url=https://books.google.al/books?id=EoQ5AAAAcAAJ|year=1840|volume=2|title=Storia d'Italia nel medio evo|lang=it|publisher=C. Storm &amp; L. Armiens|isbn=978-0-543-96240-9}}&lt;/ref&gt;

[[File:Litograph of the Battle of Meloria (1284) by Armanino.jpg|thumb|381px|Litografi e Betejës së Melories nga Armanino]]
===== Beteja e Xhiljos =====
Në vitin [[1241]] papa [[Gregori IX]] kishte organizuar një koncil në Romë për të konfirmuar shkishërimin e perandorit [[Frederiku i II, Perandor i Shenjtë Romak|Frederiku i II]]; [[Gjenova]], atëherë në dorën e guelfëve, u ofrua të mbronte prelatët francezë, spanjollë dhe lombardë, për ti mbrojtur nga gibelinët, me ndihmën e Venecies dhe të [[Shtetet Papale|papatit]]. Por flota perandorake, e ndihmuar nga ajo e Pizës, do ti shkatërronte ato midis Ishullit të Xhiljos dhe Ishullit të Montekristos. Beteja e Xhiljos shënjoi kulmin e fuqisë gibeline.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Giglio, Battaglia del|year=2005|lang=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/battaglia-del-giglio_(Federiciana)/|encyclopedia=Enciclopedia Federiciana}}&lt;/ref&gt;

===== Beteja e Melories dhe fundi i Pizës =====
[[File:Battleof melorie villani.jpg|thumb|left|379px|Beteja e Melories, nga ''Nova Cronica'']]
Nga viti [[1282]] deri në vitin [[1284]] [[Gjenova]] dhe [[Piza]] iu rikthyen përleshjeve të ashpra: episodi vendimtar i atyre përleshjeve qe Beteja e gjatë navale e Melories, në 6 gusht [[1284]], në të cilën fitorja i buzëqeshi ''Dominante-s'', ndërsa [[galera]]t [[piza]]ne, të mbetura vetëm nga Konti Ugolino della Gherardesca (që shfaqet në [[Komedia Hyjnore|Ferrin]] e [[Dante Aligieri|Dantes]] si tradhëtar), qenë të detyruara të tërhiqeshin në portin e Pizës.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Almanacco militare illustrato|year=1867|page=158|publisher=Tipografia G. Cassone|url=https://books.google.al/books?id=DNoYAAAAYAAJ&amp;pg=PA158|lang=it}}&lt;/ref&gt;

Mijëra qenë robërit e dërguar nga gjenovezët në burgjet e Malapagës: midis tyre ishte poeti Rustichello da Pisa, që do të takonte një tjetër rob të shquar, eksploratorin venecian [[Marko Polo]] (i zënë në rrjedhën e Betejës së Korçulës). Ai do ti përshkruante këto aventura te libri ''Il Milione''.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author=Fabrizio Cigni|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|year=2017|volume=89|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/rustichello-da-pisa_(Dizionario-Biografico)/|title=Rustichello da Pisa|lang=it|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;

Disfata, që i kushtoi Pizës mijëra njerëz, shënjoi përfundimin e fuqisë së republikës detare toskane, e cila nuk do të arrinte kurrë më ta rifitonte pozicionin e mbizotërues në Mesdheun Perëndimor.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|author1=Attilio Mori|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|title=Meloria|year=1934|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/meloria_(Enciclopedia-Italiana)/|author2=Camillo Manfroni|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt; [[Piza]] kishte humbur mijëra të rinj në betejë, duke shkaktuar një rrënim popullimi. Rreth pesëdhjetë vjet më vonë, udhëheqësi pizan, Fazio Novello della Gherardesca nënshkroi marrëveshjen e miqësisë me qytetin ligur: por, megjithatë, në vitin [[1406]], gjenovezët ndihmuan fiorentinët në [[rrethimi]]n e Pizës nga [[Republika e Firences]], duke çuar në fundin e historisë së lavdishme shekullore të Republikës së Pizës.&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author=Cesare Balbo|url=https://books.google.al/books?id=Zgc3AAAAMAAJ&amp;pg=PA194|year=1865|title=Della storia d'Italia dalle origini fino ai nostri tempi|publisher=Unione Tipografico-Editrice}}&lt;/ref&gt;

[[File:Bohemond daimbert.jpg|thumb|339px|Dagoberti i Pizës duke lundruar në një anije me flamurin e Kryqit të [[Shën Gjergji]]t drejtë Puljes]]
==== Venecia dhe Piza ====
Përplasja e parë midis Pizës dhe Venecies u shkaktua nga konkurrenca për pjesëmarrjen në [[Kryqëzata e Parë|Kryqëzatën e Parë]]. Dy republikat ishin vënë në lëvizje me vonesë: pesë muaj pasi kryqëtarët pushtuan [[Jeruzalemi]]n, ato nuk kishin mbërritur ende në [[Toka e Shenjtë|Tokën e Shenjtë]], por po dimëronin në ujërat e [[Rodosi]]t, ku, në dhjetor [[1099]], zhvilluan betejën. Dagoberti i Pizës, komandanti i flotës pizane, u mund nga peshkopi venecian Eugenio Contarini. Në këtë mënyrë ''La Serenissima'' siguroi [[monopoli]]n e tregtisë me [[Perandoria Bizantine|Bizantin]].&lt;ref name=&quot;Stivieri&quot;&gt;{{cite book|year=1870|lang=it|author=N. Stivieri|url=https://books.google.al/books?id=fklDAAAAYAAJ|title=Storia di Venezia dalla sua origine fino ai giorni nostri|publisher=Protasio|page=27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Zorzi_1&quot;&gt;{{cite book|author=Alvise Zorzi|year=2002|lang=it|publisher=Bompiani|title=La repubblica del leone: Storia di Venezia|url=https://books.google.al/books?id=G6yDKxBBGb8C|isbn=978-88-5872529-0|at=sezione IV}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Grande_storia_di_Venezia&quot;&gt;{{cite book|lang=it|author=AA. VV.|year=1997|url=https://books.google.al/books?id=cUffmwlQsjcC|title=Atlanti dellla Grande storia di Venezia: I 1200 anni della Serenissima Repubblica|editor=Blevio Sedigraf|others=Diego Pasquino|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-440-0445-3|pages=22-23}}&lt;/ref&gt;

Në vijim, flota veneciane kontribuoi në pushtimin e [[Haifa|Haifës]],&lt;ref name=&quot;Zorzi_1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Stivieri&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Grande_storia_di_Venezia&quot;/&gt; ndërsa Dagoberti i Pizës do të bëhej patriarku i parë katolik i Jeruzalemit, që do të kurorëzonte Godeffroy de Bouillon si sovranin e parë të krishterë të [[Jeruzalemi]]t.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Vito Sibilio|title=Le parole della prima crociata|url=https://books.google.al/books?id=Om9iAAAAMAAJ|year=2004|isbn=978-88-8086-578-0|lang=it|publisher=Congedo}}&lt;/ref&gt; Por marrëdhëniet midis Pizës dhe Venecies nuk u karakterizuan gjithmonë nga rivaliteti dhe kundërvënia. Në rrjedhën e shekujve, dy republikat detare, nënshkruan marrëveshje të ndryshme, me të cilat vendoseshin zonat e tyre të ndikimit dhe veprimit, në mënyrë që të shmangej pengimi i njëra-tjetrës.

Më 13 tetor [[1180]], doxhi i Venecies dhe një përfaqësues i konsujve pizanë nënshkruan një marrëveshje për mos-ndërhyrjen reciproke në çështjet [[Deti Adriatik|adriatikase]] dhe [[Deti Tirren|tirrenike]] dhe në vitin [[1206]] [[Piza]] dhe [[Venecia]] përfunduan një traktat, në të cilin ripohonin zonat përkatëse të ndikimit.&lt;ref name=&quot;Muratori&quot;&gt;{{cite book|author1=Lodovico Antonio Muratori|url=https://books.google.al/books?id=jl8-AQAAMAAJ|title=Rerum italicarum scriptores|author2=Giosuè Carducci|author3=Vittorio Fiorini|year=1942|lang=it, la|publisher=S. Lapi}}&lt;/ref&gt; Megjithë miqësinë e tyre, Venecia nuk do ta ndihmonte Pizën gjatë krizës së saj: për disa historianë, një gabim, pasi humbi një aleate, duke përforcuar rivalen e saj, Gjenovën.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1989|lang=it|publisher=Newton &amp; Compton|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|isbn=978-88-8183-718-2|page=98}}&lt;/ref&gt;

Në vitet [[1494]]-[[1509]], gjatë zhvillimeve të lidhura me [[rrethimi]]n e Pizës nga ana e [[Republika e Firences|Firences]], ''La Serenissima'', duke ndjekur politikën e saj të sigurimit të &quot;lirisë së Italisë&quot; me eliminimin e çdo ndërhyrjeje të huaj në tokën italiane,&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|lang=it|isbn=978-88-8183-718-2|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|pages=150-167}}&lt;/ref&gt; kishte nxituar ti ndihmonte pizanët, që orvateshin të shpëtonin restaurimin e republikës së tyre nga agresioni i Firences, e pa sulmuar nga Karli VIII, sovrani i [[Mbretëria e Francës|Francës]], i pranishëm në [[Italia|Itali]] me ushtrinë e tij.

==== Amalfi dhe Piza ====
[[File:Roger II. Sicilsky (cropped1).jpg|thumb|left|Roxheri II i Siçilisë]]
[[Amalfi]] e kishte humbur autonominë duke nisur nga gjysma e dytë e [[shekulli XI|shekullit të XI]], edhe pse i vijonte shkëmbimet e saj tregtare duke gëzuar, të paktën në këtë periudhë, një autonomi të gjerë administrative. Nën mbrojtjen [[Normanët|normane]] të Uilliamit II të Siçilisë, duka i tretë i Puljes, administratorët e Amalfit në tetor [[1126]], arritën një marrëveshje fitimprurëse me Pizën fqinje, në mbrojten e interesave të përbashkëta në [[Deti Tirren|Tirren]]. Kjo marrëveshje qe fryt i miqësisë me toskanët, që tashmë zgjaste prej dekadash.

Gjithësesi, [[Amalfi]] nuk kishte ushtri të tijën për të mbrojtur interesat tregtare. Kështu që anijet amalfiane nuk raportohet shpesh të jenë anganzhuar në veprime luftarake kundër republikave të tjera detare. Në vitin [[1135]], nisi lufta midis papa [[Inoçenti II|Inoçentit të II]] dhe [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorit të ri gjermanik]] Lothairi III – të nihmuar nga republikat e Gjenovës dhe Pizës – kundër [[Mbretëria e Siçilisë|mbretit norman]] Roxheri II, që kontrollonte edhe territorin e Amalfit. Ushtria e Pizës, duke konsideruar se marrëveshja e vitit [[1126]] nuk ishte më e vlefshme për shkak të nënshtrimit të Amalfit ndaj normanëve, e sulmoi qytetin më 4 gusht [[1135]], duke e plaçkitur brutalisht.&lt;ref name=&quot;Abulafia&quot;&gt;{{cite book|author=David Abulafia|url=https://books.google.al/books?id=VMfv3XKYC78C|year=1991|translator=Cosima Campagnolo|title=Le due Italie: relazioni economiche fra il Regno Normanno di Sicilia e i comuni settentrionali|publisher=Guida Editori|lang=it|isbn=978-88-7835-075-5}}&lt;/ref&gt;

Megjithëse lufta përfundoi në favor të Roxherit të II, që siguroi njohjen e të drejtave të veta mbi territoret e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]), [[Amalfi]] pësoi një goditje shumë të rëndë, me të cilën humbi, bashkë me flotën, edhe autonominë e tij politike.&lt;ref&gt;{{cite book|lang=it|author=Errico Cuozzo|url=https://books.google.al/books?id=IKXnoAEACAAJ|title=La fine del Ducato di Amalfi e la ristrutturazione del suo territorio nel Regno di Sicilia|year=1984|publisher=center di Cultura e Storia Amalfitana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite conference|url=https://books.google.al/books?id=VIAfRAAACAAJ|year=1986|author=Nicola Cilento|title=Istituzioni civili e organizzazione ecclesiastica nello stato medievale amalfitano|lang=it|publisher=center di cultura e storia amalfitana|conference=Atti del congresso internazionale di studi amalfitani}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1989|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|lang=it|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|page=255}}&lt;/ref&gt;

[[File:Battaglia di ostia 01.jpg|thumb|upright=1.9|Beteja e Ostias në një afresk të [[Stanze di Raffaello]], treguese të famës legjendare të përleshjes]]
=== Amalfi dhe Gaeta ===
[[Amalfi]] dhe [[Gaeta]] qenë shpesh aleate, bashkë me shtete të tjera jugore, për tiu kundërvënë [[korsari]]së saraçene: në vitin [[846]], bashkë me dukatet e Napolit dhe Sorrentos, mundën për herë të parë myslimanët në Betjën e Likozës. Në vitin [[849]], dy qytetet morën pjesë në Lidhjen Kampane (bashkë me papa [[Leoni IV|Leonin e IV]], në Napoli dhe në Sorrento) për të mbrojtur portin e Ostias dhe në këtë mënyrë, [[Roma|Romën]], nga pushtimi saraçen. Beteja e Osties, nga disa studiues të shquar, konsiderohet lidhja e parë e vërtetë ushtarake midis shteteve italiane dhe fitorja më e madhe e një flote të krishterë mbi myslimanët deri në [[Beteja e Lepantos|Betejën e Lepantos]].&lt;ref name=&quot;Schipa&quot;&gt;{{cite encyclopedia|author=Michelangelo Schipa|title=Lega Campana|year=1930|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lega-campana_(Enciclopedia-Italiana)/|lang=it|publisher=Istituto dell'Enciclopdia Italiana|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=AA. VV.|publisher=Edizioni Michelin|title=Napoli e la Campania|url=https://books.google.al/books?id=9I_owAEACAAJ|year=2008|isbn=978-2-06-713196-5|lang=it|page=30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gustavo La Posta|lang=it|isbn=978-88-7104-921-2|url=https://books.google.al/books?id=83VoAAAAMAAJ|publisher=Edizioni scientifiche italiane|title=Neapolis: storia di Napoli e del meridione d’Italian: periodo greco, romano e bizantino|year=1994|page=158}}&lt;/ref&gt;

Por fitorja vendimtare kundër myslimanëve erdhi në vitin [[915]], kur Amalfi dhe [[Gaeta]] formuan Lidhjen Romane me papa [[Xhovani X|Xhovanin e X]], [[Napoli]]n, [[Kapua]]n, [[Salerno]]n, [[Benevento]]n, Mbretërinë e Italisë (pjesë e [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]] dhe [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake të Lindjes]], duke fituar Betejën vendimtare të Gariljanos, me të cilën shkatërruan koloninë e madhe arabo-berbere të Gariljanos, duke e bllokuar kështu zgjerimin mysliman në Itali.&lt;ref&gt;{{cite book|author=AA. VV.|title=Tutto Medioevo: Schemi Riassuntivi, Quadri di Approfondimento|url=https://books.google.al/books?id=HNj84ACv8j0C|publisher=Istituto Geografico De Agostini|year=2011|lang=it|isbn=978-88-418-6920-8|page=51}}&lt;/ref&gt; Në fund, në vitin [[1087]] Amalfi dhe [[Gaeta]] i bashkuan flotat e tyre me ato të Pizës, Gjenovës dhe Salernos, duke sulmuar me sukses portin [[tunizia]]n të al-Mahdies.&lt;ref name=&quot;Musca&quot;/&gt;

Megjithë shkatërrimin e [[korsari]]së, dy republikat mbajtën marrëdhënie të shkëlqyera me vendet islamike: për të shpjeguar këtë kundërthënie, duhet kujtuar se saraçenët nuk ishin subjekte të [[emiri]]t apo [[kalifi]]t, përkundrazi, këta ishin partnerët kryesorë tregtarë të dy dukateve dhe mundnin, sipas rrethanave, të rezultonin të dobishëm për ruajtjen e pavarësisë së tyre kundër [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]] apo [[Perandoria e Shenjtë Romake|asaj gjermanike]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Francesco Pappalardo|url=http://www.alleanzacattolica.org/idis_dpf/voci/a_ducato_amalfi.htm|title=Il Ducato di Amalfi (839-1131)|publisher=alleanzacattolica.org|lang=it|publisher=Istituto per la Dottrina e l'Informazione Sociale}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|editor=Giuseppe Barone|year=2002|lang=it|title=Le vie del Mezzogiorno: storia e scenari|url=https://books.google.al/books?id=A-F4jbst-zEC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA49|author=Marco Tangheroni|chapter=Nel Mezzogiorno medievale. Goti, longobardi e bizantini. Arabi, normanni e svevi|publisher=Donzelli Editore|isbn=88-7989-684-9|page=49}}&lt;/ref&gt;

==== Venecia, Ankona dhe Raguza ====
[[File:Girolamo Gamberato - Storia di Ancona.jpg|thumb|left|Traktati i Venecies (1177): Aleksandri III, Barbarosa dhe doxhi takohen në Ankona (pikturë e G. Gamberato)]]
Megjithëse në [[shekulli XI|shekullin e XI]] [[Venecia]] dhe [[Ankona]] kishin qenë aleate kundër saraçenëve,&lt;ref name=&quot;Armando-Lodolini&quot;/&gt; shpejt mbizotëroi konkurenca tregtare e Venecies nga njëra anë dhe [[Ankona]] me [[Raguza|Raguzën]] nga tjetra, pasi të tre qytetet ndodhen në brigjet e [[Deti Adriatik|Adriatikut]].&lt;ref&gt;{{cite book|year=2010|author1=Guido Camarda|url=https://books.google.al/books?id=nvZNFqp88PEC|title=La formazione del diritto marittimo nella prospettiva storica|author2=Salvatore Corrieri|lang=it|isbn=978-88-14-15370-9|author3=Tullio Scovazzi|publisher=Giuffrè Editore|page=21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Viviana Bonazzoli|publisher=LINT|year=1998|lang=it|isbn=978-88-8190-024-4|url=https://books.google.al/books?id=jJ9tAAAAMAAJ|title=Adriatico e Mediterraneo orientale: una dinastia mercantile ebraica del secondo '600: i Costantini|page=23}}&lt;/ref&gt; Në më shumë se një rast u kalua në përplasje të hapur: ''La Serenissima'', e vetëdijshme për fuqinë e vet më të madhe ekonomike dhe ushtarake, nuk e pranonte konkurencën e qyteteve të tjera detare në Adriatik. Për ti rezistuar kësaj prirjeje, Ankona dhe Raguza lidhën aleanca të përsëritura dhe jetëgjata, pothuajse një federatë.&lt;ref name=&quot;alleanza&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ragusa&quot;/&gt; Ato zhvilluan edhe një rrugë tregtare alternative ndaj asaj veneciane ([[Venecia]]-[[Gjermania|Gjermani]]-[[Austria|Austri]]), që niste nga Lindja, kalonte përmes Raguzë dhe Ankonës, duke kaluar nëpër [[Firencia|Firence]] për të mbërritur në fund [[Flandra|Flandër]].&lt;ref name=&quot;io&quot;/&gt; 

Në vitin [[1173]] Venecia bashkoi forcat e veta me [[Perandoria e Shenjtë Romake|ushtrinë perandorake]] të [[Frederik Barbarosa|Frederik Barbarosës]] për të rrethuar Ankonën. Lagunarët do të bllokonin portin e Ankonës, ndërsa trupat perandorake e rrethuan nga toka. Pas disa muajsh rezistence dramatike, ankonitanët, të mbështetur nga [[Perandoria Bizantine|bizantinët]], arritën të dërgonin një togë të vogël në [[Emilia-Romanja]], ku mundën të mernin trupa ndihmë nga [[Dukati i Ferrarës|Ferrara]] dhe Bertinoro, që i dëbuan trupat veneto-perandorake.&lt;ref&gt;{{cite book|title=History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V|url=https://archive.org/details/historywesterne00comygoog|lang=en|author=Robert Buckley Comyn|year=1851|volume=I|page=249}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Boncompagno&quot;/&gt;

Traktati i Venecies, midis masave të tjera, rregullonte marrëdhëniet midis forcave pjesëmarrëse në [[rrethimi]]n e Ankonës. Rreth njëzet vjet më vonë, në vitin [[1195]], anije nga [[Piza]] dhe [[Ankona]] u përpoqën të çlironin nga kontrolli venecian, lundrimin në Adriatik, por u vunë në arrati duke u ndjekur deri në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gino Benvenuti|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|lang=it|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|page=64}}&lt;/ref&gt;

Në [[shekulli XIII|shekullin e XIII]] tensionet vijuan: në vitin [[1205]] [[Venecia]] zaptoi [[Raguza|Raguzën]] dhe në këtë mënyrë drejtoi fatet e saj për më shumë se një shekull, duke e ngadalësuar ekspansionin e saj detar. Qyteti dalmat reagoi duke zhvilluar një rrjet të dendur marrëdhëniesh tregtare me brendësinë e [[Ballkani|gadishullit ballkanik]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Ivan Dujčev|year=1968|lang=it|title=Medioevo Bizantino-Slavo: Saggi di storia letteraria|url=https://books.google.al/books?id=sgvMhmCpAqoC|publisher=Edizioni di Storia e Letteratura|page=518}}&lt;/ref&gt; Disa studime të reja e konsiderojnë periudhën veneciane të Raguzës jo si një nënshtrim të mirëfilltë, por si një lloj [[protektorati]].&lt;ref&gt;{{cite book|author=Sergio Bertelli|year=2004|lang=it|title=Trittico: Lucca, Ragusa, Boston|isbn=978-88-7989-909-3|url=http://books.google.it/books?id=xx488tDACuMC|publisher=Donzelli Editore|page=54}}&lt;/ref&gt; Për më tepër, në vitin [[1277]] lagunarët do të sulmonin portin e Ankonës, por duke pësuar një disfatë të rëndë: duke nisur kështu një luftë të re, të përfunduar në vitin [[1281]] me Traktatin e Ravenës.&lt;ref name=&quot;Zorzi_2&quot;&gt;{{cite book|year=2002|author=Alvise Zorzi|url=https://books.google.al/books?id=G6yDKxBBGb8C|publisher=Bompiani|title=La repubblica del leone: Storia di Venezia|lang=it|isbn=978-88-5872529-0|at=sezione V}}&lt;/ref&gt; [[Shekulli XIV]] pa fundin e mbizotërimit venecian të Raguzës (viti [[1358]]), që në këtë mënyrë mundi të rikonfirmonte aleancën e saj të vjetër me Ankonën.&lt;ref name=&quot;ragusa&quot;/&gt;

==== Piza dhe Ankona ====
Marrëdhëniet midis dy republikave detare të [[Italia qendrore|Italisë qendrore]] variuan shumë në varësi të rrethanave: u përleshën në Betejën e San Sabës, por u lidhën dy herë në aleancë kundër Venecies, në vitin [[1195]] dhe në vitin [[1257]].&lt;ref&gt;{{cite journal|lang=it|author=Armando Lodolini|url=http://www.iststudiatell.org/p_isa/NE/rsc_vol_02.pdf|journal=Raccolta Rassegna Storica dei Comuni: Periodico di studi e di ricerche storiche locali|title=Ancona|date=tetor–dhjetor 1970|issue=7–8–9|volume=2|publisher=Istituto di Studi Atellani|pages=207-211}}&lt;/ref&gt;

[[File:Regata delle Antiche Repubbliche Marinare collage.jpg|thumb|354px|Katër varka pjesëmarrëse në Regata]]
==== Noli dhe Gjenova ====
Siç është thënë tashmë, [[Noli (qytet)|Noli]] qe një [[protektorati|protektorat]] gjenovez nga viti [[1202]] deri në fund të pavavërsisë së tij: një zgjedhje që i mundësoi të mos shtypej nga superioriteti i madh i fqinjes, megjithëse me ndonjë kushtëzim të politikës së jashtme. Noli ia shkëmbeu mbrojtjen duke e ndihmuar atë në luftërat kundër Pizës dhe Venecies.&lt;ref name=&quot;NoliMichelin&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Mediterranews&quot;/&gt;

== Regata e republikave të vjetra detare ==
Në vitin [[1955]], për të rievokuar lavdinë e katër republikave detare më të shquara, administratat komunale të [[Venecia|Venecies]], [[Gjenova|Gjenovës]], [[Amalfi]]t dhe [[Piza|Pizës]], vendosën të krijonin ''Regatën e Republikave të Vjetra Detare'' ({{lang|it|Regatta delle Antiche Repubbliche Marinare}}),&lt;ref&gt;{{cite web|title=Storia del Palio|lang=it|website=Siti zyrtar i Palios|url=https://www.repubblichemarinare.org/il-palio/}}&lt;/ref&gt; d.m.th. një garë rremimi e paraprirë nga një proçesion historik.

Eventi zhvillohet çdo vit midis fundit të [[maji]]t dhe fillimit të [[korriku]]t, duke u organizuar me rrotacion nga qytetet pjesëmarrëse.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Regata delle Antiche Repubbliche Marinare|lang=it|work=amalficost.it|url=http://www.amalficoast.it/primopiano/resort/costiera-amalfitana-1/regata-delle-antiche-repubbliche-marinare-44.aspx|access-date=22 prill 2025|archive-date=12 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612131233/http://www.amalficoast.it/primopiano/resort/costiera-amalfitana-1/regata-delle-antiche-repubbliche-marinare-44.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Deri më tani, skuadra që llogarit më shumë fitore sipas tabelës së nderit, është Venecia, e ndjekur nga Amalfi, Gjenova dhe Piza.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.repubblichemarinare.org/albo-doro/|website=Siti zyrtar i Palios|title=Albo d'oro del Palio|lang=it}}&lt;/ref&gt;

== Shiko edhe ==
* [[Historia Detare]]
* [[Marinat dhe anijet e lashta]]
* [[Historia e detarisë së lashtë]]
* [[Portolanët]]
* [[Historia e Italisë]]
* [[Epoka e zbulimeve]]
* [[Historia e Dalmacisë]]
* [[Thalasokracia]]
* [[Komanda e Deteve]]
* [[Fuqia Detare]]
* [[Epoka e Lundrimit me Vela]]
* [[Hartografia Nautike]]
* [[Nautika]]
* [[Galera]]
* [[Lundrimi Përqark Botës]]
* [[Karavela]]
* [[Nau]]
* [[Karraka]]
* [[Studimet Detare]]

== Referime ==
===Shpjegime===
&lt;references group=&quot;Shpjegimi&quot;/&gt;
&lt;references group=&quot;Shpj.&quot;/&gt;

=== Referime ===
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* {{cite book|author=David Abulafia|publisher=Guida Editori|others=Giuseppe Galasso; Sergio Prozzillo|url=https://books.google.al/books?id=VMfv3XKYC78C&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA18|translator=Cosima Campagnolo|title=Le due Italie: relazioni economiche fra il Regno Normanno di Sicilia e i comuni settentrionali|year=1991|lang=it|isbn=978-88-7835-075-5|page=18}}
* {{cite encyclopedia|author=Luca Dell’Aglio|year=2005|title=Leonardo Fibonacci|encyclopedia=Enciclopedia dei Ragazzi|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/|lang=it|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author1=Gabriella Airaldi|year=1986|title=I comuni italiani nel regno crociato di Gerusalemme|lang=it, en|url=https://books.google.al/books?id=BKLxAAAAMAAJ|author2=Benjamin Z. Ḳedar|publisher=Università di Genova, Istituto di medievistica}}
* {{cite book|author=Niccola Alianelli|lang=it|publisher=Stabilimento Tipografico de' Fratelli de Angelis|url=https://books.google.al/books?id=Nzs6mUwKJHsC&amp;pg=PA143|title=Delle antiche consuetudini e leggi marittime delle provincie napolitane|year=1871|chapter=Capi estratti dalle Grazie e Privilegii della citta e regno di Napoli, dalle Consuetudini di Bari e dagli Statuti di Gaeta|pages=137-169}}
* {{cite encyclopedia|author1=Giuseppe Andriani|author2=Piero Barocelli|author3=Orlando Grosso|title=Genova|year=1932|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-Italiana)/|author4=Alfredo Schiaffini|author5=Tammaro De Marinis|lang=it|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana|author6=Francesco Tommasini|others=Claudia Merlo; Vito Antonio Vitale|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author=Alessia Legnani Annichini|year=2019|volume=94|title=Benvenuto Stracca|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/benvenuto-stracca_(Dizionario-Biografico)/|encyclopedia=Dizionario Bografico degli Italiani|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Sergio Anselmi|year=1969|publisher=SITA|place=Bari|title=Venezia, Ragusa, Ancona tra Cinque e Seicento: Un momento della storia mercantile del Medio Adriatico|url=https://books.google.al/books?id=jkICOwAACAAJ|lang=it}}
* {{cite book|author1=Sergio Anselmi|year=1990|publisher=Cacucci|lang=it|author2=Antonio Di Vittorio|place=Bari|url=https://books.google.al/books?id=FdbsAAAAMAAJ|title=Ragusa e il Mediterraneo: ruolo e funzioni di una repubblica marinara tra Medioevo ed età Moderna}}
* {{cite book|author=Francesco Maria Appendini|year=1802|lang=it|publisher=Antonio Martecchini|url=http://books.google.al/books?id=BwwZAAAAYAAJ|title=Notizie istorico-critiche sulle antichità storia e letteratura de' Ragusei|place=Ragusa}}
* {{cite book|author=Graziano Arici|year=2003|lang=it|publisher=Consorzio Venezia Nuova|url=https://books.google.al/books?id=gxkiAQAAIAAJ|title=La galea ritrovata: origine delle cose di Venezia|contribution=Nucleo di archeologia umida subacquea, Italia center Alto Adriatico|isbn=978-88-3178227-2}}
* {{cite book|author=Anna Ascenzi|year=2004|lang=it|publisher=Vita e Pensiero|isbn=978-88-343-1085-4|url=https://books.google.al/books?id=akvFOUbHrXEC|title=Tra educazione etico-civile e costruzione dell'identità nazionale: l'insegnamento della storia nelle scuole italiane dell'Ottocento}}
* {{cite book|author=Mario Ascheri|title=Le città-Stato: Le radici del repubblicanesimo e del municipalismo italiani|url=https://books.google.al/books?id=QV5oAAAAMAAJ|publisher=Il Mulino|year=2006|lang=it|isbn=978-88-1511290-3|place=Bologna}}
* {{cite journal|author=Eliyahu Ashtor|journal=Rivista storica italiana|editor=Costanzo Rinaudo|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=xnJNAQAAIAAJ|title=Il commercio levantino di Ancona nel basso Medioevo|volume=88|issue=1–2|year=1976|publisher=Edizioni scientifiche italiane|pages=213-253}}
* {{cite book|author=Corradino Astengo|title=La cartografia nautica mediterranea dei secoli XVI e XVII|url=https://books.google.al/books?id=huERAQAAIAAJ|year=2000|isbn=978-88-8163204-6|publisher=Erga|lang=it|page=107}}
* {{cite book|author1=Salvatore Aurigemma|author2=Angelo de Santis|title=Gaeta, Formia, Minturno|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=c6BMAAAAMAAJ|year=1964|publisher=Istituto poligrafico dello Stato, Libreria dello Stato}}
* {{cite book|author=Cesare Balbo|year=1865|title=Della storia d'Italia dalle origini fino ai nostri tempi|url=https://books.google.al/books?id=Zgc3AAAAMAAJ&amp;pg=PA194|publisher=Unione tipografico-editrice|lang=it|page=194}}
* {{cite book|author=Monica Baldassarri|publisher=Edizioni ETS|year=2002|editor=Alberto Zampieri|lang=it|edition=i 2-të|url=https://books.google.al/books?&amp;id=_5fpAAAAMAAJ|title=Pisa nei secoli: La Storia, l'arte, le tradizioni|chapter=La monetazione della Repubblica di Pisa fino alla prima dominazione fiorentina|isbn=978-88-467-0758-1|pages=9-69|place=Piza}}
* {{Cite book|author=Monica Baldassarri|lang=it|title=Zecca e monete del comune di Pisa. Dalle origini agli inizi della seconda Repubblica: XII secolo-1406|url=https://books.google.al/books?id=YW1LAQAAIAAJ|year=2010|publisher=Felici|isbn=978-88-6019420-6}}
* {{cite encyclopedia|author1=R. Bianchi Bandinelli|title=Archeologia|year=1958|author2=M. Pallottino|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/archeologia_(Enciclopedia-dell'-Arte-Antica)|author3=E. Coche de la Fertè|encyclopedia=Enciclopedia dell’Arte Antica|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author1=Francesca Bandini|year=2004|author2=Mauro Darchi|isbn=978-88-7814-179-7|url=https://books.google.al/books?id=t_R_CwAAQBAJ|title=La Repubblica di Noli e l'importanza dei porti minori del Mediterraneo nel Medioevo|lang=it|publisher=All'insegna del Giglio|place=Firence}}
* {{cite encyclopedia|author=C. Barsanti|title=Ancona|year=1991|encyclopedia=Enciclopedia dell’Arte Medievale|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ancona_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Giacomo C. Bascapé|chapter=11. Sigilli dei Comuni|publisher=Antonino Giuffrè|year=1969|lang=it|url=http://www.icar.beniculturali.it/biblio/pdf/bascape/13_v1_183_205bas_XI.pdf|title=Sigillografia: Il sigillo nella Diplomatica, nel diritto, nella storia, nell’arte|volume=1. Sigillografia generale. I sigilli pubblici e quelli privati|series=Archivio della Fondanzione Italiana per la Storia Amministrativa|place=Milano|pages=183-205|archive-date=7 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707104757/https://www.icar.beniculturali.it/biblio/pdf/bascape/13_v1_183_205bas_XI.pdf|url-status=live}}
* {{cite book|author=Gino Benvenuti|lang=it|publisher=Giardini|year=1961|series=Biblioteca dell'Ussero|url=https://books.google.al/books?id=WNkNAQAAIAAJ|title=Storia della Repubblica di Pisa: le quattro stagioni di una meravigliosa avventura|volume=1}}
* {{cite book|author=Gino Benvenuti|publisher=Giardini|year=1961|lang=it|series=Biblioteca dell'Ussero|url=https://books.google.al/books?id=hdkNAQAAIAAJ|title=Storia della Repubblica di Pisa: le quattro stagioni di una meravigliosa avventura|volume=2}}
* {{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1977|publisher=Mursia|title=Storia della Repubblica di Genova|url=https://books.google.al/books?id=B4EbAAAAMAAJ|isbn=978-88-4258634-0|lang=it}}
* {{cite book|author=Gino Benvenuti|year=1989|publisher=Newton &amp; Compton|isbn=978-88-8183-718-2|url=https://books.google.al/books?id=-roWnQEACAAJ|lang=it|title=Le Repubbliche Marinare: Amalfi, Pisa, Genova, Venezia: la nascita, le vittorie, le lotte e il tramonto delle gloriose città-stato che dal Medioevo al XVIIImo secolo dominarono il Mediterraneo|place=Roma}}
* {{cite book|author=Giovanna Bergamaschi|year=1983|publisher=Electa|editor=Lanfranco Binni|url=https://books.google.al/books?id=dUZLAAAAYAAJ|title=Arte in Italia: guida ai luoghi ed alle opere dell'Italia artistica|lang=it|page=243|isbn=978-88-4350936-2|place=Milano}}
* {{cite book|author1=Emma Bernini|year=2012|author2=Carla Campanini|author3=Cristina Casoli|lang=it|url=https://search.worldcat.org/title/1124642069|title=Nuovo Eikon: Guida alla Storia dell'Arte|publisher=Editori Laterza|others=Elisa Bellesia|place=Roma-Bari|isbn=978-88-421-1040-8}}
* {{cite book|author=Sergio Bertelli|title=Trittico: Lucca, Ragusa, Boston|publisher=Donzelli Editore|url=http://books.google.it/books?id=xx488tDACuMC|year=2004|isbn=978-88-7989-909-3|lang=it}}
* {{cite book|author=Oddo di Biagio|year=1774|lang=it|publisher=Domenico-Antonio Quercetti|url=https://books.google.al/books?id=SKeL7by-nhsC|title=Chronica de la edificatione et destructione del cassaro anconitano|place=Ankona}}
* {{cite book|author=Viviana Bonazzoli|publisher=LINT|year=1998|lang=it|isbn=978-88-8190-024-4|url=https://books.google.al/books?id=jJ9tAAAAMAAJ|title=Adriatico e Mediterraneo orientale: una dinastia mercantile ebraica del secondo '600: i Costantini}}
* {{cite encyclopedia|author=Ettore Bortolotti|year=1932|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Enciclopedia-Italiana)/|title=Leonardo Fibonacci|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Marc'Antonio Bragadin|year=2010|lang=it|title=Storia delle repubbliche marinare|url=https://books.google.al/books?id=tRKbSQAACAAJ|publisher=Odoya|isbn=978-88-6288-082-4|place=Bologna}}
* {{Cite book|author=Giovanni Brancaccio|year=1991|title=Geografia, cartografia e storia del Mezzogiorno|url=https://books.google.al/books?id=FxIn0_nDhiIC|chapter=5. La figurazione del Mezzogiorno nella cartonautica medievale e nelle prime carte corografiche|others=Sergio Prozzillo|lang=it|publisher=Guida Editori|isbn=978-88-7835121-9|page=89-107}}
* {{Cite book|author=Danilo Bruno|year=2010|title=Noli antica Repubblica Marinara (1192–1797)|publisher=Comune di Noli|url=https://www.comune.noli.sv.it/s3prod/uploads/ckeditor/attachments/1/0/8/2/8/0/Noli_-_Antica_Repubblica_Marinara.pdf|lang=it|others=Alberto Manzi, Diego Giusto (grafika dhe faqosja); Roberto Croce, Maria Carla Repetto, Diego Giusto (fotot)}}
* {{cite book|author1=Guido Camarda|author2=Salvatore Corrieri|year=2010|author3=Tullio Scovazzi|url=https://books.google.al/books?id=nvZNFqp88PEC|title=La formazione del diritto marittimo nella prospettiva storica|publisher=Giuffrè Editore|lang=it|isbn=978-88-14-15370-9}}
* {{cite book|author=Matteo Camera|title=Istoria della città e costiera di Amalfi in due parti divisa|url=https://books.google.al/books?id=LJcVIp1ggxoC|publisher=Stamperia e Cartiera del Fibreno|lang=it|year=1836|place=Napoli}}
* {{cite book|editor=Cristiano Caracci|url=http://www.nobiliragusei.it/libro1.html|title=Né turchi né ebrei ma nobili ragusei|year=2010|publisher=nobiliragusei.it|translator=Monica Zamparutti Caracci|lang=it|isbn=978-88-8345157-7}}
* {{cite book|editor=Mario Caravale|year=2000|lang=it|volume=55. Ginami - Giovanni da Crema|url=https://books.google.al/books?id=tIbbzgEACAAJ|title=Dizionario Biografico degli Italiani|others=Hélne Angiolini|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|place=Roma}}
* {{cite book|author=Franco Cardini|title=Le crociate|year=2001|lang=it|publisher=Giunti Editore|url=https://books.google.al/books?id=aUqVPwAACAAJ|isbn=978-88-09-21163-6|pages=36, 174|place=Firence}}
* {{cite encyclopedia|author1=di Carmelo|author2=Colamonico Gino Chierici|author3=Riccardo Filangeri di Candida|title=Amalfi|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/amalfi_(Enciclopedia-Italiana)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|year=1929|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|lang=it}}
* {{cite book|author=Francis F. Carter|year=1972|title=Dubrovnik (Ragusa): A Classical City-State|lang=en|url=https://archive.org/details/dubrovnikragusac0000cart|publisher=Seminar Press|isbn=978-0-12-812950-0|place=Londër-Nju Jork}}
* {{cite book|author=Andrea Castagnetti|year=1995|chapter=Il primo comune|title=Storia di Venezia|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/il-primo-comune_(Storia-di-Venezia)|access-date=4 nëntor 2021|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author=Giuseppe Castellani|title=Follaro|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|year=1932|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/follaro_(Enciclopedia-Italiana)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Mario Chiaverini|title=Il &quot;Porto Pisano&quot; alla foce del Don tra il XIII e XIV secolo|year=2000|url=https://books.google.al/books?id=KzHxPQAACAAJ|publisher=Marich, Studio storico editoriale|lang=it|isbn=978-889014060-0|place=Piza}}
* {{cite book|author=Mario Chiaverini|year=2004|lang=it|publisher=MARICH, Studio storico editoriale|place=Piza|url=https://books.google.al/books?id=qyh-AAAACAAJ|title=La battaglia di Saint-Gilles nel 1165 tra Pisa e Genova. Le lotte di predominio, tra misteri ed intrighi, nella Francia meridionale dei secoli XI-XII|isbn=978-88-9014063-1}}
* {{cite book|author=Mario Chiaverini|year=2012|lang=it|publisher=MARICH; Studio storico editoriale|isbn=978-88-9014069-3|url=https://books.google.al/books?id=lpz7ugAACAAJ|title=Repubblica imperiale pisana. La vittoria navale su Genova del 1241: alcuni aspetti, antefatti vicini e lontani, misteri e coincidenze|place=Piza}}
* {{cite book|author=Mario Chiaverini|publisher=MARICH|lang=it|contribution=Studio storico editoriale|year=2006|url=https://books.google.al/books?id=ZIhoAAAAMAAJ|title=Onore e Gloria. Gli aspetti militari della Guerra di Pisa: L'assedio franco-fiorentino nel giugno-luglio 1500|edition=i 3-të|isbn=978-88-9014065-5|place=Piza}}
* {{cite book|editor1=Carisio Ciavarini|volume=1. Croniche Anconitane|editor2=Lazzaro de’ Bernabei|year=1870|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=DmsS-93wK_8C|title=Collezione di documenti storici inediti ed editi rari delle cittá e terre marchigiane|publisher=Tipografia del Commercio|place=Ankona}}
* {{cite book|author=Luigi Cibrario|year=1842|volume=3|lang=it|publisher=Alessandro Fontana|url=https://books.google.al/books?id=CdsGAAAAcAAJ&amp;pg=PA269|title=Della economia politica del medio evo|chapter=11. Leggi marittime. Consolato di mare. Ruoli d’Oleron. Navigazione. Arti. Teoria del credito, usura e cambio|pages=269-323}}
* {{cite encyclopedia|author=Fabrizio Cigni|year=2017|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=89|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/rustichello-da-pisa_(Dizionario-Biografico)/|title=Rustichello da Pisa|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}
* {{cite conference|author=Nicola Cilento|year=1986|conference=Atti del congresso internazionale di studi amalfitani|url=https://books.google.al/books?id=VIAfRAAACAAJ|lang=it|title=Istituzioni civili e organizzazione ecclesiastica nello stato medievale amalfitano|publisher=center di cultura e storia amalfitana|place=Amalfi}}
* {{cite encyclopedia|author=Francesco Cognasso|title=Crociate|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|year=1931|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/crociate_(Enciclopedia-Italiana)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Robert Buckley Comyn|title=History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V|url=https://archive.org/details/historywesterne00comygoog|year=1851|volume=1|publisher=William H. Allen &amp; Co.|lang=en}}
* {{cite book|author1=Anne Conway|author2=Giuliana Manganelli|year=1998|publisher=White Star|url=https://books.google.al/books?id=gvFOAAAAMAAJ|title=Liguria: una magica finestra sul Mediterraneo|lang=it|isbn=978-88-8095-344-9|place=Vercelli}}
* {{cite encyclopedia|author1=Goffredo Coppola|year=1932|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|title=Gaeta|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/gaeta_(Enciclopedia-Italiana)/|author2=Carmelo Colamonico|author3=Gino Chierici|author4=Paolino Mingazzini|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|author5=Ernesto Pontieri|author6=Camillo Manfroni|others=Cesare Cesari; Tammaro De Marinis}}
* {{cite book|author=Massimo Costantini|title=Una Repubblica nata sul mare: navigazione e commercio a Venezia|url=https://books.google.al/books?id=Um2GAAAAIAAJ|isbn=978-88-317-8854-0|publisher=Marsilio|year=2005|lang=it}}
* {{cite conference|author=Errico Cuozzo|url=https://books.google.al/books?id=IKXnoAEACAAJ|title=La fine del Ducato di Amalfi e la ristrutturazione del suo territorio nel Regno di Sicilia|publisher=center di Cultura e Storia Amalfitana|year=1984|lang=it|place=Amalfi}}
* {{cite journal|author=Mariano d'Amelio|title=Caratteri unitari del diritto marittimo dell'Adriatico|url=http://emeroteca.provincia.brindisi.it/Japigia/1933/Articoli/fascicolo%204/Caratteri%20Unitari%20del%20Diritto%20Marittimo%20dell'Adriatico.pdf|format=pdf|lang=it|publisher=emeroteca.provincia.brindisi.it|journal=Japigia|date=1933|issue=4|pages=329-341}}
* {{cite book|editor1=Horst Dippel|editor2=Jörg Luther|year=2010|lang=en, it|publisher=Walter de Gruyter|access-date=28 shkurt 2025|url=https://books.google.al/books?id=I4e6i7XfHDsC|title=Constitutional Documents of Italy and Malta 1787–1850|volume=10: Europe; part 1: Constitutions of the Italian States (Ancona – Lucca)|series=Constitutions of the World from the late 18th Century to the Middle of the 19th Century|isbn=978-3-598-44153-0}}
* {{cite book|author1=Antonio Lefebvre D'Ovidio|author2=Gabriele Pescatore|year=2011|lang=it|isbn=978-88-14-15586-4|url=http://books.google.it/books?id=EBcFTVhrBZgC|author3=Leopoldo Tullio|title=Manuale di diritto della navigazione|publisher=Giuffrè|place=Milano}}
* {{cite book|author1=Marco Dubbini|author2=Giancarlo Mancinelli|title=Storia delle monete di Ancona|year=2009|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=TjDJQgAACAAJ|publisher=Il lavoro editoriale|isbn=978-88-7663-451-2|place=Ancona}}
* {{cite book|author=Ivan Dujčev|year=1968|title=Medioevo Bizantino-Slavo: Saggi di storia letteraria|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=sgvMhmCpAqoC|publisher=Edizioni di Storia e Letteratura|page=518}}
* {{cite book|author=Francis Dvornik|year=1985|lang=it|title=Gli slavi nella storia e nella civiltà europea|url=https://books.google.al/books?id=3GdC6GaLDsMC|translator=Pasquale Portoghese|publisher=Edizioni Dedalo|isbn=978-88-2200504-5}}
* {{cite encyclopedia|author1=C. Di Fabio|author2=A. De Floriani|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|year=1995|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|title=Genova|lang=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author=Tommaso di Carpegna Falconieri|year=2000|title=Innocenzo II|encyclopedia=Enciclopedia dei Papi|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/innocenzo-ii_(Enciclopedia-dei-Papi)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Michael Fauth|title=Der Ruf der Landstraße: Reisegeschichten mit dem Motorrad|url=https://books.google.al/books?id=m1AWCwAAQBAJ|year=2012|publisher=Books on Demand|lang=de|isbn=978-3-7392-0869-5}}
* {{Cite book|author=Giovanni Battista Federici|title=Degli Antichi duchi e consoli o ipati della città di Gaeta|url=https://books.google.al/books?id=r-5_6yyYqq4C|lang=it|publisher=Vincenzo Flauto|year=1791}}
* {{cite book|author1=Franco Franceschi|author2=Ilaria Taddei|lang=it|title=Le città italiane nel Medioevo: XII-XIV secolo|url=https://books.google.al/books?id=K8ckywAACAAJ|publisher=Il Mulino|year=2012|isbn=978-88-1513825-5|place=Bologna}}
* {{cite encyclopedia|author=A. Frondoni|year=1997|chapter=Noli|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/noli_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Arsenio Frugoni|year=1963|publisher=ERI|lang=it|title=Le Repubbliche marinare|place=Torino|url=https://books.google.al/books?id=ex08AAAAMAAJ}}
* {{cite book|author=Chiara Frugoni|year=2014|lang=it|publisher=Laterza|isbn=978-88-5811630-2|url=https://books.google.al/books?id=3hXJoQEACAAJ|title=Medioevo sul Naso. Occhiali, bottoni e altre invenzioni medievali|place=Roma-Bari}}
* {{cite book|author=Riccardo Fubini|year=1994|publisher=Franco Angeli|isbn=978-88-204-8691-4|url=https://books.google.al/books?id=8JqSDlJ1daMC|title=Italia quattrocentesca: politica e diplomazia nell'eta di Lorenzo il Magnifico|lang=it}}
* {{cite book|author=Pietro Galletto|title=Dai comuni medievali alla Repubblica italiana: il lungo cammino dell’idea repubblicana in Italia|url=https://books.google.al/books?id=OWVoAAAAMAAJ|year=2001|lang=it|publisher=G. Battagin|isbn=978-88-8826703-6}}
* {{cite book|author=Carlo Ormondo Galli|year=1875|lang=it|publisher=G. B. Paravia e C.|url=https://books.google.al/books?id=odn57ItpUIwC|title=Storia del Medio Evo ad uso dei licei ed istituti superiori militari e tecnici}}
* {{cite book|author=Giuseppe Gallo|title=La Repubblica di Genova tra nobili e popolari (1257-1528)|year=1997|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=F-E9AAAAMAAJ|publisher=De Ferrari|isbn=978-88-7172092-0|place=Genova}}
* {{cite book|author=Bernardo Gandoglia|year=2005|publisher=Comune di Noli; Fondazione San Antonio|lang=it|orig-year=1919|url=https://books.google.al/books?id=8vFtngEACAAJ|title=In Repubblica: vita intima degli uomini di Noli studiata nell’archivio del comune}}
* {{cite book|author=Veronica Gavagna|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|chapter=Leonardo Fibonacci|year=2013|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Il-Contributo-italiano-alla-storia-del-Pensiero:-Scienze)/|lang=it|title=Il Contributo italiano alla storia del Pensiero: Scienze}}
* {{cite book|author=Michele Antonio Gazano|year=1777|volume=2|lang=it|title=La storia della Sardegna|url=https://books.google.al/books?id=jmkOAAAAQAAJ&amp;pg=PA14|chapter=2. Nuovi preparativi del re Iacopo II di Aragona per la conquista della Sardegna|publisher=Reale Stamperia di Cagliari|pages=8-27|place=Kaljari}}
* {{cite book|author=Paolo Gianfaldoni|title=Le antiche repubbliche marinare: Le origini, la storia, le regate|url=https://books.google.al/books?id=LkbBPQAACAAJ|year=2001|isbn=978-88-87748-36-9|lang=it|publisher=CLD}}
* {{cite encyclopedia|author=M.T. Gigliozzi|title=Gaeta|year=1995|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/gaeta_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Vittorio Gleijeses|year=1972|lang=it|title=La regione Campania – storia ed arte|url=https://books.google.al/books?id=8xX1SAAACAAJ|publisher=Libreria scientifica editrice|place=Napoli}}
* {{cite book|editor=Antonella Grignola|year=1999|title=Le repubbliche marinare - Amalfi, Genova, Pisa, Venezia|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=DZzmzLkCL54C|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-440-1319-6|place=Colognola ai Colli (VR)}} 
* {{cite book|author=Alberto Guglielmotti|volume=1. Storia della marina Pintifica dal 728 al 1499|year=1871|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=ptovjBDwCXEC|title=Storia della marina Pontificia dal secolo ottavo al decimonono|place=Firence|publisher=Successori Le Monnier}}
* {{cite encyclopedia|author=Walter Haberstumpf|lang=it|encyclopedia=Dizionari Zanichelli|title=Repubbliche marinare|url=https://dizionaripiu.zanichelli.it/storiadigitale/p/voce/5158/repubbliche-marinare|archive-date=30 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130111859/https://dizionaripiu.zanichelli.it/storiadigitale/p/voce/5158/repubbliche-marinare|url-status=dead}}
* {{cite book|author=Robin Harris|year=2006|title=Dubrovnik: A History|lang=en|isbn=978-0-86356-959-3|url=https://archive.org/details/dubrovnikhistory0000robi/|publisher=Saqi Books}}
* {{cite book|author=Wilhelm Heyd|title=Le colonie commerciali degli Italiani in Oriente nel medio evo|year=1866|lang=it|url=http://books.google.al/books?id=cctDAAAAYAAJ|publisher=G. Antonelli &amp; L. Basadonna|volume=1|translator=Joseph Müller|place=Venecie e Torino}}
* {{cite book|author1=Paul M. Hohenberg|year=2009|title=The Making of Urban Europe, 1000–1994|url=https://books.google.al/books?id=-fm0wWa_L80C|publisher=Harvard University Press|author2=Lynn Hollen Lees|lang=en|isbn=978-0-674-03873-8}}
* {{cite book|title=Almanacco militare illustrato|year=1867|lang=it|publisher=Tipografia G. Cassone|url=https://books.google.al/books?id=DNoYAAAAYAAJ}}
* {{cite encyclopedia|lang=it|author=Antonio Menniti Ippolito|encyclopedia=Enciclopedia dei ragazzi|year=2006|title=Pisa|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/pisa_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Magda Jászay|lang=it|title=Incontri e scontri nella storia dei rapporti italo-ungheresi|url=https://books.google.al/books?id=aPXckRgebBQC|year=2003|publisher=Rubbettino Editore|isbn=978-88-498-0378-5}}
* {{cite book|author=Jack Kerouac|year=2010|lang=it|publisher=Mondadori|title=I vagabondi del Dharma|url=https://books.google.al/books?id=JtJkbd9vcE8C|translator=Nicoletta Vallorani|isbn=978-88-520-1342-3|place=Milano}}
* {{cite encyclopedia|author=Bariša Krekić|year=1991|volume=1|lang=en|editor=Alexander Kazhdan|url=https://books.google.al/books?id=F9qwtAEACAAJ|title=Dubrovnik|encyclopedia=The Oxford Dictionary of Byzantium|publisher=[[Oxford University Press]]|page=665|isbn=978-019504652-6|place=Oksford dhe Nju Jork}}
* {{cite encyclopedia|author1=Piero Landini|author2=Mario Nani Mocenigo|author3=Filipo Santucci|title=Venezia|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/venezia_(Enciclopedia-Italiana)/|year=1937|author4=Roberto Cessi|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|author5=Gino Fogolari|author6=Giuseppe Ortolani|others=Gastone Rossi-Doria; M. T. D.|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author=Maria Luisa Ceccarelli Lemut|title=Bonifazio (Fazio) Novello Della Gherardesca|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/della-gherardesca-bonifazio-novello_(Dizionario-Biografico)|year=1989|volume=37|lang=it|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana|encyclopedia=Dizionario biografico degli italiani|place=Romë}}
* {{cite book|author=Enrico Leo|year=1840|volume=2|lang=it|title=Storia d'Italia nel medio evo|url=https://books.google.al/books?id=EoQ5AAAAcAAJ|publisher=C. Storm &amp; L. Armiens|isbn=978-0-543-96240-9|place=Lugano}}
* {{cite book|editor1=Claudio Leonardi|year=2007|volume=28|publisher=Sismel, Edizioni del Galluzzo|editor2=Lucia Pinelli|url=https://www.unilibro.it/libro/9788884502421/|title=Medioevo latino. Bollettino bibliografico della cultura europea da Boezio a Erasmo (secoli VI – XV)|lang=it}}
* {{cite book|author=Joachim-Felix Leonhard|year=1992|lang=it|publisher=Il Lavoro Editoriale|url=https://books.google.al/books?id=EL-uPAAACAAJ|title=Ancona nel Basso Medioevo - la politica estera e commerciale dalla prima crociata al secolo XV|isbn=978-88-7663132-0|place=Bologna}}
* {{cite book|author=Antonio Leoni|volume=1|title=Istoria d'Ancona Capitale della Marca Anconitana|url=https://books.google.al/books?id=01dfAAAAcAAJ|lang=it|publisher=Tipografia Baluffi|year=1810|place=Ankona}}
* {{cite journal|author=Francesco Paolo de' Liguoro|journal=Lega Navale|title=Gaeta quinta Repubblica Marinara?|lang=it|url=http://www.ristoranteilfollaro.it/Cenni%20di%20Storia/Documenti%20Cenni%20di%20Storia/5%C2%AA%20Repubblica%20Marinara.pdf|date=nëntor–dhjetor 2007|pages=29-33}}
* {{cite book|author1=R. Anthony Lodge|year=2007|author2=P. Sture Ureland|author3=Stefan Pugh|url=https://books.google.al/books?id=WxULAQAAMAAJ|title=Language contact and minority languages on the littorals of Europe|lang=en|isbn=978-383251644-4|publisher=Logos Verlag}}
* {{cite journal|author=Armando Lodolini|title=Ancona|lang=it|date=tetor–dhjetor 1970|volume=2|issue=7–8–9|url=http://www.iststudiatell.org/p_isa/NE/rsc_vol_02.pdf|journal=Raccolta Rassegna Storica dei Comuni: Periodico di studi e di ricerche storiche locali|publisher=Istituto di Studi Atellani|pages=207-211}}
* {{cite book|author=Armando Lodolini|year=1967|title=Le repubbliche del mare: Con 88 tavole fuori testo|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=aTUOAQAAIAAJ|publisher=Ente per la diffusione e l'educazione storica|contribution=Biblioteca di storia patria|place=Roma}}
* {{cite encyclopedia|title=Marche|year=1981|publisher=Aristea|lang=it|author=Valerio Lugani|url=https://books.google.al/books?id=m7cqngEACAAJ|encyclopedia=Meravigliosa Italia: enciclopedia delle regioni|page=44|place=Milano}}
* {{cite book|author=Bohun Lynch|year=1927|lang=en|publisher=George G. Harrap &amp; Co. Ltd.|url=https://books.google.al/books?id=HSYJAQAAIAAJ|title=The Italian Riviera: Its Scenery, Customs, and Food, with Notes Upon the Martime Alps}}
* {{Cite journal|author=Adrian Lyttelton|journal=Journal of Modern Italian Studies|lang=en|issn=1354-571X|url=https://doi.org/10.1080/1354571X.2012.641410|title=Sismondi, the republic and liberty: between Italy and England, the city and the nation|date=2012|access-date=17 prill 2023|doi=10.1080/1354571X.2012.641410|volume=17|issue=2|pages=168-82}}
* {{cite book|author=Elena Maffei|lang=it|title=Dal reato alla sentenza: il processo criminale in età comunale|year=2005|url=https://books.google.al/books?id=YPFno1LA4aMC|publisher=Edizioni di storia e letteratura|isbn=978-88-8498-179-0|place=Roma}}
* {{cite book|author=Camillo Manfroni|year=1899|volume=1|publisher=Regia Accademia Navale|url=https://books.google.al/books?id=uTUOAQAAIAAJ|lang=it|title=Storia della marina italiana dalle invasioni barbariche al trattato di Ninfeo (anni di Cristo 400-1261)|place=Livorno}}
* {{cite book|author=Christopher Marshall|year=1994|title=Warfare in the Latin East, 1192–1291|url=https://books.google.al/books?id=0lhyFhab2mkC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA39|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en|isbn=978-0-521-47742-0|place=Kembrixh}}
* {{cite book|author1=Dario Guglielmo Martini|year=1966|lang=it|author2=Divo Gori|publisher=Sabatelli Editori|url=https://books.google.al/books?id=nkR_oAEACAAJ|title=La Liguria e la sua anima: storia di Genova e dei Liguri|place=Savona}}
* {{cite book|author=Pietro Martini|title=Storia delle invasioni degli Arabi e delle piraterie dei Barbareschi in Sardegna|url=https://books.google.al/books?id=n285AAAAcAAJ|isbn=978-1-166-86352-4|lang=it|publisher=Timon|year=1861}}
* {{cite journal|author=Nino Materi|journal=Il Giornale|lang=it|date=13 prill 2011|url=http://www.ilgiornale.it/news/storia-ecco-tutte-bufale-legate-ai-numeri.html|title=Storia: ecco tutte le &quot;bufale&quot; legate ai numeri}}
* {{cite book|author=Giuseppe Sandro Mela|year=2005|lang=it|title=Islam: nascita, espansione, involuzione|url=https://books.google.al/books?id=9jktXHiEaY8C|isbn=978-88-8358-686-6|publisher=Armando Editore|place=Roma}}
* {{cite web|author=Alfonso Mignone|lang=it|publisher=Historia Regni: Portale di divulgazione storica|url=http://www.historiaregni.it/diritto-e-storia-delle-repubbliche-marinare-di-ancona-gaeta-noli-e-ragusa-intervista-ad-alfonso-mignone/|title=Diritto e storia delle repubbliche marinare di Ancona, Gaeta, Noli e Ragusa|date=18 korrik 2019|access-date=22 prill 2025|archive-date=20 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250520044407/https://www.historiaregni.it/diritto-e-storia-delle-repubbliche-marinare-di-ancona-gaeta-noli-e-ragusa-intervista-ad-alfonso-mignone/|url-status=dead}}
* {{cite book|author=Raffaele Molinelli|title=Studi urbinati: Storia, geografia|volume=55–56|url=https://books.google.al/books?id=1hcjAQAAIAAJ|chapter=Città e contado in età moderna nella Marca|lang=it|publisher=Università degli studi di Urbino|year=1981}}
* {{Cite book|author=Indro Montanelli|year=2003|author2=Roberto Gervaso|title=Storia d'Italia|lang=it|volume=1. 476-1250|url=https://search.worldcat.org/title/956200051|publisher=Corriere della Sera; RCS Quotidiani|author3=Mario Cervi|place=Milano}}
* {{Cite book|author=Indro Montanelli|year=2003|author2=Roberto Gervaso|author3=Mario Cervi|title=Storia d’Italia|url=https://search.worldcat.org/title/954723539|volume=2. 1250-1600|lang=it|publisher=Corriere della Sera; RCS Quotidiani}}
* {{cite book|author1=Indro Montanelli|year=2013|lang=it|author2=Mario Cervi|title=L'Italia del millennio|url=https://books.google.al/books?id=xYVaAQAAQBAJ|publisher=Biblioteca Universale Rizzoli|isbn=978-88-5865588-7}}
* {{cite book|author=Francesco Morace|title=Il senso dell'Italia: Istruzioni per il terzo miracolo italiano|year=2008|url=https://books.google.al/books?id=OsHi2YxUtCQC&amp;lpg=PA1&amp;pg=PT15|chapter=Il primo miracolo italiano: il Rinascimento|publisher=Libri Scheiwiller|lang=it|isbn=978-88-7644-550-7|pages=13-15}}
* {{cite book|author=Umberto Moretti|year=1998|lang=it|publisher=A. Forni|edition=Rishtypje anastatike e botimit origjina të 1904-ës|url=https://books.google.al/books?id=NRImAAAACAAJ|title=La prima repubblica marinara d'Italia: Amalfi. Con uno studio critico sulla scoperta della bussola nautica|isbn=978-88-271-2882-4}}
* {{cite encyclopedia|author1=Attilio Mori|title=Meloria|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|year=1934|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/meloria_(Enciclopedia-Italiana)/|author2=Camillo Manfroni|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author=Maria Muccillo|year=1997|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=47|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-fibonacci_(Dizionario-Biografico)/|title=Leonardo Fibonacci|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author1=Lodovico Antonio Muratori|author2=Giosuè Carducci|author3=Vittorio Fiorini|year=1942|lang=it, la|url=https://books.google.al/books?id=jl8-AQAAMAAJ|title=Rerum italicarum scriptores|contribution=Istituto storico italiano per il Medio Evo|publisher=S. Lapi}}
* {{cite book|author=Giovanni Murialdo|editor1=Francesca Bandini|editor2=Mauro Darchi|publisher=All’Insegna del Giglio|url=https://books.google.al/books?id=t_R_CwAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA9|chapter=Dinamiche territoriali e commerciali nella Noli signorile e comunale...|year=2004|title=La repubblica di Noli e l'importanza dei porti minori del Mediterraneo nel Medioevo|lang=it|isbn=978-88-7814-179-7|place=Firence|pages=9-25}}
* {{cite book|author=Giosuè Musca|year=2002|lang=it|title=Il Mezzogiorno normanno-svevo e le Crociate|url=https://books.google.al/books?id=YPJYRQajrW4C|editor=Edizioni Dedalo, Università di Bari|isbn=978-88-220-4160-9}}
* {{cite encyclopedia|author=Riccardo Musso|year=2003|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=59|lang=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/antonio-grimaldi_(Dizionario-Biografico)/|title=Antonio Grimaldi|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author1=Umberto Nani|year=1933|title=Iugoslavia|author2=Anna Maria Ratti|author3=Vojeslav Mole|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/iugoslavia_(Enciclopedia-Italiana)|author4=Ferdinando Milone|author5=Mario Salfi|author6=Arthur Haberlandt|others=Pino Fortini; Luigi Chatrian; Carlo De Angelis|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|lang=it}}
* {{cite book|author=Mario Natalucci|volume=1. Dalle origini alla fine del Quatrocento|publisher=Unione Arti Grafiche|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=B-wNAQAAIAAJ|year=1960|title=Ancona attraverso i secoli|pages=221-558|place=Città di Castello}}
* {{cite book|author=Mario Natalucci|title=Ancona attraverso i secoli|publisher=Unione Arti Grafiche|year=1960|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=oDTTAAAAMAAJ|volume=2. Dell'inizio del Cinquecento alla fine del Settecento|pages=1-172|place=Città di Castello}}
* {{cite book|author=Teofilo Ossian De Negri|title=Storia di Genova: Mediterraneo, Europa, Atlantico|year=2003|url=https://books.google.al/books?id=2jCNYMnOdXUC|lang=it|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-09-02932-3|place=Firence}}
* {{cite book|author=John Julius Norwich|year=1982|title=A History of Venice|isbn=978-067972197-0|url=https://books.google.al/books?id=XwNqT3lOl9EC|lang=en|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group}}
* {{cite encyclopedia|author=Giovanni Nuti|year=1989|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|volume=37|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/rosso-della-turca_(Dizionario-Biografico)/|title=Rosso Della Turca|lang=it|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Ermanno Orlando|year=2021|title=Le repubbliche marinare|publisher=Il Mulino|url=https://books.google.al/books?id=_oVCzgEACAAJ|lang=it|isbn=978-88-1529198-1|place=Bolonja}}
* {{cite book|title=Panorama|year=1977|publisher=Mondadori|lang=it|volume=594-601|url=https://books.google.al/books?id=Y3A7AQAAIAAJ|page=217}}
* {{cite book|author1=Aldo Padovano|author2=Felice Volpe|year=2008|title=La grande storia di Genova|volume=2|lang=it|url=https://books.google.al/books?id=S5u3xgEACAAJ|publisher=Artemisia Progetti Editoriali|isbn=978-88-6070-022-3|pages=84, 91}}
* {{cite book|author=Francesco Pappalardo|publisher=Istituto per la Dottrina e l'Informazione Sociale|url=http://www.alleanzacattolica.org/idis_dpf/voci/a_ducato_amalfi.htm|lang=it|title=Il Ducato di Amalfi (839-1131)}}
* {{cite book|author=Andrew Archibald Paton|chapter=Book II. Highlands and Islands of the Adriatic|url=https://books.google.al/books?id=wAKlhg5JYxAC&amp;pg=PA203|publisher=Brockhaus|volume=1|title=Researches on the Danube and the Adriatic; Or Contributions to the Modern History of Hungary and Transylvania, Dalmatia and Croatia, Servia and Bulgaria|pages=203-257|year=1861|lang=en}}
* {{cite book|author=Vesna Pavic|year=2005|title=Croazia, guida completa|publisher=Giunti Editore|url=https://books.google.al/books?id=114bQRY_eDYC|chapter=Dubrovnik e la penisola di Pelješac|lang=it|isbn=978-88-09-03419-8|pages=120-130|place=Firence}}
* {{cite encyclopedia|author=I. Petricioli|year=1994|lang=it|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana|title=Dubrovnik|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/dubrovnik_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|encyclopedia=Enciclopedia dell’ Arte Medievale}}
* {{cite book|editor=Piero Pierotti|year=2003|lang=it|publisher=Fratelli Alinari|isbn=978-88-7292-456-3|url=https://books.google.al/books?id=TIQDxpBe7EkC|title=Pisa e le sue acque: Viaggio fotografico tra due millenni}}
* {{cite encyclopedia|author=Guido Piovene|encyclopedia=Tuttitalia: enciclopedia dell’Italia antica e moderna|url=https://books.google.al/books?id=YrGBywEACAAJ|title=Marche: Ancona, Valle dell'Esino, Senigallia, Fano e la Valle del Metauro, Pesaro, Urbino e il Montefelrto, Macerata, Ascoli Piceno, il Piceno Marittimo|year=1963|lang=it|editor=Maria Ferrara|publisher=Casa Editrice Sansoni &amp; Istituto Geografico De Agostini|place=Firence, Novara}}
* {{cite journal|author=Francesco Pirani|date=shtator 2017|publisher=Andrea Livi|url=https://u-pad.unimc.it/retrieve/handle/11393/243145/48150/Pirani.pdf|title=Ancona repubblica marinara fra orgoglio civico e medievalismo|journal=Marca – Marche rivista di storia regionale|pages=85-100|lang=it}}
* {{cite book|author=Francesco Pirani|year=2018|chapter=Le repubbliche marinare: archeologia di un'idea|url=https://books.google.al/books?id=1SByuQEACAAJ|lang=it|editor1=Tommaso di Carpegna Falconieri|title=Medievalismi italiani - secoli XIX-XXI|publisher=Gangemi editore SpA|editor2=Riccardo Facchini|isbn=978-88-4923617-0}}
* {{cite book|author=Vincenzo Pirani|year=1979|lang=it|publisher=Gilberto Bagaloni Editore|url=https://books.google.al/books?id=JxDavQEACAAJ|title=Ancona dentro le mura|place=Ancona}}
* {{cite book|author=Armando Pitassio|publisher=Morlacchi Editore|isbn=978-88-87716-22-1|url=https://books.google.al/books?id=vW1X7r1JNwAC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA97|year=2000|title=Corso introduttivo allo studio della Storia dell'Europa Orientale: dall'antichità a Versailles|pages=97-98, 128|lang=it|place=Perugia}}
* {{cite encyclopedia|title=Repubblica|year=1953|volume=2|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia Pomba|url=https://books.google.al/books?id=3minMwAACAAJ|publisher=Unione Tipografico-Editrice Torinese|place=Torino}}
* {{cite book|editor=Giuseppe A. Possedoni|publisher=Edizioni Canonici|lang=it|others=Franco Cardini|url=https://books.google.al/books?id=EG5ePwAACAAJ|title=Ciriaco d'Ancona e il suo tempo: viaggi, commerci e avventure fra sponde adriatiche, Egeo e Terra Santa|year=2002}}
* {{cite book|author=Gustavo La Posta|year=1994|lang=it|publisher=Edizioni scientifiche italiane|url=https://books.google.al/books?id=83VoAAAAMAAJ|title=Neapolis: storia di Napoli e del meridione d’Italian: periodo greco, romano e bizantino (dalle origini al 1140)|isbn=978-88-7104-921-2}}
* {{cite book|author=Riccardo Predelli|year=1903|title=Gli statuti marittimi veneziani fino al 1255|url=https://books.google.al/books?id=ORQ7AQAAMAAJ|publisher=Prem. stab. tip-lit. Visentini cav. Federico|lang=it|place=Venecie}}
* {{cite book|author1=Adriano Prosperi|author2=Gustavo Zagrebelsky|lang=it|author3=Paolo Viola|url=https://search.worldcat.org/title/926812772|others=Michele Battini|title=Medioevo ed età moderna|year=2012|series=Storia e identità|publisher=Einaudi Scuola|isbn=978-88-286-0979-7|place=Milano}}
* {{cite book|editor=Dino Puncuh|year=1996|lang=it|title=I Libri Iurium della Repubblica di Genova|url=https://www.storiapatriagenova.it/Docs/Biblioteca_Digitale/SB/e19bb8cfa7781ad69d77ae3fa48a2f4b/97e5ca5fb0c4b53c8a2ac568e057b82f.pdf|chapter=n. 357-358; 1218, maggio 11, Venezia; 1228, maggio 24, Venezia|volume=1.2|publisher=Società Ligure di Storia Patria; Ministero per i Beni Culturali e Ambientali, Publicazioni degli Archivi di Stato|pages=210-223}}
* {{cite book|editor1=Raimondo Morozzo della Rocca|year=1972|editor2=Francesca Maria Tiepolo|url=https://archive.org/details/BiblioFBK-FISA-P-9/|lang=it|title=Venezia: Serenissima Repubblica dalle origini al 1797|series=Acta Italica: Raccolta di documenti sull'amministrazione pubblica in Italia dal Medioevo alla costituzione dello Stato nazionale|publisher=Fondazione italiana per la storia amministrativa}}
* {{cite book|author=Samuele Romanin|year=1854|volume=2|lang=it|title=Storia documentata di Venezia|url=https://books.google.al/books?id=83M5AAAAcAAJ&amp;pg=PA308|publisher=Pietro Naratovich Tipografo Editore|chapter=Libro Settimo, Capitolo Primo|pages=287-311|place=Venecie}}
* {{cite book|author=Fabio Romanini|year=2012|publisher=libreriauniversitaria.it|lang=it, en|url=https://books.google.al/books?id=NYVwhASH-owC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA71|chapter=6. La guerra di San Saba|title=I Pélrinages communes, i Pardouns de Acre e la crisi del regno crociato. Storia e testi|author2=Beatrice Saletti|isbn=978-88-6292-311-8|pages=68-73|place=Padova}}
* {{cite book|author=Aurelio Romano|year=1867|publisher=Stabilimento Tipografico fratelli De Angelis|url=https://books.google.al/books?id=aJL925LDxOUC&amp;pg=PA79|lang=it|title=Tradizioni militari italiane|chapter=Italiani alle Crociate|pages=77-93}}
* {{cite book|author=Zdenka Janeković Römer|year=2003|lang=hr|publisher=Golden Marketing|url=https://books.google.al/books?id=0IHQPQAACAAJ|title=Višegradski ugovor – temelj Dubrovačke Republike|trans-title=Traktati i Viségradit: Themelimi i Republikës së Dubrovnikut|isbn=978-953212065-3}}
* {{cite book|author=Tito Savelli|year=2005|title=La battaglia di Lepanto|publisher=Editori Guida|url=https://books.google.al/books?id=EpZ-i_RV954C|lang=it|isbn=978-88-7188-889-7}}
* {{cite book|author=Adolf Schaube|year=1915|lang=it|publisher=Unione tipografico-editrice Torinese|url=https://books.google.al/books?id=bYBvHAAACAAJ|title=Storia del commercio dei popoli latini del Mediterraneo sino alla fine delle Crociate|place=Torino|translator=Pietro Bonfante}}
* {{cite book|author1=Patrizia Schiappacasse|author2=Pasquale Corbo|author3=Vera Liguori Mignano|url=https://books.google.al/books?id=QGsNzwEACAAJ|title=Le relazioni commerciali tra Genova e Gaeta nel tardo Medioevo: Due porti, tante navi e un'amicizia antiqua et innata|publisher=Comune di Gaeta|volume=1|lang=it|year=2001}}
* {{cite book|editor=Giuseppe Schiavone|lang=it|author=Maria Alberta Sarti|publisher=Edizioni Dedalo|url=https://books.google.al/books?id=1b5VCrUBdGoC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA103|chapter=Il modello Corso e l’idea democratica di Rousseau|year=1997|title=La democrazia diretta: un progetto politico per la società di giustizia|isbn=978-88-220-6195-9|page=103-131}}
* {{cite encyclopedia|author=Michelangelo Schipa|year=1930|lang=it|title=Lega Campana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lega-campana_(Enciclopedia-Italiana)/|publisher=Istituto dell'Enciclopdia Italiana|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}
* {{cite encyclopedia|author=Ulrich Schwarz|title=Mastalo|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|year=2008|volume=72|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/mastalo_(Dizionario-Biografico)/|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|lang=it|place=Romë}}
* {{cite encyclopedia|author=Antonio Sennis|year=2000|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia dei Papi|title=Giovanni VIII|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-viii_(Enciclopedia-dei-Papi)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia}}
* {{cite book|author=Kenneth Meyer Setton|year=1978|title=The Papacy and the Levant, 1204–1571|url=https://books.google.al/books?id=0Sz2VYI0l1IC|lang=en|volume=2|publisher=The American Philosophical Society|isbn=978-0-87169-127-9}}
* {{cite book|author=Vito Sibilio|publisher=Congedo|year=2004|title=Le parole della prima crociata|url=https://books.google.al/books?id=Om9iAAAAMAAJ|lang=it|isbn=978-88-8086-578-0|page=79}}
* {{cite book|author=Boncompagno da Signa|year=1999|title=Liber de obsidione Anconae (L'assedio di Ancona)|url=https://books.google.al/books?id=ar88AAAAMAAJ|isbn=978-88-8334-000-0|editor=Paolo Garbini|publisher=Viella|lang=it}}
* {{cite book|author=Jean Charles Léonard Simonde de Sismondi|lang=it|publisher=Tipografia Elvetica|url=https://books.google.al/books?id=TtjnKgzUJ7UC|title=Storia delle repubbliche italiane dei secoli di mezzo|year=1817|volume=1}}
* {{cite book|author=Werner Sombart|title=Lusso e capitalismo|lang=it|publisher=Edizioni del Veltro|url=https://books.google.al/books?id=TddWAgAACAAJ|year=1982|isbn=88-400-0113-1}}
* {{cite book|author=Antonio Sperduto|title=Gaeta|publisher=Electa|lang=it|isbn=978-88-435-8630-1|url=https://books.google.al/books?id=08WHPQAACAAJ|year=1999|place=Napoli}}
* {{cite book|author=Theoharis Stavrides|title=The Sultan of Vezirs|publisher=Brill Academic Publishers|url=https://books.google.al/books?id=ptXG0uA70lAC|year=2001|isbn=90-04-12106-4|lang=en}}
* {{cite book|author=N. Stivieri|year=1870|title=Storia di Venezia dalla sua origine fino ai giorni nostri|url=https://books.google.al/books?id=fklDAAAAYAAJ|publisher=Protasio|place=Milano, Venecia e Trieste|lang=it}}
* {{cite book|author=Marco Tangheroni|editor=Giuseppe Barone|title=Le vie del Mezzogiorno: storia e scenari|url=https://books.google.al/books?id=A-F4jbst-zEC|chapter=Nel Mezzogiorno medievale. Goti, longobardi e bizantini. Arabi, normanni e svevi|year=2002|publisher=Donzelli Editore|lang=it|isbn=88-7989-684-9}}
* {{cite book|author=Luc-Normand Tellier|year=2009|publisher=Presses de l'Université du Québec|url=https://books.google.al/books?id=cXuCjDbxC1YC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA198|title=Urban World History: An Economic and Geographical Perspective|lang=en|chapter=The Moorish Outpost|isbn=978-2-7605-1588-8|page=198-202}}
* {{cite book|author=Maria Francesca Tiepolo|title=Dalla guerra di Chioggia alla pace di Torino, 1377-1381|url=https://books.google.al/books?id=APEvAQAAMAAJ|contribution=Ministero per i Beni Culturali e Ambientali|year=1981|lang=it|publisher=Archivio di Stato di Venezia|page=9}}
* {{cite encyclopedia|editor=Amy Tikkanen|title=Gaeta|date=22 prill 2011|accessdate=6 shtator 2017|url=https://www.britannica.com/place/Gaeta|lang=en|publisher=Encyclopædia Britannica inc.|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}
* {{cite encyclopedia|author1=Antonio Renato Toniolo|year=1935|lang=it|author2=Bruno Molajoli|title=Ragusa|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/ragusa_(Enciclopedia-Italiana)/|author3=Giuseppe Praga|encyclopedia=Enciclopedia Italiana|publisher=Istituto dell’ Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Daniel Philip Waley|year=1980|lang=it|title=Le città-repubblica dell'Italia medievale|url=https://www.amazon.it/dp/8806500392|publisher=Einaudi|isbn=978-88-0650039-9|place=Torino}}
* {{Cite book|author=Nicholas Walton|year=2015|publisher=Hurst &amp; Company|isbn=978-1-84904-512-4|url=https://books.google.al/books?id=_W2MCwAAQBAJ|title=Genoa, 'La Superba': The Rise and Fall of a Merchant Pirate Superpower|lang=en}}
* {{cite book|author=Giuliano Valdés|year=1994|publisher=Bonechi|lang=it|title=Arte e storia di Pisa|url=https://books.google.al/books?id=f0B2PC1VL3wC|place=Firence|isbn=978-88-8029-023-0}}
* {{cite book|author=Carlo Varese|title=Storia della repubblica di Genova: dalla sua origine sino al 1814|url=https://books.google.al/books?id=6yoX0QEACAAJ|publisher=Tipografia d'Yves Gravier|year=1836|lang=it|volume=3|place=Vareze}}
* {{cite book|author=Carlo Varese|title=Storia della repubblica di Genova: dalla sua origine sino al 1814|url=https://books.google.al/books?id=oEFJzZJmV1YC|publisher=Tipografia d'Yves Gravier|year=1836|volume=4|lang=it|place=Vareze}}
* {{cite book|author=Carlo Varese|title=Storia della repubblica di Genova: dalla sua origine sino al 1814|url=https://books.google.al/books?id=g3J-D5eSArwC|publisher=Tipografia d'Yves Gravier|year=1836|volume=5|lang=it|place=Vareze}}
* {{cite book|author=Carlo Varese|title=Storia della repubblica di Genova: dalla sua origine sino al 1814|url=https://books.google.al/books?id=jnmBI5MBgScC|publisher=Tipografia d'Yves Gravier|year=1836|volume=6|lang=it|place=Vareze}}
* {{cite book|author=Augusto Vittorio Vecchi|year=1895|title=Storia generale della marina militare|url=https://books.google.al/books?id=P-8IAQAAIAAJ|lang=it|publisher=Tipografia Raffaello Giusti|volume=1}}
* {{cite book|author=Augusto Vittorio Vecchi|year=1895|title=Storia generale della marina militare|url=https://books.google.al/books?id=bu8IAQAAIAAJ|lang=it|publisher=Tipografia Raffaello Giusti|volume=2}}
* {{cite encyclopedia|editor=Fernando de Mello Vianna|title=Ancona|publisher=Palgrave Macmillan|url=https://books.google.al/books?id=KI-vCwAAQBAJ|lang=en|encyclopedia=The International Geographic Encyclopedia and Atlas|year=1979|isbn=978-134905002-4|page=27}}
* {{cite encyclopedia|author=Mario Viora|title=Capitolari|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|year=1930|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/capitolari_(Enciclopedia-Italiana)/|encyclopedia=Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author1=Josip Vrandečić|year=2007|lang=hr|place=Barbat|author2=Miroslav Bertoša|url=https://books.google.al/books?id=ByARzQEACAAJ|title=Dalmacija, Dubrovnik i Istra u ranome novom vijeku|publisher=Leykam international|isbn=978-953-7534-03-5}}
* {{cite book|author=Pietro Zampetti|year=1980|title=Marche con 168 illustrazioni|editor=Neri Pozza|url=https://books.google.al/books?id=HhyCswEACAAJ|publisher=L'Espresso|series=Itinerari dell'Espresso|lang=it|pages=33-189|place=Roma}}
* {{cite encyclopedia|author=Margherita Zizi|year=2005|lang=it|encyclopedia=Enciclopedia dei ragazzi|title=Genova|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/genova_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/|publisher=Istituto dell' Enciclopedia Italiana}}
* {{cite book|author=Alvise Zorzi|year=2002|publisher=Bompiani|title=La repubblica del leone: Storia di Venezia|url=https://books.google.al/books?id=G6yDKxBBGb8C|lang=it|isbn=978-88-5872529-0|page=33}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=2001|publisher=Touring Club Italiano|isbn=978-88-365-1149-5|url=https://books.google.al/books?id=XMFrb0ReIkMC|title=Guide d’Italia: Marche: Ancona, Ascoli Piceno, Macerata, Pesaro-Urbino|lang=it|series=Guide verdi}}
* {{cite conference|author=AA. VV.|publisher=Giuffrè Editore|year=2008|access-date=28 shkurt 2025|url=https://books.google.al/books?id=y1lqn52XYscC|lang=it|title=Alberico Gentili: La salvaguardia dei beni culturali nel diritto internazionale|conference=Atti del convegno dodicesima giornata Gentiliana, San Ginesio, 22-23 Settembre 2006|isbn=978-88-14-14033-4}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=2004|lang=it|publisher=Touring Club Italiano|url=https://books.google.al/books?id=IaIFKjvRgpcC|title=Croazia: Zagabria e le città d'arte – Istria, Dalmazia e le isole. I grandi parchi nazionali}}
* {{cite book|author=AA. VV.|publisher=Libreria Fratelli Bocca|year=1931|lang=it|volume=67-68|url=https://books.google.al/books?id=vpcbAAAAMAAJ|title=Atti della Reale accademia delle scienze di Torino: Classe di scienze morali, storiche e filologiche}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=1933|lang=it|publisher=Libreria Fratelli Bocca|volume=69–70|url=https://books.google.al/books?id=eJgbAAAAMAAJ|title=Atti della Reale accademia delle scienze di Torino: Classe di scienze morali, storiche e filologiche|page=40}};
* {{cite book|author=AA. VV.|year=1981|chapter=Gaeta|title=Lazio, non compresa Roma e dintorni|url=https://books.google.al/books?id=1TwQ54xw9VgC&amp;pg=PA731|publisher=Touring Club Italiano|lang=it|isbn=978-88-365-0015-4|pages=733-747}}
* {{cite book|author=AA. VV.|volume=Marche|year=1982|publisher=Istituto Geografico De Agostini|url=https://books.google.al/books?id=0J67mgEACAAJ|lang=it|title=Conoscere l'Italia|place=Novara}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=1993|title=Guida rapida d’Italia|publisher=Touring Club Italiano|url=https://books.google.al/books?id=HMmVAQAACAAJ|isbn=978-88-365-0517-3|volume=1|lang=it|place=Milano}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=2004|lang=it|chapter=Dubrovnik, gioiello di pietra e di luce|url=https://books.google.al/books?id=IaIFKjvRgpcC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA120|title=Croazia. Zagabria e le città d'arte. Istria, Dalmazia e le isole. I grandi parchi nazionali|publisher=Touring Club Italiano|isbn=978-88-365-2920-9|pages=120-133|place=Milano}}
* {{cite book|author=AA. VV.|title=Conosci l'Italia|year=1961|lang=it|volume=5. L'Italia storica|url=https://books.google.al/books?id=mSm6MgEACAAJ|publisher=Touring Club Italiano}}
* {{cite book|author=AA. VV.|title=Liguria|year=2010|publisher=Michelin|lang=it|isbn=978-2-06-715090-4|url=https://books.google.al/books?id=1QnmwAEACAAJ}}
* {{cite book|author=AA. VV.|lang=it|title=Ancona repubblica marinara, Federico Barbarossa e le Marche|url=https://books.google.al/books?id=M28OAQAAIAAJ|year=1972|publisher=Arti grafiche Città di Castello|contribution=Deputazione di storia patria per le Marche}}
* {{cite book|author=AA. VV.|chapter=Gaeta|year=1981|title=Lazio, non compresa Roma e dintorni|url=https://books.google.al/books?id=1TwQ54xw9VgC|lang=it|publisher=Touring Club Italiano|isbn=978-88-365-0015-4|series=Guide rosse del TCI}}
* {{cite book|author=AA. VV.|title=Guida d'Italia: Marche|year=1981|publisher=Touring Club Italiano|url=https://books.google.al/books?id=rHG3RDL3GOYC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA87|editor1=Giovanni Corbella|chapter=Ancona|editor2=Marzia Bianchi|editor3=Luisa Colombo|isbn=978-88-365-0013-0|others=Giovanni Schiona, etj.|lang=it|pages=87-149, 326-354, 384-414|series=Guide rosse del TCI|place=Milano}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=1982|title=Guida d'Italia: Liguria|publisher=Touring Club Italiano|url=https://books.google.al/books?id=sTuwrCII3pkC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA377|isbn=978-88-365-0009-3|chapter=Noli|lang=it|series=Guide rosse del TCI|place=Milano|pages=377-383}}
* {{cite book|author=AA. VV.|chapter=12. La costiera amalfitana|title=Guida d'Italia: Napoli e dintorni|url=https://books.google.al/books?id=lubgLNSCZrgC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA625|publisher=Touring Club Italia|year=2001|lang=it|isbn=978-88-365-1954-5|place=Milano|pages=625-626 (601-632)|series=Guide rosse del TCI}}
* {{cite book|author=AA. VV.|title=Guida Blu|year=2005|lang=it|publisher=Touring Club Italiano|url=https://books.google.al/books?id=X4p7GOjmZiIC|chapter=Campania|isbn=978-88-365-3453-1|pages=110-128}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=2008|series=La guida verde|lang=it|title=Napoli e la Campania|url=https://books.google.al/books?id=9I_owAEACAAJ|publisher=Edizioni Michelin|isbn=978-2-06-713196-5}}
* {{cite book|author=AA. VV.|year=2011|title=Tutto Medioevo: Schemi Riassuntivi, Quadri di Approfondimento|url=https://books.google.al/books?id=HNj84ACv8j0C|publisher=Istituto Geografico De Agostini|lang=it|isbn=978-88-418-6920-8|page=51}}
* {{cite book|author=AA. VV.|title=Atlanti dellla Grande storia di Venezia: I 1200 anni della Serenissima Repubblica|url=https://books.google.al/books?id=cUffmwlQsjcC|editor=Blevio Sedigraf|year=1997|publisher=Giunti Editore|lang=it|others=Diego Pasquino|isbn=978-88-440-0445-3}}

== Lidhje të jashtme ==
* {{commons category|Maritime republics|Republikat Detare}}
* {{cite encyclopedia|title=Repubbliche marinare|lang=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare/|encyclopedia=Enciclopedia Treccani}}
* {{cite encyclopedia|title=Repubbliche marinare|lang=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=2010|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/repubbliche-marinare_(Dizionario-di-Storia)/|encyclopedia=Dizionario di Storia}}

[[Kategoria:Histori detare]]
[[Kategoria:Kultura detare]]
[[Kategoria:Historia e Italisë]]
[[Kategoria:Historia e Dalmacisë]]
[[Kategoria:Mesjeta]]
[[Kategoria:Republika të mëparshme]]
[[Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës]]</text>
      <sha1>f6jw34zhvamwlsbc8ae5vkaf499a6yj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksandar Matanović</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380675</id>
    <revision>
      <id>3001092</id>
      <parentid>2971477</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4988" sha1="cehujsel0tni1jxsm8tm5add5mebp88" xml:space="preserve">{{Infobox chess biography
| name          = Aleksandar Matanović
| image         = Aleksandar Matanović 1961.jpg
| caption       = Matanović më 1961
| birth_date    = 23 maj 1930
| birth_place   = [[Beograd]], [[Mbretëria Jugosllave|Jugosllavi]]
| death_date    = 9 gusht 2023 (93 vjet)
| death_place   = [[Beograd]], [[Serbi]]&lt;ref&gt;[https://sportklub.n1info.rs/ostali-sportovi/pojedinacni/preminuo-aleksandar-matanovic/ Preminuo Aleksandar Matanović]&lt;/ref&gt;
| country       = [[Serbia]]
| title         = [[Mjeshtër i madh (shah)|Mjeshtër i madh]] (1955)
| peakrating    = 2525 (janar 1976)
| peakranking   = Nr. 54 (janar 1976)
}}
'''Aleksandar Matanović''' ([[Alfabeti cirilik serb|Cirilik serb]]: Александар Матановић; 23 maj 1930 – 9 gusht 2023) ishte një [[Mjeshtër i madh (shah)|mjeshtër i madh]] [[shahu]] serb, një nga lojtarët kryesorë jugosllavë në vitet 1950-1970. Në vitin 1966 ai themeloi kompaninë [[Chess Informant]], e cila publikon koleksione të rregullta lojërash nga turnetë e fundit të mëdhenj dhe ''[[Enciklopedia e Hapjeve të Shahut|Enciklopedinë e Hapjeve së Shahut]]''.

==Karriera e shahut==
Matanović ishte kampion i Jugosllavisë për të rinj në vitin 1948 dhe i dha titullin e [[Mjeshtër i madh (shah)|Mjeshtrit të madh]] në vitin 1955. Ai ishte kampion jugosllav në 1962 (së bashku me [[Dragoljub Minić|Minić]]), 1969 dhe 1978 (ai zuri vendin e dytë në 1950, 1956, 1959, 1975 dhe 1963).&lt;ref&gt;{{citation|last1=Hooper|first1=David|author-link1=David Vincent Hooper|last2=Whyld|first2=Kenneth|author-link2=Kenneth Whyld|title=[[The Oxford Companion to Chess]]|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|year=1996|edition=2nd|origyear=First pub. 1992|language=en|page=251|isbn=0-19-280049-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation|editor-last=Matanović|editor-first=Aleksander|year=1996|title=[[Enciklopedia e Hapjeve të Shahut]]|publisher=Sahovski Informator|location=Belgrade|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.perpetualcheck.com/show/champ.php?lan=en&amp;data=M&lt;/ref&gt;

Rezultatet e tij më të suksesshme të turneut përfshinin vendin e parë në [[Opatija]] 1953, i dyti në [[Beograd]] 1954, i pari në [[Hamburg]] 1955, i pari në [[Beverwijk]] 1957, i pari në [[Buenos Aires]] 1961, i pari në [[Zevenaar]] 1961, i dyti në [[Jerusalem]] 1964 dhe dhe vendi i dytë në turneun zonal [[Vrnjacka Banja]] 1967. Matanović mori pjesë në katër turne ndërzonal, rezultati i tij më i mirë ishte një barazim për vendin e shtatë në [[Portorož]], [[Slloveni]] në vitin 1958. Në këtë turne ai ishte i vetmi lojtar që mundi fituesin, kampionin e ardhshëm të botës [[Mikhail Tal]].

Matanović mposhti shumë lojtarë të tjerë kryesorë, duke përfshirë [[Efim Bogoljubov]], [[Savielly Tartakower]], [[Svetozar Gligoric]], [[Paul Keres]], [[Efim Geller]], [[Bent Larsen]], [[Lajos Portisch]], [[Leonid Stein]], [[Vlastimil Hort]], [[Fridrik Olafsson]], [[Lev Polugaevsky]], [[Tigran Petrosian]], [[Ljubomir Ljubojevic]], [[Ulf Andersson]], [[Jan Timman]] dhe [[Borislav Ivkov]].

Matanovic përfaqësoi Jugosllavinë në 11 [[Olimpiada e Shahut|olimpiada shahu]] (1954-72, 1978) duke luajtur përkrah disa prej lojtarëve më të mëdhenj në botë si [[Svetozar Gligorić]], [[Borislav Ivkov]] dhe [[Ljubomir Ljubojević]]. Kjo ishte gjatë një epoke të artë të shahut serb, një periudhë kur Jugosllavia zakonisht ishte në mesin e tre vendeve më të mira të shahut. Ai fitoi gjithsej nëntë medalje ekipore dhe katër medalje bordi gjatë karrierës së tij.

Me 13 medalje ekipore dhe bordi në Olimpiadën e Shahut, Matanović është lojtari i dytë më i dekoruar serb dhe jugosllav i të gjitha kohërave (i barabartë me [[Svetozar Gligorić]]) pas [[Borislav Ivkov]] (14) dhe një nga 10 lojtarët më të dekoruar në historinë e Olimpiadës. Në të njëjtën kohë, 9 medaljet e tij ekipore janë të katërtat më së shumti të të gjitha kohërave (barazuar me [[Vasily Smyslov]]) pas Borislav Ivkov (10), [[Tigran Petrosian]] (10) dhe Svetozar Gligorić (12).

Matanović bëri paraqitjen e tij të parë në nivel ekipor evropian në ngjarjen inauguruese në Vjenë 1957, dhe u zgjodh në pesë raste të tjera. Ai fitoi pesë medalje ekipore dhe një medalje bordi në ngjarjet e Euroteams.

Matanović gjithashtu përfaqësoi Jugosllavinë 14 herë në ndeshjet e BRSS kundër Jugosllavisë të zhvilluara nga vitet 1950 deri në 1970.

== Referime ==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
* [https://ratings.fide.com/profile/900230 Aleksandar Matanović] karta e vlerësimit në [[FIDE]]
* [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=21135 Aleksandar Matanović] profili dhe lojërat në [[Chessgames.com]]

[[Kategoria:Lindje 1930]]
[[Kategoria:Vdekje 2023]]
[[Kategoria:Mjeshtra të mëdhenj shahu]]
[[Kategoria:Shahistë serbë]]
[[Kategoria:shahistë jugosllavë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë serbë të shahut]]
[[Kategoria:Garues të Olimpiadës së Shahut]]</text>
      <sha1>cehujsel0tni1jxsm8tm5add5mebp88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Primeira Divisão 1998-99</title>
    <ns>0</ns>
    <id>382460</id>
    <revision>
      <id>3001230</id>
      <parentid>2816014</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3263" sha1="ot038kjxcihw6kcz7nlr0p2gvfi8j7y" xml:space="preserve">Statistika për [[Primeira Liga|Primeira Divisão]]-n e sezonit [[1998]]/[[1999]].

== Tabela e ligës ==
{| bgcolor=&quot;#f7f8ff&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 85%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Pozicioni!! Klubi !! Ndeshje !! Fi !! Ba !! Hu !! Gsh !! Gp !! Pikët !! Shënime
|- align=&quot;center&quot; 
|- align=&quot;center&quot;
|1|| align=&quot;left&quot; |[[F.C. Porto|'''Porto''']]||34||24||7||3||85||26||'''79'''||'''Kampion i Primeira Divisão'''
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|2|| align=&quot;left&quot; |[[Boavista F.C.|Boavista]]||34||20||11||3||57||29||'''71'''||
|- align=&quot;center&quot;
|3|| align=&quot;left&quot; |[[S.L. Benfica|Benfica]]||34||19||8||7||71||29||'''65'''||
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|4|| align=&quot;left&quot; |[[Sporting Clube de Portugal|Sporting Lisbonë]]||34||17||12||5||64||32||'''63'''||
|- align=&quot;center&quot;
|5|| align=&quot;left&quot; |[[Vitória F.C.|Vitória de Setúbal]]||34||15||8||11||37||38||'''53'''||
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|6|| align=&quot;left&quot; |[[U.D. Leiria|União de Leiria]]||34||14||10||10||36||29||'''52'''
|
|- align=&quot;center&quot;
|7|| align=&quot;left&quot; |[[Vitória S.C.|Vitória de Guimarães]]||34||14||8||12||53||41||'''50'''
|
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|8|| align=&quot;left&quot; |[[C.F. Estrela da Amadora|Estrela da Amadora]]||34||11||12||11||33||40||'''45'''
|
|- align=&quot;center&quot;
|9|| align=&quot;left&quot; |[[S.C. Braga|Braga]]||34||10||12||12||38||50||'''42'''
|
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|10|| align=&quot;left&quot; |[[Marítimo Funchal]]||34||10||11||13||44||45||'''41'''
|
|- align=&quot;center&quot;
|11|| align=&quot;left&quot; |[[S.C. Farense|Farense]]||34||10||9||15||39||54||'''39'''
|
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|12|| align=&quot;left&quot; |[[S.C. Salgueiros|Salgueiros]]||34||7||17||10||45||55||'''38'''
|
|- align=&quot;center&quot;
|13|| align=&quot;left&quot; |[[S.C. Campomaiorense|Campomaiorense]]||34||10||7||17||41||51||'''37'''
|
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot;
|14|| align=&quot;left&quot; |[[Rio Ave F.C.|Rio Ave]]||34||8||11||15||26||47||'''35'''
|
|- align=&quot;center&quot;
|15|| align=&quot;left&quot; |[[F.C. Alverca|Alverca]]||34||8||11||15||36||50||'''35'''
|
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFCCCC&quot;
|16|| align=&quot;left&quot; |[[S.C. Beira-Mar|Beira-Mar]]||34||6||15||13||36||53||'''33'''|| rowspan=&quot;3&quot; |Rënie në [[Liga Portugal 2|Segunda Liga]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFCCCC&quot;
|17|| align=&quot;left&quot; |[[G.D. Chaves|Chaves]]||34||5||10||19||39||70||'''25'''
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFCCCC&quot;
|18|| align=&quot;left&quot; |[[Académica de Coimbra OAF|Académica de Coimbra]]||34||4||9||21||30||71||'''21'''
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#0800ff&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''FC Porto'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#ffffff&quot; align=&quot;center&quot;
|[[Skeda:600px Bianco e Blu a Strisce con FCP.png|60px]]||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|Nuk është plotësuar ende.
|}
{| class=&quot;prettytable&quot; style=&quot;margin: 0 auto; width: 20%;&quot;
!Primeira Divisão 1998-99
|-
| align=&quot;center&quot; |[[Skeda:600px_Bianco_e_Blu_a_Strisce_con_FCP.png|170x170px]]
|-
| align=&quot;center&quot; |'''[[FC Porto|Porto]]'''
'''Titulli i Tetëmbëdhjetë'''
|}

== Referime ==
{{reflist}}

{{Sezonet e Primeira Liga}}

[[Kategoria:Futboll]]</text>
      <sha1>ot038kjxcihw6kcz7nlr0p2gvfi8j7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Konti i Hainautit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>384597</id>
    <revision>
      <id>3001202</id>
      <parentid>2971882</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33007" sha1="p727mje0jn8ze2n9mhymdsmgvwv4ypy" xml:space="preserve">{{Short description|Sunduesi i Kontesë së Hainautit, nga shekulli VII deri në vitin 1797}}
[[Skeda:Hainaut Modern Arms.svg|192px|parapamje|Stema e Kontesë së Hainautit]]
'''Konti i Hainautit''' ({{Lang|fr|Comte de Hainaut}}; {{Lang|nl|Graaf van Henegouwen}}; {{Lang|de|Graf von Hennegau}}) ishte sunduesi i Kontesë së Hainautit, një rajon historik në [[Vendet e Ulëta]] (që përfshihet në shtetet e tanishme të [[Belgjika|Belgjikës]], [[Holanda|Holandës]], [[Luksemburgu]]t dhe pjes të [[Franca|Francës]] veriore dhe [[Gjermania|Gjermanisë]] perëndimore). Në burimet historike në [[gjuha angleze|anglisht]], emri shpesh shkruhet në mënyrën e vjetër '''Hainault'''.

==Kontët Merovingë==
Sipas Jacques de Guyse, konti i parë i Hainautit ishte Madelgari i Famarit të Hainautit ({{Rreth}} [[607]]–[[677]]. Landeriku i Soignesit, biri i tij, thuhet se hoqi dorë nga posti. Kurora e kontit i shkoi kushërirës së tij, Shën Ajës dhe burrit të saj, Shën Hidulfit të Lobit, dukës së Lobit.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Jacques de Guyse|title=Histoire du Hainaut|volume=7|url=https://books.google.al/books?id=0ËgSAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PR18|year=1829|language=fr|location=Paris, Bruksel|pages=XVIII-XIX}}&lt;/ref&gt;

Balderiku i Burgojës, peshkopi i [[Noyon]]-it, përmend një Amalrik, që ishte martuar me vajzën e Isakut të Kambrait, konti i Kambrait.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Louis Moreri|title=Le grand dictionaire historique ou le melange curieux de l’histoire sacree et profane (etc.)|year=1683|url=https://books.google.al/books?id=yqZNAAAAcAAJ|volume=2. G–M|publisher=Girin|language=fr}}&lt;/ref&gt; Kontët e Hainautit e kishin zakon të kryenin betimin e nderit në reliktet e Shën Vincent Madelgarit si ''adhurues të Shën Vincentit''. 

==Kontët Karolingë==
* [[843]]–[[870]]: me gjasa një kont lotharing, i caktuar nga Lothairi I&lt;ref&gt;{{cite book|author=Stéphane Lecouteux|date=12 shkurt 2006|title=Sur l’origine des comtes de Ponthieu du XIe siècle et la diffusion du prénom Enguerrand|publisher=Institut de Pierrepont|language=fr|url=http://www.depierrepont.net/publications/surloriginedescomtesdeponthieu|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015021425/http://www.depierrepont.net/publications/surloriginedescomtesdeponthieu#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url|url-status=dead|archive-date=15 tetor 2017|access-date=15 gusht 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[870]]–[[880]]: Enguerrand I, konti i Gentit, Kurtrait dhe Turnait, i caktuar nga mbreti Karli II (Tullaci), i cili sapo e kishte aneksuar Lotharingian. Në vitin [[880]], nëpërmjet Traktatit të Ribermontit, Lotharingia iu kthye Ludvigut të Riut, mbretit të Gjermanisë, që vendosi Regnierin në krye të Kontesë së Hainautit:

* [[880]]–[[898]]: Regnieri I i Hainautit, i njohur si ''Hapi i Gjatë'', i biri i Gislebertit të Masgaut.
::Në vitin [[898]] ai ra në fatkeqësi dhe Zventiboldi e mori Hainautin nga ai, për t'ia dhënë atë Sigardit, të martuar me Hersindën ose Albéraden († [[916]]).
* [[920]]–[[925]]: Enguerrandi II, i afërm i Enguerrandit të I.
::Në vitin [[925]], Lotharingia iu kthye Gjermanisë dhe Hendrik Shpendari, caktoi Regnierin e II si kont të Hainautit.

==Shekulli X==
Përgjatë [[shekulli X|shekullit të X]], është e paqartë nëse rajoni i Hainutit ishte i bashkuar nën një kont. Konte të veçuara mund të kenë ekzistuar bazuar në fortesat e [[Arrondissement di Mons|Monsit]] dhe [[ Qarku Valenciennes|Valensienës]].
* Reginari I (i paqartë) († [[915]])
* Sigardi ({{Abbr|l. v.|lulëzoi në vitet}} [[902]]–[[920]]), gjithashtu konti i Liugasit
* Reginari II (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[920]]–pas [[932]])
* Reginari III (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} para [[940]]–[[958]])
* Godfridi I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} para [[958]]–[[964]]), gjithashtu dukë i Lotharingisë së Poshtme
* Riçari ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[964]]–[[973]]), gjithashtu kont i Liugasit

===Kontët e Monsit===
* Reginaldi (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitin}} [[973]])
* Godfridi II &quot;Robi&quot; ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[974]]–[[998]])
* Reginari IV (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[998]]–[[1013]])
* Reginari V ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1013]]–[[1039]]), siguroi pjesën jugore të porovincës së Brabantit rreth vitit [[1024]]
* Hermani ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1039]]–[[1051]]), martuar me Riçildën, fitoi [[Qarku Valenciennes|Valensienën]] rreth vitit [[1045]] ose [[1049]]

===Kontët dhe margravët e Valensienës===
* Amalriku (i paqartë) ({{Abbr|l. v.|lulëzoi në vitet}} [[953]]–[[973]])
* Verneri (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitin}} [[973]])
* Arnulfi i Valensienës († [[1011]]/[[1012]]), me gjasa edhe kont i Kambrait 
* Baldvini IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[988]]–[[1035]])
* Baldvini V ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1035]]–[[1045]])
* Reginari i Hasnonit (i paqartë) († {{Rreth}} [[1049]]), babai i Riçildës, konteshës së Hainautit ([[1045]]–[[1048]]/[[1049|49]])
* Hermani ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1039]]–[[1051]]), si burri i Riçildës ([[1048]]/[[1049|49]]–[[1051]])

Nën Hermanin dhe Riçildën, Hainauti u bashkua në një Konte të vetme të konsoliduar të Hainautit.

[[Skeda:Blason fr Hainaut ancien.svg|parapamje|193px|Stema e vjetër e Kontesë së Hainautit]]
==Dera e Flandrës ==
{{See also|Konti i Flandrës}}
* Baldvini I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1051]]–[[1070]]), gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]]
* Arnulfi I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1070]]–[[1071]]), i biri i Baldvinit të I, gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]]
* Baldvini II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1071]]–[[1098]]), i biri i Baldvinit të I
* Baldvini III ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1098]]–[[1120]]), i biri i Baldvinit të II
* Baldvini IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1120]]–[[1171]]), i biri i Baldvinit të III
* Baldvini V ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1171]]–[[1195]]), i biri i Baldvinit të IV, gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]] nga viti [[1191]]
* Baldvini VI ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1195]]–[[1205]]), i biri i Baldvinit të V, gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]] dhe perandor latin i Kostantinopojës
* Joana ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1205]]–[[1244]]), vajza e Baldvinit të VI, gjithashtu [[Konti i Flandrës|konteshë e Flandrës]]
* Margareta I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1244]]–[[1253]]), vajza e Baldvinit të VI, gjithashtu [[Konti i Flandrës|konteshë e Flandrës]], e martuar fillimisht me Buçardin e IV të Avesnes dhe pastaj me Uilliamin e Dampierrit
:''Kontetë e Flandrës dhe Hainautit u pretenduan nga bijtë e Margaretës, gjysmë-vëllezërit, Johani I i Avesnes dhe Uilliami III i Dampierrit në Luftën e Pasimit të Flandrës dhe Hainautit. Në vitin [[1246]], mbreti Luigji IX i Francës ia dha Hainautin Johanit, por Margareta refuzoi tia dorëzonte qeverinë, por u detyrua ta bënte këtë në vitin [[1254]] nga Johani dhe anti-mbreti gjerman Uilliami II, [[konti i Hollandës]].''

==Dera e Avesnes==
* Johani I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1253]]–[[1257]]), i biri i Margaretës së I dhe Buçardit të IV të Avesnes

==Dera e Flandrës==
{{See also|Konti i Flandrës}}
* Margareta I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1257]]–[[1280]]), e mori kontrollin pas vdekjes së Johanit të I

[[Skeda:Hainaut Modern Arms.svg|192px|parapamje|Stema e kontëve të Hainaut-Hollandës]]
==Dera e Avesnes==
* Johani II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1280]]–[[1304]]), i biri i Johanit të I, gjithashtu [[Konti i Hollandës|kont i Hollandës]]
* Uilliami I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1304]]–[[1337]]), i biri i Johanit të II, gjithashtu [[Konti i Hollandës|kont i Hollandës]]
* Uilliam II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1337]]–[[1345]]), i biri i Uilliamit të I, gjithashtu [[Konti i Hollandës|kont i Hollandës]]
* Margareta II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1345]]–[[1356]]), vajza e Uilliamit të I,
**Bashkarisht me burrin e saj, Ludvigun e IV, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]] († [[1347]]) dhe birin e tyre, Uilliamin e III

[[Skeda:Hainaut-Bavaria Arms.svg|parapamje|192px|Stema e Hainaut-Bavarisë]]
==Dera e Bavarisë==
{{See also|Luftërat e Grepit dhe Merlucit}}
* Uilliami III ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1345]]–[[1389]]), i biri i Margaretës së II dhe Ludvigut të IV
**Bashkarisht me vëllezërit e tij, Ludvigu Brandenburger, Ludvigu Roman dhe Otoni Bavarian ([[1347]]–[[1349]]),&lt;br&gt;Stefani II i Bavarisë ([[1347]]–[[1353]]) dhe Alberti I
* Margareta u kthye në vitin [[1350]] në kundërshtim të djalit të saj dhe e mbajti Hainautin deri në vitin [[1356]].
* Alberti I, (regjent që nga viti [[1358]], sundoi si kont në vitet [[1389]]–[[1404]])
* Uilliami IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1404]]–[[1417]]), i biri i Albertit të I
* Zhaklina ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1417]]–[[1433]]), vajza e Uilliamit të IV

:Zhaklina u kundërshtua nga ungji i saj, Johani, duka i Bavari-Straubingut, i biri i kontit Alberti I në një luftë pasimi. Pretendimet e Johanit u realizuan nga Filipi III, [[duka i Burgundisë]], një nip i Uilliamit të IV, nëna e të cilit ishte motra e Uilliamit. Në prill [[1433]], ai e detyroi Zhaklinën të abdikonte nga Hainauti dhe Hollanda në favor të tij.

[[Skeda:Philip the Good Arms.svg|parapamje|192px|Stema e Filipit të Mirit dhe Karlit të I të Burgundisë]]
==Dera e Burgundisë==
{{See also|Duka i Burgundisë|Holanda Burgunde}}
* Filipi I i Miri ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1433]]–[[1467]])
* Karli I i Burgundisë ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1467]]–[[1477]]), i biri i Filipit të Mirit
* Maria e Pasura ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1477]]–[[1482]]), e bija e Karlit të Burgundisë, bashkarisht me bashkëshortin e saj, Maksimilianin e I, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]

[[Skeda:Blason at Philippe le Beau.svg|parapamje|192px|Stema e Filipit të Bukurit]]
==Dera Habsburge==
{{See also|Hapsburgët|Holanda Habsburge}}
* Filipi II i Bukuri ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1482]]–[[1506]]), i biri i Maries dhe Maksimilianit
*[[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli II]] ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1506]]–[[1555]]), i biri i Filipit, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]] (si Karli V)

[[Skeda:Charles V Arms-personal.svg|parapamje|192px|Stema e Karlit të V]]
[[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli II]] në vitin [[1549]] shpalli Sanksionin Pragmatik, duke e lidhur përgjithmonë Hainautin me zotërimet e tjera të [[Shtatëmbëdhjetë Provincat|Vendeve të Ulta]], në një [[Bashkimi personal|bashkim personal]]. Kur Perandoria Habsburge u nda midis trashëgimtarëve të [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlit të V]], [[Shtatëmbëdhjetë Provincat|Vendet e Ulta]], duke përfshirë Hainautin, i shkuan [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II të Spanjës]], nga dega spanjolle e [[Hapsburgët|Habsburgëve]].

* [[Filipi II i Spanjës|Filipi III]] ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1555]]–[[1598]]), i biri i [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlit të III]], gjithashtu mbret i Spanjës
* Izabela Klara Euxhenia ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1598]]–[[1621]]), vajza e [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II]],
** Bashkarisht me bashkëshortin e saj, Albertin, arkidukën e Austrisë)
* Filipi IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1621]]–[[1665]]), nipi i Filipit të III, gjithshtu mbret i Spanjës
* Karli III ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1665]]–[[1700]]), i biri i Filipit të IV, gjithashtu mbret i Spanjës

Midis viteve [[1706]] dhe [[1714]], Vendet e Ulta u pushtuan nga [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] dhe [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze|Holandezët]], gjatë Luftës së Pasimit Spanjoll. Feudi u pretendua nga [[Hapsburgët|Dera Habsburge]] dhe [[Burbonët|Dera Burbone]]. Në vitin [[1714]], Traktati i Rastatit, vendosi pasimin dhe Kontea e Hainautit i shkoi [[Monarkia Hapsburge|degës austriake]] të [[Hapsburgët|habsburgëve]].

* Karli IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1714]]–[[1740]]), stërnip i Filipit të III, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]] (i zgjedhur)
* Maria Tereza ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1740]]–[[1780]]), vajza e Karlit të IV, e martuar me Francin e I, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]
* Jozefi I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1780]]–[[1790]]), i biri i Maria Terezës dhe Francit të I, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]
* Leopoldi I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1790]]–[[1792]]), i biri i Maria Terezës dhe Francit të I, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]
* Franci I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1792]]–[[1835]]), i biri i Leopoldit të I, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]

Titulli faktikisht u shfuqizua si pasojë e [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] dhe aneksimit të Flandrës nga [[Franca]] në vitin [[1795]]. megjithatë, titulli mbeti i pretenduar zyrtarisht nga pasardhësit e Leopoldit të I deri në mbretërimin e Karlit të I të Austrisë. 

==Pema familjare (1055–1433)==
[[Skeda:HainautCounts.png]]
&lt;!-- rect 184 144 293 184 Baldvini V, [[konti i Flandrës]]
rect 357 143 470 184 Aelide, princesha e Francës
rect 5 210 116 239 Gertruda e Saxonisë
rect 180 203 280 242 Roberti I, [[konti i Flandrës]]
rect 88 252 200 267 [[Konti i Flandrës|Dera e Flandrës]]
rect 282 221 449 261 Baldvini I i Hainautit
rect 528 228 684 256 Riçilda, kontesha e Monsit dhe Hainautit
rect 167 294 251 316 Ida Luvainit
rect 318 289 417 317 Baldvini II i Hainautit
rect 449 283 573 322 Arnulfi I i Hainautit
rect 291 343 378 368 Riçilda e Hainautit (1095–1118)
rect 442 343 572 368 Amalariku III i Montfortit
rect 197 380 295 405 Baldvini III i Hainautit
rect 361 384 504 397 Jolanda e Vasenbergut
rect 224 426 280 455 Gertruda e Hainautit
rect 332 426 378 444 Riçilda e Hainautit (shekulli XII)
rect 393 426 524 455 Gerhardi i Hainautit
rect 256 466 356 493 Baldvini i IV i Hainautit
rect 418 466 555 493 Alisa e Namurit
rect 273 513 339 540 Jolanda e Hainautit
rect 149 513 235 540 Hugo IV i Shën Polit
rect 376 513 421 540 Hendriku Hainautit
rect 447 513 508 540 Baldvini i Hainautit (1134–1147)
rect 545 513 707 540 Geofrej i Ostervantit
rect 403 549 467 572 Agnesa e Hainautit
rect 490 549 556 574 Laureta e Hainautit
rect 598 549 709 574 Buçardi IV i Montmorensit
rect 86 573 207 612 Margareta I i Flandrës
rect 284 573 410 612 Baldvini V i Hainautit
rect 16 630 80 657 Sibila i Hainautit
rect 127 630 179 657 Eustaku i Hainautit
rect 212 630 257 657 Godfrej i Hainautit
rect 328 630 424 672 Filipi I i Namurit
rect 523 630 585 660 Izabela e Hainautit
rect 622 630 725 660 Filipi II i Francës
rect 10 675 160 716 Pjetri II i Kourtenajit
rect 198 682 382 710 Jolanda e Namurit
rect 464 672 570 711 Hendriku i Kostantinopojës
rect 616 678 703 707 Maria e Bullgarisë, perandore latine
rect 182 737 299 764 Maria e Shampanjës
rect 368 729 523 768 Baldvini VI i Hainautit
rect 7 785 93 826 Tomasi II i Savojës
rect 145 789 275 829 Joana e Flandrës
rect 328 789 430 827 Infante Ferdinandi, konti i Flandrës
rect 368 840 512 879 Margareta II e Flandrës
rect 90 848 250 875 Buçardi IV i Avesnes
rect 579 840 875 879 Uilliami II i Dampierrit
rect 493 885 602 895 [[Konti i Flandrës#Dera e Dampierrit]]
rect 127 895 238 935 Baldvini i Avesnes
rect 258 893 306 921 Baldvini i Avesnes (†1219)
rect 313 914 428 954 Johani I i Avesnes
rect 491 914 612 954 Adelaide e Hollandës
rect 74 967 166 1006 Joana e Flines
rect 190 967 267 1006 Buçardi i Metzit
rect 337 967 404 1006 Guido i Avesnes
rect 426 967 515 1006 Uilliami i Kambrait
rect 540 967 704 1006 Florisi i Zelandës
rect 239 1016 359 1056 Johani II i Hainautit
rect 423 1027 1034 1053 Filipini i Luksemburgut
rect 37 1073 110 1113 Johani i Ostervantit
rect 126 1073 170 1098 Joana e Hainautit (murgeshë në Fontenelles)
rect 204 1073 278 1113 Hendriku i Hainautit
rect 156 1121 220 1148 Maria e Avesnes
rect 8 1121 85 1148 Luigji I i Burbonit
rect 316 1073 362 1098 Izabela e Hainautit († 1305)
rect 395 1073 448 1098 Rauli i Klermontit
rect 447 1116 490 1141 Alisa e Hainautit
rect 308 1116 391 1141 Roger Bigodi, konti i V-të i Norfolkut
rect 498 1073 552 1098 Margareta e Hainautit
rect 603 1073 688 1098 Roberti II i Artois
rect 498 1109 609 1152 Margareta e Soissons
rect 653 1111 730 1153 Johani i Bjumontit
rect 224 1165 365 1204 Uilliami I i Hainautit
rect 424 1174 519 1200 Joana e Valois (1294–1352)
rect 12 1226 110 1239 Roberti i Namurit (1323–1391)
rect 156 1221 219 1247 Izabela e Hainautit (1323–1361)
rect 291 1221 335 1247 John of Hainautit († 1316)
rect 346 1221 409 1247 Ludvigu i Hainautit (1325–1328)
rect 445 1221 489 1247 Agnesa e Hainaut († 1327)
rect 475 1260 537 1285 Joana e Hainautit
rect 516 1221 579 1247 Filipa e Hainautit
rect 630 1221 721 1247 Eduardi III i Anglisë
rect 590 1260 670 1285 Uilliami V i Juliçit
rect 192 1262 329 1302 Uilliami II i Hainautit
rect 3 1262 139 1302 Joana, dukesha e Brabantit
rect 139 1310 263 1352 Ludvigu IV, perandor gjermaniko-romak
rect 353 1313 499 1354 Margareta II e Hainautit
rect 25 1367 117 1396 Ulriku i Vyrtembergut († 1388)
rect 154 1367 217 1396 Elizabeta e Bavarisë (1329–1402)
rect 269 1367 334 1396 Ana e Bavarisë
rect 356 1367 470 1410 Otoni V, duka i Bavarisë
rect 473 1407 540 1433 Beatriçja e Bavarisë
rect 594 1407 674 1433 Eriku XII i Suedisë
rect 546 1367 609 1393 Margareta e Bavarisë (1325–1374)
rect 639 1367 733 1390 Gerhardi i Hohenlohes
rect 175 1402 333 1444 Uilliami I, duka i Bavarisë
rect 12 1409 123 1437 Matilda e Lankasterit
rect 268 1450 429 1490 Albrehti I i Vitelsbahut
rect 111 1459 212 1486 Margareta e Briegut
rect 486 1464 594 1489 Margareta e Kleves
rect 89 1504 151 1530 Alberti II, duka i Bavari-Straubingut
rect 132 1541 235 1581 Johani i Bavari-Straubingut
rect 7 1541 76 1582 Elisabeta, dukesha e Luksemburgut
rect 284 1505 348 1530 Katerina e Vitelsbahut
rect 393 1507 472 1532 Uilliami I i Geldersit dhe Jylicit
rect 451 1549 516 1573 Margareta e Bavarisë
rect 567 1550 669 1575 Johani i Patremburi
rect 490 1507 555 1529 Joana e Bavarisë
rect 594 1503 735 1530 Venzeli IV i Bohemisë
rect 225 1595 324 1620 Uilliami VI i Hainautit
rect 389 1595 514 1620 Margareta e Burgundisë (1374–1441)
rect 267 1643 450 1685 Zhaklina e Hollandës
rect 11 1627 204 1650 Johani, dofini i Francës (1398–1417)
rect 6 1659 204 1685 Johani IV, duka i Brabantit
rect 536 1627 709 1650 Humfreji i Glucesterit
rect 505 1660 734 1685 Frank van Borselen --&gt;

==Perdormi modern ==

===Dera e Belgjikës===
{{See also|Monarkia e Belgjikës|Lista e monarkëve të Belgjikës}}
Në [[Belgjika|Mbretërinë e Belgjikës]], titulli i kontit të Hainautit, tradicionalisht i jepej birit të madh të princit belg të kurorës, i cili paraqiste veten si [[Duka i Brabantit|duka i Brabantit]]. Në vitin [[2001]], me lindjen e princeshë Elisabetës së Belgjikës (tani dukeshë e Brabantit), trashëgimtare dhe bija e madhe e princit Filip, duka i Brabantit (tani [[Filipi i Belgjikës|Filipi, mbreti i belgëve]]), u vendos për të mos e femërzuar titullin, duke i dhanë asaj titullin e konteshës së Hainautit, por ta shfuqizonin titullin.

* Princi Leopold, duka i Brabantit ([[1859]]–[[1865]]), i biri i Leopoldit të II të Belgjikës
* Baduini I i Belgjikës ([[1930]]–[[1934]]), i biri i Leopoldit të III të Belgjikës

==Shiko edhe==
{{div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Provinca Hainaut]]
* [[Qarku Avesnes-sur-Helpe]]
* [[Qarku Cambrai]]
* [[Qarku Valenciennes]]
* [[Nord (departament francez)]]
* [[Lista e monarkëve të Belgjikës]]
* [[Monarkia e Belgjikës]]
* [[Historia e Belgjikës]]
* [[Holanda gjatë Mesjetës së Hershme]]
* [[Luftërat e Grepit dhe Merlucit]]
* [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]]
* [[Lista e mbretërve frankë]]
* [[Lista e udhëheqësve të Frizisë]]
* [[Lista e sunduesve të Saksonisë]]
* [[Lista e udhëheqësve të Frizisë]]
* [[Lista e monarkëve të Holandës]]
* [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]]
* [[Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta]]
* [[Lista e pensionarëve të mëdhenj]]
* [[Lista e monarkëve në Vendet e Ulta]]
* [[Lista e zotërve dhe kontëve të Egmontit]]
* [[Konti i Artois]]
* [[Konti i Flandrës]]
* [[Zotërit dhe margravët e Bergen op Zoom]]
* [[Lista e kontëve të Berghut]]
* [[Dukati i Klevesit]]
* [[Dukati i Builjonit]]
* [[Lista e zotërve të Builjonit]]
* [[Duka i Brabantit]]
* [[Duka i Burgundisë]]
* [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Kambrait]]
* [[Konti i Hollandës]]
* [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]]
* [[Kontët, dukët dhe dukët e mëdhenj të Oldenburgut]]
* [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandoria Gjermaniko-Romake]]
* [[Holanda Burgunde]]
* [[Holanda Habsburge]]
* [[Shtatëmbëdhjetë Provincat]]
* [[Hapsburgët]]
* [[Monarkia Hapsburge]]
* [[Holanda Spanjolle]]
* [[Holanda Austriake]]
* [[Lista e mbretërve dhe dukëve të Lorenës]]
* [[Mbretëria e Bashkuar e Holandës]]
* [[Historia e Holandës]]
* [[Lista e kryeministrave të Holandës]]
{{Div col end}}

== Referime ==
{{Reflist|34 em}}

==Bibliografia==
{{Refbegin|34 em}}
* {{Cite book|author=J. M. G. Benezech|title=Etudes sur l’histoire de Haynaut de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=82ZbAAAAQAAJ|year=1839|publisher=Prignet|language=fr|location=Mons}}
* {{Cite book|author=Jacques de Guyse|year=1531|publisher=Du Pré, Galliot, François Regnault|language=fr|url=https://books.google.al/books?id=cXuGI6uVDt0C|title=Le premier (-tiers) volume des illustrations de la Gaulle Belgique, antiquitez du pays de Haynnau, et de la grand cite de Belges: a present dicte Bauay ... Et deplusieurs princes ... et aultres choses singulieres et dignes de memoire, aduenues durant leurs regnes, iusques au duc Philippes de Bourgongne, dernier decede. Les aultres trois volumes sortiront de bref a lumiere}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=1|year=1826|url=https://books.google.al/books?id=NHU6AAAAcAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=2|year=1826|url=https://books.google.al/books?id=jX5AAQAAMAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=3–4|year=1827|url=https://books.google.al/books?id=QDcTAAAAQAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=5|year=1829|url=https://books.google.al/books?id=D8xfxkvTN5sC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=6–7|year=1829|url=https://books.google.al/books?id=Tso_-h5tdWMC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=8|year=1830|url=https://books.google.al/books?id=Tso_-h5tdWMC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=9|year=1830|url=https://books.google.al/books?id=_20BAAAAYAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=10|year=1830|url=https://books.google.al/books?id=ue5RAAAAcAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=11|year=1831|url=https://books.google.al/books?id=kjllUOxv0IoC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=12|year=1831|url=https://books.google.al/books?id=735AAQAAMAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=13|year=1832|url=https://books.google.al/books?id=A2en1AyzWDYC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=14–15|url=https://books.google.al/books?id=zWkSAAAAYAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|year=1832|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jean Lefèvre|author2=Jacques de Guyse|title=Annales de Hainaut, publés pour la première fois avec des notes, pour servir de supplèment aux Annales de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=kn9AAQAAMAAJ|volume=16|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|year=1835|publisher=H. Fournier|language=fr}}
* {{Cite book|author1=Jean Lefèvre|author2=Jacques de Guyse|title=Annales de Hainaut, publés pour la première fois avec des notes, pour servir de supplèment aux Annales de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=XYI6AAAAcAAJ|volume=17|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|year=1835|publisher=H. Fournier|language=fr}}
* {{Cite book|author1=Jean Lefèvre|author2=Jacques de Guyse|title=Annales de Hainaut, publés pour la première fois avec des notes, pour servir de supplèment aux Annales de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=cjcTAAAAQAAJ|volume=18–19|editor=Agricol Joseph François, le marquis de Fortia D’Urban|editor2=Agricole Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine|year=1836|publisher=H. Fournier|language=fr}}
* {{cite book|author=Stéphane Lecouteux|title=Sur l’origine des comtes de Ponthieu du XIe siècle et la diffusion du prénom Enguerrand|publisher=Institut de Pierrepont|language=fr|url=http://w[w[w[.depierrepont.net/publications/surloriginedescomtesdeponthieu|date=12 shkurt 2006|url-status=dead|archive-date=19 qershor 2015|archive-url=https://archive.w[ikiw[ix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fw[w[w[.depierrepont.net%2Fpublications%2Fsurloriginedescomtesdeponthieu#federation=archive.w[ikiw[ix.com&amp;tab=url}}
* {{Cite book|author=I. F. Mazion|title=Histoire de la province de Hainaut, ouvrage rédigé pour l'instruction de la jeuness|publisher=H.-J. Hoyois, Imprimeur-Libraire|year=1822|url=https://books.google.al/books?id=OlhbAAAAQAAJ|language=fr}}
* {{cite book|author=Louis Moreri|title=Le grand dictionaire historique ou le melange curieux de l’histoire sacree et profane (etc.)|volume=2. G–M|year=1683|publisher=Girin|language=fr|url=https://books.google.al/books?id=yqZNAAAAcAAJ}}
* {{Cite book|author=Henri Pirenne|year=1929|chapter=La place du Hainaut dans l’histoire de Belgique|url=https://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/a12993_000_f.pdf|title=Annales du Congrès archéologique et historique de Mons|publisher=Frameries &amp; Mons|language=fr|location=Mons|url-status=dead|archive-date=29 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129055006/https://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/a12993_000_f.pdf|access-date=15 gusht 2025}}
* {{Cite book|author=Léon Vanderkindere|chapter=6. Le Hainaut|volume=Tome II|url=https://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/DL2632839_002.pdf|title=La formation territoriale des principautés belges au moyen age|year=1902|publisher=H. Lamertin, Librare-Éditeur|language=fr|location=Bruksel|pages=61–101|url-status=live|archive-date=1 nëntor 2021|archive-url=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fdigistore.bib.ulb.ac.be%2F2006%2FDL2632839_002_f.pdf%2Findex.html#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url}}
{{Refend}}

==Lidhje të jashtme==
{{Commons category|Kategoria:Counts of Hainaut|Kontët e Hainatutit}}

[[Kategoria:Historia e Epërmet e Francës]]
[[Kategoria:Themelime shekulli VII në Evropë]]
[[Kategoria:Shpërbërje në 1795]]
[[Kategoria:Shpërbërje shekulli XVIII në Evropë]]
[[Kategoria:Fisnikë francezë]]
[[Kategoria:Fisnikë gjermanë]]
[[Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës]]
[[Kategoria:Konte të mëparshme në Evropë]]
[[Kategoria:Evropa mesjetare]]
[[Kategoria:Evropa në periudhën e hershme moderne]]
[[Kategoria:Lista (politikë)]]
[[Kategoria:Historia e gjermanëve]]
[[Kategoria:Historia e Belgjikës]]
[[Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta]]
[[Kategoria:Mbretër të Belgjikës]]
[[Kategoria:Monarkë në Evropë]]
[[Kategoria:Tituj fisnikë]]
[[Kategoria:Fisnikë flamandë]]
[[Kategoria:Fisnikëria në Evropë]]
[[Kategoria:Fisnikë holandezë]]
[[Kategoria:Perandoria Gjermaniko-Romake]]
[[Kategoria:Monarkia Habsburge]]</text>
      <sha1>p727mje0jn8ze2n9mhymdsmgvwv4ypy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001367</id>
      <parentid>3001202</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33003" sha1="t1snn6m8izt2d2zdwwu2dxc6m3w4zg8" xml:space="preserve">{{Short description|Sunduesi i Kontesë së Hainautit, nga shekulli VII deri në vitin 1797}}
[[Skeda:Hainaut Modern Arms.svg|192px|parapamje|Stema e Kontesë së Hainautit]]
'''Konti i Hainautit''' ({{Lang|fr|Comte de Hainaut}}; {{Lang|nl|Graaf van Henegouwen}}; {{Lang|de|Graf von Hennegau}}) ishte sunduesi i Kontesë së Hainautit, një rajon historik në [[Vendet e Ulëta]] (që përfshihet në shtetet e tanishme të [[Belgjika|Belgjikës]], [[Holanda|Holandës]], [[Luksemburgu]]t dhe pjes të [[Franca|Francës]] veriore dhe [[Gjermania|Gjermanisë]] perëndimore). Në burimet historike në [[gjuha angleze|anglisht]], emri shpesh shkruhet në mënyrën e vjetër '''Hainault'''.

==Kontët Merovingë==
Sipas Jacques de Guyse, konti i parë i Hainautit ishte Madelgari i Famarit të Hainautit ({{Rreth}} [[607]]–[[677]]. Landeriku i Soignesit, biri i tij, thuhet se hoqi dorë nga posti. Kurora e kontit i shkoi kushërirës së tij, Shën Ajës dhe burrit të saj, Shën Hidulfit të Lobit, dukës së Lobit.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Jacques de Guyse|title=Histoire du Hainaut|volume=7|url=https://books.google.al/books?id=0ËgSAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PR18|year=1829|language=fr|location=Paris, Bruksel|pages=XVIII-XIX}}&lt;/ref&gt;

Balderiku i Burgojës, peshkopi i [[Noyon]]-it, përmend një Amalrik, që ishte martuar me vajzën e Isakut të Kambrait, konti i Kambrait.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Louis Moreri|title=Le grand dictionaire historique ou le melange curieux de l’histoire sacree et profane (etc.)|year=1683|url=https://books.google.al/books?id=yqZNAAAAcAAJ|volume=2. G–M|publisher=Girin|language=fr}}&lt;/ref&gt; Kontët e Hainautit e kishin zakon të kryenin betimin e nderit në reliktet e Shën Vincent Madelgarit si ''adhurues të Shën Vincentit''. 

==Kontët Karolingë==
* [[843]]–[[870]]: me gjasa një kont lotharing, i caktuar nga Lothairi I&lt;ref&gt;{{cite book|author=Stéphane Lecouteux|date=12 shkurt 2006|title=Sur l’origine des comtes de Ponthieu du XIe siècle et la diffusion du prénom Enguerrand|publisher=Institut de Pierrepont|language=fr|url=http://www.depierrepont.net/publications/surloriginedescomtesdeponthieu|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015021425/http://www.depierrepont.net/publications/surloriginedescomtesdeponthieu#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url|url-status=dead|archive-date=15 tetor 2017|access-date=15 gusht 2025}}&lt;/ref&gt;
* [[870]]–[[880]]: Enguerrand I, konti i Gentit, Kurtrait dhe Turnait, i caktuar nga mbreti Karli II (Tullaci), i cili sapo e kishte aneksuar Lotharingian. Në vitin [[880]], nëpërmjet Traktatit të Ribermontit, Lotharingia iu kthye Ludvigut të Riut, mbretit të Gjermanisë, që vendosi Regnierin në krye të Kontesë së Hainautit:

* [[880]]–[[898]]: Regnieri I i Hainautit, i njohur si ''Hapi i Gjatë'', i biri i Gislebertit të Masgaut.
::Në vitin [[898]] ai ra në fatkeqësi dhe Zventiboldi e mori Hainautin nga ai, për t'ia dhënë atë Sigardit, të martuar me Hersindën ose Albéraden († [[916]]).
* [[920]]–[[925]]: Enguerrandi II, i afërm i Enguerrandit të I.
::Në vitin [[925]], Lotharingia iu kthye Gjermanisë dhe Hendrik Shpendari, caktoi Regnierin e II si kont të Hainautit.

==Shekulli X==
Përgjatë [[shekulli X|shekullit të X]], është e paqartë nëse rajoni i Hainutit ishte i bashkuar nën një kont. Konte të veçuara mund të kenë ekzistuar bazuar në fortesat e [[Arrondissement di Mons|Monsit]] dhe [[ Qarku Valenciennes|Valensienës]].
* Reginari I (i paqartë) († [[915]])
* Sigardi ({{Abbr|l. v.|lulëzoi në vitet}} [[902]]–[[920]]), gjithashtu konti i Liugasit
* Reginari II (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[920]]–pas [[932]])
* Reginari III (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} para [[940]]–[[958]])
* Godfridi I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} para [[958]]–[[964]]), gjithashtu dukë i Lotharingisë së Poshtme
* Riçari ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[964]]–[[973]]), gjithashtu kont i Liugasit

===Kontët e Monsit===
* Reginaldi (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitin}} [[973]])
* Godfridi II &quot;Robi&quot; ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[974]]–[[998]])
* Reginari IV (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[998]]–[[1013]])
* Reginari V ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1013]]–[[1039]]), siguroi pjesën jugore të porovincës së Brabantit rreth vitit [[1024]]
* Hermani ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1039]]–[[1051]]), martuar me Riçildën, fitoi [[Qarku Valenciennes|Valensienën]] rreth vitit [[1045]] ose [[1049]]

===Kontët dhe margravët e Valensienës===
* Amalriku (i paqartë) ({{Abbr|l. v.|lulëzoi në vitet}} [[953]]–[[973]])
* Verneri (i paqartë) ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitin}} [[973]])
* Arnulfi i Valensienës († [[1011]]/[[1012]]), me gjasa edhe kont i Kambrait 
* Baldvini IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[988]]–[[1035]])
* Baldvini V ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1035]]–[[1045]])
* Reginari i Hasnonit (i paqartë) († {{Rreth}} [[1049]]), babai i Riçildës, konteshës së Hainautit ([[1045]]–[[1048]]/[[1049|49]])
* Hermani ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1039]]–[[1051]]), si burri i Riçildës ([[1048]]/[[1049|49]]–[[1051]])

Nën Hermanin dhe Riçildën, Hainauti u bashkua në një Konte të vetme të konsoliduar të Hainautit.

[[Skeda:Blason fr Hainaut ancien.svg|parapamje|193px|Stema e vjetër e Kontesë së Hainautit]]
==Dera e Flandrës ==
{{See also|Konti i Flandrës}}
* Baldvini I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1051]]–[[1070]]), gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]]
* Arnulfi I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1070]]–[[1071]]), i biri i Baldvinit të I, gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]]
* Baldvini II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1071]]–[[1098]]), i biri i Baldvinit të I
* Baldvini III ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1098]]–[[1120]]), i biri i Baldvinit të II
* Baldvini IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1120]]–[[1171]]), i biri i Baldvinit të III
* Baldvini V ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1171]]–[[1195]]), i biri i Baldvinit të IV, gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]] nga viti [[1191]]
* Baldvini VI ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1195]]–[[1205]]), i biri i Baldvinit të V, gjithashtu [[Konti i Flandrës|kont i Flandrës]] dhe perandor latin i Kostantinopojës
* Joana ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1205]]–[[1244]]), vajza e Baldvinit të VI, gjithashtu [[Konti i Flandrës|konteshë e Flandrës]]
* Margareta I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1244]]–[[1253]]), vajza e Baldvinit të VI, gjithashtu [[Konti i Flandrës|konteshë e Flandrës]], e martuar fillimisht me Buçardin e IV të Avesnes dhe pastaj me Uilliamin e Dampierrit
:Kontetë e Flandrës dhe Hainautit u pretenduan nga bijtë e Margaretës, gjysmë-vëllezërit, Johani I i Avesnes dhe Uilliami III i Dampierrit në Luftën e Pasimit të Flandrës dhe Hainautit. Në vitin [[1246]], mbreti Luigji IX i Francës ia dha Hainautin Johanit, por Margareta refuzoi tia dorëzonte qeverinë, por u detyrua ta bënte këtë në vitin [[1254]] nga Johani dhe anti-mbreti gjerman Uilliami II, [[konti i Hollandës]].

==Dera e Avesnes==
* Johani I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1253]]–[[1257]]), i biri i Margaretës së I dhe Buçardit të IV të Avesnes

==Dera e Flandrës==
{{See also|Konti i Flandrës}}
* Margareta I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1257]]–[[1280]]), e mori kontrollin pas vdekjes së Johanit të I

[[Skeda:Hainaut Modern Arms.svg|192px|parapamje|Stema e kontëve të Hainaut-Hollandës]]
==Dera e Avesnes==
* Johani II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1280]]–[[1304]]), i biri i Johanit të I, gjithashtu [[Konti i Hollandës|kont i Hollandës]]
* Uilliami I ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1304]]–[[1337]]), i biri i Johanit të II, gjithashtu [[Konti i Hollandës|kont i Hollandës]]
* Uilliam II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1337]]–[[1345]]), i biri i Uilliamit të I, gjithashtu [[Konti i Hollandës|kont i Hollandës]]
* Margareta II ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1345]]–[[1356]]), vajza e Uilliamit të I,
**Bashkarisht me burrin e saj, Ludvigun e IV, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]] († [[1347]]) dhe birin e tyre, Uilliamin e III

[[Skeda:Hainaut-Bavaria Arms.svg|parapamje|192px|Stema e Hainaut-Bavarisë]]
==Dera e Bavarisë==
{{See also|Luftërat e Grepit dhe Merlucit}}
* Uilliami III ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1345]]–[[1389]]), i biri i Margaretës së II dhe Ludvigut të IV
**Bashkarisht me vëllezërit e tij, Ludvigu Brandenburger, Ludvigu Roman dhe Otoni Bavarian ([[1347]]–[[1349]]),&lt;br&gt;Stefani II i Bavarisë ([[1347]]–[[1353]]) dhe Alberti I
* Margareta u kthye në vitin [[1350]] në kundërshtim të djalit të saj dhe e mbajti Hainautin deri në vitin [[1356]].
* Alberti I, (regjent që nga viti [[1358]], sundoi si kont në vitet [[1389]]–[[1404]])
* Uilliami IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1404]]–[[1417]]), i biri i Albertit të I
* Zhaklina ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1417]]–[[1433]]), vajza e Uilliamit të IV

:Zhaklina u kundërshtua nga ungji i saj, Johani, duka i Bavari-Straubingut, i biri i kontit Alberti I në një luftë pasimi. Pretendimet e Johanit u realizuan nga Filipi III, [[duka i Burgundisë]], një nip i Uilliamit të IV, nëna e të cilit ishte motra e Uilliamit. Në prill [[1433]], ai e detyroi Zhaklinën të abdikonte nga Hainauti dhe Hollanda në favor të tij.

[[Skeda:Philip the Good Arms.svg|parapamje|192px|Stema e Filipit të Mirit dhe Karlit të I të Burgundisë]]
==Dera e Burgundisë==
{{See also|Duka i Burgundisë|Holanda Burgunde}}
* Filipi I i Miri ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1433]]–[[1467]])
* Karli I i Burgundisë ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1467]]–[[1477]]), i biri i Filipit të Mirit
* Maria e Pasura ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1477]]–[[1482]]), e bija e Karlit të Burgundisë, bashkarisht me bashkëshortin e saj, Maksimilianin e I, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]

[[Skeda:Blason at Philippe le Beau.svg|parapamje|192px|Stema e Filipit të Bukurit]]
==Dera Habsburge==
{{See also|Hapsburgët|Holanda Habsburge}}
* Filipi II i Bukuri ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1482]]–[[1506]]), i biri i Maries dhe Maksimilianit
*[[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli II]] ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1506]]–[[1555]]), i biri i Filipit, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]] (si Karli V)

[[Skeda:Charles V Arms-personal.svg|parapamje|192px|Stema e Karlit të V]]
[[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli II]] në vitin [[1549]] shpalli Sanksionin Pragmatik, duke e lidhur përgjithmonë Hainautin me zotërimet e tjera të [[Shtatëmbëdhjetë Provincat|Vendeve të Ulta]], në një [[Bashkimi personal|bashkim personal]]. Kur Perandoria Habsburge u nda midis trashëgimtarëve të [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlit të V]], [[Shtatëmbëdhjetë Provincat|Vendet e Ulta]], duke përfshirë Hainautin, i shkuan [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II të Spanjës]], nga dega spanjolle e [[Hapsburgët|Habsburgëve]].

* [[Filipi II i Spanjës|Filipi III]] ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1555]]–[[1598]]), i biri i [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlit të III]], gjithashtu mbret i Spanjës
* Izabela Klara Euxhenia ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1598]]–[[1621]]), vajza e [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II]],
** Bashkarisht me bashkëshortin e saj, Albertin, arkidukën e Austrisë)
* Filipi IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1621]]–[[1665]]), nipi i Filipit të III, gjithshtu mbret i Spanjës
* Karli III ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1665]]–[[1700]]), i biri i Filipit të IV, gjithashtu mbret i Spanjës

Midis viteve [[1706]] dhe [[1714]], Vendet e Ulta u pushtuan nga [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] dhe [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze|Holandezët]], gjatë Luftës së Pasimit Spanjoll. Feudi u pretendua nga [[Hapsburgët|Dera Habsburge]] dhe [[Burbonët|Dera Burbone]]. Në vitin [[1714]], Traktati i Rastatit, vendosi pasimin dhe Kontea e Hainautit i shkoi [[Monarkia Hapsburge|degës austriake]] të [[Hapsburgët|habsburgëve]].

* Karli IV ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1714]]–[[1740]]), stërnip i Filipit të III, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]] (i zgjedhur)
* Maria Tereza ({{Abbr|s. v.|sundoi në vitet}} [[1740]]–[[1780]]), vajza e Karlit të IV, e martuar me Francin e I, [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]
* Jozefi I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1780]]–[[1790]]), i biri i Maria Terezës dhe Francit të I, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]
* Leopoldi I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1790]]–[[1792]]), i biri i Maria Terezës dhe Francit të I, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]
* Franci I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1792]]–[[1835]]), i biri i Leopoldit të I, gjithashtu [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandor gjermaniko-romak]]

Titulli faktikisht u shfuqizua si pasojë e [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] dhe aneksimit të Flandrës nga [[Franca]] në vitin [[1795]]. megjithatë, titulli mbeti i pretenduar zyrtarisht nga pasardhësit e Leopoldit të I deri në mbretërimin e Karlit të I të Austrisë. 

==Pema familjare (1055–1433)==
[[Skeda:HainautCounts.png]]
&lt;!-- rect 184 144 293 184 Baldvini V, [[konti i Flandrës]]
rect 357 143 470 184 Aelide, princesha e Francës
rect 5 210 116 239 Gertruda e Saxonisë
rect 180 203 280 242 Roberti I, [[konti i Flandrës]]
rect 88 252 200 267 [[Konti i Flandrës|Dera e Flandrës]]
rect 282 221 449 261 Baldvini I i Hainautit
rect 528 228 684 256 Riçilda, kontesha e Monsit dhe Hainautit
rect 167 294 251 316 Ida Luvainit
rect 318 289 417 317 Baldvini II i Hainautit
rect 449 283 573 322 Arnulfi I i Hainautit
rect 291 343 378 368 Riçilda e Hainautit (1095–1118)
rect 442 343 572 368 Amalariku III i Montfortit
rect 197 380 295 405 Baldvini III i Hainautit
rect 361 384 504 397 Jolanda e Vasenbergut
rect 224 426 280 455 Gertruda e Hainautit
rect 332 426 378 444 Riçilda e Hainautit (shekulli XII)
rect 393 426 524 455 Gerhardi i Hainautit
rect 256 466 356 493 Baldvini i IV i Hainautit
rect 418 466 555 493 Alisa e Namurit
rect 273 513 339 540 Jolanda e Hainautit
rect 149 513 235 540 Hugo IV i Shën Polit
rect 376 513 421 540 Hendriku Hainautit
rect 447 513 508 540 Baldvini i Hainautit (1134–1147)
rect 545 513 707 540 Geofrej i Ostervantit
rect 403 549 467 572 Agnesa e Hainautit
rect 490 549 556 574 Laureta e Hainautit
rect 598 549 709 574 Buçardi IV i Montmorensit
rect 86 573 207 612 Margareta I i Flandrës
rect 284 573 410 612 Baldvini V i Hainautit
rect 16 630 80 657 Sibila i Hainautit
rect 127 630 179 657 Eustaku i Hainautit
rect 212 630 257 657 Godfrej i Hainautit
rect 328 630 424 672 Filipi I i Namurit
rect 523 630 585 660 Izabela e Hainautit
rect 622 630 725 660 Filipi II i Francës
rect 10 675 160 716 Pjetri II i Kourtenajit
rect 198 682 382 710 Jolanda e Namurit
rect 464 672 570 711 Hendriku i Kostantinopojës
rect 616 678 703 707 Maria e Bullgarisë, perandore latine
rect 182 737 299 764 Maria e Shampanjës
rect 368 729 523 768 Baldvini VI i Hainautit
rect 7 785 93 826 Tomasi II i Savojës
rect 145 789 275 829 Joana e Flandrës
rect 328 789 430 827 Infante Ferdinandi, konti i Flandrës
rect 368 840 512 879 Margareta II e Flandrës
rect 90 848 250 875 Buçardi IV i Avesnes
rect 579 840 875 879 Uilliami II i Dampierrit
rect 493 885 602 895 [[Konti i Flandrës#Dera e Dampierrit]]
rect 127 895 238 935 Baldvini i Avesnes
rect 258 893 306 921 Baldvini i Avesnes (†1219)
rect 313 914 428 954 Johani I i Avesnes
rect 491 914 612 954 Adelaide e Hollandës
rect 74 967 166 1006 Joana e Flines
rect 190 967 267 1006 Buçardi i Metzit
rect 337 967 404 1006 Guido i Avesnes
rect 426 967 515 1006 Uilliami i Kambrait
rect 540 967 704 1006 Florisi i Zelandës
rect 239 1016 359 1056 Johani II i Hainautit
rect 423 1027 1034 1053 Filipini i Luksemburgut
rect 37 1073 110 1113 Johani i Ostervantit
rect 126 1073 170 1098 Joana e Hainautit (murgeshë në Fontenelles)
rect 204 1073 278 1113 Hendriku i Hainautit
rect 156 1121 220 1148 Maria e Avesnes
rect 8 1121 85 1148 Luigji I i Burbonit
rect 316 1073 362 1098 Izabela e Hainautit († 1305)
rect 395 1073 448 1098 Rauli i Klermontit
rect 447 1116 490 1141 Alisa e Hainautit
rect 308 1116 391 1141 Roger Bigodi, konti i V-të i Norfolkut
rect 498 1073 552 1098 Margareta e Hainautit
rect 603 1073 688 1098 Roberti II i Artois
rect 498 1109 609 1152 Margareta e Soissons
rect 653 1111 730 1153 Johani i Bjumontit
rect 224 1165 365 1204 Uilliami I i Hainautit
rect 424 1174 519 1200 Joana e Valois (1294–1352)
rect 12 1226 110 1239 Roberti i Namurit (1323–1391)
rect 156 1221 219 1247 Izabela e Hainautit (1323–1361)
rect 291 1221 335 1247 John of Hainautit († 1316)
rect 346 1221 409 1247 Ludvigu i Hainautit (1325–1328)
rect 445 1221 489 1247 Agnesa e Hainaut († 1327)
rect 475 1260 537 1285 Joana e Hainautit
rect 516 1221 579 1247 Filipa e Hainautit
rect 630 1221 721 1247 Eduardi III i Anglisë
rect 590 1260 670 1285 Uilliami V i Juliçit
rect 192 1262 329 1302 Uilliami II i Hainautit
rect 3 1262 139 1302 Joana, dukesha e Brabantit
rect 139 1310 263 1352 Ludvigu IV, perandor gjermaniko-romak
rect 353 1313 499 1354 Margareta II e Hainautit
rect 25 1367 117 1396 Ulriku i Vyrtembergut († 1388)
rect 154 1367 217 1396 Elizabeta e Bavarisë (1329–1402)
rect 269 1367 334 1396 Ana e Bavarisë
rect 356 1367 470 1410 Otoni V, duka i Bavarisë
rect 473 1407 540 1433 Beatriçja e Bavarisë
rect 594 1407 674 1433 Eriku XII i Suedisë
rect 546 1367 609 1393 Margareta e Bavarisë (1325–1374)
rect 639 1367 733 1390 Gerhardi i Hohenlohes
rect 175 1402 333 1444 Uilliami I, duka i Bavarisë
rect 12 1409 123 1437 Matilda e Lankasterit
rect 268 1450 429 1490 Albrehti I i Vitelsbahut
rect 111 1459 212 1486 Margareta e Briegut
rect 486 1464 594 1489 Margareta e Kleves
rect 89 1504 151 1530 Alberti II, duka i Bavari-Straubingut
rect 132 1541 235 1581 Johani i Bavari-Straubingut
rect 7 1541 76 1582 Elisabeta, dukesha e Luksemburgut
rect 284 1505 348 1530 Katerina e Vitelsbahut
rect 393 1507 472 1532 Uilliami I i Geldersit dhe Jylicit
rect 451 1549 516 1573 Margareta e Bavarisë
rect 567 1550 669 1575 Johani i Patremburi
rect 490 1507 555 1529 Joana e Bavarisë
rect 594 1503 735 1530 Venzeli IV i Bohemisë
rect 225 1595 324 1620 Uilliami VI i Hainautit
rect 389 1595 514 1620 Margareta e Burgundisë (1374–1441)
rect 267 1643 450 1685 Zhaklina e Hollandës
rect 11 1627 204 1650 Johani, dofini i Francës (1398–1417)
rect 6 1659 204 1685 Johani IV, duka i Brabantit
rect 536 1627 709 1650 Humfreji i Glucesterit
rect 505 1660 734 1685 Frank van Borselen --&gt;

==Perdormi modern ==

===Dera e Belgjikës===
{{See also|Monarkia e Belgjikës|Lista e monarkëve të Belgjikës}}
Në [[Belgjika|Mbretërinë e Belgjikës]], titulli i kontit të Hainautit, tradicionalisht i jepej birit të madh të princit belg të kurorës, i cili paraqiste veten si [[Duka i Brabantit|duka i Brabantit]]. Në vitin [[2001]], me lindjen e princeshë Elisabetës së Belgjikës (tani dukeshë e Brabantit), trashëgimtare dhe bija e madhe e princit Filip, duka i Brabantit (tani [[Filipi i Belgjikës|Filipi, mbreti i belgëve]]), u vendos për të mos e femërzuar titullin, duke i dhanë asaj titullin e konteshës së Hainautit, por ta shfuqizonin titullin.

* Princi Leopold, duka i Brabantit ([[1859]]–[[1865]]), i biri i Leopoldit të II të Belgjikës
* Baduini I i Belgjikës ([[1930]]–[[1934]]), i biri i Leopoldit të III të Belgjikës

==Shiko edhe==
{{div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Provinca Hainaut]]
* [[Qarku Avesnes-sur-Helpe]]
* [[Qarku Cambrai]]
* [[Qarku Valenciennes]]
* [[Nord (departament francez)]]
* [[Lista e monarkëve të Belgjikës]]
* [[Monarkia e Belgjikës]]
* [[Historia e Belgjikës]]
* [[Holanda gjatë Mesjetës së Hershme]]
* [[Luftërat e Grepit dhe Merlucit]]
* [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]]
* [[Lista e mbretërve frankë]]
* [[Lista e udhëheqësve të Frizisë]]
* [[Lista e sunduesve të Saksonisë]]
* [[Lista e udhëheqësve të Frizisë]]
* [[Lista e monarkëve të Holandës]]
* [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]]
* [[Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta]]
* [[Lista e pensionarëve të mëdhenj]]
* [[Lista e monarkëve në Vendet e Ulta]]
* [[Lista e zotërve dhe kontëve të Egmontit]]
* [[Konti i Artois]]
* [[Konti i Flandrës]]
* [[Zotërit dhe margravët e Bergen op Zoom]]
* [[Lista e kontëve të Berghut]]
* [[Dukati i Klevesit]]
* [[Dukati i Builjonit]]
* [[Lista e zotërve të Builjonit]]
* [[Duka i Brabantit]]
* [[Duka i Burgundisë]]
* [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Kambrait]]
* [[Konti i Hollandës]]
* [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]]
* [[Kontët, dukët dhe dukët e mëdhenj të Oldenburgut]]
* [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandoria Gjermaniko-Romake]]
* [[Holanda Burgunde]]
* [[Holanda Habsburge]]
* [[Shtatëmbëdhjetë Provincat]]
* [[Hapsburgët]]
* [[Monarkia Hapsburge]]
* [[Holanda Spanjolle]]
* [[Holanda Austriake]]
* [[Lista e mbretërve dhe dukëve të Lorenës]]
* [[Mbretëria e Bashkuar e Holandës]]
* [[Historia e Holandës]]
* [[Lista e kryeministrave të Holandës]]
{{Div col end}}

== Referime ==
{{Reflist|34 em}}

==Bibliografia==
{{Refbegin|34 em}}
* {{Cite book|author=J. M. G. Benezech|title=Etudes sur l’histoire de Haynaut de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=82ZbAAAAQAAJ|year=1839|publisher=Prignet|language=fr|location=Mons}}
* {{Cite book|author=Jacques de Guyse|year=1531|publisher=Du Pré, Galliot, François Regnault|language=fr|url=https://books.google.al/books?id=cXuGI6uVDt0C|title=Le premier (-tiers) volume des illustrations de la Gaulle Belgique, antiquitez du pays de Haynnau, et de la grand cite de Belges: a present dicte Bauay ... Et deplusieurs princes ... et aultres choses singulieres et dignes de memoire, aduenues durant leurs regnes, iusques au duc Philippes de Bourgongne, dernier decede. Les aultres trois volumes sortiront de bref a lumiere}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=1|year=1826|url=https://books.google.al/books?id=NHU6AAAAcAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=2|year=1826|url=https://books.google.al/books?id=jX5AAQAAMAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=3–4|year=1827|url=https://books.google.al/books?id=QDcTAAAAQAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=5|year=1829|url=https://books.google.al/books?id=D8xfxkvTN5sC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=6–7|year=1829|url=https://books.google.al/books?id=Tso_-h5tdWMC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=8|year=1830|url=https://books.google.al/books?id=Tso_-h5tdWMC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=9|year=1830|url=https://books.google.al/books?id=_20BAAAAYAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=10|year=1830|url=https://books.google.al/books?id=ue5RAAAAcAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=11|year=1831|url=https://books.google.al/books?id=kjllUOxv0IoC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=12|year=1831|url=https://books.google.al/books?id=735AAQAAMAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=13|year=1832|url=https://books.google.al/books?id=A2en1AyzWDYC|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author=Jacques de Guyse|title=Histoire de Hainaut, par Jacques de Guyse, traduite en français, avec le texte latin en regard, et accompagnée de notes (le texte est publié pour la première fois sur deux manustrits de la Bibliothèque du Roi)|volume=14–15|url=https://books.google.al/books?id=zWkSAAAAYAAJ|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|year=1832|publisher=Paulin, Libraire; Arnold Lacrosse, imprimeur-Libraire|language=fr|location=Paris, Bruksel}}
* {{Cite book|author1=Jean Lefèvre|author2=Jacques de Guyse|title=Annales de Hainaut, publés pour la première fois avec des notes, pour servir de supplèment aux Annales de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=kn9AAQAAMAAJ|volume=16|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|year=1835|publisher=H. Fournier|language=fr}}
* {{Cite book|author1=Jean Lefèvre|author2=Jacques de Guyse|title=Annales de Hainaut, publés pour la première fois avec des notes, pour servir de supplèment aux Annales de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=XYI6AAAAcAAJ|volume=17|editor=Agricol Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine, le marquis de Fortia D’Urban|year=1835|publisher=H. Fournier|language=fr}}
* {{Cite book|author1=Jean Lefèvre|author2=Jacques de Guyse|title=Annales de Hainaut, publés pour la première fois avec des notes, pour servir de supplèment aux Annales de Jacques de Guyse|url=https://books.google.al/books?id=cjcTAAAAQAAJ|volume=18–19|editor=Agricol Joseph François, le marquis de Fortia D’Urban|editor2=Agricole Joseph François Xavier Pierre Esprit Simon Paul Antoine|year=1836|publisher=H. Fournier|language=fr}}
* {{cite book|author=Stéphane Lecouteux|title=Sur l’origine des comtes de Ponthieu du XIe siècle et la diffusion du prénom Enguerrand|publisher=Institut de Pierrepont|language=fr|url=http://w[w[w[.depierrepont.net/publications/surloriginedescomtesdeponthieu|date=12 shkurt 2006|url-status=dead|archive-date=19 qershor 2015|archive-url=https://archive.w[ikiw[ix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fw[w[w[.depierrepont.net%2Fpublications%2Fsurloriginedescomtesdeponthieu#federation=archive.w[ikiw[ix.com&amp;tab=url}}
* {{Cite book|author=I. F. Mazion|title=Histoire de la province de Hainaut, ouvrage rédigé pour l'instruction de la jeuness|publisher=H.-J. Hoyois, Imprimeur-Libraire|year=1822|url=https://books.google.al/books?id=OlhbAAAAQAAJ|language=fr}}
* {{cite book|author=Louis Moreri|title=Le grand dictionaire historique ou le melange curieux de l’histoire sacree et profane (etc.)|volume=2. G–M|year=1683|publisher=Girin|language=fr|url=https://books.google.al/books?id=yqZNAAAAcAAJ}}
* {{Cite book|author=Henri Pirenne|year=1929|chapter=La place du Hainaut dans l’histoire de Belgique|url=https://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/a12993_000_f.pdf|title=Annales du Congrès archéologique et historique de Mons|publisher=Frameries &amp; Mons|language=fr|location=Mons|url-status=dead|archive-date=29 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129055006/https://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/a12993_000_f.pdf|access-date=15 gusht 2025}}
* {{Cite book|author=Léon Vanderkindere|chapter=6. Le Hainaut|volume=Tome II|url=https://digistore.bib.ulb.ac.be/2006/DL2632839_002.pdf|title=La formation territoriale des principautés belges au moyen age|year=1902|publisher=H. Lamertin, Librare-Éditeur|language=fr|location=Bruksel|pages=61–101|url-status=live|archive-date=1 nëntor 2021|archive-url=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fdigistore.bib.ulb.ac.be%2F2006%2FDL2632839_002_f.pdf%2Findex.html#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url}}
{{Refend}}

==Lidhje të jashtme==
{{Commons category|Kategoria:Counts of Hainaut|Kontët e Hainatutit}}

[[Kategoria:Historia e Epërmet e Francës]]
[[Kategoria:Themelime shekulli VII në Evropë]]
[[Kategoria:Shpërbërje në 1795]]
[[Kategoria:Shpërbërje shekulli XVIII në Evropë]]
[[Kategoria:Fisnikë francezë]]
[[Kategoria:Fisnikë gjermanë]]
[[Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës]]
[[Kategoria:Konte të mëparshme në Evropë]]
[[Kategoria:Evropa mesjetare]]
[[Kategoria:Evropa në periudhën e hershme moderne]]
[[Kategoria:Lista (politikë)]]
[[Kategoria:Historia e gjermanëve]]
[[Kategoria:Historia e Belgjikës]]
[[Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta]]
[[Kategoria:Mbretër të Belgjikës]]
[[Kategoria:Monarkë në Evropë]]
[[Kategoria:Tituj fisnikë]]
[[Kategoria:Fisnikë flamandë]]
[[Kategoria:Fisnikëria në Evropë]]
[[Kategoria:Fisnikë holandezë]]
[[Kategoria:Perandoria Gjermaniko-Romake]]
[[Kategoria:Monarkia Habsburge]]</text>
      <sha1>t1snn6m8izt2d2zdwwu2dxc6m3w4zg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ousmane Dembélé</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387281</id>
    <revision>
      <id>3000952</id>
      <parentid>3000880</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T16:07:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sadsadas</username>
        <id>51943</id>
      </contributor>
      <comment>/* Borussia Dortmund */</comment>
      <origin>3000952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76235" sha1="gjwfiwgku1pn8avx4sbsf4px01fxqz4" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Ousmane Dembélé
| image = Dembele170727-2_(cropped).jpg
| caption = Dembélé me [[Borussia Dortmund]] në 2017
| full_name = Masour Ousmane Dembélé
| birth_date = {{birth date and age|15|5|1997|df=yes}}
| birth_place = [[Vernon, Eure|Vernon]], Francë
| height = 1.78 m
| position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]
| currentclub = [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 = 2004–2009
| youthclubs1 = Madeleine Évreux
| youthyears2 = 2009–2010
| youthclubs2 = [[Évreux FC 27|Évreux]]
| youthyears3 = 2010–2015
| youthclubs3 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
| years1 = 2014–2015
| clubs1 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes II]]
| caps1 = 22
| goals1 = 13
| years2 = 2015–2016
| clubs2 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
| caps2 = 26
| goals2 = 12
| years3 = 2016–2017
| clubs3 = [[Borussia Dortmund]]
| caps3 = 32
| goals3 = 6
| years4 = 2017–2023
| clubs4 = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| caps4 = 127
| goals4 = 24
| years5 = 2023–
| clubs5 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
| caps5 = 58
| goals5 = 26
| nationalyears1 = 2013–2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U17]]
| nationalcaps1 = 8
| nationalgoals1 = 4
| nationalyears2 = 2014–2015
| nationalteam2 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U18]]
| nationalcaps2 = 5
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2015
| nationalteam3 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U19]]
| nationalcaps3 = 3
| nationalgoals3 = 1
| nationalyears4 = 2016
| nationalteam4 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U21]]
| nationalcaps4 = 4
| nationalgoals4 = 0
| nationalyears5 = 2016–
| nationalteam5 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]
| nationalcaps5 = 57
| nationalgoals5 = 7
| medaltemplates = {{Medal|Sport|[[Futbolli]] i meshkujve}}
{{Medal|Country|{{fb|FRA|name=Francën}}}}
{{Medal|Comp|[[Kupa Botërore FIFA]]}}
{{Medal|W|[[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|Rusia 2018]]|}}
{{Medal|RU|[[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Katari 2022]]|}}
{{Medal|Comp|[[UEFA Liga e Kombeve]]}}
{{Medal|3rd|[[Finalet e UEFA Liga e Kombeve 2025|Gjermania 2025]]|}}
| club-update = 22:35, 30 gusht 2025 (UTC)
| nationalteam-update = 23:03, 5 shtator 2025 (UTC)
}}
'''Masour Ousmane Dembélé''' (i lindur më 15 maj 1997) është një futbollist profesionist francez dhe ndërkombëtar me [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=2 shtator 2016|title=Italy vs. France|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|accessdate=11 gusht 2017|publisher=ESPN FC|language=en}}&lt;/ref&gt; i cili luan si sulmues në [[Ligue 1]] për [[Paris Saint-Germain]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 gusht 2017|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|accessdate=25 gusht 2017|website=FC Barcelona|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dembele e filloi karrierën e tij profesionale në [[Stade Rennais F.C.|Stade Rennes]] dhe në vitin 2016 u transferua te [[Borussia Dortmund]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Borussia Dortmund signs top talent Ousmane Dembélé|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518002702/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|archive-date=2016-05-18|accessdate=12 maj 2016|website=www.bvb.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas një viti, [[FC Barcelona|Barcelona]] e bleu atë për 105 milionë euro, duke e bërë atë transferimin e dytë më të shtrenjtë të një lojtari francez, një pozicion që ai e ndan me [[Paul Pogba]].&lt;ref&gt;{{cite press release|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|date=25 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017|publisher=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=25 gusht 2017|title=Ousmane Dembele: Barcelona close to signing Borussia Dortmund forward|language=en|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://www.bbc.com/sport/football/41044659|accessdate=25 gusht 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|title=Borussia Dortmund confirm Barcelona close to Ousmane Dembele deal|date=25 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017|work=[[ESPN FC]]}}&lt;/ref&gt;

Dembele ka qenë anëtar i disa ekipeve të të rinjve të [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U17]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U18]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U19]] dhe [[Kombëtarja franceze e futbollit|U21]]. Që nga viti 2016, ai ka qenë një anëtar kyç i Francës.

== Jeta dhe karriera e hershme ==
Dembélé u lind në [[Vernon, Eure]], në [[Normandi]]. Nëna e tij është mauritaneze-senegaleze nga [[Waly Diantang, Mauritania|Waly Diantang]], ndërsa babai i tij është [[Mali|malian]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2016/mar/23/ousmane-dembele-football-hottest-property-rennes-bayern-munich-ligue-1|title=Ousmane Dembélé: football's hottest property, if you can convince his mother|last=Aarons|first=Ed|date=23 mars 2016|website=[[The Guardian]]|access-date=31 janar 2017|archive-date=14 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414013530/https://www.theguardian.com/football/2016/mar/23/ousmane-dembele-football-hottest-property-rennes-bayern-munich-ligue-1|url-status=live|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Olivier|first=Mathieu|url=http://www.jeuneafrique.com/352918/societe/ousmane-dembele-nouvelle-etoile-dorigine-africaine-football-francais/|title=Qui est Ousmane Dembélé, la nouvelle étoile d'origine africaine du football français ?|date=30 gusht 2016|website=[[Jeune Afrique]]|language=fr|access-date=31 janar 2017|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826105414/http://www.jeuneafrique.com/352918/societe/ousmane-dembele-nouvelle-etoile-dorigine-africaine-football-francais|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai iu dha hapat e parë futbollistikë në [[Évreux]] të afërt, fillimisht te ALM Évreux dhe më pas te [[Évreux FC 27]] midis moshës 12 dhe 13 vjeç.&lt;ref name=&quot;france3&quot;&gt;{{cite web|title=Formé à l'ALM Evreux, Ousmane Dembélé en passe de rejoindre Barcelone pour 150 M€|url=http://www.paris-normandie.fr/breves/sport-en-direct/forme-a-l-alm-evreux-ousmane-dembele-en-passe-de-rejoindre-barcelone-pour-150-m-LO10695097|access-date=30 gusht 2017|website=Paris-Normandie|date=25 gusht 2017|language=fr|archive-date=30 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030042733/https://www.paris-normandie.fr/breves/sport-en-direct/forme-a-l-alm-evreux-ousmane-dembele-en-passe-de-rejoindre-barcelone-pour-150-m-LO10695097|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;evreux&quot;&gt;{{cite web|last=Auffret|first=Simon|title=Dembélé au FC Barcelone : une bonne nouvelle pour l'EFC 27|url=http://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/eure/evreux/dembele-au-fc-barcelone-bonne-nouvelle-efc-27-1316391.html|access-date=30 gusht 2017|website=[[France 3]]|date=25 gusht 2017|language=fr|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825165100/http://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/eure/evreux/dembele-au-fc-barcelone-bonne-nouvelle-efc-27-1316391.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Karriera me klube==
===Rennes===
[[File:Saint-Lô - Rennes CFA2 20150523 - Ousmane Dembélé 4.JPG|thumb|upright|left|Dembélé me [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në vitin 2015]]

Dembélé bëri debutimin e tij si profesionist me skuadrën rezervë të [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në [[Championnat National 2|Championnat de France Amateur]] më 6 shtator 2014, duke hyrë si zëvendësues në minutën e 78të për [[Zana Allée]]. Kontributi i tij i parë me ekipin erdhi në formën e një asisti për [[Alseny Kourouma]] për golin e dytë në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[En Avant Guingamp|Guingamp]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rennes (B) – Guingamp (B) : 2–0 Guingamp n'a pas fait le poids|trans-title=Rennes (B) – Guingamp (B): 2–0 Guingamp were inadequate|url=http://www.letelegramme.fr/autres-sports/rennes-b-guingamp-b-2-0-guingamp-n-a-pas-fait-le-poids-07-09-2014-10328789.php|access-date=13 maj 2016|website=[[Le Télégramme]]|date=7 shtator 2014|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092707/https://www.letelegramme.fr/autres-sports/rennes-b-guingamp-b-2-0-guingamp-n-a-pas-fait-le-poids-07-09-2014-10328789.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Dembélé shënoi golin e parë si profesionist më 9 nëntor në ndeshjen kundër [[Stade Lavallois|Laval]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rennes en pilotage automatique|trans-title=Rennes on auto-pilot|url=http://www.rennes.maville.com/sport/detail_-rennes-en-pilotage-automatique_52674-2655816_actu.Htm|access-date=13 maj 2016|website=Maville.com|date=10 nëntor 2014|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092720/https://rennes.maville.com/sport/detail_-rennes-en-pilotage-automatique_52674-2655816_actu.Htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi gjithsej 13 gola në 18 ndeshje gjatë sezonit të tij të parë, përfshirë një tregolësh në fitoren 6–1 kundër [[Hérouville SC|Hérouville]] më 16 maj 2015.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Stade Rennais (B) – Hérouville : 6–1|url=http://www.ouest-france.fr/bretagne/stade-rennais-b-herouville-6-1-3411620|access-date=13 maj 2016|website=[[Ouest-France]]|date=17 maj 2015|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092715/https://www.ouest-france.fr/bretagne/stade-rennais-b-herouville-6-1-3411620|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 6 nëntor 2015, Dembélé debutoi me ekipin e parë të Rennes në ndeshjen e [[Ligue 1]] kundër [[Angers SCO|Angers]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pesë minutat e fundit.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Angers – Rennes – Ligue 1|url=http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2015-2016/live-sco-angers-stade-rennais_mtc782233/live.shtml|publisher=[[Eurosport]]|access-date=11 gusht 2017|date=6 nëntor 2015|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811143258/http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2015-2016/live-sco-angers-stade-rennais_mtc782233/live.shtml|url-status=live|language=fr}}&lt;/ref&gt; Tre javë më pas, ai shënoi golin e parë në Ligue 1 në barazimin 2–2 kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] në [[Roazhon Park]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=Crossan|first=D.|title=Carrasso saves point for Bordeaux|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/carrasso-saves-point-for-bordeaux.htm|publisher=[[Ligue 1]]|access-date=23 nëntor 2015|date=22 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123083115/http://www.ligue1.com/ligue1/article/carrasso-saves-point-for-bordeaux.htm|archive-date=23 nëntor 2015|url-status=dead|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Më 9 janar 2016, Dembélé shënoi përsëri, këtë herë në barazimin 2–2 kundër ekipit rival [[FC Lorient|Lorient]] në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Gordon|first=Connor|title=Stade Rennais 2–2 FC Lorient: Hosts respond well after early derby disaster|url=https://www.vavel.com/en/football/2016/01/09/588841-stade-rennais-2-2-fc-lorient-hosts-respond-well-after-early-disaster.html|access-date=13 maj 2016|website=[[Vavel]]|date=9 janar 2016|archive-date=12 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712120712/https://www.vavel.com/en/football/2016/01/09/588841-stade-rennais-2-2-fc-lorient-hosts-respond-well-after-early-disaster.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 6 mars, Dembélé shënoi tre gola në fitoren 4–1 kundër [[FC Nantes|Nantes]] në derbin Breton.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ligue 1 : Rennes écrase Nantes (4–1)|url=http://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/06/ligue-1-rennes-ecrase-nantes-4-0_4877505_1616940.html|website=[[Le Monde]]|date=6 mars 2016|access-date=11 gusht 2017|language=fr|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811105001/http://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/06/ligue-1-rennes-ecrase-nantes-4-0_4877505_1616940.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 18 mars, ai shënoi golin e tij të dhjetë të sezonit në fitoren 5–2 kundër [[Olympique de Marseille]] në [[Stade Vélodrome]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/19/ligue-1-apres-sa-defaite-face-a-rennes-marseille-touche-le-fond_4886055_1616940.html|title=Ligue 1 : après sa défaite face à Rennes, Marseille touche le fond|language=fr|date=19 mars 2016|access-date=30 prill 2025|website=Le Monde}}&lt;/ref&gt; Dembélé e mbylli sezonin me 12 gola në 29 ndeshje ndeshje në Ligue 1, pasi shënoi dy herë në fitoren 3–1 kundër [[Stade Reims]] më 2 prill.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/stade-rennais/en-direct/live-ligue-1-rennes-reims-4137935|title=Revivez la victoire du Stade Rennais 3-1 contre Reims|date=2 prill 2016|access-date=30 prill 2025|website=Ouest France|language=fr}}&lt;/ref&gt;

===Borussia Dortmund===
[[File:Dembele170727-2 (cropped).jpg|thumb|upright|Dembélé duke u stërvitur me [[Borussia Dortmund|Dortmundin]] në vitin 2017]]

Më 12 maj 2016, Dembélé firmosi një kontratë pesë-vjeçare me klubin gjerman [[Borussia Dortmund]], e vlefshme nga 1 korriku.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|title=Borussia Dortmund signs top talent Ousmane Dembélé|publisher=[[Borussia Dortmund]]|date=12 maj 2016|access-date=12 maj 2016|archive-date=18 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518002702/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 14 gusht, ai bëri debutimin e tij me klubin në humbjen 2–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në Superkupën e Gjermanisë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dfb.de/supercup/spielplan/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2234139|title=Deutscher Supercup, 2016, Finale|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|date=14 gusht 2016|access-date=11 gusht 2017|language=de|archive-date=20 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200620194359/https://www.dfb.de/supercup/spielplan/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2234139|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë me Dortmundin erdhi më 20 shtator në suksesin 5–1 kundër [[VfL Wolfsburg|Wolfsburgut]] në transfertë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=VfL Wolfsburg 1–5 Borussia Dortmund|url=https://www.bbc.com/sport/football/37408762|access-date=11 gusht 2017|publisher=[[BBC Sport]]|date=20 shtator 2016|archive-date=14 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014164528/https://www.bbc.com/sport/football/37408762|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 22 nëntor, Dembélé shënoi golin e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] në fitoren rekord 8–4 kundër ekipit polak [[Legia Warsaw]] në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Uersfeld|first=Stephan|title=Borussia Dortmund 8–4 Legia Warsaw: Champions League record-breaker|url=http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3002415/borussia-dortmund-8-legia-warsaw-4-champions-league-recordbreaker|publisher=ESPN FC|access-date=11 gusht 2017|date=23 nëntor 2016|archive-date=13 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013013003/http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3002415/borussia-dortmund-8-legia-warsaw-4-champions-league-recordbreaker|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 26 prill 2017, në gjysëm-finalen e [[DFB-Pokal 2016–17|kupës]] kundër Bayern München, Dembélé asistoi golin e barazimit të [[Pierre-Emerick Aubameyang]] në minutën e 69të si dhe shënoi golin e fitores pesë minuta më pas, duke ndihmuar Dortmundin të arrinte në finale.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Borussia Dortmund beat Bayern Munich to reach DFB Cup final – as it happened!|url=http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/bayern-munich-borussia-dortmund-dfb-cup-live-blog-lewandowski-aubameyang-pulisic-dembele-alaba-robben-blmd30n-441903.jsp|publisher=[[Bundesliga]]|access-date=11 gusht 2017|date=26 prill 2017|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811182546/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/bayern-munich-borussia-dortmund-dfb-cup-live-blog-lewandowski-aubameyang-pulisic-dembele-alaba-robben-blmd30n-441903.jsp|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Në finalen e madhe të luajtur më 27 maj kundër [[Eintracht Frankfurt]]it në [[Olympiastadion (Berlin)|Olimpiastadionin e Berlinit]], Dembélé shënoi një nga dy golat e fitores 2–1, duke i dhënë klubit trofeun e parë pas pesë vitesh; ai gjithashtu u shpall lojtari i ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Buczko|first=Stefan|url=http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3135170/ousmane-dembele-christian-pulisic-send-borussia-dortmund-from-title-drought-in-dfb-pokal-final|title=Dembele, Pulisic deliver Dortmund from title drought in DFB Pokal final|publisher=ESPN FC|date=28 maj 2017|access-date=8 qershor 2017|archive-date=8 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180908082721/http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3135170/ousmane-dembele-christian-pulisic-send-borussia-dortmund-from-title-drought-in-dfb-pokal-final|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Dembélé e mbylli sezonin e parë në Gjermani me 6 gola dhe 13 asistime në Bundesligë, duke u përfshirë në &quot;Ekipin e Sezonit&quot; si dhe u nderua me çmimin &quot;Fillestari i Sezonit&quot;.

===Barcelona===
Më 25 gusht 2017, klubi spanjoll i [[La Liga]]-s [[FC Barcelona|Barcelona]] njoftoi se kishte arritur një marrëveshje për të nënshkruar me Dembélé për 105 milionë € plus një raportim prej 40 milionë € shtesa.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/41044659|title=Ousmane Dembele: Barcelona agree £135.5m deal for Dortmund forward|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|work=BBC Sport|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825230601/http://www.bbc.com/sport/football/41044659|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Marsden|first=Samuel|url=http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|title=Borussia Dortmund confirm Barcelona close to Ousmane Dembele deal|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|website=ESPN FC|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825181927/http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 28 gusht, ai kreu testet mjekësore dhe nënshkroi një kontratë pesëvjeçare, me një [[klauzolë largimi]] të vendosur në 400 milionë €.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|publisher=FC Barcelona|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|archive-date=22 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622080452/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/748188/ousmane-dembele-fc-barcelonas-new-signing|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Barcelona kishte shitur [[Neymar]] te [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] (PSG) për 222 milionë €, kështu që marrëveshja e bëri Dembélén lojtarin e përbashkët të dytë më të shtrenjtë (në euro), së bashku me [[Paul Pogba]]. Rennes përfitoi një raportim prej 20 milionë € nga Borussia Dortmund si rezultat i shitjes,&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bushnell|first=Henry|url=https://sports.yahoo.com/barcelona-signs-ousmane-dembele-neymar-replacement-ways-one-154647028.html|title=Barcelona signs Ousmane Dembele, its Neymar replacement in more ways than one|website=[[Yahoo Sports]]|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825234919/https://sports.yahoo.com/barcelona-signs-ousmane-dembele-neymar-replacement-ways-one-154647028.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe Évreux 27 gjithashtu do të merrte një pjesë të tarifës.&lt;ref name=&quot;evreux&quot;/&gt; Atij iu dha fanella me numrin 11 që më parë e kishte mbajtur Neymar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2017/08/25/barcelona-hand-ousmane-dembele-number-11-shirt-following-record-move-dortmund|title=Barcelona Hands Ousmane Dembele Neymar's No. 11 Shirt After Dortmund Transfer|magazine=[[Sports Illustrated]]|date=25 gusht 2017|access-date=8 shtator 2017|archive-date=3 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903165159/https://www.si.com/soccer/2017/08/25/barcelona-hand-ousmane-dembele-number-11-shirt-following-record-move-dortmund|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|author=FC Barcelona|user=FCBarcelona|number=901101904419311616|title=The shirt number for @Dembouz is…|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017}}&lt;/ref&gt;

====2017–18: Sezoni i parë dhe dopieta vendase====
Dembélé bëri debutimin e tij më 9 shtator si zëvendësues në minutën e 68-të për [[Gerard Deulofeu]] në një fitore 5–0 në [[Derbi barceloní]] kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]] në [[Camp Nou]], duke asistuar golin e fundit të [[Luis Suárez]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Emons|first=Michael|title=Barcelona 5–0 Espanyol|url=https://www.bbc.com/sport/football/41212266|access-date=9 shtator 2017|work=BBC Sport|date=9 shtator 2017|archive-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619115724/https://www.bbc.com/sport/football/41212266|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Në startin e tij të parë në ligë tetë ditë më vonë ndaj [[Getafe CF|Getafe]], ai pësoi një dëmtim të kofshës dhe u la jashtë për katër muaj.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-medical-announcement|title=Ousmane Dembélé medical announcement|publisher=FC Barcelona|date=17 shtator 2017|access-date=15 mars 2018|archive-date=11 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311182314/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-medical-announcement|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai mori dritën jeshile mjekësore më 2 janar 2018,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-receives-medical-discharge|title=Ousmane Dembélé receives medical discharge|publisher=FC Barcelona|date=2 janar 2018|access-date=15 janar 2018|archive-date=5 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180105184309/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-receives-medical-discharge|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; por dy javë më vonë, ai u dëmtua sërish kundër [[Real Sociedad]] dhe u la jashtë për deri në katër javë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/dembele-out-for-three-to-four-weeks-injury-news-fcbarcelona|title=Dembélé out for three to four weeks|publisher=FC Barcelona|date=15 janar 2018|access-date=15 janar 2018|archive-date=16 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116011140/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/dembele-out-for-three-to-four-weeks-injury-news-fcbarcelona|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 14 mars 2018, Dembélé shënoi golin e tij të parë për Barcelonën, duke realizuar golin e dytë në një fitore 3–0 në ndeshjen e kthimit në raundin e 16-të të [[UEFA Champions League|Ligës së Kampionëve]] kundër [[Chelsea F.C.|Chelsea]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lowe|first=Sid|author-link=Sid Lowe|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/14/barcelona-chelsea-champions-league-ousmane-dembele-lionel-messi|title=Ousmane Dembélé finally shines but the night belongs to Lionel Messi|date=14 mars 2018|access-date=14 mars 2018|newspaper=The Guardian|archive-date=22 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422213307/https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/14/barcelona-chelsea-champions-league-ousmane-dembele-lionel-messi|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 17 prill, ai shënoi golin e tij të parë në La Liga, golin hapës në një barazim 2–2 me [[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43779070|title=Celta Vigo 2–2 Barcelona|date=17 prill 2018|work=BBC Sport|access-date=5 shtator 2018|archive-date=6 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906024147/https://www.bbc.com/sport/football/43779070|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 9 maj, Dembélé shënoi dy herë, duke regjistruar dopietën e tij të parë me Barcelonën, në një fitore 5–1 në shtëpi kundër [[Villarreal CF|Villarreal]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44024612|title=Barcelona 5–1 Villarreal|date=9 maj 2018|work=BBC Sport|access-date=5 shtator 2018|archive-date=17 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817234127/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44024612|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Dembélé fitoi si [[Copa del Rey]] ashtu edhe titullin e La Liga-s në sezonin e tij të parë në Spanjë, me 20-vjeçarin që shënoi katër gola në 24 paraqitje në të gjitha garat.&lt;ref name=&quot;1718season&quot;&gt;{{Soccerbase season|88995|2017|access-date=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;

====2018–19: Supercopa de España dhe titulli i dytë në La Liga====
[[File:Ousmane Dembélé vs Valladolid 2.jpg|thumb|upright|Dembélé duke luajtur për [[FC Barcelona|Barcelona]] në vitin 2018]]
Më 12 gusht 2018, Dembélé shënoi golin e fitores kundër [[Sevilla FC|Sevilla]] në [[2018 Supercopa de España|Supercopa de España]], në një fitore përfundimtare 2–1 që i dha Barcelonës titullin e 13-të të [[Supercopa de España]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45164525|title=Barcelona beat Sevilla 2–1 to win Spanish Super Cup in Morocco|date=12 gusht 2018|work=BBC Sport|access-date=13 gusht 2018|archive-date=31 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831213542/https://www.bbc.com/sport/football/45164525|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai hapi llogarinë e golave për sezonin [[2018–19 La Liga|2018–19 La Liga]] duke shënuar të vetmin gol të ndeshjes kundër [[Real Valladolid]], më 25 gusht, në [[Estadio José Zorrilla]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45311759|title=Real Valladolid 0–1 Barcelona: Champions win after VAR reprieve|date=25 gusht 2018|work=BBC Sport|access-date=27 gusht 2018|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826212355/https://www.bbc.com/sport/football/45311759|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 18 shtator, Dembélé shënoi golin e tij të parë në Ligën e Kampionëve për [[2018–19 UEFA Champions League|atë sezon]], duke ndihmuar Barcelonën të mposhtë [[PSV Eindhoven|PSV]] 4–0 në Camp Nou.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/report?gameId=526507|title=Lionel Messi sets Champions League hat-trick record as Barcelona ease past PSV|website=[[ESPN.com]]|date=18 shtator 2018|access-date=18 shtator 2018|archive-date=18 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918211539/http://www.espn.com/soccer/report?gameId=526507|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 4 nëntor, ai frymëzoi Barcelonën në një përmbysje 3–2 jashtë fushe kundër [[Rayo Vallecano]], duke shënuar barazimin 2–2 me një gjysmë-volley në minutën e 87-të.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://global.espn.com/football/report?gameId=521815|title=Luis Suarez goal completes late comeback, puts Barcelona four points clear|date=4 nëntor 2018|publisher=ESPN|agency=Reuters|access-date=4 nëntor 2018|archive-date=4 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104050236/http://global.espn.com/football/report?gameId=521815|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 11 dhjetor, ai shënoi një gol të jashtëzakonshëm solo kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], duke kaluar disa mbrojtës dhe duke përfunduar me një goditje të qetë me të majtën përtej [[Hugo Lloris]]. Ai fitoi çmimin “Goli i Javës” në Ligën e Kampionëve për atë gol.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/942542/dembele-awarded-goal-of-the-week|title=Dembélé awarded 'Goal of the Week'|publisher=FC Barcelona|date=14 dhjetor 2018|access-date=10 korrik 2021|archive-date=10 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710145006/https://www.fcbarcelona.com/en/news/942542/dembele-awarded-goal-of-the-week|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas ndeshjes, trajneri i Barcelonës [[Ernesto Valverde]] e lavdëroi të riun, duke thënë: &quot;Ai bëri një gol të madh, i arritshëm vetëm nga lojtarë me talentin e tij&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://en.as.com/en/2018/12/12/football/1544617844_632562.html|title=Dembélé stunner against Spurs pleases Barça boss Valverde|date=12 dhjetor 2018|newspaper=[[Diario AS]]|access-date=11 janar 2019|archive-date=28 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052436/https://en.as.com/en/2018/12/12/football/1544617844_632562.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai e përfundoi sezonin me 14 gola, prej të cilëve 8 në ligë, ndërsa klubi i tij arriti të fitonte një tjetër titull të La Liga-s.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-tza/news/ousmane-dembele-injury-history-barcelona-france-how-many-games-missed/bltd9fa9952c628b116|title=Ousmane Dembele injury history: Barcelona &amp; France star's absences &amp; how many games he has missed|publisher=Goal.com|date=26 janar 2022|language=en}}&lt;/ref&gt;

====2019–21: Lëndime të përsëritura====  
Dembélé dëmtuar tendinën e këmbës së majtë në ndeshjen hapëse të [[2019–20 La Liga|sezonit 2019–20 La Liga]], një humbje 0–1 kundër [[Athletic Bilbao]], dhe pritej të mungonte për pesë javë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/1652741-dembele-es-torna-a-trencar-i-sera-baixa-cinc-setmanes.html|title=Dembélé es torna a trencar i serà baixa cinc setmanes|last=Fibla|first=Albert|date=20 gusht 2019|work=[[L'Esportiu]]|lang=ca|access-date=20 gusht 2019|archive-date=20 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820044437/https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/1652741-dembele-es-torna-a-trencar-i-sera-baixa-cinc-setmanes.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai u kthye si zëvendësues në gjysmë kohe në fitoren 2–1 të Barcelonës ndaj Villarreal më 24 shtator. Ai shënoi golin e parë të sezonit në një fitore 4–0 ndaj Sevillas më 6 tetor, por më pas u përjashtua për kundërshtim.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/opinion/2019/10/07/5d9a61f922601d0d558b461a.html|title=Dembélé y su desquiciante lado oscuro|lang=es|date=7 tetor 2019|access-date=30 prill 2025|website=Marca}}&lt;/ref&gt; Më 27 nëntor, në një ndeshje të [[2019–20 UEFA Champions League|Champions League]] [[2019–20 UEFA Champions League group stage|grupore]] kundër klubit të tij të mëparshëm Borussia Dortmund, Dembélé pësoi një lëndim që çoi në zëvendësimin e tij pas 24 minutash.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.as.com/en/2019/11/27/soccer/1574887249_633144.html|title=Distraught Ousmane Dembélé forced off with injury|date=27 nëntor 2019|access-date=30 prill 2025|website=AS}}&lt;/ref&gt; Më vonë u konfirmua nga Barcelona se ai do të mungonte për dhjetë javët e ardhshme për shkak të një lëndimi të kofshës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/50606908|title=Ousmane Dembele: Barcelona winger out for 10 weeks with thigh injury|date=29 nëntor 2019|access-date=30 prill 2025|website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;  

Në shkurt 2020, gjatë kthimit në stërvitje, ai pësoi një çarje serioze të tendinës së këmbës së pasme që i përfundoi sezonin.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembele: Barcelona winger sidelined for six months after surgery|work=BBC Sport|date=11 shkurt 2020|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51467123|access-date=12 shkurt 2020|archive-date=12 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212150137/https://www.bbc.co.uk/sport/football/51467123|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2020/02/04/5e396af946163f47848b45e2.html|title=Grave lesión de Dembélé: se pierde lo que queda de temporada|lang=es|date=4 shkurt 2020|access-date=30 prill 2025|website=Marca}}&lt;/ref&gt;  

Dembélé u rikthye në fushë për herë të parë pas dhjetë muajsh si zëvendësues në minutën e 70-të për [[Ansu Fati]] në ndeshjen e Barcelonës në [[2020–21 La Liga|La Liga]] kundër Villarreal më 27 shtator 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/1845877/fc-barcelona-v-villarreal-four-midable-4-0|title=FC Barcelona v Villarreal: Four-midable (4-0)|date=27 shtator 2020|access-date=30 prill 2025|website=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi golin e parë pas 380 ditësh në ndeshjen e parë të [[2020–21 UEFA Champions League|Champions League]] të [[2020–21 FC Barcelona season|sezonit]] kundër [[Ferencváros]] më 20 tetor.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://as.com/futbol/2020/10/20/champions/1603215126_595016.html|title=Barcelona 5 - Ferencvaros 1: resumen, resultado y goles|lang=es|date=21 tetor 2020|access-date=30 prill 2025|website=AS}}&lt;/ref&gt;  

====2021–23: Lëndim i tendinës dhe zgjatja e kontratës====  
Dembélé pësoi një lëndim të tendinës ndërsa luante me Kombëtaren e Francës në [[UEFA Euro 2020]] të shtyrë në 2021. Lëndimi i tij kërkoi operacion, dhe u operua në [[Turku]], Finlandë, nga kirurgu Lasse Lempainen në fund të qershorit 2021.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iltalehti.fi/jalkapallon-em-2021/a/15d7542c-d33a-44f1-8cd7-ebc3d201907e|title=125 miljoonan euron mies leikattiin Turussa: tähtipelaajan EM-kisat jäivät kesken – ”Päätös oli selkeä”|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Iltalehti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ts.fi/urheilu/5356345|title=Ousmane Dembele leikattiin maanantaina Turussa – ranskalaishyökkääjällä edessään neljän kuukauden kuntoutuminen|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Turun Sanomat}}&lt;/ref&gt; Dembélé gjithashtu u operua nga Lempainen dhe [[Sakari Orava]] në 2017 dhe 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000008090026.html|title=Ranskalaistähti Ousmane Dembélé kävi taas Turussa leikkauksessa: ”Takareiden totaalinen jännerepeämä”|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Helsingin Sanomat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.satakunnankansa.fi/urheilu/art-2000008375158.html|title=Vammakierre poikki|date=2 nëntor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Satakunnan Kansa}}&lt;/ref&gt;

Më 10 maj 2022, Dembélé dha dy asistime në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Celta Vigo. Ishin asistimet e tij të 10-ta dhe 11-ta në ligë në 2022.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2612999/two-more-assists-for-dembele|title=Two more assists for Dembélé|website=FC Barcelona|date=10 maj 2022|access-date=25 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525185451/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2612999/two-more-assists-for-dembele|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai përfundoi sezonin [[2021–22 La Liga]] si ndihmës më i mirë i ligës me trembëdhjetë asistime.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|title=All leaders in Assists|access-date=23 shtator 2021|publisher=La Liga|archive-date=26 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926053836/https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Më 14 korrik 2022, Dembélé zgjati kontratën e tij me Barcelonën deri më 30 qershor 2024.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dembélé to sign contract until 2024|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2672243/dembele-to-sign-contract-until-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714132724/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2672243/dembele-to-sign-contract-until-2024|archive-date=14 korrik 2022|access-date=15 korrik 2022|website=FC Barcelona|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé: 'FC Barcelona was always my first choice'|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2677465/ousmane-dembele-fc-barcelona-was-always-my-first-choice|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714133613/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2677465/ousmane-dembele-fc-barcelona-was-always-my-first-choice|archive-date=14 korrik 2022|access-date=15 korrik 2022|website=FC Barcelona|lang=en}}&lt;/ref&gt; Klauzola e tij e lirimit ishte vendosur në 50 milion euro, dhe më pas u rrit në 100 milion euro më 1 gusht 2023.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/psg-trigger-ousmane-dembele-private-eur50m-release-clause-barcelona/blt4214c1d891f87071|title=PSG trigger Ousmane Dembele's 'private' €50m release clause with transfer from Barcelona set to be finalised this week|publisher=Goal.com|date=1 gusht 2023}}&lt;/ref&gt;  

===Paris Saint-Germain===  
====2023–24: Sezoni i parë në Paris dhe dyfishi vendas====  
Më 12 gusht 2023, Dembélé iu bashkua klubit të Ligue 1, Paris Saint-Germain, me një kontratë deri në qershor 2028, për një tarifë prej 50.4 milion eurosh.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/38106043/psg-sign-dembele-barcelona-agreeing-50m-deal|title=PSG sign Dembele from Barcelona after agreeing €50m deal|publisher=ESPN|date=12 gusht 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|date=12 gusht 2023|title=Agreement on transfer of Ousmane Dembélé to Paris St Germain|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3611320/agreement-on-transfer-of-ousmane-dembele-to-paris-st-germain|access-date=12 gusht 2023|website=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web|last=Sanderson|first=Tom|title=FC Barcelona Come Out Of Dembele PSG Transfer Richer Than Expected After Pressuring Player's Camp: Reports|url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/08/12/fc-barcelona-come-out-of-dembele-psg-transfer-richer-than-expected-after-pressuring-players-camp-reports/|access-date=14 gusht 2023|website=Forbes}}&lt;/ref&gt; Ai fillimisht iu dha fanella numër 23, por më pas ndryshoi në numër 10 pas largimit të Neymar nga klubi.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web|date=12 gusht 2023|title=Ousmane Dembélé, another star in Paris|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/ousmane-dembele-another-star-in-paris-psg-mercato-2324-equipe-premiere|access-date=12 gusht 2023|website=Paris Saint-Germain F.C.|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web|title=DEMB10UZ - The number 10 for Dembélé!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/the-number-10-for-dembele-psg-paris-saint-germain|date=17 gusht 2023|access-date=17 gusht 2023|website=Paris Saint-Germain F.C.}}&lt;/ref&gt;

Më 20 gusht, Dembélé bëri debutimin e tij me PSG-në, duke hyrë si zëvendësues në një barazim 1–1 në transfertë ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=19 gusht 2023|title=Debut for Ousmane Dembélé|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/debut-for-ousmane-dembele-toulouse-fc-paris-saint-germain-ligue-1-2023-2024|access-date=20 gusht 2023|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 24 shtator, ai dha asistimin e parë për PSG-në, duke i dhënë asist [[Gonçalo Ramos]]'it për golin e tij të parë në një fitore 4–0 në [[Le Classique]] ndaj [[Olympique de Marseille|Marseille]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 shtator 2023|title=Kolo Muani and Ramos score maiden PSG goals in win over Marseille|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/kolo-muani-ramos-score-maiden-psg-goals-win-over-marseille-2023-09-24/|access-date=25 shtator 2023|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; Më 24 nëntor, Dembélé shënoi golin e tij të parë për klubin në një fitore 5–2 në shtëpi ndaj [[AS Monaco FC|Monaco]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 nëntor 2023|title=PSG feasts thanks to the rhythm of Dembélé and Mbappe|url=https://www.marca.com/en/football/ligue-1/2023/11/24/65610f8746163fb37f8b45d5.html|access-date=24 nëntor 2023|website=MARCA|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 10 prill 2024, ai shënoi golin e tij të parë në Champions League me PSG-në në një humbje 3–2 në shtëpi ndaj klubit të tij të mëparshëm Barcelona në çerekfinalen e ndeshjes së parë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68773222|title=Paris Saint Germain 2–3 Barcelona|publisher=BBC Sport|date=10 prill 2024}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e kthimit gjashtë ditë më vonë, ai shënoi golin e parë për PSG-në në një fitore 4–1 në transfertë, duke siguruar kualifikimin për gjysmëfinalet dhe duke marrë çmimin e lojtarit të ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|date=16 prill 2024|title=Barcelona vs PSG live updates|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/barcelona-psg-live-updates-champions-league-score-result/4v9YwEnKtuDz/|access-date=17 prill 2024|website=The Athletic|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në fund të [[2023–24 Ligue 1|sezonit 2023–24]], Dembélé fitoi titullin e Ligue 1 me PSG-në.&lt;ref&gt;{{cite web|date=28 prill 2024|title=Paris Saint-Germain win their 12th Ligue 1 title!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-win-their-12th-ligue-1-title-psg-ligue-1-club-2023-2024|access-date=29 janar 2025|website=EN.PSG.FR|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu shënoi golin hapës në fitoren 2–1 ndaj [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në [[2024 Coupe de France final]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=25 maj 2024|title=Paris Saint-Germain win the Coupe de France for the 15th time|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-win-the-coupe-de-france-for-the-15th-time-olympique-lyonnais-2023-2024|access-date=29 janar 2025|website=EN.PSG.FR|lang=en}}&lt;/ref&gt;  

====2024–25: Fitore e trefishtë kontinental dhe çmime individuale====  
[[File:Paris Saint-Germain - Manchester City FC, 22 January 2025 (1069) (cropped).jpg|thumb|Dembélé gjatë një ndeshjeje në Champions League për PSG-në ndaj [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në janar 2025]]  
Më 5 janar 2025, Dembélé shënoi golin vendimtar në kohën shtesë ndërsa PSG mundi [[AS Monaco FC|Monaco]] 1–0 në [[2024 Trophée des Champions]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=5 janar 2025|title=Dembélé scores last-gasp winner as PSG wins Champions Trophy, Marseille routs Le Havre in Ligue 1|url=https://apnews.com/article/psg-monaco-champions-trophy-marseille-ligue-1-c8282ad0234a33a3951db48f37fd7225|access-date=29 janar 2025|website=AP News|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 22 janar, ai shënoi golin e parë për Parisin në një fitore 4–2 ndaj [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në Champions League.&lt;ref&gt;{{cite web|date=22 janar 2025|title=Joao Neves, Ousmane Dembele inspire PSG in epic 4-2 UEFA Champions League fightback win vs. Manchester City|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/joao-neves-ousmane-dembele-inspire-psg-in-epic-4-2-uefa-champions-league-fightback-win-vs-manchester-city/|access-date=7 shkurt 2025|website=CBSSports.com|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 29 janar, ai shënoi një hat-trick në një fitore 4–1 në Champions League ndaj [[VfB Stuttgart]], hat-tricki i tij i dytë në karrierë dhe i pari në kompeticionet evropiane, duke ndihmuar PSG-në të kualifikohej për [[2024–25 UEFA Champions League knockout phase#Knockout phase play-offs|play-off-et e fazës së eliminimit direkt]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=29 janar 2025|title=Ousmane Dembélé completes second career hat trick at right time for PSG|url=https://apnews.com/article/psg-dembele-hat-trick-89bf43d8d42c5299b650d809bc4258e6|access-date=29 janar 2025|website=AP News|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tre ditë më vonë, Dembélé shënoi një tjetër hat-trick në një fitore 5–2 në ligë në transfertë ndaj [[Stade Brestois 29|Brest]], duke u bërë lojtari i parë i PSG-së që shënon hat-trick të njëpasnjëshëm në ndeshje zyrtare.&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 shkurt 2025|title=PSG : avec son nouveau triplé contre Brest, Ousmane Dembélé bat son record de buts en Ligue 1|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/psg-avec-son-nouveau-triple-contre-brest-ousmane-dembele-bat-son-record-de-buts-en-ligue-1-01-02-2025-BBTFS4EN4RCRBGGY7VSHKVIWS4.php|access-date=2 shkurt 2025|website=leparisien.fr|lang=fr-FR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=1 shkurt 2025|title=Ousmane Dembélé's Hat Trick Leads PSG to Victory Over Stade Brest|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/ligue-1/articles-video/ousmane-demb%C3%A9l%C3%A9-s-hat-trick-leads-psg-to-victory-over-stade-brest-2025-02-01|access-date=1 shkurt 2025|work=[[beIN Sports]]|publisher=[[beIN Media Group]]}}&lt;/ref&gt;  

Në ndeshjen e kthimit të 16-shes së Champions League më 11 mars, Dembélé shënoi golin barazues për agregat ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpool]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=PSG 1-0 Liverpool (Mar 11, 2025) Game Analysis|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/733605|access-date=12 mars 2025|website=ESPN|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Zeqiri|first1=Daniel|last2=Burt|first2=Jason|date=5 mars 2025|title=Alisson produces game of his life as Liverpool seal 'miracle' win over PSG|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2025/03/05/psg-vs-liverpool-live-score-latest-champions-league-last-16/|access-date=12 mars 2025|work=The Telegraph|lang=en-GB|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi gjithashtu në [[Penalty shoot-out (association football)|gjuajtjen e penalltive]] ndërsa PSG kaloi në çerekfinale.&lt;ref&gt;{{cite web|date=12 mars 2025|title=The reason Ousmane Dembele took penalty with 'weaker' foot against Liverpool|url=https://metro.co.uk/2025/03/12/reason-ousmane-dembele-took-incredible-penalty-weaker-foot-liverpool-22711351/|access-date=12 mars 2025|website=Metro|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Flood|first=George|date=12 mars 2025|title=Liverpool 0-1 PSG: Reds exit Champions League on penalties - LIVE|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/liverpool-fc-vs-psg-live-stream-latest-score-updates-result-champions-league-2025-b1216056.html?page=5|access-date=12 mars 2025|website=The Standard|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=El-Shaboury|first=Yara|date=11 mars 2025|title=PSG beat Liverpool on penalties in Champions League last-16, second leg – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2025/mar/11/liverpool-v-paris-saint-germain-champions-league-last-16-second-leg-live-score-updates|access-date=12 mars 2025|work=the Guardian|lang=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;  

Më 29 prill, ai shënoi golin e vetëm të PSG-së në një fitore 1–0 në transfertë ndaj [[Arsenal F.C.|Arsenal]] në ndeshjen e parë të gjysmëfinales së Champions League.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Benson|first=Ryan|date=29 prill 2025|title=Arsenal 0-1 PSG Stats: Dembélé and Donnarumma Decisive to Give Parisians Advantage|url=https://theanalyst.com/2025/04/arsenal-vs-psg-stats-opta-champions-league|access-date=6 maj 2025|website=Opta Analyst|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai asistoi golin e [[Achraf Hakimi]] në ndeshjen e kthimit, duke ndihmuar PSG-në të kualifikohej në finale dhe duke vendosur një rekord të ri për numrin më të madh të kontribuimeve në gola nga një lojtar në një klub francez në një sezon të Champions League, me dymbëdhjetë.&lt;ref&gt;{{cite news|date=7 maj 2025|title=Ligue des champions. Passeur décisif contre Arsenal, Ousmane Dembélé s'offre un nouveau record|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/paris-sg/ligue-des-champions-passeur-decisif-contre-arsenal-ousmane-dembele-soffre-un-nouveau-record-71973d64-2b83-11f0-91b6-c53abcaa71f4|archive-url=https://web.archive.org/web/20250508123543/https://www.ouest-france.fr/sport/football/paris-sg/ligue-des-champions-passeur-decisif-contre-arsenal-ousmane-dembele-soffre-un-nouveau-record-71973d64-2b83-11f0-91b6-c53abcaa71f4|archive-date=8 maj 2025|access-date=11 maj 2025|work=Ouest-France.fr|lang=fr-FR|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Dembélé përfundoi sezonin si golashënuesi kryesor i Ligue 1 së bashku me Marseille's [[Mason Greenwood]], me 21 gola, duke ndihmuar PSG-në të fitonte titullin e tyre të 13-të në ligë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=D'abord mené, le PSG termine la saison par une victoire à domicile contre Auxerre|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/D-abord-mene-le-psg-termine-la-saison-par-une-victoire-a-domicile-contre-auxerre/1562626|website=L’Équipe|access-date=18 maj 2025}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu u emërua [[Ligue 1 Player of the Year]] për herë të parë dhe u përfshi në Ekipin e Vitit të Ligue 1.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé élu meilleur joueur de Ligue 1 pour la première fois aux Trophées UNFP|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Ousmane-dembele-elu-meilleur-joueur-de-ligue-1-pour-la-premiere-fois-aux-trophees-unfp/1561044|access-date=11 maj 2025|website=L'Équipe|lang=fr}}&lt;/ref&gt; Më 31 maj 2025, Dembélé fitoi Champions League pasi PSG mundi [[Inter Milan]] 5–0 në [[2025 UEFA Champions League final|finale]], një ndeshje në të cilën dha dy asistime.&lt;ref&gt;{{cite web|last=CHOSUNBIZ|date=1 qershor 2025|title=Dembélé shines with two assists as PSG wins UCL final; Enrique backs Ballon d'Or candidacy|url=https://biz.chosun.com/en/en-sports/2025/06/01/7WVP25H7TBEXDBTWGE6DSQIF5M/|access-date=2 qershor 2025|website=CHOSUNBIZ|lang=en}}&lt;/ref&gt; Pas finales, statistikat e tij për sezonin ishin 33 gola dhe 15 asistime në 49 paraqitje në të gjitha kompeticionet,&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 qershor 2025|title=Dembele Wins UEFA Champions League Player of the Season Award|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=dembele-wins-uefa-champions-league-player-of-the-season-award&amp;date=1/06/2025#:~:text=He%20scored%2033%20goals%20%2D%2021,one%20in%20the%20French%20Cup.|access-date=1 qershor 2025|website=qna.org.qa}}&lt;/ref&gt; duke e bërë një nga kandidatët kryesorë për [[2025 Ballon d'Or]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=McVitie|first=Peter|date=31 maj 2025|title='Given us all a slap in the face!' - Ex-Barcelona chief lifts lid on Ousmane Dembele's exit for PSG and says Ballon d'Or hopeful has 'taught us a lesson'|url=https://www.goal.com/en/lists/slap-in-face-barcelona-chief-ousmane-dembele-exit-psg-star-taught-a-lesson/bltb5d0b83c0e02c262|access-date=1 qershor 2025|website=[[Goal.com]]}}&lt;/ref&gt;  

Në [[2025 FIFA Club World Cup]], pasi mungoi në fazën e grupeve për shkak të dëmtimit, Dembélé shënoi një gol në një fitore 2–0 ndaj Bayern Munich në çerekfinale dhe regjistroi një gol dhe një asist në një fitore 4–0 ndaj [[Real Madrid CF|Real Madrid]] në gjysmëfinale. PSG përfundoi si vendi i dytë pas një humbjeje 3–0 në finale ndaj Chelsea.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 korrik 2025|title=Paris lose to Chelsea|url=https://www.psg.fr/en/content/match-report-paris-saint-germain-lose-to-chelsea-fc-fifa-club-world-cup-2025|access-date=14 korrik 2025|website=www.psg.fr|lang=en}}&lt;/ref&gt;  

====Sezoni 2025–26====  
Dembélé fitoi [[UEFA Super Cup]] me PSG më 13 gusht 2025, duke shënuar në penalltinë e 4–3 pas një [[2025 UEFA Super Cup|barazimi 2–2]] ndaj [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]. Asisti i tij në kohën shtesë për kokën e [[Gonçalo Ramos]] dhe penalltia e suksesshme në serinë e penalltive ishin disa nga kontributet që i dhanë çmimin Lojtari i Ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 gusht 2025|title=Ousmane Dembélé named 2025 UEFA Super Cup Player of the Match|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/news/029c-1e7902cb3f22-a51ae8a63eaa-1000--ousmane-dembele-named-2025-uefa-super-cup-player-of-the-/|access-date=13 gusht 2025|website=[[UEFA]]}}&lt;/ref&gt; Më 30 gusht 2025, Dembélé shënoi dy golat e tij të parë të sezonit, dy penallti në një fitore 6–3 në transfertë ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=30 gusht 2025|title=João Neves and Paris put on a show at the Stadium!|url=https://www.psg.fr/en/content/joao-neves-and-paris-put-on-a-show-at-the-stadium-match-report-toulouse-fc-paris-saint-germain-ligue-1-20252026|access-date=30 gusht 2025|website=www.psg.fr|lang=en}}&lt;/ref&gt; por gjatë detyrës ndërkombëtare në fillim të shtatorit, ai pësoi një dëmtim në muskujt e pasmë që do ta mbante jashtë fushës për gjashtë javë.&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 shtator 2025|title=Source: PSG irate over Dembélé injury with France|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46174602/psg-angry-france-didier-deschamps-ousmane-dembele-injury|access-date=10 shtator 2025|website=ESPN.com|lang=en}}&lt;/ref&gt; Të njëjtin muaj, ai fitoi [[Topi i Artë 2025|Topin e Artë]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ballon d'Or 2025 LIVE: Winners, times &amp; updates from ceremony in Paris|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cdr6kzzlzn0t|access-date=22 shtator 2025|website=BBC Sport|lang=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==Karriera ndërkombëtare==  
[[File:Ousmane Dembélé World Cup Trophy.jpg|thumb|upright|Dembélé pas fitores së [[2018 FIFA World Cup]] me [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]]]]  

Dembélé u thirr për herë të parë në skuadrën e parë të [[France national football team|Francës]] në gusht 2016 për të luajtur ndaj [[Italia national football team|Italisë]] dhe [[Bjellorusia national football team|Bjellorusisë]] në miqësore pasi [[Alexandre Lacazette]] dhe [[Nabil Fekir]] u tërhoqën për shkak të dëmtimit.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dembélé, Gameiro et Kondogbia appelés chez les Bleus|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Dembele-gameiro-et-kondogbia-appeles-chez-les-bleus/722124|work=[[L'Équipe]]|date=29 gusht 2016|access-date=29 gusht 2016|lang=fr|archive-date=31 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831174918/http://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Dembele-gameiro-et-kondogbia-appeles-chez-les-bleus/722124|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai debutoi më 1 shtator kundër të parit në [[Stadio San Nicola]], duke zëvendësuar [[Antoine Griezmann]] për 27 minutat e fundit të një fitoreje 3–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|title=Italy vs. France|website=ESPN FC|date=2 shtator 2016|access-date=11 gusht 2017|archive-date=21 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821125345/http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 13 qershor 2017, Dembélé shënoi golin e tij të parë për Francën në një fitore miqësore 3–2 ndaj [[Anglia national football team|Anglisë]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=McNulty|first=Phil|author-link=Phil McNulty|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/40168358|title=France 3–2 England|publisher=BBC Sport|date=13 qershor 2017|access-date=11 gusht 2017|archive-date=20 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020184417/https://www.bbc.co.uk/sport/football/40168358|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Më 17 maj 2018, Dembélé u përfshi në skuadrën 23-shkronjëshe të Francës për [[2018 FIFA World Cup]] në Rusi.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|title=Alexandre Lacazette and Anthony Martial on standby for France World Cup squad and Dimitri Payet out|date=21 maj 2018|work=[[Sky Sports]]|last=Charles|first=Andy|access-date=21 maj 2018|archive-date=27 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327191937/https://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 15 korrik, ai ishte zëvendësues i papërdorur kur Franca mundi [[Kroacia national football team|Kroacinë]] 4–2 në [[2018 FIFA World Cup Final|finale]].&lt;ref name=&quot;WC2018&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44754965|title=France 4–2 Croatia|first=Phil|last=McNulty|publisher=BBC Sport|date=15 korrik 2018|access-date=18 dhjetor 2022}}&lt;/ref&gt;  

Dembélé u thirr në skuadrën franceze për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kampionatin Botëror 2022]] në Katar, ku luajti të gjitha ndeshjet ndërsa Franca përfundoi turneun si vendi i dytë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/players/ousmane_dembele.php|access-date=26 korrik 2023|website=www.thesoccerworldcups.com}}&lt;/ref&gt; Ai filloi [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|finalen e Kampionatin Botëror 2022]] por pësoi një penallti në pjesën e parë dhe u zëvendësua në minutën e 41-të.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Murray|first=Scott|date=18 dhjetor 2022|title=2022 World Cup final: Argentina 3–3 France (aet, 4–2 on pens) – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live?page=with:block-639f3b018f0834f3c057bd19&amp;filterKeyEvents=false|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218223853/https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live?page=with:block-639f3b018f0834f3c057bd19|archive-date=18 dhjetor 2022|access-date=18 dhjetor 2022|website=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;  

Më 18 nëntor 2023, Dembélé shënoi një gol në një fitore 14–0 ndaj [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]] gjatë [[kualifikueset e UEFA Euro 2024]], që ishte fitorja më e madhe në historinë e kombëtares franceze.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2023/11/19/sport/france-gibraltar-14-0-spt-intl/index.html|title=France beats Gibraltar a record 14–0 in Euro 2024 qualifier|publisher=CNN|date=19 nëntor 2023}}&lt;/ref&gt; Në [[UEFA Euro 2024|turneun final]] në Gjermani, ai u shpall [[Player of the match|lojtari i ndeshjes]] në fitoren e Francës në çerekfinale ndaj [[Portugalia national football team|Portugalisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b4c52293b81-d35abf4d3953-1000--portugal-0-0-france-aet-3-5-pens-les-bleus-edge-through-on-/|title=Portugal 0–0 France (aet, 3–5 pens): Les Bleus edge through on spot-kicks|website=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations|date=19 nëntor 2023}}&lt;/ref&gt;

==Stili i lojës==  
Dembélé është një [[Anësori (futboll)|lojtar krahu]] që mund të luajë në të dy krahet, falë aftësisë së tij për të përdorur të dy këmbët, dhe për të shfrytëzuar aftësinë teknike, shpejtësinë dhe [[agjiliteti|shkathtësinë]] për të kaluar kundërshtarët ose për të mundur [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtësit]] në situata një-me-një. Dembélé mund të luajë gjithashtu si [[Midfielder#Attacking midfielder|mesfushor sulmues]] në krahun e majtë ose të djathtë në një formacion [[Formation (association football)#4–4–2|4–4–2]] ose [[Formation (association football)#3–5–2|3–5–2]]. Aftësia e tij për të finalizuar dhe ndjeshmëria për gol e bëjnë të mundur që të përdoret edhe si [[Striker (association football)|sulmues qendror]]. Dembélé ka gjithashtu aftësi të shkëlqyera në gjuajtje nga distanca.  

Shpesh përshkruar si një nga lojtarët më të mirë në botë, Dembélé ka marrë lavdërime nga kapiteni i mëparshëm i skuadrës, [[Andrés Iniesta]], për cilësitë që ndryshojnë lojën.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://en.as.com/en/2019/02/27/football/1551272729_055553.html|title=Arthur and Dembélé earn praise from Barcelona great Iniesta|newspaper=Diario AS|date=27 shkurt 2019|access-date=19 mars 2019|archive-date=24 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124043406/https://en.as.com/en/2019/02/27/football/1551272729_055553.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai njihet mirë për [[Ambidexterity|aftësinë për të përdorur të dy këmbët]];&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sport|date=12 dhjetor 2018|title=Left or right footed? Ousmane Dembele's greatest skill and the stats|url=https://www.sport.es/en/news/barca/left-or-right-footed-ousmane-dembeles-greatest-skill-and-the-stats-7197272|access-date=14 dhjetor 2022|website=sport|lang=en}}&lt;/ref&gt; si një lojtar me shumë aftësi, shkathtësia e tij në [[Dribbling#Association football|driblim]] dhe aftësia për të kryer lëvizje të komplikuara i lejon të depërtojë nga krahu i majtë ose i djathtë për të shënuar ose për të krijuar mundësi për shokët e skuadrës. Francezi është gjithashtu një [[Cross (association football)|lojtar i shkëlqyer në centrime]]; për më tepër, kreativiteti i tij është i jashtëzakonshëm kur ka topin. Gjithashtu, shpejtësia dhe lëvizjet inteligjente e bëjnë një kërcënim të madh ofensiv gjatë [[counterattack|kontr sulmeve]].

==Jeta personale==  
Dembélé është mysliman praktikues.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 prill 2022|title=Así afecta el Ramadán al fútbol: el plan de los futbolistas musulmanes para jugar pese al ayuno|url=https://www.elespanol.com/deportes/futbol/20220403/afecta-ramadan-futbol-futbolistas-musulmanes-jugar-ayuno/661933915_0.html|access-date=16 prill 2022|website=El Español|lang=es|archive-date=16 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416224704/https://www.elespanol.com/deportes/futbol/20220403/afecta-ramadan-futbol-futbolistas-musulmanes-jugar-ayuno/661933915_0.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Ai u martua me një grua marokene në një ceremoni tradicionale marokene në Francë në dhjetor 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 dhjetor 2021|title=Boda marroquí de Ousmane Dembélé por el rito musulmán|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20211225/1001729462/boda-marroqui-dembele-rito-musulman.html|access-date=25 dhjetor 2021|website=Mundo Deportivo|lang=es|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142817/https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20211225/1001729462/boda-marroqui-dembele-rito-musulman.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 dhjetor 2021|title=Ousmane Dembélé surprende con boda en medio de sus vacaciones|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/9712335/ousmane-dembele-sorpresa-boda-vacaciones-barcelona|access-date=25 dhjetor 2021|website=ESPNdeportes.com|lang=es|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142815/https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/9712335/ousmane-dembele-sorpresa-boda-vacaciones-barcelona|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kasraoui|first=Safaa|title=FC Barcelona Star Ousmane Dembele Celebrates Traditional Moroccan Wedding|url=https://www.moroccoworldnews.com/2021/12/346175/fc-barcelona-star-ousmane-dembele-celebrates-traditional-moroccan-wedding|url-status=live|access-date=25 dhjetor 2021|website=Morocco World News|date=24 dhjetor 2021|lang=en|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142815/https://www.moroccoworldnews.com/2021/12/346175/fc-barcelona-star-ousmane-dembele-celebrates-traditional-moroccan-wedding}}&lt;/ref&gt; Ata kanë një vajzë, e lindur në shtator 2022.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sport|date=17 shtator 2022|title=Ousmane Dembele becomes the father of a girl|url=https://www.sport.es/en/news/barca/ousmane-dembele-becomes-the-father-of-a-girl-75559369|access-date=21 shtator 2022|website=sport|lang=en}}&lt;/ref&gt; Shtatzënia e tij është konsideruar si faktor që e ka bërë të qetësohet, pasi më parë ishte një nga lojtarët më të ndëshkuar të Barcelonës për disiplinë të dobët.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/crmexzp11x3o|website=How best in the world Dembele finally lived up to his potential|publisher=BBC Sport|access-date=23 shtator 2025}}&lt;/ref&gt;  

Në korrik 2021, një video e Dembélé së bashku me shokun e skuadrës [[Antoine Griezmann]] u përhap online, në të cilën ai shihej duke bërë [[Stereotypes of Japanese people|komente racore ndaj teknikëve japonezë]] në dhomën e tyre të hotelit.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=McTear|first=Euan|date=21 korrik 2019|title=Barcelona arrive in Japan and are ready to start pre-season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/07/21/5d34303422601de1068b45b5.html|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|agency=[[EFE]]|access-date=3 korrik 2021|archive-date=9 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183424/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/07/21/5d34303422601de1068b45b5.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ndërsa teknikët dukeshin duke riparuar televizorin e dhomës, Dembélé bëri komente ndaj Griezmann në frëngjisht, duke thënë &quot;Të gjitha këto fytyra të shëmtuara, vetëm që të mund të luash ''[[EFootball|PES]]'', nuk ju turpëron?&quot;, duke vazhduar me &quot;Çfarë gjuhe e mallkuar?&quot; përpara se të afrohej dhe qeshte mbi fytyrën e njërit nga teknikët, duke pyetur &quot;A jeni teknologjikisht të avancuar në vendin tuaj apo jo?&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=White|first=Jonathan|date=3 korrik 2021|title=Euro 2020 star Ousmane Dembele in race storm for mocking Asian hotel workers in video with Antoine Griezmann|url=https://www.scmp.com/sport/football/article/3139698/euro-2020-star-ousmane-dembele-race-storm-mocking-asian-hotel|work=[[South China Morning Post]]|access-date=3 korrik 2021|archive-date=3 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703225040/https://www.scmp.com/sport/football/article/3139698/euro-2020-star-ousmane-dembele-race-storm-mocking-asian-hotel|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Leaked video shows French football stars mocking Asian staff|url=https://www.youtube.com/watch?v=JzYtNz8o7S4|work=[[Turkish Radio and Television Corporation|TRT]]|lang=en|access-date=10 nëntor 2021|date=6 korrik 2021|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011444/https://www.youtube.com/watch?v=JzYtNz8o7S4|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Iaz|first=Chams|date=6 korrik 2021|title=Racisme anti-asiatique: les excuses insuffisantes de Ousmane Dembélé et Antoine Griezmann|lang=fr|work=[[Le Temps]]|url=https://www.letemps.ch/societe/racisme-antiasiatique-excuses-insuffisantes-ousmane-dembele-antoine-griezmann|access-date=10 nëntor 2021|issn=1423-3967|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011428/https://www.letemps.ch/societe/racisme-antiasiatique-excuses-insuffisantes-ousmane-dembele-antoine-griezmann|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Statistikat e karrierës==

===Klub===
{{updated|ndeshje e luajtur 30 gusht 2025}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Paraqitjet dhe golat sipas klubi, sezonit dhe garës
!rowspan=&quot;2&quot;|Klubi
!rowspan=&quot;2&quot;|Sezoni
!colspan=&quot;3&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Kupa Kombëtare{{efn|Përfshin [[Coupe de France]], [[DFB-Pokal]], [[Copa del Rey]]}}
!colspan=&quot;2&quot;|Europa
!colspan=&quot;2&quot;|Tjetër
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
|-
!Divizioni!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Stade Rennais F.C. II|Rennes II]]
|[[2014–15 Championnat de France Amateur 2|2014–15]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;&gt;{{Soccerway|ousmane-dembele/320112|access-date=15 shtator 2018}}&lt;/ref&gt;
|[[Championnat National 3|CFA2]]
|18||13||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||18||13
|-
|[[2015–16 Championnat de France Amateur 2|2015–16]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;/&gt;
|CFA2
|4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||4||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!22||13||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||22||13
|-
|[[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
|[[2015–16 Stade Rennais F.C. season|2015–16]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;/&gt;
|[[Ligue 1]]
|26||12||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|Paraqitje në [[Coupe de la Ligue]]}}||0||29||12
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Borussia Dortmund]]
|[[2016–17 Borussia Dortmund season|2016–17]]
|[[Bundesliga]]
|32||6||6||2||10{{efn|name=UCL|Paraqitje në [[UEFA Champions League]]}}||2||1{{efn|name=DFLS|Paraqitje në [[DFL-Supercup]]}}||0||49||10
|-
|[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]]
|Bundesliga
|0||0||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|name=DFLS}}||0||1||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!32||6||6||2||10||2||2||0||50||10
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|[[FC Barcelona|Barcelona]]
|[[2017–18 FC Barcelona season|2017–18]]
|[[La Liga]]
|17||3||3||0||3{{efn|name=UCL}}||1||colspan=&quot;2&quot;|—||23||4
|-
|[[2018–19 FC Barcelona season|2018–19]]
|La Liga
|29||8||4||2||8{{efn|name=UCL}}||3||1{{efn|name=SCE|Paraqitje në [[Supercopa de España]]}}||1||42||14
|-
|[[2019–20 FC Barcelona season|2019–20]]
|La Liga
|5||1||0||0||4{{efn|name=UCL}}||0||0||0||9||1
|-
|[[2020–21 FC Barcelona season|2020–21]]
|La Liga
|30||6||6||2||6{{efn|name=UCL}}||3||2{{efn|name=SCE}}||0||44||11
|-
|[[2021–22 FC Barcelona season|2021–22]]
|La Liga
|21||1||1||1||9{{efn|Tre paraqitje në UEFA Champions League dhe gjashtë në [[UEFA Europa League]]}}||0||1{{efn|name=SCE}}||0||32||2
|-
|[[2022–23 FC Barcelona season|2022–23]]
|La Liga
|25||5||2||2||6{{efn|name=UCL}}||1||2{{efn|name=SCE}}||0||35||8
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!127||24||16||7||36||8||6||1||185||40
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
|[[2023–24 Paris Saint-Germain FC season|2023–24]]
|Ligue 1
|26||3||4||1||11{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=TDC|Paraçitje në [[Trophée des Champions]]}}||0||42||6
|-
|[[2024–25 Paris Saint-Germain FC season|2024–25]]
|Ligue 1
|29||21||4||3||15{{efn|name=UCL}}||8||5{{efn|Një paraqitje dhe një gol në Trophée des Champions, katër paraqitje dhe dy gola në [[FIFA Club World Cup]]}}||3||53||35
|-
|[[2025–26 Paris Saint-Germain FC season|2025–26]]
|Ligue 1
|3||2||0||0||0||0||1{{efn|Paraçitje në [[UEFA Super Cup]]}}||0||4||2
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!58||26||8||4||26||10||7||3||99||43
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Totali karriere
!265||81||32||13||72||20||16||4||385||118
|}
{{notelist}}

===Ndërkombëtare===
{{updated|ndeshje e luajtur 5 shtator 2025}}&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{NFT player |id=65010 |name=Ousmane Dembélé |access-date=19 December 2022}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Paraqitjet dhe golat sipas kombëtares dhe vitit
!Kombëtarja!!Viti!!Ndeshje!!Gola
|-
|rowspan=&quot;8&quot;|[[France national football team|Francë]]
|2016||3||0
|-
|2017||4||1
|-
|2018||14||1
|-
|2021||6||2
|-
|2022||8||0
|-
|2023||7||1
|-
|2024||11||1
|-
|2025||4||1
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali||57||7
|}

{{updated|ndeshje e luajtur 23 mars 2025}}
:''Rezultatet dhe golat e Francës janë listuar të parët, kolona e rezultatit tregon rezultatin pas çdo goli të Dembélés''&lt;ref name=&quot;NFT&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Lista e golave ndërkombëtare të Ousmane Dembélé
!Nr.
!Data
!Stadiumi
!Kap
!Kundërshtari
!Rezultati (golat e Dembélé)
!Rezultati final
!Kupa
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 || 13 qershor 2017 || [[Stade de France]], Saint-Denis, Francë || align=&quot;center&quot; | 7 || {{fb|ENG}} || align=&quot;center&quot; | 3–2 || align=&quot;center&quot; | 3–2 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 || 1 qershor 2018 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 11 || {{fb|ITA}} || align=&quot;center&quot; | 3–1 || align=&quot;center&quot; | 3–1 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 || 28 mars 2021 || [[Astana Arena]], Nur-Sultan, Kazakistan || align=&quot;center&quot; | 23 || {{fb|KAZ}} || align=&quot;center&quot; | 1–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 || [[2022 FIFA World Cup qualification]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 || 2 qershor 2021 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 24 || {{fb|WAL}} || align=&quot;center&quot; | 3–0 || align=&quot;center&quot; | 3–0 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 || 18 nëntor 2023 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 41 || {{fb|GIB}} || align=&quot;center&quot; | 10–0 || align=&quot;center&quot; | [[France v Gibraltar (UEFA Euro 2024 qualifying)|14–0]] || [[UEFA Euro 2024 qualifying]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 || 9 shtator 2024 || [[Parc Olympique Lyonnais]], Lyon, Francë || align=&quot;center&quot; | 51 || {{fb|BEL}} || align=&quot;center&quot; | 2–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 || [[2024–25 UEFA Nations League A]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 || 23 mars 2025 || [[Stade de France]], Saint-Denis, Francë || align=&quot;center&quot; | 55 || {{fb|CRO}} || align=&quot;center&quot; | 2–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 {{aet}}&lt;br&gt;{{pso|5–4}} || [[2024–25 UEFA Nations League A]]
|}
==Nderime==

'''Borussia Dortmund'''
*[[DFB-Pokal]]: [[2016–17 DFB-Pokal|2016–17]]&lt;ref&gt;{{cite news|last=Niestegge|first=Jan|date=28 maj 2017|title=Borussia Dortmund fiton në finalen e DFB-Pokal kundër Eintracht Frankfurt|language=de|publisher=Eurosport|url=https://www.eurosport.de/fussball/dfb-pokal/2016-2017/borussia-dortmund-gewinnt-im-dfb-pokalfinale-gegen-eintracht-frankfurt_sto6184478/story.shtml|url-status=live|access-date=12 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014137/https://www.eurosport.de/fussball/dfb-pokal/2016-2017/borussia-dortmund-gewinnt-im-dfb-pokalfinale-gegen-eintracht-frankfurt_sto6184478/story.shtml|archive-date=6 shtator 2018}}&lt;/ref&gt;

'''Barcelona'''
*[[La Liga]]: [[2017–18 La Liga|2017–18]], [[2018–19 La Liga|2018–19]], [[2022–23 La Liga|2022–23]]
*[[Copa del Rey]]: [[2017–18 Copa del Rey|2017–18]], [[2020–21 Copa del Rey|2020–21]]
*[[Supercopa de España]]: [[2018 Supercopa de España|2018]], [[2023 Supercopa de España|2023]]

'''Paris Saint-Germain'''
*[[Ligue 1]]: [[2023–24 Ligue 1|2023–24]], [[2024–25 Ligue 1|2024–25]]
*[[Coupe de France]]: [[2023–24 Coupe de France|2023–24]], [[2024–25 Coupe de France|2024–25]]
*[[Trophée des Champions]]: [[2023 Trophée des Champions|2023]], [[2024 Trophée des Champions|2024]]
*[[UEFA Champions League]]: [[2024–25 UEFA Champions League|2024–25]]
*[[UEFA Super Cup]]: [[2025 UEFA Super Cup|2025]]
*[[FIFA Club World Cup]] vendës i dytë: [[2025 FIFA Club World Cup|2025]]

'''Francë'''
*[[FIFA World Cup]]: fitues 2018;&lt;ref name=&quot;WC2018&quot;/&gt; vendës i dytë 2022
*[[UEFA Nations League]] vendi i tretë: [[2024–25 UEFA Nations League|2024–25]]

'''Individuel'''
*[[Ballon d'Or]]: [[Topi i Artë 2025|2025]]
*[[Ligue 1 Young Player of the Year]]: 2015–16
*[[UNFP Player of the Month|Lojtari i muajit në Ligue 1]]: Mars 2016, Janar 2025
*UEFA Champions League Team of the Season: 2024–25
*[[UEFA Champions League#Player of the Season|Lojtari i sezonit në UEFA Champions League]]: 2024–25
*UEFA Champions League Breakthrough XI: 2016
*[[Bundesliga]] Rookie of the Season: 2016–17
*Bundesliga Team of the Season: 2016–17
*[[Vereinigung der Vertragsfußballspieler#Newcomer of the Season (2010–present)|VDV Newcomer of the Season]]: 2016–17
*La Liga top assist provider: 2021–22
*[[UNFP]] Ligue 1 [[Trophées UNFP du football#Team of the Year|Ekipi i sezonit]]: 2023–24, 2024–25
*Ligue 1 top assist provider: 2023–24 (i ndarë)
*[[Ligue 1 Player of the Year]]: 2024–25
*[[List of Ligue 1 top scorers|Top golashënuesi i Ligue 1]]: 2024–25 (i ndarë)
*''The Athletic'' European Men's Team of the Season: 2024–25

'''Urdhër'''
*[[Knight of the Legion of Honour]]: 2018
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category}}
* [https://www.psg.fr/en/players/ousmane-dembele Profili] në uebfaqen zyrtare të Paris Saint-Germain FC
* {{Instagram}}

[[Kategoria:Lindje 1997]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë francezë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren franceze]]
[[Kategoria:Futbollistë në Stade Rennais F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]]
[[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]]
[[Kategoria:Futbollistë në Paris Saint-Germain F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Championnat National 3]]
[[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]]
[[Kategoria:Futbollistë në La Liga]]
[[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]]</text>
      <sha1>gjwfiwgku1pn8avx4sbsf4px01fxqz4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000953</id>
      <parentid>3000952</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T16:40:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sadsadas</username>
        <id>51943</id>
      </contributor>
      <comment>/* Borussia Dortmund */</comment>
      <origin>3000953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76787" sha1="js8swu4a8uq7bevbrn6s9y3vov9zve0" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Ousmane Dembélé
| image = Dembele170727-2_(cropped).jpg
| caption = Dembélé me [[Borussia Dortmund]] në 2017
| full_name = Masour Ousmane Dembélé
| birth_date = {{birth date and age|15|5|1997|df=yes}}
| birth_place = [[Vernon, Eure|Vernon]], Francë
| height = 1.78 m
| position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]
| currentclub = [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 = 2004–2009
| youthclubs1 = Madeleine Évreux
| youthyears2 = 2009–2010
| youthclubs2 = [[Évreux FC 27|Évreux]]
| youthyears3 = 2010–2015
| youthclubs3 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
| years1 = 2014–2015
| clubs1 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes II]]
| caps1 = 22
| goals1 = 13
| years2 = 2015–2016
| clubs2 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
| caps2 = 26
| goals2 = 12
| years3 = 2016–2017
| clubs3 = [[Borussia Dortmund]]
| caps3 = 32
| goals3 = 6
| years4 = 2017–2023
| clubs4 = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| caps4 = 127
| goals4 = 24
| years5 = 2023–
| clubs5 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
| caps5 = 58
| goals5 = 26
| nationalyears1 = 2013–2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U17]]
| nationalcaps1 = 8
| nationalgoals1 = 4
| nationalyears2 = 2014–2015
| nationalteam2 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U18]]
| nationalcaps2 = 5
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2015
| nationalteam3 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U19]]
| nationalcaps3 = 3
| nationalgoals3 = 1
| nationalyears4 = 2016
| nationalteam4 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U21]]
| nationalcaps4 = 4
| nationalgoals4 = 0
| nationalyears5 = 2016–
| nationalteam5 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]
| nationalcaps5 = 57
| nationalgoals5 = 7
| medaltemplates = {{Medal|Sport|[[Futbolli]] i meshkujve}}
{{Medal|Country|{{fb|FRA|name=Francën}}}}
{{Medal|Comp|[[Kupa Botërore FIFA]]}}
{{Medal|W|[[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|Rusia 2018]]|}}
{{Medal|RU|[[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Katari 2022]]|}}
{{Medal|Comp|[[UEFA Liga e Kombeve]]}}
{{Medal|3rd|[[Finalet e UEFA Liga e Kombeve 2025|Gjermania 2025]]|}}
| club-update = 22:35, 30 gusht 2025 (UTC)
| nationalteam-update = 23:03, 5 shtator 2025 (UTC)
}}
'''Masour Ousmane Dembélé''' (i lindur më 15 maj 1997) është një futbollist profesionist francez dhe ndërkombëtar me [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=2 shtator 2016|title=Italy vs. France|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|accessdate=11 gusht 2017|publisher=ESPN FC|language=en}}&lt;/ref&gt; i cili luan si sulmues në [[Ligue 1]] për [[Paris Saint-Germain]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 gusht 2017|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|accessdate=25 gusht 2017|website=FC Barcelona|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dembele e filloi karrierën e tij profesionale në [[Stade Rennais F.C.|Stade Rennes]] dhe në vitin 2016 u transferua te [[Borussia Dortmund]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Borussia Dortmund signs top talent Ousmane Dembélé|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518002702/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|archive-date=2016-05-18|accessdate=12 maj 2016|website=www.bvb.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas një viti, [[FC Barcelona|Barcelona]] e bleu atë për 105 milionë euro, duke e bërë atë transferimin e dytë më të shtrenjtë të një lojtari francez, një pozicion që ai e ndan me [[Paul Pogba]].&lt;ref&gt;{{cite press release|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|date=25 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017|publisher=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=25 gusht 2017|title=Ousmane Dembele: Barcelona close to signing Borussia Dortmund forward|language=en|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://www.bbc.com/sport/football/41044659|accessdate=25 gusht 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|title=Borussia Dortmund confirm Barcelona close to Ousmane Dembele deal|date=25 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017|work=[[ESPN FC]]}}&lt;/ref&gt;

Dembele ka qenë anëtar i disa ekipeve të të rinjve të [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U17]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U18]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U19]] dhe [[Kombëtarja franceze e futbollit|U21]]. Që nga viti 2016, ai ka qenë një anëtar kyç i Francës.

== Jeta dhe karriera e hershme ==
Dembélé u lind në [[Vernon, Eure]], në [[Normandi]]. Nëna e tij është mauritaneze-senegaleze nga [[Waly Diantang, Mauritania|Waly Diantang]], ndërsa babai i tij është [[Mali|malian]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2016/mar/23/ousmane-dembele-football-hottest-property-rennes-bayern-munich-ligue-1|title=Ousmane Dembélé: football's hottest property, if you can convince his mother|last=Aarons|first=Ed|date=23 mars 2016|website=[[The Guardian]]|access-date=31 janar 2017|archive-date=14 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414013530/https://www.theguardian.com/football/2016/mar/23/ousmane-dembele-football-hottest-property-rennes-bayern-munich-ligue-1|url-status=live|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Olivier|first=Mathieu|url=http://www.jeuneafrique.com/352918/societe/ousmane-dembele-nouvelle-etoile-dorigine-africaine-football-francais/|title=Qui est Ousmane Dembélé, la nouvelle étoile d'origine africaine du football français ?|date=30 gusht 2016|website=[[Jeune Afrique]]|language=fr|access-date=31 janar 2017|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826105414/http://www.jeuneafrique.com/352918/societe/ousmane-dembele-nouvelle-etoile-dorigine-africaine-football-francais|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai iu dha hapat e parë futbollistikë në [[Évreux]] të afërt, fillimisht te ALM Évreux dhe më pas te [[Évreux FC 27]] midis moshës 12 dhe 13 vjeç.&lt;ref name=&quot;france3&quot;&gt;{{cite web|title=Formé à l'ALM Evreux, Ousmane Dembélé en passe de rejoindre Barcelone pour 150 M€|url=http://www.paris-normandie.fr/breves/sport-en-direct/forme-a-l-alm-evreux-ousmane-dembele-en-passe-de-rejoindre-barcelone-pour-150-m-LO10695097|access-date=30 gusht 2017|website=Paris-Normandie|date=25 gusht 2017|language=fr|archive-date=30 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030042733/https://www.paris-normandie.fr/breves/sport-en-direct/forme-a-l-alm-evreux-ousmane-dembele-en-passe-de-rejoindre-barcelone-pour-150-m-LO10695097|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;evreux&quot;&gt;{{cite web|last=Auffret|first=Simon|title=Dembélé au FC Barcelone : une bonne nouvelle pour l'EFC 27|url=http://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/eure/evreux/dembele-au-fc-barcelone-bonne-nouvelle-efc-27-1316391.html|access-date=30 gusht 2017|website=[[France 3]]|date=25 gusht 2017|language=fr|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825165100/http://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/eure/evreux/dembele-au-fc-barcelone-bonne-nouvelle-efc-27-1316391.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Karriera me klube==
===Rennes===
[[File:Saint-Lô - Rennes CFA2 20150523 - Ousmane Dembélé 4.JPG|thumb|upright|left|Dembélé me [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në vitin 2015]]

Dembélé bëri debutimin e tij si profesionist me skuadrën rezervë të [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në [[Championnat National 2|Championnat de France Amateur]] më 6 shtator 2014, duke hyrë si zëvendësues në minutën e 78të për [[Zana Allée]]. Kontributi i tij i parë me ekipin erdhi në formën e një asisti për [[Alseny Kourouma]] për golin e dytë në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[En Avant Guingamp|Guingamp]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rennes (B) – Guingamp (B) : 2–0 Guingamp n'a pas fait le poids|trans-title=Rennes (B) – Guingamp (B): 2–0 Guingamp were inadequate|url=http://www.letelegramme.fr/autres-sports/rennes-b-guingamp-b-2-0-guingamp-n-a-pas-fait-le-poids-07-09-2014-10328789.php|access-date=13 maj 2016|website=[[Le Télégramme]]|date=7 shtator 2014|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092707/https://www.letelegramme.fr/autres-sports/rennes-b-guingamp-b-2-0-guingamp-n-a-pas-fait-le-poids-07-09-2014-10328789.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Dembélé shënoi golin e parë si profesionist më 9 nëntor në ndeshjen kundër [[Stade Lavallois|Laval]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rennes en pilotage automatique|trans-title=Rennes on auto-pilot|url=http://www.rennes.maville.com/sport/detail_-rennes-en-pilotage-automatique_52674-2655816_actu.Htm|access-date=13 maj 2016|website=Maville.com|date=10 nëntor 2014|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092720/https://rennes.maville.com/sport/detail_-rennes-en-pilotage-automatique_52674-2655816_actu.Htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi gjithsej 13 gola në 18 ndeshje gjatë sezonit të tij të parë, përfshirë një tregolësh në fitoren 6–1 kundër [[Hérouville SC|Hérouville]] më 16 maj 2015.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Stade Rennais (B) – Hérouville : 6–1|url=http://www.ouest-france.fr/bretagne/stade-rennais-b-herouville-6-1-3411620|access-date=13 maj 2016|website=[[Ouest-France]]|date=17 maj 2015|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092715/https://www.ouest-france.fr/bretagne/stade-rennais-b-herouville-6-1-3411620|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 6 nëntor 2015, Dembélé debutoi me ekipin e parë të Rennes në ndeshjen e [[Ligue 1]] kundër [[Angers SCO|Angers]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pesë minutat e fundit.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Angers – Rennes – Ligue 1|url=http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2015-2016/live-sco-angers-stade-rennais_mtc782233/live.shtml|publisher=[[Eurosport]]|access-date=11 gusht 2017|date=6 nëntor 2015|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811143258/http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2015-2016/live-sco-angers-stade-rennais_mtc782233/live.shtml|url-status=live|language=fr}}&lt;/ref&gt; Tre javë më pas, ai shënoi golin e parë në Ligue 1 në barazimin 2–2 kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] në [[Roazhon Park]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=Crossan|first=D.|title=Carrasso saves point for Bordeaux|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/carrasso-saves-point-for-bordeaux.htm|publisher=[[Ligue 1]]|access-date=23 nëntor 2015|date=22 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123083115/http://www.ligue1.com/ligue1/article/carrasso-saves-point-for-bordeaux.htm|archive-date=23 nëntor 2015|url-status=dead|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Më 9 janar 2016, Dembélé shënoi përsëri, këtë herë në barazimin 2–2 kundër ekipit rival [[FC Lorient|Lorient]] në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Gordon|first=Connor|title=Stade Rennais 2–2 FC Lorient: Hosts respond well after early derby disaster|url=https://www.vavel.com/en/football/2016/01/09/588841-stade-rennais-2-2-fc-lorient-hosts-respond-well-after-early-disaster.html|access-date=13 maj 2016|website=[[Vavel]]|date=9 janar 2016|archive-date=12 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712120712/https://www.vavel.com/en/football/2016/01/09/588841-stade-rennais-2-2-fc-lorient-hosts-respond-well-after-early-disaster.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 6 mars, Dembélé shënoi tre gola në fitoren 4–1 kundër [[FC Nantes|Nantes]] në derbin Breton.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ligue 1 : Rennes écrase Nantes (4–1)|url=http://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/06/ligue-1-rennes-ecrase-nantes-4-0_4877505_1616940.html|website=[[Le Monde]]|date=6 mars 2016|access-date=11 gusht 2017|language=fr|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811105001/http://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/06/ligue-1-rennes-ecrase-nantes-4-0_4877505_1616940.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 18 mars, ai shënoi golin e tij të dhjetë të sezonit në fitoren 5–2 kundër [[Olympique de Marseille]] në [[Stade Vélodrome]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/19/ligue-1-apres-sa-defaite-face-a-rennes-marseille-touche-le-fond_4886055_1616940.html|title=Ligue 1 : après sa défaite face à Rennes, Marseille touche le fond|language=fr|date=19 mars 2016|access-date=30 prill 2025|website=Le Monde}}&lt;/ref&gt; Dembélé e mbylli sezonin me 12 gola në 29 ndeshje ndeshje në Ligue 1, pasi shënoi dy herë në fitoren 3–1 kundër [[Stade Reims]] më 2 prill.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/stade-rennais/en-direct/live-ligue-1-rennes-reims-4137935|title=Revivez la victoire du Stade Rennais 3-1 contre Reims|date=2 prill 2016|access-date=30 prill 2025|website=Ouest France|language=fr}}&lt;/ref&gt;

===Borussia Dortmund===
[[File:Dembele170727-2 (cropped).jpg|thumb|upright|Dembélé duke u stërvitur me [[Borussia Dortmund|Dortmundin]] në vitin 2017]]

Më 12 maj 2016, Dembélé firmosi një kontratë pesë-vjeçare me klubin gjerman [[Borussia Dortmund]], e vlefshme nga 1 korriku.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|title=Borussia Dortmund signs top talent Ousmane Dembélé|publisher=[[Borussia Dortmund]]|date=12 maj 2016|access-date=12 maj 2016|archive-date=18 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518002702/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 14 gusht, ai bëri debutimin e tij me klubin në humbjen 2–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në Superkupën e Gjermanisë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dfb.de/supercup/spielplan/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2234139|title=Deutscher Supercup, 2016, Finale|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|date=14 gusht 2016|access-date=11 gusht 2017|language=de|archive-date=20 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200620194359/https://www.dfb.de/supercup/spielplan/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2234139|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë me Dortmundin erdhi më 20 shtator në suksesin 5–1 kundër [[VfL Wolfsburg|Wolfsburgut]] në transfertë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=VfL Wolfsburg 1–5 Borussia Dortmund|url=https://www.bbc.com/sport/football/37408762|access-date=11 gusht 2017|publisher=[[BBC Sport]]|date=20 shtator 2016|archive-date=14 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014164528/https://www.bbc.com/sport/football/37408762|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 22 nëntor, Dembélé shënoi golin e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] në fitoren rekord 8–4 kundër ekipit polak [[Legia Warsaw]] në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Stephan Uersfeld|title=Borussia Dortmund 8–4 Legia Warsaw: Champions League record-breaker|url=http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3002415/borussia-dortmund-8-legia-warsaw-4-champions-league-recordbreaker|publisher=ESPN FC|access-date=11 gusht 2017|date=23 nëntor 2016|archive-date=13 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013013003/http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3002415/borussia-dortmund-8-legia-warsaw-4-champions-league-recordbreaker|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 26 prill 2017, në gjysëm-finalen e [[DFB-Pokal 2016–17|kupës]] kundër Bayern München, Dembélé asistoi golin e barazimit të [[Pierre-Emerick Aubameyang]] në minutën e 69të si dhe shënoi golin e fitores pesë minuta më pas, duke ndihmuar Dortmundin të arrinte në finale.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Borussia Dortmund beat Bayern Munich to reach DFB Cup final – as it happened!|url=http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/bayern-munich-borussia-dortmund-dfb-cup-live-blog-lewandowski-aubameyang-pulisic-dembele-alaba-robben-blmd30n-441903.jsp|publisher=[[Bundesliga]]|access-date=11 gusht 2017|date=26 prill 2017|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811182546/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/bayern-munich-borussia-dortmund-dfb-cup-live-blog-lewandowski-aubameyang-pulisic-dembele-alaba-robben-blmd30n-441903.jsp|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Në finalen e madhe të luajtur më 27 maj kundër [[Eintracht Frankfurt]]it në [[Olympiastadion (Berlin)|Olimpiastadionin e Berlinit]], Dembélé shënoi një nga dy golat e fitores 2–1, duke i dhënë klubit trofeun e parë pas pesë vitesh; ai gjithashtu u shpall lojtari i ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Stefan Buczko|url=http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3135170/ousmane-dembele-christian-pulisic-send-borussia-dortmund-from-title-drought-in-dfb-pokal-final|title=Dembele, Pulisic deliver Dortmund from title drought in DFB Pokal final|publisher=ESPN FC|date=28 maj 2017|access-date=8 qershor 2017|archive-date=8 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180908082721/http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3135170/ousmane-dembele-christian-pulisic-send-borussia-dortmund-from-title-drought-in-dfb-pokal-final|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Dembélé e mbylli sezonin e parë në Gjermani me 6 gola dhe 13 asistime në Bundesligë, duke u përfshirë në &quot;Ekipin e Sezonit&quot; si dhe u nderua me çmimin &quot;Fillestari i Sezonit&quot;.&lt;ref name=&quot;RtS&quot;&gt;{{cite web |title=Borussia Dortmund's Ousmane Dembele voted Bundesliga Rookie of the Season |url=http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-ousmane-dembele-voted-bundesliga-rookie-of-the-season-447011.jsp |publisher=Bundesliga|language=en|access-date=11 gusht 2017 |date=21 qershor 2017 |archive-date=11 gusht 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811103936/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-ousmane-dembele-voted-bundesliga-rookie-of-the-season-447011.jsp |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Barcelona===
Më 25 gusht 2017, klubi spanjoll i [[La Liga]]-s [[FC Barcelona|Barcelona]] njoftoi se kishte arritur një marrëveshje për të nënshkruar me Dembélé për 105 milionë € plus një raportim prej 40 milionë € shtesa.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/41044659|title=Ousmane Dembele: Barcelona agree £135.5m deal for Dortmund forward|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|work=BBC Sport|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825230601/http://www.bbc.com/sport/football/41044659|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Marsden|first=Samuel|url=http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|title=Borussia Dortmund confirm Barcelona close to Ousmane Dembele deal|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|website=ESPN FC|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825181927/http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 28 gusht, ai kreu testet mjekësore dhe nënshkroi një kontratë pesëvjeçare, me një [[klauzolë largimi]] të vendosur në 400 milionë €.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|publisher=FC Barcelona|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|archive-date=22 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622080452/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/748188/ousmane-dembele-fc-barcelonas-new-signing|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Barcelona kishte shitur [[Neymar]] te [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] (PSG) për 222 milionë €, kështu që marrëveshja e bëri Dembélén lojtarin e përbashkët të dytë më të shtrenjtë (në euro), së bashku me [[Paul Pogba]]. Rennes përfitoi një raportim prej 20 milionë € nga Borussia Dortmund si rezultat i shitjes,&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bushnell|first=Henry|url=https://sports.yahoo.com/barcelona-signs-ousmane-dembele-neymar-replacement-ways-one-154647028.html|title=Barcelona signs Ousmane Dembele, its Neymar replacement in more ways than one|website=[[Yahoo Sports]]|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825234919/https://sports.yahoo.com/barcelona-signs-ousmane-dembele-neymar-replacement-ways-one-154647028.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe Évreux 27 gjithashtu do të merrte një pjesë të tarifës.&lt;ref name=&quot;evreux&quot;/&gt; Atij iu dha fanella me numrin 11 që më parë e kishte mbajtur Neymar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2017/08/25/barcelona-hand-ousmane-dembele-number-11-shirt-following-record-move-dortmund|title=Barcelona Hands Ousmane Dembele Neymar's No. 11 Shirt After Dortmund Transfer|magazine=[[Sports Illustrated]]|date=25 gusht 2017|access-date=8 shtator 2017|archive-date=3 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903165159/https://www.si.com/soccer/2017/08/25/barcelona-hand-ousmane-dembele-number-11-shirt-following-record-move-dortmund|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|author=FC Barcelona|user=FCBarcelona|number=901101904419311616|title=The shirt number for @Dembouz is…|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017}}&lt;/ref&gt;

====2017–18: Sezoni i parë dhe dopieta vendase====
Dembélé bëri debutimin e tij më 9 shtator si zëvendësues në minutën e 68-të për [[Gerard Deulofeu]] në një fitore 5–0 në [[Derbi barceloní]] kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]] në [[Camp Nou]], duke asistuar golin e fundit të [[Luis Suárez]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Emons|first=Michael|title=Barcelona 5–0 Espanyol|url=https://www.bbc.com/sport/football/41212266|access-date=9 shtator 2017|work=BBC Sport|date=9 shtator 2017|archive-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619115724/https://www.bbc.com/sport/football/41212266|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Në startin e tij të parë në ligë tetë ditë më vonë ndaj [[Getafe CF|Getafe]], ai pësoi një dëmtim të kofshës dhe u la jashtë për katër muaj.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-medical-announcement|title=Ousmane Dembélé medical announcement|publisher=FC Barcelona|date=17 shtator 2017|access-date=15 mars 2018|archive-date=11 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311182314/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-medical-announcement|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai mori dritën jeshile mjekësore më 2 janar 2018,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-receives-medical-discharge|title=Ousmane Dembélé receives medical discharge|publisher=FC Barcelona|date=2 janar 2018|access-date=15 janar 2018|archive-date=5 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180105184309/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-receives-medical-discharge|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; por dy javë më vonë, ai u dëmtua sërish kundër [[Real Sociedad]] dhe u la jashtë për deri në katër javë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/dembele-out-for-three-to-four-weeks-injury-news-fcbarcelona|title=Dembélé out for three to four weeks|publisher=FC Barcelona|date=15 janar 2018|access-date=15 janar 2018|archive-date=16 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116011140/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/dembele-out-for-three-to-four-weeks-injury-news-fcbarcelona|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 14 mars 2018, Dembélé shënoi golin e tij të parë për Barcelonën, duke realizuar golin e dytë në një fitore 3–0 në ndeshjen e kthimit në raundin e 16-të të [[UEFA Champions League|Ligës së Kampionëve]] kundër [[Chelsea F.C.|Chelsea]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lowe|first=Sid|author-link=Sid Lowe|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/14/barcelona-chelsea-champions-league-ousmane-dembele-lionel-messi|title=Ousmane Dembélé finally shines but the night belongs to Lionel Messi|date=14 mars 2018|access-date=14 mars 2018|newspaper=The Guardian|archive-date=22 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422213307/https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/14/barcelona-chelsea-champions-league-ousmane-dembele-lionel-messi|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 17 prill, ai shënoi golin e tij të parë në La Liga, golin hapës në një barazim 2–2 me [[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43779070|title=Celta Vigo 2–2 Barcelona|date=17 prill 2018|work=BBC Sport|access-date=5 shtator 2018|archive-date=6 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906024147/https://www.bbc.com/sport/football/43779070|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 9 maj, Dembélé shënoi dy herë, duke regjistruar dopietën e tij të parë me Barcelonën, në një fitore 5–1 në shtëpi kundër [[Villarreal CF|Villarreal]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44024612|title=Barcelona 5–1 Villarreal|date=9 maj 2018|work=BBC Sport|access-date=5 shtator 2018|archive-date=17 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817234127/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44024612|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Dembélé fitoi si [[Copa del Rey]] ashtu edhe titullin e La Liga-s në sezonin e tij të parë në Spanjë, me 20-vjeçarin që shënoi katër gola në 24 paraqitje në të gjitha garat.&lt;ref name=&quot;1718season&quot;&gt;{{Soccerbase season|88995|2017|access-date=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;

====2018–19: Supercopa de España dhe titulli i dytë në La Liga====
[[File:Ousmane Dembélé vs Valladolid 2.jpg|thumb|upright|Dembélé duke luajtur për [[FC Barcelona|Barcelona]] në vitin 2018]]
Më 12 gusht 2018, Dembélé shënoi golin e fitores kundër [[Sevilla FC|Sevilla]] në [[2018 Supercopa de España|Supercopa de España]], në një fitore përfundimtare 2–1 që i dha Barcelonës titullin e 13-të të [[Supercopa de España]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45164525|title=Barcelona beat Sevilla 2–1 to win Spanish Super Cup in Morocco|date=12 gusht 2018|work=BBC Sport|access-date=13 gusht 2018|archive-date=31 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831213542/https://www.bbc.com/sport/football/45164525|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai hapi llogarinë e golave për sezonin [[2018–19 La Liga|2018–19 La Liga]] duke shënuar të vetmin gol të ndeshjes kundër [[Real Valladolid]], më 25 gusht, në [[Estadio José Zorrilla]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45311759|title=Real Valladolid 0–1 Barcelona: Champions win after VAR reprieve|date=25 gusht 2018|work=BBC Sport|access-date=27 gusht 2018|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826212355/https://www.bbc.com/sport/football/45311759|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 18 shtator, Dembélé shënoi golin e tij të parë në Ligën e Kampionëve për [[2018–19 UEFA Champions League|atë sezon]], duke ndihmuar Barcelonën të mposhtë [[PSV Eindhoven|PSV]] 4–0 në Camp Nou.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/report?gameId=526507|title=Lionel Messi sets Champions League hat-trick record as Barcelona ease past PSV|website=[[ESPN.com]]|date=18 shtator 2018|access-date=18 shtator 2018|archive-date=18 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918211539/http://www.espn.com/soccer/report?gameId=526507|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 4 nëntor, ai frymëzoi Barcelonën në një përmbysje 3–2 jashtë fushe kundër [[Rayo Vallecano]], duke shënuar barazimin 2–2 me një gjysmë-volley në minutën e 87-të.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://global.espn.com/football/report?gameId=521815|title=Luis Suarez goal completes late comeback, puts Barcelona four points clear|date=4 nëntor 2018|publisher=ESPN|agency=Reuters|access-date=4 nëntor 2018|archive-date=4 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104050236/http://global.espn.com/football/report?gameId=521815|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 11 dhjetor, ai shënoi një gol të jashtëzakonshëm solo kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], duke kaluar disa mbrojtës dhe duke përfunduar me një goditje të qetë me të majtën përtej [[Hugo Lloris]]. Ai fitoi çmimin “Goli i Javës” në Ligën e Kampionëve për atë gol.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/942542/dembele-awarded-goal-of-the-week|title=Dembélé awarded 'Goal of the Week'|publisher=FC Barcelona|date=14 dhjetor 2018|access-date=10 korrik 2021|archive-date=10 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710145006/https://www.fcbarcelona.com/en/news/942542/dembele-awarded-goal-of-the-week|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas ndeshjes, trajneri i Barcelonës [[Ernesto Valverde]] e lavdëroi të riun, duke thënë: &quot;Ai bëri një gol të madh, i arritshëm vetëm nga lojtarë me talentin e tij&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://en.as.com/en/2018/12/12/football/1544617844_632562.html|title=Dembélé stunner against Spurs pleases Barça boss Valverde|date=12 dhjetor 2018|newspaper=[[Diario AS]]|access-date=11 janar 2019|archive-date=28 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052436/https://en.as.com/en/2018/12/12/football/1544617844_632562.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai e përfundoi sezonin me 14 gola, prej të cilëve 8 në ligë, ndërsa klubi i tij arriti të fitonte një tjetër titull të La Liga-s.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-tza/news/ousmane-dembele-injury-history-barcelona-france-how-many-games-missed/bltd9fa9952c628b116|title=Ousmane Dembele injury history: Barcelona &amp; France star's absences &amp; how many games he has missed|publisher=Goal.com|date=26 janar 2022|language=en}}&lt;/ref&gt;

====2019–21: Lëndime të përsëritura====  
Dembélé dëmtuar tendinën e këmbës së majtë në ndeshjen hapëse të [[2019–20 La Liga|sezonit 2019–20 La Liga]], një humbje 0–1 kundër [[Athletic Bilbao]], dhe pritej të mungonte për pesë javë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/1652741-dembele-es-torna-a-trencar-i-sera-baixa-cinc-setmanes.html|title=Dembélé es torna a trencar i serà baixa cinc setmanes|last=Fibla|first=Albert|date=20 gusht 2019|work=[[L'Esportiu]]|lang=ca|access-date=20 gusht 2019|archive-date=20 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820044437/https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/1652741-dembele-es-torna-a-trencar-i-sera-baixa-cinc-setmanes.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai u kthye si zëvendësues në gjysmë kohe në fitoren 2–1 të Barcelonës ndaj Villarreal më 24 shtator. Ai shënoi golin e parë të sezonit në një fitore 4–0 ndaj Sevillas më 6 tetor, por më pas u përjashtua për kundërshtim.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/opinion/2019/10/07/5d9a61f922601d0d558b461a.html|title=Dembélé y su desquiciante lado oscuro|lang=es|date=7 tetor 2019|access-date=30 prill 2025|website=Marca}}&lt;/ref&gt; Më 27 nëntor, në një ndeshje të [[2019–20 UEFA Champions League|Champions League]] [[2019–20 UEFA Champions League group stage|grupore]] kundër klubit të tij të mëparshëm Borussia Dortmund, Dembélé pësoi një lëndim që çoi në zëvendësimin e tij pas 24 minutash.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.as.com/en/2019/11/27/soccer/1574887249_633144.html|title=Distraught Ousmane Dembélé forced off with injury|date=27 nëntor 2019|access-date=30 prill 2025|website=AS}}&lt;/ref&gt; Më vonë u konfirmua nga Barcelona se ai do të mungonte për dhjetë javët e ardhshme për shkak të një lëndimi të kofshës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/50606908|title=Ousmane Dembele: Barcelona winger out for 10 weeks with thigh injury|date=29 nëntor 2019|access-date=30 prill 2025|website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;  

Në shkurt 2020, gjatë kthimit në stërvitje, ai pësoi një çarje serioze të tendinës së këmbës së pasme që i përfundoi sezonin.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembele: Barcelona winger sidelined for six months after surgery|work=BBC Sport|date=11 shkurt 2020|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51467123|access-date=12 shkurt 2020|archive-date=12 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212150137/https://www.bbc.co.uk/sport/football/51467123|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2020/02/04/5e396af946163f47848b45e2.html|title=Grave lesión de Dembélé: se pierde lo que queda de temporada|lang=es|date=4 shkurt 2020|access-date=30 prill 2025|website=Marca}}&lt;/ref&gt;  

Dembélé u rikthye në fushë për herë të parë pas dhjetë muajsh si zëvendësues në minutën e 70-të për [[Ansu Fati]] në ndeshjen e Barcelonës në [[2020–21 La Liga|La Liga]] kundër Villarreal më 27 shtator 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/1845877/fc-barcelona-v-villarreal-four-midable-4-0|title=FC Barcelona v Villarreal: Four-midable (4-0)|date=27 shtator 2020|access-date=30 prill 2025|website=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi golin e parë pas 380 ditësh në ndeshjen e parë të [[2020–21 UEFA Champions League|Champions League]] të [[2020–21 FC Barcelona season|sezonit]] kundër [[Ferencváros]] më 20 tetor.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://as.com/futbol/2020/10/20/champions/1603215126_595016.html|title=Barcelona 5 - Ferencvaros 1: resumen, resultado y goles|lang=es|date=21 tetor 2020|access-date=30 prill 2025|website=AS}}&lt;/ref&gt;  

====2021–23: Lëndim i tendinës dhe zgjatja e kontratës====  
Dembélé pësoi një lëndim të tendinës ndërsa luante me Kombëtaren e Francës në [[UEFA Euro 2020]] të shtyrë në 2021. Lëndimi i tij kërkoi operacion, dhe u operua në [[Turku]], Finlandë, nga kirurgu Lasse Lempainen në fund të qershorit 2021.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iltalehti.fi/jalkapallon-em-2021/a/15d7542c-d33a-44f1-8cd7-ebc3d201907e|title=125 miljoonan euron mies leikattiin Turussa: tähtipelaajan EM-kisat jäivät kesken – ”Päätös oli selkeä”|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Iltalehti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ts.fi/urheilu/5356345|title=Ousmane Dembele leikattiin maanantaina Turussa – ranskalaishyökkääjällä edessään neljän kuukauden kuntoutuminen|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Turun Sanomat}}&lt;/ref&gt; Dembélé gjithashtu u operua nga Lempainen dhe [[Sakari Orava]] në 2017 dhe 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000008090026.html|title=Ranskalaistähti Ousmane Dembélé kävi taas Turussa leikkauksessa: ”Takareiden totaalinen jännerepeämä”|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Helsingin Sanomat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.satakunnankansa.fi/urheilu/art-2000008375158.html|title=Vammakierre poikki|date=2 nëntor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Satakunnan Kansa}}&lt;/ref&gt;

Më 10 maj 2022, Dembélé dha dy asistime në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Celta Vigo. Ishin asistimet e tij të 10-ta dhe 11-ta në ligë në 2022.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2612999/two-more-assists-for-dembele|title=Two more assists for Dembélé|website=FC Barcelona|date=10 maj 2022|access-date=25 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525185451/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2612999/two-more-assists-for-dembele|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai përfundoi sezonin [[2021–22 La Liga]] si ndihmës më i mirë i ligës me trembëdhjetë asistime.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|title=All leaders in Assists|access-date=23 shtator 2021|publisher=La Liga|archive-date=26 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926053836/https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Më 14 korrik 2022, Dembélé zgjati kontratën e tij me Barcelonën deri më 30 qershor 2024.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dembélé to sign contract until 2024|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2672243/dembele-to-sign-contract-until-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714132724/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2672243/dembele-to-sign-contract-until-2024|archive-date=14 korrik 2022|access-date=15 korrik 2022|website=FC Barcelona|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé: 'FC Barcelona was always my first choice'|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2677465/ousmane-dembele-fc-barcelona-was-always-my-first-choice|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714133613/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2677465/ousmane-dembele-fc-barcelona-was-always-my-first-choice|archive-date=14 korrik 2022|access-date=15 korrik 2022|website=FC Barcelona|lang=en}}&lt;/ref&gt; Klauzola e tij e lirimit ishte vendosur në 50 milion euro, dhe më pas u rrit në 100 milion euro më 1 gusht 2023.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/psg-trigger-ousmane-dembele-private-eur50m-release-clause-barcelona/blt4214c1d891f87071|title=PSG trigger Ousmane Dembele's 'private' €50m release clause with transfer from Barcelona set to be finalised this week|publisher=Goal.com|date=1 gusht 2023}}&lt;/ref&gt;  

===Paris Saint-Germain===  
====2023–24: Sezoni i parë në Paris dhe dyfishi vendas====  
Më 12 gusht 2023, Dembélé iu bashkua klubit të Ligue 1, Paris Saint-Germain, me një kontratë deri në qershor 2028, për një tarifë prej 50.4 milion eurosh.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/38106043/psg-sign-dembele-barcelona-agreeing-50m-deal|title=PSG sign Dembele from Barcelona after agreeing €50m deal|publisher=ESPN|date=12 gusht 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|date=12 gusht 2023|title=Agreement on transfer of Ousmane Dembélé to Paris St Germain|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3611320/agreement-on-transfer-of-ousmane-dembele-to-paris-st-germain|access-date=12 gusht 2023|website=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web|last=Sanderson|first=Tom|title=FC Barcelona Come Out Of Dembele PSG Transfer Richer Than Expected After Pressuring Player's Camp: Reports|url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/08/12/fc-barcelona-come-out-of-dembele-psg-transfer-richer-than-expected-after-pressuring-players-camp-reports/|access-date=14 gusht 2023|website=Forbes}}&lt;/ref&gt; Ai fillimisht iu dha fanella numër 23, por më pas ndryshoi në numër 10 pas largimit të Neymar nga klubi.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web|date=12 gusht 2023|title=Ousmane Dembélé, another star in Paris|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/ousmane-dembele-another-star-in-paris-psg-mercato-2324-equipe-premiere|access-date=12 gusht 2023|website=Paris Saint-Germain F.C.|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web|title=DEMB10UZ - The number 10 for Dembélé!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/the-number-10-for-dembele-psg-paris-saint-germain|date=17 gusht 2023|access-date=17 gusht 2023|website=Paris Saint-Germain F.C.}}&lt;/ref&gt;

Më 20 gusht, Dembélé bëri debutimin e tij me PSG-në, duke hyrë si zëvendësues në një barazim 1–1 në transfertë ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=19 gusht 2023|title=Debut for Ousmane Dembélé|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/debut-for-ousmane-dembele-toulouse-fc-paris-saint-germain-ligue-1-2023-2024|access-date=20 gusht 2023|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 24 shtator, ai dha asistimin e parë për PSG-në, duke i dhënë asist [[Gonçalo Ramos]]'it për golin e tij të parë në një fitore 4–0 në [[Le Classique]] ndaj [[Olympique de Marseille|Marseille]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 shtator 2023|title=Kolo Muani and Ramos score maiden PSG goals in win over Marseille|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/kolo-muani-ramos-score-maiden-psg-goals-win-over-marseille-2023-09-24/|access-date=25 shtator 2023|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; Më 24 nëntor, Dembélé shënoi golin e tij të parë për klubin në një fitore 5–2 në shtëpi ndaj [[AS Monaco FC|Monaco]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 nëntor 2023|title=PSG feasts thanks to the rhythm of Dembélé and Mbappe|url=https://www.marca.com/en/football/ligue-1/2023/11/24/65610f8746163fb37f8b45d5.html|access-date=24 nëntor 2023|website=MARCA|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 10 prill 2024, ai shënoi golin e tij të parë në Champions League me PSG-në në një humbje 3–2 në shtëpi ndaj klubit të tij të mëparshëm Barcelona në çerekfinalen e ndeshjes së parë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68773222|title=Paris Saint Germain 2–3 Barcelona|publisher=BBC Sport|date=10 prill 2024}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e kthimit gjashtë ditë më vonë, ai shënoi golin e parë për PSG-në në një fitore 4–1 në transfertë, duke siguruar kualifikimin për gjysmëfinalet dhe duke marrë çmimin e lojtarit të ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|date=16 prill 2024|title=Barcelona vs PSG live updates|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/barcelona-psg-live-updates-champions-league-score-result/4v9YwEnKtuDz/|access-date=17 prill 2024|website=The Athletic|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në fund të [[2023–24 Ligue 1|sezonit 2023–24]], Dembélé fitoi titullin e Ligue 1 me PSG-në.&lt;ref&gt;{{cite web|date=28 prill 2024|title=Paris Saint-Germain win their 12th Ligue 1 title!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-win-their-12th-ligue-1-title-psg-ligue-1-club-2023-2024|access-date=29 janar 2025|website=EN.PSG.FR|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu shënoi golin hapës në fitoren 2–1 ndaj [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në [[2024 Coupe de France final]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=25 maj 2024|title=Paris Saint-Germain win the Coupe de France for the 15th time|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-win-the-coupe-de-france-for-the-15th-time-olympique-lyonnais-2023-2024|access-date=29 janar 2025|website=EN.PSG.FR|lang=en}}&lt;/ref&gt;  

====2024–25: Fitore e trefishtë kontinental dhe çmime individuale====  
[[File:Paris Saint-Germain - Manchester City FC, 22 January 2025 (1069) (cropped).jpg|thumb|Dembélé gjatë një ndeshjeje në Champions League për PSG-në ndaj [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në janar 2025]]  
Më 5 janar 2025, Dembélé shënoi golin vendimtar në kohën shtesë ndërsa PSG mundi [[AS Monaco FC|Monaco]] 1–0 në [[2024 Trophée des Champions]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=5 janar 2025|title=Dembélé scores last-gasp winner as PSG wins Champions Trophy, Marseille routs Le Havre in Ligue 1|url=https://apnews.com/article/psg-monaco-champions-trophy-marseille-ligue-1-c8282ad0234a33a3951db48f37fd7225|access-date=29 janar 2025|website=AP News|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 22 janar, ai shënoi golin e parë për Parisin në një fitore 4–2 ndaj [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në Champions League.&lt;ref&gt;{{cite web|date=22 janar 2025|title=Joao Neves, Ousmane Dembele inspire PSG in epic 4-2 UEFA Champions League fightback win vs. Manchester City|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/joao-neves-ousmane-dembele-inspire-psg-in-epic-4-2-uefa-champions-league-fightback-win-vs-manchester-city/|access-date=7 shkurt 2025|website=CBSSports.com|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 29 janar, ai shënoi një hat-trick në një fitore 4–1 në Champions League ndaj [[VfB Stuttgart]], hat-tricki i tij i dytë në karrierë dhe i pari në kompeticionet evropiane, duke ndihmuar PSG-në të kualifikohej për [[2024–25 UEFA Champions League knockout phase#Knockout phase play-offs|play-off-et e fazës së eliminimit direkt]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=29 janar 2025|title=Ousmane Dembélé completes second career hat trick at right time for PSG|url=https://apnews.com/article/psg-dembele-hat-trick-89bf43d8d42c5299b650d809bc4258e6|access-date=29 janar 2025|website=AP News|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tre ditë më vonë, Dembélé shënoi një tjetër hat-trick në një fitore 5–2 në ligë në transfertë ndaj [[Stade Brestois 29|Brest]], duke u bërë lojtari i parë i PSG-së që shënon hat-trick të njëpasnjëshëm në ndeshje zyrtare.&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 shkurt 2025|title=PSG : avec son nouveau triplé contre Brest, Ousmane Dembélé bat son record de buts en Ligue 1|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/psg-avec-son-nouveau-triple-contre-brest-ousmane-dembele-bat-son-record-de-buts-en-ligue-1-01-02-2025-BBTFS4EN4RCRBGGY7VSHKVIWS4.php|access-date=2 shkurt 2025|website=leparisien.fr|lang=fr-FR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=1 shkurt 2025|title=Ousmane Dembélé's Hat Trick Leads PSG to Victory Over Stade Brest|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/ligue-1/articles-video/ousmane-demb%C3%A9l%C3%A9-s-hat-trick-leads-psg-to-victory-over-stade-brest-2025-02-01|access-date=1 shkurt 2025|work=[[beIN Sports]]|publisher=[[beIN Media Group]]}}&lt;/ref&gt;  

Në ndeshjen e kthimit të 16-shes së Champions League më 11 mars, Dembélé shënoi golin barazues për agregat ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpool]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=PSG 1-0 Liverpool (Mar 11, 2025) Game Analysis|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/733605|access-date=12 mars 2025|website=ESPN|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Zeqiri|first1=Daniel|last2=Burt|first2=Jason|date=5 mars 2025|title=Alisson produces game of his life as Liverpool seal 'miracle' win over PSG|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2025/03/05/psg-vs-liverpool-live-score-latest-champions-league-last-16/|access-date=12 mars 2025|work=The Telegraph|lang=en-GB|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi gjithashtu në [[Penalty shoot-out (association football)|gjuajtjen e penalltive]] ndërsa PSG kaloi në çerekfinale.&lt;ref&gt;{{cite web|date=12 mars 2025|title=The reason Ousmane Dembele took penalty with 'weaker' foot against Liverpool|url=https://metro.co.uk/2025/03/12/reason-ousmane-dembele-took-incredible-penalty-weaker-foot-liverpool-22711351/|access-date=12 mars 2025|website=Metro|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Flood|first=George|date=12 mars 2025|title=Liverpool 0-1 PSG: Reds exit Champions League on penalties - LIVE|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/liverpool-fc-vs-psg-live-stream-latest-score-updates-result-champions-league-2025-b1216056.html?page=5|access-date=12 mars 2025|website=The Standard|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=El-Shaboury|first=Yara|date=11 mars 2025|title=PSG beat Liverpool on penalties in Champions League last-16, second leg – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2025/mar/11/liverpool-v-paris-saint-germain-champions-league-last-16-second-leg-live-score-updates|access-date=12 mars 2025|work=the Guardian|lang=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;  

Më 29 prill, ai shënoi golin e vetëm të PSG-së në një fitore 1–0 në transfertë ndaj [[Arsenal F.C.|Arsenal]] në ndeshjen e parë të gjysmëfinales së Champions League.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Benson|first=Ryan|date=29 prill 2025|title=Arsenal 0-1 PSG Stats: Dembélé and Donnarumma Decisive to Give Parisians Advantage|url=https://theanalyst.com/2025/04/arsenal-vs-psg-stats-opta-champions-league|access-date=6 maj 2025|website=Opta Analyst|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai asistoi golin e [[Achraf Hakimi]] në ndeshjen e kthimit, duke ndihmuar PSG-në të kualifikohej në finale dhe duke vendosur një rekord të ri për numrin më të madh të kontribuimeve në gola nga një lojtar në një klub francez në një sezon të Champions League, me dymbëdhjetë.&lt;ref&gt;{{cite news|date=7 maj 2025|title=Ligue des champions. Passeur décisif contre Arsenal, Ousmane Dembélé s'offre un nouveau record|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/paris-sg/ligue-des-champions-passeur-decisif-contre-arsenal-ousmane-dembele-soffre-un-nouveau-record-71973d64-2b83-11f0-91b6-c53abcaa71f4|archive-url=https://web.archive.org/web/20250508123543/https://www.ouest-france.fr/sport/football/paris-sg/ligue-des-champions-passeur-decisif-contre-arsenal-ousmane-dembele-soffre-un-nouveau-record-71973d64-2b83-11f0-91b6-c53abcaa71f4|archive-date=8 maj 2025|access-date=11 maj 2025|work=Ouest-France.fr|lang=fr-FR|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Dembélé përfundoi sezonin si golashënuesi kryesor i Ligue 1 së bashku me Marseille's [[Mason Greenwood]], me 21 gola, duke ndihmuar PSG-në të fitonte titullin e tyre të 13-të në ligë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=D'abord mené, le PSG termine la saison par une victoire à domicile contre Auxerre|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/D-abord-mene-le-psg-termine-la-saison-par-une-victoire-a-domicile-contre-auxerre/1562626|website=L’Équipe|access-date=18 maj 2025}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu u emërua [[Ligue 1 Player of the Year]] për herë të parë dhe u përfshi në Ekipin e Vitit të Ligue 1.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé élu meilleur joueur de Ligue 1 pour la première fois aux Trophées UNFP|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Ousmane-dembele-elu-meilleur-joueur-de-ligue-1-pour-la-premiere-fois-aux-trophees-unfp/1561044|access-date=11 maj 2025|website=L'Équipe|lang=fr}}&lt;/ref&gt; Më 31 maj 2025, Dembélé fitoi Champions League pasi PSG mundi [[Inter Milan]] 5–0 në [[2025 UEFA Champions League final|finale]], një ndeshje në të cilën dha dy asistime.&lt;ref&gt;{{cite web|last=CHOSUNBIZ|date=1 qershor 2025|title=Dembélé shines with two assists as PSG wins UCL final; Enrique backs Ballon d'Or candidacy|url=https://biz.chosun.com/en/en-sports/2025/06/01/7WVP25H7TBEXDBTWGE6DSQIF5M/|access-date=2 qershor 2025|website=CHOSUNBIZ|lang=en}}&lt;/ref&gt; Pas finales, statistikat e tij për sezonin ishin 33 gola dhe 15 asistime në 49 paraqitje në të gjitha kompeticionet,&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 qershor 2025|title=Dembele Wins UEFA Champions League Player of the Season Award|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=dembele-wins-uefa-champions-league-player-of-the-season-award&amp;date=1/06/2025#:~:text=He%20scored%2033%20goals%20%2D%2021,one%20in%20the%20French%20Cup.|access-date=1 qershor 2025|website=qna.org.qa}}&lt;/ref&gt; duke e bërë një nga kandidatët kryesorë për [[2025 Ballon d'Or]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=McVitie|first=Peter|date=31 maj 2025|title='Given us all a slap in the face!' - Ex-Barcelona chief lifts lid on Ousmane Dembele's exit for PSG and says Ballon d'Or hopeful has 'taught us a lesson'|url=https://www.goal.com/en/lists/slap-in-face-barcelona-chief-ousmane-dembele-exit-psg-star-taught-a-lesson/bltb5d0b83c0e02c262|access-date=1 qershor 2025|website=[[Goal.com]]}}&lt;/ref&gt;  

Në [[2025 FIFA Club World Cup]], pasi mungoi në fazën e grupeve për shkak të dëmtimit, Dembélé shënoi një gol në një fitore 2–0 ndaj Bayern Munich në çerekfinale dhe regjistroi një gol dhe një asist në një fitore 4–0 ndaj [[Real Madrid CF|Real Madrid]] në gjysmëfinale. PSG përfundoi si vendi i dytë pas një humbjeje 3–0 në finale ndaj Chelsea.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 korrik 2025|title=Paris lose to Chelsea|url=https://www.psg.fr/en/content/match-report-paris-saint-germain-lose-to-chelsea-fc-fifa-club-world-cup-2025|access-date=14 korrik 2025|website=www.psg.fr|lang=en}}&lt;/ref&gt;  

====Sezoni 2025–26====  
Dembélé fitoi [[UEFA Super Cup]] me PSG më 13 gusht 2025, duke shënuar në penalltinë e 4–3 pas një [[2025 UEFA Super Cup|barazimi 2–2]] ndaj [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]. Asisti i tij në kohën shtesë për kokën e [[Gonçalo Ramos]] dhe penalltia e suksesshme në serinë e penalltive ishin disa nga kontributet që i dhanë çmimin Lojtari i Ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 gusht 2025|title=Ousmane Dembélé named 2025 UEFA Super Cup Player of the Match|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/news/029c-1e7902cb3f22-a51ae8a63eaa-1000--ousmane-dembele-named-2025-uefa-super-cup-player-of-the-/|access-date=13 gusht 2025|website=[[UEFA]]}}&lt;/ref&gt; Më 30 gusht 2025, Dembélé shënoi dy golat e tij të parë të sezonit, dy penallti në një fitore 6–3 në transfertë ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=30 gusht 2025|title=João Neves and Paris put on a show at the Stadium!|url=https://www.psg.fr/en/content/joao-neves-and-paris-put-on-a-show-at-the-stadium-match-report-toulouse-fc-paris-saint-germain-ligue-1-20252026|access-date=30 gusht 2025|website=www.psg.fr|lang=en}}&lt;/ref&gt; por gjatë detyrës ndërkombëtare në fillim të shtatorit, ai pësoi një dëmtim në muskujt e pasmë që do ta mbante jashtë fushës për gjashtë javë.&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 shtator 2025|title=Source: PSG irate over Dembélé injury with France|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46174602/psg-angry-france-didier-deschamps-ousmane-dembele-injury|access-date=10 shtator 2025|website=ESPN.com|lang=en}}&lt;/ref&gt; Të njëjtin muaj, ai fitoi [[Topi i Artë 2025|Topin e Artë]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ballon d'Or 2025 LIVE: Winners, times &amp; updates from ceremony in Paris|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cdr6kzzlzn0t|access-date=22 shtator 2025|website=BBC Sport|lang=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==Karriera ndërkombëtare==  
[[File:Ousmane Dembélé World Cup Trophy.jpg|thumb|upright|Dembélé pas fitores së [[2018 FIFA World Cup]] me [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]]]]  

Dembélé u thirr për herë të parë në skuadrën e parë të [[France national football team|Francës]] në gusht 2016 për të luajtur ndaj [[Italia national football team|Italisë]] dhe [[Bjellorusia national football team|Bjellorusisë]] në miqësore pasi [[Alexandre Lacazette]] dhe [[Nabil Fekir]] u tërhoqën për shkak të dëmtimit.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dembélé, Gameiro et Kondogbia appelés chez les Bleus|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Dembele-gameiro-et-kondogbia-appeles-chez-les-bleus/722124|work=[[L'Équipe]]|date=29 gusht 2016|access-date=29 gusht 2016|lang=fr|archive-date=31 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831174918/http://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Dembele-gameiro-et-kondogbia-appeles-chez-les-bleus/722124|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai debutoi më 1 shtator kundër të parit në [[Stadio San Nicola]], duke zëvendësuar [[Antoine Griezmann]] për 27 minutat e fundit të një fitoreje 3–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|title=Italy vs. France|website=ESPN FC|date=2 shtator 2016|access-date=11 gusht 2017|archive-date=21 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821125345/http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 13 qershor 2017, Dembélé shënoi golin e tij të parë për Francën në një fitore miqësore 3–2 ndaj [[Anglia national football team|Anglisë]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=McNulty|first=Phil|author-link=Phil McNulty|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/40168358|title=France 3–2 England|publisher=BBC Sport|date=13 qershor 2017|access-date=11 gusht 2017|archive-date=20 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020184417/https://www.bbc.co.uk/sport/football/40168358|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Më 17 maj 2018, Dembélé u përfshi në skuadrën 23-shkronjëshe të Francës për [[2018 FIFA World Cup]] në Rusi.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|title=Alexandre Lacazette and Anthony Martial on standby for France World Cup squad and Dimitri Payet out|date=21 maj 2018|work=[[Sky Sports]]|last=Charles|first=Andy|access-date=21 maj 2018|archive-date=27 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327191937/https://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 15 korrik, ai ishte zëvendësues i papërdorur kur Franca mundi [[Kroacia national football team|Kroacinë]] 4–2 në [[2018 FIFA World Cup Final|finale]].&lt;ref name=&quot;WC2018&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44754965|title=France 4–2 Croatia|first=Phil|last=McNulty|publisher=BBC Sport|date=15 korrik 2018|access-date=18 dhjetor 2022}}&lt;/ref&gt;  

Dembélé u thirr në skuadrën franceze për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kampionatin Botëror 2022]] në Katar, ku luajti të gjitha ndeshjet ndërsa Franca përfundoi turneun si vendi i dytë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/players/ousmane_dembele.php|access-date=26 korrik 2023|website=www.thesoccerworldcups.com}}&lt;/ref&gt; Ai filloi [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|finalen e Kampionatin Botëror 2022]] por pësoi një penallti në pjesën e parë dhe u zëvendësua në minutën e 41-të.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Murray|first=Scott|date=18 dhjetor 2022|title=2022 World Cup final: Argentina 3–3 France (aet, 4–2 on pens) – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live?page=with:block-639f3b018f0834f3c057bd19&amp;filterKeyEvents=false|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218223853/https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live?page=with:block-639f3b018f0834f3c057bd19|archive-date=18 dhjetor 2022|access-date=18 dhjetor 2022|website=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;  

Më 18 nëntor 2023, Dembélé shënoi një gol në një fitore 14–0 ndaj [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]] gjatë [[kualifikueset e UEFA Euro 2024]], që ishte fitorja më e madhe në historinë e kombëtares franceze.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2023/11/19/sport/france-gibraltar-14-0-spt-intl/index.html|title=France beats Gibraltar a record 14–0 in Euro 2024 qualifier|publisher=CNN|date=19 nëntor 2023}}&lt;/ref&gt; Në [[UEFA Euro 2024|turneun final]] në Gjermani, ai u shpall [[Player of the match|lojtari i ndeshjes]] në fitoren e Francës në çerekfinale ndaj [[Portugalia national football team|Portugalisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b4c52293b81-d35abf4d3953-1000--portugal-0-0-france-aet-3-5-pens-les-bleus-edge-through-on-/|title=Portugal 0–0 France (aet, 3–5 pens): Les Bleus edge through on spot-kicks|website=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations|date=19 nëntor 2023}}&lt;/ref&gt;

==Stili i lojës==  
Dembélé është një [[Anësori (futboll)|lojtar krahu]] që mund të luajë në të dy krahet, falë aftësisë së tij për të përdorur të dy këmbët, dhe për të shfrytëzuar aftësinë teknike, shpejtësinë dhe [[agjiliteti|shkathtësinë]] për të kaluar kundërshtarët ose për të mundur [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtësit]] në situata një-me-një. Dembélé mund të luajë gjithashtu si [[Midfielder#Attacking midfielder|mesfushor sulmues]] në krahun e majtë ose të djathtë në një formacion [[Formation (association football)#4–4–2|4–4–2]] ose [[Formation (association football)#3–5–2|3–5–2]]. Aftësia e tij për të finalizuar dhe ndjeshmëria për gol e bëjnë të mundur që të përdoret edhe si [[Striker (association football)|sulmues qendror]]. Dembélé ka gjithashtu aftësi të shkëlqyera në gjuajtje nga distanca.  

Shpesh përshkruar si një nga lojtarët më të mirë në botë, Dembélé ka marrë lavdërime nga kapiteni i mëparshëm i skuadrës, [[Andrés Iniesta]], për cilësitë që ndryshojnë lojën.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://en.as.com/en/2019/02/27/football/1551272729_055553.html|title=Arthur and Dembélé earn praise from Barcelona great Iniesta|newspaper=Diario AS|date=27 shkurt 2019|access-date=19 mars 2019|archive-date=24 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124043406/https://en.as.com/en/2019/02/27/football/1551272729_055553.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai njihet mirë për [[Ambidexterity|aftësinë për të përdorur të dy këmbët]];&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sport|date=12 dhjetor 2018|title=Left or right footed? Ousmane Dembele's greatest skill and the stats|url=https://www.sport.es/en/news/barca/left-or-right-footed-ousmane-dembeles-greatest-skill-and-the-stats-7197272|access-date=14 dhjetor 2022|website=sport|lang=en}}&lt;/ref&gt; si një lojtar me shumë aftësi, shkathtësia e tij në [[Dribbling#Association football|driblim]] dhe aftësia për të kryer lëvizje të komplikuara i lejon të depërtojë nga krahu i majtë ose i djathtë për të shënuar ose për të krijuar mundësi për shokët e skuadrës. Francezi është gjithashtu një [[Cross (association football)|lojtar i shkëlqyer në centrime]]; për më tepër, kreativiteti i tij është i jashtëzakonshëm kur ka topin. Gjithashtu, shpejtësia dhe lëvizjet inteligjente e bëjnë një kërcënim të madh ofensiv gjatë [[counterattack|kontr sulmeve]].

==Jeta personale==  
Dembélé është mysliman praktikues.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 prill 2022|title=Así afecta el Ramadán al fútbol: el plan de los futbolistas musulmanes para jugar pese al ayuno|url=https://www.elespanol.com/deportes/futbol/20220403/afecta-ramadan-futbol-futbolistas-musulmanes-jugar-ayuno/661933915_0.html|access-date=16 prill 2022|website=El Español|lang=es|archive-date=16 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416224704/https://www.elespanol.com/deportes/futbol/20220403/afecta-ramadan-futbol-futbolistas-musulmanes-jugar-ayuno/661933915_0.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Ai u martua me një grua marokene në një ceremoni tradicionale marokene në Francë në dhjetor 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 dhjetor 2021|title=Boda marroquí de Ousmane Dembélé por el rito musulmán|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20211225/1001729462/boda-marroqui-dembele-rito-musulman.html|access-date=25 dhjetor 2021|website=Mundo Deportivo|lang=es|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142817/https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20211225/1001729462/boda-marroqui-dembele-rito-musulman.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 dhjetor 2021|title=Ousmane Dembélé surprende con boda en medio de sus vacaciones|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/9712335/ousmane-dembele-sorpresa-boda-vacaciones-barcelona|access-date=25 dhjetor 2021|website=ESPNdeportes.com|lang=es|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142815/https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/9712335/ousmane-dembele-sorpresa-boda-vacaciones-barcelona|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kasraoui|first=Safaa|title=FC Barcelona Star Ousmane Dembele Celebrates Traditional Moroccan Wedding|url=https://www.moroccoworldnews.com/2021/12/346175/fc-barcelona-star-ousmane-dembele-celebrates-traditional-moroccan-wedding|url-status=live|access-date=25 dhjetor 2021|website=Morocco World News|date=24 dhjetor 2021|lang=en|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142815/https://www.moroccoworldnews.com/2021/12/346175/fc-barcelona-star-ousmane-dembele-celebrates-traditional-moroccan-wedding}}&lt;/ref&gt; Ata kanë një vajzë, e lindur në shtator 2022.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sport|date=17 shtator 2022|title=Ousmane Dembele becomes the father of a girl|url=https://www.sport.es/en/news/barca/ousmane-dembele-becomes-the-father-of-a-girl-75559369|access-date=21 shtator 2022|website=sport|lang=en}}&lt;/ref&gt; Shtatzënia e tij është konsideruar si faktor që e ka bërë të qetësohet, pasi më parë ishte një nga lojtarët më të ndëshkuar të Barcelonës për disiplinë të dobët.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/crmexzp11x3o|website=How best in the world Dembele finally lived up to his potential|publisher=BBC Sport|access-date=23 shtator 2025}}&lt;/ref&gt;  

Në korrik 2021, një video e Dembélé së bashku me shokun e skuadrës [[Antoine Griezmann]] u përhap online, në të cilën ai shihej duke bërë [[Stereotypes of Japanese people|komente racore ndaj teknikëve japonezë]] në dhomën e tyre të hotelit.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=McTear|first=Euan|date=21 korrik 2019|title=Barcelona arrive in Japan and are ready to start pre-season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/07/21/5d34303422601de1068b45b5.html|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|agency=[[EFE]]|access-date=3 korrik 2021|archive-date=9 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183424/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/07/21/5d34303422601de1068b45b5.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ndërsa teknikët dukeshin duke riparuar televizorin e dhomës, Dembélé bëri komente ndaj Griezmann në frëngjisht, duke thënë &quot;Të gjitha këto fytyra të shëmtuara, vetëm që të mund të luash ''[[EFootball|PES]]'', nuk ju turpëron?&quot;, duke vazhduar me &quot;Çfarë gjuhe e mallkuar?&quot; përpara se të afrohej dhe qeshte mbi fytyrën e njërit nga teknikët, duke pyetur &quot;A jeni teknologjikisht të avancuar në vendin tuaj apo jo?&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=White|first=Jonathan|date=3 korrik 2021|title=Euro 2020 star Ousmane Dembele in race storm for mocking Asian hotel workers in video with Antoine Griezmann|url=https://www.scmp.com/sport/football/article/3139698/euro-2020-star-ousmane-dembele-race-storm-mocking-asian-hotel|work=[[South China Morning Post]]|access-date=3 korrik 2021|archive-date=3 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703225040/https://www.scmp.com/sport/football/article/3139698/euro-2020-star-ousmane-dembele-race-storm-mocking-asian-hotel|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Leaked video shows French football stars mocking Asian staff|url=https://www.youtube.com/watch?v=JzYtNz8o7S4|work=[[Turkish Radio and Television Corporation|TRT]]|lang=en|access-date=10 nëntor 2021|date=6 korrik 2021|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011444/https://www.youtube.com/watch?v=JzYtNz8o7S4|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Iaz|first=Chams|date=6 korrik 2021|title=Racisme anti-asiatique: les excuses insuffisantes de Ousmane Dembélé et Antoine Griezmann|lang=fr|work=[[Le Temps]]|url=https://www.letemps.ch/societe/racisme-antiasiatique-excuses-insuffisantes-ousmane-dembele-antoine-griezmann|access-date=10 nëntor 2021|issn=1423-3967|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011428/https://www.letemps.ch/societe/racisme-antiasiatique-excuses-insuffisantes-ousmane-dembele-antoine-griezmann|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Statistikat e karrierës==

===Klub===
{{updated|ndeshje e luajtur 30 gusht 2025}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Paraqitjet dhe golat sipas klubi, sezonit dhe garës
!rowspan=&quot;2&quot;|Klubi
!rowspan=&quot;2&quot;|Sezoni
!colspan=&quot;3&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Kupa Kombëtare{{efn|Përfshin [[Coupe de France]], [[DFB-Pokal]], [[Copa del Rey]]}}
!colspan=&quot;2&quot;|Europa
!colspan=&quot;2&quot;|Tjetër
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
|-
!Divizioni!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Stade Rennais F.C. II|Rennes II]]
|[[2014–15 Championnat de France Amateur 2|2014–15]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;&gt;{{Soccerway|ousmane-dembele/320112|access-date=15 shtator 2018}}&lt;/ref&gt;
|[[Championnat National 3|CFA2]]
|18||13||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||18||13
|-
|[[2015–16 Championnat de France Amateur 2|2015–16]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;/&gt;
|CFA2
|4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||4||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!22||13||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||22||13
|-
|[[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
|[[2015–16 Stade Rennais F.C. season|2015–16]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;/&gt;
|[[Ligue 1]]
|26||12||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|Paraqitje në [[Coupe de la Ligue]]}}||0||29||12
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Borussia Dortmund]]
|[[2016–17 Borussia Dortmund season|2016–17]]
|[[Bundesliga]]
|32||6||6||2||10{{efn|name=UCL|Paraqitje në [[UEFA Champions League]]}}||2||1{{efn|name=DFLS|Paraqitje në [[DFL-Supercup]]}}||0||49||10
|-
|[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]]
|Bundesliga
|0||0||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|name=DFLS}}||0||1||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!32||6||6||2||10||2||2||0||50||10
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|[[FC Barcelona|Barcelona]]
|[[2017–18 FC Barcelona season|2017–18]]
|[[La Liga]]
|17||3||3||0||3{{efn|name=UCL}}||1||colspan=&quot;2&quot;|—||23||4
|-
|[[2018–19 FC Barcelona season|2018–19]]
|La Liga
|29||8||4||2||8{{efn|name=UCL}}||3||1{{efn|name=SCE|Paraqitje në [[Supercopa de España]]}}||1||42||14
|-
|[[2019–20 FC Barcelona season|2019–20]]
|La Liga
|5||1||0||0||4{{efn|name=UCL}}||0||0||0||9||1
|-
|[[2020–21 FC Barcelona season|2020–21]]
|La Liga
|30||6||6||2||6{{efn|name=UCL}}||3||2{{efn|name=SCE}}||0||44||11
|-
|[[2021–22 FC Barcelona season|2021–22]]
|La Liga
|21||1||1||1||9{{efn|Tre paraqitje në UEFA Champions League dhe gjashtë në [[UEFA Europa League]]}}||0||1{{efn|name=SCE}}||0||32||2
|-
|[[2022–23 FC Barcelona season|2022–23]]
|La Liga
|25||5||2||2||6{{efn|name=UCL}}||1||2{{efn|name=SCE}}||0||35||8
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!127||24||16||7||36||8||6||1||185||40
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
|[[2023–24 Paris Saint-Germain FC season|2023–24]]
|Ligue 1
|26||3||4||1||11{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=TDC|Paraçitje në [[Trophée des Champions]]}}||0||42||6
|-
|[[2024–25 Paris Saint-Germain FC season|2024–25]]
|Ligue 1
|29||21||4||3||15{{efn|name=UCL}}||8||5{{efn|Një paraqitje dhe një gol në Trophée des Champions, katër paraqitje dhe dy gola në [[FIFA Club World Cup]]}}||3||53||35
|-
|[[2025–26 Paris Saint-Germain FC season|2025–26]]
|Ligue 1
|3||2||0||0||0||0||1{{efn|Paraçitje në [[UEFA Super Cup]]}}||0||4||2
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!58||26||8||4||26||10||7||3||99||43
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Totali karriere
!265||81||32||13||72||20||16||4||385||118
|}
{{notelist}}

===Ndërkombëtare===
{{updated|ndeshje e luajtur 5 shtator 2025}}&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{NFT player |id=65010 |name=Ousmane Dembélé |access-date=19 December 2022}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Paraqitjet dhe golat sipas kombëtares dhe vitit
!Kombëtarja!!Viti!!Ndeshje!!Gola
|-
|rowspan=&quot;8&quot;|[[France national football team|Francë]]
|2016||3||0
|-
|2017||4||1
|-
|2018||14||1
|-
|2021||6||2
|-
|2022||8||0
|-
|2023||7||1
|-
|2024||11||1
|-
|2025||4||1
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali||57||7
|}

{{updated|ndeshje e luajtur 23 mars 2025}}
:''Rezultatet dhe golat e Francës janë listuar të parët, kolona e rezultatit tregon rezultatin pas çdo goli të Dembélés''&lt;ref name=&quot;NFT&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Lista e golave ndërkombëtare të Ousmane Dembélé
!Nr.
!Data
!Stadiumi
!Kap
!Kundërshtari
!Rezultati (golat e Dembélé)
!Rezultati final
!Kupa
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 || 13 qershor 2017 || [[Stade de France]], Saint-Denis, Francë || align=&quot;center&quot; | 7 || {{fb|ENG}} || align=&quot;center&quot; | 3–2 || align=&quot;center&quot; | 3–2 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 || 1 qershor 2018 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 11 || {{fb|ITA}} || align=&quot;center&quot; | 3–1 || align=&quot;center&quot; | 3–1 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 || 28 mars 2021 || [[Astana Arena]], Nur-Sultan, Kazakistan || align=&quot;center&quot; | 23 || {{fb|KAZ}} || align=&quot;center&quot; | 1–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 || [[2022 FIFA World Cup qualification]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 || 2 qershor 2021 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 24 || {{fb|WAL}} || align=&quot;center&quot; | 3–0 || align=&quot;center&quot; | 3–0 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 || 18 nëntor 2023 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 41 || {{fb|GIB}} || align=&quot;center&quot; | 10–0 || align=&quot;center&quot; | [[France v Gibraltar (UEFA Euro 2024 qualifying)|14–0]] || [[UEFA Euro 2024 qualifying]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 || 9 shtator 2024 || [[Parc Olympique Lyonnais]], Lyon, Francë || align=&quot;center&quot; | 51 || {{fb|BEL}} || align=&quot;center&quot; | 2–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 || [[2024–25 UEFA Nations League A]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 || 23 mars 2025 || [[Stade de France]], Saint-Denis, Francë || align=&quot;center&quot; | 55 || {{fb|CRO}} || align=&quot;center&quot; | 2–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 {{aet}}&lt;br&gt;{{pso|5–4}} || [[2024–25 UEFA Nations League A]]
|}
==Nderime==

'''Borussia Dortmund'''
*[[DFB-Pokal]]: [[2016–17 DFB-Pokal|2016–17]]&lt;ref&gt;{{cite news|last=Niestegge|first=Jan|date=28 maj 2017|title=Borussia Dortmund fiton në finalen e DFB-Pokal kundër Eintracht Frankfurt|language=de|publisher=Eurosport|url=https://www.eurosport.de/fussball/dfb-pokal/2016-2017/borussia-dortmund-gewinnt-im-dfb-pokalfinale-gegen-eintracht-frankfurt_sto6184478/story.shtml|url-status=live|access-date=12 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014137/https://www.eurosport.de/fussball/dfb-pokal/2016-2017/borussia-dortmund-gewinnt-im-dfb-pokalfinale-gegen-eintracht-frankfurt_sto6184478/story.shtml|archive-date=6 shtator 2018}}&lt;/ref&gt;

'''Barcelona'''
*[[La Liga]]: [[2017–18 La Liga|2017–18]], [[2018–19 La Liga|2018–19]], [[2022–23 La Liga|2022–23]]
*[[Copa del Rey]]: [[2017–18 Copa del Rey|2017–18]], [[2020–21 Copa del Rey|2020–21]]
*[[Supercopa de España]]: [[2018 Supercopa de España|2018]], [[2023 Supercopa de España|2023]]

'''Paris Saint-Germain'''
*[[Ligue 1]]: [[2023–24 Ligue 1|2023–24]], [[2024–25 Ligue 1|2024–25]]
*[[Coupe de France]]: [[2023–24 Coupe de France|2023–24]], [[2024–25 Coupe de France|2024–25]]
*[[Trophée des Champions]]: [[2023 Trophée des Champions|2023]], [[2024 Trophée des Champions|2024]]
*[[UEFA Champions League]]: [[2024–25 UEFA Champions League|2024–25]]
*[[UEFA Super Cup]]: [[2025 UEFA Super Cup|2025]]
*[[FIFA Club World Cup]] vendës i dytë: [[2025 FIFA Club World Cup|2025]]

'''Francë'''
*[[FIFA World Cup]]: fitues 2018;&lt;ref name=&quot;WC2018&quot;/&gt; vendës i dytë 2022
*[[UEFA Nations League]] vendi i tretë: [[2024–25 UEFA Nations League|2024–25]]

'''Individuel'''
*[[Ballon d'Or]]: [[Topi i Artë 2025|2025]]
*[[Ligue 1 Young Player of the Year]]: 2015–16
*[[UNFP Player of the Month|Lojtari i muajit në Ligue 1]]: Mars 2016, Janar 2025
*UEFA Champions League Team of the Season: 2024–25
*[[UEFA Champions League#Player of the Season|Lojtari i sezonit në UEFA Champions League]]: 2024–25
*UEFA Champions League Breakthrough XI: 2016
*[[Bundesliga]] Rookie of the Season: 2016–17
*Bundesliga Team of the Season: 2016–17
*[[Vereinigung der Vertragsfußballspieler#Newcomer of the Season (2010–present)|VDV Newcomer of the Season]]: 2016–17
*La Liga top assist provider: 2021–22
*[[UNFP]] Ligue 1 [[Trophées UNFP du football#Team of the Year|Ekipi i sezonit]]: 2023–24, 2024–25
*Ligue 1 top assist provider: 2023–24 (i ndarë)
*[[Ligue 1 Player of the Year]]: 2024–25
*[[List of Ligue 1 top scorers|Top golashënuesi i Ligue 1]]: 2024–25 (i ndarë)
*''The Athletic'' European Men's Team of the Season: 2024–25

'''Urdhër'''
*[[Knight of the Legion of Honour]]: 2018
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category}}
* [https://www.psg.fr/en/players/ousmane-dembele Profili] në uebfaqen zyrtare të Paris Saint-Germain FC
* {{Instagram}}

[[Kategoria:Lindje 1997]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë francezë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren franceze]]
[[Kategoria:Futbollistë në Stade Rennais F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]]
[[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]]
[[Kategoria:Futbollistë në Paris Saint-Germain F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Championnat National 3]]
[[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]]
[[Kategoria:Futbollistë në La Liga]]
[[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]]</text>
      <sha1>js8swu4a8uq7bevbrn6s9y3vov9zve0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000954</id>
      <parentid>3000953</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T16:41:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sadsadas</username>
        <id>51943</id>
      </contributor>
      <comment>/* Borussia Dortmund */</comment>
      <origin>3000954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77271" sha1="j2nrepxmgkq2dy9c7nwjd0le72z3umw" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Ousmane Dembélé
| image = Dembele170727-2_(cropped).jpg
| caption = Dembélé me [[Borussia Dortmund]] në 2017
| full_name = Masour Ousmane Dembélé
| birth_date = {{birth date and age|15|5|1997|df=yes}}
| birth_place = [[Vernon, Eure|Vernon]], Francë
| height = 1.78 m
| position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]
| currentclub = [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 = 2004–2009
| youthclubs1 = Madeleine Évreux
| youthyears2 = 2009–2010
| youthclubs2 = [[Évreux FC 27|Évreux]]
| youthyears3 = 2010–2015
| youthclubs3 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
| years1 = 2014–2015
| clubs1 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes II]]
| caps1 = 22
| goals1 = 13
| years2 = 2015–2016
| clubs2 = [[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
| caps2 = 26
| goals2 = 12
| years3 = 2016–2017
| clubs3 = [[Borussia Dortmund]]
| caps3 = 32
| goals3 = 6
| years4 = 2017–2023
| clubs4 = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| caps4 = 127
| goals4 = 24
| years5 = 2023–
| clubs5 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
| caps5 = 58
| goals5 = 26
| nationalyears1 = 2013–2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U17]]
| nationalcaps1 = 8
| nationalgoals1 = 4
| nationalyears2 = 2014–2015
| nationalteam2 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U18]]
| nationalcaps2 = 5
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2015
| nationalteam3 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U19]]
| nationalcaps3 = 3
| nationalgoals3 = 1
| nationalyears4 = 2016
| nationalteam4 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca U21]]
| nationalcaps4 = 4
| nationalgoals4 = 0
| nationalyears5 = 2016–
| nationalteam5 = [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]
| nationalcaps5 = 57
| nationalgoals5 = 7
| medaltemplates = {{Medal|Sport|[[Futbolli]] i meshkujve}}
{{Medal|Country|{{fb|FRA|name=Francën}}}}
{{Medal|Comp|[[Kupa Botërore FIFA]]}}
{{Medal|W|[[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|Rusia 2018]]|}}
{{Medal|RU|[[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Katari 2022]]|}}
{{Medal|Comp|[[UEFA Liga e Kombeve]]}}
{{Medal|3rd|[[Finalet e UEFA Liga e Kombeve 2025|Gjermania 2025]]|}}
| club-update = 22:35, 30 gusht 2025 (UTC)
| nationalteam-update = 23:03, 5 shtator 2025 (UTC)
}}
'''Masour Ousmane Dembélé''' (i lindur më 15 maj 1997) është një futbollist profesionist francez dhe ndërkombëtar me [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=2 shtator 2016|title=Italy vs. France|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|accessdate=11 gusht 2017|publisher=ESPN FC|language=en}}&lt;/ref&gt; i cili luan si sulmues në [[Ligue 1]] për [[Paris Saint-Germain]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 gusht 2017|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|accessdate=25 gusht 2017|website=FC Barcelona|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dembele e filloi karrierën e tij profesionale në [[Stade Rennais F.C.|Stade Rennes]] dhe në vitin 2016 u transferua te [[Borussia Dortmund]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Borussia Dortmund signs top talent Ousmane Dembélé|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518002702/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|archive-date=2016-05-18|accessdate=12 maj 2016|website=www.bvb.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas një viti, [[FC Barcelona|Barcelona]] e bleu atë për 105 milionë euro, duke e bërë atë transferimin e dytë më të shtrenjtë të një lojtari francez, një pozicion që ai e ndan me [[Paul Pogba]].&lt;ref&gt;{{cite press release|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|date=25 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017|publisher=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=25 gusht 2017|title=Ousmane Dembele: Barcelona close to signing Borussia Dortmund forward|language=en|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://www.bbc.com/sport/football/41044659|accessdate=25 gusht 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|title=Borussia Dortmund confirm Barcelona close to Ousmane Dembele deal|date=25 gusht 2017|accessdate=25 gusht 2017|work=[[ESPN FC]]}}&lt;/ref&gt;

Dembele ka qenë anëtar i disa ekipeve të të rinjve të [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U17]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U18]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|U19]] dhe [[Kombëtarja franceze e futbollit|U21]]. Që nga viti 2016, ai ka qenë një anëtar kyç i Francës.

== Jeta dhe karriera e hershme ==
Dembélé u lind në [[Vernon, Eure]], në [[Normandi]]. Nëna e tij është mauritaneze-senegaleze nga [[Waly Diantang, Mauritania|Waly Diantang]], ndërsa babai i tij është [[Mali|malian]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2016/mar/23/ousmane-dembele-football-hottest-property-rennes-bayern-munich-ligue-1|title=Ousmane Dembélé: football's hottest property, if you can convince his mother|last=Aarons|first=Ed|date=23 mars 2016|website=[[The Guardian]]|access-date=31 janar 2017|archive-date=14 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414013530/https://www.theguardian.com/football/2016/mar/23/ousmane-dembele-football-hottest-property-rennes-bayern-munich-ligue-1|url-status=live|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Olivier|first=Mathieu|url=http://www.jeuneafrique.com/352918/societe/ousmane-dembele-nouvelle-etoile-dorigine-africaine-football-francais/|title=Qui est Ousmane Dembélé, la nouvelle étoile d'origine africaine du football français ?|date=30 gusht 2016|website=[[Jeune Afrique]]|language=fr|access-date=31 janar 2017|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826105414/http://www.jeuneafrique.com/352918/societe/ousmane-dembele-nouvelle-etoile-dorigine-africaine-football-francais|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai iu dha hapat e parë futbollistikë në [[Évreux]] të afërt, fillimisht te ALM Évreux dhe më pas te [[Évreux FC 27]] midis moshës 12 dhe 13 vjeç.&lt;ref name=&quot;france3&quot;&gt;{{cite web|title=Formé à l'ALM Evreux, Ousmane Dembélé en passe de rejoindre Barcelone pour 150 M€|url=http://www.paris-normandie.fr/breves/sport-en-direct/forme-a-l-alm-evreux-ousmane-dembele-en-passe-de-rejoindre-barcelone-pour-150-m-LO10695097|access-date=30 gusht 2017|website=Paris-Normandie|date=25 gusht 2017|language=fr|archive-date=30 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030042733/https://www.paris-normandie.fr/breves/sport-en-direct/forme-a-l-alm-evreux-ousmane-dembele-en-passe-de-rejoindre-barcelone-pour-150-m-LO10695097|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;evreux&quot;&gt;{{cite web|last=Auffret|first=Simon|title=Dembélé au FC Barcelone : une bonne nouvelle pour l'EFC 27|url=http://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/eure/evreux/dembele-au-fc-barcelone-bonne-nouvelle-efc-27-1316391.html|access-date=30 gusht 2017|website=[[France 3]]|date=25 gusht 2017|language=fr|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825165100/http://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/eure/evreux/dembele-au-fc-barcelone-bonne-nouvelle-efc-27-1316391.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Karriera me klube==
===Rennes===
[[File:Saint-Lô - Rennes CFA2 20150523 - Ousmane Dembélé 4.JPG|thumb|upright|left|Dembélé me [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në vitin 2015]]

Dembélé bëri debutimin e tij si profesionist me skuadrën rezervë të [[Stade Rennais F.C.|Rennes]] në [[Championnat National 2|Championnat de France Amateur]] më 6 shtator 2014, duke hyrë si zëvendësues në minutën e 78të për [[Zana Allée]]. Kontributi i tij i parë me ekipin erdhi në formën e një asisti për [[Alseny Kourouma]] për golin e dytë në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[En Avant Guingamp|Guingamp]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rennes (B) – Guingamp (B) : 2–0 Guingamp n'a pas fait le poids|trans-title=Rennes (B) – Guingamp (B): 2–0 Guingamp were inadequate|url=http://www.letelegramme.fr/autres-sports/rennes-b-guingamp-b-2-0-guingamp-n-a-pas-fait-le-poids-07-09-2014-10328789.php|access-date=13 maj 2016|website=[[Le Télégramme]]|date=7 shtator 2014|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092707/https://www.letelegramme.fr/autres-sports/rennes-b-guingamp-b-2-0-guingamp-n-a-pas-fait-le-poids-07-09-2014-10328789.php|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Dembélé shënoi golin e parë si profesionist më 9 nëntor në ndeshjen kundër [[Stade Lavallois|Laval]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rennes en pilotage automatique|trans-title=Rennes on auto-pilot|url=http://www.rennes.maville.com/sport/detail_-rennes-en-pilotage-automatique_52674-2655816_actu.Htm|access-date=13 maj 2016|website=Maville.com|date=10 nëntor 2014|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092720/https://rennes.maville.com/sport/detail_-rennes-en-pilotage-automatique_52674-2655816_actu.Htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi gjithsej 13 gola në 18 ndeshje gjatë sezonit të tij të parë, përfshirë një tregolësh në fitoren 6–1 kundër [[Hérouville SC|Hérouville]] më 16 maj 2015.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Stade Rennais (B) – Hérouville : 6–1|url=http://www.ouest-france.fr/bretagne/stade-rennais-b-herouville-6-1-3411620|access-date=13 maj 2016|website=[[Ouest-France]]|date=17 maj 2015|language=fr|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302092715/https://www.ouest-france.fr/bretagne/stade-rennais-b-herouville-6-1-3411620|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 6 nëntor 2015, Dembélé debutoi me ekipin e parë të Rennes në ndeshjen e [[Ligue 1]] kundër [[Angers SCO|Angers]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pesë minutat e fundit.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Angers – Rennes – Ligue 1|url=http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2015-2016/live-sco-angers-stade-rennais_mtc782233/live.shtml|publisher=[[Eurosport]]|access-date=11 gusht 2017|date=6 nëntor 2015|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811143258/http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2015-2016/live-sco-angers-stade-rennais_mtc782233/live.shtml|url-status=live|language=fr}}&lt;/ref&gt; Tre javë më pas, ai shënoi golin e parë në Ligue 1 në barazimin 2–2 kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] në [[Roazhon Park]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=Crossan|first=D.|title=Carrasso saves point for Bordeaux|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/carrasso-saves-point-for-bordeaux.htm|publisher=[[Ligue 1]]|access-date=23 nëntor 2015|date=22 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123083115/http://www.ligue1.com/ligue1/article/carrasso-saves-point-for-bordeaux.htm|archive-date=23 nëntor 2015|url-status=dead|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Më 9 janar 2016, Dembélé shënoi përsëri, këtë herë në barazimin 2–2 kundër ekipit rival [[FC Lorient|Lorient]] në shtëpi.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Gordon|first=Connor|title=Stade Rennais 2–2 FC Lorient: Hosts respond well after early derby disaster|url=https://www.vavel.com/en/football/2016/01/09/588841-stade-rennais-2-2-fc-lorient-hosts-respond-well-after-early-disaster.html|access-date=13 maj 2016|website=[[Vavel]]|date=9 janar 2016|archive-date=12 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712120712/https://www.vavel.com/en/football/2016/01/09/588841-stade-rennais-2-2-fc-lorient-hosts-respond-well-after-early-disaster.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 6 mars, Dembélé shënoi tre gola në fitoren 4–1 kundër [[FC Nantes|Nantes]] në derbin Breton.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ligue 1 : Rennes écrase Nantes (4–1)|url=http://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/06/ligue-1-rennes-ecrase-nantes-4-0_4877505_1616940.html|website=[[Le Monde]]|date=6 mars 2016|access-date=11 gusht 2017|language=fr|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811105001/http://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/06/ligue-1-rennes-ecrase-nantes-4-0_4877505_1616940.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Më 18 mars, ai shënoi golin e tij të dhjetë të sezonit në fitoren 5–2 kundër [[Olympique de Marseille]] në [[Stade Vélodrome]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lemonde.fr/ligue-1/article/2016/03/19/ligue-1-apres-sa-defaite-face-a-rennes-marseille-touche-le-fond_4886055_1616940.html|title=Ligue 1 : après sa défaite face à Rennes, Marseille touche le fond|language=fr|date=19 mars 2016|access-date=30 prill 2025|website=Le Monde}}&lt;/ref&gt; Dembélé e mbylli sezonin me 12 gola në 29 ndeshje ndeshje në Ligue 1, pasi shënoi dy herë në fitoren 3–1 kundër [[Stade Reims]] më 2 prill.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/stade-rennais/en-direct/live-ligue-1-rennes-reims-4137935|title=Revivez la victoire du Stade Rennais 3-1 contre Reims|date=2 prill 2016|access-date=30 prill 2025|website=Ouest France|language=fr}}&lt;/ref&gt;

===Borussia Dortmund===
[[File:Dembele170727-2 (cropped).jpg|thumb|upright|Dembélé duke u stërvitur me [[Borussia Dortmund|Dortmundin]] në vitin 2017]]

Më 12 maj 2016, Dembélé firmosi një kontratë pesë-vjeçare me klubin gjerman [[Borussia Dortmund]], e vlefshme nga 1 korriku.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|title=Borussia Dortmund signs top talent Ousmane Dembélé|publisher=[[Borussia Dortmund]]|date=12 maj 2016|access-date=12 maj 2016|archive-date=18 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518002702/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-signs-top-talent-Ousmane-Dembele|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 14 gusht, ai bëri debutimin e tij me klubin në humbjen 2–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në Superkupën e Gjermanisë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.dfb.de/supercup/spielplan/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2234139|title=Deutscher Supercup, 2016, Finale|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|date=14 gusht 2016|access-date=11 gusht 2017|language=de|archive-date=20 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200620194359/https://www.dfb.de/supercup/spielplan/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2234139|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Goli i tij i parë me Dortmundin erdhi më 20 shtator në suksesin 5–1 kundër [[VfL Wolfsburg|Wolfsburgut]] në transfertë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=VfL Wolfsburg 1–5 Borussia Dortmund|url=https://www.bbc.com/sport/football/37408762|access-date=11 gusht 2017|publisher=[[BBC Sport]]|date=20 shtator 2016|archive-date=14 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014164528/https://www.bbc.com/sport/football/37408762|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 22 nëntor, Dembélé shënoi golin e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] në fitoren rekord 8–4 kundër ekipit polak [[Legia Warsaw]] në fazën e grupeve.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Stephan Uersfeld|title=Borussia Dortmund 8–4 Legia Warsaw: Champions League record-breaker|url=http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3002415/borussia-dortmund-8-legia-warsaw-4-champions-league-recordbreaker|publisher=ESPN FC|access-date=11 gusht 2017|date=23 nëntor 2016|archive-date=13 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013013003/http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3002415/borussia-dortmund-8-legia-warsaw-4-champions-league-recordbreaker|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 26 prill 2017, në gjysëm-finalen e [[DFB-Pokal 2016–17|kupës]] kundër Bayern München, Dembélé asistoi golin e barazimit të [[Pierre-Emerick Aubameyang]] në minutën e 69të si dhe shënoi golin e fitores pesë minuta më pas, duke ndihmuar Dortmundin të arrinte në finale.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Borussia Dortmund beat Bayern Munich to reach DFB Cup final – as it happened!|url=http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/bayern-munich-borussia-dortmund-dfb-cup-live-blog-lewandowski-aubameyang-pulisic-dembele-alaba-robben-blmd30n-441903.jsp|publisher=[[Bundesliga]]|access-date=11 gusht 2017|date=26 prill 2017|archive-date=11 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811182546/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/bayern-munich-borussia-dortmund-dfb-cup-live-blog-lewandowski-aubameyang-pulisic-dembele-alaba-robben-blmd30n-441903.jsp|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Në finalen e madhe të luajtur më 27 maj kundër [[Eintracht Frankfurt]]it në [[Olympiastadion (Berlin)|Olimpiastadionin e Berlinit]], Dembélé shënoi një nga dy golat e fitores 2–1, duke i dhënë klubit trofeun e parë pas pesë vitesh; ai gjithashtu u shpall lojtari i ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Stefan Buczko|url=http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3135170/ousmane-dembele-christian-pulisic-send-borussia-dortmund-from-title-drought-in-dfb-pokal-final|title=Dembele, Pulisic deliver Dortmund from title drought in DFB Pokal final|publisher=ESPN FC|date=28 maj 2017|access-date=8 qershor 2017|archive-date=8 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180908082721/http://www.espnfc.com/club/borussia-dortmund/124/blog/post/3135170/ousmane-dembele-christian-pulisic-send-borussia-dortmund-from-title-drought-in-dfb-pokal-final|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Dembélé e mbylli sezonin e parë në Gjermani me 6 gola dhe 13 asistime në Bundesligë, duke u përfshirë në &quot;Ekipin e Sezonit&quot; si dhe u nderua me çmimin &quot;Fillestari i Sezonit&quot;.&lt;ref name=&quot;RtS&quot;&gt;{{cite web |title=Borussia Dortmund's Ousmane Dembele voted Bundesliga Rookie of the Season |url=http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-ousmane-dembele-voted-bundesliga-rookie-of-the-season-447011.jsp |publisher=Bundesliga|language=en|access-date=11 gusht 2017 |date=21 qershor 2017 |archive-date=11 gusht 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811103936/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-ousmane-dembele-voted-bundesliga-rookie-of-the-season-447011.jsp |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ToS&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/bundesliga-tv/official-bundesliga-team-of-the-season-2016-17-video-445402.jsp|title=Official Bundesliga Team of the Season for 2016/17|publisher=Bundesliga|language=en|date=26 maj 2017|access-date=29 maj 2017|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612184358/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga-tv/official-bundesliga-team-of-the-season-2016-17-video-445402.jsp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Barcelona===
Më 25 gusht 2017, klubi spanjoll i [[La Liga]]-s [[FC Barcelona|Barcelona]] njoftoi se kishte arritur një marrëveshje për të nënshkruar me Dembélé për 105 milionë € plus një raportim prej 40 milionë € shtesa.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/41044659|title=Ousmane Dembele: Barcelona agree £135.5m deal for Dortmund forward|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|work=BBC Sport|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825230601/http://www.bbc.com/sport/football/41044659|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Marsden|first=Samuel|url=http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|title=Borussia Dortmund confirm Barcelona close to Ousmane Dembele deal|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|website=ESPN FC|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825181927/http://www.espnfc.com.au/story/3188187/borussia-dortmund-confirm-barcelona-close-to-ousmane-dembele-deal|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 28 gusht, ai kreu testet mjekësore dhe nënshkroi një kontratë pesëvjeçare, me një [[klauzolë largimi]] të vendosur në 400 milionë €.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/press-release-ousmane-dembele-fcbarcelona-signing|title=Ousmane Dembélé, FC Barcelona's new signing|publisher=FC Barcelona|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|archive-date=22 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622080452/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/748188/ousmane-dembele-fc-barcelonas-new-signing|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Barcelona kishte shitur [[Neymar]] te [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] (PSG) për 222 milionë €, kështu që marrëveshja e bëri Dembélén lojtarin e përbashkët të dytë më të shtrenjtë (në euro), së bashku me [[Paul Pogba]]. Rennes përfitoi një raportim prej 20 milionë € nga Borussia Dortmund si rezultat i shitjes,&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bushnell|first=Henry|url=https://sports.yahoo.com/barcelona-signs-ousmane-dembele-neymar-replacement-ways-one-154647028.html|title=Barcelona signs Ousmane Dembele, its Neymar replacement in more ways than one|website=[[Yahoo Sports]]|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017|archive-date=25 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825234919/https://sports.yahoo.com/barcelona-signs-ousmane-dembele-neymar-replacement-ways-one-154647028.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe Évreux 27 gjithashtu do të merrte një pjesë të tarifës.&lt;ref name=&quot;evreux&quot;/&gt; Atij iu dha fanella me numrin 11 që më parë e kishte mbajtur Neymar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2017/08/25/barcelona-hand-ousmane-dembele-number-11-shirt-following-record-move-dortmund|title=Barcelona Hands Ousmane Dembele Neymar's No. 11 Shirt After Dortmund Transfer|magazine=[[Sports Illustrated]]|date=25 gusht 2017|access-date=8 shtator 2017|archive-date=3 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903165159/https://www.si.com/soccer/2017/08/25/barcelona-hand-ousmane-dembele-number-11-shirt-following-record-move-dortmund|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|author=FC Barcelona|user=FCBarcelona|number=901101904419311616|title=The shirt number for @Dembouz is…|date=25 gusht 2017|access-date=25 gusht 2017}}&lt;/ref&gt;

====2017–18: Sezoni i parë dhe dopieta vendase====
Dembélé bëri debutimin e tij më 9 shtator si zëvendësues në minutën e 68-të për [[Gerard Deulofeu]] në një fitore 5–0 në [[Derbi barceloní]] kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]] në [[Camp Nou]], duke asistuar golin e fundit të [[Luis Suárez]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Emons|first=Michael|title=Barcelona 5–0 Espanyol|url=https://www.bbc.com/sport/football/41212266|access-date=9 shtator 2017|work=BBC Sport|date=9 shtator 2017|archive-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619115724/https://www.bbc.com/sport/football/41212266|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Në startin e tij të parë në ligë tetë ditë më vonë ndaj [[Getafe CF|Getafe]], ai pësoi një dëmtim të kofshës dhe u la jashtë për katër muaj.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-medical-announcement|title=Ousmane Dembélé medical announcement|publisher=FC Barcelona|date=17 shtator 2017|access-date=15 mars 2018|archive-date=11 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311182314/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-medical-announcement|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai mori dritën jeshile mjekësore më 2 janar 2018,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-receives-medical-discharge|title=Ousmane Dembélé receives medical discharge|publisher=FC Barcelona|date=2 janar 2018|access-date=15 janar 2018|archive-date=5 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180105184309/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/ousmane-dembele-receives-medical-discharge|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; por dy javë më vonë, ai u dëmtua sërish kundër [[Real Sociedad]] dhe u la jashtë për deri në katër javë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/dembele-out-for-three-to-four-weeks-injury-news-fcbarcelona|title=Dembélé out for three to four weeks|publisher=FC Barcelona|date=15 janar 2018|access-date=15 janar 2018|archive-date=16 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116011140/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/dembele-out-for-three-to-four-weeks-injury-news-fcbarcelona|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Më 14 mars 2018, Dembélé shënoi golin e tij të parë për Barcelonën, duke realizuar golin e dytë në një fitore 3–0 në ndeshjen e kthimit në raundin e 16-të të [[UEFA Champions League|Ligës së Kampionëve]] kundër [[Chelsea F.C.|Chelsea]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lowe|first=Sid|author-link=Sid Lowe|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/14/barcelona-chelsea-champions-league-ousmane-dembele-lionel-messi|title=Ousmane Dembélé finally shines but the night belongs to Lionel Messi|date=14 mars 2018|access-date=14 mars 2018|newspaper=The Guardian|archive-date=22 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422213307/https://www.theguardian.com/football/blog/2018/mar/14/barcelona-chelsea-champions-league-ousmane-dembele-lionel-messi|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 17 prill, ai shënoi golin e tij të parë në La Liga, golin hapës në një barazim 2–2 me [[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43779070|title=Celta Vigo 2–2 Barcelona|date=17 prill 2018|work=BBC Sport|access-date=5 shtator 2018|archive-date=6 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906024147/https://www.bbc.com/sport/football/43779070|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 9 maj, Dembélé shënoi dy herë, duke regjistruar dopietën e tij të parë me Barcelonën, në një fitore 5–1 në shtëpi kundër [[Villarreal CF|Villarreal]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44024612|title=Barcelona 5–1 Villarreal|date=9 maj 2018|work=BBC Sport|access-date=5 shtator 2018|archive-date=17 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817234127/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44024612|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Dembélé fitoi si [[Copa del Rey]] ashtu edhe titullin e La Liga-s në sezonin e tij të parë në Spanjë, me 20-vjeçarin që shënoi katër gola në 24 paraqitje në të gjitha garat.&lt;ref name=&quot;1718season&quot;&gt;{{Soccerbase season|88995|2017|access-date=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;

====2018–19: Supercopa de España dhe titulli i dytë në La Liga====
[[File:Ousmane Dembélé vs Valladolid 2.jpg|thumb|upright|Dembélé duke luajtur për [[FC Barcelona|Barcelona]] në vitin 2018]]
Më 12 gusht 2018, Dembélé shënoi golin e fitores kundër [[Sevilla FC|Sevilla]] në [[2018 Supercopa de España|Supercopa de España]], në një fitore përfundimtare 2–1 që i dha Barcelonës titullin e 13-të të [[Supercopa de España]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45164525|title=Barcelona beat Sevilla 2–1 to win Spanish Super Cup in Morocco|date=12 gusht 2018|work=BBC Sport|access-date=13 gusht 2018|archive-date=31 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831213542/https://www.bbc.com/sport/football/45164525|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai hapi llogarinë e golave për sezonin [[2018–19 La Liga|2018–19 La Liga]] duke shënuar të vetmin gol të ndeshjes kundër [[Real Valladolid]], më 25 gusht, në [[Estadio José Zorrilla]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45311759|title=Real Valladolid 0–1 Barcelona: Champions win after VAR reprieve|date=25 gusht 2018|work=BBC Sport|access-date=27 gusht 2018|archive-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826212355/https://www.bbc.com/sport/football/45311759|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 18 shtator, Dembélé shënoi golin e tij të parë në Ligën e Kampionëve për [[2018–19 UEFA Champions League|atë sezon]], duke ndihmuar Barcelonën të mposhtë [[PSV Eindhoven|PSV]] 4–0 në Camp Nou.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/report?gameId=526507|title=Lionel Messi sets Champions League hat-trick record as Barcelona ease past PSV|website=[[ESPN.com]]|date=18 shtator 2018|access-date=18 shtator 2018|archive-date=18 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918211539/http://www.espn.com/soccer/report?gameId=526507|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 4 nëntor, ai frymëzoi Barcelonën në një përmbysje 3–2 jashtë fushe kundër [[Rayo Vallecano]], duke shënuar barazimin 2–2 me një gjysmë-volley në minutën e 87-të.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://global.espn.com/football/report?gameId=521815|title=Luis Suarez goal completes late comeback, puts Barcelona four points clear|date=4 nëntor 2018|publisher=ESPN|agency=Reuters|access-date=4 nëntor 2018|archive-date=4 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104050236/http://global.espn.com/football/report?gameId=521815|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Më 11 dhjetor, ai shënoi një gol të jashtëzakonshëm solo kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], duke kaluar disa mbrojtës dhe duke përfunduar me një goditje të qetë me të majtën përtej [[Hugo Lloris]]. Ai fitoi çmimin “Goli i Javës” në Ligën e Kampionëve për atë gol.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/942542/dembele-awarded-goal-of-the-week|title=Dembélé awarded 'Goal of the Week'|publisher=FC Barcelona|date=14 dhjetor 2018|access-date=10 korrik 2021|archive-date=10 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710145006/https://www.fcbarcelona.com/en/news/942542/dembele-awarded-goal-of-the-week|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Pas ndeshjes, trajneri i Barcelonës [[Ernesto Valverde]] e lavdëroi të riun, duke thënë: &quot;Ai bëri një gol të madh, i arritshëm vetëm nga lojtarë me talentin e tij&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://en.as.com/en/2018/12/12/football/1544617844_632562.html|title=Dembélé stunner against Spurs pleases Barça boss Valverde|date=12 dhjetor 2018|newspaper=[[Diario AS]]|access-date=11 janar 2019|archive-date=28 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128052436/https://en.as.com/en/2018/12/12/football/1544617844_632562.html|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Ai e përfundoi sezonin me 14 gola, prej të cilëve 8 në ligë, ndërsa klubi i tij arriti të fitonte një tjetër titull të La Liga-s.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en-tza/news/ousmane-dembele-injury-history-barcelona-france-how-many-games-missed/bltd9fa9952c628b116|title=Ousmane Dembele injury history: Barcelona &amp; France star's absences &amp; how many games he has missed|publisher=Goal.com|date=26 janar 2022|language=en}}&lt;/ref&gt;

====2019–21: Lëndime të përsëritura====  
Dembélé dëmtuar tendinën e këmbës së majtë në ndeshjen hapëse të [[2019–20 La Liga|sezonit 2019–20 La Liga]], një humbje 0–1 kundër [[Athletic Bilbao]], dhe pritej të mungonte për pesë javë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/1652741-dembele-es-torna-a-trencar-i-sera-baixa-cinc-setmanes.html|title=Dembélé es torna a trencar i serà baixa cinc setmanes|last=Fibla|first=Albert|date=20 gusht 2019|work=[[L'Esportiu]]|lang=ca|access-date=20 gusht 2019|archive-date=20 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820044437/https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/1652741-dembele-es-torna-a-trencar-i-sera-baixa-cinc-setmanes.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai u kthye si zëvendësues në gjysmë kohe në fitoren 2–1 të Barcelonës ndaj Villarreal më 24 shtator. Ai shënoi golin e parë të sezonit në një fitore 4–0 ndaj Sevillas më 6 tetor, por më pas u përjashtua për kundërshtim.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/opinion/2019/10/07/5d9a61f922601d0d558b461a.html|title=Dembélé y su desquiciante lado oscuro|lang=es|date=7 tetor 2019|access-date=30 prill 2025|website=Marca}}&lt;/ref&gt; Më 27 nëntor, në një ndeshje të [[2019–20 UEFA Champions League|Champions League]] [[2019–20 UEFA Champions League group stage|grupore]] kundër klubit të tij të mëparshëm Borussia Dortmund, Dembélé pësoi një lëndim që çoi në zëvendësimin e tij pas 24 minutash.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.as.com/en/2019/11/27/soccer/1574887249_633144.html|title=Distraught Ousmane Dembélé forced off with injury|date=27 nëntor 2019|access-date=30 prill 2025|website=AS}}&lt;/ref&gt; Më vonë u konfirmua nga Barcelona se ai do të mungonte për dhjetë javët e ardhshme për shkak të një lëndimi të kofshës.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/50606908|title=Ousmane Dembele: Barcelona winger out for 10 weeks with thigh injury|date=29 nëntor 2019|access-date=30 prill 2025|website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;  

Në shkurt 2020, gjatë kthimit në stërvitje, ai pësoi një çarje serioze të tendinës së këmbës së pasme që i përfundoi sezonin.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembele: Barcelona winger sidelined for six months after surgery|work=BBC Sport|date=11 shkurt 2020|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51467123|access-date=12 shkurt 2020|archive-date=12 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212150137/https://www.bbc.co.uk/sport/football/51467123|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2020/02/04/5e396af946163f47848b45e2.html|title=Grave lesión de Dembélé: se pierde lo que queda de temporada|lang=es|date=4 shkurt 2020|access-date=30 prill 2025|website=Marca}}&lt;/ref&gt;  

Dembélé u rikthye në fushë për herë të parë pas dhjetë muajsh si zëvendësues në minutën e 70-të për [[Ansu Fati]] në ndeshjen e Barcelonës në [[2020–21 La Liga|La Liga]] kundër Villarreal më 27 shtator 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/1845877/fc-barcelona-v-villarreal-four-midable-4-0|title=FC Barcelona v Villarreal: Four-midable (4-0)|date=27 shtator 2020|access-date=30 prill 2025|website=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi golin e parë pas 380 ditësh në ndeshjen e parë të [[2020–21 UEFA Champions League|Champions League]] të [[2020–21 FC Barcelona season|sezonit]] kundër [[Ferencváros]] më 20 tetor.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://as.com/futbol/2020/10/20/champions/1603215126_595016.html|title=Barcelona 5 - Ferencvaros 1: resumen, resultado y goles|lang=es|date=21 tetor 2020|access-date=30 prill 2025|website=AS}}&lt;/ref&gt;  

====2021–23: Lëndim i tendinës dhe zgjatja e kontratës====  
Dembélé pësoi një lëndim të tendinës ndërsa luante me Kombëtaren e Francës në [[UEFA Euro 2020]] të shtyrë në 2021. Lëndimi i tij kërkoi operacion, dhe u operua në [[Turku]], Finlandë, nga kirurgu Lasse Lempainen në fund të qershorit 2021.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iltalehti.fi/jalkapallon-em-2021/a/15d7542c-d33a-44f1-8cd7-ebc3d201907e|title=125 miljoonan euron mies leikattiin Turussa: tähtipelaajan EM-kisat jäivät kesken – ”Päätös oli selkeä”|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Iltalehti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ts.fi/urheilu/5356345|title=Ousmane Dembele leikattiin maanantaina Turussa – ranskalaishyökkääjällä edessään neljän kuukauden kuntoutuminen|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Turun Sanomat}}&lt;/ref&gt; Dembélé gjithashtu u operua nga Lempainen dhe [[Sakari Orava]] në 2017 dhe 2020.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000008090026.html|title=Ranskalaistähti Ousmane Dembélé kävi taas Turussa leikkauksessa: ”Takareiden totaalinen jännerepeämä”|date=29 qershor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Helsingin Sanomat}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.satakunnankansa.fi/urheilu/art-2000008375158.html|title=Vammakierre poikki|date=2 nëntor 2021|access-date=30 prill 2025|lang=fi|website=Satakunnan Kansa}}&lt;/ref&gt;

Më 10 maj 2022, Dembélé dha dy asistime në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Celta Vigo. Ishin asistimet e tij të 10-ta dhe 11-ta në ligë në 2022.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2612999/two-more-assists-for-dembele|title=Two more assists for Dembélé|website=FC Barcelona|date=10 maj 2022|access-date=25 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525185451/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2612999/two-more-assists-for-dembele|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai përfundoi sezonin [[2021–22 La Liga]] si ndihmës më i mirë i ligës me trembëdhjetë asistime.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|title=All leaders in Assists|access-date=23 shtator 2021|publisher=La Liga|archive-date=26 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926053836/https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Më 14 korrik 2022, Dembélé zgjati kontratën e tij me Barcelonën deri më 30 qershor 2024.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dembélé to sign contract until 2024|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2672243/dembele-to-sign-contract-until-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714132724/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2672243/dembele-to-sign-contract-until-2024|archive-date=14 korrik 2022|access-date=15 korrik 2022|website=FC Barcelona|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé: 'FC Barcelona was always my first choice'|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2677465/ousmane-dembele-fc-barcelona-was-always-my-first-choice|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714133613/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2677465/ousmane-dembele-fc-barcelona-was-always-my-first-choice|archive-date=14 korrik 2022|access-date=15 korrik 2022|website=FC Barcelona|lang=en}}&lt;/ref&gt; Klauzola e tij e lirimit ishte vendosur në 50 milion euro, dhe më pas u rrit në 100 milion euro më 1 gusht 2023.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/psg-trigger-ousmane-dembele-private-eur50m-release-clause-barcelona/blt4214c1d891f87071|title=PSG trigger Ousmane Dembele's 'private' €50m release clause with transfer from Barcelona set to be finalised this week|publisher=Goal.com|date=1 gusht 2023}}&lt;/ref&gt;  

===Paris Saint-Germain===  
====2023–24: Sezoni i parë në Paris dhe dyfishi vendas====  
Më 12 gusht 2023, Dembélé iu bashkua klubit të Ligue 1, Paris Saint-Germain, me një kontratë deri në qershor 2028, për një tarifë prej 50.4 milion eurosh.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/38106043/psg-sign-dembele-barcelona-agreeing-50m-deal|title=PSG sign Dembele from Barcelona after agreeing €50m deal|publisher=ESPN|date=12 gusht 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|date=12 gusht 2023|title=Agreement on transfer of Ousmane Dembélé to Paris St Germain|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3611320/agreement-on-transfer-of-ousmane-dembele-to-paris-st-germain|access-date=12 gusht 2023|website=FC Barcelona}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite web|last=Sanderson|first=Tom|title=FC Barcelona Come Out Of Dembele PSG Transfer Richer Than Expected After Pressuring Player's Camp: Reports|url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2023/08/12/fc-barcelona-come-out-of-dembele-psg-transfer-richer-than-expected-after-pressuring-players-camp-reports/|access-date=14 gusht 2023|website=Forbes}}&lt;/ref&gt; Ai fillimisht iu dha fanella numër 23, por më pas ndryshoi në numër 10 pas largimit të Neymar nga klubi.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web|date=12 gusht 2023|title=Ousmane Dembélé, another star in Paris|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/ousmane-dembele-another-star-in-paris-psg-mercato-2324-equipe-premiere|access-date=12 gusht 2023|website=Paris Saint-Germain F.C.|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web|title=DEMB10UZ - The number 10 for Dembélé!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/the-number-10-for-dembele-psg-paris-saint-germain|date=17 gusht 2023|access-date=17 gusht 2023|website=Paris Saint-Germain F.C.}}&lt;/ref&gt;

Më 20 gusht, Dembélé bëri debutimin e tij me PSG-në, duke hyrë si zëvendësues në një barazim 1–1 në transfertë ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=19 gusht 2023|title=Debut for Ousmane Dembélé|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/debut-for-ousmane-dembele-toulouse-fc-paris-saint-germain-ligue-1-2023-2024|access-date=20 gusht 2023|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 24 shtator, ai dha asistimin e parë për PSG-në, duke i dhënë asist [[Gonçalo Ramos]]'it për golin e tij të parë në një fitore 4–0 në [[Le Classique]] ndaj [[Olympique de Marseille|Marseille]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 shtator 2023|title=Kolo Muani and Ramos score maiden PSG goals in win over Marseille|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/kolo-muani-ramos-score-maiden-psg-goals-win-over-marseille-2023-09-24/|access-date=25 shtator 2023|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; Më 24 nëntor, Dembélé shënoi golin e tij të parë për klubin në një fitore 5–2 në shtëpi ndaj [[AS Monaco FC|Monaco]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=24 nëntor 2023|title=PSG feasts thanks to the rhythm of Dembélé and Mbappe|url=https://www.marca.com/en/football/ligue-1/2023/11/24/65610f8746163fb37f8b45d5.html|access-date=24 nëntor 2023|website=MARCA|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 10 prill 2024, ai shënoi golin e tij të parë në Champions League me PSG-në në një humbje 3–2 në shtëpi ndaj klubit të tij të mëparshëm Barcelona në çerekfinalen e ndeshjes së parë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68773222|title=Paris Saint Germain 2–3 Barcelona|publisher=BBC Sport|date=10 prill 2024}}&lt;/ref&gt; Në ndeshjen e kthimit gjashtë ditë më vonë, ai shënoi golin e parë për PSG-në në një fitore 4–1 në transfertë, duke siguruar kualifikimin për gjysmëfinalet dhe duke marrë çmimin e lojtarit të ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|date=16 prill 2024|title=Barcelona vs PSG live updates|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/barcelona-psg-live-updates-champions-league-score-result/4v9YwEnKtuDz/|access-date=17 prill 2024|website=The Athletic|lang=en}}&lt;/ref&gt; Në fund të [[2023–24 Ligue 1|sezonit 2023–24]], Dembélé fitoi titullin e Ligue 1 me PSG-në.&lt;ref&gt;{{cite web|date=28 prill 2024|title=Paris Saint-Germain win their 12th Ligue 1 title!|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-win-their-12th-ligue-1-title-psg-ligue-1-club-2023-2024|access-date=29 janar 2025|website=EN.PSG.FR|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu shënoi golin hapës në fitoren 2–1 ndaj [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në [[2024 Coupe de France final]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=25 maj 2024|title=Paris Saint-Germain win the Coupe de France for the 15th time|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-win-the-coupe-de-france-for-the-15th-time-olympique-lyonnais-2023-2024|access-date=29 janar 2025|website=EN.PSG.FR|lang=en}}&lt;/ref&gt;  

====2024–25: Fitore e trefishtë kontinental dhe çmime individuale====  
[[File:Paris Saint-Germain - Manchester City FC, 22 January 2025 (1069) (cropped).jpg|thumb|Dembélé gjatë një ndeshjeje në Champions League për PSG-në ndaj [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në janar 2025]]  
Më 5 janar 2025, Dembélé shënoi golin vendimtar në kohën shtesë ndërsa PSG mundi [[AS Monaco FC|Monaco]] 1–0 në [[2024 Trophée des Champions]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=5 janar 2025|title=Dembélé scores last-gasp winner as PSG wins Champions Trophy, Marseille routs Le Havre in Ligue 1|url=https://apnews.com/article/psg-monaco-champions-trophy-marseille-ligue-1-c8282ad0234a33a3951db48f37fd7225|access-date=29 janar 2025|website=AP News|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 22 janar, ai shënoi golin e parë për Parisin në një fitore 4–2 ndaj [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në Champions League.&lt;ref&gt;{{cite web|date=22 janar 2025|title=Joao Neves, Ousmane Dembele inspire PSG in epic 4-2 UEFA Champions League fightback win vs. Manchester City|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/joao-neves-ousmane-dembele-inspire-psg-in-epic-4-2-uefa-champions-league-fightback-win-vs-manchester-city/|access-date=7 shkurt 2025|website=CBSSports.com|lang=en}}&lt;/ref&gt; Më 29 janar, ai shënoi një hat-trick në një fitore 4–1 në Champions League ndaj [[VfB Stuttgart]], hat-tricki i tij i dytë në karrierë dhe i pari në kompeticionet evropiane, duke ndihmuar PSG-në të kualifikohej për [[2024–25 UEFA Champions League knockout phase#Knockout phase play-offs|play-off-et e fazës së eliminimit direkt]].&lt;ref&gt;{{cite web|date=29 janar 2025|title=Ousmane Dembélé completes second career hat trick at right time for PSG|url=https://apnews.com/article/psg-dembele-hat-trick-89bf43d8d42c5299b650d809bc4258e6|access-date=29 janar 2025|website=AP News|lang=en}}&lt;/ref&gt; Tre ditë më vonë, Dembélé shënoi një tjetër hat-trick në një fitore 5–2 në ligë në transfertë ndaj [[Stade Brestois 29|Brest]], duke u bërë lojtari i parë i PSG-së që shënon hat-trick të njëpasnjëshëm në ndeshje zyrtare.&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 shkurt 2025|title=PSG : avec son nouveau triplé contre Brest, Ousmane Dembélé bat son record de buts en Ligue 1|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/psg-avec-son-nouveau-triple-contre-brest-ousmane-dembele-bat-son-record-de-buts-en-ligue-1-01-02-2025-BBTFS4EN4RCRBGGY7VSHKVIWS4.php|access-date=2 shkurt 2025|website=leparisien.fr|lang=fr-FR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=1 shkurt 2025|title=Ousmane Dembélé's Hat Trick Leads PSG to Victory Over Stade Brest|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/ligue-1/articles-video/ousmane-demb%C3%A9l%C3%A9-s-hat-trick-leads-psg-to-victory-over-stade-brest-2025-02-01|access-date=1 shkurt 2025|work=[[beIN Sports]]|publisher=[[beIN Media Group]]}}&lt;/ref&gt;  

Në ndeshjen e kthimit të 16-shes së Champions League më 11 mars, Dembélé shënoi golin barazues për agregat ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpool]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=PSG 1-0 Liverpool (Mar 11, 2025) Game Analysis|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/733605|access-date=12 mars 2025|website=ESPN|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Zeqiri|first1=Daniel|last2=Burt|first2=Jason|date=5 mars 2025|title=Alisson produces game of his life as Liverpool seal 'miracle' win over PSG|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2025/03/05/psg-vs-liverpool-live-score-latest-champions-league-last-16/|access-date=12 mars 2025|work=The Telegraph|lang=en-GB|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Ai shënoi gjithashtu në [[Penalty shoot-out (association football)|gjuajtjen e penalltive]] ndërsa PSG kaloi në çerekfinale.&lt;ref&gt;{{cite web|date=12 mars 2025|title=The reason Ousmane Dembele took penalty with 'weaker' foot against Liverpool|url=https://metro.co.uk/2025/03/12/reason-ousmane-dembele-took-incredible-penalty-weaker-foot-liverpool-22711351/|access-date=12 mars 2025|website=Metro|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Flood|first=George|date=12 mars 2025|title=Liverpool 0-1 PSG: Reds exit Champions League on penalties - LIVE|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/liverpool-fc-vs-psg-live-stream-latest-score-updates-result-champions-league-2025-b1216056.html?page=5|access-date=12 mars 2025|website=The Standard|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=El-Shaboury|first=Yara|date=11 mars 2025|title=PSG beat Liverpool on penalties in Champions League last-16, second leg – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2025/mar/11/liverpool-v-paris-saint-germain-champions-league-last-16-second-leg-live-score-updates|access-date=12 mars 2025|work=the Guardian|lang=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;  

Më 29 prill, ai shënoi golin e vetëm të PSG-së në një fitore 1–0 në transfertë ndaj [[Arsenal F.C.|Arsenal]] në ndeshjen e parë të gjysmëfinales së Champions League.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Benson|first=Ryan|date=29 prill 2025|title=Arsenal 0-1 PSG Stats: Dembélé and Donnarumma Decisive to Give Parisians Advantage|url=https://theanalyst.com/2025/04/arsenal-vs-psg-stats-opta-champions-league|access-date=6 maj 2025|website=Opta Analyst|lang=en}}&lt;/ref&gt; Ai asistoi golin e [[Achraf Hakimi]] në ndeshjen e kthimit, duke ndihmuar PSG-në të kualifikohej në finale dhe duke vendosur një rekord të ri për numrin më të madh të kontribuimeve në gola nga një lojtar në një klub francez në një sezon të Champions League, me dymbëdhjetë.&lt;ref&gt;{{cite news|date=7 maj 2025|title=Ligue des champions. Passeur décisif contre Arsenal, Ousmane Dembélé s'offre un nouveau record|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/paris-sg/ligue-des-champions-passeur-decisif-contre-arsenal-ousmane-dembele-soffre-un-nouveau-record-71973d64-2b83-11f0-91b6-c53abcaa71f4|archive-url=https://web.archive.org/web/20250508123543/https://www.ouest-france.fr/sport/football/paris-sg/ligue-des-champions-passeur-decisif-contre-arsenal-ousmane-dembele-soffre-un-nouveau-record-71973d64-2b83-11f0-91b6-c53abcaa71f4|archive-date=8 maj 2025|access-date=11 maj 2025|work=Ouest-France.fr|lang=fr-FR|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Dembélé përfundoi sezonin si golashënuesi kryesor i Ligue 1 së bashku me Marseille's [[Mason Greenwood]], me 21 gola, duke ndihmuar PSG-në të fitonte titullin e tyre të 13-të në ligë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=D'abord mené, le PSG termine la saison par une victoire à domicile contre Auxerre|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/D-abord-mene-le-psg-termine-la-saison-par-une-victoire-a-domicile-contre-auxerre/1562626|website=L’Équipe|access-date=18 maj 2025}}&lt;/ref&gt; Ai gjithashtu u emërua [[Ligue 1 Player of the Year]] për herë të parë dhe u përfshi në Ekipin e Vitit të Ligue 1.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé élu meilleur joueur de Ligue 1 pour la première fois aux Trophées UNFP|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Ousmane-dembele-elu-meilleur-joueur-de-ligue-1-pour-la-premiere-fois-aux-trophees-unfp/1561044|access-date=11 maj 2025|website=L'Équipe|lang=fr}}&lt;/ref&gt; Më 31 maj 2025, Dembélé fitoi Champions League pasi PSG mundi [[Inter Milan]] 5–0 në [[2025 UEFA Champions League final|finale]], një ndeshje në të cilën dha dy asistime.&lt;ref&gt;{{cite web|last=CHOSUNBIZ|date=1 qershor 2025|title=Dembélé shines with two assists as PSG wins UCL final; Enrique backs Ballon d'Or candidacy|url=https://biz.chosun.com/en/en-sports/2025/06/01/7WVP25H7TBEXDBTWGE6DSQIF5M/|access-date=2 qershor 2025|website=CHOSUNBIZ|lang=en}}&lt;/ref&gt; Pas finales, statistikat e tij për sezonin ishin 33 gola dhe 15 asistime në 49 paraqitje në të gjitha kompeticionet,&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 qershor 2025|title=Dembele Wins UEFA Champions League Player of the Season Award|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=dembele-wins-uefa-champions-league-player-of-the-season-award&amp;date=1/06/2025#:~:text=He%20scored%2033%20goals%20%2D%2021,one%20in%20the%20French%20Cup.|access-date=1 qershor 2025|website=qna.org.qa}}&lt;/ref&gt; duke e bërë një nga kandidatët kryesorë për [[2025 Ballon d'Or]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=McVitie|first=Peter|date=31 maj 2025|title='Given us all a slap in the face!' - Ex-Barcelona chief lifts lid on Ousmane Dembele's exit for PSG and says Ballon d'Or hopeful has 'taught us a lesson'|url=https://www.goal.com/en/lists/slap-in-face-barcelona-chief-ousmane-dembele-exit-psg-star-taught-a-lesson/bltb5d0b83c0e02c262|access-date=1 qershor 2025|website=[[Goal.com]]}}&lt;/ref&gt;  

Në [[2025 FIFA Club World Cup]], pasi mungoi në fazën e grupeve për shkak të dëmtimit, Dembélé shënoi një gol në një fitore 2–0 ndaj Bayern Munich në çerekfinale dhe regjistroi një gol dhe një asist në një fitore 4–0 ndaj [[Real Madrid CF|Real Madrid]] në gjysmëfinale. PSG përfundoi si vendi i dytë pas një humbjeje 3–0 në finale ndaj Chelsea.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 korrik 2025|title=Paris lose to Chelsea|url=https://www.psg.fr/en/content/match-report-paris-saint-germain-lose-to-chelsea-fc-fifa-club-world-cup-2025|access-date=14 korrik 2025|website=www.psg.fr|lang=en}}&lt;/ref&gt;  

====Sezoni 2025–26====  
Dembélé fitoi [[UEFA Super Cup]] me PSG më 13 gusht 2025, duke shënuar në penalltinë e 4–3 pas një [[2025 UEFA Super Cup|barazimi 2–2]] ndaj [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]. Asisti i tij në kohën shtesë për kokën e [[Gonçalo Ramos]] dhe penalltia e suksesshme në serinë e penalltive ishin disa nga kontributet që i dhanë çmimin Lojtari i Ndeshjes.&lt;ref&gt;{{cite web|date=13 gusht 2025|title=Ousmane Dembélé named 2025 UEFA Super Cup Player of the Match|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/news/029c-1e7902cb3f22-a51ae8a63eaa-1000--ousmane-dembele-named-2025-uefa-super-cup-player-of-the-/|access-date=13 gusht 2025|website=[[UEFA]]}}&lt;/ref&gt; Më 30 gusht 2025, Dembélé shënoi dy golat e tij të parë të sezonit, dy penallti në një fitore 6–3 në transfertë ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]],&lt;ref&gt;{{cite web|date=30 gusht 2025|title=João Neves and Paris put on a show at the Stadium!|url=https://www.psg.fr/en/content/joao-neves-and-paris-put-on-a-show-at-the-stadium-match-report-toulouse-fc-paris-saint-germain-ligue-1-20252026|access-date=30 gusht 2025|website=www.psg.fr|lang=en}}&lt;/ref&gt; por gjatë detyrës ndërkombëtare në fillim të shtatorit, ai pësoi një dëmtim në muskujt e pasmë që do ta mbante jashtë fushës për gjashtë javë.&lt;ref&gt;{{cite web|date=6 shtator 2025|title=Source: PSG irate over Dembélé injury with France|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46174602/psg-angry-france-didier-deschamps-ousmane-dembele-injury|access-date=10 shtator 2025|website=ESPN.com|lang=en}}&lt;/ref&gt; Të njëjtin muaj, ai fitoi [[Topi i Artë 2025|Topin e Artë]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ballon d'Or 2025 LIVE: Winners, times &amp; updates from ceremony in Paris|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cdr6kzzlzn0t|access-date=22 shtator 2025|website=BBC Sport|lang=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==Karriera ndërkombëtare==  
[[File:Ousmane Dembélé World Cup Trophy.jpg|thumb|upright|Dembélé pas fitores së [[2018 FIFA World Cup]] me [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francën]]]]  

Dembélé u thirr për herë të parë në skuadrën e parë të [[France national football team|Francës]] në gusht 2016 për të luajtur ndaj [[Italia national football team|Italisë]] dhe [[Bjellorusia national football team|Bjellorusisë]] në miqësore pasi [[Alexandre Lacazette]] dhe [[Nabil Fekir]] u tërhoqën për shkak të dëmtimit.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dembélé, Gameiro et Kondogbia appelés chez les Bleus|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Dembele-gameiro-et-kondogbia-appeles-chez-les-bleus/722124|work=[[L'Équipe]]|date=29 gusht 2016|access-date=29 gusht 2016|lang=fr|archive-date=31 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831174918/http://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Dembele-gameiro-et-kondogbia-appeles-chez-les-bleus/722124|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai debutoi më 1 shtator kundër të parit në [[Stadio San Nicola]], duke zëvendësuar [[Antoine Griezmann]] për 27 minutat e fundit të një fitoreje 3–1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|title=Italy vs. France|website=ESPN FC|date=2 shtator 2016|access-date=11 gusht 2017|archive-date=21 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821125345/http://www.espnfc.us/report?gameId=460628|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 13 qershor 2017, Dembélé shënoi golin e tij të parë për Francën në një fitore miqësore 3–2 ndaj [[Anglia national football team|Anglisë]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=McNulty|first=Phil|author-link=Phil McNulty|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/40168358|title=France 3–2 England|publisher=BBC Sport|date=13 qershor 2017|access-date=11 gusht 2017|archive-date=20 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020184417/https://www.bbc.co.uk/sport/football/40168358|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Më 17 maj 2018, Dembélé u përfshi në skuadrën 23-shkronjëshe të Francës për [[2018 FIFA World Cup]] në Rusi.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|title=Alexandre Lacazette and Anthony Martial on standby for France World Cup squad and Dimitri Payet out|date=21 maj 2018|work=[[Sky Sports]]|last=Charles|first=Andy|access-date=21 maj 2018|archive-date=27 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327191937/https://www.skysports.com/football/news/12025/11376691/alexandre-lacazette-and-anthony-martial-on-standby-for-france-world-cup-squad-and-dimitri-payet-out|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Më 15 korrik, ai ishte zëvendësues i papërdorur kur Franca mundi [[Kroacia national football team|Kroacinë]] 4–2 në [[2018 FIFA World Cup Final|finale]].&lt;ref name=&quot;WC2018&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44754965|title=France 4–2 Croatia|first=Phil|last=McNulty|publisher=BBC Sport|date=15 korrik 2018|access-date=18 dhjetor 2022}}&lt;/ref&gt;  

Dembélé u thirr në skuadrën franceze për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kampionatin Botëror 2022]] në Katar, ku luajti të gjitha ndeshjet ndërsa Franca përfundoi turneun si vendi i dytë.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ousmane Dembélé in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/players/ousmane_dembele.php|access-date=26 korrik 2023|website=www.thesoccerworldcups.com}}&lt;/ref&gt; Ai filloi [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|finalen e Kampionatin Botëror 2022]] por pësoi një penallti në pjesën e parë dhe u zëvendësua në minutën e 41-të.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Murray|first=Scott|date=18 dhjetor 2022|title=2022 World Cup final: Argentina 3–3 France (aet, 4–2 on pens) – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live?page=with:block-639f3b018f0834f3c057bd19&amp;filterKeyEvents=false|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218223853/https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live?page=with:block-639f3b018f0834f3c057bd19|archive-date=18 dhjetor 2022|access-date=18 dhjetor 2022|website=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;  

Më 18 nëntor 2023, Dembélé shënoi një gol në një fitore 14–0 ndaj [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]] gjatë [[kualifikueset e UEFA Euro 2024]], që ishte fitorja më e madhe në historinë e kombëtares franceze.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2023/11/19/sport/france-gibraltar-14-0-spt-intl/index.html|title=France beats Gibraltar a record 14–0 in Euro 2024 qualifier|publisher=CNN|date=19 nëntor 2023}}&lt;/ref&gt; Në [[UEFA Euro 2024|turneun final]] në Gjermani, ai u shpall [[Player of the match|lojtari i ndeshjes]] në fitoren e Francës në çerekfinale ndaj [[Portugalia national football team|Portugalisë]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b4c52293b81-d35abf4d3953-1000--portugal-0-0-france-aet-3-5-pens-les-bleus-edge-through-on-/|title=Portugal 0–0 France (aet, 3–5 pens): Les Bleus edge through on spot-kicks|website=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations|date=19 nëntor 2023}}&lt;/ref&gt;

==Stili i lojës==  
Dembélé është një [[Anësori (futboll)|lojtar krahu]] që mund të luajë në të dy krahet, falë aftësisë së tij për të përdorur të dy këmbët, dhe për të shfrytëzuar aftësinë teknike, shpejtësinë dhe [[agjiliteti|shkathtësinë]] për të kaluar kundërshtarët ose për të mundur [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtësit]] në situata një-me-një. Dembélé mund të luajë gjithashtu si [[Midfielder#Attacking midfielder|mesfushor sulmues]] në krahun e majtë ose të djathtë në një formacion [[Formation (association football)#4–4–2|4–4–2]] ose [[Formation (association football)#3–5–2|3–5–2]]. Aftësia e tij për të finalizuar dhe ndjeshmëria për gol e bëjnë të mundur që të përdoret edhe si [[Striker (association football)|sulmues qendror]]. Dembélé ka gjithashtu aftësi të shkëlqyera në gjuajtje nga distanca.  

Shpesh përshkruar si një nga lojtarët më të mirë në botë, Dembélé ka marrë lavdërime nga kapiteni i mëparshëm i skuadrës, [[Andrés Iniesta]], për cilësitë që ndryshojnë lojën.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://en.as.com/en/2019/02/27/football/1551272729_055553.html|title=Arthur and Dembélé earn praise from Barcelona great Iniesta|newspaper=Diario AS|date=27 shkurt 2019|access-date=19 mars 2019|archive-date=24 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124043406/https://en.as.com/en/2019/02/27/football/1551272729_055553.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ai njihet mirë për [[Ambidexterity|aftësinë për të përdorur të dy këmbët]];&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sport|date=12 dhjetor 2018|title=Left or right footed? Ousmane Dembele's greatest skill and the stats|url=https://www.sport.es/en/news/barca/left-or-right-footed-ousmane-dembeles-greatest-skill-and-the-stats-7197272|access-date=14 dhjetor 2022|website=sport|lang=en}}&lt;/ref&gt; si një lojtar me shumë aftësi, shkathtësia e tij në [[Dribbling#Association football|driblim]] dhe aftësia për të kryer lëvizje të komplikuara i lejon të depërtojë nga krahu i majtë ose i djathtë për të shënuar ose për të krijuar mundësi për shokët e skuadrës. Francezi është gjithashtu një [[Cross (association football)|lojtar i shkëlqyer në centrime]]; për më tepër, kreativiteti i tij është i jashtëzakonshëm kur ka topin. Gjithashtu, shpejtësia dhe lëvizjet inteligjente e bëjnë një kërcënim të madh ofensiv gjatë [[counterattack|kontr sulmeve]].

==Jeta personale==  
Dembélé është mysliman praktikues.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=3 prill 2022|title=Así afecta el Ramadán al fútbol: el plan de los futbolistas musulmanes para jugar pese al ayuno|url=https://www.elespanol.com/deportes/futbol/20220403/afecta-ramadan-futbol-futbolistas-musulmanes-jugar-ayuno/661933915_0.html|access-date=16 prill 2022|website=El Español|lang=es|archive-date=16 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416224704/https://www.elespanol.com/deportes/futbol/20220403/afecta-ramadan-futbol-futbolistas-musulmanes-jugar-ayuno/661933915_0.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  

Ai u martua me një grua marokene në një ceremoni tradicionale marokene në Francë në dhjetor 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=25 dhjetor 2021|title=Boda marroquí de Ousmane Dembélé por el rito musulmán|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20211225/1001729462/boda-marroqui-dembele-rito-musulman.html|access-date=25 dhjetor 2021|website=Mundo Deportivo|lang=es|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142817/https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20211225/1001729462/boda-marroqui-dembele-rito-musulman.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 dhjetor 2021|title=Ousmane Dembélé surprende con boda en medio de sus vacaciones|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/9712335/ousmane-dembele-sorpresa-boda-vacaciones-barcelona|access-date=25 dhjetor 2021|website=ESPNdeportes.com|lang=es|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142815/https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/9712335/ousmane-dembele-sorpresa-boda-vacaciones-barcelona|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kasraoui|first=Safaa|title=FC Barcelona Star Ousmane Dembele Celebrates Traditional Moroccan Wedding|url=https://www.moroccoworldnews.com/2021/12/346175/fc-barcelona-star-ousmane-dembele-celebrates-traditional-moroccan-wedding|url-status=live|access-date=25 dhjetor 2021|website=Morocco World News|date=24 dhjetor 2021|lang=en|archive-date=25 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211225142815/https://www.moroccoworldnews.com/2021/12/346175/fc-barcelona-star-ousmane-dembele-celebrates-traditional-moroccan-wedding}}&lt;/ref&gt; Ata kanë një vajzë, e lindur në shtator 2022.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sport|date=17 shtator 2022|title=Ousmane Dembele becomes the father of a girl|url=https://www.sport.es/en/news/barca/ousmane-dembele-becomes-the-father-of-a-girl-75559369|access-date=21 shtator 2022|website=sport|lang=en}}&lt;/ref&gt; Shtatzënia e tij është konsideruar si faktor që e ka bërë të qetësohet, pasi më parë ishte një nga lojtarët më të ndëshkuar të Barcelonës për disiplinë të dobët.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/crmexzp11x3o|website=How best in the world Dembele finally lived up to his potential|publisher=BBC Sport|access-date=23 shtator 2025}}&lt;/ref&gt;  

Në korrik 2021, një video e Dembélé së bashku me shokun e skuadrës [[Antoine Griezmann]] u përhap online, në të cilën ai shihej duke bërë [[Stereotypes of Japanese people|komente racore ndaj teknikëve japonezë]] në dhomën e tyre të hotelit.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=McTear|first=Euan|date=21 korrik 2019|title=Barcelona arrive in Japan and are ready to start pre-season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/07/21/5d34303422601de1068b45b5.html|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|agency=[[EFE]]|access-date=3 korrik 2021|archive-date=9 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183424/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/07/21/5d34303422601de1068b45b5.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ndërsa teknikët dukeshin duke riparuar televizorin e dhomës, Dembélé bëri komente ndaj Griezmann në frëngjisht, duke thënë &quot;Të gjitha këto fytyra të shëmtuara, vetëm që të mund të luash ''[[EFootball|PES]]'', nuk ju turpëron?&quot;, duke vazhduar me &quot;Çfarë gjuhe e mallkuar?&quot; përpara se të afrohej dhe qeshte mbi fytyrën e njërit nga teknikët, duke pyetur &quot;A jeni teknologjikisht të avancuar në vendin tuaj apo jo?&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=White|first=Jonathan|date=3 korrik 2021|title=Euro 2020 star Ousmane Dembele in race storm for mocking Asian hotel workers in video with Antoine Griezmann|url=https://www.scmp.com/sport/football/article/3139698/euro-2020-star-ousmane-dembele-race-storm-mocking-asian-hotel|work=[[South China Morning Post]]|access-date=3 korrik 2021|archive-date=3 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703225040/https://www.scmp.com/sport/football/article/3139698/euro-2020-star-ousmane-dembele-race-storm-mocking-asian-hotel|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Leaked video shows French football stars mocking Asian staff|url=https://www.youtube.com/watch?v=JzYtNz8o7S4|work=[[Turkish Radio and Television Corporation|TRT]]|lang=en|access-date=10 nëntor 2021|date=6 korrik 2021|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011444/https://www.youtube.com/watch?v=JzYtNz8o7S4|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Iaz|first=Chams|date=6 korrik 2021|title=Racisme anti-asiatique: les excuses insuffisantes de Ousmane Dembélé et Antoine Griezmann|lang=fr|work=[[Le Temps]]|url=https://www.letemps.ch/societe/racisme-antiasiatique-excuses-insuffisantes-ousmane-dembele-antoine-griezmann|access-date=10 nëntor 2021|issn=1423-3967|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110011428/https://www.letemps.ch/societe/racisme-antiasiatique-excuses-insuffisantes-ousmane-dembele-antoine-griezmann|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==Statistikat e karrierës==

===Klub===
{{updated|ndeshje e luajtur 30 gusht 2025}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Paraqitjet dhe golat sipas klubi, sezonit dhe garës
!rowspan=&quot;2&quot;|Klubi
!rowspan=&quot;2&quot;|Sezoni
!colspan=&quot;3&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Kupa Kombëtare{{efn|Përfshin [[Coupe de France]], [[DFB-Pokal]], [[Copa del Rey]]}}
!colspan=&quot;2&quot;|Europa
!colspan=&quot;2&quot;|Tjetër
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
|-
!Divizioni!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Stade Rennais F.C. II|Rennes II]]
|[[2014–15 Championnat de France Amateur 2|2014–15]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;&gt;{{Soccerway|ousmane-dembele/320112|access-date=15 shtator 2018}}&lt;/ref&gt;
|[[Championnat National 3|CFA2]]
|18||13||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||18||13
|-
|[[2015–16 Championnat de France Amateur 2|2015–16]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;/&gt;
|CFA2
|4||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||4||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!22||13||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||22||13
|-
|[[Stade Rennais F.C.|Rennes]]
|[[2015–16 Stade Rennais F.C. season|2015–16]]&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;/&gt;
|[[Ligue 1]]
|26||12||2||0||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|Paraqitje në [[Coupe de la Ligue]]}}||0||29||12
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Borussia Dortmund]]
|[[2016–17 Borussia Dortmund season|2016–17]]
|[[Bundesliga]]
|32||6||6||2||10{{efn|name=UCL|Paraqitje në [[UEFA Champions League]]}}||2||1{{efn|name=DFLS|Paraqitje në [[DFL-Supercup]]}}||0||49||10
|-
|[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]]
|Bundesliga
|0||0||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||1{{efn|name=DFLS}}||0||1||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!32||6||6||2||10||2||2||0||50||10
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|[[FC Barcelona|Barcelona]]
|[[2017–18 FC Barcelona season|2017–18]]
|[[La Liga]]
|17||3||3||0||3{{efn|name=UCL}}||1||colspan=&quot;2&quot;|—||23||4
|-
|[[2018–19 FC Barcelona season|2018–19]]
|La Liga
|29||8||4||2||8{{efn|name=UCL}}||3||1{{efn|name=SCE|Paraqitje në [[Supercopa de España]]}}||1||42||14
|-
|[[2019–20 FC Barcelona season|2019–20]]
|La Liga
|5||1||0||0||4{{efn|name=UCL}}||0||0||0||9||1
|-
|[[2020–21 FC Barcelona season|2020–21]]
|La Liga
|30||6||6||2||6{{efn|name=UCL}}||3||2{{efn|name=SCE}}||0||44||11
|-
|[[2021–22 FC Barcelona season|2021–22]]
|La Liga
|21||1||1||1||9{{efn|Tre paraqitje në UEFA Champions League dhe gjashtë në [[UEFA Europa League]]}}||0||1{{efn|name=SCE}}||0||32||2
|-
|[[2022–23 FC Barcelona season|2022–23]]
|La Liga
|25||5||2||2||6{{efn|name=UCL}}||1||2{{efn|name=SCE}}||0||35||8
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!127||24||16||7||36||8||6||1||185||40
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
|[[2023–24 Paris Saint-Germain FC season|2023–24]]
|Ligue 1
|26||3||4||1||11{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=TDC|Paraçitje në [[Trophée des Champions]]}}||0||42||6
|-
|[[2024–25 Paris Saint-Germain FC season|2024–25]]
|Ligue 1
|29||21||4||3||15{{efn|name=UCL}}||8||5{{efn|Një paraqitje dhe një gol në Trophée des Champions, katër paraqitje dhe dy gola në [[FIFA Club World Cup]]}}||3||53||35
|-
|[[2025–26 Paris Saint-Germain FC season|2025–26]]
|Ligue 1
|3||2||0||0||0||0||1{{efn|Paraçitje në [[UEFA Super Cup]]}}||0||4||2
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali
!58||26||8||4||26||10||7||3||99||43
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Totali karriere
!265||81||32||13||72||20||16||4||385||118
|}
{{notelist}}

===Ndërkombëtare===
{{updated|ndeshje e luajtur 5 shtator 2025}}&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{NFT player |id=65010 |name=Ousmane Dembélé |access-date=19 December 2022}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Paraqitjet dhe golat sipas kombëtares dhe vitit
!Kombëtarja!!Viti!!Ndeshje!!Gola
|-
|rowspan=&quot;8&quot;|[[France national football team|Francë]]
|2016||3||0
|-
|2017||4||1
|-
|2018||14||1
|-
|2021||6||2
|-
|2022||8||0
|-
|2023||7||1
|-
|2024||11||1
|-
|2025||4||1
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Totali||57||7
|}

{{updated|ndeshje e luajtur 23 mars 2025}}
:''Rezultatet dhe golat e Francës janë listuar të parët, kolona e rezultatit tregon rezultatin pas çdo goli të Dembélés''&lt;ref name=&quot;NFT&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Lista e golave ndërkombëtare të Ousmane Dembélé
!Nr.
!Data
!Stadiumi
!Kap
!Kundërshtari
!Rezultati (golat e Dembélé)
!Rezultati final
!Kupa
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 || 13 qershor 2017 || [[Stade de France]], Saint-Denis, Francë || align=&quot;center&quot; | 7 || {{fb|ENG}} || align=&quot;center&quot; | 3–2 || align=&quot;center&quot; | 3–2 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 || 1 qershor 2018 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 11 || {{fb|ITA}} || align=&quot;center&quot; | 3–1 || align=&quot;center&quot; | 3–1 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 || 28 mars 2021 || [[Astana Arena]], Nur-Sultan, Kazakistan || align=&quot;center&quot; | 23 || {{fb|KAZ}} || align=&quot;center&quot; | 1–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 || [[2022 FIFA World Cup qualification]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 || 2 qershor 2021 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 24 || {{fb|WAL}} || align=&quot;center&quot; | 3–0 || align=&quot;center&quot; | 3–0 || [[Friendly (association football)|Miqësore]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 || 18 nëntor 2023 || [[Allianz Riviera]], Nice, Francë || align=&quot;center&quot; | 41 || {{fb|GIB}} || align=&quot;center&quot; | 10–0 || align=&quot;center&quot; | [[France v Gibraltar (UEFA Euro 2024 qualifying)|14–0]] || [[UEFA Euro 2024 qualifying]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 || 9 shtator 2024 || [[Parc Olympique Lyonnais]], Lyon, Francë || align=&quot;center&quot; | 51 || {{fb|BEL}} || align=&quot;center&quot; | 2–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 || [[2024–25 UEFA Nations League A]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 || 23 mars 2025 || [[Stade de France]], Saint-Denis, Francë || align=&quot;center&quot; | 55 || {{fb|CRO}} || align=&quot;center&quot; | 2–0 || align=&quot;center&quot; | 2–0 {{aet}}&lt;br&gt;{{pso|5–4}} || [[2024–25 UEFA Nations League A]]
|}
==Nderime==

'''Borussia Dortmund'''
*[[DFB-Pokal]]: [[2016–17 DFB-Pokal|2016–17]]&lt;ref&gt;{{cite news|last=Niestegge|first=Jan|date=28 maj 2017|title=Borussia Dortmund fiton në finalen e DFB-Pokal kundër Eintracht Frankfurt|language=de|publisher=Eurosport|url=https://www.eurosport.de/fussball/dfb-pokal/2016-2017/borussia-dortmund-gewinnt-im-dfb-pokalfinale-gegen-eintracht-frankfurt_sto6184478/story.shtml|url-status=live|access-date=12 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014137/https://www.eurosport.de/fussball/dfb-pokal/2016-2017/borussia-dortmund-gewinnt-im-dfb-pokalfinale-gegen-eintracht-frankfurt_sto6184478/story.shtml|archive-date=6 shtator 2018}}&lt;/ref&gt;

'''Barcelona'''
*[[La Liga]]: [[2017–18 La Liga|2017–18]], [[2018–19 La Liga|2018–19]], [[2022–23 La Liga|2022–23]]
*[[Copa del Rey]]: [[2017–18 Copa del Rey|2017–18]], [[2020–21 Copa del Rey|2020–21]]
*[[Supercopa de España]]: [[2018 Supercopa de España|2018]], [[2023 Supercopa de España|2023]]

'''Paris Saint-Germain'''
*[[Ligue 1]]: [[2023–24 Ligue 1|2023–24]], [[2024–25 Ligue 1|2024–25]]
*[[Coupe de France]]: [[2023–24 Coupe de France|2023–24]], [[2024–25 Coupe de France|2024–25]]
*[[Trophée des Champions]]: [[2023 Trophée des Champions|2023]], [[2024 Trophée des Champions|2024]]
*[[UEFA Champions League]]: [[2024–25 UEFA Champions League|2024–25]]
*[[UEFA Super Cup]]: [[2025 UEFA Super Cup|2025]]
*[[FIFA Club World Cup]] vendës i dytë: [[2025 FIFA Club World Cup|2025]]

'''Francë'''
*[[FIFA World Cup]]: fitues 2018;&lt;ref name=&quot;WC2018&quot;/&gt; vendës i dytë 2022
*[[UEFA Nations League]] vendi i tretë: [[2024–25 UEFA Nations League|2024–25]]

'''Individuel'''
*[[Ballon d'Or]]: [[Topi i Artë 2025|2025]]
*[[Ligue 1 Young Player of the Year]]: 2015–16
*[[UNFP Player of the Month|Lojtari i muajit në Ligue 1]]: Mars 2016, Janar 2025
*UEFA Champions League Team of the Season: 2024–25
*[[UEFA Champions League#Player of the Season|Lojtari i sezonit në UEFA Champions League]]: 2024–25
*UEFA Champions League Breakthrough XI: 2016
*[[Bundesliga]] Rookie of the Season: 2016–17
*Bundesliga Team of the Season: 2016–17
*[[Vereinigung der Vertragsfußballspieler#Newcomer of the Season (2010–present)|VDV Newcomer of the Season]]: 2016–17
*La Liga top assist provider: 2021–22
*[[UNFP]] Ligue 1 [[Trophées UNFP du football#Team of the Year|Ekipi i sezonit]]: 2023–24, 2024–25
*Ligue 1 top assist provider: 2023–24 (i ndarë)
*[[Ligue 1 Player of the Year]]: 2024–25
*[[List of Ligue 1 top scorers|Top golashënuesi i Ligue 1]]: 2024–25 (i ndarë)
*''The Athletic'' European Men's Team of the Season: 2024–25

'''Urdhër'''
*[[Knight of the Legion of Honour]]: 2018
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category}}
* [https://www.psg.fr/en/players/ousmane-dembele Profili] në uebfaqen zyrtare të Paris Saint-Germain FC
* {{Instagram}}

[[Kategoria:Lindje 1997]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë francezë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren franceze]]
[[Kategoria:Futbollistë në Stade Rennais F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]]
[[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]]
[[Kategoria:Futbollistë në Paris Saint-Germain F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Championnat National 3]]
[[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]]
[[Kategoria:Futbollistë në La Liga]]
[[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]]</text>
      <sha1>j2nrepxmgkq2dy9c7nwjd0le72z3umw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2017–18 UEFA Liga e Kampionëve</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387395</id>
    <revision>
      <id>3001219</id>
      <parentid>2972237</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T03:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1198</id>
      </contributor>
      <comment>Materiali multimedial [[c:File:Olimpiysky_Stadium,_Kiev_-_panoramio.jpg|Olimpiysky_Stadium,_Kiev_-_panoramio.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Krd|Krd]] me arsyetimin: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Olimpiysky Stadium, Kiev</comment>
      <origin>3001219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39369" sha1="n1ae9m5tvewrqr1qfomp6cw77kzds51" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition
| tourney_name   = UEFA Liga e Kampionëve
| year           = 2017–18
| image          =
| size           = 275px
| caption        = [[Kompleksi Kombëtar Sportiv Olimpiyskiy|NSC Olimpiyskiy]] në [[Kyiv]] mikpriti finalen
| dates          = ''Kualifikuese:''&lt;br /&gt;27 qershor – 23 gusht 2017&lt;br /&gt;''Konkursi kryesor:''&lt;br /&gt;12 shtator 2017 – 26 maj 2018
| num_teams      = ''Konkursi kryesor:'' 32&lt;br /&gt;''Total:'' 79
| associations   = 54
| champion_other = {{fbaicon|ESP}} [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| count          = 13
| second_other   = {{fbaicon|ENG}} [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
| matches        = 125
| goals          = 401
| attendance     = {{#expr: &lt;!--Group A--&gt;+ 38323 + 73854 + 34111 + 29073 + 27996 + 57684 + 33303 + 74437 + 27709 + 36000 + 22470 + 74669 &lt;!--Group B--&gt;+ 70000 + 57562 + 46252 + 19898 + 19108 + 70000 + 46403 + 58269 + 19753 + 46288 + 70000 + 57931 &lt;!--Group C--&gt;+ 41150 + 36064 + 67200 + 60643 + 47923 + 41105 + 55893 + 55036 + 67100 + 56253 + 40875 + 34258 &lt;!--Group D--&gt;+ 78656 + 30168 + 48575 + 33460 + 36288 + 55026 + 48442 + 31600 + 40876 + 42528 + 48336 + 29567 &lt;!--Group E--&gt;+ 12566 + 52332 + 34705 + 43376 + 44307 + 12506 + 38002 + 47957 + 42920 + 39495 + 11976 + 48779 &lt;!--Group F--&gt;+ 43500 + 32679 + 22577 + 45310 + 48520 + 43500 + 44483 + 24570 + 43548 + 10573 + 36500 + 33154 &lt;!--Group G--&gt;+ 40068 + 42429 + 36641 + 11703 + 7403 + 41496 + 39346 + 41616 + 36919 + 9029 + 42558 + 42509 &lt;!--Group H--&gt;+ 71060 + 67343 + 65849 + 16324 + 15604 + 76589 + 64500 + 83782 + 19705 + 65849 + 73323 + 42679 &lt;!--Round of 16 1st leg--&gt;+ 41232 + 36000 + 47718 + 39725 + 78158 + 35124 + 37741 + 70000 &lt;!--Round of 16 2nd leg--&gt;+ 84010 + 49411 + 48768 + 74909 + 46585 + 47693 + 97183 + 36885 &lt;!--Quarter-finals 1st leg--&gt;+ 90106 + 40635 + 40849 + 50685 &lt;!--Quarter-finals 2nd leg--&gt;+ 56580 + 70000 + 75796 + 53461 &lt;!--Semi-finals 1st leg--&gt;+ 70000 + 51236 &lt;!--Semi-finals 2nd leg--&gt;+ 77459 + 61889 &lt;!--Final--&gt;+ 61561}}
| top_scorer     = [[Cristiano Ronaldo]] (Real Madrid)&lt;br /&gt;15 gola
| player         = {{plainlist|
*''Portier:''&lt;br /&gt;[[Keylor Navas]] ([[Real Madrid CF|Real Madrid]])
*''Mbrojtës:''&lt;br /&gt;[[Sergio Ramos]] (Real Madrid)
*''Mesfushor:''&lt;br /&gt;[[Luka Modrić]] (Real Madrid)
*''Sulmues:''&lt;br /&gt;[[Cristiano Ronaldo]] (Real Madrid)
}}
| prevseason     = [[2016–17 UEFA Liga e Kampionëve|2016–17]]
| nextseason     = [[2018–19 UEFA Liga e Kampionëve|2018–19]]
}}

'''2017–18 UEFA Liga e Kampionëve''' ishte sezoni e 63-të e turneut kryesor të klubeve në Evropë të organizuar nga [[UEFA]], dhe sezoni e 26-të që nga ndryshimi i emrit nga Kupa Evropiane në [[UEFA Liga e Kampionëve]].

Finalja e Ligës së Kampionëve u luajt ndërmjet [[Real Madrid CF|Real Madrid]] dhe [[Liverpool F.C.|Liverpool]] në [[Kompleksi Kombëtar Sportiv Olimpiyskiy|NSC Olimpiyskiy]] në [[Kyiv]], Ukrainë.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0252-0cd2199fd758-fda0db2ab4b4-1000--kyiv-to-host-2018-champions-league-final/|title=Kyiv to host 2018 Champions League final|website=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations|date=15 shtator 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Real Madrid mundi Liverpool 3-1 për të fituar titullin e 13-të, duke vendosur një rekord, titullin e tretë radhazi dhe të katërtin në pesë sezone.

Si fitues, Real Madrid u kualifikua si përfaqësues i UEFA-s për [[2018 FIFA Kupa e Botës për Klube|Kupën e Botës për Klube]] në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe gjithashtu mori të drejtën të luante kundër fituesve të Ligës së Evropës, [[Atlético Madrid]], në [[UEFA Super Kupa|Super Kupën]], duke fituar këtë të fundit. Për më tepër, ata automatikisht do të ishin kualifikuar për fazën e grupeve të [[2018–19 UEFA Liga e Kampionëve]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0253-0d81c2c9caf3-d5f66f92b4db-1000--evolution-of-uefa-club-competitions-from-2018/|title=Evolution of UEFA club competitions from 2018|publisher=[[UEFA]]|date=26 gusht 2016|language=en}}&lt;/ref&gt;, por duke qenë se ishin tashmë kualifikuar përmes renditjes së ligës së tyre, vendi i rezervuar iu dha kampionëve të Ligës së Parë Çeke, asaj që renditej e 11-ta sipas listës së aksesit 2018–19.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0248-0e98d6a7579b-b83f689f894f-1000--who-is-in-the-champions-league-group-stage/|title=Who is in the 2018/19 Champions League group stage?|publisher=[[UEFA]]|date=26 maj 2018|language=en}}&lt;/ref&gt;

==Shpërndarja e ekipeve sipas federatave==
79 ekipe nga 54 nga 55 anëtarët e [[UEFA]] morën pjesë (përjashtimi ishte [[Lihtenshtajni]], i cili nuk organizoi një ligë vendase).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.org/mediaservices/newsid=2359883.html|title=Football Federation of Kosovo joins UEFA|publisher=UEFA|date=3 maj 2016|access-date=3 maj 2016|archive-date=16 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916135356/http://www.uefa.org/mediaservices/newsid=2359883.html|url-status=dead|language=en}}&lt;/ref&gt; Renditja e federatave bazuar në koeficientët e vendeve të UEFA-s u përdor për të përcaktuar numrin e ekipeve pjesëmarrëse për çdo federatë:&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/uefaorg/Regulations/02/46/71/38/2467138_DOWNLOAD.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519110901/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/uefaorg/Regulations/02/46/71/38/2467138_DOWNLOAD.pdf|url-status=dead|archive-date=19 maj 2017|title=Regulations of the UEFA Champions League 2017/18 Season|publisher=[[UEFA]]|date=4 prill 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Federatat 1–3 secilin kishin katër ekipe të kualifikuara.
* Federatat 4–6 secilin kishin tre ekipe të kualifikuara.
* Federatat 7–15 secilin kishin dy ekipe të kualifikuara.
* Federatat 16–55 (përveç Liechtenstein) secilin kishin një ekip të kualifikuar.
* Fituesit e [[2016–17 UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve]] dhe [[2016–17 UEFA Liga e Evropës|Ligës e Evropës]] merrnin një hyrje shtesë nëse nuk kualifikoheshin për 2017–18 UEFA Liga e Kampionëve përmes ligës së tyre vendase.  

[[Football Federation of Kosovo|Kosova]], e cila u bë anëtare e UEFA-s më 3 maj 2016, debutoi në Ligën e Kampionëve.&lt;ref name=&quot;kosovo&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.org/mediaservices/newsid=2365958.html|title=Timeline for UEFA Presidential elections decided|publisher=UEFA|date=18 maj 2016|access-date=21 dhjetor 2016|archive-date=22 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722145008/http://www.uefa.org/mediaservices/newsid=2365958.html|url-status=dead|language=en}}&lt;/ref&gt;
{|
|- valign=&quot;top&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Renditja
!Shtet
!Koef.
!Ekipe
!Shënime
|-
!1
|{{flagicon|ESP}} Spanja
| align=&quot;right&quot; |105.713
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; |4
|
|-
!2
|{{flagicon|GER}} Gjermania
| align=&quot;right&quot; |80.177
|
|-
!3
|{{flagicon|ENG}} Anglia
| align=&quot;right&quot; |76.284
|{{small|+1 ([[2016–17 UEFA Liga e Evropës|UEL]])}}
|-
!4
|{{flagicon|ITA}} Italia
| align=&quot;right&quot; |70.439
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; |3
|
|-
!5
|{{flagicon|POR}} Portugalia
| align=&quot;right&quot; |53.082
|
|-
!6
|{{flagicon|FRA}} Franca
| align=&quot;right&quot; |52.749
|
|-
!7
|{{flagicon|RUS}} Rusia
| align=&quot;right&quot; |51.082
| rowspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; |2
|-
!8
|{{flagicon|UKR}} Ukrainë
| align=&quot;right&quot; |44.883
|
|-
!9
|{{flagicon|BEL}} Belgjikë
| align=&quot;right&quot; |40.000
|
|-
!10
|{{flagicon|NED}} Holandë
| align=&quot;right&quot; |35.563
|
|-
!11
|{{flagicon|TUR}} Turqi
| align=&quot;right&quot; |34.600
|
|-
!12
|{{flagicon|SUI}} Zvicër
| align=&quot;right&quot; |33.775
|
|-
!13
|{{flagicon|CZE}} Çeki
| align=&quot;right&quot; |32.925
|
|-
!14
|{{flagicon|GRE}} Greqi
| align=&quot;right&quot; |29.700
|
|-
!15
|{{flagicon|ROU}} Rumani
| align=&quot;right&quot; |25.383
|
|-
!16
|{{flagicon|AUT}} Austri
| align=&quot;right&quot; |25.100
|
|-
!17
|{{flagicon|CRO}} Kroaci
| align=&quot;right&quot; |23.875
|
|-
!18
|{{flagicon|POL}} Poloni
| align=&quot;right&quot; |22.500
|
|-
!19
|{{flagicon|CYP}} Qipro
| align=&quot;right&quot; |22.175
|
|-
!20
|{{flagicon|BLR}} Bjellorusi
| align=&quot;right&quot; |20.000
|
|-
!21
|{{flagicon|SWE}} Suedi
| align=&quot;right&quot; |19.875
|
|-
!22
|{{flagicon|NOR}} Norvegji
| align=&quot;right&quot; |19.250
|
|-
!23
|{{flagicon|ISR}} Izrael
| align=&quot;right&quot; |18.625
|
|-
!24
|{{flagicon|DEN}} Danimarkë
| align=&quot;right&quot; |18.600
|
|-
!25
|{{flagicon|SCO}} Skoci
| align=&quot;right&quot; |17.300
|
|-
!26
|{{flagicon|AZE}} Azerbajxhan
| align=&quot;right&quot; |14.875
|
|-
!27
|{{flagicon|SRB}} Serbi
| align=&quot;right&quot; |14.625
|
|-
!28
|{{flagicon|KAZ}} Kazakistan
| align=&quot;right&quot; |14.125
|
|-
!29
|{{flagicon|BUL}} Bullgari
| align=&quot;right&quot; |13.125
|
|-
!30
|{{flagicon|SVN}} Slloveni
| align=&quot;right&quot; |13.125
|
|-
!31
|{{flagicon|SVK}} Sllovaki
| align=&quot;right&quot; |12.000
|
|-
!32
|{{flagicon|LIE}} Lihtenshtejn
| align=&quot;right&quot; |10.500
|
|-
!33
|{{flagicon|HUN}} Hungari
| align=&quot;right&quot; |9.875
|
|-
!34
|{{flagicon|MDA}} Moldavi
| align=&quot;right&quot; |9.125
|
|-
!35
|{{flagicon|ISL}} Islandë
| align=&quot;right&quot; |8.750
|
|-
!36
|{{flagicon|GEO}} Gjeorgji
| align=&quot;right&quot; |8.125
|
|-
!37
|{{flagicon|FIN}} Finlandë
| align=&quot;right&quot; |7.400
|
|-
!38
|{{flagicon|BIH}} Bosnje dhe Hercegovinë
| align=&quot;right&quot; |7.125
|
|-
!39
|{{flagicon|ALB}} Shqipëri
| align=&quot;right&quot; |6.625
|
|-
!40
|{{flagicon|MKD}} Maqedoni e Veriut
| align=&quot;right&quot; |6.000
|
|-
!41
|{{flagicon|IRL}} Irlandë
| align=&quot;right&quot; |5.450
|
|-
!42
|{{flagicon|LVA}} Letoni
| align=&quot;right&quot; |5.375
|
|-
!43
|{{flagicon|LUX}} Luksemburg
| align=&quot;right&quot; |5.250
|
|-
!44
|{{flagicon|MNE}} Mali i Zi
| align=&quot;right&quot; |4.875
|
|-
!45
|{{flagicon|LTU}} Lituani
| align=&quot;right&quot; |4.625
|
|-
!46
|{{flagicon|NIR}} Irlandë e Veriut
| align=&quot;right&quot; |4.500
|
|-
!47
|{{flagicon|EST}} Estoni
| align=&quot;right&quot; |4.250
|
|-
!48
|{{flagicon|ARM}} Armeni
| align=&quot;right&quot; |4.125
|
|-
!49
|{{flagicon|FRO}} Ishujt Faroe
| align=&quot;right&quot; |3.625
|
|-
!50
|{{flagicon|MLT}} Maltë
| align=&quot;right&quot; |3.583
|
|-
!51
|{{flagicon|WAL}} Uells
| align=&quot;right&quot; |3.500
|
|-
!52
|{{flagicon|GIB}} Gjibraltar
| align=&quot;right&quot; |1.000
|
|-
!53
|{{flagicon|AND}} Andorrë
| align=&quot;right&quot; |0.999
|
|-
!54
|{{flagicon|SMR}} San Marino
| align=&quot;right&quot; |0.333
|
|-
!55
|{{flagicon|KOS}} Kosovë
| align=&quot;right&quot; |0.000
|-
|}


== Raundet kualifikuese ==
{{main|Faza kualifikuese e 2017–18 UEFA Liga e Kampionëve|l1=Faza kualifikuese e UEFA Champions League 2017–18}}Në raundet kualifikuese dhe raundin play-off, ekipet u ndanë në ekipe të tërhequra dhe jo të tërhequra bazuar në koeficientët e klubeve të UEFA-s për vitin 2017,&lt;ref name=&quot;club coefficients&quot;&gt;{{cite web|title=Koeficientët e klubeve 2016/17|url=http://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/club/season=2017/index.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417110032/http://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/club/season=2017/index.html|archive-date=17 prill 2016|publisher=[[UEFA]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;trank&quot;&gt;{{cite web|title=Renditja e ekipeve 2017|url=https://kassiesa.net/uefa/data/method4/trank2017.html|publisher=Bert Kassies|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;seed&quot;&gt;{{cite web|title=Tërheqja e ekipeve në Champions League 2017/2018|url=https://kassiesa.net/uefa/seedcl2017.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170424210628/http://kassiesa.home.xs4all.nl/bert/uefa/seedcl2017.html|archive-date=24 prill 2017|access-date=8 maj 2017|publisher=Bert Kassies|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe pastaj u shortuan në [[Two-legged tie|ndeshje me dy takime, një në shtëpi dhe një jashtë]]. Ekipet nga e njëjta federatë nuk mund të shortoheshin kundër njëra-tjetrës.

=== Raundi i parë kualifikues ===
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[Lincoln Red Imps F.C.|Lincoln Red Imps]]'''|GIB|2–1|[[FC Santa Coloma]]|AND|0–0|2–1}}
{{TwoLegResult|'''[[Crusaders F.C.|Crusaders]]'''|NIR|1–1 ([[Away goals rule|a]])|[[FC Levadia Tallinn|Levadia Tallinn]]|EST|0–0|1–1}}
{{TwoLegResult|'''[[FC Pyunik|Pyunik]]'''|ARM|4–2|[[S.S. Folgore Falciano Calcio|Folgore]]|SMR|2–1|2–1}}
{{TwoLegResult|[[B36 Tórshavn]]|FRO|2–6|'''[[The New Saints F.C.|The New Saints]]'''|WAL|1–2|1–4}}
|}

=== Raundi i dytë kualifikues ===
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|'''[[APOEL F.C.|APOEL]]'''|CYP|2–0|[[F91 Dudelange]]|LUX|1–0|1–0}}
{{TwoLegResult|[[FK Žalgiris|Žalgiris]]|LTU|3–5|'''[[PFC Ludogorets Razgrad|Ludogorets Razgrad]]'''|BUL|2–1|1–4}}
{{TwoLegResult|'''[[Qarabağ FK|Qarabağ]]'''|AZE|6–0|[[FC Samtredia|Samtredia]]|GEO|5–0|1–0}}
{{TwoLegResult|'''[[FK Partizan|Partizan]]'''|SRB|2–0|[[FK Budućnost Podgorica|Budućnost Podgorica]]|MNE|2–0|0–0}}
{{TwoLegResult|[[Hibernians F.C.|Hibernians]]|MLT|0–6|'''[[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]]'''|AUT|0–3|0–3}}
{{TwoLegResult|[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]]|MDA|2–2 (a)|'''[[FK Kukësi|Kukësi]]'''|ALB|1–0|1–2}}
{{TwoLegResult|[[FK Spartaks Jūrmala|Spartaks Jūrmala]]|LVA|1–2|'''[[FC Astana|Astana]]'''|KAZ|0–1|1–1}}
{{TwoLegResult|'''[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]]'''|BLR|4–2|[[FC Alashkert|Alashkert]]|ARM|1–1|3–1}}
{{TwoLegResult|[[MŠK Žilina|Žilina]]|SVK|3–4|'''[[F.C. Copenhagen|Copenhagen]]'''|DEN|1–3|2–1}}
{{TwoLegResult|'''[[Hapoel Be'er Sheva F.C.|Hapoel Be'er Sheva]]'''|ISR|5–3|[[Budapest Honvéd FC|Honvéd]]|HUN|2–1|3–2}}
{{TwoLegResult|'''[[HNK Rijeka|Rijeka]]'''|CRO|7–1|[[The New Saints F.C.|The New Saints]]|WAL|2–0|5–1}}
{{TwoLegResult|[[Malmö FF|Malmö]]|SWE|2–4|'''[[FK Vardar|Vardar]]'''|MKD|1–1|1–3}}
{{TwoLegResult|[[HŠK Zrinjski Mostar|Zrinjski Mostar]]|BIH|2–3|'''[[NK Maribor|Maribor]]'''|SVN|1–2|1–1}}
{{TwoLegResult|[[Dundalk F.C.|Dundalk]]|IRL|2–3|'''[[Rosenborg BK|Rosenborg]]'''|NOR|1–1|1–2 (aet)}}
{{TwoLegResult|'''[[FH (men's football)|FH]]'''|ISL|3–1|[[Víkingur Gøta]]|FRO|1–1|2–0}}
{{TwoLegResult|[[Linfield F.C.|Linfield]]|NIR|0–6|'''[[Celtic F.C.|Celtic]]'''|SCO|0–2|0–4}}
{{TwoLegResult|[[IFK Mariehamn|Mariehamn]]|FIN|0–9|'''[[Legia Warsaw]]'''|POL|0–3|0–6}}
|}
=== Raundi i tretë kualifikues ===
{{TwoLegStart}}
|- style=&quot;color:black&quot; bgcolor=&quot;#ccddcc&quot;
! colspan=&quot;6&quot; | Rruga e Kampionëve
{{TwoLegResult|'''[[SK Slavia Prague|Slavia Prague]]'''|CZE|2–2 (a)|'''[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]]'''|BLR|1–0|1–2}}
{{TwoLegResult|'''[[FC Astana|Astana]]'''|KAZ|3–2|[[Legia Warsaw]]|POL|3–1|0–1}}
{{TwoLegResult|'''[[NK Maribor|Maribor]]'''|SVN|2–0|[[FH (men's football)|FH]]|ISL|1–0|1–0}}
{{TwoLegResult|[[FK Vardar|Vardar]]|MKD|2–4|'''[[F.C. Copenhagen|Copenhagen]]'''|DEN|1–0|1–4}}
{{TwoLegResult|'''[[Celtic F.C.|Celtic]]'''|SCO|1–0|[[Rosenborg BK|Rosenborg]]|NOR|0–0|1–0}}
{{TwoLegResult|[[Hapoel Be'er Sheva F.C.|Hapoel Be'er Sheva]]|ISR|3–3 (a)|'''[[PFC Ludogorets Razgrad|Ludogorets Razgrad]]'''|BUL|2–0|1–3}}
{{TwoLegResult|[[FC Viitorul Constanța|Viitorul Constanța]]|ROU|1–4|'''[[APOEL F.C.|APOEL]]'''|CYP|1–0|0–4 (aet)}}
{{TwoLegResult|[[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]]|AUT|1–1 (a)|'''[[HNK Rijeka|Rijeka]]'''|CRO|1–1|0–0}}
{{TwoLegResult|'''[[Qarabağ FK|Qarabağ]]'''|AZE|2–1|[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]]|MDA|0–0|2–1}}
{{TwoLegResult|[[FK Partizan|Partizan]]|SRB|3–5|'''[[Olympiacos F.C.|Olympiakos Pireu]]'''|GRE|1–3|2–2}}
|- style=&quot;color:black&quot; bgcolor=&quot;#ccddcc&quot;
! colspan=&quot;6&quot; | Rruga e Ligës
{{TwoLegResult|'''[[FCSB]]'''|ROU|6–3|[[FC Viktoria Plzeň|Viktoria Plzeň]]|CZE|2–2|4–1}}
{{TwoLegResult|[[OGC Nice|Nice]]|FRA|3–3 (a)|'''[[AFC Ajax|Ajax]]'''|NED|1–1|2–2}}
{{TwoLegResult|[[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]]|UKR|3–3 (a)|'''[[BSC Young Boys|Young Boys]]'''|SUI|3–1|0–2}}
{{TwoLegResult|[[AEK Athens F.C.|AEK Athina]]|GRE|0–3|'''[[CSKA Moska]]'''|RUS|0–2|0–1}}
{{TwoLegResult|[[Club Brugge KV|Club Brugge]]|BEL|3–5|'''[[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]]'''|TUR|3–3|0–2}}
|}
== Raundi Play-off ==
{{TwoLegStart}}
|- style=&quot;color:black&quot; bgcolor=&quot;#ccddcc&quot;
! colspan=&quot;6&quot; | Rruga e Kampionëve
{{TwoLegResult|'''[[FK Qarabağ|Qarabağ]]'''|AZE|2–2 (a)|'''[[FC Kopenhagen|Kopenhagen]]'''|DEN|1–0|1–2}}
{{TwoLegResult|'''[[APOEL F.C.|APOEL]]'''|CYP|2–0|[[SK Slavia Prague|Slavia Praga]]|CZE|2–0|0–0}}
{{TwoLegResult|'''[[Olympiakos Pireu]]'''|GRE|3–1|[[HNK Rijeka|Rijeka]]|CRO|2–1|1–0}}
{{TwoLegResult|'''[[Celtic F.C.|Celtic]]'''|SCO|8–4|[[FC Astana|Astana]]|KAZ|5–0|3–4}}
{{TwoLegResult|[[Hapoel Be'er Sheva]]|ISR|2–2 (a)|'''[[NK Maribor|Maribor]]'''|SVN|2–1|0–1}}
|- style=&quot;color:black&quot; bgcolor=&quot;#ccddcc&quot;
! colspan=&quot;6&quot; | Rruga e Ligës
{{TwoLegResult|[[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]]|TUR|3–4|'''[[Sevilla FC|Sevilla]]'''|ESP|1–2|2–2}}
{{TwoLegResult|[[BSC Young Boys|Young Boys]]|SUI|0–3|'''[[CSKA Moska]]'''|RUS|0–1|0–2}}
{{TwoLegResult|'''[[S.S.C. Napoli|Napoli]]'''|ITA|4–0|[[OGC Nice|Nice]]|FRA|2–0|2–0}}
{{TwoLegResult|[[TSG 1899 Hoffenheim|Hoffenheim]]|GER|3–6|'''[[Liverpool F.C.|Liverpool]]'''|ENG|1–2|2–4}}
{{TwoLegResult|'''[[Sporting Lisbonë]]'''|POR|5–1|[[FCSB]]|ROU|0–0|5–1}}
|}
|}

== Faza grupore ==
{{Location map+|Europe|width=450|float=right|caption=Vendndodhja e ekipeve të fazës së grupeve të '''2017–18 UEFA Ligës së Kampionëve'''.&lt;br /&gt;[[Skeda:Brown pog.svg|8px]] Kafe: Grupi A; [[Skeda:Red pog.svg|8px]] E kuqe: Grupi B; [[Skeda:Orange pog.svg|8px]] Portokalli: Grupi C; [[Skeda:Yellow pog.svg|8px]] E verdhë: Grupi D;&lt;br /&gt;[[Skeda:Green pog.svg|8px]] Jeshile: Grupi E; [[Skeda:Blue pog.svg|8px]] Blu: Grupi F; [[Skeda:Purple pog.svg|8px]] Vjollcë: Grupi G; [[Skeda:Pink pog.svg|8px]] Rozë: Grupi H.|places=&lt;!--Azerbaijan--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=40.15301|long=47.16202|label_size=80|label=[[Qarabağ FK|Qarabağ]]|mark=Orange pog.svg|position=left }}
&lt;!--Belgium--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=50.83419|long=4.29836|label_size=80|label=[[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]]|mark=Red pog.svg|position=left }}
&lt;!--Cyprus--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=35.11454|long=33.36286|label_size=80|label=[[APOEL FC|APOEL]]|mark=Pink pog.svg|position=right }}
&lt;!--England--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=51.507222|long=-0.1275|label_size=80|label='''Londra'''&lt;!--Chelsea, Tottenham Hotspur--&gt;|mark=Black pog.svg|position=left }}
{{Location map~|Europe|lat=53.466667|long=-2.233333|label_size=80|label='''Mançester'''&lt;!--Manchester City, Manchester United--&gt;|mark=Black pog.svg|position=right }}
{{Location map~|Europe|lat=53.43082|long=-2.96083|label_size=80|label=[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|mark=Green pog.svg|position=left }}
&lt;!--France--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=43.72761|long=7.41561|label_size=80|label=[[AS Monaco FC|Monaco]]|mark=Purple pog.svg|position=bottom }}
{{Location map~|Europe|lat=48.84139|long=2.25306|label_size=80|label=[[Paris Saint-Germain FC|PSG]]|mark=Red pog.svg|position=left }}
&lt;!--Germany--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=48.21878|long=11.62475|label_size=80|label=[[FC Bayern Munich|Bayern]]|mark=Red pog.svg|position=right }}
{{Location map~|Europe|lat=51.49257|long=7.45184|label_size=80|label=[[Borussia Dortmund|Dortmund]]|mark=Pink pog.svg|position=bottom }}
{{Location map~|Europe|lat=51.34579|long=12.34822|label_size=80|label=[[RB Leipzig|Leipzig]]|mark=Purple pog.svg|position=top }}
&lt;!--Greece--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=37.94645|long=23.66432|label_size=80|label=[[Olympiacos F.C.|Olympiakos]]|mark=Yellow pog.svg|position=right }}
&lt;!--Italy--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=45.10944|long=7.64111|label_size=80|label=[[Juventus FC|Juventus]]|mark=Yellow pog.svg|position=left }}
{{Location map~|Europe|lat=40.82797|long=14.19301|label_size=80|label=[[SSC Napoli|Napoli]]|mark=Blue pog.svg|position=bottom }}
{{Location map~|Europe|lat=41.82872|long=12.42547|label_size=80|label=[[AS Roma|Roma]]|mark=Orange pog.svg|position=right }}
&lt;!--Netherlands--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=51.89389|long=4.52325|label_size=80|label=[[Feyenoord]]|mark=Blue pog.svg|position=top }}
&lt;!--Portugal--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=38.713889|long=-9.139444|label_size=80|label='''Lisbon'''&lt;!--Benfica, Sporting CP--&gt;|mark=Black pog.svg|position=top }}
{{Location map~|Europe|lat=41.16176|long=-8.58393|label_size=80|label=[[FC Porto|Porto]]|mark=Purple pog.svg|position=right }}
&lt;!--Russia--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=55.75|long=37.616667|label_size=80|label='''Moscow'''&lt;!--CSKA Moscow, Spartak Moscow--&gt;|mark=Black pog.svg|position=left }}
&lt;!--Scotland--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=55.84971|long=-4.20559|label_size=80|label=[[Celtic F.C.|Celtic]]|mark=Red pog.svg|position=right }}
&lt;!--Slovenia--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=46.5624|long=15.6405|label_size=80|label=[[NK Maribor|Maribor]]|mark=Green pog.svg|position=right }}
&lt;!--Spain--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=40.383333|long=-3.716667|label_size=80|label='''Madrid'''&lt;!--Atlético Madrid, Real Madrid--&gt;|mark=Black pog.svg|position=top }}
{{Location map~|Europe|lat=41.38087|long=2.1228|label_size=80|label=[[FC Barcelona|Barcelona]]|mark=Yellow pog.svg|position=right }}
{{Location map~|Europe|lat=37.384|long=-5.9705|label_size=80|label=[[Sevilla FC|Sevilla]]|mark=Green pog.svg|position=right }}
&lt;!--Switzerland--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=47.54158|long=7.62018|label_size=80|label=[[FC Basel|Basel]]|mark=Brown pog.svg|position=left }}
&lt;!--Turkey--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=41.03921|long=28.99474|label_size=80|label=[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]|mark=Purple pog.svg|position=right }}
&lt;!--Ukraine--&gt;
{{Location map~|Europe|lat=48.02083|long=37.80972|label_size=80|label=[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar]]|mark=Blue pog.svg|position=left }}

{{Location map~ |Europe |mark=TransparentPlaceholder.png |marksize=1 |lat=65 |long=55 |label_size=75 |label=

{{nowrap|'''Skuadrat e Lisbonës'''}}&lt;br&gt;
{{nowrap|[[File:Brown pog.svg|8px]] [[S.L. Benfica|Benfica]]&lt;br&gt;
[[File:Yellow pog.svg|8px]] [[Sporting CP|Sporting Lisbonë]]}}
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{nowrap|'''Skuadrat e Londrës'''}}&lt;br&gt;
{{nowrap|[[File:Orange pog.svg|8px]] [[Chelsea F.C.|Chelsea]]&lt;br&gt;
[[File:Pink pog.svg|8px]] [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]}}
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{nowrap|'''Skuadrat e Madridit'''}}&lt;br&gt;
{{nowrap|[[File:Orange pog.svg|8px]] [[Atlético Madrid]]&lt;br&gt;
[[File:Pink pog.svg|8px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]}}
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{nowrap|'''Skuadrat e Mançesterit'''}}&lt;br&gt;
{{nowrap|[[File:Blue pog.svg|8px]] [[Manchester City F.C.|Manchester City]]&lt;br&gt;
[[File:Brown pog.svg|8px]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]]}}
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{nowrap|'''Skuadrat e Moskës'''}}&lt;br&gt;
{{nowrap|[[File:Brown pog.svg|8px]] [[CSKA Moska]]&lt;br&gt;
[[File:Green pog.svg|8px]] [[FC Spartak Moscow|Spartak Moska]]}}
|position=right}}}}
=== Grupi A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi A
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005446 UEFA]

|team1=MUN |team2=BSL |team3=CSKA |team4=BEN

|update=complete
|show_matches=y
|win_BEN =0 |draw_BEN =0 |loss_BEN =6 |gf_BEN =1 |ga_BEN =14
|win_MUN =5 |draw_MUN =0 |loss_MUN =1 |gf_MUN =12|ga_MUN =3
|win_BSL =4 |draw_BSL =0 |loss_BSL =2 |gf_BSL =11|ga_BSL =5
|win_CSKA=3 |draw_CSKA=0 |loss_CSKA=3 |gf_CSKA=8 |ga_CSKA=10

|name_BSL ={{fbaicon|SUI}} [[FC Basel|Basel]]
|name_BEN ={{fbaicon|POR}} [[S.L. Benfica|Benfica]]
|name_CSKA={{fbaicon|RUS}} [[CSKA Moska]]
|name_MUN ={{fbaicon|ENG}} [[Manchester United F.C.|Manchester United]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_BEN_MUN =0–1
|match_BEN_BSL =0–2
|match_BEN_CSKA=1–2

|match_MUN_BEN =2–0
|match_MUN_BSL =3–0
|match_MUN_CSKA=2–1

|match_BSL_BEN =5–0
|match_BSL_MUN =1–0
|match_BSL_CSKA=1–2

|match_CSKA_BEN=2–0
|match_CSKA_MUN=1–4
|match_CSKA_BSL=0–2
}}&lt;/onlyinclude&gt;
=== Grupi B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi B
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005447 UEFA]

|team1=PAR |team2=BAY |team3=CEL |team4=AND
|hth_PAR=Rezultatet ballë për ballë: Paris Saint-Germain 3–0 Bayern Munich, Bayern Munich 3–1 Paris Saint-Germain. |hth_BAY=PAR
|hth_CEL=Rezultatet ballë për ballë: Anderlecht 0–3 Celtic, Celtic 0–1 Anderlecht. |hth_AND=CEL

|update=complete
|show_matches=y
|win_BAY=5 |draw_BAY=0 |loss_BAY=1 |gf_BAY=13|ga_BAY=6
|win_PAR=5 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=25|ga_PAR=4
|win_AND=1 |draw_AND=0 |loss_AND=5 |gf_AND=2 |ga_AND=17
|win_CEL=1 |draw_CEL=0 |loss_CEL=5 |gf_CEL=5 |ga_CEL=18

|name_BAY={{fbaicon|GER}} [[FC Bayern München|Bayern München]]
|name_PAR={{fbaicon|FRA|1974}} [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]
|name_AND={{fbaicon|BEL}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]]
|name_CEL={{fbaicon|SCO}} [[Celtic F.C.|Celtic]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_BAY_PAR=3–1
|match_BAY_AND=3–0
|match_BAY_CEL=3–0

|match_PAR_BAY=3–0
|match_PAR_AND=5–0
|match_PAR_CEL=7–1

|match_AND_BAY=1–2
|match_AND_PAR=0–4
|match_AND_CEL=0–3

|match_CEL_BAY=1–2
|match_CEL_PAR=0–5
|match_CEL_AND=0–1
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Grupi C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi C
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005448 UEFA]

|team1=ROM |team2=CHE |team3=ATM |team4=QRB
|hth_ROM=Rezultatet ballë për ballë: Chelsea 3–3 Roma, Roma 3–0 Chelsea. |hth_CHE=ROM

|update=complete
|show_matches=y
|win_CHE=3 |draw_CHE=2 |loss_CHE=1 |gf_CHE=16|ga_CHE=8
|win_ATM=1 |draw_ATM=4 |loss_ATM=1 |gf_ATM=5 |ga_ATM=4
|win_ROM=3 |draw_ROM=2 |loss_ROM=1 |gf_ROM=9 |ga_ROM=6
|win_QRB=0 |draw_QRB=2 |loss_QRB=4 |gf_QRB=2 |ga_QRB=14

|name_CHE={{fbaicon|ENG}} [[Chelsea F.C.|Chelsea]]
|name_ATM={{fbaicon|ESP}} [[Atlético Madrid]]
|name_ROM={{fbaicon|ITA}} [[AS Roma|Roma]]
|name_QRB={{fbaicon|AZE}} [[Qarabağ FK|Qarabağ]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_CHE_ATM=1–1
|match_CHE_ROM=3–3
|match_CHE_QRB=6–0

|match_ATM_CHE=1–2
|match_ATM_ROM=2–0
|match_ATM_QRB=1–1

|match_ROM_CHE=3–0
|match_ROM_ATM=0–0
|match_ROM_QRB=1–0

|match_QRB_CHE=0–4
|match_QRB_ATM=0–0
|match_QRB_ROM=1–2
}}&lt;/onlyinclude&gt;
=== Grupi D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi D
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005449 UEFA]

|team1=BAR |team2=JUV |team3=SPO |team4=OLY

|update=complete
|show_matches=y
|win_JUV=3 |draw_JUV=2 |loss_JUV=1 |gf_JUV=7 |ga_JUV=5
|win_BAR=4 |draw_BAR=2 |loss_BAR=0 |gf_BAR=9 |ga_BAR=1
|win_OLY=0 |draw_OLY=1 |loss_OLY=5 |gf_OLY=4 |ga_OLY=13
|win_SPO=2 |draw_SPO=1 |loss_SPO=3 |gf_SPO=8 |ga_SPO=9

|name_JUV={{fbaicon|ITA}} [[Juventus FC|Juventus]]
|name_BAR={{fbaicon|ESP}} [[FC Barcelona|Barcelona]]
|name_OLY={{fbaicon|GRE}} [[Olympiakos Pireu]]
|name_SPO={{fbaicon|POR}} [[Sporting Lisbonë]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_JUV_BAR=0–0
|match_JUV_OLY=2–0
|match_JUV_SPO=2–1

|match_BAR_JUV=3–0
|match_BAR_OLY=3–1
|match_BAR_SPO=2–0

|match_OLY_JUV=0–2
|match_OLY_BAR=0–0
|match_OLY_SPO=2–3

|match_SPO_BAR=0–1
|match_SPO_OLY=3–1
|match_SPO_JUV=1–1
}}&lt;/onlyinclude&gt;
=== Grupi E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi E
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005450 UEFA]

|team1=LIV |team2=SEV |team3=SPM |team4=MRB

|update=complete
|show_matches=y
|win_SPM=1 |draw_SPM=3 |loss_SPM=2 |gf_SPM=9 |ga_SPM=13
|win_SEV=2 |draw_SEV=3 |loss_SEV=1 |gf_SEV=12|ga_SEV=12
|win_LIV=3 |draw_LIV=3 |loss_LIV=0 |gf_LIV=23|ga_LIV=6
|win_MRB=0 |draw_MRB=3 |loss_MRB=3 |gf_MRB=3 |ga_MRB=16

|name_SPM={{fbaicon|RUS}} [[FC Spartak Moscow|Spartak Moska]]
|name_SEV={{fbaicon|ESP}} [[Sevilla FC|Sevilla]]
|name_LIV={{fbaicon|ENG}} [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
|name_MRB={{fbaicon|SVN}} [[NK Maribor|Maribor]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_SPM_SEV=5–1
|match_SPM_LIV=1–1
|match_SPM_MRB=1–1

|match_SEV_SPM=2–1
|match_SEV_LIV=3–3
|match_SEV_MRB=3–0

|match_LIV_SPM=7–0
|match_LIV_SEV=2–2
|match_LIV_MRB=3–0

|match_MRB_SPM=1–1
|match_MRB_SEV=1–1
|match_MRB_LIV=0–7
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Grupi F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi F
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005451 UEFA]

|team1=MCI |team2=SHK |team3=NAP |team4=FEY

|update=complete
|show_matches=y
|win_SHK=4 |draw_SHK=0 |loss_SHK=2 |gf_SHK=9 |ga_SHK=9
|win_MCI=5 |draw_MCI=0 |loss_MCI=1 |gf_MCI=14|ga_MCI=5
|win_NAP=2 |draw_NAP=0 |loss_NAP=4 |gf_NAP=11|ga_NAP=11
|win_FEY=1 |draw_FEY=0 |loss_FEY=5 |gf_FEY=5 |ga_FEY=14

|name_SHK={{fbaicon|UKR}} [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]
|name_MCI={{fbaicon|ENG}} [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|name_NAP={{fbaicon|ITA}} [[SSC Napoli|Napoli]]
|name_FEY={{fbaicon|NED}} [[Feyenoord]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_SHK_MCI=2–1
|match_SHK_NAP=2–1
|match_SHK_FEY=3–1

|match_MCI_SHK=2–0
|match_MCI_NAP=2–1
|match_MCI_FEY=1–0

|match_NAP_SHK=3–0
|match_NAP_MCI=2–4
|match_NAP_FEY=3–1

|match_FEY_SHK=1–2
|match_FEY_NAP=2–1
|match_FEY_MCI=0–4
}}&lt;/onlyinclude&gt;
=== Grupi G ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi G
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005452 UEFA]

|team1=BES |team2=POR |team3=RBL |team4=MON

|update=complete
|show_matches=y
|win_MON=0 |draw_MON=2 |loss_MON=4 |gf_MON=6 |ga_MON=16
|win_POR=3 |draw_POR=1 |loss_POR=2 |gf_POR=15|ga_POR=10
|win_BES=4 |draw_BES=2 |loss_BES=0 |gf_BES=11|ga_BES=5
|win_RBL=2 |draw_RBL=1 |loss_RBL=3 |gf_RBL=10|ga_RBL=11

|name_MON={{fbaicon|FRA|1974}} [[AS Monaco FC|Monaco]]
|name_POR={{fbaicon|POR}} [[FC Porto|Porto]]
|name_BES={{fbaicon|TUR}} [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]
|name_RBL={{fbaicon|GER}} [[RB Leipzig]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_MON_POR=0–3
|match_MON_BES=1–2
|match_MON_RBL=1–4

|match_POR_MON=5–2
|match_POR_BES=1–3
|match_POR_RBL=3–1

|match_BES_MON=1–1
|match_BES_POR=1–1
|match_BES_RBL=2–0

|match_RBL_MON=1–1
|match_RBL_POR=3–2
|match_RBL_BES=1–2
}}&lt;/onlyinclude&gt;
=== Grupi H ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|section=Grupi H
|teamwidth=180 |match_col_width=35 |class_rules=[[#Tiebreakers|Rregullat e barazimit në fazën e grupeve]]
|source=[https://web.archive.org/web/20170828003035/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/standings/round=2000881/index.html#grp-2005453 UEFA]

|team1=TOT |team2=RMA |team3=DOR |team4=APO

|update=complete
|show_matches=y
|win_RMA=4 |draw_RMA=1 |loss_RMA=1 |gf_RMA=17|ga_RMA=7
|win_DOR=0 |draw_DOR=2 |loss_DOR=4 |gf_DOR=7 |ga_DOR=13
|win_TOT=5 |draw_TOT=1 |loss_TOT=0 |gf_TOT=15|ga_TOT=4
|win_APO=0 |draw_APO=2 |loss_APO=4 |gf_APO=2 |ga_APO=17

|name_RMA={{fbaicon|ESP}} [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|name_DOR={{fbaicon|GER}} [[Borussia Dortmund]]
|name_TOT={{fbaicon|ENG}} [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]
|name_APO={{fbaicon|CYP}} [[APOEL FC|APOEL]]

|short_style=noflag

|res_col_header=K
|result1=KO |result2=KO |result3=EL
|col_KO=green1 |text_KO=Kualifikohet për [[2017–18_UEFA_Liga_e_Kampionëve#faza eliminore|fazën eliminore]]
|col_EL=blue1  |text_EL=Transferohet në [[2017–18_UEFA_Liga_e_Evropës|Ligën së Evropës]]

|match_RMA_DOR=3–2
|match_RMA_TOT=1–1
|match_RMA_APO=3–0

|match_DOR_RMA=1–3
|match_DOR_TOT=1–2
|match_DOR_APO=1–1

|match_TOT_RMA=3–1
|match_TOT_DOR=3–1
|match_TOT_APO=3–0

|match_APO_RMA=0–6
|match_APO_DOR=1–1
|match_APO_TOT=0–3
}}&lt;/onlyinclude&gt;
== Faza eliminore ==
{{#invoke:RoundN|main|columns=4
|style=font-size:90%; white-space:nowrap
|score-boxes=3|3rdplace=no|short_brackets=yes
|score-width=20
|RD1=[[#Raundi i 16të|Raundi i 16të]]
|RD2=[[#Çerek-finalet|Çerek-finalet]]
|RD3=[[#Gjysmë-finalet|Gjysmë-finalet]]
|RD4=[[#Finalja|Finalja]]
&lt;!--Round of 16--&gt;
||{{fbaicon|ESP}} '''[[Sevilla FC|Sevilla]]'''
|0
|2
|'''2'''
|{{fbaicon|ENG}} [[Manchester United F.C.|Manchester United]]
|0
|1
|'''1'''
||{{fbaicon|GER}} '''[[FC Bayern München|Bayern München]]'''
|5
|3
|'''8'''
|{{fbaicon|TUR}} [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]
|0
|1
|'''1'''
||{{fbaicon|ITA}} '''[[Juventus FC|Juventus]]'''
|2
|2
|'''4'''
|{{fbaicon|ENG}} [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]
|2
|1
|'''3'''
||{{fbaicon|ESP}} '''[[Real Madrid CF|Real Madrid]]'''
|3
|2
|'''5'''
|{{fbaicon|FRA|1974}} [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]
|1
|1
|'''2'''
||{{fbaicon|POR}} [[FC Porto|Porto]]
|0
|0
|'''0'''
|{{fbaicon|ENG}} '''[[Liverpool F.C.|Liverpool]]'''
|5
|0
|'''5'''
||{{fbaicon|SUI}} [[FC Basel|Basel]]
|0
|2
|'''2'''
|{{fbaicon|ENG}} '''[[Manchester City F.C.|Manchester City]]'''
|4
|1
|'''5'''
||{{fbaicon|ENG}} [[Chelsea F.C.|Chelsea]]
|1
|0
|'''1'''
|{{fbaicon|ESP}} '''[[FC Barcelona|Barcelona]]'''
|1
|3
|'''4'''
||{{fbaicon|UKR}} [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]
|2
|0
|'''2'''
|{{fbaicon|ITA}} '''[[A.S. Roma|Roma]]''' ([[Regula golului marcat în deplasare|a]])
|1
|1
|'''2'''
&lt;!--Quarter-finals--&gt;
||{{fbaicon|ESP}} [[Sevilla FC|Sevilla]]
|1
|0
|'''1'''
|{{fbaicon|GER}} '''[[FC Bayern München|Bayern München]]'''
|2
|0
|'''2'''
||{{fbaicon|ITA}} [[Juventus FC|Juventus]]
|0
|3
|'''3'''
|{{fbaicon|ESP}} '''[[Real Madrid CF|Real Madrid]]'''
|3
|1
|'''4'''
||{{fbaicon|ENG}} '''[[Liverpool F.C.|Liverpool]]'''
|3
|2
|'''5'''
|{{fbaicon|ENG}} [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|0
|1
|'''1'''
||{{fbaicon|ESP}} [[FC Barcelona|Barcelona]]
|4
|0
|'''4'''
|{{fbaicon|ITA}} '''[[A.S. Roma|Roma]]''' ([[Regula golului marcat în deplasare|a]])
|1
|3
|'''4'''
&lt;!--Semi-finals--&gt;
||{{fbaicon|GER}} [[FC Bayern München|Bayern München]]
|1
|2
|'''3'''
|{{fbaicon|ESP}} '''[[Real Madrid CF|Real Madrid]]'''
|2
|2
|'''4'''
||{{fbaicon|ENG}} '''[[Liverpool F.C.|Liverpool]]'''
|5
|2
|'''7'''
|{{fbaicon|ITA}} [[A.S. Roma|Roma]]
|2
|4
|'''6'''
&lt;!--Final--&gt;
||{{fbaicon|ESP}} '''[[Real Madrid CF|Real Madrid]]'''
|'''3'''||
|{{fbaicon|ENG}} [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
|'''1'''
}}
=== Raundi i 16të ===
{{#invoke:Sports series|main|generate_links=y
|[[Juventus FC|Juventus]]|ITA|4–3|[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]|ENG|2–2|2–1
|[[FC Basel|Basel]]|SUI|2–5|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]|ENG|0–4|2–1
|[[FC Porto|Porto]]|POR|0–5|[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|ENG|0–5|0–0
|[[Sevilla FC|Sevilla]]|ESP|2–1|[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|ENG|0–0|2–1
|[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|ESP|5–2|[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]|FRA+1974|3–1|2–1
|[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]|UKR|2–2 (a)|[[AS Roma|Roma]]|ITA|2–1|0–1
|[[Chelsea F.C.|Chelsea]]|ENG|1–4|[[FC Barcelona|Barcelona]]|ESP|1–1|0–3
|[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]|GER|8–1|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]|TUR|5–0|3–1
}}
=== Çerek-finalet ===
{{#invoke:Sports series|main|generate_links=y
|[[FC Barcelona|Barcelona]]|ESP|4–4 (a)|[[AS Roma|Roma]]|ITA|4–1|0–3
|[[Sevilla FC|Sevilla]]|ESP|1–2|[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]|GER|1–2|0–0
|[[Juventus FC|Juventus]]|ITA|3–4|[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|ESP|0–3|3–1
|[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|ENG|5–1|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]|ENG|3–0|2–1
}}
=== Gjysëm-finalet ===
{{#invoke:Sports series|main|generate_links=y
|[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]|GER|3–4|[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|ESP|1–2|2–2
|[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|ENG|7–6|[[AS Roma|Roma]]|ITA|5–2|2–4
}}
=== Finalja ===
&lt;section begin=Finalja /&gt;
{{main|Finalja e UEFA Ligës së Kampionëve 2018}}

Finalja u luajt në [[Kompleksin Sportiv Kombëtar Olimpiyskiy|NSC Olimpiyskiy]] në [[Kiev]] më 26 maj 2018. Ekipi &quot;shtëpiak&quot; (për qëllime administrative) u përcaktua nga një short shtesë i mbajtur pas shortit të gjysmëfinales.

&lt;onlyinclude&gt;{{Football box
|date       = {{Start date|2018|5|26|df=yes}}
|time       = 20:45
|team1      = [[Real Madrid CF|Real Madrid]] {{fbaicon|ESP}}
|score      = 3–1
|team2      = {{fbaicon|ENG}} [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
|goals1     =
*[[Karim Benzema|Benzema]] {{goal|51}}
*[[Gareth Bale|Bale]] {{goal|63||83}}
|goals2     =
*[[Sadio Mané|Mané]] {{goal|55}}
|stadium    = [[Olimpiyskiy National Sports Complex|NSC Olimpiyskiy]], [[Kyiv]]
|attendance = 61,561
|referee    = [[Milorad Mažić]] ([[Federata Serbe e Futbollit|Serbia]])
|report     = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2021711/
}}&lt;/onlyinclude&gt;
== Referime ==
{{Reflist}}
== Shih edhe ==
{{UEFA Kampion}}

[[Kategoria:UEFA Liga e Kampionëve]]</text>
      <sha1>n1ae9m5tvewrqr1qfomp6cw77kzds51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 1999–00</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387457</id>
    <revision>
      <id>3001231</id>
      <parentid>2840910</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2460" sha1="gv3sgqkvx0tj0gv85wlaosklsyveyxp" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 1999-00.

Ky ishte Kampionati i 53të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 1999 dhe përfundoi më 2000.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Prishtina|Prishtina]] |34|23|7|4|69|24|76 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Drita|Drita]] |34|21|3|10|66|40|66 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |34|19|3|12|55|42|60 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Gjilani|Gjilani]] |34|17|5|12|65|45|56 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |34|15|8|11|51|33|53 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Besiana|Besiana]] |34|15|5|14|58|37|50 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Besa|Besa]] |34|14|8|12|53|45|50 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Trepça '89|Minatori '89]] |34|15|3|16|53|67|48 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Liria|Liria]] |34|12|11|11|54|41|47 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |34|13|8|13|47|45|47 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Llapi|Llapi]] |34|14|5|15|47|50|47 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Kosova Vushtrri|Kosova Vushtrri]] |34|14|4|16|71|58|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |13|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |34|14|4|16|39|48|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |14|[[KF Besëlidhja|Besëlidhja]] |34|12|8|14|44|45|44 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |15|[[KF Uniteti|Uniteti]] |34|13|5|16|39|55|44 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |16|[[KF 2 Korriku|2 Korriku]] |34|12|7|15|40|36|43 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |17|[[KF Kika|Kika]] |34|10|4|20|34|70|34 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |18|[[KF Ballkani|Ballkani]] |34|2|4|28|31|135|10 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#0093dd&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Prishtina'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|[[Skeda:Kf_prishtina.gif|60px|Logo KF Prishtina]]||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>gv3sgqkvx0tj0gv85wlaosklsyveyxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2000–01</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387458</id>
    <revision>
      <id>3001232</id>
      <parentid>2840909</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2294" sha1="dhqzimhepzf1pa3n3cwza7x6y21lxak" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2000-01.

Ky ishte Kampionati i 54të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2000 dhe përfundoi më 2001.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Prishtina|Prishtina]] |30|18|9|3|53|19|63 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Gjilani|Gjilani]] |30|17|6|7|60|24|57 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Besiana|Besiana]] |30|16|4|10|62|39|52 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Drita|Drita]] |30|16|6|8|41|25|51 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Liria|Liria]] |30|13|7|10|59|40|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |30|14|4|12|45|37|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Llapi|Llapi]] |30|15|1|14|36|48|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |30|13|6|11|47|35|45 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Drenica|Drenica]] |30|13|5|12|47|41|44 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |30|13|5|12|39|37|44 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Kosova Vushtrri|Kosova Vushtrri]] |30|14|2|14|41|41|44 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Besa|Besa]] |30|13|3|14|50|57|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |13|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |30|13|3|14|40|52|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |14|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |30|13|2|15|36|42|41 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |15|[[KF Besëlidhja|Besëlidhja]] |30|4|2|24|21|75|14 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |16|[[KF Rahoveci|Rahoveci]] |30|1|3|26|18|83|6 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#0093dd&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Prishtina'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|[[Skeda:Kf_prishtina.gif|60px|Logo KF Prishtina]]||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>dhqzimhepzf1pa3n3cwza7x6y21lxak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2001–02</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387459</id>
    <revision>
      <id>3001233</id>
      <parentid>2840908</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2017" sha1="janswzf9y1nxhiirjiw6cn3iy7vwc4r" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2001-02.

Ky ishte Kampionati i 55të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2001 dhe përfundoi më 2002.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Besiana|Besiana]] |26|16|5|5|45|20|53 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |26|12|6|8|43|28|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |26|13|3|10|39|34|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Drita|Drita]] |26|12|4|10|43|28|40 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Kosova Vushtrri|Kosova Vushtrri]] |26|11|6|9|33|29|39 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Prishtina|Prishtina]] |26|11|5|10|34|23|38 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Besa|Besa]] |26|10|7|9|40|36|37 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Drenica|Drenica]] |26|10|6|10|39|34|36 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |26|10|6|10|29|35|36 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Liria|Liria]] |26|10|5|11|39|29|35 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Dukagjini|Dukagjini]] |26|9|8|9|34|38|35 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Gjilani|Gjilani]] |26|10|4|12|33|33|34 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |13|[[KF Llapi|Llapi]] |26|9|5|12|31|51|32 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |14|[[KF Vëllazëria|Vëllazëria]] |26|3|2|21|29|93|11 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#ff0000&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Besiana'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>janswzf9y1nxhiirjiw6cn3iy7vwc4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2002–03</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387460</id>
    <revision>
      <id>3001234</id>
      <parentid>2840907</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="79bzupb3y99jpmticuuizptapkzcdhv" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2002-03.

Ky ishte Kampionati i 56të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2002 dhe përfundoi më 2003.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Drita|Drita]] |26|14|9|3|53|22|51 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Prishtina|Prishtina]] |26|14|8|4|53|14|50 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |26|14|4|8|40|27|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Besiana|Besiana]] |26|12|5|9|28|30|41 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Besa|Besa]] |26|11|6|9|42|29|39 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Kosova Vushtrri|Kosova Vushtrri]] |26|10|5|11|30|28|35 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Drenica|Drenica]] |26|9|7|10|30|49|34 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |26|8|8|10|30|31|32 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Gjilani|Gjilani]] |26|9|5|12|32|39|32 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |26|9|5|12|31|38|32 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |26|8|8|10|31|40|32 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |26|9|4|13|28|35|31 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |13|[[KF Liria|Liria]] |26|8|7|11|27|35|31 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |14|[[KF Dukagjini|Dukagjini]] |26|4|5|17|16|54|14 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#0000ff&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Drita'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>79bzupb3y99jpmticuuizptapkzcdhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2003–04</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387461</id>
    <revision>
      <id>3001239</id>
      <parentid>2868706</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2410" sha1="4hwss9a2bvbnb3o2jxvlj461fvi4mzv" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2003-04.

Ky ishte Kampionati i 57të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2003 dhe përfundoi më 2004.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Prishtina|Prishtina]] |24|16|4|4|41|16|52 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Besa|Besa]] |24|13|5|6|51|30|44 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |24|9|9|6|34|23|36 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Drenica|Drenica]] |24|11|2|11|39|36|35 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |24|11|1|12|35|42|34 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Drita|Drita]] |24|9|6|9|37|33|33 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Getoari|Getoari]] |24|10|3|11|24|27|33 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF KEK|KEK]] |24|8|7|9|35|30|31 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |24|9|4|11|27|31|31 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |24|9|4|11|29|35|31 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |24|8|4|12|27|41|28 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Kosova Vushtrri|Kosova Vushtrri]] |24|8|3|13|29|48|27 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |13|[[KF Besiana|Besiana]] |24|7|4|13|20|36|25 }}
|-style=&quot;background: #D0D0D0&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |14|[[KF Gjilani|Gjilani]]&lt;small&gt;*&lt;/small&gt; |0|0|0|0|0|0|0 }}
|}
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; Gjilani ra automatikisht nga kategoria pas dy mosparaqitjeve në raundet 12 dhe 13; si ndëshkim shtesë, ata do ta fillojnë sezonin 2004/05 në nivelin e dytë me zbritje prej 9 pikësh. Të gjitha ndeshjet e tyre u anuluan (rezultatet brenda kllapave katrore).
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#0093dd&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Prishtina'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|[[Skeda:Kf_prishtina.gif|60px|Logo KF Prishtina]]||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>4hwss9a2bvbnb3o2jxvlj461fvi4mzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2004–05</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387462</id>
    <revision>
      <id>3001237</id>
      <parentid>2840932</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3464" sha1="6gcsyw4zsw3xgaexgozdv0gb168qz8a" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2004-05.

Ky ishte Kampionati i 57të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2004 dhe përfundoi më 2005.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Besa|Besa]] |32|18|4|10|50|30|58 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |32|16|6|10|40|25|54 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |32|15|5|12|44|43|50 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Prishtina|Prishtina]] |32|14|7|11|35|33|49 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Liria|Liria]] |32|12|7|13|40|44|43 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |32|12|6|14|37|35|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF KEK|KEK]] |32|13|7|12|39|39|46 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |32|11|9|12|37|33|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Drenica|Drenica]] |32|13|3|16|47|50|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |32|13|3|16|40|56|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Drita|Drita]] |32|13|3|16|37|44|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Llapi|Llapi]] |32|10|4|18|39|53|34 }}
|}
=== Raundi Kampionatit ===
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Besa|Besa]] |32|23|6|3|80|26|75 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Prishtina|Prishtina]] |32|22|6|4|53|19|72 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |32|15|6|11|49|43|51 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Liria|Liria]] |32|13|7|12|53|43|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Drenica|Drenica]] |32|12|6|14|40|52|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |32|8|8|16|39|53|32 }}
|}
=== Raundi Zbritjes ===
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
|-style=&quot;background: #&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |32|12|10|10|42|36|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Gjilani|Gjilani]] |32|11|10|11|31|30|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Besiana|Besiana]] |32|12|7|13|41|53|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF KEK|KEK]] |32|10|8|14|33|43|38 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |32|9|5|18|21|42|32 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |32|4|3|25|19|61|15 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#ff0000&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Besa'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>6gcsyw4zsw3xgaexgozdv0gb168qz8a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2005–06</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387463</id>
    <revision>
      <id>3001235</id>
      <parentid>2840904</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3476" sha1="q13ogr5xlhvzkvftgthcsxm7ldmpgqi" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2005-06.

Ky ishte Kampionati i 59të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2005 dhe përfundoi më 2006.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Besa|Besa]] |22|15|6|1|55|16|51 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Prishtina|Prishtina]] |22|15|4|3|31|8|49 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Liria|Liria]] |22|11|4|7|40|27|37 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |22|11|3|8|31|29|36 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Drenica|Drenica]] |22|9|5|8|29|26|32 }}
|-style=&quot;background: #ACE1AF&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |22|8|5|9|25|27|29 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Besiana|Besiana]] |22|8|5|9|28|39|29 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |22|7|8|7|28|26|29 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF KEK|KEK]] |22|6|7|9|18|28|25 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Gjilani|Gjilani]] |22|5|8|9|11|21|23 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |22|4|5|13|11|28|17 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |22|2|2|18|7|39|8 }}
|}
=== Raundi Kampionatit ===
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Besa|Besa]] |32|18|4|10|50|30|58 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |32|16|6|10|40|25|54 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |32|15|5|12|44|43|50 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Prishtina|Prishtina]] |32|14|7|11|35|33|49 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Liria|Liria]] |32|12|7|13|40|44|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |32|12|6|14|37|35|42 }}
|}
=== Raundi Zbritjes ===
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
|-style=&quot;background: #&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF KEK|KEK]] |32|13|7|12|39|39|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |32|11|9|12|37|33|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Drenica|Drenica]] |32|13|3|16|47|50|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |32|13|3|16|40|56|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Drita|Drita]] |32|13|3|16|37|44|42 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Llapi|Llapi]] |32|10|4|18|39|53|34 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#ff0000&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Besa'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>q13ogr5xlhvzkvftgthcsxm7ldmpgqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës (UNMIK) 2006–07</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387464</id>
    <revision>
      <id>3001236</id>
      <parentid>2840911</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="p4fhm77lbjf5pufndkit72jw5xvak2w" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës (UNMIK)]] në sezonin 2006-07. Ky ishte sezoni i fundit para [[Kosova]] u bë një republik.

Ky ishte Kampionati i 60të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 2006 dhe përfundoi më 2007.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Besa|Besa]] |30|21|4|5|72|28|67 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[KF Prishtina|Prishtina]] |30|18|7|5|60|26|61 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Trepça'89|Trepça '89]] |30|17|5|8|54|28|56 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Drenica|Drenica]] |30|13|7|10|52|47|46 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF KEK|KEK]] |30|13|4|13|53|43|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF Hysi|Hysi]] |30|12|7|11|42|39|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |30|12|7|11|40|37|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Kosova Vushtrri|Kosova Vushtrri]] |30|11|9|10|37|32|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Shqiponja|Shqiponja Kosova Steel]] |30|12|5|13|49|43|41 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Gjilani|Gjilani]] |30|11|7|12|35|43|40 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |30|11|6|13|44|43|39 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Trepça|Trepça]] |30|10|9|11|39|41|39 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |13|[[KF Besiana|Besiana]] |30|12|3|15|35|55|39 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |14|[[KF Liria|Liria]] |30|10|8|12|41|49|35 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |15|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |30|7|7|16|23|55|28 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |16|[[KF Kosova Prishtinë|Kosova Prishtinë]] |30|1|3|26|25|92|6 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#ff0000&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Besa'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>p4fhm77lbjf5pufndkit72jw5xvak2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Superliga e Futbollit të Kosovës 2010–11</title>
    <ns>0</ns>
    <id>387473</id>
    <revision>
      <id>3001238</id>
      <parentid>2840935</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="egeyjcsicvtm4dtlzbvaxd7x48rowwa" xml:space="preserve">Statistika të [[Superliga e Kosovës|Superligës së Kosovës]] në sezonin 2010-11.

Ky ishte Kampionati i 64të Zyrtar i [[Kosovë]]s. Nisi më 14 gusht, 2010 dhe përfundoi më 19 qershor, 2011.
== Klasifikimi dhe rezultatet ==
{{Kampionat futbolli}}
                         &lt;!--Rendi Skuadra                                N F B H GSh GP Pikë  --&gt;
{{Kampionat futbolli skuadra |1|[[KF Hysi|Hysi]] |33|23|4|6|73|35|73 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |2|[[FC Prishtina|Prishtina]] |33|21|6|6|56|23|69 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |3|[[KF Liria|Liria]] |33|13|8|12|56|49|47 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |4|[[KF Drenica|Drenica]] |33|13|5|15|44|42|44 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |5|[[KF Besa Pejë|Besa]] |33|12|7|14|47|44|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |6|[[KF KEK|KEK]] |33|12|7|14|45|50|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |7|[[KF Trepça'89|Trepça'89]] |33|12|7|14|40|45|43 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |8|[[KF Trepça|Trepça]] |33|11|9|13|37|48|42 }}
{{Kampionat futbolli skuadra |9|[[KF Vëllaznimi|Vëllaznimi]] |33|12|5|16|40|52|41 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |10|[[KF Ballkani|Ballkani]] |33|11|8|14|40|47|41 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |11|[[KF Flamurtari|Flamurtari]] |33|11|6|16|39|46|39 }}
|-style=&quot;background: #FFCCCC&quot;
{{Kampionat futbolli skuadra |12|[[KF Ferizaj|Ferizaj]] |33|7|8|18|28|64|29 }}
|}
== Përbërja e skuadrës fituese ==
{| class=&quot;prettytable&quot; Width=&quot;700&quot;
|- bgcolor=&quot;#000000&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;75&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''1.''' &lt;/span&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;625&quot; |&lt;span style=&quot;color:#FFFFFF;&quot;&gt; '''KF Hysi'''&lt;/span&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; align=&quot;center&quot;
|[[Skeda:KF_Hysi_Logo.jpg|60px|Logo KF Hysi]]||- bgcolor=&quot;#E8E8E8&quot; align=&quot;left&quot;|
Nuk është plotësuar ende.
|}
== Referime ==
{{reflist}}

{{Historia e Superligës së Kosovës}}

[[Kategoria:Superliga e Kosovës]]</text>
      <sha1>egeyjcsicvtm4dtlzbvaxd7x48rowwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Islami në Perandorinë Osmane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>388695</id>
    <revision>
      <id>3001138</id>
      <parentid>2972413</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T01:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3001138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3411" sha1="683x86l8k11tov3txh2qz1ygn1y655d" xml:space="preserve">[[Skeda:Bursa Ulu Cami interior Turkey 2013 7.jpg|parapamje|Brendësia e Xhamisë së Madhe të Bursës në qytetin e Bursës, [[Turqia|Turqi]].]]
'''Islami sunit''' ishte feja zyrtare e [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Pozicioni më i lartë në [[Islami|Islam]], [[kalifati]], u pretendua nga [[sulltani]], pas disfatës së [[Mamlukët|Mamlukëve]], i cili u krijua si [[Kalifati Osman]]. Sulltani do të ishte një [[Myslimanët|mysliman]] i devotshëm dhe i jepej autoriteti i mirëfilltë i [[Kalifi|kalifit]]. Përveç kësaj, klerikët sunitë kishin ndikim të jashtëzakonshëm mbi qeverinë dhe autoriteti i tyre ishte qendror në rregullimin e ekonomisë. Pavarësisht të gjithave, sulltani kishte gjithashtu të drejtë për dekretin, duke zbatuar një kod të quajtur Kanun (ligj) në turqisht. Përveç kësaj, ekzistonte një pozicion suprem klerikal i quajtur Shejkhulislam (&quot;Shejhu i Islamit&quot; në arabisht). Minoritetet, veçanërisht të krishterët dhe judejtë, por edhe disa të tjerë, ishin të detyruar të paguanin [[Xhizja|xhizjen]], taksën e votimit siç urdhërohet nga Islami tradicional.

== Qeverisja ==
Para Tanzimatit, institucioni qeverisës, i njohur edhe si mileti mysliman, njihej si Bab-ı Meşihat, zyra e Shejkhulislamit. Emra të tjerë të përdorur ishin Bâb-ı Fetvâ, Meşîhat Dairesi ose Şeyhülislâm Kapısı (Porta e Shejkhulislamit).

== Islami Sunit ==

=== Kredoja dhe medh'hebi ===
Që nga themelimi i Perandorisë Osmane, ligji osman dhe jeta fetare përcaktoheshin nga medh'hebi Hanefi (shkolla e jurisprudencës islame). Lidhur me besimin, shkolla Maturidi ndiqej kryesisht, duke dominuar medresetë (Shkolla Islame Maturidi dhe ajo Esh'ari e teologjisë islame përdornin Ilm al-Kalam për të kuptuar Kuranin dhe hadithet (thëniet dhe veprimet e Muhamedit dhe Rashidunëve) në mënyrë që të zbatonin parimet islame në fetva (vendime islame)).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=McLean|first=George F.|url=https://books.google.com/books?id=4BXsV0_qhs4C&amp;pg=PA104&amp;lpg#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=Normative Ethics and Objective Reason|date=1996|publisher=CRVP|isbn=978-1-56518-022-2|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Salafism Infiltrates Turkish Religious Discourse|url=https://mei.edu/publications/salafism-infiltrates-turkish-religious-discourse|access-date=2025-10-11|website=Middle East Institute|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Koru|first=Selim|title=Turkey's 200-Year War against 'ISIS'|url=https://nationalinterest.org/feature/turkeys-200-year-war-against-isis-13412|access-date=2025-10-11|website=The National Interest|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== Alevizmi ==
Për shkak të besimeve dhe praktikave të tyre heterodokse, alevitët kanë qenë shënjestër e shtypjes historike dhe të kohëve të fundit. Ata u rreshtuan me Perandorinë Persiane kundër Perandorisë Osmane dhe dyzet mijë alevitë u vranë në vitin 1514 nga osmanët. Qizilbashët e Anadollit e gjetën veten në anën &quot;e gabuar&quot; të kufirit osmano-safavid pas Paqes së Amasjas të vitit 1555. Ata u bënë subjekte të një oborri osman që i shihte me dyshim. Në atë periudhë të trazuar nën Sulejmanin e Madhërishëm, populli alevit u persekutua dhe u vra.

== Shiko edhe ==

* [[Krishtërimi në Perandorinë Osmane]]
* [[Islami në Turqi]]

== Referime ==
[[Kategoria:Islami në Perandorinë Osmane]]
[[Kategoria:Islami sipas vendit të mëparshëm]]</text>
      <sha1>683x86l8k11tov3txh2qz1ygn1y655d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Veshjet ushtarake të Romës së Lashtë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>389730</id>
    <revision>
      <id>3001203</id>
      <parentid>2998216</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5518" sha1="61r77he3m1bqu0w1wr0l0kwp5k2wx54" xml:space="preserve">{{Short description|Veshjet e njësive ushtarake romake }}
[[Skeda:Ancient Times, Roman. - 017 - Costumes of All Nations (1882).JPG|parapamje|333pxKohët e lashta, romakët. - 017 – ''Costumes of All Nations'' ([[1882]]).]]
[[Legjioni romak|Legjionet]] e [[Republika Romake|Republikës Romake]] dhe [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] kishin një veshje dhe armaturë mjaft të standardizuar, veçanërisht afërsisht nga fillimi ose mesi i [[shekulli I|shekullit të I]] e në vijim, kur u fut {{lang|la|lorica segmentata}} (armatura e segmentuar).&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Michael Simkins|title=The Roman Army from Hadrian to Constantine|year=1979|publisher=Osprey Publishing|language=en|page=17}}&lt;/ref&gt; Megjithatë mungesa e një prodhimi të unifikuar për Ushtrinë Romake donte të thoshte se kishte akoma diferenca të konsiderueshme në hollësi. Madje armatura e prodhuar në fabrikat shtetërore varionin sipas provincës së origjinës.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Martin|last=Windrow|title=Imperial Rome at War|year=1996|language=en|isbn=962-361-608-2|page=16}}&lt;/ref&gt;

Problemi tjetër është se [[romakët]] i morën ose i vodhën shumicën e dizajneve nga popujt e tjerë. Fragmente të mbijetuara veshjesh dhe pikturash muri tregojnë se tunika bazë e ushtarit romak ishte në të kuqe ose leshi të pangjyrosur.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Sumner|first=Graham|title=Roman Military Dress|year=2009|publisher=The History Press|language=en|location=Stroud|isbn=978-07524-4576-2}}&lt;/ref&gt; Komandantët madhorë dihet se kanë veshur mantele të bardhë dhe pendë. Centurionët, që përbënin rangjet e oficerëve, kishin dekorime në pllakat e parzmoreve të tyre që përkojnë me medaljet moderne dhe bastunë të gjatë që mbanin.

Shembujt e pjesëve të armaturës personale të Ushtrisë Romake përfshinin: 
* ''Galea'' ose helmeta e ushtarit. Forma variuese përfshinin Helmet Coolus, Helmetën Montefortino dhe helmetën perandorake.
* Gambieret, për të mbrojtur këmbët.
* ''Lorica'' ([[armatura e trupit|armaturë]]), duke përfshirë: 
** ''Lorica hamata'' (armaturë rrjetë zinxhirësh)
** ''Lorica manica'' (mbrojtëse e krahëve)
** ''Lorica plumata'' (një formë armature copa që u ngjanin pendëve)
** ''Lorica segmentata' (armaturë e segmentuar)''
** ''Lorica squamata'' (armaturë luspore)
** ''Lorica musculata'' (armaturë muskulore)
* Pteruges, ndoshta më së shumti për rangjet e larta, formonin një mbulesë mbrojtëse prej lëkure ose thurjeje fashash shumë-shtresëse (lini) ose fasha të veshura të varura në bel i parzmores.

Veshje dhe pajisje të tjera përfshinin:
* Një tunikë
* Brezi i supit, një rrip i mbajtur përgjatë një supi që zakonisht përdorej për të mbajtur një armë (zakonisht një shpatë) ose pajisje të tjera si një bri ose tambur.
* Balteus, brezi standard i mbajtur nga legjionari romak. Ai përdorej me gjasa për të mbajtur veshjet ose për të mbajtur armët.
* Braccae (brekushet), popullor me legjionarëve romakë të vendosur në klima më të ftohta në veri të Italisë Jugore.
* Caligae, këpucë ushtarake me shuall të rëndë ose sandale, që visheshin nga legjionarët romakë dhe auxiliarii përgjatë historisë së [[Republika Romake|Republikës]] dhe [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].
* Focale, një shall i veshur nga legjionarët romakë për të mbrojtur qafën nga gërvishtja e shkaktuar nga kontakti i vazhdueshëm me armaturën ushtarake.
* Loculus, një çantë shpine e mbajtur nga gjegjionarët si një pjesë e sarcina-s (paketa e marshimit) së tyre.
* ''[[Paludamentum]]'', një mantel ose kapotë e lidhur në një sup, e veshur nga komandantët ushtarakë dhe (më rrallë) nga trupat e tyre. Ushtarët e zakonshëm vishnin një ''sagum'' në vend të një ''[[paludamentum]]''.

== Shiko gjithashtu ==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Veshjet në Romën e lashtë]]
* [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]]
* [[Ushtria Romake]]
* [[Uniforma ushtarake]]
* [[Paludamentum]]
* [[Toga (veshje)]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Romanizimi (kulturor)]]
* [[Iliro-romakët]]
* [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]]
* [[Magister militum Ilirikum]]
* [[Historia e Kushtetutës romake]]
* [[Mitologjia romake]]
* [[Castellum]]
* [[Castra]]
* [[Burgus]]
* [[Panem et circenses]]
* [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Pax Romana]]
* [[Letërsia e vjetër greke e romake]]
* [[Agentes in rebus]]
* [[Jus trium liberorum]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[E drejta romake]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Filozofia e lashtë romake]]
* [[Arsimi në Romën e lashtë]]
* [[Feja romake]]
* [[Martesa në Romën e lashtë]]
* [[Arti romak]]
* [[Kopshtet romake]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Kuzhina antike romake]]
{{Div col end}}

== Referime ==
{{Reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20080814032429/http://museums.ncl.ac.uk/archive/arma/welc/begin.htm Beginners' Guide to Roman Military Equipment] at museums.ncl.ac.uk
* [http://gsillustrator.co.uk/ Graham Sumner's website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217190513/http://www.gsillustrator.co.uk/ |date=17 shkurt 2022 }}

[[Kategoria:Veshje e Romës së lashtë]]
[[Kategoria:Uniforma ushtarake]]
[[Kategoria:Ushtria romake]]
[[Kategoria:Armaturë trupi]]</text>
      <sha1>61r77he3m1bqu0w1wr0l0kwp5k2wx54</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001362</id>
      <parentid>3001203</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5517" sha1="k3rgx8wrjcczos9g3boojtfsorw9mjb" xml:space="preserve">{{Short description|Veshjet e njësive ushtarake romake }}
[[Skeda:Ancient Times, Roman. - 017 - Costumes of All Nations (1882).JPG|parapamje|333pxKohët e lashta, romakët. - 017 – ''Costumes of All Nations'' ([[1882]]).]]
[[Legjioni romak|Legjionet]] e [[Republika Romake|Republikës Romake]] dhe [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] kishin një veshje dhe armaturë mjaft të standardizuar, veçanërisht afërsisht nga fillimi ose mesi i [[shekulli I|shekullit të I]] e në vijim, kur u fut {{lang|la|lorica segmentata}} (armatura e segmentuar).&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Michael Simkins|title=The Roman Army from Hadrian to Constantine|year=1979|publisher=Osprey Publishing|language=en|page=17}}&lt;/ref&gt; Megjithatë mungesa e një prodhimi të unifikuar për Ushtrinë Romake donte të thoshte se kishte akoma diferenca të konsiderueshme në hollësi. Madje armatura e prodhuar në fabrikat shtetërore varionin sipas provincës së origjinës.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Martin|last=Windrow|title=Imperial Rome at War|year=1996|language=en|isbn=962-361-608-2|page=16}}&lt;/ref&gt;

Problemi tjetër është se [[romakët]] i morën ose i vodhën shumicën e dizajneve nga popujt e tjerë. Fragmente të mbijetuara veshjesh dhe pikturash muri tregojnë se tunika bazë e ushtarit romak ishte në të kuqe ose leshi të pangjyrosur.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Sumner|first=Graham|title=Roman Military Dress|year=2009|publisher=The History Press|language=en|location=Stroud|isbn=978-07524-4576-2}}&lt;/ref&gt; Komandantët madhorë dihet se kanë veshur mantele të bardhë dhe pendë. Centurionët, që përbënin rangjet e oficerëve, kishin dekorime në pllakat e parzmoreve të tyre që përkojnë me medaljet moderne dhe bastunë të gjatë që mbanin.

Shembujt e pjesëve të armaturës personale të Ushtrisë Romake përfshinin: 
* ''Galea'' ose helmeta e ushtarit. Forma variuese përfshinin Helmet Coolus, Helmetën Montefortino dhe helmetën perandorake.
* Gambieret, për të mbrojtur këmbët.
* ''Lorica'' ([[armatura e trupit|armaturë]]), duke përfshirë: 
** ''Lorica hamata'' (armaturë rrjetë zinxhirësh)
** ''Lorica manica'' (mbrojtëse e krahëve)
** ''Lorica plumata'' (një formë armature copa që u ngjanin pendëve)
** ''Lorica segmentata'' (armaturë e segmentuar)
** ''Lorica squamata'' (armaturë luspore)
** ''Lorica musculata'' (armaturë muskulore)
* Pteruges, ndoshta më së shumti për rangjet e larta, formonin një mbulesë mbrojtëse prej lëkure ose thurjeje fashash shumë-shtresëse (lini) ose fasha të veshura të varura në bel i parzmores.

Veshje dhe pajisje të tjera përfshinin:
* Një tunikë
* Brezi i supit, një rrip i mbajtur përgjatë një supi që zakonisht përdorej për të mbajtur një armë (zakonisht një shpatë) ose pajisje të tjera si një bri ose tambur.
* Balteus, brezi standard i mbajtur nga legjionari romak. Ai përdorej me gjasa për të mbajtur veshjet ose për të mbajtur armët.
* Braccae (brekushet), popullor me legjionarëve romakë të vendosur në klima më të ftohta në veri të Italisë Jugore.
* Caligae, këpucë ushtarake me shuall të rëndë ose sandale, që visheshin nga legjionarët romakë dhe auxiliarii përgjatë historisë së [[Republika Romake|Republikës]] dhe [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].
* Focale, një shall i veshur nga legjionarët romakë për të mbrojtur qafën nga gërvishtja e shkaktuar nga kontakti i vazhdueshëm me armaturën ushtarake.
* Loculus, një çantë shpine e mbajtur nga gjegjionarët si një pjesë e sarcina-s (paketa e marshimit) së tyre.
* ''[[Paludamentum]]'', një mantel ose kapotë e lidhur në një sup, e veshur nga komandantët ushtarakë dhe (më rrallë) nga trupat e tyre. Ushtarët e zakonshëm vishnin një ''sagum'' në vend të një ''[[paludamentum]]''.

== Shiko gjithashtu ==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Veshjet në Romën e lashtë]]
* [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]]
* [[Ushtria Romake]]
* [[Uniforma ushtarake]]
* [[Paludamentum]]
* [[Toga (veshje)]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Romanizimi (kulturor)]]
* [[Iliro-romakët]]
* [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]]
* [[Magister militum Ilirikum]]
* [[Historia e Kushtetutës romake]]
* [[Mitologjia romake]]
* [[Castellum]]
* [[Castra]]
* [[Burgus]]
* [[Panem et circenses]]
* [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Pax Romana]]
* [[Letërsia e vjetër greke e romake]]
* [[Agentes in rebus]]
* [[Jus trium liberorum]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[E drejta romake]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Filozofia e lashtë romake]]
* [[Arsimi në Romën e lashtë]]
* [[Feja romake]]
* [[Martesa në Romën e lashtë]]
* [[Arti romak]]
* [[Kopshtet romake]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Kuzhina antike romake]]
{{Div col end}}

== Referime ==
{{Reflist}}

== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20080814032429/http://museums.ncl.ac.uk/archive/arma/welc/begin.htm Beginners' Guide to Roman Military Equipment] at museums.ncl.ac.uk
* [http://gsillustrator.co.uk/ Graham Sumner's website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217190513/http://www.gsillustrator.co.uk/ |date=17 shkurt 2022 }}

[[Kategoria:Veshje e Romës së lashtë]]
[[Kategoria:Uniforma ushtarake]]
[[Kategoria:Ushtria romake]]
[[Kategoria:Armaturë trupi]]</text>
      <sha1>k3rgx8wrjcczos9g3boojtfsorw9mjb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mos maiorum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>390344</id>
    <revision>
      <id>3001209</id>
      <parentid>2982209</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131164" sha1="om3clgtpklw65m54sby4lxh30zp7361" xml:space="preserve">{{Short description|Doket dhe traditat zakonore të Romës së Lashtë}}
[[Skeda:Procession on the Ara Pacis (I).jpg|parapamje|upright=1.4|Reliev në Ara Pacis me priftërinj dhe dinjitarë perandorakë romakë.]]
'''Mos maiorum''' (nga [[gjuha latine|latinishtja]] ''mōs maiōrum'', {{IPA|la-x-classic|ˈmoːs majˈjoːrʊ̃|lang|link=no}};që do të thotë «zakon, traditë e [[kulti i të parëve|të parëve]]»,&lt;ref&gt;Karl-J. Hölkeskamp, (Princeton University Press, 2010), [https://books.google.com/books?id=HT4jMgO0BI0C&amp;q=%22ancestral+custom%22 ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research''] fq. 17&lt;/ref&gt;) ose &quot;mënyrëa e të parëve&quot;; ishte kodi i pashkruar nga i cili romakët e lashtë nxirnin normat e tyre shoqërore. ishte koncepti bërthamor i tradicionalizmit romak, duke përfaqësuar thelbin e [[morali]]t tradicional të [[Roma e lashtë|qytetërimit romak]].&lt;ref&gt;[http://www.brillonline.nl/public/LOGIN?sessionid=075081815eff5d000d66c52e710d1f80&amp;authstatuscode=400 ''Mos Maiorum'', Brill Online]{{Lidhje e vdekur}}.&lt;/ref&gt; ''Mos maiorum'' ishin parimet e respektuara përgjatë historisë, modelet e sjelljeve dhe praktikat shoqërore që preknin jetën private, politike dhe ushtarake në Romën e Lashtë.&lt;ref&gt;Karl-J. Hölkeskamp, [https://books.google.al/books?id=HT4jMgO0BI0C ''Reconstructing the Roman Republic''], Princeton University Press, 2010, fq. 17–18.&lt;/ref&gt;

Termi ''mos''{{Efn|Forma e shumësit, ''mores'' ishte më e zakonshme.}}, e përkthyer me termin pakësues ''zakon'' në nivel studimor, është në të vërtetë një term [[gjuha latine|latin]] shumë më i pasur [[semantika|semantikisht]] dhe ka vlerë bashkarisht ideale dhe [[Pragmatizmi|pragmatike]], ndërsa përfshin sistemin e vlerave të një individi të veçantë apo të një shoqërie dhe, njëkohësisht, praktikën që rrjedh në mënyrë koherente. Nga ''mos'' dhe ''mores'' rrjedh fjala &quot;moral&quot;.Ndërsa ''maiorum'' është shumësi i [[Rasa gjinore|ginores]] për &quot;të mëdhenj&quot; ose &quot;të vjetër&quot;)

Termi ''mores'' përdorej që në periudhën [[Protohistoria|protohistorike]] të tribuve të vendosura në territorin [[Lacio|lacial]], në referim të zakoneve të llojit [[magjia|magjiko]]-[[feja|fetar]]. Një përkufizim të tij e jep Sekst Pompe Festi: «''Mos est institutum patrium, id est memoria veterum pertinens maxime ad religiones caerimoniasque antiquorum''.&lt;br&gt; ''Tradita është zakoni i etërve, do me thënë kujtimi i të parëve në lidhje mbi të gjitha me ritet dhe cerimonitë e lashtësisë''.»&lt;ref&gt;[https://www.archive.org/stream/cu31924031242153#page/n119/ Sesto Pompeo Festo 157], përthim te ''Istituzioni di diritto romano'', fq. 29.&lt;/ref&gt;

Nga [[Monarkia romake|Periudha Monarkike]] në [[Perandoria Romake|Periudhën Perandorake]], ''mores'', do të identifikoheshin si një një trup parimesh dhe vlerash ekzemplare për bashkësinë romake të asaj periudhe dhe në ato pasuese. Kushdo që nuk respektonte &quot;Mos maiorum&quot; thyente kodin e mësimeve etike dhe morale të [[Roma e lashtë|romake]].

== Historia ==
=== Protohistoria: nga shekulli X – mesi shekullit VIII p.e.s. ===
{{See also|Themelimi i Romës|Origjina e Romës|Remi dhe Romuli|Mitologjia romake}}
[[Skeda:Ripa - area sacra di s Omobono 00915-6.JPG|parapamje|majtas|upright=1.5|Zona &quot;e shenjtë&quot; e Sant'Omobonos, ku u zhvilluan gërmimet dhe studimi i dëshmive mbi popujt latinë para [[shekulli VIII p.e.s.|shekullit të VIII p.e.s.]]]]
Për këtë periudhë nuk kemi ndonjë burim të shkruar bashkëkohor,&lt;ref&gt;Në këtë periudhë përdorimi i shkrimit nuk ishte futur akoma.&lt;/ref&gt; apo nga autorë vijues; prandaj, për të vendosur se kusht ishin traditat, mënyra e vetme është të përdoret hulumtimi arkeologjik. Bëhet fjalë për popullsi të vendosura në territoret ku pastaj do të [[Themelimi i Romës|themelohej Roma]] dhe nëpërmjet zbulimeve mortore kërkohet të deduktohen zakonet, traditat dhe struktura e shoqërisë së asaj periudhe të hershme.

Sipas veprave historiko-juridike të Gaius dhe Sekst Pomponiusit&lt;ref&gt;Sekst Pomponius, ''De origine iuris'' fragmentum I, 1; Gaius, ''Istituzioni di Gaio'', I, 1.&lt;/ref&gt; ''mores'', janë zakone dhe doke të tribuve që u bashkuan dhe themeluan qytetin e [[Roma e lashtë|Romës]].&lt;ref&gt;''Roma arcaica e le ultime scoperte archeologiche. Aspetti di vita quotidiana nella Roma arcaica: dalle origini all'eta monarchica''.&lt;/ref&gt;

Në këtë fazë të parë iishin vetëm ''mores'' që identifikoheshin me [[e drejta romake|të drejtën romake]], duke formuar modelin mbi të cilin anëtarët e bashkësisë rregullonin sjelljen e tyre: modele të tilla rridhnin nga shekuj zakonesht të mëparshme, që i përkisnin ''pagi''.&lt;ref&gt;Mario Amelotti, ''Lineamenti di storia del diritto romano'', fq. 45.&lt;/ref&gt; Studiuesit mendojnë se para periudhës monarkike, do me thënë përgjatë fazës para-qytetare, ''mores'' bazoheshin mbi sjelljen e ''familiae'', dhe, në vijim, duke nisur nga mesi i [[shekulli VIII p.e.s.]], edhe të ''gentes'', përkundrejtë forcave natyrore, sipas interpretimit të priftërinjve, që, hap pas hapi i mblidhnin duke i përcjellë gojarisht dhe duke i ruajtur në arkivat priftërore sekrete.

Një kohë të parë ''mores'' nuk përbënin ligje faktike, por mbi të gjitha në Romën paraqytetare, ishin parime unanimisht të ndara nga bashkësia. Rreth [[shekulli X p.e.s.|shekullit të X p.e.s.]] priftërinjtë mblidhnin në formën gojore dhe me gjasa edhe të shkruar, zakone të tilla. Në këtë periudhë ishin mbajtësit e vetëm të njohurive juridike dhe një nga detyrat e tyre ishte tia zbulonin këto zakone, gjithmonë në mënyrë sekrete, subjektit që i kërkonte apo apo më saktë i interpretonte në mënyrë që konsideronte më të përshtatshme. Në vijim i këshillonin kërkuesit një sjellje për të ndjekur një interes të vetin legjitim apo për tu mbrojtur korrektësisht nga një e drejtë e tjetërkujt. Kjo pasi në të drejtën e periudhës ishte krijuar një komponent i fortë moral, që duhej të respektohej, duke ndjekur rituale të caktuara në deklarata, në sjellje dhe në përgjithësi në sjelljen shoqërore, si publike ashtu dhe private. Modalitete të tilla vijuan të funskiononin qoftë në periudhën mbretërore, ashtu dhe në një pjesë të madhe të asaj republikane. Në [[Monarkia romake|Periudhën Mbretërore]] interpretimi iu besua rex-it dhe ''pontifex maximus'', ndonjëherë edhe bashkarisht.

==== Në strukturën familjare ====
Para së gjithash, mbi bazën e proce[sioneve mortore të zbuluara përgjatë gërmimeve arkeologjike, është hamendësuar ekzistenca e një dallimi midis veprimtarive midis meshkujve, që i kushtohej mbledhje-kultivimit, gjuetisë, duke u gjetur në një zonë pyjore dhe luftës,&lt;ref&gt;Bëhet fjalë kështu për një fshatar-ushtar, ndoshta pararendës i qytetarit-ushtar të formuar më vonë në periudhën romulike.&lt;/ref&gt; dhe femrave, që i kushtoheshin endjes dhe punëve shtëpiake. Në këtë periudhë ekzistonte vetëm struktura familjare e ''familia,'' akoma jo ajo e ''gens''. ''Familiae'' karakterizoheshin gjithmonë nga pushteti patriarkal, ku ''pater'' ka pushtet absolut, duke përfshirë atë të interpretimit të riteve në brendësi të familjes, duke qenë ''genus'' i saj.

Ngulimet e para janë të llojit ngushtësisht familjar, do me thënë grupe gjysmë-nomade apo sedentare të vendosura mbi një kodër është një familje apo megjithatë një bërthamë e bashkuar nga lidhje fisnore. Duke qenë se janë zbuluar proçesione mortore me nivele të ndryshme cilësore, d.m.th. funerale më të pasur dhe më të varfër, është e mundur të konsiderohet se tashmë kishte një dallim në nivelin ekonomik midis familjeve të ndryshme, por nuk mund të thuhet nëse ekzistonin klasa të ndryshme shoqërore.

[[Skeda:Palazzo Braschi - Vestale 1020774.JPG|parapamje|Vestale (Romë, Palazzo Braschi)]]
==== Në ritet fetare ====
Feja e kësaj periudhe dallohet nga përballja me kulturat më primitive të ditëve të sotme. Në veçanti, disa studiues bëjnë analogji midis popullsisë maleze, që besonte në ndërhyrjen e forcave të mbinatyrshme në jetën e përditshme; kjo do të provohej nga fakti se disa burime flasin për ''numen'' apo ''numena, &quot;''forca&quot;, sipas besimeve të popujve më të lashtë, të vendosura në këto territore të identifikuara si hyjni, por si &quot;forca individuale&quot;, secila prej të cilave zotëronte një detyrë të vetën, &quot;forca&quot; që rrethonin tekstualisht ''familjen,'' dhe në kuptim më të gjerë ''comunitas,'' të afta për të ndërhyrë në jetën e përditshme. Për këto popullsi, çdo &quot;forcë&quot;, në të vërtetë vepron në brendësi të një konteksti shumë të ngushtë, për shembull përmendet forca që vë në lëvizje një lum, apo ajo që shkakton shiun, etj. .. etj. .. Për të ndihmuar veprimin e këtyre forcave, priftërinjtë e kohës, kishin kodifikuar ndjekjen e riteve specifike, priftërinj që, në këtë periudhë nuk ishin tjetër veç se të moshuarit e grupit gjysmë-nomad.

Nuk dimë asgjë për ritet e ndjekura, përveç njërit të përdorur edhe në periudhën historike, apo Riti i Septimontiumit, një proçesion që bashkonte të gjitha popullsitë e vendosura në kodrat romake apo të afërta që nisej nga Kodra Palatine dhe përshkonte shumë kodra të afërta. Ky rit kolektiv tregon ngjashmërinë fetare të të gjitha këtyre popullsive, por kjo do të shërbente edhe për të përtëritur paqen midis popullsive të ndryshme: riti kremtohej më 11 dhjetor. Ritet e kësaj periudhe, të paktën pjesa më e madhe, përdornin si dhurim ndaj forcave legumet. Në veçanti ky ritual është identifikuar falë gërmimeve arkeologjike, por edhe sipas asaj që tregonte [[Plini Plaku|Plini]] mbi përdorimin në rite të [[Bathët|bathëve]]. Para Periudhës Mbretërore bënë pjesë edhe kulti i Vestës dhe vestaleve që duhet të ruanin zjarrin e Vestës. Në fillim duhet të kënë qenë vetëm dy, vestala e parë për të cilën ka njohuri është nëna e [[Romulus|Romulit]], Rea Silvia, që ka ekzistuar me siguri, para [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore të Romës]].

==== Në ritet mortore ====
Rituali paraprirës në [[shekulli X p.e.s.|shekullin e X p.e.s.]], kremimi i trupit mbi një turrë drushë, për një periudhë të zgjatur&lt;ref&gt;Kjo është menduar nga fakti se, gjatë gërmimeve të ndryshme arkeologjike, janë gjetur eshtra të zhuritura.&lt;/ref&gt; pas të cilit zjarri shuhej, me shumë gjasa me qumësht, pastaj eshtrat e mbledhura në një vazo të quajtur ''ossuarium'', të vendosur në një vazo më të madhe të quajtur ''dolium,'' të cilës i vihej pranë korredi mortor i objekteve në miniaturë, të konsideruara të dobishme për jetën e përtejme. Nga rite të tilla sjelljeje është menduar se popullsitë e asaj kohe besonin në ekzistencën e një jete pas vdekjes.

Deri rreth vitit [[830 p.e.s.]], vërehen tre lloje ritualesh të ndryshme: ai i kremimit, tashmë i përmendur, ai në të cilin vazoja me mbetjet groposej në një gropë të quajtur pus, ose i treti ku gërmohej një gropë drejtëkëndore për të groposur kufomën në një pozicion supin. Periudha pasuese deri në vitin [[770 p.e.s.]], pa ritualin më të përdorur të gropës drejtëkëndore me kufomën supine, disa herë përdorej kremimi, ndërsa korredi mortor karakterizohej, jo më nga objekte reale në miniaturë, por nga objekte të vërteta, për shembull groposeshin përkrahë kufomave, armët e vërteta, gjeradanët, etj. Në vijim, deri në vitin [[730 p.e.s.]], gjejmë metodën me gropë me korred, apo përdorimin e [[Sarkofagu|sarkofagëve]] prej terrakote të ngjashme me një arkëmorti. Nga viti 730 deri në vitin [[630 p.e.s.]], varrimi i të vdekurve kryehej jashtë zonës së banuar, përveç për fëmijët, të varrosur afër ose poshtë kasolleve, të vendosur horizontalisht në një gropë ose në dolium.

==== Në ndarjen e punës ====
Zokonet e këtyre popullsive parashikonin që burri të shkonte për të bërë luftë ose për të kultivuar ose korrur, ndërsa gruaja merej me endjen dhe punët shtëpiake dhe priftërinjtë (personat më të moshuar të grupit) me ritet fetare.

[[Skeda:LupaCapitolina.png|parapamje|345px|Ulkonja kapitoline, duke mëndur [[Remi dhe Romuli|Remin dhe Romulin]].]]
=== Nga viti 753 p.e.s. deri në shekullin II të e.s. ===
==== Periudha Mbretërore ====
{{See also|Monarkia romake|Historia e Romës|Historia e Kushtetutës romake|Kushtetuta e Mbretërisë Romake}}
Asnjë burim i përcjellë deri në ditët tona nuk saktëson asgjë në lidhje me ''mores'' në periudhën primitive të Romës dhe se si do të evoluonin me kalimin e kohës. Vetëm Sekst Pomponiusi&lt;ref&gt;Sekst Pomponius, ''De origine iuris'' fragmentum I, 5.&lt;/ref&gt; tregonte se, me mbretërit e parë, qe e nevojshme të caktoheshin norma të shkruara, sa të prodhohej akti normativ i ''leges regiae''. Falë edhe burimeve të tjera, midis të cilëve edhe [[Plutarku]], [[Ciceroni]], Sekst Pomponiusi, dimë për këto norma të nxjera nga mbretërit, edhe nëpërmjet ndërhyrjes së pontifex maximus.

Historianët kanë hamendësuar se mund te ketë patur një lidhje të thellë midis &quot;''leges regiae&quot;'' dhe ''mores'', duke parë se edhe pontifeksi zotëronte autoritetin për ti nxjerë. Nga disa konsiderohet se akte të tilla, me ndonjë modifikim, nuk ishin gjë tjetër veç zakoneve të kthyera në ligje. Sipas traditës, pikërisht në këtë periudhë do të formoheshin ligjet e shkruara, megjithëse i pari nuk qe [[Romulus|Romuli]], që i nxori në formë gojore&lt;ref&gt;Megjithëse [[Dionisi i Halikarnasit]] na informon se disa prej tyre u kthyen në formë të shkruar sipas vullnetit të vetë Romolit.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, përkundrazi hartimi i parë i shkruar, që humbet në legjendë, do të ishte libri fantazmagorik ''Liber Numae'' i Numa Pompiliusit, që gjithësesi nuk na ka arritur: në këtë libër, në fakt, duhet të ishin mbledhur normat e vendosura si nga [[Romulus|Romuli]] ashtu dhe nga Numa Pompiliusi, në mënyrë të spikatur ritet priftërore{{Efn|Nuk e dimë nëse përbënin një vepër autonome apo një seksion të ''Liber.''}} me siguri të rrjedhura nga ''mores''.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Shiko Leges regiae e paricidas, fq. 18-19.&lt;/ref&gt; Nga shkrime të tilla u frymëzuan edhe mbretërit pasues, duke krijuar ''leges'' të reja dhe, me gjasa edhe ''mores'' të reja, pjesërisht të vazhduara ose të zhvilluara nga mores të atribuara Numës. Tradita e më vonshme flet edhe për vepra të tjera, si ''Commentarius i Servius Tullius'' dhe Libri sibillini, që Tarkuin Kryelarti do të merte nga nimfa sibila, ku qenë mbledhur disa rite fetare.&lt;ref&gt;[[Tit Livi]], ''Ab Urbe condita libri'' I, 31, 8. L. Pisoni ap. [[Plini Plaku|Plini]] 28, 4, 14,; Gennaro Franciosi, fq. XVII-XVIII; [[Tit Livi]], ''Ab Urbe condita libri'' I, 60, 4.&lt;/ref&gt;

Të gjithë aktet normative të periudhës mbretërore, megjithatë kanë humbur, për shkak të zjarrit që goditi Romën në vitin [[390 p.e.s.]]&lt;ref&gt;Shiko ''Istituzioni di diritto romano'', fq. 33.&lt;/ref&gt; nga [[galët]] e Brenit. Megjithatë, si praktikat tradicionale, ashtu dhe ritualet arkaike, i kanë rrënjët e tyre në zakonet kolektive.

Por në njëfarë pike ''mores'' nuk qenë më të mjaftueshme, pas populli romak kërkonte një të drejtë më të sigurtë dhe jo të paqartë, siç dëshmon Enchiridion-i i Sekst Pomponiusit:

{{Lang|la|Iniquae initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere instituit:omniaque manu a regibus gubernabantur}}.&lt;br&gt; «''Dhe me siguri populli në fillim të qytetit tonë (Roma) vendosi të vepronte pa ligje të vendosura, pa të drejtë stabile: gjithëçka qeverisej nga mbretërit me pushtetin e tyre''.» — ''Sekst Pomponiusi'', Enchiridion&lt;ref&gt;Sekst Pomponius, Enchiridion, paragrafi 1, rreshti 3.&lt;/ref&gt;

pastaj, më tej, na flet për ligjet mbretërore, të nxjera nga tradita:

{{Lang|la|Et ita lege quasdam et ipse curiatas ad populum tulit: tulerunt et sequentes reges. Quae omnes conscriptae ex stant in libro Sexti Papirii, qui fuit illis temporibus, quibus Superbus Demarati Corinthii filius ex principalibus viris.}}&lt;br&gt; «''Kështu ai (Romuli) i propozoi popullit disa ligje kuriate (d.m.th. leges regie sipas studiuesve): të tjera do të propozonin mbretërit pasues. Të gjitha këto ligje gjendet të shkruara bashkë në librin e Sekst Papirit, që jetoi në të njëjtën periudhë kur jetoi biri krenar i Demaratit të Korintit, (për të përmendur njërin) mes njerëzve të shquar.''» —Sekst Pomponiusi'', Enchiridion''&lt;ref&gt;Sekst Pomponius, Enchiridion, paragrafi 2, rreshti 10.&lt;/ref&gt;

Në [[Monarkia romake|Periudhën Mbretërore]] edhe rex-i ishte në dijeni të ''mores'' të interpretuara dhe mund ti paraqiste. Nga ana tjetër edhe pontifex maximus kontribuonte në nxjerjen e leges regiae, prandaj disa studiues mendojnë se disa nga këto ligje në të vërtetë janë ''mores'' të nxjera me një akt normativ mbretëror, ose të paktën pjesërisht. Për pasojë akte të tilla do të bëheshin një mënyrë e mëtejshme për nxjerjen e ''mores'' (megjithëse në mënyrë të padrejtpërdrejtë), ''mores'' dhe ligjesh për periudhës së heshme.

Që në Periudhën Mbretërore konsideroheshin të rëndësishme disa vlera, por nuk kemi informacione të shkruara që të tregojnë në ç'mënyrë, por dimë se Numa Pompilius ndërtoi një tempull të vogël në nder të ''fides'' të hyjnizuar. Me siguri edhe vlera të tjera patën të njëjtin fat, mbi të gjitha ato të konsideruara si themelore.

==== Periudha Republikane (509-27 p.e.s.) ====
[[Skeda:Wnętrze Kurii Forum Romanum.jpg|parapamje|majtas|upright=1.5|Brendësia e Kuries, selia e vjetër e [[Senati Romak|Senatit Romak]].]]
{{See also|Republika Romake|Dymbëdhjetë Tabelat|Kushtetuta e Republikës Romake }}
Me dëbimin e tarkuinëve u përmbyll [[Monarkia romake|Periudha Mbretërore]] dhe e drejta e rikthehet të jenë vetëm zbulimet dhe interpretimet të moreve nga pontifeksët. Por në këtë periudhë, që do të zgjaste rreth 50 vjetë, plebejtë fillojnë të dyshonin se pontifeksët interpretonin vetëm në favor të klasës shoqërore të cilës i përkisnin, patricëve, në kurriz të vetë plebejve.

Në gjysmën e parë të [[shekulli V p.e.s.|shekullit të V p.e.s.]] u arrit në një pikë thyerjeje. Disa burime, midis të cilave [[Tit Livi]] dhe [[Dionisi i Halikarnasit]], tregojnë se duke nisur nga viti [[462 p.e.s.]] u krijua një lëvizje plebeje, qëllimi i të cilës ishte një legjislacion i shkruar, legjislacion të cilin e arritën në vitin [[450 p.e.s.]] falë një decemviri legibus scribundis që do të zgjaste dy vjetë, komision që kishte detyrën të përpunonte maksimalisht të drejtën ekzistuese deri atëherë, në shumicë ''mores.''{{Efn|Sipas disa studiuesve edhe nëpërmjet leges regiae, që kishin pasur funksionin të 'memorizonin' moret.}} Në vijim, nga pika kur këto ligje nuk ishin të lehta për tu lexuar, interpretimi i tyre ju la megjithatë pontifeksëve dhe ndërkohë të mbajtur akoma të fshehta, prandaj konsiderohet si interpretim ''moresh,'' të pakën deri kur Tiberius Korunkaniusi nuk do ta bënte publike nëpërmjet një interpretimi laik dhe duke krijuar të drejtë të mirëfilltë, apo të ''ius civile''. Por, nga ana tjetër, [[Dymbëdhjetë Tabelat]] ishin një vepër që nuk mund të konsiderohej dhe nuk kishte të bënte me të gjitha degët e të drejtës, prandaj aty ku nuk arrinin [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelat]] përdoreshin dhe zbuloheshin moret.&lt;ref&gt;Istituzioni di diritto romano, fq. 32-33&lt;/ref&gt;

Gjithmonë sipas Sekst Pomponiusit, vepra e parë në lidhje me moret{{Efn|Gjithmonë jo drejtpërdrejtë përsa kishin të bënin leges regiae.}} të periudhës republikane sipas traditës përfaqësohej nga ''ius papirianum'' e Sekst Papiriusit,{{Efn|Sipas disave Gaius Papiriusi, pontifex maximus në vitin [[509 p.e.s.]]}} një përmbledhje e të gjitha &quot;''leges regiae&quot;'' që i përkisnin Periudhës Mbretërore: edhe kjo vepër humbet në kthinat e traditës dhe nuk e dimë nëse ka ekzistuar me të vërtetë. Pesëdhjetë-vjeçari i parë i [[shekulli V p.e.s.|shekullit të V p.e.s.]] karakterizohej nga rregullime të moreve në formë maksimash, por nga [[Tit Livi]] dhe [[Dionisi i Halikarnasit]] na tregohet se, duke nisur nga viti [[462 p.e.s.]], plebejtë, duke u ndërgjegjësuar se pontifeksët i nxirnin moret vetëm në favor të tyre ose të patricëve, filluan të kërkonin një vepër të shkruar që të përmblidhte thelbin e moreve në mënyrë të tillë që ta ndërprisnin monopolin e pontefiksëve mbi këto rregullore gojore, të përcjella vetëm nga priftërinjtë. Kështu me decemviratin legjislativ që do të zgjaste disa vite{{Efn|Burimet janë në kundërshtim mbi këtë.}} në vitin [[450 p.e.s.]] u nxor [[Dymbëdhjetë Tabelat|ligji i XII tabelave]]. Bëhej fjalë për një përmbledhje të moreve që ekzistonin deri atëherë. Duke qenë se vepra rezultoi e vështirë për tu interpretuar, iu besua pontifeksëve, që ruajtën kështu monopolin interpretues, ku XII Tabelat nuk ndiqnin norma të caktuara. E gjithë kjo ndryshoi me Tiberius Korunkaniusin, pontefiksi i parë plebe: ai zbuloi ritualet dhe si nxireshin XII Tabelat dhe nga kush ndiqej prania e juristëve të parë laikë. Burime të dobimshme mund të ishin edhe ''ius usucapionis''.{{Efn|Nga [[Appius Claudius Caecus]].}} dhe Ius Flavianum.{{Efn|Nga Gne Flavio.}}

[[Juristi]] i parë{{Efn|Ose më mirë të thuhet, studiuesi i vërtetë i të drejtës.}} mund të konsiderohet Sekst Elius, i bërë pastaj edhe konsull, i cili në vitin [[198 p.e.s.]] hartoi një vepër analizuese të [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] dhe të interpretimit pontifikal, përveç ''legis actiones,'' e quajtur tripartite (lat. ''tripertita''). Edhe kjo vepër nuk na ka mbërritur, por me siguri mund të jetë me interes të madh ndihma për të kuptuar lidhjet ''mores''-XII Tabela dhe ''mores''-''legis actiones''. Moret duhet megjithatë të ishin akoma shumë të ndjekura në [[shekulli I p.e.s.|shekullin e I p.e.s.]] Juristi [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]] na tregon për një edikt censure të nxjerë në vitin [[92 p.e.s.]] që i konsideronte ''mores'' si norma të cilat duhet të rregullonin të gjitha zakonet{{Efn|[[Svetoni|Gaius Svetoni Trankuili]] flet për risi ndosht duke iu referuar edhe ligjeve, në njëfarë mase.}} duhet të përputheshin, në rast të kundërt do të konsideroheshin të pavlefshme.

Para shekullit të III nuk kemi asnjë dokument që të dëshmoi për vlerat morale të romakëve, por, gati me siguri ka pasur, edhe në këtë periudhë, përveç ndonjë vepre edhe një vendi kulti. Në tërësi Periudha Republikane, në nderin e tyre, dallohet edhe një pasuri më e madhe e tempujve, përkundrejtë Periudhës Mbretërore. Por siç do të shohim, ka shumë autorë që në shekujt pasues do ti kushtonin, kush më shumë e kush më pak, veprat e tyre moreve, le të shohim ndonjë dhe evoluimin e tyre përgjatë kohës:

Figura e [[Appius Claudius Caecus]] për vlerat nuk është aq i rëndësishëm, pasi nuk kemi të dhëna për vepra të lidhura me vlerat romake. Edhe pse ndërmarrjet e tij janë pjesërisht legjendare,&lt;ref&gt;D.m.th. si qytetar i mirë romak i marë si shembull nga pasuesit.&lt;/ref&gt; në fakt qe orator shumë i zoti, madje gjeni i [[retorika|retorikës]], duke hyrë pikërisht nga përtacia e ''bonus civis''. Për të mos u harruar edhe ''Sententiae'' të tij. Konsiderohet një pararendës i Mark Porcius Katon Uticensit, d.m.th. paraprirës në shumë aspekte i figurës së Katon Censorit.

Aftësia për të ruajtur një ndjenjë fortësisht të përqëndruar identiteti, ndërsa ajo u përshtatej ndryshimit të rrethanave lejoi ekspansionin që e çoi Romën nga një qytet-shtet në një fuqi botërore.&lt;ref&gt;Shiko p.sh. referimin e Hölkeskamp për &quot;kapacitetin për vetë-rregulim&quot; të republikës, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 18. Erich S. Gruen, ''The Last Generation of the Roman Republic'' (University of California Press, 1974), fq. 535.&lt;/ref&gt; Ruajtja e ''mos maiorum'' varej nga konsensusi dhe moderimi mes elitës sunduese, konkurimi i të cilës për pushtet dhe status e kërcënonte atë.&lt;ref&gt;Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 29, 41–42 ''et passim''.&lt;/ref&gt;

Politikat demokratike, të shtyra nga propozimet karizmatike të individëve ''(populares)'' ndaj [[SPQR|popullit romak ''(populus)'']], potencialisht e dobësuan parimin konservator të ''mos-it''.&lt;ref&gt;Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 42.&lt;/ref&gt; Për shkak se [[Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake|magjistratëve të lartë]] dhe kleri ishin fillimisht prerogativë e patricëve, përpjekjet e plebejve (''plebs'') për akses mund të konsideroheshin si një kërcënim për traditën. Reforma u përmbush nëpërmjet legjislacionit dhe ligji i shkruar e zëvendësoi konsensusin.&lt;ref&gt;Gruen, ''The Last Generation of the Roman Republic'', fq. 258, 498, 507–508.&lt;/ref&gt;

Neviusi ([[shekulli III p.e.s.]]) në veprat e tij na përcjellë ideologjinë heroike; në ''cothurnatae'' të tij përcillen disa vlera në lidhje me luftën dhe ushtarët. Në fragmente të ndryshme të ''Bellum Poenicum'' paraqiten vlera si ''virtus'', ''gloria'', ''honorus'' të ushtarit:

{{Lang|la|Seseque ei perire mavolunt ibidem quam cum stupro redire ad suos popularis.}}&lt;br&gt;«Dhe ata parapëlqejnë të vdesin aty në vend, që të mos kthehen me turp pranë bashkë-qytetarëve''.» — ''Gneu Nevius''&lt;ref&gt;Pasazh i përkthyer nga ''Bellum Poenicus'' i Neviusit.&lt;/ref&gt;

Është vepra e parë që na ka mbërritur dhe na përcjellë vlerat e romakëve të lashtë; këtu ndalet mbi luftëtarin romak. Nuk e dimë nëse më parë viheshin në pah vlerat romake, por nga këtu do të niste evoluimi i tyre në lidhje me ''mos maiorum''.

Kur plebejtë fituan pranimin pothuajse në të gjitha postet e larta, përveç pak posteve të vjetra priftërore, interesat e familjeve plebeje e ngjitura në krye filluan të rreshtohen me ato të patricëve, duke krijua''nobiles'' të Romës, një status shoqëror elitar me përcaktim të mjegullt gjatë [[Republika Romake|Republikës Romake]].&lt;ref&gt;Lufta e Dytë Samnite ishte një periudhë kyçe në formimin e kësaj elite të re; shiko E.T. Salmon, ''Samnium and the Samnites'' ([[Cambridge University Press]], 1967), fq. 217; dhe Erich S. Gruen, ''The Hellenistic World and the Coming of Rome'', University of California Press, [https://books.google.com/books?id=EkdCokrrp4gC&amp;dq=%22mos+maiorum%22+inauthor%3Agruen&amp;pg=PA163 &quot;''Patrocinium'' and ''Clientela''&quot;], 1984, fq. 163&lt;/ref&gt; ''Plebs'' dhe mbështetja e tyre ndaj politikanëve popullorë vijoi si një kërcënim për ''mos-in'' dhe konsensusin e elitës në Republikën e vonë, siç vërehet në retorikën e [[Ciceroni]]t.&lt;ref&gt;T. P. Wiseman, ''Clio's Cosmetics'' (Leicester University Press, 1979), fq. 67–69, 85, ''et passim''.&lt;/ref&gt;

Në vijim të skenës së Eniusit, që te ''Annales,'' si në veprën e tij epike, përveç gjesteve të heronjve, flitet edhe për vlera drejtë ideologjisë aristokratike duke përkujtuar historinë e Romës, të bërë të mundur falë ''virtus'' të individëve të veçantë: more të mëdha, si doket dhe traditat dhe fisnikët dhe magjistratët që i sollën begatinë Romës, si Kuint Maksimi. Përshkrimi i këtyre vlerave të përshkruara nga Eniusi del në dritë falë portreve të prijësve dhe burrave të fuqishëm; në një varg pohon madje se:

{{Lang|la|Moribus antiquis res stat Romana virisque.}}&lt;br&gt;«''Shteti romak bazohet mbi doke dhe tradita të lashta dhe mbi burra të mëdhenj''.» — ''[[Kuint Eni]]usi''&lt;ref&gt;Pasazh i përkthyer nga ''Annales'' të [[Kuint Eni]]usit.&lt;/ref&gt;

Në këtë varg mund të vërejmë kohezionin dhe lidhjen midis zakoneve të lashta, d.m.th. moreve si doke dhe tradita dhe moreve si vlera të ''romanitetit të hershëm'', sipas [[Kuint Eni]]iusit elemente themelore të qytetërimit romak.

Por në këtë periudhë diçka ndryshon, autori pasues nga i cili kemi të dhëna që na përcjellë vlerat helenike është [[Plautus|Tit Macius Plauti]], i cili ëshë i rëndësishëm, pasi është një lloj mjeshtri i Terencit, ndaj të cilit ndërmjetëson [[Plautus|Plauti]], Cecilius Stazius. Në fakt Terenci, si mjeshtër, frymëzohet në veprat e tij teatrore nga vlerat helenike në vargjet e mjeshtrore, por në këtë rast ai i shton edhe ato morale&lt;ref&gt;Përveç faktit të futjes së institute dhe vlerave tipikisht romake si ''Urbanitas''.&lt;/ref&gt; gjë që përkundrazi [[Plautus|Plauti]] nuk e bënte, falë pikërisht këtyre tre autorëve. Përveç Rrethit të Shipionit, kultura greke me etikën dhe modelet e saj do të jenë ndërmjetës të depërtimit të kulturës helenike në atë romake, edhe falë [[Mark Pakuvi|Pakuvit]], Aciusit ''poetae novi'' dhe satirës së Luciliusit, deri te [[Lukreci]] në [[shekulli I p.e.s.]] që i përcjellë plebejve dokrinën [[Epikuri|epikuriane]]. Me rëndësi jo më të pakët është Katuli dhe carmen të tij të karakterizuara nga kërkimi i dashurisë dhe të ''voluptas'', duke u shmangur nga detyrat dhe interesat përkatëse të ''civis romanus'' dhe ku marin rëndësi ndjenjat personale dhe jo interesi dhe mirëqënia e bashkësisë. Një tjetër figurë në hullinë e Katulit është Properci, që bashkë me të tjerë e refuzon ''mos maiorum'' dhe vlerat e ''civitas,'' duke parapëlqyer një ekzistencë kushtuar dashurisë duke përdorur ''[[elegjia|elegjinë]]''.

[[Skeda:Marco Porcio Caton Major.jpg|parapamje|Portret që pretendohet të jetë Mark Porcius Katoni.]]
Pika e kthesës do të niste kur romakët do të kishin kontakte më të mëdha dhe do të pushtonin terriore në gadishullin helenik. Roma qe gjithmonë e ndikuar, edhe pse në mënyrë të kufizuar, nga kultura greke gjatë zhvillimit të saj, por kur kontaktuan më tepër me kulturën greke, studjuesit romakë mësuan lëndë të reja diturie, si [[dialektika]], [[filozofia]], [[logjika]] dhe këto u zbatuan në te e drejta, një e drejtë që tashmë falë ndikimit grek, po shndërrohej hap pas hapi nga tradicionaliste, me ritet dhe zakonet romake, në të arsyetuar dhe praktike: lindja e degëve të larmishme si ''ius civile'', ''ius gentium'', ''ius honorarium'' të lindura nga studimi i juristëve dhe nga mendimet e tyre mbi çështje konkrete të cilat rrjedhin nga e drejta më praktike, por kurrë nuk u largua nga tradita.

Në këtë mjedis helenixhant, kundërvihet figura e Katon Censorit, i cili nga viti [[184 p.e.s.]] paraqitet si kampion i virtyteve të vjetra romake kundër zvetënimit të zakoneve dhe manive të protagonizmit të frymëzuara nga mendimi grek.&lt;ref&gt;''Storia e testi della letteratura latina vol. 1'' fq. 205&lt;/ref&gt; Katoni, në favor të vlerave të lashta romake, do të shkruante vepra të ndryshme që theksoni karakteristikat: ''De agri cultura'' ku jepen parimet për sjelljen e drejtë të një pronari toke (pater familias), nga një anë si veprimtari e sigurtë, ndërsa nga ana tjetër si veprimtari ushtari, ku paraqet karakteristikat që duhet të kishte një qytetar i mirë ushtar, që duhet të mbështetej te virtyte si ''kursimi'', ''përshtatshmëria'' dhe ''punëtoria'', vlera tipike edhe të parimeve të ''mores maiorum'' të kohës pasuese, ''Praecepta ad Marcum filium'':

{{Lang|la|Vir bonus, Marce fili, colendi peritus, cuius ferramenta splendent.}}&lt;br&gt;«''Burri i mirë, Mark biri im, është ekspert bujk, mjetet e të cilit shkëlqejnë''.» — ''Katon Censori'', Praecepta ad Filium.&lt;ref name=&quot;trad&quot;&gt;Frazë e përkthyer nga ''Praecepta ad filium'' e Katon Censorit.&lt;/ref&gt;

{{Lang|la|Orator est, Marce fili, vir bonus dicendi peritus.}}&lt;br/&gt;«''Oratori është, Mark, biri im, një fisnik ekspert në të folur''.» — ''Katon Censori'', Praecepta ad Filium.&lt;ref name=&quot;trad&quot; /&gt;

''Carmen de moribus'' që nuk na ka mbërritur, por që na kanë mbetur vetëm dy fragmente nga ''Noctes atticae'' e Aulus Gellius:
{{Lang|la|&quot;Vestiri&quot; inquit &quot;in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. Equos carius quam coquos emebant. Poeticae artis honos non erat. Si quis in ea re studebat aut sese ad convivia adplicabat, &quot;crassator&quot; vocabatur&quot;.}}&lt;br&gt;«''Thotë: në forum ishte zakon të visheshin në mënyrë dekoruese, në shtëpi (visheshin) sa mjaftonte. Blinin kuaj me çmime më të shtrenjta se kuzhinierët. Nuk kishin nder në bërjen e poezive dhe nëse dikush meresh (me poezi) apo merte pjesë në mënyrë të vazhdueshme në bankete quhej parazit''.» — ''Katon Censori''&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Frazë e përkthyer nga Noctes Atticae e Aulus Gellius 11,5.&lt;/ref&gt;

{{Lang|la|Illa quoque ex eodem libro praeclarae veritatis sententia est: &quot;Nam vita&quot; inquit &quot;humana prope uti ferrum est. Si exerceas, conteritur; si non exerceas, tamen robigo interficit. Item homines exercendo videmus conteri; si nihil exerceas, inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitio&quot;.}}&lt;br&gt;«''Nga i njëjti libër nxiren edhe shprehje me të vërteta mëse të qarta: «Në fakt jeta njerëzore është gati si hekuri. Nëse e ushtron. Nëse nuk e ushtron, gjithësesi, ndryshku e shkatërron. Njëlloj shikojmë burra që konsumohen duke e ushtruar''.» — Katon Censori.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Në këto vepra objektivi i Katonit është lufta kundër Rrethit të Shipionëve, jo aq për të luftuar kundër kulturës greke në vetëvete, por për t’iu kundërvënë elementeve të saj iluminste të kritikës dhe të mendimit mbi vlerat; në fakt për Katonin, dy kulturat, romake dhe greke, mund të kishin bashkëjetuar, por e para nuk duhet të kishte guxuar të korruptonte bazat e saj etiko-shoqërore të përbëra nga moret, nga veprimi i kritikës së të dytës. Edhe pse gradualisht pashmangshmërisht kultura greke do të vërshonte në atë romake.

Në pak fragmentet që na kanë mbërritur nga vepra satirike e Luciliusit, përcillet teknika e tij satirike dhe vajtuese përkundrejtë politikës dhe kushteve shoqërore&lt;ref&gt;Edhe pse pjesërisht qe ndikuar nga rryma helenike.&lt;/ref&gt; të kohës së tij, por jo vetëm, nga fragmentet e mbijetuara na përcjellë edhe një vlerë të rëndësishme, si ''Urbanitas''.

Figurë emblematike në vazhdën e Katonit dhe të Panetiusit, nga i cili mer shumë mendime, është ajo e [[Ciceroni|Mark Tullius Ciceronit]], që, nëpërmjet [[Ligjëratat e Ciceronit|oracioneve]] dhe veprave të tij filozofike, do të jap një ideal themelor, etik, politik të marë nga tradita e ''mos maiorum'' e klasës mbizotëruese, por duke lejuar asimilimin e kulturës greke, pa i eliminuar vlerat themelore romake, si ''otium'' dhe ''humanitas''. Midis veprave më domethënëse dëshmuese të kësaj vije mendimi janë ''De oratore'', ndonjë ''sentenziae'' e ''Pro Sestio''. ''Humanitas'' klasifikohej si kod i sjelljeve të mira, përveç kësaj [[Ciceroni]] i kundërvihej [[epikuri]]zmit, d.m.th. ç‘interesimit për politikën, gjë që [[Ciceroni]] nuk mund ta duronte, pasi një burrë romak duhet të interesohej për politikën dhe jetën publike. [[Ciceroni]] në veprën e tij ''Cato Maior de senectute'' e idealizon Katonin si simbol të pleqërisë, i parë si vlerë dhe nga ana tjetër vepra, ''Laelius de amicitia'', flet për mikun e tij, Lelius dhe themelet e miqësisë, të kuptuara si vlerë. Jo më pak e rëndësishme është ''De officiis,'' vepër themelore mbi [[stoicizmi]]n e Panetiusit për të formuluar një moral kundër mosangazhimit politik të epikurizmit duke ilustruar vlera si ''honestum'', ''utile'', ''beneficentia'', ''magnitudo animi'', ''decorum'' dhe ''galateo''.

Edhe [[Varroni|Mark Terencius Varroni]] u mor me zakonet dhe u ndërgjegjësua, si paraardhësit e tij, të zvetënimit të tyre dhe flet në veprën satirike ''Saturae Menippeae.'' Emblematike është ''Sexagensis'' që tregon për një djalosh që duke u përgjumur u zgjua pas gjashtëdhjetë vjetësh dhe vërejti se Roma ka ndryshuar për keq.

Në vijim [[Kornel Nepoti]] shkruan një vepër mbi argumentin e vlerave romake; por në rastin e tij, me ''[[Nepotis Vitae|De viris illustribus]]'' ndalet mbi karakteret origjinale të [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]], të traditës së saj dhe të vlerave të saj, por duke i krahasuar me traditat e popujve të tjerë dhe duke bërë një analizë mbi popujt, sipas tij, këta dalloheshin të gjithë nga të tjerët me ''maiorum instituta'' të tyre, por pa kritikuar siç bëjnë Mark Portius Katoni apo [[Ciceroni]].

Salusti me veprën e tij si për shembull ''Bellum Catilinae'', rrëfeu për personazhe të ndryshme të periudhës në të cilën jetoi Katilina, midis të cilëve Katoni dhe [[Jul Çezari|Çezari]] duke i ballafaquar dhe të cilëve do tu vishte vlera të mirëpërcaktuara:&lt;ref&gt;Jo pa e modifikuar realtetin e disa fakteve.&lt;/ref&gt; Një Katon i karakterizuar nga ''integritas'', ''severitas'', ''innocentia'' dhe ''magnitudo animi'' dhe një Çezar me ''munificentia'', ''misericordia'', edhe ai me ''magnitudo animi,'' duke pohuar se të dy ishin pozitivisht të rëndësishëm për shtetin romak. Nëpërmjet këtyre veprave-portrete, Katoni do të paraqiste vlerat tipike të romakëve të vjetër, që, sipas tij karakterizonin disa personazhe të historisë. Përveç kësaj zhvillon një përsiatje mbi përhapjen e zakoneve të këqija, që gjithmonë sipas mendimit të tij ndodh për shkak të luftërave të vazhdueshme midis fraksioneve të ndryshme.

Në lidhje me [[Jul Çezari|Gaius Julius Çezarin]], të rëndësishme për ''mos maiorum'' dhe analizën e tij, janë veprat ''[[Mbi luftën Gale|De bello Gallico]]'', ku tregohet për fushatën e tij ushtarake në Gali, por pa u ndalur në kronikën e thjeshtë të luftës, por duke analizuar ''mos gallicus'' dhe strukturën politike gale, me në krye figurat e [[Druidët|druidëve]]. Kjo vepër zbulon se struktura politike-juridike e Romës më të vjetër me priftërinjtë e saj dhe kolegjin e pontifeksëve nuk ishte shumë e ndryshme nga ajo galike. Te ''[[Mbi luftën civile|De bello civili]]'', përveç luftës civile, [[Jul Çezari|Gai Jul Çezari]] ndalet mbi vlerat si ''pax'' dhe ''clementia''. Por kthesa e vërtetë në komentarët e tij gjendet te lartësimi i nderit dhe trimërisë së ushtarëve, elozh që konfigurohet si një shembull i parë promovimi i vlerave të [[romanitas|romanitetit të vjetër]], siç do të bënin pastaj [[Augusti]] dhe [[Mark Aureli]], dhe jo thjeshtësisht studimin filozofik apo protestën kundër zvetënimit të zakoneve, të ndodhur që atëherë.

==== Në jetën politike ====
Pjesëmarrja në jetën publike ishte pjesë mbizotëruese e jetës qytetare të burrave në [[Roma e lashtë|Romën e lashtë]]. Jeta publike përfshinte politikën, ushtrinë, legjislacionin si dhe pritërinë.

Në politikë, ''cursus honorum'' do të bëhej proçedura standard e dhënies së detyrave politike. Ndjekja e këtij rrugëtimit konsiderohej konvencional; megjithatë kishte edhe shmangje nga ''cursus''. Lucius Apuleius Saturnini dhe Gaius Servilius Glaucia, në bashkëpunim me [[Gaius Marius]], legjislacioni dhe zgjedhjet e tij i thyen traditat duke kërkuar pëlqimin e tribunëve të plebejve. Mariusi vetë hoqi dorë nga pranimi elitës tradicionale romake. [[Gaius Marius]] nuk qe vetëm një ''[[novus homo]]'' me sukses të madh, por u zgjodh 7 herë konsull, gjë e pa ndodhur më parë. Këto figura kontrastojnë fotësisht me karrierën e [[Ciceroni]]t, që ndoqi rreptësisht ''cursus honorum'' dhe ruajti një koherencë të madhe në mbrojtjen e iteresave të aristokracisë dhe vlerat stërgjyshërore të ruajtura nga ajo. [[Ciceroni]] e arriti shumë nga fama e tij nga aftësia e tij oratorike, duke punuar si mbrojtës dhe ministër publik në oborre.

Ligji ishte ngushtësisht i lidhur me cursus honorum dhe me magjistraturat që një qytetar mund të shpresonte të merte. Anëtarët e klasës së lartë, duke patur një njohuri më të madhe të ligjit dhe të artit të oratorisë (duke qenë se ishin të zakonshme në arsimimin e tyre), përmbushnin rolet e prokurorëve, mbrojtësve dhe deri të gjykatësit. Këto role ishin detyra tradicionale për klasën e lartë, që mund të merte përgjegjësinë. Megjithëse shumë përgjegjësi i përkisnin sferës së jetës civile, siç ishte e zakonshme në periudhën e lashtë, nga romakët pritej edhe që të shërbenin në ushtri.

==== Në kontekstin ushtarak ====
{{See also|Legjioni romak}}
Në fillim të Periudhës Mbretërore është emblematike figura e qytetarit-ushtar, që deri në 40 vjeç i kushtohej vetëm dy veprimtarive, të kultivonte tokën dhe të luftonte. Në vijim moret e luftëtarit vendosnin se ushtarët qytetarë detyroheshin të angazhoheshin në rast kërcënimesh ndaj të gjithë shtetit, por pas [[Gaius Marius]]it hynë në fuqi ushtarët profesionistë, besnikë të gjeneralëve të tyre. [[Ushtria Romake]] fillimisht përbëhej nga persona të klasës së lartë, pasi ata ishin anëtarët e vetëm të shoqërisë që mund ti lejonin vetes kostot ekonomike të armëve dhe mungesave nga puna e përditshme. Shpresa e burrave romakë ishte ti bashkoheshin ushtrisë dhe të arrinin lavdinë në shërbim të shtetit dhe kur nuk ishin të angazhuar në beteja ose luftëra, i linin armët dhe i kushtoheshin jetës civile. Megjithatë, [[Gaius Marius]]i e reformoi ushtrinë për të përfshirë ''capite censi'' dhe t'ia nënshtronte trupat kontrollit të tij akoma para atij të shtetit.

==== Në traditën fetare ====
{{See also|Feja romake}}
Ndryshe nga fetë moderne perëndimore, romakët e lashtë nuk i ndanin praktikat fetare nga shërbimi ndaj shtetit. Por ruajtën zakonin e paraardhësve të tyre indo-evropianë të një kleri të lidhur me shtetin. Për shembull, Kolegji i Pontifeksëve ishte kujdestar i kulteve të ndryshme, kolegj në majë të të cilit emërohej një prift që mundëte edhe të ishte në zotërim të një detyre politike dhe/odr ushtarake. Romakët e lashtë praktikonin rregullisht edhe kultin e parëve, të Di Penates, hyjni mbrojtëse të shtëpisë private dhe të brendësisë së saj,&lt;ref&gt;&quot;Penates,&quot; O.C.D., fq. 1135.&lt;/ref&gt; Lares, të zakonshëm në besimin privat romak, përveç figurave antropomorfe hyjnore romake. Larët ishin shpirtëra mbrojtës, të larmishëm në paraqitjet e tyre sipas roleve që mbulonin: si për shembull, Larët Augustë, shpirtëra mbrojtës të perandorit. Më zakonisht përmenden Larët Compitales, rojtarë të kryqëzimeve dhe Larët Familjarë, ruajtës të shtëpisë. Pa harruar gjithë perënditë e paganëve, në vijim të asimiluara dhe të modifikuara nga pushtimet e ndryshme, shumë prej të cilëve, për shembull mernin emra të hyjnive greke.

 [[Skeda:CaesarAugustusPontiusMaximus.jpg|parapamje|[[Augusti]] në veshjen e ''pontifex maximus'']]
=== Periudha Perandorake ===
{{See also|Perandoria Romake|Perandori romak|Principati (Roma)|Dominati (Roma)|Kushtetuta e Perandorisë Romake|Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake}}
Me fillimin e perandorëve romakë, është e mundur që ''mores'' të jenë vendosur gjithmonë nga këta të fundit nëpërmjet kushtetutave të ndryshme që përcaktonin kufijtë. Informacionet e fundit që kemi mbi moret si rregullore i përkasin [[shekulli II|shekullit të II]], falë juristit Salvius Julian, nga i cili dimë se moret duhet të ndiqeshin vetëm nëse nuk kishte ligje kundërvënëse. Për periudhat pasuese nuk ka informacione, por mendohet se të paktën në pikëpamjen fetare [[Paganizmi|pagane]] diçka do të mbijetonte: një shembull do të ishin flijimet e kryera nga [[Senati Romak|senati]] mbi altarin e fitores për augur të mbarë në luftëra, në vijim i shfuqizuar në vitin [[382]] nëpërmjet vullnetit perandorak, afër vitit [[380]], kur përkundrazi Edikti i Selanikut e shpallte [[Krishterimi]]n fe shtetërore. Prapë ritet e kryera nga ''rex sacrorum'' i shfuqizuar si figurë institucionale vetëm në vitin [[390]].

Zbulesat e pontifeksëve për sa i përket moreve marin me kalimin e kohës gjithmonë e më pak rëndësi, pasi në shumë kontekste do të zëvendësoheshin nga mbikëqyrjen e ''leges'' dhe njëkohësisht gjithmonë e më shumë rëndësi mer tradita, tashmë e zbatuar në brendësi të sistemit gjyqësor, si p.sh.: &quot;pignoris capio&quot; për të cilin Gaius na informon se përfaqëson një &quot;legis actio&quot; i strukturuar në disa pika sipas moreve. Nëse pastaj ''iudex'' (gjykatësi) është i pavendosur mbi një çështje kundërthënëse, duke qenë ai diskutim i rregulluar nga moret apo rregullat e njohura vetëm nga pontifeksët mund të kërkonte të ndërhynte pontifeksi si arbitër i kundërthënies. Nga ana tjetër me hyrjen e periudhës perandorake janë vetë perandorët që i kufizojnë kontekstet e përdorimit të këtyre me kushtetutat e tyre dhe kemi informacione nga juristët. Fillimisht me [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]] që tregon se për një edikt censure të vitit [[92 p.e.s.]], deklaronte:

«''Të gjitha risitë e bëra në kundërshtim me zakonin dhe traditat e paraardhësve tanë, nuk duhet të konsiderohen të drejta''.» — [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]], De Claris Rhetoribus&lt;ref&gt;[[Svetoni|Gaius Sveton Trankuli]],'' ''De Claris Rhetoribus'','' i.&lt;/ref&gt;

Në fund me Jiulianin ([[shekulli II]]) sipas të cilit moret do të përdoreshin vetëm nëse nuk ishin parashikuar ligje në një kontekst të caktuar. Pas [[shekulli II|shekullit të II]] nuk gjenden më informacione, po duket se e kanë humbur gati plotësisht rëndësinë e tyre si akte juridike, të vlefshme akoma për ndonjë rit pagan{{Efn|Rite të Rex sacrorum, Arvali, etj. të paktën deri në periudhën e [[Teodosi I|Teodosit të I]], në vitin [[390]].}} si festivali Lupercalia që do të mbijetonte deri në vitin [[495]], ose ndoshta pak më tej.

Në kalimin nga [[Republika Romake|Republika]] në ''[[Principati (Roma)|principat]]'', qendrore qenë figurat e [[Augusti]]t dhe Mecenatit dhe veprimtaria e tyre propagandistike të vlerave romake, si bashkim i komunitetit romak, zbatimi i të cilave për mirëqenien e bashkësisë. Do të formohej një përpjekje për rikthimin e vlerave të vjetra pas krizës së vazhdueshme dhe moszbatimi i tyre në periudhën e mëparshme, për shkak të përhapjes së krizës, në të gjitha kontekstet dhe në të gjithë perandorinë. Poetët më të mëdhenj, edhe pse të lidhur me Mecenatin, nuk ndihen në të vërtetë të detyruar për të rikthyer vlerat romake në veprat e tyre, pasi i ndjejnë edhe ata të rëndësishme dhe idetë e tyre përkojnë me ato propagandistike të [[Augusti]]t. Por shikojmë si i përgjigjen kësaj kërkese të propagandës autorë të ndryshëm:

Nëse Teokriti vë në pah mënyrën pastorale në thjeshtësinë e saj me poezinë e tij, [[Virgjili]] e imiton, por e bënë të tijin në rininë e hershme dhe si rezultat krijon ''Bukoliket''. Më tej do të shkruante një vepër, ''[[Gjeorgjiket]],'' dukshëm të frymëzuar, për shkak të krizës, nga një program augustik për rikthimin e mënyrës bujqësore, nga e cila nuk kishte mbetur asnjë gjurmë. Përkundrazi kapet lidhja midis [[Virgjili]]t dhe ''propagandës ideologjike augustike,'' ku lartësohen traditat kombëtare të Italisë katundare dhe luftëtare, të kulminuar në luftën kundër Antonit, ku Virgjili ndjek mitin kombëtar të bashkimit italik, nëpërmjet traditës, ndërsa për të hyjnizuar ''[[Principati (Roma)|princeps]]'' do të shkruhej edhe vepra e [[Eneida|Eneidës]].

[[Horaci|Kuint Oratius Flaku]], në dallim nga autorët e tjerë, vendos të analizoi, nëpërmjet statirës veset në vend të vlerave. Vese si teprimet, marrëzitë, ambiciet, lakminë, paqëndrueshmërinë, gjithçka e kthyer jo drejtë ndryshimit të botës, por vetëm të gjente një zgjidhje të krizës, që pak mund të përshkojnë. Me kalimin e kohës ''zëri i tij satirik'' bëhet më pak i rëndësishëm, për shkak të kritikave të forta të mara.

Në kohën e [[Neroni]]t qe [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]] që na ilustroi vlerat si ''beneficentia'' dhe ''clementia,'' nëpërmjet realizimit të ''de beneficiis'' dhe ''de clementia'': Në të parën na ilustron raportin midis bamirësit dhe përfituesit, te e dyta i ilustron [[Neroni]]t si sillet një perandor i mirë, vlera maksimale e të cilit duhet të ishte ''clementia''. Ai besonte se me filozofinë e tij një perandor i udhëzuar mirë mund të bëhej një perandor i mirë, ndoshta ishte kjo përgjigjja e tij ndaj krizës.

Në Periudhën Flavie, i lodhur nga realiteti i korruptuar e Romës dhe nga virtytet fallse këmbëngulëse por jo të praktikuara, [[Juvenali]], nëpërmjet satirës së tij, mer në shënjestër personazhet e periudhës së tij, duke denoncuar korrupsionin; përshkruan dëshirat e tij, një qytet të Romës të kthyer në fillimet pastorale, që, sipas tij është periudha historike më e mirë e jetuar ndonjëherë nga banorët e qytetit.

Nëpërmjet veprave të [[Caecilius Statius|Staciusit]] perandorët e Periudhës Flavie do të pretendojnë të ushtrojnë kontroll mbi kulturën, si në të vërtetë kërkoi të bënte edhe [[Neroni]], duke u përpjekur për një program përtëritjeje si qytetare ashtu dhe morale. Staciusi me ''Silvae'' dhe [[retorika|retorikën]] e tij të bërë me ''celeritas,'' analizonte vlerat tipike të asaj periudhe perandorake. Midis tyre përmend ''simplicitas'', tashmë e rimarë nga [[Ovidi|Publius Ovidius Nasoni]] te ''Epistulae,'' dhe akoma më herët nga [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]]. Pastaj mer disa ide të [[Ciceroni]]t, por do të përdorej edhe nga autorë të mëvonshëm, si [[Plini i Riu]] dhe [[Mark Valerio Marciali|Marciali]].

Një figurë e veçantë është [[Mark Fab Kuintiliani|Kuintiliani]], i cili e sheh Romën tërësisht të zvetënuar me krizën e [[retorika|elokuencës]]. Veprat e tij ndalen mbi virtytet dhe vlerat që duhet të zotërojë një mësues dhe orator i mirë, duke analizuar në mënyrë të përpiktë artin e retorikës dhe kurat për të dalë si nga kriza ashtu dhe nga korrupsioni i ortarisë dhe elokuencës.

Më vonë edhe me [[Taciti]]n njohim vlerat: një shembull është në veprën ''De vita et moribus Iulii Agricolae'', ku lartëson vjehrrin Gneu Julius Agrikolën për pushtimin e Britanisë. Në këtë vepër na përcjellë pikërisht virtytin luftëtar: ''virtus''. Jo vetëm lartëson figurën e vjehrrit, edhe kur ishte nën një perandor të keq, si Domiciani, por edhe ''besnikërinë'', ''përmbajtjen'' dhe ''punëtorinë'' e tij.

Kur tashmë dukej se ndikimi aleksandrin e kishte mbizotëruar kulturën dhe traditën romake, ja ku vërejmë prodhimin e një vepre eulogjike.&lt;ref&gt;Zakonisht e përdorur për të lartësuar vlerat greke, përveç në rastin e [[Juvenali]]t.&lt;/ref&gt; Kemi një lartësim të Veprave të Augustit, por nën shtysën përshkruese të traditës romake, por jo helenike, në kohën e perandorit-filozof, [[Mark Aureli]] dhe mes perandorëve propagandistë të vlerave të vjetra romake.

Por në dallim nga të tjerët, nuk kufizohet thjeshtësisht ta propagandojë nëpërmjet intelektualëve të kohës në veprat e tyre, por duke pohuar bindjen e tij, edhe në veprën e tij të pleqërisë, &quot;''[[Meditime|Kujtime ose Bisedë me vetëveten]]''&quot;, ku paraqet, sipas tij, cilat janë vlerat autentike të [[romanitas|romanitetit]]. Në këtë këndvështrim janë ndriçuese fjalët e [[Mark Aureli]]t:
«''Mendo në çdo çast se je një romak dhe një njeri dhe që duhet të zbatosh atë që ke në dorë me ndërgjegje dinjitoze dhe të sinqertë, me dashamirësi dhe liri dhe drejtësi.''»

Këtu përcillen idealet e vjetra romake të ''virtus'', ''gravitas'' dhe të ''[[justitia]]''. [[Mark Aureli]] ndjente detyrën ti vinte të gjitha energjitë e tij në shërbim të të gjithëve, të nënshtronte çdo ndjenjë dhe veprim të tijin ndaj interesit të të gjithëve.

[[Skeda:Digesto 02.jpg|parapamje|Botim i ''Digesta'' ([[shekulli XVI]]), pjesë e ''[[Kodeksi i Justinianit|Corpus Iuris Civilis]]'' të [[Justiniani I|Justinianit]].]] 
==== Kriza e shekullit të III dhe periudha e vonë perandorake, deri te Justiniani ====
{{See also|Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|Krishtërimi i hershëm|Perandoria Bizantine}}
Aul Gelliusi me ''Noctes Atticae'' është një vrojtues i vëmendshëm dhe i përpiktë i periudhëave të mëparshme dhe mbi të gjitha të mendimit të tyre. Edhe në këtë vepër gjejmë vlera tipike romake të rimara nga autorë të tjerë më të vjetër; Aul Gelliusi i rimer dhe i bënë të tijat duke lartësuar disa [[Personalitete romake|personalitete të së shkuarës]] dhe idetë e tyre. Një tjetër, një nga të fundit, është historiani [[Eutropi|Eutropius]], një nga inovatorët e fundit të kulturës së vlerave dhe moralit romak me përmbledhjen e tij, ''Breviarium ab Urbe condita''. Duke ripërshkuar mbetjet e historianëve të mëparshëm, te Aul Gelliusi përcillet nostalgjia, si për të shkuarën dhe jetën pastorale, ashtu dhe për periudhën e madhe monarkike.

Nga [[shekulli I]] do të përhapej ngadalë [[Krishtërimi i hershëm|feja e krishterë]] e luftuar me këmbëngulje nga perandorët, pasi të krishterët nuk njihnin si perëndi figurën e perandorit dhe përndiqen deri në fund të [[shekulli III|shekullit të III]]. Por në fillim të [[shekulli IV|shekullit të IV]] [[Krishtërimi]] përhapet në kulturën romake. Me krizën e fetare, krishtërimi, shumë ngadalë, por në mënyrë të pandalshme, e zëvendëson [[feja romake|fenë romake]], pavarësisht luftërave të vazhdueshme nga ana e përfaqësuesve të kësaj të fundit. Ndikimi i krishtërimit në kulturën romake është edhe më i fortë përkundrejtë kulturës helenike; dalë ngadalë mënyrat e të menduarit ndryshojnë, vlerat e vjetra romake do të zëvendësosheshin nga vlerat kristiane të lirisë dhe barazisë së subjekteve të konsideruara vëllezër njëri me tjetrin. Me ediktet e ndryshme të para krishtërimi lejohet&lt;ref&gt;[[Edikti i Milanos]]&lt;/ref&gt; pastaj bëhet feja e vetme shtetërore dhe cilësohet si ''katolike''&lt;ref&gt;Edikti i Selanikut.&lt;/ref&gt;, prandaj i njëjti konceptim i jetës ndryshon përkundrejtë vlerave të traditës. Ppr këto do të kujtoheshin megjithatë në shkrime, si pjesë e një kulture.

Siç u tha, vlerat e [[romanitas|romanitetit]] do të zëvendësoheshin nga ato të krishtërimit, megjithatë, në kohën e [[Justiniani I|Justinianit]] formalizohet, nëpërmjet një studimi të ''juuristëve klasikë'', një përmbledhje e ideve të tyre dhe për pasojë edhe të vlerave ku besonin: është rasti i veprës ''Digest'', ku përmblidhen në një vepër të vetme frytet e prodhimtarisë shekullare të jurisprudencës romake.

Gjatë kalimit në Perandorinë e Krishterë, Kuint Aurelius Simaku argumentoi se begatia e vazhdueshme e Romës dhe qëndrueshmëria vareshin nga ruajtja e ''mos maiorum'', ndërsa poeti [[krishtërimi i hershëm|i hershëm kristian]], Prudencius,  e refuzonte ndjekjen e traditave të vjetra romake si &quot;besëtytënia e gjyshërve të vjetër&quot; ''([[feja romake|superstitio]] veterum avorum)'' dhe inferiore ndaj zbulim të ri të të vërtetës së [[Krishtërimi]]t.&lt;ref&gt;Clifford Ando, &quot;The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire,&quot; ''Phoenix'' 55 (2001), fq. 388.&lt;/ref&gt;

Pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënies së Perandorisë Perëndimore Romake]] në vitin [[476]] të erës sonë dhe ngjitjes së [[Mbretëritë Barbare|mbretërive të ndryshme barbare]], moret e vjetra romake pastaj ose u zëvendësuan nga, ose u sintetizuan me traditat e [[Lista e fiseve të hershme gjermanike|elitën gjermanike]] dhe në vijim me vlerat [[feudalizmi|feudale]].

== ''Mores'' si tradita dhe zakone ==
''Mores'' janë parime normative të pranuara nga e gjithë bashkësia, pasi janë të veshura me një ''auctoritas''.{{Efn|Të rrjedhura nga fakti se ndiqeshin dhe përcilleshin nga ''patres'', qoftë edhe se paraqiteshin nga [[prifti|përftërinjtë]].}} Këto ''mores'' janë një zakon jo vetëm i veshur me [[shenjtëria|shenjtëri]], por përfaqësojnë një kornizë '[[Kushtetuta Romke|kushtetutë]]' për të gjithë bashkësinë romake të detyruar për ti ndjekur. Në fakt konsiderohej mbi të gjitha në periudhën monarkike, se respekti i parimeve të tilla{{Efn|Dikur të veshur me një vlerë qoftë [[feja romake|fetare]], qoftë [[Magjia|magjike]].}} mbronte nga forcat e okulte, si shprehje e [[e mbinatyrshmja|të mbinatyrshmes]] dhe e vullnetit [[shenjtëria|hyjnor]]. ''Mores'', si sistem besimi dhe vlerash të përgjithshme të njohura dhe njëzëri të ndara në brendësi të qytetërimit romak, formonin në vetvete, sjelljen publike dhe private të individit. Nuk është e sigurtë kur u formuan, por është e mundur që ato të jenë formuar nëpërmjet funksionit të krijimit të një precedenti normativ.

== Burimi i moreve ==
Fillimisht, në periudhën protostorike, burimet e moreve nuk ishin tjetër veç sjelljes së &quot;''patres''&quot;, të konsideruar &quot;''geni&quot;'' në brendësi të familjes së tyre, grupe fisnore të vendosura në kodra, ku më të moshuarit ishin priftërinj. Ka të ngjarë që këta të kenë mbledhur kultet e ndjekur në atë periudhë, në vijim të &quot;''gentes&quot;'', me gjasa para fillimit të Periudhës Mbretërore, u mblodhën nga priftërinjtë që i memorizonin dhe i përcillnin gojarisht, prandaj burimet e moreve ishin vetë priftërinjtë dhe interpretimet e tyre. Në mes të [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore]] moret u redaktuan në formë të shkruar ose të shpallura nga mbretërit, pastaj me fundin e Periudhës Mbretërore, burimi i vetëm i moreve mbetën priftërinjtë, me zbulesat dhe traditat e tyre.

== ''Mores'' të shkruara apo të pa shkruara? ==
Është një aspekt shumë i debatuar nga studiuesit e historisë së Romës së Lashtë. Në vijë të përgjithshme mund të identifikohen tre rryma: 
* ''në të parën'', për disa, mbi bazën e disa burimeve, moret përfaqësonin një rregullim të pashkruar, siç na informojnë në fillim të veprave të tyre, si Sekst Pomponiusi me Enchiridion-in,{{Efn|Do të përkufizohej si ''ius incertum''.}} ashtu dhe Gaiusi me institucionet e tij.{{Efn|Përshkruan zakone që në fillim ndiqte çdo popull.}} 
* ''rryma e dytë'' e mendimin, përkundrazi, pohon se thelbi i moreve është i vërtet vetëm pjesërisht.

Në fakt fillimisht, ka të ngjarë që ato nxireshin dhe mblidheshin gojarisht{{Efn|Edhe pse nga disa rindërtime arkeologjike të periudhës, rezultojnë raporte me [[Qytetërimi mikenas|mikenasit]], që në atë kohë zbatonin shkrimin e tye dhe [[Latinët në Itali|latinët]], në një periudhë formuese e shkrimit në zonën laciale të rrjedhur nga këto ndikime.}} duke nisur nga [[shekulli X p.e.s.|shekulli i X]] dhe [[shekulli IX p.e.s.|i IX p.e.s.]] Burimet, megjithatë fillojnë të përmenden duke nisur nga [[shekulli VIII p.e.s.]], shumë nga të cilat në lidhje me ''mores''{{Efn|Përveç marrëdhënieve të rëndësishme midis grekëve dhe romakëve që kanë një periudhë futjeje të shkrimit shumë të afërt me këtë periudhë.}} dhe leges regiae, për të cilët librat libri pontificii, libri augurales, dhe libri regii etj, të sjella nga autorë si [[Ciceroni]], që mbulonte edhe rolin e [[auguri|priftit augural]], prandaj kishte akses të lirë edhe në vetë libri augurales.{{Efn|Edhe pse disa historianë mendojnë, me gjasa mbi bazën e tregimeve të [[Tit Livi]]t që na flet te Ab Urbe Condita për humbjen e shumë dokumenteve të rishkruara në vijim nga priftërinjtë për shkak të plaçkitjes së Romës në vitin [[390 p.e.s.]] se këto vepra janë të hartuar më mbrapa rreth [[shekulli IV p.e.s.|shekullit të IV]]-[[shekulli III p.e.s.|të III p.e.s.]]}} Disa vepra të [[Plutarku]]t, janë përmendur si burim i moreve, por ka shumë të tjera, duke parë të përcaktohet një arkiv pontifik, ku mblidhen të gjitha të mëparshmet dhe veprimtaritë e kryera nga priftërinjtë, duke dalluar, përkatësisht me ''libri'' për të parët, dhe ''commentarii'' për të dytët. 
* Në fund ka një ''rrymë të tretë'' mendimi, e tipit induktiv, ku priftërinjtë konsideroheshin redaktorët e teksteve memoriale të moreve, me gjasa të arritur deri te ne nëpërmjet informacioneve indirekte të disa historianëve romakë dhe grekë, që na ilustrojnë ''leges regiae'' ngushtësisht të lidhura me ''mores''.

Disa ide, në këtë kuadër, konsiderojnë se është pikërisht nga këto redaktime të shkruara që do të lindnin [[Dymbëdhjetë Tabelat]]. Por, përtej përpunimit të historianëve të lashtë, që me siguri i rimorën normat në të ashtuquajturat ''citime të tyre tekstuale'' duke hequr shumë arkaizma, struktura e [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] është tepër e ndërlikuar për ta patur origjinën nga decemvirati legjislativ ''ex novo,'' nga ligje të pa shkruara dhe të kujtuara nga mendja, në të vërtetë vetë ''leges regiae'' dhe disa memorialë të priftërinjve të përdorur si lidhje midis moreve dhe redaktimi i [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]], prandaj, shumë studiues mendojnë se ka ekzistuar, si rrjedhojë e gjërave, ndonjë dokumenti të shkruar në lidhje me ''mores''.&lt;ref&gt;Përveç dokumenteve të lidhur me ''leges regiae''.&lt;/ref&gt;

== Kategori moresh ==
Disa nga këto tradita marin emra të ndryshëm dhe edhe nëse jo, identifikohen thjeshtësisht me termin ''mos'', njiheshin mosët vijues:
* ''Mores maiorum'' që identifikonin zakonet më të lashta apo të karakterizuara nga ''auctoritas'' më të madh të ''maiorum''.&lt;ref&gt;Nga personat më me ndikim, ata që konsideroheshin personat më të mirë të romakërisë.&lt;/ref&gt;
* ''Mores regionis'' të vlefshme vetëm në një rajon të caktuar.
* ''Mores sacer''&lt;ref&gt;Të emërtuara si ''lex sacra'' nga burimet apo edhe si ''sacra gentiles''.&lt;/ref&gt; ato të lidhura me kultin.
* ''Mores familiae'', apo ''gentes'', të vlefshme në mënyrë të kufizuar me atë grup të posatshëm familjar apo atë ''gens'', përveç se të llojit fetar, si ''sacra gentiles'', mund ti përkisnin edhe konteksteve të tjera, si të mbikëqyrej [[Veshjet në Romën e lashtë|stili i një veshjeje]], apo i një kulti të caktuar etj.
* ''Mores iudiciorum'', zakone që rregullonin zhvillimin e veprimtarive proçesuale, kontekste në të cilat respektohej një formë e caktuar.
* ''Mores militum'': zakone dhe tradita luftarake. Mendohet se figura e qytetarit-ushtar që ndahet midis tokave dhe luftës dhe kënaqet, nga një me lavdinë, ndërsa nga ana tjetër me thjeshtësinë.

== ''Mores'' si formë e të drejtës (të pashkruar) ==
{{See also|E drejta romake}}
Moret fillimisht, duke qenë rregullorja e vetme ekzistuese disiplinonte ''legis actiones'' më të lashta, domethënë ''&quot;legis actio sacramentum in rem'', ''manus iniectio'', ''pignoris capio&quot;'' dhe të tjera që nuk i njohim nga burimet. ''&quot;Legis actio sacramentum in rem&quot;'', duhet të rregullohej vetëm nga moret, pasi ishte akti i vetëm normativ dhe marja e gjësë ''in iure''&lt;ref&gt;Që nga latinishtja përkthehet &quot;''sipas ligjit''&quot;.&lt;/ref&gt; përpara gjykatësit nuk duhet të ishte vetëm simbolike, por nga disa studiues hamendësohet se, në periudhën më arkaike, ndodhte nëpërmjet një kontestimi material, në një kohë të dytë e kthyer në më simbolike dhe e ndjekur pastaj nga një betim me ''satisdatio''.&lt;ref&gt;Përkufizim nga Enciclopedia Treccani:&lt;br&gt;
'''''Satisdatio''''' – Është një lloj ''stipulatio praetoria'', d.m.th. ai premtim solemn që qytetari romak mund të ishte i shtrënguar të kryente përpara gjykatës së magjistratit apo për të përforcuar një detyrim juridik ekzistues apo për të krijuar një detyrim të ri në mbrojtje të një interesi të pa mbrojtshëm ndryshe. Kur ''stipulatio'' konsistonte vetëm në premtimin e atij që detyrohej, ajo merte emrin teknik ''repromissio''; kur ndërhynin garantë, ajo quhej ''satisdatio'': ''repromissio'' dhe ''satisdatio'' pastaj tregohen përgjithësisht me emrin ''cautio''. Shembuj ''satisdatio'' janë ato ku dhënësi mund të mbahej për të kryer ekzekutimin e dënimit: ''cautio pro praede litis et vindiciarum'' dhe ''cautio iudicatum solvi''.

Duke parë pamundësinë e një shtrëngimi material, parashikoheshin mjete shtrëngimi indirekte: kështu i interesuari me aksion real, nëse nuk paraqet ''satisdatio pro praede litis et vindiciarum'' apo ''satisdatio iudicatum solvi'', privohej nga zotërimi dhe kjo bënë që ai nga i betuar të bëhet aktor dhe përpiqet të zbatoi provën.

P. F. Girard, ''Manuel de droit romain'', 8ª ed. a cura di F. Senn, Parigi 1919; V. Arangio-Ruiz, ''Istituzioni di diritto romano'', 3ª ed., Napoli 1934.&lt;/ref&gt; 

Të gjitha këto aspekte duhet të rregulloheshin nga moret dhe të futura në sistemin institucional të kohës, nga e cila pastaj do të lindnin ligjet. Për ''manus iniectio'' nuk e dimë mirë si zhvillohej proçedura, pasi nuk ka shumë informacione, por, në vija të përgjithshme shërbente për të patur një lloj ''potestas'' mbi skllavin apo gruan e tij, duke shqiptuar fjalë të caktuara, nëpërmjet gjesteve të caktuara, si në rastin e ''legis actio sacramentum in rem,'' kur aktori vendoste festukën mbi personin që pretendonte si skllavin e tij. Në rastin e ''pignoris capio,'' që, me sa thotë Gaius, ishte akoma në fuqi në periudhën e tij, dhe pak e modifikuar përkundrejtë periudhës së vjetër, ndërsa shumë aspekte rregulloheshin nga moret, edhe pse nuk është zbuluar kurrë në cilën mënyrë specifike. Përveç kësaj, edhe ''sponsio'' duhet të rregullohej nga moret, edhe pse në rit përmendet ''Ius Quiritium,'' fortësisht i lidhur me moret.

Nga kjo analizë kuptohet se ''mores'' rregullonin ''legis actio'' nëpërmjet fjalëve të posaçme, ashtu dhe nëpërmjet gjesteve të caktuara. Në këtë mënyrë gjesti apo/dhe fjala e zbatuar konvencionalisht i jepnin aktit atë të drejtë vlefshmërie të nevojshme dhe të mjaftueshme për të arritur rezultatin, saktësisht siç parashikonte e drejta e asaj kohe, por edhe&lt;ref&gt;Kjo vlen për periudhën më të vjetër mbi të gjitha.&lt;/ref&gt; për tu mbrojtur nga ndërhyrja e forcave okulte që do të mund të ndikonin negativisht.

Përveç rregullimit të disa pikave të ''legis actionis'', moret rregullonin edhe disa ''marrëveshje''&lt;ref&gt;&quot;''Në kuptimin e traktateve&quot;''&lt;/ref&gt; mbi të gjitha më të vjetrat, si ''mancipio'' dhe trasferimi i res mancipi nëpërmjet ritit të peshimit të bronzit të papërpunuar. Pastaj, hap pas hapi, erdhi formimi i institutit, deri në reduktimin në dukje të thjeshtë, pasi kostoja e res paguhej me monedhë. ''Nuncupatio''&lt;ref&gt;Përkufizimi nga Enciclopedia Treccani:&lt;br&gt;
'''Nuncupatio''' – Në latinishten e vjetër ''nuncupare'' donte të thoshte të shpreheshe me zë, solemnisht dhe fjala kthehet prapë në të njëjtin kuptim, për ndikim elegance, në kushtetutat e kohës së [[Kostandini i Madh|Kostandinit]] deri te [[Justiniani I|Justinianit]].

Nga një domethënie tekniko-juridik u arrit nëpërmjet një vargu të [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] (VI, 1), që, në lidhje me mancipatio dhe të marrëveshjeve të tjera për tu përmbushur me peshimin e bronzit të pa prerë në staderë (''per aes et libram''), dispononte: &quot;cum nexum faciet mancipiumque, uti lingua nuncupassit, ita ius esto&quot;. Nëse përkthimi është i lehtë (&quot;quando taluno faccia un ''nexum'' apo një ''mancipatio'', si gjuha [e tij] e ka shqiptuar, ashtu është e drejtë [midis palëve]&quot;), interpretimi është i paqartë: pavarësisht mendimit të dikujt që mendon se norma kishte lejuar të bëhej pa peshimin (mendim i gabuar, sepse deri në shekullin e III të e.s. riti i peshimit mbeti), ka që e konsiderojnë karakterin  marrëveshjeve formalist, në kuptimin që efektet e formulës së shenjtë, të shqiptuar nga kusht blen gjënë apo të drejtën në prani të transmetuesit dhe të dëshmitarëve, zhvilloheshin në mënyrë të pavarur nga çdo kërkim rreth vullnetit real të palëve; dhe ka nga ana tjetër kush konsideron se XII Tabelat kishin dashur ti lejonin ti shtonte formulës së shenjtë fjalë të tjera, apo ta bënte ti paraprinte deklarave të transmetuesit, në formë që ti kufizonte apo trasformonte synimet origjinale të bisedimeve (p.sh., në kuptimin që prona ti kthehej trasmetuesit në rast oferte më të mirë brenda njëfarë afati, apo që fondi i shitur i mbetej shfrytëzuesit, apo që gjithë tregtia të shërbente për të garantuar një kredit, etj.). 

Ky interpretim i fundit është konfirmuar nga terminologjia konstante në temën e testamentit ''per aes et libram''. Këtu formula e shenjtë e blerjes shqiptohej nga një mik, që luante rolin e blerjes së trashëgimisë, por funksioni i vërtetë i aktit rezultonte nga një deklaratë paraprake e testametarit, e shoqëruar nga dorëzimi i dokumentit ku ishin shkruar parashikimet. Tashmë është pikërisht ndaj deklaratës së testamentarit, kurrë e asaj të blerësit pretendues, që mer emrin ''nuncupatio''.

Siç shihet, nuncupatio nuk i parasheh që testamenti të shkruhet: gjithësesi më vonë do të zhvillohej një terminologji që dallon midis një testamenti ''per scripturam'' dhe një ''per nuncupationem'', duke synuar që ky i fundit si fakt gojarisht; kështu në kushtetutat e perandorisë së vonë, ndoshta për interpretimin e gabuar të teksteve të jurisprudencës klasike që donte të thoshte gjë krejt tjetër. Dhe në këtë kuptim të fundit flasim edhe ne, qoftë për ti mohuar çdo vlerë juridike si testament nuncupatio.

Bibl.: R. v. Jhering, ''Esprit du droit rom''., trad. Meulenaere, III, Bruxelles 1888, p. 237 segg.; E. Rabel, ''Nachgeformte Rechtsgeschäfte'', in ''Zeitschr. Savigny Stift''., XXIX (1908), p. 242 segg.; P. F. Girard e F. Senn, ''Manuel élém. de droit rom''., 8ª ed., Parigi 1929, p. 310; V. Arangio-Ruiz, ''Istituz. di dir. rom''., 3ª ed., Napoli 1934, pp. 328 e 502.&lt;/ref&gt; sipas të cilës mund të modifikoheshin efektet e ''mancipatio'', duket se para se të nxiret një rregull i Dymbëshjetë Tabelave, kjo kishte qenë më parë një ''mos'', pastaj e përpunuar në brendësi të hartimit të XII Tabelave, si ''nuncupatio'' pati të njëjtin fakt të formimit të ''usus''.&lt;ref&gt;Domethënë usucapire një të mirë.&lt;/ref&gt; Formimi i [[martesa në Romën e lashtë|martesa]] parashikohej me ''confarreatio'', shumë rite të llojit fetar me Lupercalia dhe [[auguri|augurët]] me auspici-t e tyre.

=== ''Mores'' e ''ius'' ===
{{See also|E drejta romake }}
;''Ius Quiritium''
Moret më të vjetra janë ngushtësisht të lidhura me Ius Quiritium, apo të drejtën e parë romake. Për këtë të drejtë kemi informacione nga Gaiusi, [[Ciceroni]] dhe të tjerë, pasi përmendet në disa ''[[aktet juridike|transaksione juridike]]'' që i kanë rrënjët e tyre në periudhën më të vjetër si te ''mancipatio''. Kjo e drejtë përqëndrohet mbi të gjitha në pushtetin familjar dhe shtëpiak apo padronal, dhe shkon nga [[shekulli VII p.e.s.]] deri në [[shekulli VI p.e.s.|shekullin e VI p.e.s.]], prandaj nuk ka të bëjë me sektorin e detyrimeve me ''oportere'', apo shërbimin trupor, i zhvilluar pas kësaj periudhe, prandaj ''Ius Quiritium'' është i karakterizuar thelbësisht nga ''mores'', ''leges regiae'' dhe ''foedera''.

;XII Tabelat
{{See also|Dymbëdhjetë Tabelat}}
Dymbëdhjetë Tabelat përmbledhin thelbësisht maksima të ''mores'', dhe në fakt, siç thonë autorë të ndryshëm të lashtë, lidhjet e përfshira janë të shumta, për shembull usucapio rrjedh nga ''mores'', para se të bëhej një rregull i tabelave, apo ''Traditio legis,'' shumë e vjetër edhe kjo, pastaj e shndërruar në ligj ''tabulara'', apo prapë mancipatio dhe shumë të tjera.

;''Ius civile''
''Ius civile'', duke qenë rezultat i punës së arsyetuar të juristëve mbi [[Dymbëdhjetë Tabelat]], përfaqëson vetëm një evoluim të mëtejshëm të Dymbëdhjetë Tabelave, por edhe këtu, gjejmë analogji me morey: për shembull midis ''patronus'' (ose gens) dhe ''cliens'' dhe l'obsequium të cliens përkundrejtë patronus, por përveç se në të dretjën pozitive, ka shumë lidhje edhe në [[Gjyqi|të drejtën proçesuale]] që rrjedh gjithmonë nga Dymbëdhjetë Tabela dhe, të shndërruara me ''ius civile'' në formula: ''actio sacramentum in rem'', ''agere per sponsionem'' apo ''manus iniectio'', etj.

=== ''Ius gentium'' ===
Ndërsa për ''ius gentium'', duhet të bëhet një diskutim më kompleks, pasi rimer dhe asimilon, përveç intitutio të populsive të ndryshme, edhe institutio romake. Rezultantja është që rimeren për shembull gjithmonë ''Traditio legis'' dhe ''sponsio stipulatio'', të dyja të rrjedhura nga ''mores''. Në këtë lloj të ius-i, do të rimerej edhe ''fides,'' vlerën romake ''sin ad antico'' të rrjedhur nga ''mores'', mbi të cilën bazohen në ''ius gentium', mbi të gjitha shkëmbimet tregtare midis popullsive të ndryshme.

=== ''Ius honorarium'' ===
Për ''ius honorarium'' nuk me asnjë lidhje të drejtpërdrejtë, pasi lind nga ''iurisditio'' dhe nga ''imperium'' e [[pretori]]t, por hap pas hapi kur stabilizohet, rimer institutio nga ''ius civile'' duke i modifikuar, por nga ana tjetër, rimer edhe parimet e ''mos maiorum'' dhe të zakoneve ndërkombëtare në tregti; një shembull është në rastin kur, aktori dhe pranuesi, kanë arritur një marrëveshje sipas ''fides'' të ''mos maiorum'' dhe të zakoneve ndërkombëtare, për të cilën pretori, për të bërë të mundur që palët të respektojnë një fides të tillë, i jep pranuesit një ''exceptio doli''. Një tjetër është konçesioni i ''exceptio'' për mos respektimin e një premtimi me ''sponseo'', institutio tipik i lashtë që i përket moreve. Prandaj shikojmë që disa kontekste janë të ndërlidhur dhe se ''ius honorarium'' kërkon zgjidhje efikase të rrjedhura nga moret.

=== Titullari i të drejtave të rrjedhura nga ''mores'' ===
Titularët e të drejtave të rrjedhura nga moret ishin me të vërtetë pak, mbi të gjitha në periudhën më të vjetër. Në fakt në këtë periudhë mund të ishin titullarë veëm ata që ishin në qendër të situatave juridike subjektive, për shembull, ''pater familias'': në fakt këta mund të lidhnin martesë&lt;ref&gt;Me ''manus'' mbi gruan.&lt;/ref&gt; apo të kishin ''cliens'', d.m.th ''patronus'', apo ''patres'' përkundrejtë bashkanëtarëve të familjes, ''alieni iuris'', apo ushtarakët: për shembull ''celeres'', edhe këta në qendër të riteve të caktuara, apo priftërinjtë etj. Gjithmonë në kohën e lashtë ata që nuk mund të ishin titullarë të të drejtave ishin me siguri ata që num mund të ishin titullarë të situatave juridike, ose ata që nuk zotëronin të paktën te kërkesa: lirinë, qytetarinë romake dhe pushtetin mbi personat ''alieni iuris'', d.m.th. statusin e ''pater familias''. Në periudhën paraklasike dhe klasike situata filloi të ndryshonte, me pushtetin e ''pater'' që bëhet gjithmonë e më pakë patrimonial dhe me krijimin e dallimit midis situatave prej kujdestari dhe interesave. Me shumë gjasa edhe ''filii familias''&lt;ref&gt;Përkthimi nga latinishtja &quot;''bijtë dhe pasardhësit e tyre''&quot;.&lt;/ref&gt; mund të ishin titullarë të të drejtave të rrjedhura nga ''mores''.

=== Sanksione në rast shkeljeje të ''mores'' ===
Zbatimi i moreve nga ana e një subjekti parashikonte pasoja të ndryshme. Gjithashtu, që çdo vendim ti nënshtrohej vlerave të përmbajtura në ''mores'' gjenerohej një preçedent gjyqësor. Në periudhën e paraqytetare dhe mbretërore, ishte vetë bashkësia që garantonte zbatimin e riteve: kështu nëse një subjekt, për shembull një ''pater familias'', duhet ti kërkonte tribut një tjetër subjekti nga i cili kishte pësuar një dëm, ai vihej në mundësi për të marë nga bashkësia e vetë.&lt;ref&gt;Për shembull fajtori i një krimi nuk mund ti bënte qëndresë dhe ta kundërshtonte dënimit pasues, pasi vetë bashkësia i pamundësonte të vepronte.&lt;/ref&gt; Duke qenë se moret përkufizoheshin, sipas të lashtëve, si shprehje korrekte e vizionit të jetës, duhet konsideruar e mundur që për moret, mbi të gjitha të veshura me një ''auctoritas'' më të madh, duhet të kishte pasoja të ngjashme me turpërimi, poshtërimi apo e dhe dënimi kapital. Nëse ''mos'' kishte të bënte me shfrytëzimin e një të drejte apo shmangjen e një marrëveshje, kjo nuk konsiderohej e vlefshme.&lt;ref&gt;Edhe nës kishte një gabim të thjeshtë gjestesh ap fjalësh: për shemulli Gaius na thotë se si në një rast të një subjekti që do të thoshte ''vites'' në vend të ''arbores'' siç parashikohej, edhe ky gabim i thjeshtë e kthente marrëveshjen në nul.&lt;/ref&gt; Kur ''mos-i'' kishte të bënte me veprime të caktuara kriminale si vrasja apo tradhëtia bashkëshortore, fajtori në pjesën më të madhe të rasteve, përballej me një dënim të tipit fetaro, si ti flijohej një hyjnie (sacertas), ''supplicium more maiorum'', apo ''poena cullei'', apo i nënshtrohej lidhjes trupore të të dëmtuarit,&lt;ref&gt;Ose më mirë le të themi se kush kishte pasur të drejtën, d.m.th. pater familias.&lt;/ref&gt; pastaj i evoluar në oportere.&lt;ref&gt;Nga latinishtja përkthehet &quot;''të bësh atë që është e përshtatshme''&quot;&lt;/ref&gt; Edhe aksione si të tërhiqje syrin e keq mbi dikë, nëse në një kohë të parë nuk dënohej, në periudhën e [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabulae]] goditeshin nga sanksione të rënda.&lt;ref&gt;&quot;''Qui malum carmen incantassit...''&quot;, Tabula VIII. (përkthyer në shqip: &quot;''Hedh një magji''&quot;)&lt;/ref&gt;

=== Diferenca mes ''mos'' e ''consuetudo'' ===
Në studimet mbi të drejtën romake, deri në [[shekulli XX|shekullin e XX]], përgjithësisht termat ''mos'' dhe ''consuetudo'' konsideroheshin sinonime, aspekt i konfermuar edhe nga disa burime të periudhës romake. Por së fundmi historianët në gjurmë të burimesh të tjera, priren të mos i konsiderojnë dy termat si sinonime, duke idendifikuar dallime, të vogal por jo tërësisht të neglizhueshme. ''Mores'', në të vërtetë, janë doke dhe tradita&lt;ref&gt;Dhe për disa aspekte edhe zakone.&lt;/ref&gt; që synojnë të arrijnë të mirën e gjithë bashkësisë dhe të karakterizuara nga elemente magjiko-fetare, pastaj nga ndërhyrja priftërore: priftërinjtë, me zbulesat e moreve, u jepnin këtyre karakterin klasik juridiko-fetar. Ndërsa ''consuetudines'' janë doke dhe tradita që populli ndjek si zakon, jo të shënuara nga një karakter 'i shenjtë', as të ruajtura ose të vëna në jetë nga urdhërat priftërore: bëhet fjalë, pra, për sjellje dhe parime jo të rrjedhura nga zakone stërgjyshore apo të lashta, por me formim më të ri, ku mungon komponenti fetar dhe ndërhyrja priftërore.

==Familja dhe shoqëria==
{{See also|Martesa në Romën e lashtë}}
Familja romake (''[[Wikt:familia#Latin|familia]]'', e përkthyer më saktësisht si &quot;njerëzit dhe zotërimet e shtëpisë&quot; sesa si &quot;familje&quot;) ishte hierarkike, siç ishte dhe shoqëria romake. Këto hierarki ishin tradicionale dhe mbështesnin dhe mbështeteshin nga ''mos maiorum''. ''Pater familias'', ose kreu i shtëpisë, zotëronte autoritet absolut mbi ''familia'' e tij, e cila ishte gjithashtu një entitet autonom brenda shoqërisë dhe një model për rendin shoqëror,&lt;ref&gt;Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 33.&lt;/ref&gt; por ai pritej ta ushtronte këtë pushtet me përmbajtje dhe të vepronte përgjegjshëm në emër të familjes së tij. Rreziku dhe trysnia e censurës shoqërore nëse ai dështonte të plotësonte pritshmëritë ishte gjithashtu një formë e ''mos''.

Moret vendosnin edhe strukturën familjare, do me thënë kufizoheshin ti jepnin potestas të pater familias mbi anëtarët e tjerë, si dhe strukturën e ''gentes'', por me siguri moret në këtë kuadër kufizoheshin vetëm të jepnin strukturën e drejtë dhe ndonjë rregullore tjetër por që nuk prekte pushtetin e pater, përkundrejtë atij që kishte një borxh apo një krim ndaj një bashkanëtari apo vetë ai, d.m.th. i ashtuquajturi formim i ''lidhjes trupore'' pastaj e evoluar në ''dare o oportere'' deri në mbërritjen e një dukje të lidhjes juridike.

Marrëdhënia dalluese shoqërore romake ishte ajo midis ''patronus'' dhe ''cliens'' (padron e klient). Megjithëse detyrimet e kësaj marrëdhënieje ishin të ndërsjellta, ato ishin edhe hierarkike. Marrëdhënia nuk ishte një njësi, por një rrjet (''clientela''), pasi një ''patronus'' mundëte vetë të ishte i detyruar ndaj dikujt me status ose pushtet më të madh dhe një ''cliens'' mund të kishte më shumë se një patronus, interesat e të cilëve mund të ishin në përplasje. Nëse ''familia'' ishte njësi e shoqërisë, këto rrjete ndërlidhjesh bazoheshin në atë autonomi dhe krijonin lidhjet që bënin të mundur një shoqëri komplekse.&lt;ref&gt;Carlin A. Barton, ''The Sorrows of the Ancient Romans: The Gladiator and the Monster'' (Princeton University Press, 1993), fq. 176–177.&lt;/ref&gt; Megjithëse një nga fushat kryesore të veprimtarisë brenda marrëdhënieve patronus-cliens ishte ligji i gjykatave, patronazhi nuk ishte vetë një kontratë ligjore; trysnitë për të zbatuar detyrimet e dikujt ishin morale, të bazuara te cilësia e ''fides'', &quot;besimit&quot; (shiko vlerat e Mos maiorum më poshtë) dhe ''mos-it''.&lt;ref&gt;Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 33–35.&lt;/ref&gt; Patronazhi shërbente si një model,&lt;ref&gt;[[Ciceroni]], ''De officiis'' 1.35.&lt;/ref&gt; kur pushtuesit ose guvernatorët romakë jashtë vendosnin lidhje personale si patronus për të gjitha bashkësitë, lidhje që pastaj mund të vijoheshin si detyrim familjar. Në këtë kuptim, ''mos'' bëhet më pak një çështje e traditës së pandryshueshme sesa një preçedent.&lt;ref&gt;Erich S. Gruen, &quot;''Patrocinium'' and ''clientela'',&quot; te ''The Hellenistic World and the Coming of Rome'' (University of California Press, 1986), vol. 1, fq. 162–163.&lt;/ref&gt;

Është raporti i verifikuar në mënyrë më të zakonshme midis patricëve dhe plebejëve, ku në shkëmbim të tutelës së patronus (patrici), cliens (plebeu) ofronte shërbime deri kur borxhi nuk ishte kthyer. Më vonë në historinë romake, pas emërimit ''[[Principati (Roma)|princeps]]'' të [[Augusti]]t, pjesa më e madhe e popullsisë u bë cliens e perandorit, deri sa, në fund do të bëheshin të gjithë.

== ''Mores'' si vlera të romanitetit ==
Nëse nga një anë kemi moret që identifikojnë doke dhe tradita, nga ana tjetër moret bëhen instrumente bartëse të vlerave. Në të kuadër, moret marin një karakteristikë ideologjike, mbi të gjitha në periudhën perandorake, d.m.th. përfaqësojnë një kuptim të gjerë, jo më doke individuale për tu ndjekur, por shikohen në kompleksin e tyre si përfaqësuese të ''virtytit'' që duhet të zotërohet për ti bërë mirë bashkësisë romake. Në këtë këndvështrim pohohet se themeli i ''mores'' ''maiorum'' bazohej mbi pesë virtyte themelore që ishin pikërisht:
# '''''Fides''''': besnikëria, ndershmëria, besimi, besimi i ndërsjelltë midis qytetarëve
# '''''Pietas''''': përkushtimi, patriotizmi, realizimi i detyrimeve
# '''''Maiestas''''': ndjesi superioriteti e përkatësisë në një popull të qytetëruar
# '''''Virtus''''': cilësi të veçanta të qytetarëve romakë, kurajoja, trimëria, veprimtaria politike dhe ushtarake
# '''''Gravitas''''': të gjitha rregullat e sjelljes së romakut tradicional, përkundrejtë traditës, serioziteti, dinjiteti, autoriteti, dhe pse kishte vlera të shumëfishta të rrjedhura nga moret.

Të gjitha aspektet e jetës, duke përfshirë kuadret e ndryshme të të drejtës publike dhe private, kanë qenë ndikuar jashtëzakonisht nga tradita, e formuar përgjatë shekujve. Disa nga përbërësit e saj meritojnë vëmendje të veçantë për shkak të rëndësisë së tyre në kuadrin e ''mores maiorum'' kryesore. Këto komponente të traditës përfaqësojnë një klasë vlerash që dallonin ''vir bonus''&lt;ref&gt;Qytetari i mirë romak.&lt;/ref&gt; nga të tjerët dhe disa nga këto do të fillonin të mernin një rëndësi të tillë në kulturën romake sa madje të hyjnizoheshin dhe të antropomorfizoheshin nën formën e objekteve ose kafshëve:

=== Fides ===
[[Skeda:ELAGABALUS RIC IV 345-757146.jpg|parapamje|majtas|Majtas: bust i [[Elagabali]]t drejtuar nga e djathta me kurorë dafinash, bust me tunikë&lt;ref&gt;Roman Imperial Coinage, IV, 69-70.&lt;/ref&gt; me legjendën: IMP CAES [[Elagabali|M AUR ANTONINUS]] AVG; djathtas: hyjnesha ''Fides'' mes dy aquila të [[Ushtria Romake|Ushtrisë Romake]] me legjendën Fides EXERCITVS (&quot;besnikëria e ushtrisë&quot;).]]
Fjala latine ''fides'' ka shumë kuptime; megjithatë, ato bazohen në parime të ngjashme: e vërteta, feja, ndershmëria, besnikëria dhe besueshmëria.&lt;ref&gt;Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 34.&lt;/ref&gt; Mund të shihet në përdorim me fjalë të tjera për të krijuar terma si ''bonae fidei''&lt;ref&gt;nga latinishtja &quot;''në mirëbesim&quot;''. “Bona fides,” Berger. fq. 374.&lt;/ref&gt; apo ''fidem habere''.&lt;ref&gt;nga latinishtja ''&quot;për të qenë të besueshëm&quot;, apo më tekstualisht &quot;të kesh besim&quot;''&lt;/ref&gt; Në të drejtën romake, koncepti i ''fides'' kishte një rol të rëndësishëm. Si në të gjitha kulturat e lashta, kontratat verbale ishin shumë të zakonshme në jetën e përditshme romake dhe kështu mirëbesimi lejonte transaksione tregtare të bëra me më shumë besim. Fides haset edhe në raportin midis ''patronus'' dhe ''cliens'', midis bashkë-shortërve, etj. Nëse mirëbesimi tradhëtohej, personi i dëmtuar mund të ndërmerte një proçes kundër personit që e kishte tradhëtuar.

Si hyjni romake, Fides përfaqësonte një kult shumë të vjetër. Tempulli i parë në nder të saj i përket Numa Pompiliusit,&lt;ref&gt;[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita'', I, 21, 4.&lt;/ref&gt; i ndërtuar në qytetin e Romës. Ishte hyjnesha e mirëbesimit dhe kujdesej për kontratat verbale.&lt;ref&gt;Adkins. fq. 78&lt;/ref&gt; Përshkruhet si një grua e moshuar, e konsideruar plaka e Jupiterit. Tempulli i saj daton rreth vitit [[254 p.e.s.]] dhe gjendet në Kodrën Kapitoline të Romës, pranë Tempullit të Jupiterit.&lt;ref&gt;Ziolkowski, “Temples”&lt;/ref&gt; [[Tit Livi|Livi]] futet në hollësitë e kultit të Fides dhe në historinë e tij të Romës. Ritualet e saj praktikoheshin nga ''flamines maiores'', priftërinjtë më të rëndësishëm, pas pontifeksit, të paraardhësve. Këta përiftërinj propozuan, që në vendin e kremtimit, krijimi i shenjtërores së Fides në një karro të hapur, të tërhequr nga një çift kuajsh. Nga këndvështri që konsiderohej se Fides qëndronte në krahun e djathtë të një burri; ajo paraqitet, gjatë periudhës historike të Perandorisë Romake, në monedha me një palë duar të mbuluara, për të simbolizuar besueshmërinë e legjioneve dhe të perandorit. Mbulimi i duarve pasqyron kultin e Fides, ku njeriu ndjek flijimin për të mbuluar duart me gjishta për të ruajtur besimin e mirë fetar.

[[Skeda:Antoninus Pius Coin pieta.jpg|parapamje|372px|Majtas: busti i [[Antonin Piu]]t drejtuar nga e djathta: Æ Sestertius&lt;ref&gt;Roman Imperial Coinage, II 1083a (Adriano); Banti 270.&lt;/ref&gt;, me legjendën IMP [[Antonin Piu|AELISU CAE-SAR ANTONINUS]]; djathtas: hyjnesha ''Pietas'' në këmbë përballë me kokën e kthyer nga e majta, mban një kuti temjani në dorën e majtë duke përhapur temjan me të djathtën mbi një altar të ndezur.]]
=== Pietas ===
''Pietas'' nuk është e barasvlefshme me kuptimin &quot;mëshirë&quot;. ''Pietas'' ishte sjellja romake si detyrë përkundrejtë perëndive, atdheut, prindërve dhe të afërmve të tjerë.&lt;ref&gt;Adkins. fq. 180&lt;/ref&gt; Në fillim i referohej familjes dhe besimit si dhe respektit midis bashkë-shortëve, pastaj, konceptimi i raportit u shtri midis njeriut dhe hyjnisë: në të vërtetë, nuk duhet të flitet vetëm për respekt, por edhe të lidhjes sentimentale dhe afektive; studjuesit e përkufizojnë si ''dashuri e detyrimeve''. Përdorimi i termit përfshinte edhe një kuptim të detyrës morale, jo vetëm ndjekja e thjeshtë e riteve.&lt;ref&gt;Term i cili përfshihet është ''cultus''.&lt;/ref&gt; Si pasojë, ''pietas'' kërkonte ruajtjen e marëdhënieve të mira nga pak me të gjithë, në këndvështrimin e respektueshmërisë dhe moralitetit.

[[Skeda:Terracotta Aeneas MAN Naples 110338.jpg|parapamje|majtas|upright=1.1|[[Enea Ankiziadi|Enea]] që bart në supe të atin, [[Ankizi]]n, ndërsa për dore mban birin e vogël, Iulo; u kthye në një ikonë e ''pietas''. Terrakotë, Museo archeologico di Napoli]]
Sipas [[Ciceroni]]t, &quot;''pietas është drejtësia përkundrejtë perëndimve'',&quot;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Mark Tulli Ciceronis|author-link=Ciceroni|title=DE NATURA DEORUM|url=http://dx.doi.org/10.1515/9783110969399.1|language=la|publisher=DE GRUYTER|pages=1-160}}&lt;/ref&gt; dhe, si e tillë, kërkonte praninë, më shumë se të një vrojtues të ritualeve për flijimin dhe zbatimin e duhur të tyre, por edhe përkushtimin dhe drejtësinë e brendshme të personit. ''Pietas'' mund të vizualizohet në shumë mënyra. Për shembull, [[Augusti|Oktavian Augusti]] tregoi ''pietas'' gjatë jetës së tij, si duke filluar në vitin [[52 p.e.s.]], ashtu dhe duke i kushtuar në vitin [[48 p.e.s.]], pas Betejës së Farsalës, një tempull Venus Genitrix. Tempulli iu kushtua Venerës, si nëna e [[Enea Ankiziadi|Eneas]] dhe kështu paraardhëse e Iulii, ''gens'' e [[Jul Çezari]]t.

[[Augusti]], pas vdekjes së [[Mark Antoni]]t dhe Mark Emilius Lepidit&lt;ref&gt;Këta dy burra janë cotriumviri të Augustit në triumviratin e dytë.&lt;/ref&gt;, i ndërtoi një tempull Çezarit, me qëllim që të nderonte babain e tij birësues. Kështu, disa romakë, për shkak të rolit të tyre si qytetarë të përkushtuar, adoptuan ''cognomen'' Pius. Perandori [[Antonin Piu]], e mori këtë epitet të shtuar emrit të tij për shkak të rolit të tij në bindjen e të vjetërve të [[Senati Romak|Senatit]] të hyjnizonin babain e tij birësues në publik, perandorin [[Adriani|Adrian]], për ''pietas'' që tregoi kundrejtë babait të tij biologjik.

E tillë ishte rëndësia e ''pietas'', që, në vitin [[181 p.e.s.]], në bazë të asaj që thotë [[Tit Livi]], do të ndërtohej një tempull kushtimor.&lt;ref&gt;[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. xxxx. 34&lt;/ref&gt; Analogjikisht me konceptet të tjera abstrakte në kulturën romake, ''pietas'' do të shfaqej shpesh në formë antropomorfe dhe ndonjëherë e shoqëruar me një kanjushë.&lt;ref&gt;Simboli i përkushtimit birësor.&lt;/ref&gt; Do të adoptohej edhe nga [[Augusti]] si ''Pietas Augusta'', për të vizualizuar ''pietas'' e tijë, siç mund të shihet në monedha të periudhës. Por [[Ciceroni]], te ''De inventione''&lt;ref&gt;[[Ciceroni|Mark Tulli Ciceroni]], ''De inventione'', 2, 66.&lt;/ref&gt;, na ilustron një ''pietas'' më të lartë, do me thënë për respektin qytetar përkundrejtë shtetit, që, te ''De re publica'',&lt;ref&gt;[[Ciceroni|Mark Tulli Ciceroni]], ''De re publica'', 6, 16.&lt;/ref&gt; e përkufizon ''pietas maxima''; në vijim, me [[Virgjili]]n, te ''[[Eneida]]''&lt;ref&gt;[[Virgjili]], ''[[Eneida]]'', 9, 493.&lt;/ref&gt;, ''pietas'' do të identifikohej me ''humanitas'' dhe ''misericordia'' dhe do të shndërrohej në formë të respektit për anëtarët e fisit në provimin e keqardhjes për vuajtjet e të tjerëve.

=== Maiestas ===
''Maiestas'' tregonte dinjitetin e shtetit në Romën e Lashtë si përfaqësues i popullit. Pikërisht ky mandat nga ana, fillimishte e institucioneve republikane, pastaj me shndërrimin e qeverisë republikane në një të tillë perandorake, do të bënte që vetë perandori të vishej me këtë ''majestas'' dhe të përfaqësonte popullin. Nga këtu do të krijohej parimi i ''laesa maiestatis,'' apo krimi kundrejtë shtetit, i atyre individëve që përdhosnin veprat publike, ose përkundrejtë perandorit ose [[Senati Romak|Senatit Romak]], përfaqësues të ''majestas'' dhe që ndëshkoheshin rreptësisht, pasi krimi shihej si dëmtim i të gjithë bashkësisë që perandori dhe senati apo organet e qeverisë romake përfaqësonin. Por, maiestas ka një tjetër domethënie, atë që ka të bëjë me madhështinë në referim të popullit, do me thënë të qenit krenarë që ishe pjesëtarë i popullit romak si populli më i mirë, superior dhe më i mirë se popujt e tjerë të pushtuar, një lloj ndërgjegjeje gati e të qenit një popull ''i zgjedhur''.

[[Skeda:GALERIUS RIC VI 66b-2300426.jpg|parapamje|379px|Majtas: bust i [[Galeriu]]sit drejtuar nga e majta me kurorë dafinash, me helmetë dhe parzmore. Mban heshtën ose një skeptër në supin e djathtë, mburojë në krahë;: Æ Follis&lt;ref&gt;Roman Imperial Coinage, VI 66b.&lt;/ref&gt; IMP [[Galeriu|MAXIMIANUS]] P F AVG; djathtas: VIRTUS AVGG ET CAESS NOSTR, perandori [[Galeriu]]s, mburojë në krahun e majtë, duke kalëruar djathtas; çan një armik në tokë, ndërsa një armik i dytë është i shtrirë në tokë; AQ P(rima). Monedhë e prerë në vitet [[305]]-[[306]].]]
=== Virtus ===
Termi “''Virtus''” rrjedh nga fjala latine “''vir''” (&quot;burrë&quot;) dhe tregon idealin e burrit të vërtetë romak. Aspektet e ''virtus'' janë të shumëfishta. Poeti Gaius Lucilius pohon se ''virtus'' për një burrë është të dijë atë që është e mirë, e keqe, e padobishme ose ç‘nderuese.&lt;ref name=&quot;Ward. p. 57&quot;&gt;''Ward''. fq. 57&lt;/ref&gt; Në fillim përcaktonte trimërinë në betejë të heroit dhe luftëtarit. ''Virtus'' qe e tillë vetëm nëse nuk përdoret për qëllime personale, por për interesin e bashkësisë romake. Por nga [[shekulli I p.e.s.]] virtus nuk do të shihej më si në shërbim të shtetit, por do të ndahej nga ai ideal, për të marë një objektiv më praktik: të dalloheshe nga të tjerët. ''Virtus'' fillimisht përcillej nga babai te biri, në vijim, nga [[shekulli I p.e.s.]], koncepti i virtus ndryshon: nuk është më e trashëgueshme, por është e nevojshme ta arrish me angazhim, duke tejkaluar veprat e të parëve.

Koncepti romak për lirinë (''libertas),'' për qytetarët meshkuj, parashikohej si pjesë e të drejtës për të ruajtur trupin e tij nga nënshtrimi fizik dhe kjo përkthehej në refuzimin për tu dominuar dhe një lloj &quot;mendësie pushtimi&quot; brenda burrërisë romake (''virtus'').&lt;ref name=&quot;CantarellaxiSkinner11&quot;&gt;Cantarella, ''Bisexuality in the Ancient World'', fq. xi; Marilyn B. Skinner, introduction to ''Roman Sexualities'' (Princeton University Press, 1997), fq. 11.&lt;/ref&gt; Si zgjatim, ishte e pranueshme për meshkujt e lirë romakë të angazhoheshin në marrëdhëniet mashkull-mashkull vetëm nëse ai merte rolin aktiv depërtues (përndryshe ky ''virtus'' do të ishte në dyshim ose i përdhosej).&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Craig A. Williams, ''Roman Homosexuality'' ([[Oxford University Press]], 1999), fq. 18.&lt;/ref&gt; Romakët i përshkruajnë të dyja, dominimin seksual dhe perandorak si dhunues të ''virtus'' të pësuesit.&lt;ref&gt;Davina C. Lopez, &quot;Before Your Very Eyes: Roman Imperial Ideology, Gender Constructs and Paul's Inter-Nationalism,&quot; te ''Mapping Gender in Ancient Religious Discourses'' (Brill, 2007), fq. 135–138.&lt;/ref&gt; Një nga rubrikat më të rëndësishme etike të Romës, moraliteti seksual, ishte në këtë mënyrë tepër i lidhur me ''virtus'' dhe implikimet e tij të ndryshme për meshkujt e lindur të lirë romakë.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CantarellaxiSkinner11&quot; /&gt;

=== Gravitas ===
''Gravitas'', nuk duhet ngatërruar me [[graviteti]]n modern, pasi përfaqësonte vlerën e dinjitetit dhe të vetëpërmbajtjes.&lt;ref&gt;Ward. fq. 58&lt;/ref&gt; Përballë vështirësive, një romak &quot;i mirë&quot; duhet të kishte një fytyrë të paturbulluar. Miti dhe historia romake tregon histori figurash si Gaius Mucius Skevola, duke e përshkruar shembull të ''gravitas''.&lt;ref&gt;[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. ii. 12&lt;/ref&gt; Në themelimin e [[Republika Romake|Republikës]], mbreti etrusk Lars Porsena kishte rrethuar qytetin e Romës dhe, me qytetin në krizë, Skevola u përpoq ta vriste Porsenën. Sidoqoftë, Skevola u kap. Kur mbreti e kërcënoi Skevolën me tortura, nëse nuk do tu përgjigjej pyetjeve të tij mbi Romën, Skevola vendosi dorën e djathtë mbi një prushore dhe e mbajti me ''gravitas'' të madhe (vetëpërmbajtje). Tregohet se mbreti, duke parë vlerën e Skevolës, hoqi dorë nga Roma. ''Gravitas'' e Skevolës, jo vetëm i dha epitetin ''scevola'' (&quot;mëngjarashi&quot;), por kontribuoi gjithashtu në bindjen e Porsenës të mos i sulmonte romakët, i çoroditur nga vendosmëria e tyre.

Pra ''gravitas'' nënkupton një sjellje serioze, të përllogaritur, siç kërkojnë rrethanat, pa asnjë teprim. Kjo vlen për periudhën arkaike dhe pjesërisht republikane. Ndërsa për periudhën perandorake ''gravitas'' paraqitet shumë më pak në shkrime dhe, aty ku flitet, koncepti ka ndryshuar përkundrejtë periudhës pararendëse, ku tashmë do të përkufizohej si një sjellje false duke luajtur, i sjellshëm dhe i ëmbël, do me thënë aftësia për tu përshtatur e oborrtarit ose e ''cliens'', që bën çdo gjë për të marë favorin e padronit ose të princit.

=== Vlera të tjera romake ===
Përveç vlerave themelore të ''mores'', perandorët me vendimet e tyre përcaktonin se cilat vlera duhet të respektoheshin për ta bërë bashkësinë më të mirë. Nga ana tjetër autorët latinë&lt;ref&gt;[[retorika|Retorë]], historianë, eruditë, juristë, etj.&lt;/ref&gt; mbështesnin vlerat e tyre dhe zakonet e mira, duke u bazuar te tradita e periudhave të mëparshme, pa lënë pas dore realtitetin e ri të ''civitas'' ku jetonin. Do me thënë, krijonin një identikit të ''bonus civis'' dhe duke identifikuar vlerat e shumta që duheshin ndjekur, ngushtësishtë të lidhur njëra me tjetër:

;''Amicitia''
''Amicitia'' në idealistikën romake nuk nënkupton thjeshtë konceptin tonë të miqësisë, por në kuptim më të gjerë lidhjen e aleancës që mund të kishte midis dy kombeve apo raportin midis ''patronus'' dhe ''cliens''. ''Amicitia'' shihej nga romakët e lashtë si vlerë që kishte të bënte me ndjekjen e interesave të përbashkëta, e përfaqësuar edhe nga një perëndi. Por, termi ''amicitia'' i afrohej edhe konceptit të tanishëm të miqësisë, mbi të gjitha në [[shekulli II|shekullin e II të e.s.]], e lidhur me fjalët ''amicus'' dhe ''amor''. Vetë ''cliens'' i ''patronus'' përkufizohej si mik, edhe pse kishte dallim trajtimi midis klientëve më intimë dhe ata që konsideroheshin &quot;më pak miqësorë&quot;; në fakt ekzistonin kategori të ndryshme &quot;miqësie&quot;, në këtë rast, në të vërtetë, të quaje ''amicus'' ''cliens'' ishte thjeshtë një fenomen kortezie, që mund shumë mirë të imponohej.

;''Ambitiosa morte''
Vlera e vetëvrasjes: romakët e konsideronin një formë vdekjeje fisnike, më shumë se jeta e jetuar pa dinjitet. Është një gjest i konsideruar shumë i rëndësishëm, si politikisht ashtu dhe publikisht, që e shkundëte mjaft aprovimin në kulturën romake. Në periudhën perandorake pastaj, kjo sjellje do të bëhej shumë e rëndësishme, gati në modë, për të protestuar kundër tiranëve perandorakë. Arketipi i vetëvrasësit paraqitet nga Katon Uticensi, në protestë ndj mbipushtetit të [[Jul Çezari|Çezarit]], apo vetëvrasja e [[Petroniu]]sit, që vdiq duke diskutuar me miqtë, gati se ishte duke rënë në gjumë, apo edhe vetëvrasja e [[Lucius Annaeus Seneca|Senekës]], por historia e lashtë romake përkujton edhe shumë të tjerë.

;''Abstinentia''
Çinteresimi, ndershmëria, integriteti moral. Përcakton sjelljen e ç‘interesuar, veçanërisht e administratorit përkundrejtë gjësë publike.

;''Aequitas''
Është ndjenja që frymëzon barazinë dhe drejtësinë, mbi të gjitha në kuadrin juridik; shembuj jep Ulpiani, duke përshkruar drejtësinë e vërtetë.

;''Auctoritas''
[[Skeda:Giovanni Bellini - Continence of Scipio (detail, half-left part) - WGA1766.jpg|parapamje|majtas|upright=1.6|''Continetia Scipionis'', e [[Giovanni Bellini]]-t ([[1508]])]]
'''Auctoritas''' është vlera e prestigjit dhe e besimit që një burrë, në zotërim të kësaj vlere jep, në fillim e lidhur me fenë nënkuptonte të rrisje, ndihmoje të tjerët. Në një periudhë të dytë, kur do të bëhej një vlerë tipike laike, përckatoi besueshmërinë, ndikueshmërinë, do me thënë aftësinë për të ndikuar të tjerët.&lt;ref&gt;Mbi të gjitha në kuadrin oratorik.&lt;/ref&gt; Kjo e dyta konsiston në një ekuilibër midis pushtetit politik dhe prestigjit shoqëor, besueshmërisë, përgjegjshmërisë personale.&lt;ref&gt;''Ward''. fq. 58&lt;/ref&gt;

Ndërsa [[Ciceroni]] e konsideron një bashkësi e ''Dignitas'' dhe ''Virtus''. Auctoritas në të rast është një formë shumë e lartë pushteti, që nuk lidhet domosdoshmërisht me pushtetin politik, por ushtronte shtrëngimin ose komandën nëpërmjet forcës së bindjes, falë karizmës së vetë. Auctoritas nënkupton një seri të drejtash dhe detyrash nga kush është në zotërim, për shembull atribuimi i detyrave publike apo ti besosh angazhimeve që mereshin. Figura që historikisht i afrohet është [[Augusti|Oktavian Augusti]] që e ushtroi autoritetin e tij, jo aq nëpërmjet kompetencave që zotëronte, por duke ditur të jipte një urdhër pa e imponuar, duke i bindur vartësit e tij dhe duke patur respekt për institucionet publike.

[[Skeda:Arco di costantino, rilievo aureliano, 05.jpg|parapamje|''Submissio ose Clementia'' (nënshtrimi i një kreu barbar): Perandori [[Kostandini i Madh|Kostandini I]]-[[Mark Aureli]], me Pompeianin në shpinë, është në një podium të lartë para ushtarëve dhe ''aquiliferi'' me ''signa'' dhe me një gjest mëshire liron një princ barbar, që mbron të birin tepër të ri me një krahë mbi shpatull (Harku i Kostandinit).]]
;''Benignitas''
Mirësi, dashamirësi e lidhur si me ''Humanitas'', ashtu dhe me ''Clementia''

;''Clementia''
''Clementia'' është vlera që priret ta moderojë shpirtin përkundrejtë të mundurve, pa u hakmarrë, ose në ëmbëlsinë e superiorit vëren gabimet e inferiorit dhe ndjen keqardhje. Është e ndërlidhur me ''benevolentia'' ose ''Magnitudo animi''. Është sjellja e një burri që mban pushtetin në një situatë të caktuar, por nuk mbizotërohet nga zemërimi dhe dhe mizoria, por nga dashamirësia, duke i mbizotëruar impulset negative: raporti, për shembull i ''paterfamilias'' të mirë përkundrejtë bijve ''alieni iuris'' ose të romakut të mirë përkundrejtë të mundurve. Megjithatë duhet bërë një saktësim, pasi sipas [[Ciceroni]]t, duhet të ishe i mëshirshëm kundër atij që dorëzohej dhe nënshtrohej, por të pamëshirshëm me atë që rrebelohej: ''hostes''. Kjo është një karakteristikë që vërehet nga romakët përkundrejtë popullsive të mundura, mbi të gjitha kur perandoria shtrihej në masë më të madhe, duke u dhënë edhe të huajve pozicione të rëndësishme në politikën romake.

;''Concordia''
Concordia, marrëveshja, mirëkuptimi, harmonia; në fillim konsiderohej jashtë fushës politike, por pastaj, me ndikimin grek do të merte rëndësi, si për fushën politike, ashtu dhe për atë filozofike.

;''Consilium''
Dituria, gjykimi, urtësia, aftësia për të vendosur. Fjala, e pasur me kuptime, duket si një nga vlerat më të lashta të [[Gjuha latine|latinitetit]] dhe tregon reflektimin e sjelljes me qetësi dhe në pavarësi të plotë gjykimi.

;''Constantia''
Qëndrueshmëria, kostanca, këmbëngulja, forca shpirtërore, koherenca.&lt;ref&gt;[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. xxii. 58. Shiko edhe Commentary on Livy 1-5 të Ogilvie.&lt;/ref&gt; Fjala në vetëvete përcakton këmbënguljen e fortë, qëndrueshshmërinë e një sjelljeje dhe të një virtyti etiko-politik, tipikisht romak. Kjo vlerë, e çiftëzuar me gravitas, ka zhvilluar një rol të madh në historinë dhe suksesin e popullit romak. Constantia u lejonte romakëve të qëndronin të përqëndruar dhe aktivë në kohët e turbullirave të mëdha dhe humbjeve shkatërruese, si për shembul fushata e [[Hanibali|Hanibal Barkës]], me ak fjalë vlera e të mos dorëzuarit kurrë.

;''Cultus''
Ishte ndjekja aktive dhe zbatimi korrekt i ritualeve për sa i përket hyjnisë.&lt;ref&gt;Adkins. fq. 55&lt;/ref&gt; Pratikat fetare romake orientoheshin drejtë zbatimit korrekt të riteve, jo drejtë etikës dhe moralit të personit. Perënditë ishin të kënaqur nëse ritet do të zhvilloheshin me vëmendje nga romakët, prandaj ata shpresonin të arrinin mbështetjen e tyre nëpërmjet zhvillimit të flijimeve dhe formulave të tjera rituale, nëse kryheshin korrektësisht.

;''Religio''
{{See also|Feja romake}}
Nuk ishte &quot;fe&quot; në kuptimin modern të fjalës. ''Religio'' është e lidhur me foljen latine religare, që ka kuptimin &quot;të lidhesh&quot;. Në mendjen e romakëve të vjetër, ''religio'' përfaqësonte një lidhje midis hyjnores dhe vdekatarëve. Kjo lidhje është më shumë respekti dhe detyrimi për tu nënshtruar dhe të besëtytënisë, të lidhur me praktika fetare dhe zakone të romakëve të lashtë: si burrat, ashtu dhe gratë duhet të ishin të vetëdijshëm për këto lidhje për të nderuar perëndinë nëpërmjet praktikave fetare,&lt;ref&gt;Adkins. fq. 190&lt;/ref&gt; në përpjekje për të ruajtur një ''pax deorum''.&lt;ref&gt;nga latinishtja &quot;''Paqja e zotave''&quot;&lt;/ref&gt;

Në përputhje me emrin, mbiemri ''religiosus'' përfaqëson lartësimin e praktikës fetare, deri në pikën e prekjes së besëtytënisë. Sipas romakëve ''religio'' konsiderohej si një pjesë e nevojshme e jetës, në mënyrë që të ruhej rendi dhe tradita në bashkësi apo në masë më të madhe, në botë. Motivimi në bazë të këtyre besimeve, nuk është moralisht e themeluar mbi vlerat moderne judaiko-kristiane, por mbi kënaqjen e zotave dhe pritshmëria e shpërblimeve. Për të garantuar një fitor, i premtohej një tempull një perëndie, ose, me shpresën e lehtësimit të vështirësive, anëtarët e bashkësisë kryenin flijime.

[[Tit Livi]] e nënkupton këtë nevojë në përshkrimin e tij të kapjes së shtatores së perëndeshës Junona nga Veio. Zbulon se eshte kundër religio-s së [[Etruskët|etruskëve]] nëse preket shtatorja, përveç nëse nuk je një anëtarë i priftërinjve apo bëheshe nëpërmjet trashëgimisë. Ushtarët romakë, nga ana e tyre, janë të pastër, nëse nuk nderojnë perëndeshën. Kjo nuk është e lidhur me ''pietas'' dhe moralitetin e saj të ndërlidhur, por ishte e ndërlidhur me konceptin e ''cultus''.

;''Decorum''
Zbukurim, përshtatshmëri, ajo që përputhet me një person të caktuar në disa aspekte e ngjashme me ''Nobilitas''.

;''Dignitas''
''Dignitas'' është vlera e [[dinjiteti]]t dhe prestigjit të një qytetari romak dhe nën këtë konsiderim, nga ana e të tjerëve. Por kjo kishte të bënte me pjesën sipërfaqësore të prestigjit, do me thënë respekti i të tjerëve në kuptimin sipërfaqësor dhe jo të plotë, si ''auctoritas''. ''Dignitas'' është një nga rezultatet fundore që synonin të vizualizonin vlerat e idealit romak dhe shërbimin e shtetit në forma primati, pozicioni ushtarak dhe magjistrature. ''Dignitas'' qe vlera e reputacionit, e nderit dhe e vlerësimit. Kështu, një romak që u tregonte atyre ''gravitas, constantia, fides, pietas'' dhe vlera të tjera, do të bëhej një romak në zotërim të ''dignitas'' midis bashkë-moshatarëve të tij. Në të njëjtën mënyrë, nëpërmjet këtij rrugëtimi, një romak mund të fitonte ''auctoritas'', &quot;prestigj dhe respekt&quot;.

;''Disciplina''
Disciplina, edukata, formimi civil dhe ushtarak i qytetarit. Disciplina ishte për romakët baza e patjetërsueshme e shtetit, e dukshme nëpërmjet disiplinës ushtarake dhe në të gjitha fushat e jetës.

;''Exemplum''
Shembulli, modeli. Është vlera e përbërë nga një veprim i lavdishëm i kryer nga një paraardhës, në detyrim për tu imituar dhe shumëfishuar.

;''Gingillatio''
Vlerë që u afermuar në latinitetin e vonë, termi përkufizon një kërkim të përmbajtur të kënaqësisë pa iu dhënë në mënyrë të shfrenuar, por duke respektuar vetëveten dhe idealin e ''enkràteia'' (moderimit, vetëpërmbajtjes). Disa studjues mbështesin mendimin se kjo vlerë u fut në brendësi të ''mos maiorum'' falë afermimit gjithmonë e më të madh të [[krishtërimi]]t.&lt;ref&gt;C. Edwards, ''The Politics of Immorality in Ancient Rome'', [[Cambridge University Press]], 2002, fq. 36&lt;/ref&gt;

;''Gloria''
''Gloria'' është fama që arrihet pasi ke përmbushur veprime me vlera, prandaj është ngushtësisht e lidhur me ''virtus'', për mos të qenë inferior ndaj të parëve. Elementi që karakterizon shoqërinë aristokratike në fillim të e ndjekur edhe nga ''civis novum''. Mund të shprehet edhe si njohje dhe lavdërim nga ana e bashkësisë. Edhe ''gloria'' në një kohë të parë konsiderohej e trashëgueshme nga ati te biri dhe vetëm më vonë konsiderohej për tu arritur me veprat e veta.

;''Honor''
Nderi, do me thënë pozicioni honorifik pas një gjesti të caktuar të lidhur me ''virtus'' dhe ''gloria''.

;''Riesumatio''
Nderi që u rezervohej trupave të të vdekurve tashmë të varrosur, që përbëhej nga ofrimi të vdekurve ushqime dhe pije, si të ishin të gjallë, për të favorizuar dekompozizimin dhe ushqimin e jetës në Had.

;''Humanitas''
Ishte vlera që na dallon nga kafshët dhe bishat e egra dhe nga qeniet primitive, do me thënë nga mirëkuptimi dhe dashamirësia e kulturës së shijes dhe elegancës. Humanitas në këtë rast nuk është e lidhur me rolin e qytetarit apo ushtarit, por ka të bëjë me vetë personin, individin. Humanitas në një farë pike do të bëhej gjithmonë e më elitare, do me thënë zotërim përjashtimor i rretheve aristokratike, që, me arsimin e tyre superior përpiqeshin vazhdimisht përpunonin: disponibiliteti, indulgjenca, butësia, ëmbëlsia, moderimi. Në periudhën perandorake kjo vlerë do të shmangej, pasi konsiderohej një sjellje e aristokracisë dhe e arsimimit superior. Në këtë mënyrë do të identifikohej në periudhën perandorake një ''nuova Humanitas popolare'' që tregonte besueshmëri, sjellshmëri dhe karakter të mirë pa nënkuptuar arsimimin superior.

;''Industria''
Veprimtaria, të qenit punëtorë. Termi përkufizon vlerën që e shtyn njeriun politik në bashkëpunimin e zellshëm në kuadrin e shtetit.

;''Libertas''
Liria, sjellje e lirshme jashtë nga artificat e afta për tu përballur me qëndrueshmëri me çdo situatë të jashtme. Tipike e aristokracisë romake.

;''Magnitudo animi''
Shpirtmadhësia, shpirtgjerësia, përcakton sjelljen e shkëputur dhe madhështore me të cilën qytetari, mbi të gjitha fisniku, sillet në raport me të tjerët.

;''Nobilitas''
Përfaqëson një kuptim abstrakt, frymëzimin për të qenë të denjë për virtytet e të parëve.

;''Otium''
Nëse për modelin e qytetarit arkaik Otium donte të thoshte mungesa e punimit nga ana e qytetarit-ushtar që ose kultivonte ose luftonte, në përiudhën republikane do të identifikohej, në vija të gjera nga [[Ciceroni]], me mungesën e veprimtarisë. Por ndikimi grek, e shihte otium si pushim i veprimtarive të përditshme përkundrejtë shtetit, me synimin e studimit intelektual: nga kjo do të lindëte në një kohë të dytë sfocoja e Ciceronit për ta parë otium si veprimtari pozitive,&lt;ref&gt;Pasi romakët kishin një traditë si popull punëtor.&lt;/ref&gt; me dallime nga ai grek. Në fakt në rastin romak shihej si qetësia e ekzistencës private, kushtuar veprimtarive intelektuale, të llojit të letërsisë dhe filozofisë. [[Ciceroni]] e shihte otium si veprimtari edhe politike me synim përmirësimin e qytetit. Në republikën e vonë dallohen dy otium: ''otium luxuriosum'' kushtuar veprimtarish pa asnjë dobi apo të turpshme dhe ''otium tranquillum,'' qetësia dhe kthjelltësia e pashqetësuar e të urtit që punon në mënyrë intelektuale.

[[Skeda:VESPASIANUS RIC II 437-151705.jpg|parapamje|372px|Majtas: [[Vespaziani]]: sesterc&lt;ref&gt;Roman Imperial Coinage ''Vespasianus'', II, 437; BMCRE 555; Cohen 327.&lt;/ref&gt; IMP CAES [[Vespaziani|VESPAS]] AUG PM TRP PP COS III, kokë e kurorëzuar me dafina drejtuar djathtas; djathtas: [[Pax romana|PAX AUGUSTI]], hyjnesha e ''Paqes'' në këmbë drejtë të majtës, mban një degë dhe një ''cornucopia''; S C.]]
;''Pax''
{{See also|Pax romana}}
Ekzistonin në periudhën romake dy vlera të lidhura me ''Pax'': ''Pax animi,'' do me thënë kthjelltësia dhe qetësia e individit të veçantë dhe Pax e shtetit. Vlera e dytë ishte më e ndërlikuar, në fakt vihej në pah vetëm duke nisur nga periudha augustiane, pasi vërehet se nëpërmjet ''pax'' prodhohet edhe mirëqenie dhe zhvillimi i mirë i shtetit, që, me luftërat nuk ishte. Nga këtu do të konceptohej si vlerë, pasi nga pax rridhte perandoria dhe situata e sikurisë së qytetarit individual që nuk shihet më i kërcënuar nga luftëra dhe mund të jetoi i qetë.

Që në kohën e [[Jul Çezari|Çezarit]] i ishin kushtuar tempuj hyjneshës së Paqes në vitin [[49 p.e.s.]], pasi ishin ndërgjegjësuar për rëndësinë për një popull të të qenit në paqe; kjo filozofi pastaj u ndoq nga [[Augusti]] që do ta fuste kultin në Romë me ''Ara Pacis,'' një altar kushtuar perëndeshës së Paqes, me synim që fushatat ushtarake në [[Hispania]], në fund, vetë perandori [[Vespaziani|Tit Flavio Vespasiani]] do të ndërtonte Tempullin e Paqes. Në të vërtetë edhe më i hershëm se Periudha Mbretërore merte njëfarë rëndësie: vetë Numa Pompilius dëshironte që tempulli i [[Janusi|Janit]] të ishte i hapur në periudhën e luftës dhe i mbyllur në atë të paqes. Shumë poetë këmbëngulnin mbi paqen si prurëse e pjellorisë, mirëqenies dhe vlerave gjithmonë pozitive.

;''Pudor''
Droja, turpshmëria, moraliteti i përkufizon drojën e qytetarit romak që parapëlqen të flas për gjëra të caktuara privatisht në vend se në publik, përveç përcaktimit të dëlirësisë dhe dinjitetit, në ndërlidhje edhe me modestia.

;''Simplicitas''
Është koncepti i të jetuarit sipas orgjinave në mënyrë të thjeshtë, tipike e Periudhës Mbretërore, në Periudhën Republikane do të merte një vlerë të konsiderueshme, pasi ajo do të shihej edhe si tu ekspozoheshin rreziqeve të mëdha, pasi e vendoste subjektin që të mos u kushtonte vëmendje rreziqeve, mbi të gjitha gjatë Periudhës së Perandorake, plotë me lojëra pushteti dhe personazhesh hipokrite, siç pohon [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]]. Kështu në periudhën perandorake vlera e ''simplicitas'' do të merte një vlerë të re sjelljeje spontane, të lirshme, por duke e ushtruar me masë, do me thënë duke iu përshtatur periudhës së re, ku simplicitas nuk mjaftonte më nëse nuk doje të pësoje ofendim dhe përçmim. Vetë [[Mark Valerio Marciali|Marciali]] flet për ''prudens simplicitas'' pasi nuk është më e përshtashme në kohët perandorake plotë me lojëra.

;''Urbanitas'' e ''rusticitas''
''Urbanitas'' tregon shijen e mirë dhe shpirtin natyror pa teprimet e njeriut elegant, një lloj ''bon ton'' romak. Në vijim do ti kundërvihej vlerave të vjetra romake për shkak të ndikimit grek, pasi do të përcaktonte rafinimin në kërkim të luksit dhe të kujt donte të dukej detyrimisht në modë në kundërvënie ndaj ''Rusticitas'' dhe ndaj ''Industria'', do me thënë kujt kënaqej me jetën e thjeshtë fshatare të fushës kushtuar punës.

==Shiko edhe==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* ''[[O tempora, o mores!]]''
* [[Romanitas]]
* [[E drejta romake]]
* [[Feja romake]]
* [[Mitologjia romake]]
* [[Kulti i të parëve]]
* [[Appius Claudius Caecus]]
* [[Gaius Marius]]
* [[Martesa në Romën e lashtë]]
* [[Kanuni]]
* [[Manusmriti]]
* [[E drejta morale]]
* [[Vlera kulturore]]
* [[Kodi i nderit]]
* [[Justitia]]
* [[Zakoni]]
* [[Morali]]
* [[Tabu]]
* [[Hamurabi]]
* [[Juvenali]]
* [[Gjeorgjiket]]
* [[Horaci]]
* [[Lucius Annaeus Seneca]]
* [[Mark Fabius Kuintiliani]]
* [[Edukimi i oratorit]]
* [[Caecilius Statius]]
* [[Publius Papinius Statius]]
* [[Mark Valerio Marciali]]
* [[Letrat e Ciceronit]]
* [[Ligjëratat e Ciceronit]]
* [[Varroni]]
* [[Kornel Nepoti]]
* [[Nepotis Vitae]]
* [[Turma (njësi ushtarake)]]
* [[Albaniana (fortesë romake)]]
* [[Alba Longa]]
* [[Albanët (latinë)]]
* [[Albaniana (fortesë romake)]]
* [[Appius Claudius Caecus]]
* [[Arsimi në Romën e lashtë]]
* [[Arti romak]]
* [[Auguri]]
* [[Braccae]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Castra]]
* [[Censori]]
* [[Ciceroni]]
* [[Curia Calabra]]
* [[Di Manes]]
* [[Diktatori romak]]
* [[Dominati (Roma)]]
* [[Dymbëdhjetë Tabelat]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Enea Ankiziadi]]
* [[Eneida]]
* [[Fasti Ostienses]]
* [[Fëmijëria në Romën e lashtë]]
* [[Filozofia e lashtë romake]]
* [[Gjeografia e Strabonit]]
* [[Historia e Kushtetutës romake]]
* [[Horaci]]
* [[Iliro-romakët]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Jus trium liberorum]]
* [[Kalendari Romak]]
* [[Kalendat]]
* [[Këshilli i Plebejve]]
* [[Kodeksi i Justinianit]]
* [[Kodeksi i Theodosit]]
* [[Kohorta (njësi ushtarake)]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Kopshtet romake]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[Kuvendi i Centurionëve]]
* [[Kuvendi i Kuriatit]]
* [[Kuvendet Romake]]
* [[Kuvendi Tribal]]
* [[Kuzhina antike romake]]
* [[Latinët në Itali]]
* [[Letërsia e vjetër greke e romake]]
* [[Ludi]]
* [[Lustrum]]
* [[Lustratio]]
* [[Legjioni romak]]
* [[Magjistratët romakë]]
* [[Martesa në Romën e lashtë]]
* [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]]
* [[Monarkia romake]]
* [[Monti Albani]]
* [[Notitia Dignitatum]]
* [[Novus homo]]
* [[Panem et circenses]]
* [[Pax Romana]]
* [[Perandoria Romake]]
* [[Principati (Roma)]]
* [[Pretori]]
* [[Remi dhe Romuli]]
* [[Republika Romake]]
* [[Roma e lashtë]]
* [[Romanizimi (kulturor)]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Sabinët]]
* [[Sabelianët]]
* [[Senati Romak]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Spektaklet Romake]]
* [[SPQR]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Themelimi i Romës]]
* [[Tirones]]
* [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]]
* [[Ushtria Romake]]
* [[Veshjet në Romën e lashtë]]
* [[Virgjili]]
{{Div col end}}

== Shënime ==
{{Notelist|21em}}

== Referime ==
{{Reflist|21em}}

== Bibliografia ==
;Burime antike
{{Refbegin|40em}}
* {{Cite book|title=Historia Augusta|title-link=Historia Augusta|language=la}} ([[Wikisource:la:Historia Augusta|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/home.html përkthimi anglisht]).
* {{Cite book|author=Oktavian Augusti|author-link=Augusti|title=Res gestae divi Augusti|language=la}} ([[Wikisource:la:Res gestae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[Wikisource:en:Res Gestae Divi Augusti|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|author=Dion Kasi|author-link=Dion Kasi|title=Romaike Historia|language=grc}} ([[Wikisource:el:Ρωμαϊκή Ιστορία|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html përkthimi anglisht]).
* {{Cite book|author=Dionisi i Halikarnasit|author-link=Dionisi i Halikarnasit|title=Antiquitatum Romanarum|title-link=Antiquitatum Romanarum|language=grc}} ([http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/home.html përkthimi anglisht]).
* {{Cite book|author=Eutropi|author-link=Eutropi|title=Breviarium ab Urbe condita|language=la}} ([[Wikisource:la:Breviarium historiae romanae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[Wikisource:en:Abridgement of Roman History|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|author=Flavius Jozefi|author-link=Flavio Josefi|title=Ἰουδαϊκὴ ἀρχαιολογία|language=grc}} ([[wikisource:el:Ιουδαϊκή αρχαιολογία|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[wikisource:en:The Antiquities of the Jews|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|author=Herodiani|author-link=Herodiani|title=τῆς μετὰ Μάρκον βασιλείας ἱστορία|language=grc}} ([http://www.livius.org/sources/content/herodian-s-roman-history/ përkthimi anglisht] e [[Wikisource:en:History of the Empire From the Death of Marcus|këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|title=Corpus Inscriptionum Latinarum|author-link=Corpus Inscriptionum Latinarum|publisher=Berolini|url=http://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it|author=C. I. L.|volume=XVII vol.|year=1863|language=la|access-date=2 nëntor 2025|archive-date=11 shtator 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250911123203/https://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it|url-status=dead}}
* {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|title=Ab Urbe condita libri|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab Urbe Condita|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [https://en.wikisource.org/wiki/From_the_Founding_of_the_City versioni anglez] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|title=Periochae ab Urbe condita|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab Urbe Condita – Periochae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|author=Amian Marcelini|author-link=Amian Marcelini|title=Rerum gestarum libri XXXI|language=la}} ([[Wikisource:la:Res Gestae Libri XXXI|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Ammian/home.html versioni anglisht]).
* {{Cite book|author=Vellej Paterkuli|author-link=Vellej Paterkuli|title=Historiae Romanae ad M. Vinicium consulem libri duo|title-link=Paterculi Historiae Romanae|language=la}} ([[Wikisource:la:Historiae Romanae Ad M. Vinicium Libri Duo|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Velleius_Paterculus/home.html përkthimi anglisht këtu] e [[Wikisource:en:Compendium of the History of Rome|këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
* {{Cite book|author=Plini i Vjetri|author-link=Plini Plaku|title=Naturalis historia|language=la}} ([[Wikisource:la:Naturalis Historia|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/home.html versioni anglez]).
* {{Cite book|author=Plutarku|author-link=Plutarku|title=Βίοι Παράλληλοι|language=grc}} ([[Wikisource:el:Βίοι Παράλληλοι|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/home.html përkthimi anglisht]).
* {{Cite book|last=Pomponius|first=Sekst|title=Pomponii de origine iuris fragmentum, recogn. et adnotatione critica instruxit F. Osannus|year=1848|language=la}}
* {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|title=Annales|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab excessu divi Augusti (Annales)|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}, [http://www.progettovidio.it/tacitoopere.asp përkthimi italisht] e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html?tw_p=twt përkthimi anglisht]).
* {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|title=Historiae|language=la}} ([[Wikisource:la:Historiae (Tacitus)|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}; [https://it.wikisource.org/wiki/Storie_(Tacito) përkthimi italisht] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}; [[Wikisource:en:The Histories (Tacitus)|përkthimi anglisht këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html këtu]).
* {{Cite book|author=Gaius Svetoni Trankuili|author-link=Svetoni|title=De vita Caesarum libri VIII|language=la}} ([[Wikisource:la:De vita Caesarum libri VIII|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://www.progettovidio.it/svetonioopere.asp përkthimi italisht]).
* {{Cite book|author=Mark Terencius Varroni|author-link=Varroni|title=De lingua Latina|language=la}} ([http://www.thelatinlibrary.com/varro.html teksti latin]).
* {{Cite book|author=Zosimi|author-link=Zosimi (historian)|title=Ἱστορία Νέα, Historia nova|language=grc}} ([[Wikisource:it:Della Nuova Istoria|përkthimi italisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}).
{{Refend}}

;Burime historiografike moderne
{{Refbegin|41em}}
* Adkins, L. dhe Adkins, R. ''Dictionary of Roman Religion''. New York: [[Oxford University Press]], 2000.
* {{Cite book|author=Ascanio Modena Altieri|title=Impero in Moneta. Simboli e allegorie nel conio romano da Augusto a Diocleziano|publisher=Arbor Sapientiae Editore|language=it|year=2025|location=Romë|isbn=979-12-81427-77-8}}
* {{Cite book|last=Amelotti|first=Mario|others=Mario Talamanca|title=Lineamenti di storia del diritto romano|year=1989|publisher=Giuffrè|language=it|pages=VIII - 762|isbn=88-14-01823-5}}
* Berger, Adolph. ''Encyclopedic Dictionary of Roman Law''. Philadelphia: The American Philosophical Society, 1991.
* Pietro Bonfante, Istituzioni di diritto romano
* {{Cite book|last=Campanini|author2=Carboni|title=NOMEN - Il nuovissimo Campanini Carboni. Latino Italiano - Italiano Latino|publisher=Paravia|language=it|location=Torino|year=2003}}
* Huber Cancik dhe Helmuth Schneider (red.). ''Brill's New Pauly''. Antiquity volumes: Brill, 2008 Brill Online.
* Gian Biagio Conte - Emilio Pianezzola, Storia e testi della letteratura latina, Le Monnier, 2003, 3 volumi.
* {{Cite book|author=Hermann Dessau|title=Inscriptiones Latinae Selectae|volume=3 vol.|date=1892-1916|url=https://openlibrary.org/books/OL23306529M/Inscriptiones_latinae_selectae|via=Open Library|language=la}}
* Federico D'Ippolito, Giuristi e sapienti in Roma arcaica - Roma [ecc.]: Laterza, 1986. - 121 fq.
* Georges Dumezil / La religione romana arcaica; con una appendice su La religione degli etruschi; botimi italian dhe përkthimi nën kujdesin e Furio Jesi. - Milano: Rizzoli, c1977. - 614 fq.
* {{Cite book|author=A. E.|title=L'Année épigraphique|publisher=Anneeepigraphique.msh-paris|date=1888-2024|url=http://www.anneeepigraphique.msh-paris.fr/|language=fr|archive-date=16 shtator 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080916093001/http://www.anneeepigraphique.msh-paris.fr/}}
* Carla Fayer, Aspetti di vita quotidiana nella Roma arcaica: dalle origini all'eta monarchica - Roma: L'Erma di Bretschneider, 1982. - 317 fq.
* De Francisci, Primordia civitatis
* Gennaro Franciosi, Famiglia e persone in Roma antica: dall'eta arcaica al principato - 3. ed. - Torino: G. Giappichelli, 1995!. - 256 fq.
* Fredericks, S. C. 1969. ''Mos maiorum in Juvenal and Tacitus.'' University of Pennsylvania Press.
* Guarino, Antonio; Storia del diritto romano.
* Guarino, Antonio; Le Origini quiritarie.
* Hoffmann, Zsuzsanna. 1982. &quot;The Parody of the Idea of mos maiorum in Plautus.&quot; ''Oikumene'', III, 217–223.
* Hölkeskamp, Karl-Joachim. 2010. ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research (translated by Henry Heitmann-Gordon; revised, updated, and augmented by the author).''  Princeton/Oxford:  Princeton University Press.
* Kenty, Joanna. 2016. &quot;Congenital Virtue: Mos Maiorum in Cicero's Orations.&quot; ''Classical Journal'' 111.4:429-462
* Bernhard Linke dhe Michael Stemmler, ''Mos maiorum: Untersuchungen zu den Formen der Identitätsstiftung und Stabilisierung in der Römischen Republik'', Shtutgart: F. Steiner, 2000, 219 faqe, ISBN 3-515-07660-3
* Bronislaw Malinowski / Diritto e costume nella societa primitiva; introduzione di Antonio Colajanni. - Roma: Newton Compton, 1972. - 166 fq. ill.
* {{Cite book|last=Mario|first=Talamanca|title=Istituzioni di diritto romano|year=1989|publisher=Giuffrè|language=it}}
* {{Cite book|last=Orestano|first=Riccardo|title=I fatti di normazione nell'esperienza romana arcaica|year=1967|language=it|location=Torino|page=280}}
* {{Cite book|last=Pugliese|first=Giovanni|others=Francesco Sitzia dhe Letizia Vacca|title=Istituzioni di diritto romano|publisher=Giappichelli|language=en|location=Torino|page=1057}}
* {{Cite book|last=Pugliese|first=Giovanni|others=Francesco Sitzia e Letizia Vacca|title=Istituzioni di diritto romano — sintesi|publisher=Giappichelli|language=en|location=Torino|pages=VIII - 567}}
* ''Oxford Classical Dictionary''. 3rd Revised Ed. New York: [[Oxford University Press]], 2003.
* Hans Rech, ''Mos maiorum. Wesen und Wirkg der Tradition in Rom'', Lengerich i. W., 1936.
* Roma arcaica e le recenti scoperte archeologiche: giornate di studio in onore di U. Coli, Firenze, 29-30 maggio 1979. - Milano: Giuffrè, 1980. - VIII,
* Segal, Erich. 1976. “''O tempora, o mos maiorum''.” In ''The Conflict of Generations in Ancient Greece and Rome'', Edited by Bertman, Stephen S., 135–142. Amsterdam: Grüner.
* Francesco Sini, Documenti sacerdotali di Roma antica - Sassari: Libreria Dessì editrice.
* Stambaugh, John E. ''The Ancient Roman City''. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1988.
* Tröster, Manuel. 2012. &quot;Plutarch and ''mos maiorum'' in the ''Life of Aemilius Paullus''.&quot; ''Ancient Society'' 42, 219–254.
* Ward, A., Heichelheim, F., Yeo, C. ''A History of the Roman People''. 4th Ed. New Jersey: Prentice Hall, 2003.
{{Refend}}

== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|Mos maiorum}}
* {{cite web|title=Informazioni sul mos e mos maiorum e sulle sue caratteristiche|url=http://xoomer.virgilio.it/roberto_crosio/IPERTESTO_CA_FOSCARI/mos_maiorum.htm|work=xoomer.virgilio.it|language=it}}
* {{cite web|title=Particolarità mos maiorum|work=Ariannaeditrice.it|language=it|url=http://www.ariannaeditrice.it/articolo.php?id_articolo=14508}}
* {{cite web|title=I valori della Romanità|work=Romanoimpero.com|language=it|url=https://www.romanoimpero.com/2012/06/i-valori-della-romanita.html}}
* {{Cite encyclopedia|title=Mos maiorum|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/topic/mos-majorum|language=en}}

{{DEFAULTSORT:Mos Maiorum}}
[[Kategoria:Etikë shoqërore]]
[[Kategoria:Kultura Romake]]
[[Kategoria:Moral]]
[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje latine]]
[[Kategoria:Ligji romak]]
[[Kategoria:Virtyt]]
[[Kategoria:Kode të sjelljes]]</text>
      <sha1>om3clgtpklw65m54sby4lxh30zp7361</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kandra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391100</id>
    <revision>
      <id>3001204</id>
      <parentid>2972664</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5220" sha1="rj2yqkbidy6nvv49dqjb2vybpg70mgi" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Kandrra
| fossil_range = {{fossil range|396|0}}
| image = European honey bee extracts nectar.jpg
| image_caption = Bleta perëndimore (Rendi [[Hymenoptera]])
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| subphylum = [[Hexapoda]]
| classis = '''Insecta'''
| classis_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]]
| subdivision_ranks = rende
| subdivision =
}}

Kandrat jane insekte qe mund te na infektojne me ane te pickimit te tyre. Kandrat i takojne grupit te kembenyjetuarve. Trupi i tyre eshte i perbere nga koke-gjoksi dhe barku.

Kandrrat i takojnë klasës ''Insektete'' janë grup i madh i ''artropodëve dhe grupi më i llojllojshëm i kafshëve në tokë me mbi një milion specie të përshkruara, me shumë se gjysma e të gjitha organizmave të gjallë&lt;ref name=&quot;Chapman&quot;&gt;{{cite book|author=Chapman, A. D.|year=2006|title=Numbers of living species in Australia and the World|pages=60pp|publisher=Canberra: [[Australian Biological Resources Study]]|id=ISBN 978-0-642-56850-2|url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html|accessdate=27 nëntor 2008|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090609110928/http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html|archivedate=9 qershor 2009|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html Threats to Global Biodiversity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150220154543/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html |date=20 shkurt 2015 }} (Accessed December 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Erwin|first=Terry L.|year=1982|title=Tropical forests: their richness in Coleoptera and other arthropod species|journal=Coleopt. Bull.|volume=36|pages=74–75}}&lt;/ref&gt; Kandrat mund të gjenden thuajse në të gjitha ambientet në planetë.''

== Struktura trupor ==
[[Figura:Insect anatomy diagram.svg|right|300px|thumb|Anatomia e kandrrave &lt;br /&gt;
'''A'''- Koka &amp;nbsp; '''B'''- Kraharori &amp;nbsp; '''C'''- Barku &lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
   1. [[Antena (biologji)|antena]]&lt;br /&gt;
   2. [[Ocellus|ocelli]] (i poshtëm)&lt;br /&gt;
   3. ocelli (i epërm)&lt;br /&gt;
   4. [[syri]]&lt;br /&gt;
   5. truri ([[Ganglion|ganglia]])&lt;br /&gt;
   6. [[prothorax]]&lt;br /&gt;
   7. enët e gjakut&lt;br /&gt;
   8. trake&lt;br /&gt;
   9. [[mesothorax]]&lt;br /&gt;
  10. [[metathorax]]&lt;br /&gt;
  11. krahët e përparme &lt;br /&gt;
  12. krahët e prapme&lt;br /&gt;
  13. mid-gut (stomaku)&lt;br /&gt;
  14. &quot;aorta&quot;&lt;br /&gt;
  15. vezorja&lt;br /&gt;
  16. [[hind-gut]] (zorrët, zorra e trashë &amp; anusi)&lt;br /&gt;
  17. anusi&lt;br /&gt;
  18. ovidukti&lt;br /&gt;
  19. fijet nervore (abdominal ganglia)&lt;br /&gt;
  20. gypat malfigiane&lt;br /&gt;
  21. këmbët&lt;br /&gt;
  22. kthetrat&lt;br /&gt;
  23. tarsus&lt;br /&gt;
  24. tibia&lt;br /&gt;
  25. femuri&lt;br /&gt;
  26. trochanter&lt;br /&gt;
  27. fore-gut &lt;br /&gt;
  28. thoracic ganglion&lt;br /&gt;
  29. coxa&lt;br /&gt;
  30. gjëndra e pështymës&lt;br /&gt;
  31. [[subesophageal ganglion]]&lt;br /&gt;
  32. pjesët e gojës&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;]]

=== Sistemi nervor ===

=== Frymëmarrja dhe qarkullimi ===

== Zhvillimi ==

== Komunikimi ==

=== Prodhimi i dritës dhe pamja ===

=== Lëshimi i zërave ===

=== Komunikimi kimik ===

== Sjellja ==

== Evoluimi  ==

== Klasifikimi ==
'''[[Apterygota]]'''
* [[Monura]] (lloj i zhdukur)

'''[[Monocondylia]]'''
* [[Archaeognatha]]=Microcoryphia

'''[[Dicondylia]]'''
:*  [[Thysanura]]=Zygentoma

:'''[[Pterygota]]'''

:: '''[[Paleoptera]]'''
::* [[Ephemeroptera]] (mayflies)
::* [[Palaeodictyoptera]] (lloj i zhdukur)
::* [[Megasecoptera]] (lloj i zhdukur)
::* [[Archodonata]] (lloj i zhdukur)
::* [[Diaphanopterodea]] (lloj i zhdukur)
::* [[Protodonata]]=Meganisoptera (lloj i zhdukur)
::* [[Protanisoptera]] (lloj i zhdukur)
::* [[Triadophlebioptera]] (lloj i zhdukur)
::* [[Protozygoptera]]=Archizygoptera (lloj i zhdukur)
::* [[Odonata]] 
[[Skeda:Aust blue dragonfly02.jpg|thumb|''[[Orthetrum caledonicum]]'']]
:: '''[[Neoptera]]'''
::: '''[[Polyneoptera]]'''
:::* [[Caloneurodea]] (lloj i zhdukur)
:::* [[Titanoptera]] (lloj i zhdukur)
:::* [[Protorthoptera]] (lloj i zhdukur)
:::* [[Plecoptera]] 
:::* [[Embiidina]]=Embioptera 
:::* [[Zoraptera]] 
:::* [[Dermaptera]] 
:::* [[Orthoptera]] 
:::* [[Phasmatodea]] 
:::* [[Notoptera]] 
:::* [[Blattaria]] 
::::* [[Isoptera]] 
:::* [[Mantodea]] 
[[Skeda:Zorak-Mantis.png|thumb|[[Chinese Mantis]]]]
::: '''[[Paraneoptera]]'''
:::* [[Psocoptera|Psocodea]]
::::* [[Mallophaga]] 
::::* [[Anoplura]] 
:::* [[Thysanoptera]] 
:::* [[Hemiptera]] 
[[Skeda:European wasp white bg.jpg|thumb|[[Gremza]] e verdhë.]]
::: '''[[Endopterygota]]'''=Holometabola
:::* [[Glosselytrodea]] (lloj i zhdukur)
:::* [[Miomoptera]] (lloj i zhdukur)
:::* [[Hymenoptera]] 
:::* [[beetle|Coleoptera]] 
:::* [[Strepsiptera]] 
::: [[Neuropterida]]
:::* [[Raphidioptera]] 
:::* [[Megaloptera]] 
:::* [[Neuroptera]] 
::: [[Antliophora]]/[[Mecopteroidea]]
:::* [[Mecoptera]] 
::::* [[Siphonaptera]] 
:::* [[Diptera]]  
:::* [[Protodiptera]] (lloj i zhdukur)
::: [[Amphiesmenoptera]]
:::* [[Trichoptera]] 
:::* [[Lepidoptera]]

== Lidhje të jashtme ==

== Referime ==
{{ref}}

[[Kategoria:Insekte]]


{{zoo-cung}}</text>
      <sha1>rj2yqkbidy6nvv49dqjb2vybpg70mgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limes Alutanus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391217</id>
    <revision>
      <id>3001205</id>
      <parentid>2972670</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8711" sha1="kuf1xgw298opftgro845vgv4waqq4ve" xml:space="preserve">{{Short description|Limes romak i Dakisë (Rumania moderne)}}
[[Skeda:Transalutanus.png|parapamje|291px|Fortesat gjatë Limes Alutanus (në të majtë)]]
'''Limes Alutanus'''&lt;ref&gt;[http://limes-transalutanus.ro/#en Limes Transalutanus]&lt;/ref&gt; ishte një kufi lindor i fortifikuar i provincës [[Perandoria Romake|romake]] të [[Dakia|Dakisë]] i ndërtuar nga perandori romak [[Adriani|Adrian]] për të ndaluar pushtimet dhe sulment nga lindja.&lt;ref&gt;Mihai Vinereanu (City University, [[Nju Jork]], SUA) [http://www.iatp.md/dava/Dava6/Vinereanu__6_/Vinereanu__6_1_/vinereanu__6_1_.html ''Originea geto-daca a limbii române''] {{Webarchive|date =27 janar 2010|url = https://web.archive.org/web/20100127163323/http://www.iatp.md/dava/Dava6/Vinereanu__6_/Vinereanu__6_1_/vinereanu__6_1_.html}}&lt;/ref&gt;

Ai ishte pjesë e sistemit kufitar të [[Limes Dacicus]].&lt;ref&gt;[https://limesromania.ro/en/articole/about-the-project/ Limes Romania Project]{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt; Ai u ndërtua përgjatë lumit Olt ([[gjuha latine|latinisht]] ''Alutus'') dhe përfshinte një [[vallum]] në drejtimin veri-jug në krahun lindor të lumit. 

[[Skeda:TabulaPeutingeriana limes Transalutanus.jpg|parapamje|majtas|468px|Limes Alutanus në [[Tabula Peutingeriane]]]]
Të paktën dymbëdhjetë deri në gjashtëmbëdhjetë fortesa janë rregjistruar te [[Tabula Peutingeriane]], shumica e të cilave janë konfirmuar nga hulumtimet arkeologjike, duke nisur nga veriut:&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Judeţul Vâlcea|work=vbleotu.ro|language=en|url=http://www.vbleotu.ro/valcea.htm|url-status=dead|archive-date=31 janar 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131133423/http://www.vbleotu.ro/valcea.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Scurt istoric&quot;&gt;{{Cite web|title=Judetul Valcea - scurt istoric|work=clubromania.ro|language=en|url=http://www.clubromania.ro/romania/counties/valcea/index_ro.htm|url-status=dead|archive-date=24 janar 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124194231/http://clubromania.ro/romania/counties/valcea/index_ro.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bejan&quot;&gt;{{cite book|last=Bejan|first=Adrian|title=Dacia Felix - Istoria Daciei Romane|via=Litere.uvt.ro|year=1998|url=http://www.litere.uvt.ro/vechi/documente_pdf/cursur/beja/dacia%20felix.pdf|format=PDF|language=ro|page=42|url-status=dead|archive-date=15 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315183858/http://www.litere.uvt.ro/vechi/documente_pdf/cursuri/bejan/dacia%20felix.pdf}}&lt;/ref&gt;

Në vitet [[249]]–[[250]], [[gotët]] do të depërtonin në Limes Alutanus dhe do të shkatërronin [[Castra|castrum]] në Slăveni, që duket se nuk u banua deri vonë, pasi monedhat e fundit të zbuluara datojnë nga viti [[258]].&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Christian Körner|title=Philippus Arabs: ein Soldatenkaiser in der Tradition des antoninesch-severischen Prinzipats|year=2002|publisher=Walter de Gruyter|language=de|page=153}}&lt;/ref&gt;

==Lista e fortesave==
[[Tabula Peutingeriane]] dëshmon midis dymbëdhjetë dhe gjashtëmbëdhjetë fortesa, shumë prej të cilave janë konfirmuar arkeologjikisht. Nga veriu në jug ato janë:&lt;ref name=&quot;Scurt istoric&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Bejan&quot;/&gt;
* Castra e Cincșor-it
* Castra e Feldioarës
* Caput Stenarum (Boiţa, Sibiu)
* Pons Vetus (Câineni, Vâlcea)
* Râul Vadului
* Praetorium II (Racovița)
* Praetorium I (Copăceni)
* Arutela (pika &quot;Poiana Bivolari&quot;, afër qytezës së Călimăneşti)
* Castra Traiana (Sânbotin, Vâlcea)
* Buridava (Stolniceni, Vâlcea)
* Pons Aluti (Ioneştii Govorei)
* Rusidava (Drăgăşani)
* Acidava (castra) (Enoşeşti)
* [[Romuli (komunë)|Romula]] (Reşca)

Nën një program të Komisionit Rumun të Limes (''Comisiei Naţionale Limes – CNL''), në vitin [[2016]] u nis rregjistrimi dhe hartografimi i limes me qëllim përshtatjen e dokumentimit të limes në Rumani me normat evropiane, me mendimin e përfshirjes së tyre të mundshëm në listën e [[Vende të trashëgimisë botërore|vendeve të trashëgimisë botërore]].&lt;ref&gt;[https://www.limesromania.ro/en/doënload/?id=483&amp;tk=100f5b837e9db33990f0585afcc822fbb7ed4f45 Raport anual de Programul Naţional Limes]{{Lidhje e vdekur}}. (2016)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://unesco.org/en/tentativelists/6474 projektet e propozuara në UNESCO]{{Lidhje e vdekur}}&lt;/ref&gt;

==Shiko gjithashtu==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Dakia]]
* [[Dakët]]
* [[Burebista]]
* [[Dioqeza e Dakisë]]
* [[Rumania parahistorike]]
* [[Limes]]
* [[Agentes in rebus]]
* [[Agger]]
* [[Anijet Romake]]
* [[Arkitektura Romake]]
* [[Arsimi në Romën e lashtë]]
* [[Arti romak]]
* [[Arx]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Burgus]]
* [[Castellum]]
* [[Castra]]
* [[Cirku Romak]]
* [[Claustra Alpium Iuliarum]]
* [[Contio]]
* [[Cursus honorum]]
* [[Çitadela]]
* [[Dominati (Roma)]]
* [[Domus]]
* [[Dux]]
* [[E drejta romake]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Feja romake]]
* [[Festivalet Romake]]
* [[Filozofia e lashtë romake]]
* [[Frumentarii]]
* [[Harku i Triumfit]]
* [[Honesta missio]]
* [[Honestiores dhe humiliores]]
* [[Iliro-romakët]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Insula (ndërtesë)]]
* [[Insula (hapsirë urbane)]]
* [[Itinerari]]
* [[Kalendari Romak]]
* [[Kleisoura (distrikt bizantin)]]
* [[Klima e Romës së Lashtë]]
* [[Kohorta (njësi ushtarake)]]
* [[Kolona e Fitores]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Kopshtet romake]]
* [[Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[Kuzhina antike romake]]
* [[Larja në Romën e Lashtë]]
* [[Legjioni romak]]
* [[Limes Britannicus]]
* [[Limes Dacicus]]
* [[Limes Danubii]]
* [[Limes Moesicus]]
* [[Limes Pannonicus]]
* [[Limes Porolissensis]]
* [[Limes Sarmatiae]]
* [[Limes Transalutanus]]
* [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]]
* [[Lista e kolonive romake]]
* [[Llaçi romak]]
* [[Lupanari]]
* [[Magjistratët romakë]]
* [[Magister militum Ilirikum]]
* [[Mansio]]
* [[Mare Nostrum]]
* [[Marina Romake]]
* [[Martesa në Romën e lashtë]]
* [[Mitologjia romake]]
* [[Mjekësia Romake]]
* [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]]
* [[Monarkia romake]]
* [[Mos maiorum]]
* [[Muret e lashta të Durrësit]]
* [[Muret mbrojtëse romake]]
* [[Muri i Antoninit]]
* [[Muri i Hadrianit]]
* [[Muri i Trajanit]]
* [[Notitia Dignitatum]]
* [[Novus homo]]
* [[Optimates dhe populares]]
* [[Pallatet perandorake të Romës]]
* [[Pax Romana]]
* [[Perandoria Romake]]
* [[Peregrinus]]
* [[Peripli]]
* [[Periudha e Ngrohtë Romake]]
* [[Pronoia]]
* [[Principati (Roma)]]
* [[Republika Romake]]
* [[Romanitas]]
* [[Romanizimi (kulturor)]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Shpyllëzimi gjatë periudhës romake]]
* [[Shtatë Kodrat e Romës]]
* [[Shtetësia Romake]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Soli (hyjni)]]
* [[Spektaklet Romake]]
* [[SPQR]]
* [[Tabula Peutingeriane]]
* [[Tempulli Romak]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Thermae]]
* [[Tirones]]
* [[Traditat romake të emërtimit]]
* [[Triumfi Romak]]
* [[Turma (njësi ushtarake)]]
* [[Ujësjellësi Romak]]
* [[Ura romake]]
* [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]]
* [[Ushtria Romake]]
* [[Valetudinarium]]
* [[Vallum]]
* [[Veshjet në Romën e lashtë]]
* [[Veshjet ushtarake të Romës së lashtë]]
* [[Vigiles]]
* [[Vila Romake]]
* [[Zjarrfikja në Romën e Lashtë]]
{{Div col end}}

== Referime ==
{{Reflist|39em}}

==Bibliografia==
{{Refbegin|41em}}
* {{cite book|last=Bejan|first=Adrian|title=Dacia Felix - Istoria Daciei Romane|year=1998|url=http://www.litere.uvt.ro/vechi/documente_pdf/cursur/beja/dacia%20felix.pdf|via=Litere.uvt.ro|language=ro|format=PDF|archive-date=15 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315183858/http://www.litere.uvt.ro/vechi/documente_pdf/cursuri/bejan/dacia%20felix.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|author=Christian Körner|title=Philippus Arabs: ein Soldatenkaiser in der Tradition des antoninesch-severischen Prinzipats|publisher=Walter de Gruyter|year=2002|language=de}}
* Mihai Vinereanu (City University, [[Nju Jork]], SUA) [http://www.iatp.md/dava/Dava6/Vinereanu__6_/Vinereanu__6_1_/vinereanu__6_1_.html ''Originea geto-daca a limbii române''] {{Webarchive|date =27 janar 2010|url = https://web.archive.org/web/20100127163323/http://www.iatp.md/dava/Dava6/Vinereanu__6_/Vinereanu__6_1_/vinereanu__6_1_.html}}
* {{Cite book|author1=Cristian M. Vlădescu|author2=Gheorghe Poenaru-Bordea|title=Un segment din Limes Alutanus: Fortificaţiile romane din jurul masivului Cozia|publisher=Consiliul culturii şi Educaţiei socialiste|year=1972|language=ro}}
{{Refend}}

[[Kategoria:Fortifikime]]
[[Kategoria:Site Romake]]
[[Kategoria:Historia e Rumanisë]]
[[Kategoria:Gjeografi historike]]
[[Kategoria:Kufij]]
[[Kategoria:Historia antike e Ballkanit]]</text>
      <sha1>kuf1xgw298opftgro845vgv4waqq4ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Matthias Laurenz Gräff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391583</id>
    <revision>
      <id>3001006</id>
      <parentid>2999849</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7348" sha1="ifapb5yutg2k0f4r0cikxc1ewdu873m" xml:space="preserve">{{Infobox artist
| name = Matthias Laurenz Gräff 
| image = Künstler Matthias Laurenz Gräff.jpg
| image_size = 200px
| alt =
| caption = 
| birth_name =
| birth_date = [[19 Korrik|19 korrik]] [[1984]]
| birth_place = [[Gars am Kamp]], [[Austria|Austri]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = Austriake
| spouse =
| field = [[Piktura|Pikturë]]
| training = Universitetin e Arteve të Aplikuara në Vjenë
| movement = [[Ekspresionizmi|Ekspresionizëm]], [[Art Pop]], Realizëm Ekspresiv
| works =
| patrons =
| awards = &quot;Adolf Peschek Preis&quot; (Stadtmuseum St. Pölten, 2010)
| elected =
| website = {{URL|matthiaslaurenzgraeff.com}}
}}
{{Infobox officeholder
| name = Matthias Laurenz Gräff 
| image = Matthias Laurenz Gräff (NEOS Representative für Griechenland, März 2024) 01.jpg
| image_size = 200px
| office = Përfaqësuesi i NEOS për Greqinë
| term_start = [[2024]]
| term_end = në detyrë
| predecessor = 
| successor =
| office2 = Përfaqësuesi i NEOS për të gjithë Qipron
| term_start2 = [[2025]]
| term_end2 = në detyrë
| predecessor2 =
| successor2 =
| office3 =
| term_start3 =
| term_end3 =
| predecessor3 =
| successor3 =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| profession =
| party = [[NEOS]]
}}
'''Matthias Laurenz Gräff''' (i njohur edhe si ''Gräff Ilpenstein'';&lt;ref&gt;[https://www.deutschefotothek.de/documents/kue/70048498 Deutsche Fotothek]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.basis-wien.at&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.basis-wien.at/db/person/76543 |title=basis-wien.at Matthias Laurenz Gräff op www.basis-wien.at |access-date=25 nëntor 2025 |archive-date=24 nëntor 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124100341/https://www.basis-wien.at/db/person/76543 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ndërkombëtar: ''Graeff''; greqisht: ''Ματθαιος Λαουρεντς Γκρεφ'') (* 19 korrik 1984) është një piktor akademik [[Austria|austriak]]-[[Greqia|grek]],&lt;ref name=&quot;hephaestuswien.com&quot;&gt;[https://hephaestuswien.com/de/graff-neos-repraes-griechenland/ Hephaestus Wien. „NEOS X – International vertreten Österreicher in Griechenland“ – Gräff wird NEOS-Repräsentant für Griechenland]&lt;/ref&gt; historian privat, aktivist politik dhe politikan.

== Jeta ==
Matthias Laurenz Gräff lindi në një familje holandezo-austriake me disa politikanë dhe artistë. Ai është fëmija i Helmuth Gräff, një piktori akademik, dhe Martina Maria Elisabeth Gräff, një ish-profesoreshë arti.&lt;ref name=&quot;POETS&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180925012908/https://www.poets-radio.net/exclusive-interview-matthias-laurenz-graeff-%ce%b6%cf%89%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%af%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82/ POETS Radio. Irene Gavala, Exclusive interview | Matthias Laurenz Graeff | Ζωγραφίζοντας., 2018] (Greek)&lt;/ref&gt; Si një nga trashëgimtarët e familjes (De) Graeff, Matthias Laurenz Gräff është kryetari aktual i Shoqatës Botërore të Familjes Gräff-Graeff (Familienverband Gräff-Graeff e. V.).&lt;ref&gt;[http://www.familienverbandgraeff.at/ Familienverband Gräff-Graeff e. V.]&lt;/ref&gt; Brenda familjes, ai mund të pretendonte gjithashtu, ndër të tjera, titujt historikë feudalë &quot;Burggraf von Saldenhofen&quot; dhe &quot;Herr von Kornberg&quot;.&lt;ref&gt;[https://www.familienverbandgraeff.at/english/history/ Family Association Gräff-Graeff, FAMILY LINE IN PRUSSIA, SAXONY, AUSTRIA]&lt;/ref&gt; Që nga viti 2010, Gräff ka qenë në një partneritet civil me Georgia Kazantzidu,&lt;ref name=&quot;POETS&quot;/&gt; e lindur në Greqi, me të cilin ai drejton projekte të ndryshme të përbashkëta.&lt;ref name=NÖGVV&gt;[https://www.gvvnoe.at/2023/05/georgia-kazantzidu/ NÖ GVV (Niederösterreichischer Gemeindevertreterverband), Interview: „Georgia kann mann nicht in irgendeine Schublade stecken“] (ger)&lt;/ref&gt; Gräff është një [[filohelen]]&lt;ref name=&quot;POETS&quot;/&gt; dhe çifti jeton në Gars am Kamp, Austri dhe Platamon, Greqi.&lt;ref name=&quot;hephaestuswien.com&quot;/&gt;

Nga viti 2002 deri në vitin 2008 Matthias Laurenz Gräff studioi pikturë në [[Universitetin e Arteve të Aplikuara]] në Vjenë.&lt;ref name=&quot;www.basis-wien.at&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;POETS&quot;/&gt; Në veprat e tij artistike, ai kombinon një formë ekspresionizmi të ndikuar nga Pop Art me forma shprehjeje nga zhanre të ndryshme: vepra historike, politike, letrare, fetare, peizazhe urbane ose rurale, nudo, vepra me lule, portrete, interierë dhe natyrë të qetë,&lt;ref&gt;[https://www.gars.at/jart/prj3/gars/main.jart?rel=de&amp;content-id=1499926970088&amp;organisation_id=1497604412891 Gars am Kamp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190120194607/https://www.gars.at/jart/prj3/gars/main.jart?rel=de&amp;content-id=1499926970088&amp;organisation_id=1497604412891 |date=2019-01-20 }}; accessed 12 August 2015. {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;POETS&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://www.noe.gv.at/noe/101645_ausstellungen.html Ausstellungen - Land Niederösterreich]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lions&quot;&gt;[https://loewenlos.com/matthias-laurenz-graeff/ Lions Club. &quot;Löwen los&quot;. Biography of Matthias Laurenz Gräff]&lt;/ref&gt; duke përfshirë [[Vanitas]].&lt;ref&gt;[https://www.prixm.org/articles/introduction-au-livre-de-l-ecclesiaste-qohelet-bible Philosophie et poésie: le Livre de l'Ecclésiaste]&lt;/ref&gt;

Gräff ka punuar mbi imazhe bashkëkohore të kritikës politike dhe sociale që nga viti 2015, të cilat janë botuar disa herë në gazeta, blogje dhe libra mbi politikën kombëtare dhe ndërkombëtare.&lt;ref&gt;[https://matthiaslaurenzgraeffpolitical.jimdofree.com/ Matthias Laurenz Gräff, Politik – political paintings &amp; activism (engels)]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;remarque.uni-osnabrueck.de&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.remarque.uni-osnabrueck.de/wwr/wwr%20expo%2015.htm |title=Universität Osnabrück, Erich Maria Remarque-Friedenszentrum (duits, engels) |access-date=25 nëntor 2025 |archive-date=3 tetor 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201003123504/https://www.remarque.uni-osnabrueck.de/wwr/wwr%20expo%2015.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Së bashku me Georgia Kazantzidu, Gräff bashkëthemeloi platformën private dhe jo-partiake - diplomatike &quot;Dialog im Kamptal&quot; në vitin 2019 në shtëpinë dhe studion e tyre në Gars am Kamp.&lt;ref&gt;[https://www.matthiaslaurenzgraeff.com/dialog-im-kamptal/ Dialog im Kamptal (duits)]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NÖGVV/&gt; &quot;[[Erich Maria Remarque]]-Friedenszentrum [[Osnabrück]]&quot; shkruan për të: ''Gräff përfaqëson vazhdimisht qëndrime humaniste, antinacionaliste dhe pro-evropiane, si në punën e tij ashtu edhe në programe të ndryshme shkëmbimi dhe diskutimi që ka organizuar''.&lt;ref name=&quot;remarque.uni-osnabrueck.de&quot;/&gt;

Që nga viti 2024, Gräff ka përfaqësuar zyrtarisht partinë parlamentare dhe qeveritare austriake NEOS në [[Greqia|Greqi]], si dhe austriakët që jetojnë jashtë vendit. Që nga viti 2025, ai ka përfaqësuar edhe NEOS në të gjithë [[Qiproja|Qipron]] (Republikën e Qipros dhe Republikën e paligjshme Turke të [[Qiproja Veriore|Qipros Veriore]]).&lt;ref&gt;[https://international.neos.eu/projekte/reps NEOS. NEOS X - International. Representatives]&lt;/ref&gt;

== Referime ==
{{Reflist|37em}}

== Lidhje të jashtme ==
{{commonscat|Matthias Laurenz Gräff}}
* [https://www.matthiaslaurenzgraeff.com/ Faqja]

{{DEFAULTSORT:Graeff, Matthias Laurenz}}
[[Kategoria:Biografi]]
[[Kategoria:Lindje 1984]]
[[Kategoria:Piktorë austriakë]]
[[Kategoria:Historianë austriakë]]
[[Kategoria:Politikanë austriakë]]</text>
      <sha1>ifapb5yutg2k0f4r0cikxc1ewdu873m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kenjiro Tsuda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>392172</id>
    <revision>
      <id>3001206</id>
      <parentid>2972885</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15232" sha1="s0u0gyoxtg9gtzqgrjqfznzrq23gv3j" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Kenjiro Tsuda
| image              = Tsuda Kenjiro from &quot;The Concierge&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2023 (53348306038).jpg
| caption            = Tsuda në [[Festivali i 36-të Ndërkombëtar i Filmit në Tokio|Festivalin e 36-të Ndërkombëtar të Filmit në Tokio]] në tetor 2023
| native_name        = {{nobold|津田 健次郎}}
| native_name_lang   = ja
| birth_date         = {{Birth date and age|11|6|1971}}
| birth_place        = [[Prefektura Osaka]], Japoni
| alma_mater         = [[Universiteti Meiji]]
| occupation         = {{flatlist|
*[[Aktor]]
*[[Seiyū]]
*[[Regjisor]]
}}
| years_active       = 1995–przsent
| agent              = ANDSTIR
| children           = 2
| website            = {{URL|https://tsudaken.jp/}}
}}
'''Kenjiro Tsuda''' ((津田 健次郎, ''Tsuda Kenjirō''; lindi më 11 qershor 1971) është aktor, [[seiyū]] dhe regjisor japonez.

==Jeta e hershme==
Tsuda jetoi në [[Xhakarta]] deri në moshën shtatë vjeç.&lt;ref name=&quot;キラキラACTORS TV {{!}} キラキラWEB&quot;&gt;{{Cite web|date=2008|title=キラキラACTORS TV {{!}} キラキラWEB|url=https://www.marv.jp/special/kirakiraweb/actors.html|access-date=31 korrik 2020|website=Marvelous Inc.|language=ja}}&lt;/ref&gt; Ai ndoqi [[Universiteti Meiji|Universitetin Meiji]], ku u diplomua në studime teatri në departamentin e letërsisë.&lt;ref name=&quot;キラキラACTORS TV {{!}} キラキラWEB&quot;/&gt; He wanted to become a film director when he became interested in the field of performance.&lt;ref name=&quot;girls-style.jp&quot;&gt;{{Cite web|date=2012|title=【Style of the PRINCE】第23回ゲスト：津田 健次郎さん Vol.1|url=http://www.girls-style.jp/interview/023/01sop01_gs.php|access-date=31 korrik 2020|website=Girls' Style|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20120923210518/http://www.girls-style.jp/interview/023/01sop01_gs.php|archive-date=23 shtator 2012}}&lt;/ref&gt; Ai donte të bëhej regjisor filmi kur u interesua për fushën e performancës. Në Institutin e Kërkimeve të Teatrit En •, ai ndoqi dhe kaloi një kurs jo-diplome, duke qenë entuziast për punën teatrale.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020|title=吹替の帝王 -日本語吹替版専門映画サイト-｜ 20世紀フォックス ホーム エンターテイメント|url=https://video.foxjapan.com/library/fukikae/interview/interview39/|website=20th Century Fox Japan|access-date=31 korrik 2020|archive-date=31 gusht 2020|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831221313/https://video.foxjapan.com/library/fukikae/interview/interview39/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera==
Pasi u diplomua në një shkollë tregtare, Tsuda hyri në një zyrë grupi teatri për audicione. Ai luajti në serialin anime ''[[H2 (manga)|H2]]'' të vitit 1995. Ai kishte jetuar në varfëri deri në atë pikë sa vuante edhe për të blerë një copë bukë të vetme, por puna u bë një pikë kthese për të.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2238216/full/|title=津田健次郎51歳、終わらない「俺のターン」続く活躍 極貧時代の20代経て…向き合う役者の姿|publisher=Oricon|language=en|access-date=11 maj 2024}}&lt;/ref&gt;

Tsudës i pëlqen si të xhirojë ashtu edhe të shikojë filma. Ndërsa ishte në universitet, ai u bashkua me një klub xhirimi filmash. Ai ndoqi kinematë në shkollën e mesme të ulët dhe shikoi filma perëndimor deri në shkollën e mesme të lartë, duke u përqendruar në filma artistikë pasi hyri në kolegj; megjithatë, interesi i tij qëndron në filma jo-zhanërorë.&lt;ref name=&quot;girls-style.jp&quot;/&gt;

Në vitin 2017, Tsuda zëvendësoi disa nga rolet e [[Keiji Fujiwara]] në serialet anime, duke përfshirë ''[[Space Battleship Yamato 2202: Warriors of Love]]'' dhe ''[[Attack on Titan (seri televizive)|Attack on Titan]]''.

Më 2 shkurt 2019, Tsuda debutoi si regjisor filmi me publikimin e ''Documentertainment AD-LIVE'', Documentertainment është një kombinim i ''documentary'' dhe ''entertainment''.

Tsuda bëri një paraqitje të shkurtër në [[Asadora|dramën e mëngjesit]] ''[[Yell (seri televizive)|Yell]]''. Që atëherë, ai ka arritur sukses në seriale të tilla si ''Dearest'' (2021) dhe ''[[Ōoku: The Inner Chambers]]'' dhe ''Reversal Orchestra,'', të dyja në vitin 2023. Në vitin 2023, libri i tij fotografik zuri vendin e dytë, gjë e pazakontë për një libër fotografik të një aktori zëri mbi pesëdhjetë vjeç.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2302816/full/|title=52歳・津田健次郎の写真集が異例の重版 ドラマ出演でも活躍…反響に講談社も驚き「多方面から問い合わせ」|publisher=Oricon|language=ja|access-date=11 maj 2024}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
===Anime===
;1995
* ''[[H2 (manga)|H2]]'' si Atsushi Noda.
;1996
* ''[[Rurouni Kenshin]]'' si Toramaru (ep. 13).
* ''[[Kodomo no Omocha]]'' si Takamitsu Kawai dhe Ryousuke Kashima.
;1998
* ''[[Ojarumaru]]'' si Kanchou-san.
;1999
* ''[[KochiKame]]'' si [[Hideyoshi Toyotomi]] dhe Matsukichi Katou.
* ''[[Medabots]]'' si Shatei/Bandido.
;2000
* ''[[Yu-Gi-Oh!]]'' si [[Seto Kaiba]] dhe Critias.
;2001
* ''[[The Prince of Tennis]]'' si Sadaharu Inui.
;2002
* ''[[Naruto]]'' si Aoba Yamashiro dhe Shin'emon.
;2003
* ''[[Ashita no Nadja]]'' si Harvey Livingstone.
;2004
* ''[[Beck (manga)|Beck: Mongolian Chop Squad]]'' si Rikiya Kitazawa.
;2005
* ''[[AIR]]'' si Keisuke Tachibana.
* ''Capeta'' si Kei Kajiwara.
* ''[[Kaiketsu Zorori]]'' si Tagojou.
* ''[[Speed Grapher]]'' si Niihari.
* ''[[Sugar Sugar Rune]]'' si Rockin' Robin/Rock'n Lovin.
* ''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'' si Kaibaman.
* ''[[Zoids: Genesis]]'' si Seijuurou.
;2006
* ''[[Air Gear]]'' si Spitfire.
* ''Ginyuu Mokushiroku Meine Liebe ~Wieder~'' si Elmunt.
* ''Glass no Kantai'' si Cleo Aiolos Corbeille de Veil.
* ''[[Katekyō Hitman Reborn!]]'' si [[Lambo (Katekyō Hitman Reborn!)|Lambo]] (i rritur), Romeo dhe Spanner.
* ''[[Kekkaishi]]'' si Byaku.
* ''Lemon Angel Project'' si Masami Kudou.
;2007
* ''[[Bokurano]]'' si Ichiro.
* ''[[Lovely Complex]]'' si Ryoji Suzuki.
* ''[[Naruto Shippūden]]'' si Aoba Yamashiro.
* ''Saint October'' si Kurtz.
* ''[[Skull Man]]'' si Yamaki.
* ''Wellber no Monogatari'' si Zarado Shisupuri.
;2008
* ''[[Kuroshitsuji]]'' si O'Farrell.
* ''[[Nabari no Ō]]'' si Kazuhiko Yukimi.
* ''[[Soul Eater]]'' si Mifune.
* ''Wellber no Monogatari Dainimaku'' como Zarado Shisupuri.
* ''Yozakura Shijuusou ~Yozakura Quartet~'' si Kousuke Yoshimura.
;2009
* ''[[Basquash!]]'' si Ganz.
* ''[[Beyblade: Metal Fusion]]'' si Ryuga.
* ''Slap Up Party: Arad Senki'' si Orca.
;2010
* ''[[Baka to Test to Shōkanjū]]'' si Shin Fukuhara.
* ''[[Hakuōki]]'' si Chikage Kazama.
* ''[[Hakuōki|Hakuouki Hekketsu-roku]]'' si Chikage Kazama.
;2011
* ''[[Beyblade: Metal Fusion|Beyblade Metal Fury]]'' si Ryuga.
* ''[[Fist of the North Star|DD Hokuto no Ken]]'' si Yuda.
* ''[[Mobile Suit Gundam AGE]]'' si Dole Frost.
* ''[[Moshidora]]'' si Masato Kachi.
* ''[[Nurarihyon no Mago|Nurarihyon no Mago: Sennen Makyō]]'' si Dōji Ibaraki.
* ''[[Tiger &amp; Bunny]]'' si Nathan Seymour/Fire Emblem.
;2012
* ''[[Code:Breaker]]'' si Yukihina.
* ''[[Detective Conan]]'' si Takae Kiritani.
* ''[[Fairy Tail]]'' si Bacchus Grou
* ''[[Hakuōki|Hakuouki Reimei-roku]]'' si Chikage Kazama.
* ''[[JoJo's Bizarre Adventure]]'' si Bruford.
* ''[[K (anime)|K-Project]]'' si Mikoto Suoh.
* ''Kingdom'' si Zhao Zhuang (Chō Sō).
* ''[[Toriko]]'' si Smile.
* ''[[Uchū Kyōdai]]'' si Vincent Bold.
;2013
* ''Appleseed XIII'' si Greg.
* ''Battle Spirits: Saikyō Ginga Ultimate Zero'' si Ultimate-Alexander.
* ''[[Hokuto no Ken|DD Fist of the North Star]]'' si Yuda.
* ''[[Free!]]'' si Seijūrō Mikoshiba.
* ''[[Hakkenden: Tōhō Hakken Ibun|Hakkenden: Tōhō Hakken Ibun 2]]'' si Daikaku Inumura.
* ''[[Inazuma Eleven GO (manga)|Inazuma Eleven GO Galaxy]]'' si Bitway Ozrock y Stag Kwatta.
* ''[[Joujuu Senjin!! Mushibugyo]]'' si Manako.
* ''[[Kill la Kill]]'' si Jiro Suzaku.
;2014
* ''[[Free!|Free! - Eternal Summer]]'' si Seijūrō Mikoshiba.
* ''Future Card Buddyfight'' si Raremaro Tefudanokimi.
* ''Hōzuki no Reitetsu'' si Yashaichi.
* ''[[Nobunagun]]'' si Annus/[[Robert Capa]].
* ''[[Orenchi no Furo Jijō]]'' si Maki.
* ''[[Ping Pong (manga)|Ping Pong The Animation]]'' si Egami.
* ''[[Pupa (manga)|Pupa]]'' si Hotoki.
* ''[[Shingeki no Bahamut]]'' si Martinet.
* ''[[Space Dandy]]'' si Ferdinand.
* ''[[Tales of Zestiria]]'' si Zaveid.
* ''[[Tokyo Ghoul]]'' si Nico.
;2015
* ''[[Fairy Tail]]'' si  Silver Fullbuster
* ''[[Gangsta.]]'' si Nicolas Brown.
* ''Ghost in the Shell: Arise - Alternative Architercture'' si Pyromaniac.
* ''[[Kamisama Hajimemashita]]'' si babai i Nanami Momozono.
* ''[[Hibike! Euphonium]]'' si Takuya Gotō.
* ''[[K (anime)|K: Return of Kings]]'' si Mikoto Suoh.
* ''[[Plastic Memories]]'' si Yasutaka Hanada.
* ''[[Pokémon (serie de televisión)|Pokémon XY]]'' si Belmondo.
* ''[[Shinmai Maō no Testament]]'' si Mamoru Sakazaki.
* ''[[One Punch Man]]'' si Kamikaze/Atomic Samurai.
* ''[[Tokyo Ghoul|Tokyo Ghoul √A]]'' si Nico.
;2016
* ''[[91 Days]]'' si Fango.
* ''[[All Out!]]'' si Satoshi Yoshida.
* ''[[Arslan Senki|Arslan Senki: Fūjin Ranbu]]'' si Graze.
* ''Bubuki Buranki'' si Shūsaku Matobai.
* ''[[Flip Flappers]]'' si Soruto.
* ''[[Hatsukoi Monster]]'' si Arashi Nagasawa.
* ''[[Joker Game]]'' si Jirō Kamō.
* ''[[Nanbaka]]'' si Mitsuru Hitokoe.
* ''[[Occultic;Nine]]'' si Kōhei Izumi.
* ''[[Servamp]]'' si Je-Je.
* ''[[Taboo Tattoo]]'' si R. R. Lurker.
* ''[[Tales of Zestiria|Tales of Zestiria the X]]'' si Zaveid.
* ''[[To Be Hero]]'' si Ossan.
* ''[[Watashi ga Motete Dōsunda]]'' si Tella.
;2017
* ''[[KonoSuba!|Kono Subarashii Sekai ni Shukufuku wo! 2]]'' si [[Hans]].
* ''[[ACCA: 13-ku Kansatsu-ka]]'' si [[Anexo:Personajes de ACCA: 13-ku Kansatsu-ka|Nino]].
* ''[[Demi-chan wa Kataritai]]'' como Ugaki.
* ''[[Hand Shakers]]'' si Daichi Nagaoka/Nagaoka.
* ''[[Kirakira PreCure a la Mode]]'' si Genichirō Usami.
* ''Landreaall'' si Rokkō.
* ''Love Kome'' si Koshihikari.
* ''[[One Piece]]'' si Vinsmoke Yonji.
* ''[[Time Bokan 24]]'' si O-3.
* ''[[Shōkoku no Altair]]'' si Virgilio Louis.
* ''[[Attack on Titan]]'' si Hannes.
* ''[[Tales of Zestiria]]'' si Zaveid.
;2018
* ''[[Gintama]]'' si Shijaku/Barkas.
* ''[[Golden Kamuy]]'' si Hyakunosuke Ogata.
* ''[[Jūshinki Pandora]]'' si Doug Horvat.
* ''[[Lupin III|Lupin III: Part V]]'' si Alber d'Andrezy.
* ''[[Free!|Free! - Dive to the Future]]'' si Seijūrō Mikoshiba.
* ''[[Hakata Tonkotsu Ramens]]'' si Chegaru.
* ''[[Violet Evergarden]]'' si Damian Baldur Flugel.
* ''[[My Hero Academia]]'' si Kai Chisaki/Overhaul.
* ''[[Sirius the Jaeger]]'' si Evgraf.
* ''[[Nanatsu no Taizai]]'' si Monspeet
* ''[[Tensei Shitara Slime Datta Ken]]'' si Vesta
;2019
* ''[[Domestic na Kanojo]]'' si Masaki Kobayashi.
* ''[[Demon Lord, Retry!]]'' si Hakuto Kunai/Akira Ōno.
* ''[[Dōkyonin wa Hiza, Tokidoki, Atama no Ue.]]'' si Roku.
* ''[[Golden Wind|JoJo's Bizarre Adventure Golden Wind]]'' si Tiziano.
* ''[[The Ones Within]]'' si Paka.
* ''[[Sarazanmai]]'' si Chikai Kuji.
* ''[[Cop Craft]]'' si Kei Matoba
* ''[[My Hero Academia]]'' si Kai Chisaki/Overhaul.
* ''W'z'' si Daichi Nagaoka.
* ''[[Fire Force]]'' si Joker.
* ''Stand My Heroes: Piece of Truth'' si Masayoshi Ida.
* ''[[Mugen no Jūnin]]'' si Manji
* ''[[Dakaretai Otoko 1-Ni Odosarete Imasu]]'' si Romio Mitsudani.
* ''[[Midara na Ao-chan wa Benkyō ga Dekinai]]'' si Hanasaki Horie.
* ''[[Kenja no Mago]]'' si Zest
;2020
* ''[[ID - Invaded]]'' si Akihito Narihisago/Sakaido.
* ''Ikebukuro West Gate Park'' si Shadow.
* ''[[Jibaku Shōnen Hanako-kun]]'' si Tsuchigomori.
* ''[[Tower of God]]'' si Lero Ro
* ''[[En'en no Shōbōtai]]'' si Joker.
* ''[[Kitsutsuki Tantei-dokoro]]'' si Kodo Nomura.
* ''[[Orphen|Majutsushi Orphen Hagure Tabi]]'' si Uoar Curlaine.
* ''[[The God of High School]]'' si Jegal Taek.
* ''[[Jujutsu Kaisen]]'' si Kento Nanami.
* ''[[Boruto: Naruto Next Generations]]'' si Jigen dhe Isshiki Ōtsutsuki.
* ''[[Idolish7]]'' si Takamasa Kujo.
;2021
* ''[[Fumetsu no Anata e]]'' si El Espectador.
* ''[[World Trigger]]'' si Takumi Rindou, Koskero.
* ''[[Horimiya]]'' si Shin Yasuda.
* ''[[Platinum End]]'' si Gaku Yoneda.
* ''[[Uramichi Oniisan]]'' si Amon.
* ''[[Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu]]'' si Orsted.
* ''[[Sonny Boy (anime)|Sonny Boy]]'' si Kunihiko Yamada.
* ''[[Tsuki ga Michibiku Isekai Dōchū]]'' si Shiki.
* ''Kumo desu ga, Nani ka?'' si Merazophis
;2022
* ''[[Chainsaw Man]]'' si Kishibe.
* ''[[Sabikui Bisco]]'' si Kurokawa.
* ''[[Shinobi no Ittoki]]'' si Kidō Minobe.
;2023
* ''[[Ayaka: A Story of Bonds and Wounds]] si Makoto Yanagi.''
* ''[[Bungō Stray Dogs]]'' si Bram Stoker.
* ''[[Jujutsu Kaisen|Jujutsu Kaisen Season 2]]'' si Kento Nanami.
;2024
* ''[[Maō-sama, Retry!|Maō-sama, Retry! R]]'' si Hakuto Kunai.
* ''[[Metallic Rouge]]'' si Afdal Bashal.
* ''[[Ninja Kamui]]'' si Joe Logan/Higan.
* ''[[Sengoku Yōko]]'' si Yazen.
* ''[[The Fable]]'' si Kenji Kojima.
* ''[[Tasūketsu]]'' si Hisoka Midō.
* ''[[Tsuki ga Michibiku Isekai Dōchū]]'' si Shiki.
* ''[[Ramen Akaneko]]'' si Bunzo.
* ''[[Ao no Miburo]]'' si Nagakura Shinpachi.
* ''[[Chi: Chikyū no Undō ni Tsuite]]'' si Nowak.
;2025
* ''[[Farmagia]]'' si Diluculum.
* ''[[Kimi to Idol Pretty Cure]]'' si Kyuutaro.
* ''[[Tōjima Tanzaburō wa Kamen Rider ni Naritai]]'' si Hachirō Nakao.

===Filmat===
;2004
* ''[[Yu-Gi-Oh! Film: Piramida e Dritës]]'' como [[Seto Kaiba]].
;2005
* ''The Prince of Tennis: The Movie — Atobe's Gift'' si Sadaharu Inui.
* ''The Prince of Tennis: The Movie – The Two Samurai: The First Game'' si Sadaharu Inui.
;2009
* ''Chocolate Underground'' si Joe Crawley.
;2010
* ''Planzet'' si Ken Tazaki.
;2011
* ''The Prince of Tennis: The Movie — The Battle of the British City'' si Sadaharu Inui.
;2012
* ''TIGER &amp; BUNNY: The Movie — The Beginning'' si Nathan Seymour/Fire Emblem.
;2013
* ''Hakuōki Dai-isshō Kyoto Ranbu'' si Chikage Kazama.
;2014
* ''Hakuōki Dai-nishō Shikon Sōkyū'' si Chikage Kazama.
* ''[[K: Missing Kings]]'' si Mikoto Suoh.
;2016
* ''[[Gantz: O]]'' si Sanpei Taira.
* ''[[Yu-Gi-Oh!: Ana e Errët e Dimensioneve]]'' si Seto Kaiba.
;2017
* ''[[Star Blazers: Space Battleship Yamato 2202]]'' si Isami Enomoto.
;2018
* ''Donten ni Warau Gaiden: Shukumei, Soutou no Fuuma'' si Eiichirou.
* ''Shingeki no Kyojin ~Kakusei no Hōkō'' si Hannes.
;2019
* ''[[Code Geass Lelouch of the Re;surrection]]'' si Swaile Qujappat.
;2020
* ''[[Altered Carbon: Reenfundados]]'' si Hachisuka.
;2021
* ''[[Ai no Utagoe o Kikasete]]'' si Saijо̄.
* ''[[Belle (film 2021)|Belle]]'' si Jelinek.
* ''[[Mobile Suit Gundam Hathaway]]'' si Gawman Nobile.
* ''[[Jujutsu Kaisen 0: la película]]'' si Kento Nanami.
;2022
* ''[[Inu-Oh]]'' si babai i Inu-Oh.
* ''[[One Piece Film: Red]]'' si Gordon.
;2024
* ''Baki Hanma vs. Kengan Ashura'' si Gaolang Wongsawat.
;2025
* ''[[Chainsaw Man The Movie: Reze-hen]]'' si Kishibe.

== Referime ==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
* [https://tsudaken.jp/ Faqja zyrtare]
* [https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/people.php?id=39751 Kenjiro Tsuda]] në [[Anime News Network]]

[[Kategoria:Lindje 1971]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Seiyū]]</text>
      <sha1>s0u0gyoxtg9gtzqgrjqfznzrq23gv3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001320</id>
      <parentid>3001206</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Përmirësim i [[Special:LintErrors|rregullimit të mëparshëm]]: kursivimi vetëm i titullit</comment>
      <origin>3001320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15232" sha1="6vf9ll6qiar9m78gkqhhjwq1nm2q6c2" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Kenjiro Tsuda
| image              = Tsuda Kenjiro from &quot;The Concierge&quot; at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2023 (53348306038).jpg
| caption            = Tsuda në [[Festivali i 36-të Ndërkombëtar i Filmit në Tokio|Festivalin e 36-të Ndërkombëtar të Filmit në Tokio]] në tetor 2023
| native_name        = {{nobold|津田 健次郎}}
| native_name_lang   = ja
| birth_date         = {{Birth date and age|11|6|1971}}
| birth_place        = [[Prefektura Osaka]], Japoni
| alma_mater         = [[Universiteti Meiji]]
| occupation         = {{flatlist|
*[[Aktor]]
*[[Seiyū]]
*[[Regjisor]]
}}
| years_active       = 1995–przsent
| agent              = ANDSTIR
| children           = 2
| website            = {{URL|https://tsudaken.jp/}}
}}
'''Kenjiro Tsuda''' ((津田 健次郎, ''Tsuda Kenjirō''; lindi më 11 qershor 1971) është aktor, [[seiyū]] dhe regjisor japonez.

==Jeta e hershme==
Tsuda jetoi në [[Xhakarta]] deri në moshën shtatë vjeç.&lt;ref name=&quot;キラキラACTORS TV {{!}} キラキラWEB&quot;&gt;{{Cite web|date=2008|title=キラキラACTORS TV {{!}} キラキラWEB|url=https://www.marv.jp/special/kirakiraweb/actors.html|access-date=31 korrik 2020|website=Marvelous Inc.|language=ja}}&lt;/ref&gt; Ai ndoqi [[Universiteti Meiji|Universitetin Meiji]], ku u diplomua në studime teatri në departamentin e letërsisë.&lt;ref name=&quot;キラキラACTORS TV {{!}} キラキラWEB&quot;/&gt; He wanted to become a film director when he became interested in the field of performance.&lt;ref name=&quot;girls-style.jp&quot;&gt;{{Cite web|date=2012|title=【Style of the PRINCE】第23回ゲスト：津田 健次郎さん Vol.1|url=http://www.girls-style.jp/interview/023/01sop01_gs.php|access-date=31 korrik 2020|website=Girls' Style|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20120923210518/http://www.girls-style.jp/interview/023/01sop01_gs.php|archive-date=23 shtator 2012}}&lt;/ref&gt; Ai donte të bëhej regjisor filmi kur u interesua për fushën e performancës. Në Institutin e Kërkimeve të Teatrit En •, ai ndoqi dhe kaloi një kurs jo-diplome, duke qenë entuziast për punën teatrale.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020|title=吹替の帝王 -日本語吹替版専門映画サイト-｜ 20世紀フォックス ホーム エンターテイメント|url=https://video.foxjapan.com/library/fukikae/interview/interview39/|website=20th Century Fox Japan|access-date=31 korrik 2020|archive-date=31 gusht 2020|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831221313/https://video.foxjapan.com/library/fukikae/interview/interview39/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Karriera==
Pasi u diplomua në një shkollë tregtare, Tsuda hyri në një zyrë grupi teatri për audicione. Ai luajti në serialin anime ''[[H2 (manga)|H2]]'' të vitit 1995. Ai kishte jetuar në varfëri deri në atë pikë sa vuante edhe për të blerë një copë bukë të vetme, por puna u bë një pikë kthese për të.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2238216/full/|title=津田健次郎51歳、終わらない「俺のターン」続く活躍 極貧時代の20代経て…向き合う役者の姿|publisher=Oricon|language=en|access-date=11 maj 2024}}&lt;/ref&gt;

Tsudës i pëlqen si të xhirojë ashtu edhe të shikojë filma. Ndërsa ishte në universitet, ai u bashkua me një klub xhirimi filmash. Ai ndoqi kinematë në shkollën e mesme të ulët dhe shikoi filma perëndimor deri në shkollën e mesme të lartë, duke u përqendruar në filma artistikë pasi hyri në kolegj; megjithatë, interesi i tij qëndron në filma jo-zhanërorë.&lt;ref name=&quot;girls-style.jp&quot;/&gt;

Në vitin 2017, Tsuda zëvendësoi disa nga rolet e [[Keiji Fujiwara]] në serialet anime, duke përfshirë ''[[Space Battleship Yamato 2202: Warriors of Love]]'' dhe ''[[Attack on Titan (seri televizive)|Attack on Titan]]''.

Më 2 shkurt 2019, Tsuda debutoi si regjisor filmi me publikimin e ''Documentertainment AD-LIVE'', Documentertainment është një kombinim i ''documentary'' dhe ''entertainment''.

Tsuda bëri një paraqitje të shkurtër në [[Asadora|dramën e mëngjesit]] ''[[Yell (seri televizive)|Yell]]''. Që atëherë, ai ka arritur sukses në seriale të tilla si ''Dearest'' (2021) dhe ''[[Ōoku: The Inner Chambers]]'' dhe ''Reversal Orchestra,'', të dyja në vitin 2023. Në vitin 2023, libri i tij fotografik zuri vendin e dytë, gjë e pazakontë për një libër fotografik të një aktori zëri mbi pesëdhjetë vjeç.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.oricon.co.jp/news/2302816/full/|title=52歳・津田健次郎の写真集が異例の重版 ドラマ出演でも活躍…反響に講談社も驚き「多方面から問い合わせ」|publisher=Oricon|language=ja|access-date=11 maj 2024}}&lt;/ref&gt;

==Filmografia==
===Anime===
;1995
* ''[[H2 (manga)|H2]]'' si Atsushi Noda.
;1996
* ''[[Rurouni Kenshin]]'' si Toramaru (ep. 13).
* ''[[Kodomo no Omocha]]'' si Takamitsu Kawai dhe Ryousuke Kashima.
;1998
* ''[[Ojarumaru]]'' si Kanchou-san.
;1999
* ''[[KochiKame]]'' si [[Hideyoshi Toyotomi]] dhe Matsukichi Katou.
* ''[[Medabots]]'' si Shatei/Bandido.
;2000
* ''[[Yu-Gi-Oh!]]'' si [[Seto Kaiba]] dhe Critias.
;2001
* ''[[The Prince of Tennis]]'' si Sadaharu Inui.
;2002
* ''[[Naruto]]'' si Aoba Yamashiro dhe Shin'emon.
;2003
* ''[[Ashita no Nadja]]'' si Harvey Livingstone.
;2004
* ''[[Beck (manga)|Beck: Mongolian Chop Squad]]'' si Rikiya Kitazawa.
;2005
* ''[[AIR]]'' si Keisuke Tachibana.
* ''Capeta'' si Kei Kajiwara.
* ''[[Kaiketsu Zorori]]'' si Tagojou.
* ''[[Speed Grapher]]'' si Niihari.
* ''[[Sugar Sugar Rune]]'' si Rockin' Robin/Rock'n Lovin.
* ''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'' si Kaibaman.
* ''[[Zoids: Genesis]]'' si Seijuurou.
;2006
* ''[[Air Gear]]'' si Spitfire.
* ''Ginyuu Mokushiroku Meine Liebe ~Wieder~'' si Elmunt.
* ''Glass no Kantai'' si Cleo Aiolos Corbeille de Veil.
* ''[[Katekyō Hitman Reborn!]]'' si [[Lambo (Katekyō Hitman Reborn!)|Lambo]] (i rritur), Romeo dhe Spanner.
* ''[[Kekkaishi]]'' si Byaku.
* ''Lemon Angel Project'' si Masami Kudou.
;2007
* ''[[Bokurano]]'' si Ichiro.
* ''[[Lovely Complex]]'' si Ryoji Suzuki.
* ''[[Naruto Shippūden]]'' si Aoba Yamashiro.
* ''Saint October'' si Kurtz.
* ''[[Skull Man]]'' si Yamaki.
* ''Wellber no Monogatari'' si Zarado Shisupuri.
;2008
* ''[[Kuroshitsuji]]'' si O'Farrell.
* ''[[Nabari no Ō]]'' si Kazuhiko Yukimi.
* ''[[Soul Eater]]'' si Mifune.
* ''Wellber no Monogatari Dainimaku'' como Zarado Shisupuri.
* ''Yozakura Shijuusou ~Yozakura Quartet~'' si Kousuke Yoshimura.
;2009
* ''[[Basquash!]]'' si Ganz.
* ''[[Beyblade: Metal Fusion]]'' si Ryuga.
* ''Slap Up Party: Arad Senki'' si Orca.
;2010
* ''[[Baka to Test to Shōkanjū]]'' si Shin Fukuhara.
* ''[[Hakuōki]]'' si Chikage Kazama.
* ''[[Hakuōki|Hakuouki Hekketsu-roku]]'' si Chikage Kazama.
;2011
* ''[[Beyblade: Metal Fusion|Beyblade Metal Fury]]'' si Ryuga.
* ''[[Fist of the North Star|DD Hokuto no Ken]]'' si Yuda.
* ''[[Mobile Suit Gundam AGE]]'' si Dole Frost.
* ''[[Moshidora]]'' si Masato Kachi.
* ''[[Nurarihyon no Mago|Nurarihyon no Mago: Sennen Makyō]]'' si Dōji Ibaraki.
* ''[[Tiger &amp; Bunny]]'' si Nathan Seymour/Fire Emblem.
;2012
* ''[[Code:Breaker]]'' si Yukihina.
* ''[[Detective Conan]]'' si Takae Kiritani.
* ''[[Fairy Tail]]'' si Bacchus Grou
* ''[[Hakuōki|Hakuouki Reimei-roku]]'' si Chikage Kazama.
* ''[[JoJo's Bizarre Adventure]]'' si Bruford.
* ''[[K (anime)|K-Project]]'' si Mikoto Suoh.
* ''Kingdom'' si Zhao Zhuang (Chō Sō).
* ''[[Toriko]]'' si Smile.
* ''[[Uchū Kyōdai]]'' si Vincent Bold.
;2013
* ''Appleseed XIII'' si Greg.
* ''Battle Spirits: Saikyō Ginga Ultimate Zero'' si Ultimate-Alexander.
* ''[[Hokuto no Ken|DD Fist of the North Star]]'' si Yuda.
* ''[[Free!]]'' si Seijūrō Mikoshiba.
* ''[[Hakkenden: Tōhō Hakken Ibun|Hakkenden: Tōhō Hakken Ibun 2]]'' si Daikaku Inumura.
* ''[[Inazuma Eleven GO (manga)|Inazuma Eleven GO Galaxy]]'' si Bitway Ozrock y Stag Kwatta.
* ''[[Joujuu Senjin!! Mushibugyo]]'' si Manako.
* ''[[Kill la Kill]]'' si Jiro Suzaku.
;2014
* ''[[Free!|Free! - Eternal Summer]]'' si Seijūrō Mikoshiba.
* ''Future Card Buddyfight'' si Raremaro Tefudanokimi.
* ''Hōzuki no Reitetsu'' si Yashaichi.
* ''[[Nobunagun]]'' si Annus/[[Robert Capa]].
* ''[[Orenchi no Furo Jijō]]'' si Maki.
* ''[[Ping Pong (manga)|Ping Pong The Animation]]'' si Egami.
* ''[[Pupa (manga)|Pupa]]'' si Hotoki.
* ''[[Shingeki no Bahamut]]'' si Martinet.
* ''[[Space Dandy]]'' si Ferdinand.
* ''[[Tales of Zestiria]]'' si Zaveid.
* ''[[Tokyo Ghoul]]'' si Nico.
;2015
* ''[[Fairy Tail]]'' si  Silver Fullbuster
* ''[[Gangsta.]]'' si Nicolas Brown.
* ''Ghost in the Shell: Arise - Alternative Architercture'' si Pyromaniac.
* ''[[Kamisama Hajimemashita]]'' si babai i Nanami Momozono.
* ''[[Hibike! Euphonium]]'' si Takuya Gotō.
* ''[[K (anime)|K: Return of Kings]]'' si Mikoto Suoh.
* ''[[Plastic Memories]]'' si Yasutaka Hanada.
* ''[[Pokémon (serie de televisión)|Pokémon XY]]'' si Belmondo.
* ''[[Shinmai Maō no Testament]]'' si Mamoru Sakazaki.
* ''[[One Punch Man]]'' si Kamikaze/Atomic Samurai.
* ''[[Tokyo Ghoul|Tokyo Ghoul √A]]'' si Nico.
;2016
* ''[[91 Days]]'' si Fango.
* ''[[All Out!]]'' si Satoshi Yoshida.
* ''[[Arslan Senki|Arslan Senki: Fūjin Ranbu]]'' si Graze.
* ''Bubuki Buranki'' si Shūsaku Matobai.
* ''[[Flip Flappers]]'' si Soruto.
* ''[[Hatsukoi Monster]]'' si Arashi Nagasawa.
* ''[[Joker Game]]'' si Jirō Kamō.
* ''[[Nanbaka]]'' si Mitsuru Hitokoe.
* ''[[Occultic;Nine]]'' si Kōhei Izumi.
* ''[[Servamp]]'' si Je-Je.
* ''[[Taboo Tattoo]]'' si R. R. Lurker.
* ''[[Tales of Zestiria|Tales of Zestiria the X]]'' si Zaveid.
* ''[[To Be Hero]]'' si Ossan.
* ''[[Watashi ga Motete Dōsunda]]'' si Tella.
;2017
* ''[[KonoSuba!|Kono Subarashii Sekai ni Shukufuku wo! 2]]'' si [[Hans]].
* ''[[ACCA: 13-ku Kansatsu-ka]]'' si [[Anexo:Personajes de ACCA: 13-ku Kansatsu-ka|Nino]].
* ''[[Demi-chan wa Kataritai]]'' como Ugaki.
* ''[[Hand Shakers]]'' si Daichi Nagaoka/Nagaoka.
* ''[[Kirakira PreCure a la Mode]]'' si Genichirō Usami.
* ''Landreaall'' si Rokkō.
* ''Love Kome'' si Koshihikari.
* ''[[One Piece]]'' si Vinsmoke Yonji.
* ''[[Time Bokan 24]]'' si O-3.
* ''[[Shōkoku no Altair]]'' si Virgilio Louis.
* ''[[Attack on Titan]]'' si Hannes.
* ''[[Tales of Zestiria]]'' si Zaveid.
;2018
* ''[[Gintama]]'' si Shijaku/Barkas.
* ''[[Golden Kamuy]]'' si Hyakunosuke Ogata.
* ''[[Jūshinki Pandora]]'' si Doug Horvat.
* ''[[Lupin III|Lupin III: Part V]]'' si Alber d'Andrezy.
* ''[[Free!|Free! - Dive to the Future]]'' si Seijūrō Mikoshiba.
* ''[[Hakata Tonkotsu Ramens]]'' si Chegaru.
* ''[[Violet Evergarden]]'' si Damian Baldur Flugel.
* ''[[My Hero Academia]]'' si Kai Chisaki/Overhaul.
* ''[[Sirius the Jaeger]]'' si Evgraf.
* ''[[Nanatsu no Taizai]]'' si Monspeet
* ''[[Tensei Shitara Slime Datta Ken]]'' si Vesta
;2019
* ''[[Domestic na Kanojo]]'' si Masaki Kobayashi.
* ''[[Demon Lord, Retry!]]'' si Hakuto Kunai/Akira Ōno.
* ''[[Dōkyonin wa Hiza, Tokidoki, Atama no Ue.]]'' si Roku.
* ''[[Golden Wind|JoJo's Bizarre Adventure Golden Wind]]'' si Tiziano.
* ''[[The Ones Within]]'' si Paka.
* ''[[Sarazanmai]]'' si Chikai Kuji.
* ''[[Cop Craft]]'' si Kei Matoba
* ''[[My Hero Academia]]'' si Kai Chisaki/Overhaul.
* ''W'z'' si Daichi Nagaoka.
* ''[[Fire Force]]'' si Joker.
* ''Stand My Heroes: Piece of Truth'' si Masayoshi Ida.
* ''[[Mugen no Jūnin]]'' si Manji
* ''[[Dakaretai Otoko 1-Ni Odosarete Imasu]]'' si Romio Mitsudani.
* ''[[Midara na Ao-chan wa Benkyō ga Dekinai]]'' si Hanasaki Horie.
* ''[[Kenja no Mago]]'' si Zest
;2020
* ''[[ID - Invaded]]'' si Akihito Narihisago/Sakaido.
* ''Ikebukuro West Gate Park'' si Shadow.
* ''[[Jibaku Shōnen Hanako-kun]]'' si Tsuchigomori.
* ''[[Tower of God]]'' si Lero Ro
* ''[[En'en no Shōbōtai]]'' si Joker.
* ''[[Kitsutsuki Tantei-dokoro]]'' si Kodo Nomura.
* ''[[Orphen|Majutsushi Orphen Hagure Tabi]]'' si Uoar Curlaine.
* ''[[The God of High School]]'' si Jegal Taek.
* ''[[Jujutsu Kaisen]]'' si Kento Nanami.
* ''[[Boruto: Naruto Next Generations]]'' si Jigen dhe Isshiki Ōtsutsuki.
* ''[[Idolish7]]'' si Takamasa Kujo.
;2021
* ''[[Fumetsu no Anata e]]'' si El Espectador.
* ''[[World Trigger]]'' si Takumi Rindou, Koskero.
* ''[[Horimiya]]'' si Shin Yasuda.
* ''[[Platinum End]]'' si Gaku Yoneda.
* ''[[Uramichi Oniisan]]'' si Amon.
* ''[[Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu]]'' si Orsted.
* ''[[Sonny Boy (anime)|Sonny Boy]]'' si Kunihiko Yamada.
* ''[[Tsuki ga Michibiku Isekai Dōchū]]'' si Shiki.
* ''Kumo desu ga, Nani ka?'' si Merazophis
;2022
* ''[[Chainsaw Man]]'' si Kishibe.
* ''[[Sabikui Bisco]]'' si Kurokawa.
* ''[[Shinobi no Ittoki]]'' si Kidō Minobe.
;2023
* ''[[Ayaka: A Story of Bonds and Wounds]]'' si Makoto Yanagi.
* ''[[Bungō Stray Dogs]]'' si Bram Stoker.
* ''[[Jujutsu Kaisen|Jujutsu Kaisen Season 2]]'' si Kento Nanami.
;2024
* ''[[Maō-sama, Retry!|Maō-sama, Retry! R]]'' si Hakuto Kunai.
* ''[[Metallic Rouge]]'' si Afdal Bashal.
* ''[[Ninja Kamui]]'' si Joe Logan/Higan.
* ''[[Sengoku Yōko]]'' si Yazen.
* ''[[The Fable]]'' si Kenji Kojima.
* ''[[Tasūketsu]]'' si Hisoka Midō.
* ''[[Tsuki ga Michibiku Isekai Dōchū]]'' si Shiki.
* ''[[Ramen Akaneko]]'' si Bunzo.
* ''[[Ao no Miburo]]'' si Nagakura Shinpachi.
* ''[[Chi: Chikyū no Undō ni Tsuite]]'' si Nowak.
;2025
* ''[[Farmagia]]'' si Diluculum.
* ''[[Kimi to Idol Pretty Cure]]'' si Kyuutaro.
* ''[[Tōjima Tanzaburō wa Kamen Rider ni Naritai]]'' si Hachirō Nakao.

===Filmat===
;2004
* ''[[Yu-Gi-Oh! Film: Piramida e Dritës]]'' como [[Seto Kaiba]].
;2005
* ''The Prince of Tennis: The Movie — Atobe's Gift'' si Sadaharu Inui.
* ''The Prince of Tennis: The Movie – The Two Samurai: The First Game'' si Sadaharu Inui.
;2009
* ''Chocolate Underground'' si Joe Crawley.
;2010
* ''Planzet'' si Ken Tazaki.
;2011
* ''The Prince of Tennis: The Movie — The Battle of the British City'' si Sadaharu Inui.
;2012
* ''TIGER &amp; BUNNY: The Movie — The Beginning'' si Nathan Seymour/Fire Emblem.
;2013
* ''Hakuōki Dai-isshō Kyoto Ranbu'' si Chikage Kazama.
;2014
* ''Hakuōki Dai-nishō Shikon Sōkyū'' si Chikage Kazama.
* ''[[K: Missing Kings]]'' si Mikoto Suoh.
;2016
* ''[[Gantz: O]]'' si Sanpei Taira.
* ''[[Yu-Gi-Oh!: Ana e Errët e Dimensioneve]]'' si Seto Kaiba.
;2017
* ''[[Star Blazers: Space Battleship Yamato 2202]]'' si Isami Enomoto.
;2018
* ''Donten ni Warau Gaiden: Shukumei, Soutou no Fuuma'' si Eiichirou.
* ''Shingeki no Kyojin ~Kakusei no Hōkō'' si Hannes.
;2019
* ''[[Code Geass Lelouch of the Re;surrection]]'' si Swaile Qujappat.
;2020
* ''[[Altered Carbon: Reenfundados]]'' si Hachisuka.
;2021
* ''[[Ai no Utagoe o Kikasete]]'' si Saijо̄.
* ''[[Belle (film 2021)|Belle]]'' si Jelinek.
* ''[[Mobile Suit Gundam Hathaway]]'' si Gawman Nobile.
* ''[[Jujutsu Kaisen 0: la película]]'' si Kento Nanami.
;2022
* ''[[Inu-Oh]]'' si babai i Inu-Oh.
* ''[[One Piece Film: Red]]'' si Gordon.
;2024
* ''Baki Hanma vs. Kengan Ashura'' si Gaolang Wongsawat.
;2025
* ''[[Chainsaw Man The Movie: Reze-hen]]'' si Kishibe.

== Referime ==
{{reflist}}

==Lidhje të jashtme==
* [https://tsudaken.jp/ Faqja zyrtare]
* [https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/people.php?id=39751 Kenjiro Tsuda]] në [[Anime News Network]]

[[Kategoria:Lindje 1971]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Seiyū]]</text>
      <sha1>6vf9ll6qiar9m78gkqhhjwq1nm2q6c2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mare Nostrum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>392915</id>
    <revision>
      <id>3001207</id>
      <parentid>2973005</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45791" sha1="c4qlbaprlub0xjmwe1i7gpqjm93fyuk" xml:space="preserve">{{Short description|Emërtimi romak për Mesdheun dhe përdorimi nga nacionalizmi italian}}
[[Skeda:RomanEmpire 117 it.svg|parapamje|upright=1.47|[[Perandoria Romake]] në vitin [[117]], nën [[Trajani]]n, në kohën shtrirjes së saj më të madhe (5 miljonë km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Rein Taagepera|journal=Social Science History|url=https://www.jstor.org/stable/1170959|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|doi=10.2307/1170959|publisher=Duke University Press|volume=3|issue=3/4|language=en|page=125|access-date=29 tetor 2017}}&lt;/ref&gt;). Legenda: {{Legend|#decd87|Provinca senatoriale}}{{Legend|#aade87|Provinca perandorake}}{{Legend|#CCC|Mbretëri kliente}}]]
'''''Mare nostrum''''' (apo në latinishten klasike ''Nostrum Mare'', shqip ''Deti Ynë'') qe emri me të cilin [[Roma e Lashtë|romakët]] quanin [[Mesdheu|Detin Mesdhe]]. Ishte gjithashtu i shpeshtë edhe përdorimi i termit ''Mare Internum'', apo ''Internum Mare'' (shqip, ''Deti i Brendshëm''). Në vitet pasuese të [[Bashkimi i Italisë|''Risorgimento'']]s, termini do të merej nga nacionalistët italianë, që e shihnin Italinë si shtetin pasues të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]&lt;ref name=&quot;Lowe 2002, p.34&quot;&gt;{{Cite book|author=Cedric James Lowe|title=Italian Foreign Policy 1870–1940|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=nblYAQAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA34|author2=Frank Marzari|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-0-415-27372-5|page=34}}&lt;/ref&gt; dhe që në këtë mënyrë, si e tillë, duhet të rimerte kontrollin e ishte territoreve romake në Mesdhe.

== Perëndorimi romak ==
Gjatë shekujve të ndryshëm (që nga periudha e [[Jul Çezari]]t deri në [[shekulli V|shekullin e V]] të e.s.) Mesdheu qe ''Mare Nostrum'', një &quot;liqen romak&quot; i rrethuar nga territore të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Ishte mënyra kryesore e transporit që lidhte zotërimet e ndryshme romake.

[[Skeda:Roman harbors and fleets Augustus-Severus.png|parapamje|majtas|412px|Harta e limaneve dhe flotave kryesore romake nga [[Augusti]] deri te [[Septim Severi|Severi]]]]
Në [[Roma e Lashtë|Romën e Lashtë]], pas pushtimit të [[Siçilia|Siçilisë]], të [[Sardenja|Sardenjës]] dhe të [[Korsika|Korsikës]] gjatë Luftërave Punike, të zhvilluara kundër Kartagjenës, termini ''Mare nostrum'' do të përdorej për t’iu referuar vetëm [[Deti Tirren|Detit Tirren]]. 

Nga viti 30 p.e.s., dominimi romak shtrihej nga [[Gadishulli Iberik]] deri në [[Egjipti|Egjipt]], dhe shprehja ''Mare nostrum'' filloi të përdorej për t’iu referuar gjithë [[Mesdheu]]t.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Olga Tellegen-Couperus|year=1993|title=Short History of Roman Law|url=https://archive.org/details/shorthistoryofro0000tell|publisher=Routledge|language=en|isbn=0-415-07251-4|pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofro0000tell/page/32 32]}}&lt;/ref&gt; Për treguar këtë det, përdoreshin edhe disa emra të tjerë, si ''Mare Internum'' (&quot;Deti i Brendshëm&quot;).&lt;ref&gt;''[http://www.etymonline.com Online Etymology Dictionary]''. &quot;[http://www.etymonline.com/index.php?term=Mediterranean Mediterranean]&quot;.&lt;/ref&gt;

Dominimi romak garantohej nga [[Marina Romake|marina]] e fuqishme romake (në [[gjuha latine|latinisht]] ''classis'', tekstualisht ''flota''), që përfshinte të gjitha forcat detare të [[Roma e Lashtë|Shtetit Romak]]. Flota e Perandorisë Romake kishte dy baza të rëndësishme, ashtu si kategori të tjera më të vogla. Dy flotat kryesore që kontrollonin [[Mesdheu|Mare Nostrum]] qenë: 
* ''Classis Misenensis''. E krijuar në vitin 27p.e.s.. Baza e saj ndodhej në Miseno për të kontrolluar Mesdheun Perëndimor. 
* ''Classis Ravennatis''. Me bazë në Ravena, që nga viti 27 p.e.s.. Përdorej për të kontrolluar pjesën lindore të Detit Mesdhe. Në vitin [[330]] flotat do të zhvendoseshin në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]].

[[Skeda:Medinaceli Actium reliefs 02.jpg|parapamje|531px|Reliev mermeri që paraqet Betejën e Aktiumit në v. 31 p.e.s., fillimi i shek. I të e.s.]]
Në fakt gjatë [[Perandoria Romake|Periudhës Perandorake]] [[Mesdheu]] qe një &quot;liqen&quot; paqësor për shkak të mungesës së një rivali detar të Romës dhe [[Marina Romake]] u reduktua në detyra patrulluese dhe transportuese.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mapa de la Flota Romana|url=http://www2.rgzm.de/Navis/Themes/Flotte/Karten/Image/RoemFlotte.jpg|work=Rgzm.de|language=es|url-status=dead|archive-date=5 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105231947/https://www2.rgzm.de/Navis/Themes/Flotte/Karten/Image/RoemFlotte.jpg}}&lt;/ref&gt;

Si rrjedhojë, tregtia lulëzoi përgjatë ''Mare Nostrum''. Rruga më e përdorur e transportit nga grekët, e plotësuar nga rrugët e famshme greke, ishte [[Mesdheu]], që u kthye në arterien kryesore të trafikut tregtar, me një begati në zonën mesdhetare që nuk ishte arritur ndonjëherë më parë. Një pjesë e tregtisë romake me anije ishte e drejtuar për në [[Tregtia Romake në Indi|Indi]] (duke arritur deri në [[Marrëdhëniet Sino-Romake|Kinën]] e largët).

=== Rrugë detare të Mare Nostrum ===
[[Skeda:Trireme 1.jpg|parapamje|majtas|347px|Model në miniaturë i një ''trirreme'' romake.]]
[[Arkeologjia nënujore]] dhe dorëshkrimet e lashta të [[lashtësia klasike|lashtësisë klasike]] paraqesin dëshmi të flotave të mëdha tregtare romake. Mbetjet më të rëndësishme të kësaj tregtie janë infrastruktura, si [[porti|portet]], ujëthyesit, [[Horreum|magazinat]] dhe faret e ruajtura në Civitavecchia, Ostia, Portus, [[Leptis Magna]], Caesarea Palaestina dhe enklava të tjera portuale. Në vetë Romën, Monte Testaccio është një tribut i përmasave të kësaj tregtie. [[Teknologjia në Romën e lashtë]] i përmirësoi anijet romake (kundrejtë atyre fenikase dhe greke) me veshjen me plumb të strukturave si mbrojtje. [[Romakët]] përdorën [[Veliera|anije me vela]] me trup të rrumbullakët. Mbrojtja e vazhdueshme «policore» e [[Mesdheu]]t gjatë shekujve të ndryshëm që një nga faktorët kryesorë të suksesit të tregtisë romake, duke parë se [[Rrugët romake|rrugët romake]] qenë ndërtuar më shumë për këmbët ose thundrat e kuajve sesa për rrotat dhe nuk mund ta mbështesnin transportin tregtar të mallrave në largësi të mëdha. [[Anijet Romake]] të përdorura do të ishin pre të lehta për [[pirateria|piratët]] nëse nuk do të kishte qenë për flotat e [[liburna|galerave liburne]] dhe trirremat e [[Marina Romake|Marinës Romake]].

Lëndët e para, si gruri dhe materialet ndërtimore tregtoheshin vetëm nëpërmjet rrugëve detare, meqë kostoja e transportit nëpërmjet detit ishte 60 herë më e ulët sesa nëpërmjet tokës. Ushqimet dhe prodhimet bazë si [[drithi|drithërat]] për të bërë bukë dhe [[Rrotulla e shkrimit|rrotulla]] [[papirusi]] për të bërë libra importoheshin nga [[Egjipti i lashtë|Egjipti Ptolemik]] dhe nga [[Libia]] dhe Numidia në [[Italia|Itali]] në mënyrë të vazhdueshme përgjatë të gjithë shekujve të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].

==Përdorimi modern==
=== Përdorimi nga nacionalistët italianë ===
[[Bashkimi i Italisë]] në vitin [[1861]] solli me vete bindjen se [[Italia]], politikisht dhe strategjikisht, meritonte një perandori të vetën përtejdetit, pranë atyre të fuqive të tjera evropiane, duke futur për herë të parë një koncept të rinovuar dhe modern të ''Mare nostrum''.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Raymond F. Betts|year=1975|title=The False Dawn: European Imperialism in the Nineteenth Century|url=https://archive.org/details/falsedawneuropea0000bett|publisher=University of Minnesota Press|language=en|page=[https://archive.org/details/falsedawneuropea0000bett/page/12 12]}}&lt;/ref&gt;

[[Nacionalizmi]] italian gjatë &quot;Garës për Afrikën&quot; të viteve [[1880]], luftoi për krijimin e [[Perandoria Italiane|kolonive italiane]].

«''Edhe nëse bregdeti tripolin nuk do të ishte veçse një tokë shkretëtirore, edhe nëse nuk do të mund të dërgonim as vetëm një nga qytetarët tanë, as të vendosnim një empor të vetëm tregtar, ne duhet ta marim në zotërim për mos t’u mbytur në ''mare nostrum''.» — Emilio Lupi.''&lt;ref name=&quot;Lowe 2002, p.34&quot;/&gt;

=== Përdorimi në periudhën fashiste ===
[[Skeda:ItalianMareNostrum.jpg|parapamje|majtas|upright=1.7|Harta e ''Mare Nostrum Italian'' në [[1942]]: me të gjelbër territoret e kontrolluara nga marina italiane, me të kuqe territoret e kontrolluara në aleatët në verën e [[1942]]-it]]
Termini do të përdorej nga [[Benito Musolini]] dhe ngaa [[propaganda]] fashiste, në mënyrë të ngjashme me ''[[Lebensraum]]'' nazist. Sipas Duçes, që në vitin [[1922]], nëse kombi do të ishte qeverisur mirë «duke e adresuar drejtë fateve të tij të lavdishme », «duke i projektuar italianët si një forcë unike drejtë detyrave botërore», duke e bërë [[Mesdheu]]n një «liqen italian», do të ishte përuruar një periudhë madhështore e historisë italiane.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Benito Musolini|author-link=Benito Musolini|chapter=Discorso della Sciesa di Milano 4 ottobre 1922|year=1937|publisher=Orano|title=Le direttive del duce|language=it|page=37}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Davide Rodogno|title=Il nuovo ordine mediterraneo|publisher=Bollati Boringhieri|language=en|location=Torino|year=2003|pages=72-73}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Lamb|first=Richard|publisher=Fromm International|url=https://books.google.al/books?id=2zhkkQEACAAJ|title=Mussolini as Diplomat: Il Duce’s Italy on the World|year=1999|language=en|isbn=978-088064244-6}}&lt;/ref&gt; Edhe në prill të vitit [[1926]], në një fjalim në [[Tripoli]], shprehu idenë e një ''mare nostrum'', me një [[thalasokracia|thalasokraci]] italiane në Mesdhe.

[[Benito Musolini|Mussolini]] ëndërronte të rikthente fuqinë e Perandorisë së Lashtë Romake në periudhën moderne dhe e konsideronte [[Italia|Italinë]] fuqinë kryesore mesdhetare pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Anthony Rhodes|title=Propaganda: The Art of Persuasion: World War II|publisher=Chelsea House Publishers|year=1976|language=en|location=Nju Jork|page=70}}&lt;/ref&gt; Prandaj deklaroi se &quot;[[shekulli XX]] është shekulli i fuqisë italiane&quot; dhe u përpoq ta bënte marinën italiane midis më të fuqishmëve në botë për të mundur të kontrollonte [[Mesdheu|Detin Meshe]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Fleming|first=Thomas|title=The New Dealers' War|year=2001|publisher=Perseus Books|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:ProgettoImperoItaliano.jpg|parapamje|309px|Projekti musolinian i një perandorie të madhe italiane – pas fitores pasuese të Aksit – do të përfshinte [[Egjipti]]n, [[Sudani]]n, [[Xhibuti]]n dhe [[Kenia|Kenien Lindore]]. Kjo perandori e madhe (me kufij të gjelbër) duhet të ishte vazhdimsia në Afrikë e Italisë së Madhe (kufijtë me portokalli)]]
Kur [[Italia]] hyri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] (më 10 qershor [[1940]]) tashmë ishte një fuqi e madh mesdhetare, që kontrollonte brigjet e veriut dhe të jugut të basenit qendror mesdhetar. Rënia e [[Franca|Francës]] ([[1940]]) do të largonte kërcënimin kryesor në perëndim, ndërsa [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)|pushtimi italian i Shqipërisë]] ([[1939]]) dhe pushtimi pasues i [[Greqia|Greqisë]] dhe një pjese të [[Egjipti]]t, do të ndërmereshin për të kërkuar ta shtrinte kontrollin e [[Fuqitë e Boshtit|Aksit]] në lindje. Në të vërtetë, shteti që e mbizotëronte [[Mesdheu]]n në vitin [[1940]] ishte [[Mbretëria e Bashkuar]], që kontrollonte [[Ngushtica e Gjibraltarit|Ngushticën e Gjibraltarit]] dhe [[Kanali i Suezit|Kanalin e Suezit]], përveç zotërimit të bazave të fuqishme detare të [[Gjibraltari]]t, [[Malta|Maltës]], [[Aleksandria|Aleksandrisë]] së [[Egjipti]]t dhe [[Qiproja|Qipros]].

Mussolini ëndërronte të krijonte një Itali të Madhe në &quot;Mare nostrum&quot; të tij dhe përgjatë Luftës së Dytë Botërore bashkë me hierarkë të tjerë projektoi – në rast se do të bëhej një konferencë paqeje pas fitores së Boshtit&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|year=1949|publisher=Tosi|language=it|page=127}}&lt;/ref&gt; - një zmadhim i [[Perandoria Italiane|Perandorisë Italiane]], që do të shtrihej nga brigjet mesdhetare të [[Egjipti]]t në brigjet e [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] të [[Somalia|Somalisë]] dhe [[Kenia|Kenies Lindore]]. Ky projekt bazohej në bashkimin e dy seksioneve të Perandorisë Italiane të vitit [[1939]] (Libia italiane dhe [[Afrika Lindore|Afrikën Lindore Italiane]]) nëpërmjet pushtimit të [[Egjipti]]t dhe të [[Sudani]]t.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rovighi|first=Alberto|title=Le Operazioni in Africa Orientale|url=https://books.google.al/books?id=yHcA0AEACAAJ|year=1988|publisher=Stato maggiore dell’Esercitto, Ufficio storico|language=it|page=83}}&lt;/ref&gt; Asaj do ti shtohej Somalia Britanike (e pushtimi përkohësisht në verën e vitit [[1940]]), [[Xhibuti]] dhe pjesa lindore e [[Kenia|Kenias Britanike]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Antonicelli|first=Franco|url=https://books.google.al/books?id=Uw_JswEACAAJ|editor=Domenico Zucàro|year=1961|title=Trent'anni di storia italiana 1915 – 1945: Dall’antifascismo alla resistenza – Lezioni con testimonianze|others=Lelio Basso, Paolo Alatri|publisher=Giulio Einaudi Editore|language=en|page=107}}&lt;/ref&gt; Projekti parashikonte një kolonizim të madh italianësh (mbi një milionë për tu vendosur kryesisht në [[Etiopia|Etiopi]] dhe [[Eritrea|Eritre]] dhe rreth gjysmë milioni në [[Libia|Libi]],&lt;ref&gt;&quot;Kolonizimi demografik&quot; sistematik inkurajohej nga qeveria e Musolinit. Një projekt i nisur nga guvernatori i Libisë, Italo Balbo, solli fillimisht 20,000 kolonë—ventimilli—në Libi në një konvoj të vetëm në tetor 1938....Planet parashikonin një koloni italiane prej 500,000 kolonësh nga vitet 1960 {{Cite book|author=Hellen Chapin Metz|title=Libya: A Country Study|publisher=Washington: GPO for the Library of Congress|year=1987|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe kontrollin e [[Kanali i Suezit|Kanalit të Suezit]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|year=1949|publisher=Tosi|language=it|page=183}}&lt;/ref&gt;

Pas pushtimit italo-gjerman të [[Greqia|Greqisë]] dhe [[Jugosllavia|Jugosllavisë]] në prill [[1941]], ''Duce'' filloi të përdorte shprehjen (fillimisht në një fjalim kremtues në [[Athina|Athinë]]) ''Mare Nostrum Italiano'', duke iu referuar [[Mesdheu]]t. Në nëntor [[1942]] u pushtua [[Tunizia]], që iu shtua administrativisht &quot;Quarta Sponda&quot; të Italisë së Madhe, deri në humbjen e saj në maj [[1943]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|year=1949|publisher=Tosi|language=it|page=214}}&lt;/ref&gt; Ky objektiv, gjithësesi, u kundërshtua gjatë gjithë fushatës nga marinat aleate dhe nga lëvizjet e rezistencës së ushtrive aleate në tokë, deri në rrëzimin përfundimtar të Boshtit dhe kapitullimin italian të 8 shtatorit [[1943]].

==== Zonat e Mesdheut të kontrolluara nga Italia ====
[[Italia]] kontrollonte (drejtpërdrejtë ose indirekt) brigjet e shteteve dhe territoreve vijuese mesdhetare kur [[Benito Musolini]] fliste për një ''Mare Nostrum Italiano'' në fjalimet e tij të mbajtura midis viteve [[1941]] dhe [[1943]]:
* ''[[Franca jugore]]'': nga qershori [[1940]] deri në shtator [[1943]], bregdeti afër [[Menton]]es; nga nëntori [[1942]] deri në shtator [[1943]], tetë departamente jug-lindore të Francës deri në [[Lumi i Ronës|Lumin e Ronës]].
* ''[[Korsika]]'': nga nëntori [[1942]] deri në shtator [[1943]].
* ''[[Monako|Principata e Monakos]]'': nga nëntori [[1942]] deri në shtator [[1943]].
* ''[[Dalmacia]]'': nga prilli [[1941]] deri në shtator [[1943]]; Governatoriati i Dalmacisë u bashkua me [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]] në të njëjtin muaj, në prill [[1941]].
* ''[[Jugosllavia]]'': nga prilli [[1941]] deri në shtator [[1943]], të gjitha brigjet e [[Shteti i pavarur i Kroacisë|Shtetit të Pavarur të Kroacisë]] dhe [[Kryengritja në Mal të Zi (1941)|Malin e Zi Italian]].
* ''[[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)|Shqipëria]]'': nga prilli [[1939]] deri në shtator [[1943]] (ishulli shqiptar i [[Sazani]]t ishte pjesë integrale e Italisë që nga viti [[1918]]).
* ''[[Greqia]]'': nga prilli [[1941]] deri në shtator [[1943]], i gjithë bregdeti kontinental nga [[Epiri (rajon administrativ)|Epiri]] deri në [[Thesalia|Thesali]], përveç pjesës më të madhe të ishujve të [[Deti Egje|Detit Egje]] dhe të pjesës lindore të [[Kreta|Kretës]].
* ''[[Dodekanezi|Ishujt e Dodekanezit]]'': nga viti [[1912]] deri në shtator [[1943]].
* ''[[Libia]]'': koloni italiane që nga viti [[1911]] deri në janar [[1943]].
* ''[[Tunizia]]'': nga nëntori [[1942]] deri në maj [[1943]].
* ''[[Egjipti]]'': nga qershori [[1940]] deri në nëntor [[1942]], në mënyrë të herë pas heshme, u kontrollua bregdeti perëndimor deri në [[El Alamejn]].

=== Përdorimi në periudhën bashkëkohore ===
''Mare Nostrum'' është titulli i një romani best-seller nga shkrimtari spanjoll Vicente Blasco Ibáñez, i botuar në vitin [[1918]]. Bazuar te ai në vitin [[1948]] do të dilte një film.

Termi Mare Nostrum do të zgjidhej si tema e Konferencës Përuruese të Shoqërisë së të Drejtës dhe Kulturës së Mesdheut, e zhvilluar në qershor [[2012]] në Fakultetin e Ligjit të Universitetit të Studimeve të Kaljarit, në [[Sardenja|Sardenjë]].&lt;ref name=&quot;autogenerato1&quot;&gt;{{Cite web|title=Society for Mediterranean Law and Culture|url=http://lawprofessors.typepad.com/international_law/2012/02/mare-nostrum.html|publisher=International Law Prof Blog|language=en}}&lt;/ref&gt; Në këtë përdorim bashkëkohor, termi u përdor për të treguar larminë e kulturave mesdhetare, me vëmendje të veçantë në shkëmbimet dhe bashkëpunimin midis kombeve të [[Mesdheu]]t.&lt;ref name=&quot;autogenerato1&quot; /&gt; Albumi ''Mare nostrum'' i hartuar nga Paolo Fresu, Richard Galliano, Jan Lundgren dhe Ivan Segreto në vitin [[2007]], është një referim ndaj termit të famshëm.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Paolo Fresu|title=Discografia selezionata per progetto|website=Uebsajti zyrtar|language=en, it|url=https://www.paolofresu.it/upload/gestione_files/pdf/paolo-fresu-discografia-per-progetto-gen-2022-1641662344.pdf|year=2022}}&lt;/ref&gt;

Në periudhë më të afërt me këtë shprehje është emërtuar operancioni i rëndësishëm i shpëtimit në det i emigrantëve në vijim të mbytjes së anijes në Lampeduza më 3 tetor 2013.

==Shiko gjithashtu==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Mesdheu|Deti Mesdhe]]
* [[Deti Tirren]]
* [[Caput Mundi]]
* [[Shteti i Detit]]
* [[Luftërat osmano-venedikase]]
* [[Lufta e Dytë Punike]]
* [[Lufta e Moresë]]
* [[Portolanët]]
* [[Nacionalizmi italian]]
* [[Perandoria Italiane]]
* [[Italia fashiste]]
* [[Pushtimi i Jugosllavisë]]
* [[Pushtimi italian i Shqipërisë]]
* [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)]]
* [[Kolonitë italiane në Shqipëri]]
* [[Shteti i pavarur i Kroacisë]]
* [[Përshendetja romake]]
* [[Shteti i Pavarur i Malit të Zi]]
* [[Pushtimi i Greqisë nga Fuqitë e Boshtit]]
* [[Jus]]
* [[E drejta romake]]
* [[Amicitia]]
* [[Hospitium]]
* [[Imperium]]
* [[Civitas]]
* [[Municipium]]
* [[Statusi në sistemin ligjor romak]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Romakët në Afrikën Nën-Sahariane]]
* [[Amfiteatri Romak]]
* [[Anijet Romake]]
* [[Arkitektura Romake]]
* [[Arkitektura e Teatrove Romake]]
* [[Arti romak]]
* [[Besimet e lashta mesdhetare]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Imperator]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Magjistratët romakë]]
* [[Magjistratët e Perandorisë Romake]]
* [[Dux]]
* [[Cirku Romak]]
* [[Cursus honorum]]
* [[Çitadela]]
* [[Dashuria Greke]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Equites]]
* [[Feja romake]]
* [[Festivalet Romake]]
* [[Filozofia e lashtë romake]]
* [[Forumet Romake]]
* [[Gens]]
* [[Gjeografia e Strabonit]]
* [[Harku i Triumfit]]
* [[Instrumentum regni]]
* [[Itinerari]]
* [[Kalendari Romak]]
* [[Kolona e Fitores]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Konsulli Romak]]
* [[Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[Larja në Romën e Lashtë]]
* [[Latifundium]]
* [[Latinët e Lashtë]]
* [[Latium]]
* [[Legjioni romak]]
* [[Lidhja Latine]]
* [[Limes Britannicus]]
* [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]]
* [[Lista e kolonive romake]]
* [[Llaçi romak]]
* [[Luftërat Romako-Latine]]
* [[Mansio]]
* [[Marrdhëniet Indiano-Romake]]
* [[Marrdhëniet Sino-Romake]]
* [[Marina Romake]]
* [[Miliarium]]
* [[Misteret greko-romake]]
* [[Mjekësia Romake]]
* [[Muret mbrojtëse romake]]
* [[Muri i Antoninit]]
* [[Nikopoli i Epirit]]
* [[Njësitë matëse romake]]
* [[Optimates dhe populares]]
* [[Pallatet perandorake të Romës]]
* [[Patricët romakë]]
* [[Pax Romana]]
* [[Perandoria Romake]]
* [[Peripli]]
* [[Plaçkitja Visigote e Romës]]
* [[Plebejtë]]
* [[Pomerium]]
* [[Principati (Roma)]]
* [[Roma e Lashtë]]
* [[Romanitas]]
* [[Romanizimi (kulturor)]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Selitë perandorake romake]]
* [[Shtetësia Romake]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Spektaklet Romake]]
* [[Tabula Peutingeriane]]
* [[Tempulli Romak]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Thermae]]
* [[Traditat romake të emërtimit]]
* [[Tregtia romake me Indinë]]
* [[Triumfi Romak]]
* [[Ujësjellësi Romak]]
* [[Ura e Trajanit]]
* [[Urbanistika Romake]]
* [[Ushtria Romake]]
* [[Vila Romake]]
* [[Zgjedhjet në Republikë Romake]]
{{Div col end}}

== Citime fundore ==
{{Reflist|39em}}

==Bibliografia==
===Burime të lashta===
{{Refbegin|41em|indent=yes}}
* {{Cite book|author=Apiani i Aleksandrisë|author-link=Apiani|title=Historia Romana (Ῥωμαϊκά)|volume=VII e VIII|language=grc}} Versioni anglisht [http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_0.html këtu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120053128/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_0.html |data=20 nëntor 2015 }}.
* {{Cite book|author=Publius Elius Aristides|editor=Charles Allison Behr|year=1986|url=https://books.google.al/books?id=vsgUAAAAIAAJ&amp;lpg=PP9&amp;pg=PA388|title=The Complete Works|volume=I: Orationes I-XVI, With an Appendix Containing the Fragments and Inscriptions|publisher=Brill Archive|language=en|isbn=978-90-04-07844-4}}
* {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|editor1=Niall Rudd|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=Fo37_E0HCBwC&amp;lpg=PT6&amp;pg=PT67|title=The Republic and The Laws|editor2=Jonathan Powell|chapter=1. The Republic; 2. The Laws|isbn=978-0-19-283236-8|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|pages=1-94, 175-198; 95-174, 199-221}}
* {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|editor=George Long|year=1855|url=https://books.google.al/books?id=B9cLAAAAYAAJ&amp;pg=PA380|title=M. Tullii Ciceronis Orationes: With A Commentary|volume=II|publisher=George Bell, Whitaker and co.|language=en}}
* {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|title=De officiis|editor=Walter Miller|url=https://archive.org/details/deoffiiciiswithen00ciceuoft/page/1/|publisher=William Heinemann ltd.|year=1928|chapter=I. Moral Goodness|language=en|pages=1-167}}
* {{Cite book|author1=Gaius|author2=Gne Domicius Anius Ulpiani|title=The Institues of Gaius and Rules of Ulpian: The Former from Studemund’s Apograph of Verona Codex|year=1895|url=https://books.google.al/books?id=vgc0AQAAMAAJ&amp;pg=PA359|volume=I. Gaii Institutionum Juris Civilis Commentary; II. Libro Singulari Regularum, III. Alfabetical Digest of the Matters Contained in the Text and Notes|translator=James Muirhead|publisher=T. &amp; T. Clark|language=en|pages=1-355; 359-437, 439-630}}
* [[Dion Kasi|Kasius Dion Koceiani]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html Historia Romana]; (Versioni anglisht)
* [[Dionisi i Halikarnasit]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/home.html Antiquitates Romana].
* [[Eutropi]], [[Wikisource:la:Breviarium historiae romanae|''Breviarium historiae romanae'' (teksti latin), I-X]].
* {{Cite book|author1=Mark Porcius Katoni|author2=Mark TerencVarroni|author2-link=Varroni|author3=Lucius Junius Moderat Kolumela|author-link=Lucio Giunio Moderato Columella|url=https://gallica.bnf/fr/ark:/12148/bpt6k2820632|author4=Rutilius Taur Emilian Paladi|title=Les Agronomes latins: Caton, Varron Columelle, Palladius|translator=Charles-François Saboureux de La Bonneterie|year=1864|via=Gallica|publisher=Firmin Didot Fréres|language=fr}}{{Lidhje e vdekur}}
* {{Cite book|author1=Gaius Sallustius Krispi|author2=Jul Çezari|author2-link=Jul Çezari|url=https://archive.org/details/sallustejulesc00salluoft/page/|author3=Vellej Paterkuli|author3-link=Vellej Paterkuli|author4=Lucius Ane Flori|author4-link=Luc An Flori|title=Salluste, Jules César, C. Velléius Paterculus et A. Florus: œuvres completes avec la traduction en français|editor=Désiré Nisard|year=1850|publisher=Firmin Didot frères|language=fr, la}}
* {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|via=Google Books|year=1834|url=https://books.google.al/books?id=BLBmJCvaDokC|title=The History of Rome (Ab Urbe Condita)|editor=George Baker|volume=I|publisher=Jones &amp; Co.|language=en}}
* {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|via=Google Books|year=1835|url=https://books.google.al/books?id=K-OCUOmiCNcC|title=Ab Urbe Condita|editor=George Baker|volume=II|publisher=Jones &amp; Co.|language=en}}
* {{Cite book|author=Plini i Vjetri|author-link=Plini Plaku|title=Naturalis Historia|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat1:8.1|year=1906|publisher=Teubner|language=en|editor=Karl Friedrich Theodor Mayhoff}}
* {{Cite book|author=Plini i Riu|author-link=Plini i Riu|year=1890|url=https://books.google.al/books?id=ikfJdoGyecgC&amp;pg=72|title=The Letters of the Younger Pliny|publisher=Kegan Paul, Trench, Trübner &amp; Co.|translator=John Delaware Lewis|language=en|location=Londër, Angli}}
* {{Cite book|author=Plutarku|author-link=Plutarku|title=Plutarch’s Lives Translated from the Original Greek|url=https://archive.org/details/plutarchslives01plut_0/page/57/|editor1=John Langhorne|editor2=William Langhorne|volume=1|publisher=Harper &amp; Brothers|year=1878|language=en}}
* {{Cite book|author=Polibi|author-link=Polibi|editor=H. J. Edwards|title=The Histories|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/home.html|publisher=Harvard University Press|date=1922–1927|translator=William Roger Paton|language=en}}
* {{Cite book|author=Lucius Ane Seneka|author-link=Lucius Annaeus Seneca|year=1998|url=https://archive.org/details/seneca.-lettere-a-lucilio-ocr-1995_202509/page/852/|title=Lettere a Lucilio|editor=Umberto Boella|publisher=Unione Tipografico-Editrice Torinese|language=it|isbn=88-02-02664-5}}
* {{Cite book|author=Lucius Ane Seneka|author-link=Lucius Annaeus Seneca|url=https://archive.org/details/physicalsciencei00seneiala/|title=Phycical Science in the Time of Nero: Being a Translation of the Quaestiones Naturales of Seneca|editor=Archibald Geikie|translator=John Clarke|publisher=Macmillan and Co.|year=1910|language=en}}
* {{Cite book|author=Straboni|author-link=Straboni|title=The Geography|date=1917–1932|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/home.html|language=en|translator=H. L. Jones|publisher=Harvard University Press}}
* {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|editor=Moses Hadas|url=https://archive.org/details/church-and-brodribb-complete-works-1942-en/page/|title=The Complete Works of Tacitus: The Annals – The Hisstory – The Life of Cnaeus Julius Agricola – Germany and Its Tribes – A Dialogue on Oratory|translator1=Alfred John Church|translator2=William Jackson Brodribb|publisher=Random House|language=en|year=1942|isbn=978-039430953-8}}
{{Refend}}

===Burime historiografike moderne===
{{Refbegin|41em|indent=yes}}
* {{cite book|last=Abbott|first=Frank Frost|title=Municipal Administration in the Roman Empire|url=https://archive.org/stream/municipaladminis032553mbp#page/n27/|first2=Allan Chester|last2=Johnson|year=1926|location=Prinston|publisher=Princeton University Press|language=en}}
* {{Cite book|last=Antonicelli|first=Franco|editor=Domenico Zucàro|year=1961|url=https://books.google.al/books?id=Uw_JswEACAAJ|title=Trent'anni di storia italiana 1915 – 1945: Dall’antifascismo alla resistenza – Lezioni con testimonianze|others=Lelio Basso, Paolo Alatri|publisher=Giulio Einaudi Editore|language=it}}
* {{Cite book|last=B. Bahr|first=Ann Marie|year=2009|title=Christianity: Religions of the World|isbn=978-143810639-7|publisher=Infobase Publishing|language=en}}
* {{Cite book|last=Beretta|first=Silvio|year=2017|title=Understanding China Today: An Exploration of Politics, Economics, Society, and International Relations|language=en|publisher=Springer|isbn=978-331929625-8|page=320}}
* {{Cite book|author=Raymond F. Betts|title=The False Dawn: European Imperialism in the Nineteenth Century|url=https://archive.org/details/falsedawneuropea0000bett|year=1975|publisher=University of Minnesota Press|language=en}}
* {{Cite book|author1=Maria Antonietta Lozzi Bonaventura|title=Roma antica. Viaggio nel tempo alla scoperta della location eterna|year=2009|publisher=Guide ITER|location=Subiaco|isbn=978-88-8177-143-1|language=it}}
* {{Cite book|last=Brizzi|first=Giovanni|title=Storia di Roma. 1. Dalle origini ad Azio|year=1997|publisher=Pàtron|location=Bolonja|language=it}}
* {{Cite book|author=J. B. Bury|title=History of the Later Roman Empire|location=Londër|publisher=Macmillan|year=1889|language=en|volume=1}}
* Andrea Carandini, ''La nascita di Roma: dei, lari, eroi e uomini all'alba di una civiltà'', Torino, 1998.
* {{cite book|author=Andrea Carandini|title=Roma il primo giorno|publisher=Laterza|year=2007|language=it|location=Romë, Bari}}
* {{Cite book|editor=Andrea Carandini|title=Atlante di Roma antica|publisher=Mondadori Electa|language=it|location=Milano|year=2012|isbn=978-88-370-8510-0}}
* {{Cite book|language=en|last=Cipolla|first=Carlo|title=European Culture and Overseas Expansion|publisher=Pelican|location=Londër|year=1970}}
* {{Cite book|last=Conant|first=Jonathan|title=Staying Roman: Conquest and Identity in Africa and the Mediterranean, 439–700|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2012|language=en|url=https://www.cambridge.org/core/books/staying-roman/C3C93E5592A6765714E7C6CB922A3557|isbn=978-113904810-1}}
* {{Cite book|editor=Mauro Cristofani|title=La grande Roma dei Tarquini|publisher=L'Erma di Bretschneider|language=it|location=Roma|year=1990|isbn=88-7062-684-9}}
* {{Cite book|last=R. D'Agostino|first=Peter|title=Rome in America: Transnational Catholic Ideology from the Risorgimento to Fascism|url=https://archive.org/details/romeinamericatra0000dago|year=2005|isbn=978-080786341-1|publisher=University of North Carolina Press|language=en}}
* {{Cite book|last1=Dillon|first1=Matthew|last2=Garland|first2=Lynda|title=Ancient Rome: From the Early Republic to the Assassination of Julius Caesar|year=2005|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-041522458-1}}
* {{Cite book|last=Duncan-Jones|first=Richard|year=1974|title=The Economy of the Roman Empire|url=https://archive.org/details/economyofromanem0000dunc_f3v6|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=0-521-20165-9}}
* {{Cite journal|last=Durand|first=John D.|year=1977|volume=3|issue=3|issn=0098-7921|jstor=1971891|url=https://repository.upenn.edu/bitstreams/1889d9c9-aabc-436b-a76e-c55316dc1d9d/download|title=Historical Estimates of World Population: An Evaluation|journal=Population and Development Review|doi=10.2307/1971891|language=en|pages=253–296}}
* Eilers, Claude. 2002. Roman Patrons of Greek Cities. Oxford: Oxford University Press.
* {{Cite book|editor=Andrew Erskine|title=A Companion to Ancient History|publisher=John Wiley &amp; Sons|language=en|year=2012|isbn=978-1-118-58153-7}}
* {{Cite book|last=Fleming|first=Thomas|title=The New Dealers' War|year=2001|publisher=Perseus Books|language=en}}
* {{Cite book|author=Pietro De Francisci|title=Sintesi storica del diritto romano|publisher=Roma|year=1968|language=it}}
* {{Cite book|author=Emilio Gabba|title=Republican Rome: The Army and the Allies|year=1976|translator=P. J. Cuff|publisher=University of California Press|language=en}}
* {{Cite book|author=Emilio Gabba|display-authors=et al.|title=Introduzione alla storia di Roma|year=1999|publisher=LED|location=Milano|isbn=88-7916-113-X|language=it}}
* {{Cite web|last=Gentile|first=Antonio|date=26 prill 2019|title=Le strade portano tutte a Roma Capitale: &quot;Caput Mundi&quot;|url=https://www.ilpopolo.news/le-strade-portano-tutte-a-roma-capitale-caput-mundi/|access-date=20 maj 2023|website=IL POPOLO|language=it-IT}}
* {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=Roma Antica|year=2008|publisher=Editori Laterza|location=Roma-Bari|isbn=978-88-420-7658-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=L'uomo romano|year=1993|publisher=Economica Laterza|language=it}}
* {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=Profili di storia antica e medievale|volume=1|year=2005|publisher=Laterza Edizioni Scolastiche|language=it}}
* {{Cite book|last=Gibbon|first=Edward|title=The History of the Decline and Fall of the Roman Empire|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-decline-and-fall-of-the-roman-empire/741B385CB8EEA8A14163430E872EDF34|volume=4|year=2015|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-113933357-3}}
* {{Cite journal|last=Gillett|first=Andrew|title=Rome, Ravenna and the Last Western Emperors|url=https://www.jstor.org/stable/40311008|journal=Papers of the British School at Rome|publisher=British School at Rome|year=2001|volume=69|issue=69|language=en|doi=10.1017/S0068246200001781|jstor=40311008|pages=131–167}}
* {{Cite book|author=Gorge Grote|volume=VII|year=1872|url=https://books.google.al/books?id=9lb40uKiSqMC&amp;pg=PA1|title=A History of Greece: From Earliest Period to the Close of the Genereation|publisher=John Murray|language=en}}
* {{Cite book|author=Erich S. Gruen|volume=1|title=The Hellenistic World and the Coming of Rome|publisher=University of California Press|year=1986|language=en}}
* {{Cite book|author=Mogens Herman Hansen|year=2004|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://books.google.al/books?id=h7kRDAAAQBAJ|title=An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation|others=Danmarks Grundforskningsfond|language=en|isbn=978-0-19-814099-3}}
* {{Cite book|author=Kyle Harper|title=The Fate of Rome: Climate, Disease, and the End of An Empire|url=https://archive.org/details/fateofromeclimat0000harp|publisher=Princeton University Press|language=en|isbn=978-0-691-16683-4|oclc=1135813827|year=2017}}
* {{Cite book|author=Peter Heather|title=The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians|url=https://archive.org/details/fallofromanempir0000heat|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2006|language=en}}
* Léon Homo, ''Rome impériale et l'urbanisme dans l'Antiquité'', Parigi, A. Michel (coll. L'évolution de l'Humanité), 2e éd., 1971.
* {{Cite book|author1=Peregrine Horden|author2=Nicholas Purcell|year=2000|url=https://books.google.al/books?id=R8GhRYNrkzYC|title=The Corrupting Sea: A Study of Mediterranean History|publisher=Wiley-Blackwell|language=en|isbn=978-063121890-6}}
* {{Cite book|author=Karl-J. Hölkeskamp|title=Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research|publisher=Princeton University Press|year=2010|language=en}}
* {{Cite book|author=Arnold H. M. Jones|title=Il Tramonto del Mondo Antico|location=Bari|publisher=Casa Editrice Giuseppe Laterza &amp; Figli|year=1972|language=it|id=CL 20-0462-3}} (titulli origjinal i veprës {{Cite book|author=Arnold H. M. Jones|title=The Decline of the Ancient World|publisher=Lonmans, Green and Co. Ltd|location=Londër|year=1966|language=en}}
* {{Cite book|last=Lamb|first=Richard|publisher=Fromm International|year=1999|url=https://books.google.al/books?id=2zhkkQEACAAJ|title=Mussolini as Diplomat: Il Duce’s Italy on the World|language=en|isbn=978-088064244-6}}
* {{Cite book|author=Peter Lampe|title=Christians at Rome in the First Two Centuries: From Paul to Valentinus|year=2006|publisher=Continuum International Publishing Group|language=en|ISBN=0-8264-8102-7}}
* {{Cite book|last=Lee|first=A.|title=From Rome to Byzantium AD 363 to 565: The Transformation of Ancient Rome|url=https://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctt1g0b1z1|year=2013|publisher=Edinburgh University Press|jstor=10.3366/j.ctt1g0b1z1|language=en|isbn=978-074862790-5}}
* {{Cite book|author=Massimiliano Liverotti|title=Il grande libro dei misteri di Roma risolti e irrisolti|year=2007|publisher=Newton Compton Editori|location=Roma|ISBN=978-88-541-0894-3|language=it}}
* {{Cite book|author=Cedric James Lowe|title=Italian Foreign Policy 1870–1940|url=https://books.google.al/books?id=nblYAQAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA34|author2=Frank Marzari|year=2002|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-0-415-27372-5}}
* {{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|year=1949|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|publisher=Tosi|language=it}}
* {{Cite book|author=Ralph W. Mathisen|title=Ancient Roman Civilization: History and Sources, 753 BCE to 640 CE|url=https://books.google.al/books?id=UYT1twEACAAJ|year=2019|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-084960-3|location=[[Nju Jork Siti]], [[Nju Jork]]|oclc=1038024098}}
* {{Cite book|author=Hellen Chapin Metz|title=Libya: A Country Study|publisher=Washington: GPO for the Library of Congress|year=1987|language=en}}
* {{Cite book|author=Fergus Millar|chapter=The Political Character of the Classical Roman Republic, 200–151 B.C.|title=Rome, the Greek World, and the East: The Roman Republic and the Augustan Revolution|url=https://archive.org/details/romegreekworldea0002mill|publisher=University of North Carolina Press|year=2002|language=en|pages=[https://archive.org/details/romegreekworldea0002mill/page/136 136]-138}}
* {{Cite book|author=Theodor Mommsen|author-link=Theodor Mommsen|title=Storia di Roma antica|publisher=Sansoni|location=Firence|year=1972|language=it}}
* Muhlberger, S., ''The Fifth Century Chroniclers: Prosper, Hydatius and the Gallic Chronicler of 452'' (Leeds, 1990).
* {{Cite book|last=Murphy|first=Trevor|title=Pliny the Elder's Natural History: the Empire in the Encyclopedia|url=https://archive.org/details/plinyeldersnatur0000murp|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2004|language=en|isbn=0-19-926288-8}}
* {{Cite book|author=Benito Musolini|author-link=Benito Musolini|publisher=Orano|title=Le direttive del duce|year=1937|language=it}}
* {{Cite book|author=John Nicols|title=Civic Patronage in the Roman Empire|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=TqBgAgAAQBAJ&amp;lpg=PR1&amp;pg=PA21|chapter=2. Civic Patronage in the Late Republic – 3. Augustus and Civic Patronage|publisher=Brill|language=en|location=Leiden|oclc=869672373|isbn=978-90-04-26171-6|pages=21–124}}
* {{Cite book|last=Pallottino|first=Massimo|title=Origini e storia primitiva di Roma|year=1993|publisher=Rusconi|location=Milano|isbn=88-18-88033-0|language=it}}
* {{Cite book|author=Ugo Enrico Paoli|title=Vita romana|publisher=Oscar Mondadori|year=2005|language=it}}
* Renato Peroni, ''Comunità e insediamento in Italia fra età del bronzo e prima età del ferro'', in ''Storia dei Greci e dei Romani'', vol. 13, Einaudi 2008.
* {{Cite book|last=Pollard|first=Elizabeth|title=Worlds Together, Worlds Apart: Concise Edition|volume=1|year=2015|publisher=W. W. Norton &amp; Company, Inc.|language=en|isbn=978-039325093-0|location=Nju Jork|pages=253}}
* {{Cite book|author1=David Stone Potter|author2=D. J. Mattingly|year=1999|title=Life, Death, and Entertainment in the Roman Empire|url=https://archive.org/details/lifedeathenterta0000unse|publisher=University of Michigan Press|language=en|ISBN=0-472-08568-9}}
* {{Cite book|last=Ramosino|first=Laura Cotta|title=Plinio il Vecchio e la tradizione storica di Roma nella Naturalis historia|publisher=Edizioni dell'Orso|language=en|location=Aleksandri|year=2004|isbn=88-7694-695-0}}
* {{Cite book|author=Claudio Rendina|title=Roma ieri, oggi e domani|year=2007|publisher=Newton Compton Editori|location=Roma|ISBN=978-88-541-1025-0|language=it}}
* {{Cite book|author=Anthony Rhodes|title=Propaganda: The Art of Persuasion: World War II|publisher=Chelsea House Publishers|year=1976|language=en|location=Nju Jork}}
* {{Cite book|author=Davide Rodogno|title=Il nuovo ordine mediterraneo|publisher=Bollati Boringhieri|language=it|location=Torino|year=2003}}
* {{Cite book|last=Rovighi|first=Alberto|title=Le Operazioni in Africa Orientale|year=1988|url=https://books.google.al/books?id=yHcA0AEACAAJ|publisher=Stato maggiore dell’Esercitto, Ufficio storico|language=it}}
* {{Cite book|author=Giorgio Ruffolo|title=Quando l'Italia era una superpotenza|url=https://archive.org/details/quandolitaliaera0000ruff|publisher=Einaudi|year=2004|language=it}}
* {{Cite book|author=Bernardo Santalucia|title=Studi di diritto penale romano|year=1994|url=https://books.google.it/books?id=KWLpABipSPsC|language=it|publisher=L'Erma di Bretschneider|location=Roma|isbn=88-7062-864-7}}
* {{Cite book|last=Salzman|first=Michele R.|title=The Falls of Rome. Crises, Resilience, and Resurgence in Late Antiquity|url=https://www.cambridge.org/core/books/falls-of-rome/3745CA2DE407FA2A894383A94C723103|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2021|language=en|isbn=978-131627592-4}}
* {{Cite book|author1=Walter Scheidel|author2=Ian Morris|author3=Richard P. Saller|url=https://www.vlebooks.com/vleweb/product/openreader?id=none&amp;isbn=9781139054140|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World|year=2013|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-113905414-0|oclc=1277066427|access-date=7 qershor 2022|page=18}}
* {{Cite book|author=Romolo Augusto Staccioli|title=La Roma di Augusto|year=1985|url=https://books.google.al/books?id=BOBQswEACAAJ|location=Novara|publisher=De Agostini|language=it}}
* {{Cite journal|author=Rein Taagepera|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|url=https://www.jstor.org/stable/1170959|year=1979|journal=Social Science History|doi=10.2307/1170959|publisher=Duke University Press|volume=3|issue=3/4|language=en|page=124–126}}
* {{cite web|author1=R. Talbert|author2=M. E. Downs|author3=M. Joann McDaniel|url=http://pleiades.stoa.org/places/1043|title=Places: 1043 (Internum Mare)|author4=B. Z. Lund|author5=T. Elliott|author6=S. Gillies|language=en|publisher=Pleiades}}
* {{cite book|last=Tellegen-Couperus|first=Olga|title=Short History of Roman Law|url=https://archive.org/details/shorthistoryofro0000tell|publisher=Routledge|year=1993|language=en|isbn=0-415-07251-4}}
* {{Cite journal|last1=Wang|first1=Ting|last2=Surge|first2=Donna|last3=Walker|first3=Karen Jo|doi=10.1016/j.quaint.2012.11.013|volume=308-309|title=Seasonal Climate Change Across the Roman Warm Period/Vandal Minimum Transition Using Isotope Sclerochronology in Archaeological Shells and Otoliths, Southwest Florida, USA|year=2013|journal=Quaternary International|bibcode=2013QuInt.308..230W|language=en|pages=230–241}}
* {{Cite book|author=Bryan Ward-Perkins|title=The Fall of Rome: And the End of Civilization|url=https://archive.org/details/fallofromeendofc0000brya|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|language=en|ISBN=0-19-280728-5}}
{{Refend}}

{{Italic title}}

[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje latine]]
[[Kategoria:Historia e Mesdheut]]
[[Kategoria:Perandoria Romake]]
[[Kategoria:Fashizëm]]</text>
      <sha1>c4qlbaprlub0xjmwe1i7gpqjm93fyuk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001371</id>
      <parentid>3001207</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:18:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45789" sha1="1nfo217q86w0xh8ynbmtor0ho32adwm" xml:space="preserve">{{Short description|Emërtimi romak për Mesdheun dhe përdorimi nga nacionalizmi italian}}
[[Skeda:RomanEmpire 117 it.svg|parapamje|upright=1.47|[[Perandoria Romake]] në vitin [[117]], nën [[Trajani]]n, në kohën shtrirjes së saj më të madhe (5 miljonë km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Rein Taagepera|journal=Social Science History|url=https://www.jstor.org/stable/1170959|year=1979|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|doi=10.2307/1170959|publisher=Duke University Press|volume=3|issue=3/4|language=en|page=125|access-date=29 tetor 2017}}&lt;/ref&gt;). Legenda: {{Legend|#decd87|Provinca senatoriale}}{{Legend|#aade87|Provinca perandorake}}{{Legend|#CCC|Mbretëri kliente}}]]
'''''Mare nostrum''''' (apo në latinishten klasike ''Nostrum Mare'', shqip ''Deti Ynë'') qe emri me të cilin [[Roma e Lashtë|romakët]] quanin [[Mesdheu|Detin Mesdhe]]. Ishte gjithashtu i shpeshtë edhe përdorimi i termit ''Mare Internum'', apo ''Internum Mare'' (shqip, ''Deti i Brendshëm''). Në vitet pasuese të [[Bashkimi i Italisë|''Risorgimento'']]s, termini do të merej nga nacionalistët italianë, që e shihnin Italinë si shtetin pasues të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]&lt;ref name=&quot;Lowe 2002, p.34&quot;&gt;{{Cite book|author=Cedric James Lowe|title=Italian Foreign Policy 1870–1940|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=nblYAQAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA34|author2=Frank Marzari|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-0-415-27372-5|page=34}}&lt;/ref&gt; dhe që në këtë mënyrë, si e tillë, duhet të rimerte kontrollin e ishte territoreve romake në Mesdhe.

== Perëndorimi romak ==
Gjatë shekujve të ndryshëm (që nga periudha e [[Jul Çezari]]t deri në [[shekulli V|shekullin e V]] të e.s.) Mesdheu qe ''Mare Nostrum'', një &quot;liqen romak&quot; i rrethuar nga territore të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Ishte mënyra kryesore e transporit që lidhte zotërimet e ndryshme romake.

[[Skeda:Roman harbors and fleets Augustus-Severus.png|parapamje|majtas|412px|Harta e limaneve dhe flotave kryesore romake nga [[Augusti]] deri te [[Septim Severi|Severi]]]]
Në [[Roma e Lashtë|Romën e Lashtë]], pas pushtimit të [[Siçilia|Siçilisë]], të [[Sardenja|Sardenjës]] dhe të [[Korsika|Korsikës]] gjatë Luftërave Punike, të zhvilluara kundër Kartagjenës, termini ''Mare nostrum'' do të përdorej për t’iu referuar vetëm [[Deti Tirren|Detit Tirren]]. 

Nga viti 30 p.e.s., dominimi romak shtrihej nga [[Gadishulli Iberik]] deri në [[Egjipti|Egjipt]], dhe shprehja ''Mare nostrum'' filloi të përdorej për t’iu referuar gjithë [[Mesdheu]]t.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Olga Tellegen-Couperus|year=1993|title=Short History of Roman Law|url=https://archive.org/details/shorthistoryofro0000tell|publisher=Routledge|language=en|isbn=0-415-07251-4|pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofro0000tell/page/32 32]}}&lt;/ref&gt; Për treguar këtë det, përdoreshin edhe disa emra të tjerë, si ''Mare Internum'' (&quot;Deti i Brendshëm&quot;).&lt;ref&gt;''[http://www.etymonline.com Online Etymology Dictionary]''. &quot;[http://www.etymonline.com/index.php?term=Mediterranean Mediterranean]&quot;.&lt;/ref&gt;

Dominimi romak garantohej nga [[Marina Romake|marina]] e fuqishme romake (në [[gjuha latine|latinisht]] ''classis'', tekstualisht ''flota''), që përfshinte të gjitha forcat detare të [[Roma e Lashtë|Shtetit Romak]]. Flota e Perandorisë Romake kishte dy baza të rëndësishme, ashtu si kategori të tjera më të vogla. Dy flotat kryesore që kontrollonin [[Mesdheu|Mare Nostrum]] qenë: 
* ''Classis Misenensis''. E krijuar në vitin 27p.e.s.. Baza e saj ndodhej në Miseno për të kontrolluar Mesdheun Perëndimor. 
* ''Classis Ravennatis''. Me bazë në Ravena, që nga viti 27 p.e.s.. Përdorej për të kontrolluar pjesën lindore të Detit Mesdhe. Në vitin [[330]] flotat do të zhvendoseshin në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]].

[[Skeda:Medinaceli Actium reliefs 02.jpg|parapamje|531px|Reliev mermeri që paraqet Betejën e Aktiumit në v. 31 p.e.s., fillimi i shek. I të e.s.]]
Në fakt gjatë [[Perandoria Romake|Periudhës Perandorake]] [[Mesdheu]] qe një &quot;liqen&quot; paqësor për shkak të mungesës së një rivali detar të Romës dhe [[Marina Romake]] u reduktua në detyra patrulluese dhe transportuese.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mapa de la Flota Romana|url=http://www2.rgzm.de/Navis/Themes/Flotte/Karten/Image/RoemFlotte.jpg|work=Rgzm.de|language=es|url-status=dead|archive-date=5 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105231947/https://www2.rgzm.de/Navis/Themes/Flotte/Karten/Image/RoemFlotte.jpg}}&lt;/ref&gt;

Si rrjedhojë, tregtia lulëzoi përgjatë ''Mare Nostrum''. Rruga më e përdorur e transportit nga grekët, e plotësuar nga rrugët e famshme greke, ishte [[Mesdheu]], që u kthye në arterien kryesore të trafikut tregtar, me një begati në zonën mesdhetare që nuk ishte arritur ndonjëherë më parë. Një pjesë e tregtisë romake me anije ishte e drejtuar për në [[Tregtia Romake në Indi|Indi]] (duke arritur deri në [[Marrëdhëniet Sino-Romake|Kinën]] e largët).

=== Rrugë detare të Mare Nostrum ===
[[Skeda:Trireme 1.jpg|parapamje|majtas|347px|Model në miniaturë i një ''trirreme'' romake.]]
[[Arkeologjia nënujore]] dhe dorëshkrimet e lashta të [[lashtësia klasike|lashtësisë klasike]] paraqesin dëshmi të flotave të mëdha tregtare romake. Mbetjet më të rëndësishme të kësaj tregtie janë infrastruktura, si [[porti|portet]], ujëthyesit, [[Horreum|magazinat]] dhe faret e ruajtura në Civitavecchia, Ostia, Portus, [[Leptis Magna]], Caesarea Palaestina dhe enklava të tjera portuale. Në vetë Romën, Monte Testaccio është një tribut i përmasave të kësaj tregtie. [[Teknologjia në Romën e lashtë]] i përmirësoi anijet romake (kundrejtë atyre fenikase dhe greke) me veshjen me plumb të strukturave si mbrojtje. [[Romakët]] përdorën [[Veliera|anije me vela]] me trup të rrumbullakët. Mbrojtja e vazhdueshme «policore» e [[Mesdheu]]t gjatë shekujve të ndryshëm që një nga faktorët kryesorë të suksesit të tregtisë romake, duke parë se [[Rrugët romake|rrugët romake]] qenë ndërtuar më shumë për këmbët ose thundrat e kuajve sesa për rrotat dhe nuk mund ta mbështesnin transportin tregtar të mallrave në largësi të mëdha. [[Anijet Romake]] të përdorura do të ishin pre të lehta për [[pirateria|piratët]] nëse nuk do të kishte qenë për flotat e [[liburna|galerave liburne]] dhe trirremat e [[Marina Romake|Marinës Romake]].

Lëndët e para, si gruri dhe materialet ndërtimore tregtoheshin vetëm nëpërmjet rrugëve detare, meqë kostoja e transportit nëpërmjet detit ishte 60 herë më e ulët sesa nëpërmjet tokës. Ushqimet dhe prodhimet bazë si [[drithi|drithërat]] për të bërë bukë dhe [[Rrotulla e shkrimit|rrotulla]] [[papirusi]] për të bërë libra importoheshin nga [[Egjipti i lashtë|Egjipti Ptolemik]] dhe nga [[Libia]] dhe Numidia në [[Italia|Itali]] në mënyrë të vazhdueshme përgjatë të gjithë shekujve të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].

==Përdorimi modern==
=== Përdorimi nga nacionalistët italianë ===
[[Bashkimi i Italisë]] në vitin [[1861]] solli me vete bindjen se [[Italia]], politikisht dhe strategjikisht, meritonte një perandori të vetën përtejdetit, pranë atyre të fuqive të tjera evropiane, duke futur për herë të parë një koncept të rinovuar dhe modern të ''Mare nostrum''.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Raymond F. Betts|year=1975|title=The False Dawn: European Imperialism in the Nineteenth Century|url=https://archive.org/details/falsedawneuropea0000bett|publisher=University of Minnesota Press|language=en|page=[https://archive.org/details/falsedawneuropea0000bett/page/12 12]}}&lt;/ref&gt;

[[Nacionalizmi]] italian gjatë &quot;Garës për Afrikën&quot; të viteve [[1880]], luftoi për krijimin e [[Perandoria Italiane|kolonive italiane]].

{{Citat|Edhe nëse bregdeti tripolin nuk do të ishte veçse një tokë shkretëtirore, edhe nëse nuk do të mund të dërgonim as vetëm një nga qytetarët tanë, as të vendosnim një empor të vetëm tregtar, ne duhet ta marim në zotërim për mos t’u mbytur në ''mare nostrum''.|Emilio Lupi.&lt;ref name=&quot;Lowe 2002, p.34&quot;/&gt;}}

=== Përdorimi në periudhën fashiste ===
[[Skeda:ItalianMareNostrum.jpg|parapamje|majtas|upright=1.7|Harta e ''Mare Nostrum Italian'' në [[1942]]: me të gjelbër territoret e kontrolluara nga marina italiane, me të kuqe territoret e kontrolluara në aleatët në verën e [[1942]]-it]]
Termini do të përdorej nga [[Benito Musolini]] dhe ngaa [[propaganda]] fashiste, në mënyrë të ngjashme me ''[[Lebensraum]]'' nazist. Sipas Duçes, që në vitin [[1922]], nëse kombi do të ishte qeverisur mirë «duke e adresuar drejtë fateve të tij të lavdishme », «duke i projektuar italianët si një forcë unike drejtë detyrave botërore», duke e bërë [[Mesdheu]]n një «liqen italian», do të ishte përuruar një periudhë madhështore e historisë italiane.&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Benito Musolini|author-link=Benito Musolini|chapter=Discorso della Sciesa di Milano 4 ottobre 1922|year=1937|publisher=Orano|title=Le direttive del duce|language=it|page=37}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Davide Rodogno|title=Il nuovo ordine mediterraneo|publisher=Bollati Boringhieri|language=en|location=Torino|year=2003|pages=72-73}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Lamb|first=Richard|publisher=Fromm International|url=https://books.google.al/books?id=2zhkkQEACAAJ|title=Mussolini as Diplomat: Il Duce’s Italy on the World|year=1999|language=en|isbn=978-088064244-6}}&lt;/ref&gt; Edhe në prill të vitit [[1926]], në një fjalim në [[Tripoli]], shprehu idenë e një ''mare nostrum'', me një [[thalasokracia|thalasokraci]] italiane në Mesdhe.

[[Benito Musolini|Mussolini]] ëndërronte të rikthente fuqinë e Perandorisë së Lashtë Romake në periudhën moderne dhe e konsideronte [[Italia|Italinë]] fuqinë kryesore mesdhetare pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Anthony Rhodes|title=Propaganda: The Art of Persuasion: World War II|publisher=Chelsea House Publishers|year=1976|language=en|location=Nju Jork|page=70}}&lt;/ref&gt; Prandaj deklaroi se &quot;[[shekulli XX]] është shekulli i fuqisë italiane&quot; dhe u përpoq ta bënte marinën italiane midis më të fuqishmëve në botë për të mundur të kontrollonte [[Mesdheu|Detin Meshe]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Fleming|first=Thomas|title=The New Dealers' War|year=2001|publisher=Perseus Books|language=en}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:ProgettoImperoItaliano.jpg|parapamje|309px|Projekti musolinian i një perandorie të madhe italiane – pas fitores pasuese të Aksit – do të përfshinte [[Egjipti]]n, [[Sudani]]n, [[Xhibuti]]n dhe [[Kenia|Kenien Lindore]]. Kjo perandori e madhe (me kufij të gjelbër) duhet të ishte vazhdimsia në Afrikë e Italisë së Madhe (kufijtë me portokalli)]]
Kur [[Italia]] hyri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]] (më 10 qershor [[1940]]) tashmë ishte një fuqi e madh mesdhetare, që kontrollonte brigjet e veriut dhe të jugut të basenit qendror mesdhetar. Rënia e [[Franca|Francës]] ([[1940]]) do të largonte kërcënimin kryesor në perëndim, ndërsa [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)|pushtimi italian i Shqipërisë]] ([[1939]]) dhe pushtimi pasues i [[Greqia|Greqisë]] dhe një pjese të [[Egjipti]]t, do të ndërmereshin për të kërkuar ta shtrinte kontrollin e [[Fuqitë e Boshtit|Aksit]] në lindje. Në të vërtetë, shteti që e mbizotëronte [[Mesdheu]]n në vitin [[1940]] ishte [[Mbretëria e Bashkuar]], që kontrollonte [[Ngushtica e Gjibraltarit|Ngushticën e Gjibraltarit]] dhe [[Kanali i Suezit|Kanalin e Suezit]], përveç zotërimit të bazave të fuqishme detare të [[Gjibraltari]]t, [[Malta|Maltës]], [[Aleksandria|Aleksandrisë]] së [[Egjipti]]t dhe [[Qiproja|Qipros]].

Mussolini ëndërronte të krijonte një Itali të Madhe në &quot;Mare nostrum&quot; të tij dhe përgjatë Luftës së Dytë Botërore bashkë me hierarkë të tjerë projektoi – në rast se do të bëhej një konferencë paqeje pas fitores së Boshtit&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|year=1949|publisher=Tosi|language=it|page=127}}&lt;/ref&gt; - një zmadhim i [[Perandoria Italiane|Perandorisë Italiane]], që do të shtrihej nga brigjet mesdhetare të [[Egjipti]]t në brigjet e [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] të [[Somalia|Somalisë]] dhe [[Kenia|Kenies Lindore]]. Ky projekt bazohej në bashkimin e dy seksioneve të Perandorisë Italiane të vitit [[1939]] (Libia italiane dhe [[Afrika Lindore|Afrikën Lindore Italiane]]) nëpërmjet pushtimit të [[Egjipti]]t dhe të [[Sudani]]t.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Rovighi|first=Alberto|title=Le Operazioni in Africa Orientale|url=https://books.google.al/books?id=yHcA0AEACAAJ|year=1988|publisher=Stato maggiore dell’Esercitto, Ufficio storico|language=it|page=83}}&lt;/ref&gt; Asaj do ti shtohej Somalia Britanike (e pushtimi përkohësisht në verën e vitit [[1940]]), [[Xhibuti]] dhe pjesa lindore e [[Kenia|Kenias Britanike]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Antonicelli|first=Franco|url=https://books.google.al/books?id=Uw_JswEACAAJ|editor=Domenico Zucàro|year=1961|title=Trent'anni di storia italiana 1915 – 1945: Dall’antifascismo alla resistenza – Lezioni con testimonianze|others=Lelio Basso, Paolo Alatri|publisher=Giulio Einaudi Editore|language=en|page=107}}&lt;/ref&gt; Projekti parashikonte një kolonizim të madh italianësh (mbi një milionë për tu vendosur kryesisht në [[Etiopia|Etiopi]] dhe [[Eritrea|Eritre]] dhe rreth gjysmë milioni në [[Libia|Libi]],&lt;ref&gt;&quot;Kolonizimi demografik&quot; sistematik inkurajohej nga qeveria e Musolinit. Një projekt i nisur nga guvernatori i Libisë, Italo Balbo, solli fillimisht 20,000 kolonë—ventimilli—në Libi në një konvoj të vetëm në tetor 1938....Planet parashikonin një koloni italiane prej 500,000 kolonësh nga vitet 1960 {{Cite book|author=Hellen Chapin Metz|title=Libya: A Country Study|publisher=Washington: GPO for the Library of Congress|year=1987|language=en}}&lt;/ref&gt; dhe kontrollin e [[Kanali i Suezit|Kanalit të Suezit]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|year=1949|publisher=Tosi|language=it|page=183}}&lt;/ref&gt;

Pas pushtimit italo-gjerman të [[Greqia|Greqisë]] dhe [[Jugosllavia|Jugosllavisë]] në prill [[1941]], ''Duce'' filloi të përdorte shprehjen (fillimisht në një fjalim kremtues në [[Athina|Athinë]]) ''Mare Nostrum Italiano'', duke iu referuar [[Mesdheu]]t. Në nëntor [[1942]] u pushtua [[Tunizia]], që iu shtua administrativisht &quot;Quarta Sponda&quot; të Italisë së Madhe, deri në humbjen e saj në maj [[1943]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|year=1949|publisher=Tosi|language=it|page=214}}&lt;/ref&gt; Ky objektiv, gjithësesi, u kundërshtua gjatë gjithë fushatës nga marinat aleate dhe nga lëvizjet e rezistencës së ushtrive aleate në tokë, deri në rrëzimin përfundimtar të Boshtit dhe kapitullimin italian të 8 shtatorit [[1943]].

==== Zonat e Mesdheut të kontrolluara nga Italia ====
[[Italia]] kontrollonte (drejtpërdrejtë ose indirekt) brigjet e shteteve dhe territoreve vijuese mesdhetare kur [[Benito Musolini]] fliste për një ''Mare Nostrum Italiano'' në fjalimet e tij të mbajtura midis viteve [[1941]] dhe [[1943]]:
* ''[[Franca jugore]]'': nga qershori [[1940]] deri në shtator [[1943]], bregdeti afër [[Menton]]es; nga nëntori [[1942]] deri në shtator [[1943]], tetë departamente jug-lindore të Francës deri në [[Lumi i Ronës|Lumin e Ronës]].
* ''[[Korsika]]'': nga nëntori [[1942]] deri në shtator [[1943]].
* ''[[Monako|Principata e Monakos]]'': nga nëntori [[1942]] deri në shtator [[1943]].
* ''[[Dalmacia]]'': nga prilli [[1941]] deri në shtator [[1943]]; Governatoriati i Dalmacisë u bashkua me [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]] në të njëjtin muaj, në prill [[1941]].
* ''[[Jugosllavia]]'': nga prilli [[1941]] deri në shtator [[1943]], të gjitha brigjet e [[Shteti i pavarur i Kroacisë|Shtetit të Pavarur të Kroacisë]] dhe [[Kryengritja në Mal të Zi (1941)|Malin e Zi Italian]].
* ''[[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)|Shqipëria]]'': nga prilli [[1939]] deri në shtator [[1943]] (ishulli shqiptar i [[Sazani]]t ishte pjesë integrale e Italisë që nga viti [[1918]]).
* ''[[Greqia]]'': nga prilli [[1941]] deri në shtator [[1943]], i gjithë bregdeti kontinental nga [[Epiri (rajon administrativ)|Epiri]] deri në [[Thesalia|Thesali]], përveç pjesës më të madhe të ishujve të [[Deti Egje|Detit Egje]] dhe të pjesës lindore të [[Kreta|Kretës]].
* ''[[Dodekanezi|Ishujt e Dodekanezit]]'': nga viti [[1912]] deri në shtator [[1943]].
* ''[[Libia]]'': koloni italiane që nga viti [[1911]] deri në janar [[1943]].
* ''[[Tunizia]]'': nga nëntori [[1942]] deri në maj [[1943]].
* ''[[Egjipti]]'': nga qershori [[1940]] deri në nëntor [[1942]], në mënyrë të herë pas heshme, u kontrollua bregdeti perëndimor deri në [[El Alamejn]].

=== Përdorimi në periudhën bashkëkohore ===
''Mare Nostrum'' është titulli i një romani best-seller nga shkrimtari spanjoll Vicente Blasco Ibáñez, i botuar në vitin [[1918]]. Bazuar te ai në vitin [[1948]] do të dilte një film.

Termi Mare Nostrum do të zgjidhej si tema e Konferencës Përuruese të Shoqërisë së të Drejtës dhe Kulturës së Mesdheut, e zhvilluar në qershor [[2012]] në Fakultetin e Ligjit të Universitetit të Studimeve të Kaljarit, në [[Sardenja|Sardenjë]].&lt;ref name=&quot;autogenerato1&quot;&gt;{{Cite web|title=Society for Mediterranean Law and Culture|url=http://lawprofessors.typepad.com/international_law/2012/02/mare-nostrum.html|publisher=International Law Prof Blog|language=en}}&lt;/ref&gt; Në këtë përdorim bashkëkohor, termi u përdor për të treguar larminë e kulturave mesdhetare, me vëmendje të veçantë në shkëmbimet dhe bashkëpunimin midis kombeve të [[Mesdheu]]t.&lt;ref name=&quot;autogenerato1&quot; /&gt; Albumi ''Mare nostrum'' i hartuar nga Paolo Fresu, Richard Galliano, Jan Lundgren dhe Ivan Segreto në vitin [[2007]], është një referim ndaj termit të famshëm.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Paolo Fresu|title=Discografia selezionata per progetto|website=Uebsajti zyrtar|language=en, it|url=https://www.paolofresu.it/upload/gestione_files/pdf/paolo-fresu-discografia-per-progetto-gen-2022-1641662344.pdf|year=2022}}&lt;/ref&gt;

Në periudhë më të afërt me këtë shprehje është emërtuar operancioni i rëndësishëm i shpëtimit në det i emigrantëve në vijim të mbytjes së anijes në Lampeduza më 3 tetor 2013.

==Shiko gjithashtu==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Mesdheu|Deti Mesdhe]]
* [[Deti Tirren]]
* [[Caput Mundi]]
* [[Shteti i Detit]]
* [[Luftërat osmano-venedikase]]
* [[Lufta e Dytë Punike]]
* [[Lufta e Moresë]]
* [[Portolanët]]
* [[Nacionalizmi italian]]
* [[Perandoria Italiane]]
* [[Italia fashiste]]
* [[Pushtimi i Jugosllavisë]]
* [[Pushtimi italian i Shqipërisë]]
* [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)]]
* [[Kolonitë italiane në Shqipëri]]
* [[Shteti i pavarur i Kroacisë]]
* [[Përshendetja romake]]
* [[Shteti i Pavarur i Malit të Zi]]
* [[Pushtimi i Greqisë nga Fuqitë e Boshtit]]
* [[Jus]]
* [[E drejta romake]]
* [[Amicitia]]
* [[Hospitium]]
* [[Imperium]]
* [[Civitas]]
* [[Municipium]]
* [[Statusi në sistemin ligjor romak]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Romakët në Afrikën Nën-Sahariane]]
* [[Amfiteatri Romak]]
* [[Anijet Romake]]
* [[Arkitektura Romake]]
* [[Arkitektura e Teatrove Romake]]
* [[Arti romak]]
* [[Besimet e lashta mesdhetare]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Imperator]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Magjistratët romakë]]
* [[Magjistratët e Perandorisë Romake]]
* [[Dux]]
* [[Cirku Romak]]
* [[Cursus honorum]]
* [[Çitadela]]
* [[Dashuria Greke]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Equites]]
* [[Feja romake]]
* [[Festivalet Romake]]
* [[Filozofia e lashtë romake]]
* [[Forumet Romake]]
* [[Gens]]
* [[Gjeografia e Strabonit]]
* [[Harku i Triumfit]]
* [[Instrumentum regni]]
* [[Itinerari]]
* [[Kalendari Romak]]
* [[Kolona e Fitores]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Konsulli Romak]]
* [[Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[Larja në Romën e Lashtë]]
* [[Latifundium]]
* [[Latinët e Lashtë]]
* [[Latium]]
* [[Legjioni romak]]
* [[Lidhja Latine]]
* [[Limes Britannicus]]
* [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]]
* [[Lista e kolonive romake]]
* [[Llaçi romak]]
* [[Luftërat Romako-Latine]]
* [[Mansio]]
* [[Marrdhëniet Indiano-Romake]]
* [[Marrdhëniet Sino-Romake]]
* [[Marina Romake]]
* [[Miliarium]]
* [[Misteret greko-romake]]
* [[Mjekësia Romake]]
* [[Muret mbrojtëse romake]]
* [[Muri i Antoninit]]
* [[Nikopoli i Epirit]]
* [[Njësitë matëse romake]]
* [[Optimates dhe populares]]
* [[Pallatet perandorake të Romës]]
* [[Patricët romakë]]
* [[Pax Romana]]
* [[Perandoria Romake]]
* [[Peripli]]
* [[Plaçkitja Visigote e Romës]]
* [[Plebejtë]]
* [[Pomerium]]
* [[Principati (Roma)]]
* [[Roma e Lashtë]]
* [[Romanitas]]
* [[Romanizimi (kulturor)]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Selitë perandorake romake]]
* [[Shtetësia Romake]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Spektaklet Romake]]
* [[Tabula Peutingeriane]]
* [[Tempulli Romak]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Thermae]]
* [[Traditat romake të emërtimit]]
* [[Tregtia romake me Indinë]]
* [[Triumfi Romak]]
* [[Ujësjellësi Romak]]
* [[Ura e Trajanit]]
* [[Urbanistika Romake]]
* [[Ushtria Romake]]
* [[Vila Romake]]
* [[Zgjedhjet në Republikë Romake]]
{{Div col end}}

== Citime fundore ==
{{Reflist|39em}}

==Bibliografia==
===Burime të lashta===
{{Refbegin|41em|indent=yes}}
* {{Cite book|author=Apiani i Aleksandrisë|author-link=Apiani|title=Historia Romana (Ῥωμαϊκά)|volume=VII e VIII|language=grc}} Versioni anglisht [http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_0.html këtu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120053128/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_0.html |data=20 nëntor 2015 }}.
* {{Cite book|author=Publius Elius Aristides|editor=Charles Allison Behr|year=1986|url=https://books.google.al/books?id=vsgUAAAAIAAJ&amp;lpg=PP9&amp;pg=PA388|title=The Complete Works|volume=I: Orationes I-XVI, With an Appendix Containing the Fragments and Inscriptions|publisher=Brill Archive|language=en|isbn=978-90-04-07844-4}}
* {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|editor1=Niall Rudd|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=Fo37_E0HCBwC&amp;lpg=PT6&amp;pg=PT67|title=The Republic and The Laws|editor2=Jonathan Powell|chapter=1. The Republic; 2. The Laws|isbn=978-0-19-283236-8|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|pages=1-94, 175-198; 95-174, 199-221}}
* {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|editor=George Long|year=1855|url=https://books.google.al/books?id=B9cLAAAAYAAJ&amp;pg=PA380|title=M. Tullii Ciceronis Orationes: With A Commentary|volume=II|publisher=George Bell, Whitaker and co.|language=en}}
* {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|title=De officiis|editor=Walter Miller|url=https://archive.org/details/deoffiiciiswithen00ciceuoft/page/1/|publisher=William Heinemann ltd.|year=1928|chapter=I. Moral Goodness|language=en|pages=1-167}}
* {{Cite book|author1=Gaius|author2=Gne Domicius Anius Ulpiani|title=The Institues of Gaius and Rules of Ulpian: The Former from Studemund’s Apograph of Verona Codex|year=1895|url=https://books.google.al/books?id=vgc0AQAAMAAJ&amp;pg=PA359|volume=I. Gaii Institutionum Juris Civilis Commentary; II. Libro Singulari Regularum, III. Alfabetical Digest of the Matters Contained in the Text and Notes|translator=James Muirhead|publisher=T. &amp; T. Clark|language=en|pages=1-355; 359-437, 439-630}}
* [[Dion Kasi|Kasius Dion Koceiani]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html Historia Romana]; (Versioni anglisht)
* [[Dionisi i Halikarnasit]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/home.html Antiquitates Romana].
* [[Eutropi]], [[Wikisource:la:Breviarium historiae romanae|''Breviarium historiae romanae'' (teksti latin), I-X]].
* {{Cite book|author1=Mark Porcius Katoni|author2=Mark TerencVarroni|author2-link=Varroni|author3=Lucius Junius Moderat Kolumela|author-link=Lucio Giunio Moderato Columella|url=https://gallica.bnf/fr/ark:/12148/bpt6k2820632|author4=Rutilius Taur Emilian Paladi|title=Les Agronomes latins: Caton, Varron Columelle, Palladius|translator=Charles-François Saboureux de La Bonneterie|year=1864|via=Gallica|publisher=Firmin Didot Fréres|language=fr}}{{Lidhje e vdekur}}
* {{Cite book|author1=Gaius Sallustius Krispi|author2=Jul Çezari|author2-link=Jul Çezari|url=https://archive.org/details/sallustejulesc00salluoft/page/|author3=Vellej Paterkuli|author3-link=Vellej Paterkuli|author4=Lucius Ane Flori|author4-link=Luc An Flori|title=Salluste, Jules César, C. Velléius Paterculus et A. Florus: œuvres completes avec la traduction en français|editor=Désiré Nisard|year=1850|publisher=Firmin Didot frères|language=fr, la}}
* {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|via=Google Books|year=1834|url=https://books.google.al/books?id=BLBmJCvaDokC|title=The History of Rome (Ab Urbe Condita)|editor=George Baker|volume=I|publisher=Jones &amp; Co.|language=en}}
* {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|via=Google Books|year=1835|url=https://books.google.al/books?id=K-OCUOmiCNcC|title=Ab Urbe Condita|editor=George Baker|volume=II|publisher=Jones &amp; Co.|language=en}}
* {{Cite book|author=Plini i Vjetri|author-link=Plini Plaku|title=Naturalis Historia|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat1:8.1|year=1906|publisher=Teubner|language=en|editor=Karl Friedrich Theodor Mayhoff}}
* {{Cite book|author=Plini i Riu|author-link=Plini i Riu|year=1890|url=https://books.google.al/books?id=ikfJdoGyecgC&amp;pg=72|title=The Letters of the Younger Pliny|publisher=Kegan Paul, Trench, Trübner &amp; Co.|translator=John Delaware Lewis|language=en|location=Londër, Angli}}
* {{Cite book|author=Plutarku|author-link=Plutarku|title=Plutarch’s Lives Translated from the Original Greek|url=https://archive.org/details/plutarchslives01plut_0/page/57/|editor1=John Langhorne|editor2=William Langhorne|volume=1|publisher=Harper &amp; Brothers|year=1878|language=en}}
* {{Cite book|author=Polibi|author-link=Polibi|editor=H. J. Edwards|title=The Histories|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/home.html|publisher=Harvard University Press|date=1922–1927|translator=William Roger Paton|language=en}}
* {{Cite book|author=Lucius Ane Seneka|author-link=Lucius Annaeus Seneca|year=1998|url=https://archive.org/details/seneca.-lettere-a-lucilio-ocr-1995_202509/page/852/|title=Lettere a Lucilio|editor=Umberto Boella|publisher=Unione Tipografico-Editrice Torinese|language=it|isbn=88-02-02664-5}}
* {{Cite book|author=Lucius Ane Seneka|author-link=Lucius Annaeus Seneca|url=https://archive.org/details/physicalsciencei00seneiala/|title=Phycical Science in the Time of Nero: Being a Translation of the Quaestiones Naturales of Seneca|editor=Archibald Geikie|translator=John Clarke|publisher=Macmillan and Co.|year=1910|language=en}}
* {{Cite book|author=Straboni|author-link=Straboni|title=The Geography|date=1917–1932|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/home.html|language=en|translator=H. L. Jones|publisher=Harvard University Press}}
* {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|editor=Moses Hadas|url=https://archive.org/details/church-and-brodribb-complete-works-1942-en/page/|title=The Complete Works of Tacitus: The Annals – The Hisstory – The Life of Cnaeus Julius Agricola – Germany and Its Tribes – A Dialogue on Oratory|translator1=Alfred John Church|translator2=William Jackson Brodribb|publisher=Random House|language=en|year=1942|isbn=978-039430953-8}}
{{Refend}}

===Burime historiografike moderne===
{{Refbegin|41em|indent=yes}}
* {{cite book|last=Abbott|first=Frank Frost|title=Municipal Administration in the Roman Empire|url=https://archive.org/stream/municipaladminis032553mbp#page/n27/|first2=Allan Chester|last2=Johnson|year=1926|location=Prinston|publisher=Princeton University Press|language=en}}
* {{Cite book|last=Antonicelli|first=Franco|editor=Domenico Zucàro|year=1961|url=https://books.google.al/books?id=Uw_JswEACAAJ|title=Trent'anni di storia italiana 1915 – 1945: Dall’antifascismo alla resistenza – Lezioni con testimonianze|others=Lelio Basso, Paolo Alatri|publisher=Giulio Einaudi Editore|language=it}}
* {{Cite book|last=B. Bahr|first=Ann Marie|year=2009|title=Christianity: Religions of the World|isbn=978-143810639-7|publisher=Infobase Publishing|language=en}}
* {{Cite book|last=Beretta|first=Silvio|year=2017|title=Understanding China Today: An Exploration of Politics, Economics, Society, and International Relations|language=en|publisher=Springer|isbn=978-331929625-8|page=320}}
* {{Cite book|author=Raymond F. Betts|title=The False Dawn: European Imperialism in the Nineteenth Century|url=https://archive.org/details/falsedawneuropea0000bett|year=1975|publisher=University of Minnesota Press|language=en}}
* {{Cite book|author1=Maria Antonietta Lozzi Bonaventura|title=Roma antica. Viaggio nel tempo alla scoperta della location eterna|year=2009|publisher=Guide ITER|location=Subiaco|isbn=978-88-8177-143-1|language=it}}
* {{Cite book|last=Brizzi|first=Giovanni|title=Storia di Roma. 1. Dalle origini ad Azio|year=1997|publisher=Pàtron|location=Bolonja|language=it}}
* {{Cite book|author=J. B. Bury|title=History of the Later Roman Empire|location=Londër|publisher=Macmillan|year=1889|language=en|volume=1}}
* Andrea Carandini, ''La nascita di Roma: dei, lari, eroi e uomini all'alba di una civiltà'', Torino, 1998.
* {{cite book|author=Andrea Carandini|title=Roma il primo giorno|publisher=Laterza|year=2007|language=it|location=Romë, Bari}}
* {{Cite book|editor=Andrea Carandini|title=Atlante di Roma antica|publisher=Mondadori Electa|language=it|location=Milano|year=2012|isbn=978-88-370-8510-0}}
* {{Cite book|language=en|last=Cipolla|first=Carlo|title=European Culture and Overseas Expansion|publisher=Pelican|location=Londër|year=1970}}
* {{Cite book|last=Conant|first=Jonathan|title=Staying Roman: Conquest and Identity in Africa and the Mediterranean, 439–700|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2012|language=en|url=https://www.cambridge.org/core/books/staying-roman/C3C93E5592A6765714E7C6CB922A3557|isbn=978-113904810-1}}
* {{Cite book|editor=Mauro Cristofani|title=La grande Roma dei Tarquini|publisher=L'Erma di Bretschneider|language=it|location=Roma|year=1990|isbn=88-7062-684-9}}
* {{Cite book|last=R. D'Agostino|first=Peter|title=Rome in America: Transnational Catholic Ideology from the Risorgimento to Fascism|url=https://archive.org/details/romeinamericatra0000dago|year=2005|isbn=978-080786341-1|publisher=University of North Carolina Press|language=en}}
* {{Cite book|last1=Dillon|first1=Matthew|last2=Garland|first2=Lynda|title=Ancient Rome: From the Early Republic to the Assassination of Julius Caesar|year=2005|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-041522458-1}}
* {{Cite book|last=Duncan-Jones|first=Richard|year=1974|title=The Economy of the Roman Empire|url=https://archive.org/details/economyofromanem0000dunc_f3v6|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=0-521-20165-9}}
* {{Cite journal|last=Durand|first=John D.|year=1977|volume=3|issue=3|issn=0098-7921|jstor=1971891|url=https://repository.upenn.edu/bitstreams/1889d9c9-aabc-436b-a76e-c55316dc1d9d/download|title=Historical Estimates of World Population: An Evaluation|journal=Population and Development Review|doi=10.2307/1971891|language=en|pages=253–296}}
* Eilers, Claude. 2002. Roman Patrons of Greek Cities. Oxford: Oxford University Press.
* {{Cite book|editor=Andrew Erskine|title=A Companion to Ancient History|publisher=John Wiley &amp; Sons|language=en|year=2012|isbn=978-1-118-58153-7}}
* {{Cite book|last=Fleming|first=Thomas|title=The New Dealers' War|year=2001|publisher=Perseus Books|language=en}}
* {{Cite book|author=Pietro De Francisci|title=Sintesi storica del diritto romano|publisher=Roma|year=1968|language=it}}
* {{Cite book|author=Emilio Gabba|title=Republican Rome: The Army and the Allies|year=1976|translator=P. J. Cuff|publisher=University of California Press|language=en}}
* {{Cite book|author=Emilio Gabba|display-authors=et al.|title=Introduzione alla storia di Roma|year=1999|publisher=LED|location=Milano|isbn=88-7916-113-X|language=it}}
* {{Cite web|last=Gentile|first=Antonio|date=26 prill 2019|title=Le strade portano tutte a Roma Capitale: &quot;Caput Mundi&quot;|url=https://www.ilpopolo.news/le-strade-portano-tutte-a-roma-capitale-caput-mundi/|access-date=20 maj 2023|website=IL POPOLO|language=it-IT}}
* {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=Roma Antica|year=2008|publisher=Editori Laterza|location=Roma-Bari|isbn=978-88-420-7658-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=L'uomo romano|year=1993|publisher=Economica Laterza|language=it}}
* {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=Profili di storia antica e medievale|volume=1|year=2005|publisher=Laterza Edizioni Scolastiche|language=it}}
* {{Cite book|last=Gibbon|first=Edward|title=The History of the Decline and Fall of the Roman Empire|url=https://www.cambridge.org/core/books/history-of-the-decline-and-fall-of-the-roman-empire/741B385CB8EEA8A14163430E872EDF34|volume=4|year=2015|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-113933357-3}}
* {{Cite journal|last=Gillett|first=Andrew|title=Rome, Ravenna and the Last Western Emperors|url=https://www.jstor.org/stable/40311008|journal=Papers of the British School at Rome|publisher=British School at Rome|year=2001|volume=69|issue=69|language=en|doi=10.1017/S0068246200001781|jstor=40311008|pages=131–167}}
* {{Cite book|author=Gorge Grote|volume=VII|year=1872|url=https://books.google.al/books?id=9lb40uKiSqMC&amp;pg=PA1|title=A History of Greece: From Earliest Period to the Close of the Genereation|publisher=John Murray|language=en}}
* {{Cite book|author=Erich S. Gruen|volume=1|title=The Hellenistic World and the Coming of Rome|publisher=University of California Press|year=1986|language=en}}
* {{Cite book|author=Mogens Herman Hansen|year=2004|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://books.google.al/books?id=h7kRDAAAQBAJ|title=An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation|others=Danmarks Grundforskningsfond|language=en|isbn=978-0-19-814099-3}}
* {{Cite book|author=Kyle Harper|title=The Fate of Rome: Climate, Disease, and the End of An Empire|url=https://archive.org/details/fateofromeclimat0000harp|publisher=Princeton University Press|language=en|isbn=978-0-691-16683-4|oclc=1135813827|year=2017}}
* {{Cite book|author=Peter Heather|title=The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians|url=https://archive.org/details/fallofromanempir0000heat|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2006|language=en}}
* Léon Homo, ''Rome impériale et l'urbanisme dans l'Antiquité'', Parigi, A. Michel (coll. L'évolution de l'Humanité), 2e éd., 1971.
* {{Cite book|author1=Peregrine Horden|author2=Nicholas Purcell|year=2000|url=https://books.google.al/books?id=R8GhRYNrkzYC|title=The Corrupting Sea: A Study of Mediterranean History|publisher=Wiley-Blackwell|language=en|isbn=978-063121890-6}}
* {{Cite book|author=Karl-J. Hölkeskamp|title=Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research|publisher=Princeton University Press|year=2010|language=en}}
* {{Cite book|author=Arnold H. M. Jones|title=Il Tramonto del Mondo Antico|location=Bari|publisher=Casa Editrice Giuseppe Laterza &amp; Figli|year=1972|language=it|id=CL 20-0462-3}} (titulli origjinal i veprës {{Cite book|author=Arnold H. M. Jones|title=The Decline of the Ancient World|publisher=Lonmans, Green and Co. Ltd|location=Londër|year=1966|language=en}}
* {{Cite book|last=Lamb|first=Richard|publisher=Fromm International|year=1999|url=https://books.google.al/books?id=2zhkkQEACAAJ|title=Mussolini as Diplomat: Il Duce’s Italy on the World|language=en|isbn=978-088064244-6}}
* {{Cite book|author=Peter Lampe|title=Christians at Rome in the First Two Centuries: From Paul to Valentinus|year=2006|publisher=Continuum International Publishing Group|language=en|ISBN=0-8264-8102-7}}
* {{Cite book|last=Lee|first=A.|title=From Rome to Byzantium AD 363 to 565: The Transformation of Ancient Rome|url=https://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctt1g0b1z1|year=2013|publisher=Edinburgh University Press|jstor=10.3366/j.ctt1g0b1z1|language=en|isbn=978-074862790-5}}
* {{Cite book|author=Massimiliano Liverotti|title=Il grande libro dei misteri di Roma risolti e irrisolti|year=2007|publisher=Newton Compton Editori|location=Roma|ISBN=978-88-541-0894-3|language=it}}
* {{Cite book|author=Cedric James Lowe|title=Italian Foreign Policy 1870–1940|url=https://books.google.al/books?id=nblYAQAAQBAJ&amp;lpg=PP1&amp;pg=PA34|author2=Frank Marzari|year=2002|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-0-415-27372-5}}
* {{Cite book|last=Maravigna|first=Pietro|title=Come abbiamo perduto la guerra in Africa: Le nostre prime colonie in Africa. Eroi e pioneri. Il lavoro italiano e lo sviluppo economico delle colonie. – Italia mater gentium. – Le forze armate e la difesa delle colonie. – Le guerre italo-turca e italo-etiopica. –Il conflitto mondiale e le operazioni in Africa Orientale e in Libia. L’epilogo runisino. – Testimonianze e ricordi. Il diritto dell’Italia alle sue colonie|year=1949|url=https://books.google.al/books?id=CPZ9XwAACAAJ|publisher=Tosi|language=it}}
* {{Cite book|author=Ralph W. Mathisen|title=Ancient Roman Civilization: History and Sources, 753 BCE to 640 CE|url=https://books.google.al/books?id=UYT1twEACAAJ|year=2019|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-084960-3|location=[[Nju Jork Siti]], [[Nju Jork]]|oclc=1038024098}}
* {{Cite book|author=Hellen Chapin Metz|title=Libya: A Country Study|publisher=Washington: GPO for the Library of Congress|year=1987|language=en}}
* {{Cite book|author=Fergus Millar|chapter=The Political Character of the Classical Roman Republic, 200–151 B.C.|title=Rome, the Greek World, and the East: The Roman Republic and the Augustan Revolution|url=https://archive.org/details/romegreekworldea0002mill|publisher=University of North Carolina Press|year=2002|language=en|pages=[https://archive.org/details/romegreekworldea0002mill/page/136 136]-138}}
* {{Cite book|author=Theodor Mommsen|author-link=Theodor Mommsen|title=Storia di Roma antica|publisher=Sansoni|location=Firence|year=1972|language=it}}
* Muhlberger, S., ''The Fifth Century Chroniclers: Prosper, Hydatius and the Gallic Chronicler of 452'' (Leeds, 1990).
* {{Cite book|last=Murphy|first=Trevor|title=Pliny the Elder's Natural History: the Empire in the Encyclopedia|url=https://archive.org/details/plinyeldersnatur0000murp|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2004|language=en|isbn=0-19-926288-8}}
* {{Cite book|author=Benito Musolini|author-link=Benito Musolini|publisher=Orano|title=Le direttive del duce|year=1937|language=it}}
* {{Cite book|author=John Nicols|title=Civic Patronage in the Roman Empire|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=TqBgAgAAQBAJ&amp;lpg=PR1&amp;pg=PA21|chapter=2. Civic Patronage in the Late Republic – 3. Augustus and Civic Patronage|publisher=Brill|language=en|location=Leiden|oclc=869672373|isbn=978-90-04-26171-6|pages=21–124}}
* {{Cite book|last=Pallottino|first=Massimo|title=Origini e storia primitiva di Roma|year=1993|publisher=Rusconi|location=Milano|isbn=88-18-88033-0|language=it}}
* {{Cite book|author=Ugo Enrico Paoli|title=Vita romana|publisher=Oscar Mondadori|year=2005|language=it}}
* Renato Peroni, ''Comunità e insediamento in Italia fra età del bronzo e prima età del ferro'', in ''Storia dei Greci e dei Romani'', vol. 13, Einaudi 2008.
* {{Cite book|last=Pollard|first=Elizabeth|title=Worlds Together, Worlds Apart: Concise Edition|volume=1|year=2015|publisher=W. W. Norton &amp; Company, Inc.|language=en|isbn=978-039325093-0|location=Nju Jork|pages=253}}
* {{Cite book|author1=David Stone Potter|author2=D. J. Mattingly|year=1999|title=Life, Death, and Entertainment in the Roman Empire|url=https://archive.org/details/lifedeathenterta0000unse|publisher=University of Michigan Press|language=en|ISBN=0-472-08568-9}}
* {{Cite book|last=Ramosino|first=Laura Cotta|title=Plinio il Vecchio e la tradizione storica di Roma nella Naturalis historia|publisher=Edizioni dell'Orso|language=en|location=Aleksandri|year=2004|isbn=88-7694-695-0}}
* {{Cite book|author=Claudio Rendina|title=Roma ieri, oggi e domani|year=2007|publisher=Newton Compton Editori|location=Roma|ISBN=978-88-541-1025-0|language=it}}
* {{Cite book|author=Anthony Rhodes|title=Propaganda: The Art of Persuasion: World War II|publisher=Chelsea House Publishers|year=1976|language=en|location=Nju Jork}}
* {{Cite book|author=Davide Rodogno|title=Il nuovo ordine mediterraneo|publisher=Bollati Boringhieri|language=it|location=Torino|year=2003}}
* {{Cite book|last=Rovighi|first=Alberto|title=Le Operazioni in Africa Orientale|year=1988|url=https://books.google.al/books?id=yHcA0AEACAAJ|publisher=Stato maggiore dell’Esercitto, Ufficio storico|language=it}}
* {{Cite book|author=Giorgio Ruffolo|title=Quando l'Italia era una superpotenza|url=https://archive.org/details/quandolitaliaera0000ruff|publisher=Einaudi|year=2004|language=it}}
* {{Cite book|author=Bernardo Santalucia|title=Studi di diritto penale romano|year=1994|url=https://books.google.it/books?id=KWLpABipSPsC|language=it|publisher=L'Erma di Bretschneider|location=Roma|isbn=88-7062-864-7}}
* {{Cite book|last=Salzman|first=Michele R.|title=The Falls of Rome. Crises, Resilience, and Resurgence in Late Antiquity|url=https://www.cambridge.org/core/books/falls-of-rome/3745CA2DE407FA2A894383A94C723103|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2021|language=en|isbn=978-131627592-4}}
* {{Cite book|author1=Walter Scheidel|author2=Ian Morris|author3=Richard P. Saller|url=https://www.vlebooks.com/vleweb/product/openreader?id=none&amp;isbn=9781139054140|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World|year=2013|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-113905414-0|oclc=1277066427|access-date=7 qershor 2022|page=18}}
* {{Cite book|author=Romolo Augusto Staccioli|title=La Roma di Augusto|year=1985|url=https://books.google.al/books?id=BOBQswEACAAJ|location=Novara|publisher=De Agostini|language=it}}
* {{Cite journal|author=Rein Taagepera|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|url=https://www.jstor.org/stable/1170959|year=1979|journal=Social Science History|doi=10.2307/1170959|publisher=Duke University Press|volume=3|issue=3/4|language=en|page=124–126}}
* {{cite web|author1=R. Talbert|author2=M. E. Downs|author3=M. Joann McDaniel|url=http://pleiades.stoa.org/places/1043|title=Places: 1043 (Internum Mare)|author4=B. Z. Lund|author5=T. Elliott|author6=S. Gillies|language=en|publisher=Pleiades}}
* {{cite book|last=Tellegen-Couperus|first=Olga|title=Short History of Roman Law|url=https://archive.org/details/shorthistoryofro0000tell|publisher=Routledge|year=1993|language=en|isbn=0-415-07251-4}}
* {{Cite journal|last1=Wang|first1=Ting|last2=Surge|first2=Donna|last3=Walker|first3=Karen Jo|doi=10.1016/j.quaint.2012.11.013|volume=308-309|title=Seasonal Climate Change Across the Roman Warm Period/Vandal Minimum Transition Using Isotope Sclerochronology in Archaeological Shells and Otoliths, Southwest Florida, USA|year=2013|journal=Quaternary International|bibcode=2013QuInt.308..230W|language=en|pages=230–241}}
* {{Cite book|author=Bryan Ward-Perkins|title=The Fall of Rome: And the End of Civilization|url=https://archive.org/details/fallofromeendofc0000brya|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|language=en|ISBN=0-19-280728-5}}
{{Refend}}

{{Italic title}}

[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje latine]]
[[Kategoria:Historia e Mesdheut]]
[[Kategoria:Perandoria Romake]]
[[Kategoria:Fashizëm]]</text>
      <sha1>1nfo217q86w0xh8ynbmtor0ho32adwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Linda Cardellini</title>
    <ns>0</ns>
    <id>393745</id>
    <revision>
      <id>3001208</id>
      <parentid>2973132</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25764" sha1="oqz2r3c5k0buwzeqw90j71k6vsshf2a" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Linda Cardellini
| image              = South by Southwest 2019 7 (32449999697) (cropped).jpg
| caption            = Cardellini më 2019
| birth_name         = Linda Edna Cardellini
| birth_date         = {{Birth date and age|mf=yes|25|6|1975}}
| birth_place        = [[Redwood City]], [[Kaliforni]], SHBA
| alma_mater         = [[Universiteti Loyola Marymount]]
| occupation         = Aktore
| years_active       = 1996–prezent
| partner            = Steven Rodriguez (2009–prezent; e fejuar) &lt;!--Parameter is for long-term/unmarried life partners. Not a dating history.--&gt;
| children           = 1
}}
'''Linda Edna Cardellini''' (lindi më 25 qershor 1975) është një aktore amerikane. Në televizion, ajo është e njohur për rolet e saj kryesore në dramën adoleshente ''[[Freaks and Geeks]]'' (1999–2000), dramën mjekësore ''[[ER (seri televizive)|ER]]'' (2003–2009), dhe thrillerin''[[Bloodline (seri televizive)|Bloodline]]'' (2015–2017), si dhe për rolin e saj të ftuar si Sylvia Rosen në ''[[Mad Men]]'' (2013–2015). Roli i saj kryesor në serialin e komedisë së errët të [[Netflix]], ''[[Dead to Me (seri televizive)|Dead to Me]]'' (2019–2022), i dha asaj një nominim për një [[Primetime Emmy Award për Aktoren Kryesore më të Mirë në një Serial Komedi|Primetime Emmy Award për Aktoren Kryesore të Shquar]].

Në film, Cardellini u bë e njohur për interpretimin e [[Velma Dinkley]] në ''[[Scooby-Doo (film)|Scooby-Doo]]'' (2002) dhe [[Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed|vazhdimin e tij]] të vitit 2004. Arritjet e saj të tjera përfshijnë ''[[Legally Blonde]]'' (2001), ''[[Brokeback Mountain]]'' (2005), ''[[Daddy's Home (film)|Daddy's Home]]'' (2015) dhe vazhdimin e tij ''[[Daddy's Home 2]]'' (2017), ''[[The Founder]]'' (2016), ''[[Green Book (film)|Green Book]]'' (2018), ''[[A Simple Favor (film)|A Simple Favor]]'' (2018), dhe ''[[The Curse of La Llorona]]'' (2019). Ajo gjithashtu luajti rolin e [[Laura Barton (Marvel Cinematic Universe)|Laura Barton]] dhe bëri zërin e [[Lylla (Marvel Cinematic Universe)|Lylla]] në [[Marvel Cinematic Universe]].

== Jeta e hershme ==
Cardellini lindi në [[Redwood City]], Kaliforni, vajza e Wayne David Cardellini dhe Lorraine ([[Emri i lindjes|née]] Hernan).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Linda Cardellini|url=https://www.britannica.com/biography/Linda-Cardellini|access-date=2025-03-11|website=Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; Ajo është më e vogla nga katër fëmijë&lt;ref name=&quot;knockoutnerd&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://people.com/archive/knockout-nerd-vol-58-no-1/|title=Knockout Nerd|magazine=[[People (magazine)|People]]|date=1 korrik 2002|access-date=1 mars 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200630175826/https://people.com/archive/knockout-nerd-vol-58-no-1/|archive-date=30 qershor 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; dhe është me prejardhje italiane, irlandeze, gjermane dhe skoceze.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wtfpod.com/podcast/episode-986-linda-cardellini|title=Episode 986 - Linda Cardellini|website=[[WTF me Marc Maron|WTF me Marc Maron Podcast]]|date=17 janar 2019|access-date=23 dhjetor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200127062716/http://www.wtfpod.com/podcast/episode-986-linda-cardellini|archive-date=27 janar 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.orlandoweekly.com/orlando/on-screens-in-orlando-high-life-penguins-and-more/Content?oid=25142836|title=Opening in Orlando: High Life, Penguins and more|first=Steve|last=Schneider|newspaper=[[Orlando Weekly]]|date=17 prill 2019|access-date=21 prill 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190418131111/https://www.orlandoweekly.com/orlando/on-screens-in-orlando-high-life-penguins-and-more/Content?oid=25142836|archive-date=18 prill 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Cardellini u shfaq për herë të parë në publik në moshën dhjetë vjeç kur këndoi në një shfaqje shkollore. Më pas, ajo luajti në disa produksione shkollore dhe filloi të merrte mësime drame.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Redwood City's Own Hits It Big / Hometown girl a success in television shows in L.A.|url=https://www.sfgate.com/bayarea/article/Redwood-City-s-Own-Hits-It-Big-Hometown-girl-a-2913509.php|work=SFGATE|date=19 gusht 1999|access-date=15 janar 2025|language=en}}&lt;/ref&gt; Cardellini u diplomua nga St. Francis High School në [[Mountain View (Santa Clara County)|Mountain View]] në vitin 1993&lt;ref name=&quot;AskMen&quot;&gt;{{cite web|title=Linda Cardellini|url=http://www.askmen.com/women/actress_200/212_linda_cardellini.html|website=[[AskMen]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20060613022828/http://www.askmen.com/women/actress_200/212_linda_cardellini.html|archive-date=13 qershor 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; dhe më pas u transferua në Los Anxhelos për të kërkuar role në televizion dhe film.&lt;ref name=&quot;NYDN&quot;&gt;{{cite news|title=Young Actress Takes Shine To Playing A Movie Starlet|first=Donna|last=Petrozzello|newspaper=[[New York Daily News]]|date=19 gusht 1999|url=http://articles.nydailynews.com/1999-08-19/entertainment/18114779_1_linda-cardellini-jonathan-frakes-rue-mcclanahan|access-date=15 maj 2011|archive-date=9 maj 2012|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120509212120/http://articles.nydailynews.com/1999-08-19/entertainment/18114779_1_linda-cardellini-jonathan-frakes-rue-mcclanahan|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Cardellini ndoqi Kolegjin e [[Shkenca e komunikimit|Komunikimit]] dhe [[Artet e bukura|Arteve të Bukura]] të [[Universiteti Loyola Marymount|Universitetit Loyola Marymount]], ku u diplomua me një diplomë në artet teatrale në vitin 1997.&lt;ref&gt;[http://www.lmu.edu/sites/alumnirelations/Events/Event_Photos/LA_Leaders__LMU_Distinguished_Alumni_Reception_2007.htm &quot;LA Leaders, LMU Distinguished Alumni Reception 2007&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130108134953/http://www.lmu.edu/sites/alumnirelations/Events/Event_Photos/LA_Leaders__LMU_Distinguished_Alumni_Reception_2007.htm |date=8 janar 2013 }}. [[Loyola Marymount University]].&lt;/ref&gt; Ajo u njoh si një &quot;Alumna e Shquar&quot; nga universiteti në vitin 2007.&lt;ref&gt;[http://www.lmu.edu/sites/alumnirelations/Awards___Scholarships/Awards/Distinguished_Alumni_Awardees_1970-present.htm &quot;Distinguished Alumni Awardees 1970–present&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130108110049/http://www.lmu.edu/sites/alumnirelations/Awards___Scholarships/Awards/Distinguished_Alumni_Awardees_1970-present.htm |date=8 janar 2013 }}. Loyola Marymount University.&lt;/ref&gt;

== Karriera ==
=== 1996–2009: Rolet e hershme dhe përparimi ===
Cardellini mori rolin e saj të parë të madh në vitin 1996 si Sarah në serinë live-action për fëmijë të [[American Broadcasting Company|ABC]]-së të shtunën në mëngjes, ''[[Bone Chillers]]''. Në atë kohë, ajo punonte në një dyqan akulloresh dhe ishte në kolegj.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehour.com/entertainment/article/Linda-Cardellini-steps-out-of-the-ER-for-8286927.php|title=Linda Cardellini steps out of the ER for 'Lonesome Dove'|access-date=12 janar 2026|archive-date=30 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251030055952/https://www.thehour.com/entertainment/article/Linda-Cardellini-steps-out-of-the-ER-for-8286927.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Pas kësaj, ajo u shfaq si mysafire në programet kryesore, duke përfshirë ''[[Step by Step (seri televizive)|Step by Step]]'', ''[[Clueless (seri televizive)|Clueless]]'', dhe ''[[3rd Rock from the Sun]]'', dhe luajti rolin e Lauren në ''[[Boy Meets World]]''. Cardellini luajti në sezonin e parë të serisë ''[[The Lot (seri televizive)|The Lot]]'' në vitin 1999, dhe e kaloi verën në Evropë si pjesë e një prodhimi turne të Lancelot, një tragjedi holandeze e shekullit të katërmbëdhjetë.&lt;ref name=&quot;AskMen&quot; /&gt;

[[Skeda:Linda Cardellini onstage.jpg|parapamje|majtas|Cardellini si pjesë e Dr. God, 2010]]
Cardellini pati suksesin e saj të parë të madh kur siguroi një nga rolet kryesore në serinë e [[NBC]]-së ''[[Freaks and Geeks]]'', i cili debutoi gjatë sezonit 1999–2000, duke luajtur rolin e Lindsay Weir, një studente nderi në mes të një krize identiteti. Cardellini luajti në pěrshtatjen me aktorë të ''[[Scooby-Doo (film)|Scooby-Doo]]'' në vitin 2002, në të cilin luajti personazhin vizatimor [[Velma Dinkley]]. Më vonë ajo e ripërsëriti rolin e Velmës në ''[[Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed]]'' të vitit 2004. Ajo iu bashkua kastit të dramës spitalore ''[[ER (seri televizive)|ER]]'' në vitin 2003 si Samantha Taggart, një infermiere me shpirt të lirë. Cardellini së bashku me kastin fitoi ''Icon Award'' të [[TV Land]] në vitin 2009.&lt;ref name=&quot;MnC&quot;&gt;{{cite web|title=TV Land Awards gives Icon award to 'ER'|first=April|last=MacIntyre|date=9 prill 2009|publisher=Monsters and Critics|language=en|url=http://www.monstersandcritics.com/smallscreen/news/article_1469892.php/2009_TV_Land_Awards_gives_Icon_award_to_ER|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100813102254/http://www.monstersandcritics.com/smallscreen/news/article_1469892.php/2009_TV_Land_Awards_gives_Icon_award_to_ER|archive-date=13 gusht 2010}}&lt;/ref&gt;

[[Skeda:Linda Cardellini Deauville 2011.jpg|parapamje|upright|Cardellini në [[Festivali Amerikan i Filmit Deauville]] 2011]]
Punët e saj të tjera filmike përfshijnë role në ''[[Dead Man on Campus]]'', ''[[Strangeland (film)|Strangeland]]'', ''[[Good Burger]]'', ''[[Legally Blonde]]'', ''[[Brokeback Mountain]]'', dhe një rol kryesor në filmin e [[Happy Madison]], ''[[Grandma's Boy (film 2006)|Grandma's Boy]]'', si Samantha. Ajo ishte zëri i Ursulës në video lojën ''[[Gladius (video lojë)|Gladius]]'' dhe luajti zërin e Bliss Goode në serialin e animuar të ABC, ''[[The Goode Family]]''. Në vitin 2007, Cardellini u zgjodh për të luajtur Clarën e dashuruar në miniserinë e [[CBS]], ''[[Comanche Moon (miniseri)|Comanche Moon]]'', një pararendës i ''[[Lonesome Dove (miniseri)|Lonesome Dove]]'' të vitit 1989.

=== 2010–2019: Filma Marvel, role në animacion dhe televizion ===
Në vitet 2010 dhe 2011, Cardellini u rikthye në skenë me grupin e komedisë Dr. God në Los Anxhelos dhe San Francisko, u shfaq në ''[[Kill the Irishman]]'' dhe ''[[Super (film 2011)|Super]]'', dhe luajti në filmin e pavarur ''[[Return (film 2011)|Return]]''. Ajo u shfaq me anëtarët e kastit dhe producentët e ''[[Freaks and Geeks]]'' dhe ''[[Undeclared]]'' në [[Paley Center for Media]] më 12 mars 2011.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.paleycenter.org/paleyfest2011-freaksgeeksundeclared|title=Freaks and Geeks / Undeclared Reunion|publisher=PaleyCenter.org|date=12 mars 2011|access-date=16 mars 2011|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110318122935/http://www.paleycenter.org/paleyfest2011-freaksgeeksundeclared|archive-date=18 mars 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tv.ign.com/articles/115/1155388p1.html|title=Freaks and Geeks Still Rocks|work=IGN|date=14 mars 2011|access-date=16 mars 2011|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110316154455/http://tv.ign.com/articles/115/1155388p1.html|archive-date=16 mars 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nga viti 2012 deri në vitin 2016, ajo i dha zërin Wendy Corduroy në serialin e animuar të [[Disney Channel]], ''[[Gravity Falls]]''.

Cardellini interpreton zërin periodikisht në podkastin dhe shfaqjen live ''[[The Thrilling Adventure Hour]]'', në segmentet ''Sparks Nevada: Marshal on Mars''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thrillingadventurehour.com/theshow.php|access-date=31 tetor 2013|title=About the Show and the Segments Within – Sparks Nevada, Marshal on Mars|publisher=The Thrilling Adventure Hour|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20131207130829/http://thrillingadventurehour.com/theshow.php|archive-date=7 dhjetor 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Në vitin 2013, ajo u zgjodh për të luajtur Sylvia Rosen, një interes të dashur të [[Don Draper]] në ''[[Mad Men]]''. Për performancën e saj në ''Mad Men'', ajo mori një nominim për [[Primetime Emmy Award për Aktoren e Ftuar të Shquar në një Serial Dramë]]. Në vitin 2015, ajo luajti gruan e [[Clint Barton (Marvel Cinematic Universe)|Hawkeye]], Laura Barton, në ''[[Avengers: Age of Ultron]]'', një rol që e riinterpretoi në vazhdimin e vitit 2019 ''[[Avengers: Endgame]]'', i cili ishte për një kohë të shkurtër filmi me fitimet më të larta të të gjitha kohërave. Duke filluar nga viti 2015, ajo iu bashkua [[Kyle Chandler]] në një serial të ri dramatik të [[Netflix]],  ''[[Bloodline (seri televizive)|Bloodline]]''. Po atë vit, ajo pati gjithashtu një rol kryesor si Sara Whitaker në filmin komik ''[[Daddy's Home (film)|Daddy's Home]]''. Në vitin 2017, ajo e riinterpretoi rolin e saj në filmin pasardhës ''[[Daddy's Home 2]]''.

Në gusht të vitit 2018, Cardellini u zgjodh për të bashkë-luajtur me [[Christina Applegate]] në serialin komedi të errët të [[Netflix]], ''[[Dead to Me (seri televizive)|Dead to Me]]''.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2018/08/linda-cardellini-co-star-netflix-dark-comedy-series-dead-to-me-christina-applegate-1202439080/|title=Linda Cardellini To Star In Netflix Dark Comedy Series 'Dead To Me'|last=Andreeva|first=Nellie|work=Deadline Hollywood|access-date=3 gusht 2018|archive-date=9 nëntor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109021039/https://deadline.com/2018/08/linda-cardellini-co-star-netflix-dark-comedy-series-dead-to-me-christina-applegate-1202439080/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Për performancën e saj, ajo mori vlerësime kritike dhe një nominim për [[Primetime Emmy Award për Aktoren Kryesore të Shquar në një Serial Komedi]]. Po atë vit, ajo bashkë-luajti me [[Viggo Mortensen]] dhe [[Mahershala Ali]] në filmin ''[[Green Book (film)|Green Book]]'', i cili fitoi [[Academy Award për Filmin më të Mirë]].

Në vitin 2019, ajo luajti në [[Horror (zhanër)|filmin horror]] ''[[The Curse of La Llorona]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/how-curse-la-llorona-gave-linda-cardellini-her-big-shot-1203336|title=How 'Curse of La Llorona' Gave Linda Cardellini the Shot She'd Never Had|last=Davids|first=Brian|date=19 prill 2019|website=The Hollywood Reporter|access-date=15 prill 2020|language=en|archive-date=18 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518071216/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/how-curse-la-llorona-gave-linda-cardellini-her-big-shot-1203336|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== 2020–deri më sot: Role horror dhe të tjera ===
Në vitin 2020, Cardellini u shfaq në filmin dramë biografike ''[[Capone (film 2020)|Capone]]'' si [[Mae Capone]], gruaja e [[Al Capone|personazhit kryesor]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=McNary|first=Dave|date=16 mars 2018|title=Linda Cardellini, Matt Dillon, Kyle MacLachlan Join Tom Hardy's Al Capone Biopic|url=https://variety.com/2018/film/news/linda-cardellini-matt-dillon-kyle-maclachlan-al-capone-fonzo-1202729209/|website=Variety|publisher=Penske Media Corporation|language=en|access-date=2 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330012737/https://variety.com/2018/film/news/linda-cardellini-matt-dillon-kyle-maclachlan-al-capone-fonzo-1202729209/|archive-date=30 mars 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Në vitin 2021, ajo e riinterpretoi rolin e saj të Laura Barton në serinë e [[Marvel Studios]] ''[[Hawkeye (miniseri)|Hawkeye]]'', i cili u shfaq premierë në [[Disney+]] në nëntor 2021. Ajo luajti në serinë e [[Netflix]] ''[[No Good Deed (seri televizive)|No Good Deed]]'', i cili u publikua më 12 dhjetor 2024.&lt;ref&gt;[https://www.cbsnews.com/video/linda-cardellini-on-teaming-up-with-lisa-kudrow-and-ray-romano-in-no-good-deed/ Linda Cardellini on teaming up with Lisa Kudrow and Ray Romano in &quot;No Good Deed&quot;]. ''CBS News''.&lt;/ref&gt;

Më 27 gusht 2024, Cardellini luajti në filmin ''[[Way of the Warrior Kid]]'' si nëna e Marc dhe motra e madhe të Jake, Sarah.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Grobar|first=Matt|date=2024-08-27|title=Linda Cardellini &amp; Jude Hill To Star Opposite Chris Pratt In Apple &amp; Skydance’s ‘Way Of The Warrior Kid’|url=https://deadline.com/2024/08/way-of-the-warrior-kid-adds-linda-cardellini-jude-hill-to-cast-1236051291/|access-date=2025-09-16|website=Deadline|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Më 24 mars 2025, u njoftua se Cardellini do të shfaqej si Pamela Voorhees, nëna e Jason Voorhees, në serinë e ardhshëm të [[Peacock (streaming service)|Peacock]] ''[[Crystal Lake (seri televizive)|Crystal Lake]]'', i cili do të jetë një pararendës i filmserisë ''[[Friday the 13th (ekskluzivitet)|Friday the 13th]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/friday-the-13th-prequel-linda-cardellini-pamela-voorhees-1236346497/|title='Friday the 13th' Prequel Series 'Crystal Lake' Casts Linda Cardellini as Pamela Voorhees|website=variety.com|date=24 mars 2025|access-date=24 mars 2025|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Jeta personale ==
Linda doli me bashkë-yllin e saj në ''Freaks and Geeks'', [[Jason Segel]], për disa vite pas anulimit të serialit. Në tetor 2011, ajo dhe i dashuri i saj [[Steven Rodriguez]] njoftuan shtatzëninë e saj.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://people.com/parents/linda-cardellini-expecting-first-child/|title=Linda Cardellini Expecting First Child|work=People|date=22 qershor 2011|access-date=1 mars 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727215924/https://people.com/parents/linda-cardellini-expecting-first-child/|archive-date=27 korrik 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ajo lindi vajzën e tyre në shkurt 2012.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://people.com/parents/linda-cardellini-welcomes-daughter-lilah-rose/|title=Linda Cardellini Welcomes Daughter Lilah-Rose|work=[[People (revistë)|People]]|date=6 mars 2012|access-date=1 mars 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028054941/https://people.com/parents/linda-cardellini-welcomes-daughter-lilah-rose/|archive-date=28 tetor 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ajo dhe Rodriguez u fejuan në qershor 2013.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/06/07/linda-cardellini-engaged-steven-rodriguez_n_3404140.html|title=Linda Cardellini Engaged: 'Freaks And Geeks' Actress And Boyfriend Steven Rodriguez Set To Wed|work=[[The Huffington Post]]|date=7 qershor 2013|access-date=7 qershor 2013|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170522015200/http://www.huffingtonpost.com/2013/06/07/linda-cardellini-engaged-steven-rodriguez_n_3404140.html|archive-date=22 maj 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Filmografia ==
=== Film ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; | Shënime
|-
! scope=&quot;row&quot; | 1997
| ''[[Good Burger]]''
| Heather
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 1998
| ''[[Dead Man on Campus]]''
| Kelly
|
|-
| ''[[Strangeland (film)|Strangeland]]''
| Genevieve Gage
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 1999
| ''[[The Prince and the Surfer]]''
| Melissa
| Direct to-video
|-
| ''Dying to Live''
| Leslie Dugger
| Film televiziv
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2001
| ''[[Legally Blonde]]''
| Chutney Windham
|
|-
| ''[[The Unsaid]]''
| Shelly Hunter
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2002
| ''[[Scooby-Doo (film)|Scooby-Doo]]''
| [[Velma Dinkley]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2003
| ''Certainly Not a Fairytale''
| Adelle / Writer
| Film i shkurtër
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; | 2004
| ''[[Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed]]''
| Velma Dinkley
|
|-
| ''[[Jiminy Glick in Lalawood]]''
| Natalie Coolidge
|
|-
| ''[[LolliLove]]''
| Linda
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2005
| ''[[Brokeback Mountain]]''
| Cassie Cartwright
|
|-
| ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]''
| Mary Ann Wilk
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2006
| ''[[Grandma's Boy (film 2006)|Grandma's Boy]]''
| Samantha
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2008
| ''[[The Lazarus Project (film)|The Lazarus Project]]''
| Julie Ingram
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2010
| ''[[Super (film amerikan 2010)|Super]]''
| Pet Store Employee
|
|-
| ''Gleeclipse''
| Coach
| Film i shkurtër
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; | 2011
| ''[[Kill the Irishman]]''
| Joan Madigan
|
|-
| ''[[All-Star Superman (film)|All-Star Superman]]''
| [[Nasthalthia Luthor]]
| Zëri; direct-to-video
|-
| ''[[Return (film 2011)|Return]]''
| Kelli
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2014
| ''[[Welcome to Me]]''
| Gina Selway
| 
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2015
| ''[[Avengers: Age of Ultron]]''
| [[Laura Barton (Marvel Cinematic Universe)|Laura Barton]]
| 
|-
| ''[[Daddy's Home (film)|Daddy's Home]]''
| Sara Whitaker
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2016
| ''[[The Founder]]''
| [[Joan Kroc|Joan Smith]]
| 
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2017
| ''[[Austin Found]]''
| Leanne Wilson
|
|-
| ''[[Daddy's Home 2]]''
| Sara Whitaker
| 
|-
! rowspan=&quot;3&quot; scope=&quot;row&quot; | 2018
| ''[[Green Book (film)|Green Book]]''
| Dolores Vallelonga
| 
|-
| ''[[A Simple Favor (film)|A Simple Favor]]''
| Diana Hyland
|
|-
| ''[[Hunter Killer (film)|Hunter Killer]]''
| Jayne Norquist
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2019
| ''[[The Curse of La Llorona]]''
| Anna Garcia
| 
|-
| ''[[Avengers: Endgame]]''
| Laura Barton
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2020
| ''[[Capone (film 2020)|Capone]]''
| [[Mae Capone]]
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2023
| ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]''
| [[Lylla (Marvel Cinematic Universe)|Lylla]]
| Zëri dhe motion-capture
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2024
| ''[[Nutcrackers (film)|Nutcrackers]]''
| Gretchen
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2025
| ''[[Nonnas]]''
| Olivia
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | TBA
| ''[[Way of the Warrior Kid]]''
| Sarah
| In post-production
|}

=== Televizion ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Viti
! scope=&quot;col&quot; | Titulli
! scope=&quot;col&quot; | Roli
! scope=&quot;col&quot; | Shënime
|-
! scope=&quot;row&quot; | 1996
| ''[[Bone Chillers]]''
| Sarah
| 10 epizoda
|-
! rowspan=&quot;4&quot; scope=&quot;row&quot; | 1997
| ''[[3rd Rock from the Sun]]''
| Lorna
| Epizodi: &quot;Dickmalion&quot;
|-
| ''[[Pacific Palisades (seri televizive)|Pacific Palisades]]''
| Sara
| 2 epizoda
|-
| ''[[Clueless (seri televizive)|Clueless]]''
| Oddrey
| Epizodi: &quot;Chick Fight Tonight&quot;
|-
| ''[[Step by Step (seri televizive)|Step by Step]]''
| Cassie Evans
| Epizodi: &quot;Girls Just Wanna Have Fun&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 1998
| ''[[Promised Land (seri televizive 1996)|Promised Land]]''
| Amber
| Epizodi: &quot;Chasin' the Blues&quot;
|-
| ''[[Kenan &amp; Kel]]''
| Becky
| Epizodi: &quot;Chicago Witch Trials&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 1998–1999
| ''[[Guys Like Us]]''
| Jude
| 7 epizoda
|-
| ''[[Boy Meets World]]''
| Lauren
| rowspan=&quot;2&quot; | 4 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 1999
| ''[[The Lot (seri televizive)|The Lot]]''
| June Parker
|-
! scope=&quot;row&quot; | 1999–2000
| ''[[Freaks and Geeks]]''
| Lindsay Weir
| Roli kryesor
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2003
| ''[[The Twilight Zone (seri televizive 2002)|The Twilight Zone]]''
| Ali Warner
| Epizodi: &quot;The Path&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2003–2009
| ''[[ER (seri televizive)|ER]]''
| [[Samantha Taggart]]
| Roli kryesor (sezonet 10–15)
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2005–2022
| ''[[Robot Chicken]]''
| Velma Dinkley, various voices
| Zëri; 6 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2007
| ''[[Human Giant]]''
| Melody Richards
| Epizodi: &quot;Mind Explosion&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2008
| ''[[Comanche Moon (miniseri)|Comanche Moon]]''
| Clara Forsythe
| 3 epizoda
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | 2009
| ''[[Cupid (seri televizive 2009)|Cupid]]''
| Masseuse
| Pakredituar; epizodi: &quot;My Fair Masseuse&quot;
|-
| ''[[The Goode Family]]''
| Bliss Goode / Shelly
| Zëri; roli kryesor
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2011
| ''[[Person of Interest (seri televizive)|Person of Interest]]''
| Dr. Megan Tillman
| Epizodi: &quot;Cura Te Ipsum&quot;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2011–2013
| ''[[Scooby-Doo! Mystery Incorporated]]''
| Marcy 'Hot Dog Water' Fleach, [[Lilith]]
| Zëri; 8 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2012–2015
| ''[[Regular Show]]''
| CJ, zëra të ndryshme
| Zëri; 24 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2012–2016
| ''[[Gravity Falls]]''
| [[Wendy Corduroy]]
| Zëri; 31 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2013
| ''[[Out There (seri televizive 2013)|Out There]]''
| Sharla Lemoyne
| Zëri; 5 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2013–2015
| ''[[Mad Men]]''
| Sylvia Rosen
| 9 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2013–2016
| ''[[Sanjay and Craig]]''
| Megan Sparkles, zëra të ndryshme
| Zëri; roli i përsëritur
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2014
| ''[[New Girl]]''
| Abby Day
| 3 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2015–2017
| ''[[Bloodline (seri televizive)|Bloodline]]''
| Meg Rayburn
| Roli kryesor
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2019–2022
| ''[[Dead to Me (seri televizive)|Dead to Me]]''
| Judy Hale
| Roli kryesor; gjithashtu producente
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2020
| ''[[Muppets Now]]''
| Vetë ajo
| 6 epizoda
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2021
| ''[[Hawkeye (miniseri)|Hawkeye]]''
| Laura Barton
| 5 epizoda
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |2024
| ''[[Creature Commandos (seri televizive)|Creature Commandos]]''
| Elizabeth Bates
| Zëri; epizodi: &quot;Chasing Squirrels&quot;
|-
| ''[[No Good Deed (seri televizive)|No Good Deed]]''
| Margo Starling
| Roli kryesor
|-
! scope=&quot;row&quot; |2025
| ''[[Robot Chicken|Robot Chicken: Self Discovery Special]]''
| Velma Dinkley
| Zëri; special televiziv
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |TBA
| ''[[Crystal Lake (seri televizive)|Crystal Lake]]''
| Pamela Voorhees
| Serial televiziv paraprirës i filmserisë ''[[Friday the 13th (ekskluzivitet)|Friday the 13th]]''
|-
| ''[[DTF St. Louis]]''
| Carol
| Seri e ardhshme
|}

== Referime ==
{{Reflist|30em}}

== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=0004802|emri=Linda Cardellini}}

[[Kategoria:Lindje 1975]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktore amerikane të filmit]]
[[Kategoria:Aktore amerikane të televizionit]]
[[Kategoria:Aktore amerikane të zërit]]</text>
      <sha1>oqz2r3c5k0buwzeqw90j71k6vsshf2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mesosociologjia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>394139</id>
    <revision>
      <id>3001036</id>
      <parentid>2891674</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smallem</username>
        <id>126080</id>
      </contributor>
      <comment>Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI</comment>
      <origin>3001036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2688" sha1="ll07b5sc388ehon62ziv9zmf2ivag1n" xml:space="preserve">'''Mesosociologjia''' është degë e sociologjisë që merret me studimin e nivelit të mesëm të shoqërisë, duke u përqendruar te grupet shoqërore, organizatat dhe institucionet që veprojnë midis individit dhe shoqërisë në tërësi. Ajo shërben si një urë lidhëse midis mikrosociologjisë dhe makrosociologjisë, sepse ndihmon të kuptohet se si ndërveprimet individuale lidhen me strukturat më të mëdha shoqërore.

Në sociologji dallohen tre nivele kryesore të analizës. Mikrosociologjia studion sjelljen dhe ndërveprimet e përditshme të individëve, si komunikimi, marrëdhëniet familjare apo kontaktet ballë për ballë. Makrosociologjia, nga ana tjetër, analizon shoqërinë në shkallë të gjerë, duke përfshirë shtetin, sistemet ekonomike, klasat shoqërore, ligjet dhe proceset globale. Mesosociologjia qëndron mes këtyre dy niveleve dhe fokusohet te strukturat që organizojnë jetën e përditshme të njerëzve.

Objekti kryesor i studimit të mesosociologjisë janë institucionet dhe organizatat shoqërore, si shkollat, universitetet, spitalet, ndërmarrjet, organizatat jofitimprurëse, komunitetet lokale, organizatat fetare dhe lëvizjet shoqërore. Ajo analizon mënyrën se si këto struktura funksionojnë, si organizohen, cilat janë rregullat dhe normat e tyre, si shpërndahet pushteti dhe autoriteti, si ndahen rolet dhe përgjegjësitë, si dhe si zgjidhen konfliktet brenda tyre.

Mesosociologjia studion gjithashtu marrëdhënien mes individit dhe organizatës. Ajo shqyrton se si sjellja, mendimet dhe vendimet e individëve ndikohen nga rregullat dhe kultura e organizatës, por edhe se si veprimet e individëve mund të ndryshojnë ose reformojnë këto struktura. Për shembull, ajo analizon ndikimin e kulturës organizative në motivimin e punonjësve, ose rolin e lidershipit në funksionimin e një institucioni.

Një aspekt i rëndësishëm i mesosociologjisë është studimi i pushtetit, autoritetit dhe kontrollit shoqëror brenda grupeve dhe organizatave. Ajo shpjegon se si merren vendimet, kush ka autoritet, si ushtrohet kontrolli dhe si krijohen marrëdhëniet e varësisë apo bashkëpunimit mes anëtarëve të një organizate.

Në përfundim, mesosociologjia është thelbësore për të kuptuar si funksionon shoqëria në praktikë, sepse tregon se si strukturat e mesme shoqërore lidhin përvojën personale të individit me sistemet e mëdha shoqërore. Ajo ndihmon në analizimin e problemeve shoqërore, përmirësimin e institucioneve dhe kuptimin e proceseve të ndryshimit shoqëror.

== Shiko edhe ==
*[[Sociologjia]]
== Burime ==

[[Kategoria:Metoda në sociologji]]
[[Kategoria:Sociologji]]</text>
      <sha1>ll07b5sc388ehon62ziv9zmf2ivag1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Rrethimi i parë i Krujës</title>
    <ns>4</ns>
    <id>401416</id>
    <revision>
      <id>3000962</id>
      <parentid>2997236</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ErdetAlla</username>
        <id>162026</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rrethimi i parë i Krujës */</comment>
      <origin>3000962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="846" sha1="617sikw61yrzmqq8k6781z4vmhzip06" xml:space="preserve">== [[Rrethimi i parë i Krujës]] ==
Nuk është domosdoshmërisht artikulli më i plotë që mund të shkruhet për rrethimin, por meqë u bazova te artikulli përkatës në anglisht, i cili është cilësuar tashmë si artikull i mirë, mendova ta paraqes si kandidaturë. [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 31 maj 2026 22:45 (CEST)

=== Votimi ===
{{PËR}} Meqë artikulli në anglisht është shpallur i mirë. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 13 qershor 2026 19:57 (CEST)

{{PËR}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 qershor 2026 23:10 (CEST)

{{PËR}} --[[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 23 qershor 2026 22:22 (CEST)
=== Diskutimi ===</text>
      <sha1>617sikw61yrzmqq8k6781z4vmhzip06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000963</id>
      <parentid>3000962</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ErdetAlla</username>
        <id>162026</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rrethimi i parë i Krujës */</comment>
      <origin>3000963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="846" sha1="kv0dt9xr4hkb4o6beyut2dzmun3oivs" xml:space="preserve">== [[Rrethimi i parë i Krujës]] ==
Nuk është domosdoshmërisht artikulli më i plotë që mund të shkruhet për rrethimin, por meqë u bazova te artikulli përkatës në anglisht, i cili është cilësuar tashmë si artikull i mirë, mendova ta paraqes si kandidaturë. [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 31 maj 2026 22:45 (CEST)

=== Votimi ===
{{PËR}} Meqë artikulli në anglisht është shpallur i mirë. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 13 qershor 2026 19:57 (CEST)

{{PËR}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 qershor 2026 23:10 (CEST)

{{PËR}} - [[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 23 qershor 2026 22:22 (CEST)
=== Diskutimi ===</text>
      <sha1>kv0dt9xr4hkb4o6beyut2dzmun3oivs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Adolf Hitleri</title>
    <ns>4</ns>
    <id>402103</id>
    <revision>
      <id>3000960</id>
      <parentid>3000044</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ErdetAlla</username>
        <id>162026</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adolf Hitleri */</comment>
      <origin>3000960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="626" sha1="crmjmvpdr7ar12d9xu09ntx2ucypouk" xml:space="preserve">&lt;!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --&gt;
== [[Adolf Hitleri]] ==
&lt;!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --&gt;
&lt;!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --&gt;

=== Votimi ===
{{PËR}} Si propozuesi. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 13 qershor 2026 19:55 (CEST)

{{PËR}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 qershor 2026 23:10 (CEST)

{{PËR}} - --[[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 23 qershor 2026 22:21 (CEST)ErdetAlla
=== Diskutimi ===</text>
      <sha1>crmjmvpdr7ar12d9xu09ntx2ucypouk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000961</id>
      <parentid>3000960</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ErdetAlla</username>
        <id>162026</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adolf Hitleri */</comment>
      <origin>3000961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="p80257zrmwp42ph61kccr1vcerrgdgc" xml:space="preserve">&lt;!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --&gt;
== [[Adolf Hitleri]] ==
&lt;!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --&gt;
&lt;!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --&gt;

=== Votimi ===
{{PËR}} Si propozuesi. - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 13 qershor 2026 19:55 (CEST)

{{PËR}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 qershor 2026 23:10 (CEST)

{{PËR}} - [[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 23 qershor 2026 22:21 (CEST)
=== Diskutimi ===</text>
      <sha1>p80257zrmwp42ph61kccr1vcerrgdgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qëndrimet shoqërore ndaj homoseksualitetit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>402307</id>
    <revision>
      <id>3001386</id>
      <parentid>2997450</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T11:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22385" sha1="am1j98kdhevt6nm5csk8t2f736dgju9" xml:space="preserve">
'''Qëndrimet shoqërore ndaj homoseksualitetit''' ndryshojnë shumë nga kultura në kulturë dhe nga një periudhë historike, te tjetra. Të gjitha kulturat kanë vlerat e tyre në lidhje me atë që konsiderohet si seksualitet i përshtatshëm dhe i papërshtatshëm ; disa miratojnë [[Homoseksualiteti|dashurinë dhe tërheqjen seksuale ndaj të njëjtit seks]], ndërsa të tjerat mund të mos i miratojnë pjesërisht aktivitete të tilla. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Murray |first=Stephen O. |title=Homosexualities |publisher=University of Chicago |year=2000}}&lt;/ref&gt; Ashtu si me sjelljen [[Heteroseksualiteti|heteroseksuale]], individëve mund tu atashohen pritshmëri dhe përshkrime të ndryshme sipas [[Gjinia|gjinisë]], moshës, [[Statusi shoqëror|statusit shoqëror]] ose [[Klasa shoqërore|klasës shoqërore]] .

Shumë nga kulturat e botës, në të kaluarën, e kanë konsideruar seksin riprodhues brenda një marrëdhënieje si të vetmen normë seksuale dhe ndonjëherë së bashku me normat e dashurisë së të njëjtit seks. Disa sekte brenda disa [[Feja|feve]], veçanërisht ato të ndikuara nga [[Fetë abrahamike|tradita abrahamike]], kanë dënuar aktet dhe marrëdhëniet homoseksuale në kohë të ndryshme, në disa raste duke zbatuar dënime të rënda. &lt;ref name=&quot;autogenerated2003&quot;&gt;{{Cite book |last=Crompton |first=Louis |url=https://archive.org/details/homosexualityciv00crom |title=Homosexuality and Civilization |publisher=Harvard University Press |year=2003 |isbn=9780674011977 |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; Qëndrimet [[Homofobia|homofobike]] në shoqëri mund të manifestohen në formën e diskriminimit anti-LGBTQ, kundërshtimit të të drejtave LGBTQ, retorikës anti-LGBTQ dhe dhunës kundër personave LGBTQ .[[Skeda:Kiss_Briseis_Painter_Louvre_G278_full.jpg|parapamje|Çift meshkujsh Erasti dhe Eromeniduke u puthur (''kupë Atike me figura të kuqe'', {{Rreth|480}} para Krishtit)|191x191px]]

Që prej viteve1970, pjesa më e madhe e botës është bërë më pranuese ndaj akteve dhe marrëdhënieve homoseksuale. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Seth Faison |date=2 September 1997 |title=Door to Tolerance Opens Partway As Gay Life Is Emerging in China |page=A8 |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1997/09/02/world/door-to-tolerance-opens-partway-as-gay-life-is-emerging-in-china.html |url-status=live |access-date=8 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922055639/https://www.nytimes.com/1997/09/02/world/door-to-tolerance-opens-partway-as-gay-life-is-emerging-in-china.html |archive-date=22 September 2018}}&lt;/ref&gt; Dallimet ndërkombëtare në pranim mund të shpjegohen me tre faktorë: forca e institucioneve demokratike, niveli i zhvillimit ekonomik dhe konteksti fetar i vendeve ku jetojnë njerëzit. &lt;ref name=&quot;Adamczyk&quot;&gt;{{Cite book |last=Adamczyk |first=Amy |url=https://books.google.com/books?id=wly8DQAAQBAJ |title=Cross-National Public Opinion about Homosexuality: Examining Attitudes across the Globe |publisher=University of California Press |year=2017 |isbn=9780520963597 |pages=3–7}}&lt;/ref&gt; Sipas një sondazhi mbarëkombëtar nga Pew Research Center, i kryer në vitin 2013, &quot;konstatohet pranim i gjerë i homoseksualitetit në Amerikën e Veriut, Bashkimin Evropian dhe pjesën më të madhe të Amerikës Latine, por refuzim po aq të përhapur kryesisht në vendet myslimane dhe në Afrikë, si dhe në pjesë të Azisë dhe në Rusi&quot;. Sondazhi gjithashtu zbulon se &quot;pranimi i homoseksualitetit është veçanërisht i përhapur në vendet ku feja është më pak qendrore në jetën e njerëzve. 

Në vendet me stadard më të lartë ekonomik, normat r pranimit janë kryesisht më të larta, ndërsa në vendet më të varfra me nivele të larta të përfshirjes në fe, pak veta besojnë se homoseksualiteti duhet të pranohet nga shoqëria. Mosha është gjithashtu një faktor në disa vende, të anketuarit më të rinj ofrojnë pikëpamje shumë më tolerante sesa ata më të vjetër. Dhe ndërsa dallimet gjinore nuk janë të përhapura, në ato vende ku janë, gratë janë vazhdimisht më të pranuara sesa burrat.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 June 2013 |title=The Global Divide on Homosexuality |url=http://www.pewglobal.org/files/2013/06/Pew-Global-Attitudes-Homosexuality-Report-FINAL-JUNE-4-2013.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218111304/http://www.pewglobal.org/files/2013/06/Pew-Global-Attitudes-Homosexuality-Report-FINAL-JUNE-4-2013.pdf |archive-date=18 February 2015 |access-date=8 December 2014 |publisher=Pew Research Center}}&lt;/ref&gt;

== Vështirësitë në interpretimin e homoseksualitetit ==
Studiuesit bashkëkohorë paralajmërojnë kundër zbatimit të supozimeve moderne perëndimore në lidhje me [[Gjinia biologjike|seksin]] dhe [[Gjinia|gjininë]]; ajo që duket si seksualitet i të njëjtit seks për një vëzhgues perëndimor mund të mos jetë aspak &quot;i të njëjtit seks&quot; ose &quot;seksual&quot; për njerëzit që përfshihen në një sjellje të tillë. Për shembull, në kulturat Bugi të Sulawesi-t, një femër që vishet dhe punon në një mënyrë mashkullore dhe martohet me një grua shihet si pjesë e një gjinie të tretë ; &lt;ref&gt;Graham, Sharyn, [http://www.insideindonesia.org/edit66/bissu2.htm Sulawesi's fifth gender] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060618180935/http://www.insideindonesia.org/edit66/bissu2.htm|date=18 June 2006}}, ''Inside Indonesia'', April–June 2001.&lt;/ref&gt; për [[Gjinia në shoqërinë Bugis|Bugi-t]], marrëdhënia e tyre nuk është homoseksuale (shih [[Orientimi seksual|orientimin seksual dhe identitetin gjinor]] ). 

Disa studiues kanë argumentuar se nocionet e një identiteti homoseksual dhe heteroseksual, siç njihen aktualisht në botën perëndimore, filluan të shfaqen në Evropë vetëm në mesin dhe fundin e shekullit të 19-të,   megjithëse të tjerë e sfidojnë këtë. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Norton |first=Rictor |url=https://books.google.com/books?id=DkTqDAAAQBAJ |title=Myth of the Modern Homosexual |date=2016 |publisher=Bloomsbury Academic |isbn=9781474286923}} The author has made adapted and expanded portions of this book available online as [http://rictornorton.co.uk/extracts.htm ''A Critique of Social Constructionism and Postmodern Queer Theory''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190330132639/http://rictornorton.co.uk/extracts.htm|date=30 March 2019}}.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Boswell |first=John |title=Hidden From History: Reclaiming the Gay and Lesbian Past |date=1989 |publisher=Penguin Books |editor-last=Duberman |editor-first=Martin Bauml |pages=17–36 |chapter=Revolutions, Universals, and Sexual Categories |editor-last2=Vicinus |editor-first2=Martha |editor-last3=Chauncey |editor-first3=George Jr.}}&lt;/ref&gt; Sjelljet që sot do të konsideroheshin gjerësisht si homoseksuale, të paktën në Perëndim, gëzonin një shkallë pranimi në rreth tre të katërtat e kulturave të anketuara në ''Modelet e Sjelljes Seksuale'' (1951). 

== Matja e qëndrimeve ndaj homoseksualitetit ==
{| class=&quot;wikitable floatright sortable&quot;
|+Pew Global Attitudes Project 2019: #1 – Homoseksualiteti në shoqëri duhet pranuar. #2 – Homoseksualiteti në shoqëri nuk duhet pranuar.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 June 2020 |title=Views of Homosexuality Around the World {{!}} Pew Research Center |url=https://www.pewresearch.org/global/2020/06/25/global-divide-on-homosexuality-persists/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701105248/https://www.pewresearch.org/global/2020/06/25/global-divide-on-homosexuality-persists/ |archive-date=1 July 2022 |access-date=2025-01-10 |website=www.pewresearch.org}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;background:#dedede;&quot; |Country
! style=&quot;background:#dedede;&quot; |#1
! style=&quot;background:#dedede;&quot; |#2
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; |'''Amerika e Veriut'''
|-
|Kanada
|'''85%'''
|10%
|-
|SHBA
|'''72%'''
|21%
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; |'''Evropë'''
|-
|Suedi
|'''94%'''
|5%
|-
|Vendet e Ulta
|'''92%'''
|8%
|-
|Spanjë
|'''89%'''
|10%
|-
|Gjermani
|'''86%'''
|11%
|-
|Francë
|'''86%'''
|11%
|-
|Mbretëria e Bashkuar
|'''86%'''
|11%
|-
|Itali
|'''75%'''
|20%
|-
|Çekia
|'''59%'''
|26%
|-
|Greqi
|'''53%'''
|40%
|-
|Hungari
|'''49%'''
|39%
|-
|Poloni
|'''47%'''
|42%
|-
|Sllovaki
|44%
|'''46%'''
|-
|Bullgari
|32%
|'''48%'''
|-
|Lituani
|28%
|'''45%'''
|-
|Ukrainë
|14%
|'''69%'''
|-
|Rusi
|14%
|'''74%'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; |'''Lindja e Mesme'''
|-
|Israel
|'''47%'''
|45%
|-
|Turqi
|25%
|'''57%'''
|-
|Liban
|13%
|'''85%'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; |'''Azia/Paqësori'''
|-
|Australi
|'''81%'''
|18%
|-
|Filipine
|'''73%'''
|24%
|-
|Japoni
|'''68%'''
|22%
|-
|Kore e Jugut
|44%
|'''53%'''
|-
|Indi
|37%
|37%
|-
|Indonezi
|9%
|'''80%'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; |'''Amerika Latine'''
|-
|Argjentinë
|'''76%'''
|19%
|-
|Meksikë
|'''69%'''
|24%
|-
|Brazil
|'''67%'''
|23%
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; |'''Afrikë'''
|-
|Afrika e Jugut
|'''54%'''
|38%
|-
|Kenia
|14%
|'''83%'''
|-
|Tunizi
|9%
|'''72%'''
|-
|Nigeri
|7%
|'''91%'''
|}
Që nga vitet 1970, akademikë të shumtë kanë hulumtuar qëndrimet shoqërore ndaj individëve LGBT, si dhe faktorët socialë dhe kulturorë që qëndrojnë në themel të këtyre qëndrimeve. Studime të shumta kanë hetuar përhapjen e pranimit dhe mospranimit të homoseksualitetit dhe kanë gjetur vazhdimisht një ndikim nga faktorë të ndryshëm demografikë, psikologjikë dhe socialë. Për shembull, studimet e kryera kryesisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë zbuluar se personat heteroseksualë me qëndrime pozitive ndaj homoseksualitetit kanë më shumë gjasa të jenë gra, të bardha, të reja në moshë, jo besimtare, të arsimuara mirë, politikisht liberale ose të moderuara dhe që kanë kontakt të ngushtë me persona homoseksualë që kanë dalë hapur .  Ata gjithashtu kanë më shumë gjasa të kenë qëndrime pozitive ndaj grupeve të tjera minoritare  dhe kanë më pak gjasa të mbështesin rolet tradicionale gjinore. &lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite journal |last=Kyes |first=K. B. |last2=Tumbelaka |first2=L. |year=1994 |title=Comparison of Indonesian and American college students' attitudes toward homosexuality |journal=Psychological Reports |volume=74 |issue=1 |pages=227–237 |doi=10.2466/pr0.1994.74.1.227 |pmid=8153216}}&lt;/ref&gt; Studime të tjera kanë sugjeruar gjithashtu se qëndrimet e femrave heteroseksuale ndaj burrave gej janë të ngjashme me ato ndaj lezbikeve, ndërsa në të tjera studime vërehet se meshkujt heteroseksualë kanë një qëndrim më pozitiv ndaj grave lezbike sesa meshkujve gej. &lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Kite |first=M. E. |year=1984 |title=Sex differences in attitudes toward homosexuals: A meta-analytic review |journal=Journal of Homosexuality |volume=10 |issue=1–2 |pages=69–81 |doi=10.1300/j082v10n01_05 |pmid=6394648}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Millham |first=J. |last2=San Miguel |first2=C. L. |last3=Kellogg |first3=R. |year=1976 |title=A factor-analytic conceptualization of attitudes toward male and female homosexuals |journal=Journal of Homosexuality |volume=2 |issue=1 |pages=3–10 |doi=10.1300/j082v02n01_01 |pmid=1018107}}&lt;/ref&gt; Herek (1984) zbuloi se gratë heteroseksuale kishin tendencë të shfaqnin qëndrime po aq pozitive ose negative ndaj burrave gej, si ndaj grave lezbike. Burrat heteroseksualë ndërkohë, shfaqin një tendencë për të reagur më negativisht ndaj burrave gej, sesa ndaj grave lezbike. &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Herek |first=G. M. |year=1984 |title=Beyond 'homophobia': A social psychological perspective on attitudes toward lesbians and gay men |journal=Journal of Homosexuality |volume=10 |issue=1/2 |pages=1–21 |doi=10.1300/j082v10n01_01 |pmid=6084028}}&lt;/ref&gt;

Studiuesit bashkëkohorë kanë matur gjithashtu qëndrimet e mbajtura nga heteroseksualët ndaj burrave gej dhe lezbikeve në një numër mënyrash të ndryshme.  Duket se në shoqëri, disa grupe të popullsisë janë më pranuese se disa të tjera.

Shumë më pak kërkime janë kryer mbi qëndrimet shoqërore ndaj [[Biseksualiteti|biseksualitetit]] . &lt;ref&gt;Herek, Gregory M. ''Heterosexuals' attitudes toward bisexual men and women in the United States'', Journal of Sex Research, Nov, 2002. [http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2372/is_4_39/ai_96621265 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060411090139/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2372/is_4_39/ai_96621265|date=11 April 2006}}&lt;/ref&gt; 

== Feja ==
Ashtu si me qëndrimet shoqërore në përgjithësi, qëndrimet fetare ndaj homoseksualitetit ndryshojnë midis feve dhe ithtarëve të tyre. Tradicionalistët midis feve kryesore të botës në përgjithësi nuk e miratojnë homoseksualitetin, dhe kundërshtarët e shquar të pranimit shoqëror të homoseksualitetit shpesh citojnë argumente fetare për të mbështetur pikëpamjet e tyre. Rryma liberale ekzistojnë gjithashtu brenda shumicës së feve, dhe studiuesit modernë lezbike dhe gej të fesë nganjëherë tregojnë një vend për homoseksualitetin midis traditave dhe [[Teksti fetar|shkrimeve të shenjta]] historike, dhe theksojnë mësimet fetare të dhembshurisë dhe dashurisë.

[[Fetë abrahamike]] si [[Judaizmi]], [[Islami]] dhe besime të ndryshme të [[Krishtërimi|Krishterimit]] tradicionalisht i ndalojnë marrëdhëniet seksuale midis njerëzve të të njëjtit seks dhe mësojnë se një sjellje e tillë është mëkat. Autoritetet fetare i referohen fragmenteve në [[Kurani|Kuran]], &lt;ref&gt;[http://www.usc.edu/dept/MSA/quran/007.qmt.html#007.080 7:80–81] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060719173042/http://www.usc.edu/dept/MSA/quran/007.qmt.html#007.080|date=19 July 2006}}&lt;/ref&gt; [[Bibla hebreje|Biblën Hebraike]], [[Besëlidhja e Vjetër|Dhiatën e Vjetër]]  dhe [[Besëlidhja e Re|Dhiatën e Re]]  për justifikimin biblik të këtyre besimeve.

Midis feve [[Fetë darmike|darmike]] dhe sinike të [[Azia Lindore|Azisë]] [[Azia Jugore|Jugore]], [[Azia Juglindore|Juglindore]] dhe Lindore; duke përfshirë [[Hinduizmi|Hinduizmin]], [[Budizmi|Budizmin]], [[Konfucianizmi|Konfucianizmin]], fenë popullore kineze dhe [[Taoizmi|Taoizmin]], shprehja e pasionuar homoseksuale zakonisht dekurajohet sepse besohet se nuk çon në përmbushje njerëzore. 

Në anën tjetër të spektrit, disa vende vendosin dënimin me vdekje për akte homoseksuale, sipas zbatimit të disa interpretimeve të ligjit të Sheriatit . Që nga viti 2022, këto përfshijnë Afganistanin, Mauritaninë, Iranin, Arabinë Saudite, Jemenin dhe Nigerinë veriore . [

=== Psikologjia dhe orientimi seksual ===
Në vitin 1973, bordi i administratorëve të Shoqatës Amerikane të Psikiatrisë votoi për të deklasifikuar homoseksualitetin si një çrregullim mendor në ''Manualin Diagnostikues dhe Statistikor të Çrregullimeve Mendore'' (DSM). &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 May 2003 |title=Being Gay Is Just as Healthy as Being Straight |url=http://www.apa.org/research/action/gay.aspx |access-date=22 August 2013 |publisher=American Psychiatric Association}}&lt;/ref&gt; Edhe pse disa e kritikuan këtë si një vendim politik, shtysa sociale dhe politike për ndryshim u mbështet nga prova shkencore. &lt;ref&gt;Gay Is Okay With APA (American Psychiatric Association); available online: {{Cite web |title=Gay is Okay with APA (American Psychiatric Association) |url=http://www.soulforce.org/article/642 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324080417/http://www.soulforce.org/article/642 |archive-date=24 March 2010 |access-date=2010-03-24}}&lt;/ref&gt; Homoseksualiteti në vetvete u hoq nga DSM në vitin 1974, por një diagnozë e shqetësimit që lidhet me orientimin seksual të dikujt mbeti në manual deri në vitin 2013 ( DSM-5 ). Në mënyrë paralele, [[Organizata Botërore e Shëndetësisë]] e hoqi homoseksualitetin nga ''[[Klasifikimi ndërkombëtar i sëmundjeve dhe problemeve që lidhen me shëndetin|Klasifikimi Ndërkombëtar i Sëmundjeve]]'' (ICD) në botimin e dhjetë të atij manuali në vitin 1992 ( ICD-10 ).

=== Fajësimi për murtajat dhe fatkeqësitë ===
Shkatërrimi i Sodomës dhe Gomorës, siç ndodh në [[Bibla|Bibël]], nganjëherë i atribuohet përpjekjes për përdhunim homoseksual, por kjo është e diskutueshme. &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2003-06-17 |title=Sodom and Gomorrah: the true story |work=[[The Times]] |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/article1142764.ece}}{{Lidhje e vdekur|date=September 2024}}&lt;/ref&gt; 

Që nga fundi i viteve 1980 janë bërë akuza të ngjashme, të frymëzuara nga epidemia [[HIV/AIDS|e HIV/AIDS]].&lt;ref name=&quot;AIDS&quot;&gt;{{Cite web |last=Press, Bill |title=Press: The Sad Legacy of Jerry Falwell |url=http://www.milforddailynews.com/opinion/x1987843539 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928110421/http://www.milforddailynews.com/opinion/x1987843539 |archive-date=28 September 2007 |access-date=15 February 2015}}&lt;/ref&gt; Hulumtimet e fundit tregojnë se në vitet që kanë kaluar, epidemia është përhapur dhe tani ka shumë më tepër viktima heteroseksuale sesa homoseksuale. &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Reginald Summerrise |last2=Pamela DeCarlo |title=Heterosexual men |url=http://caps.ucsf.edu/archives/factsheets/heterosexual-men |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141101193342/http://caps.ucsf.edu/archives/factsheets/heterosexual-men |archive-date=1 November 2014 |access-date=15 February 2015 |publisher=Le Penseur Youth Services, Chicago, IL |quote=In the US, new AIDS cases are increasing among people who were infected through injecting drug use (IDU) and heterosexual sexual contact}}&lt;/ref&gt;

=== Dhunë ===
Njerëzit gej kanë qenë dhe mbetem shënjestër e dhunës për seksualitetin e tyre në kultura të ndryshme gjatë historisë. Gjatë [[Holokausti|Holokaustit]], 100,000 burra gej u arrestuan dhe midis 5,000 dhe 15,000 burra gej u zhdukën në [[kampet naziste të përqendrimit]] . &lt;ref name=&quot;USHM&quot;&gt;{{Cite web |title=United States Holocaust Memorial Museum |url=http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/hsx/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119045626/http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/hsx/ |archive-date=19 January 2012}}&lt;/ref&gt; Dhuna kundër personave LGBTQ vazhdon të ndodhë edhe sot, e nxitur nga retorika anti-gej. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Kirby |first=David |date=24 November 1998 |title=From Soft Words To Hard Fists: When Antigay Rhetoric Fills The Air, Attacks On Gay Men and Lesbians Are Not Far Behind |work=The Advocate |url=https://books.google.com/books?id=UWMEAAAAMBAJ |access-date=11 January 2013}}&lt;/ref&gt;
==== Statistikat ====
73% e publikut të gjerë në Shtetet e Bashkuara në vitin 2001 deklaruan se njihnin dikë që është [[gej]], [[Lesbike|lezbike]] ose [[Biseksualiteti|biseksual]] . &lt;ref name=&quot;kff&quot;&gt;{{Cite web |date=31 October 2001 |title=New Surveys on Experiences of Lesbians, Gays and Bisexuals and the Public's Views Related to Sexual Orientation |url=http://www.kff.org/kaiserpolls/3193-index.cfm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20051130233231/http://www.kff.org/kaiserpolls/3193-index.cfm |archive-date=30 November 2005 |access-date=2007-02-21}}&lt;/ref&gt; Ky është rezultat i një rritjeje të vazhdueshme që nga viti 1983 kur kishte 24%, 43% në vitin 1993, 55% në vitin 1998 ose 62% në vitin 2000. Përqindja e publikut të gjerë që thotë se ka më shumë pranim të personave [[Njerëzit LGBTQ|LGB]] në vitin 2001 sesa më parë ishte 64%. Pranimi u mat në shumë nivele të ndryshme - 87% e publikut të gjerë do të blinte në një dyqan në pronësi të dikujt që është gej ose lezbike, por vetëm 46% e publikut të gjerë do të frekuentonte një kishë ose [[Sinagoga|sinagogë]] ku një pastor ose [[Rabini|rabin]] është hapur gej ose lezbike. Një sondazh i vitit 2011 nga Qendra Kërkimore Pew tregoi se 60% e të rriturve amerikanë mendojnë se homoseksualiteti duhet të pranohet. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 November 2011 |title=The American-Western European Values Gap |url=http://www.pewglobal.org/2011/11/17/the-american-western-european-values-gap/#homosexuality |access-date=2013-09-01 |publisher=[[Pew Research Center]]'s Global Attitudes Project}}&lt;/ref&gt; Meshkujt dhe njerëzit mbi 65 vjeç kanë më shumë gjasa të mendojnë se është gabim. Midis njerëzve që nuk njohin dikë që është LGB, 61% mendojnë se sjellja është e gabuar. Të ndarë sipas fesë, 60% e [[Evangjelikalizmi|të krishterëve ungjillorë]] mendojnë se është e gabuar, ndërsa 11% pa [[Identiteti fetar|përkatësi fetare]] janë kundër saj. 57% e publikut të gjerë mendon se homoseksualët dhe lezbiket përjetojnë shumë [[Paragjykimi|paragjykime]] dhe [[Diskriminimi|diskriminim]], duke e bërë atë grupin që besohet se përjeton më shumë paragjykime dhe diskriminim. Afro-amerikanët vijnë të dytët me 42%. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 October 2001 |title=New Surveys on Experiences of Lesbians, Gays and Bisexuals and the Public's Views Related to Sexual Orientation – The Henry J. Kaiser Family Foundation |url=http://www.kff.org/kaiserpolls/3193-index.cfm |website=kff.org |access-date=17 qershor 2026 |archive-date=30 nëntor 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051130233231/http://www.kff.org/kaiserpolls/3193-index.cfm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Burime ==
[[Kategoria:Filozofi shoqërore]]
[[Kategoria:LGBTQ]]
[[Kategoria:Gjinia dhe seksualiteti njerëzor]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në sllovenisht (sl)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në letonisht (lv)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në finlandisht (fi)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në italisht (it)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në çekisht (cs)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në ukrainisht (uk)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në rusisht (ru)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në rumanisht (ro)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në gjermanisht (de)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në islandisht (is)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në holandisht (nl)]]
[[Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Shërbim arkivimi i vjetruar]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në spanjisht (es)]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në katalonisht (ca)]]</text>
      <sha1>am1j98kdhevt6nm5csk8t2f736dgju9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria diskutim:Faqe kthjelluese</title>
    <ns>15</ns>
    <id>403032</id>
    <revision>
      <id>3001010</id>
      <parentid>3000541</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>@Vyolltsa &quot;bëra një gjiro të gjatë, dhe pashë se di...&quot; [[[w:en:User:Alexis Jazz/Factotum|Factotum]]]</comment>
      <origin>3001010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1925" sha1="rjxu4k3e2goon3ntohmnzyort2shhr0" xml:space="preserve">== Kthjellime të panevojshme ==

Disa faqe kthjelluese (për mbiemra fisesh) të panevojshme duhen grisur. [https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Shehi_(kthjellim)#Diskutim Diskutimi] i nisur më parë për këtë rast. - @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]]. -&lt;span id=&quot;Leutrim.P:1781921643817:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_kthjelluese&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 qershor 2026 04:14 (CEST)&lt;/span&gt;
:[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], po mire, nese shihet e arsyeshme qe keto faqe nuk ndihmojne komunitetin dhe nuk kane informacion te mjaftueshem, mund te hiqen. Faqet kthjelluese nuk duhet te perdoren si lista te thjeshta mbiemrash ose fisesh. Ato marrin kuptim vetem, kur ka paqartesi mes disa [[:w:en:Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages#Given names or surnames|artikujve]]. Ne Wikipedia shqip, disa faqe per mbiemra/ fise jane te perziera, disa jane si kthjellim, disa si mbiemer, disa si fis. Shpesh ato jane thjesht lista personash me te njejtin mbiemer. Eshte e mira qe te shihen rast pas rasti.&lt;span id=&quot;Vyolltsa:1782118588803:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_kthjelluese&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 22 qershor 2026 10:56 (CEST)&lt;/span&gt;
::[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], bëra një gjiro të gjatë, dhe pashë se disa duheshin fshirë, nuk i shërbenin qëllimit, ato për persona me emër të njëjtë apo kthjellime vendesh të gjitha janë të paprekura, grisa disa për mbiemrat. -&lt;span id=&quot;Leutrim.P:1782258910181:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_kthjelluese&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 qershor 2026 01:55 (CEST)&lt;/span&gt;</text>
      <sha1>rjxu4k3e2goon3ntohmnzyort2shhr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001011</id>
      <parentid>3001010</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kthjellime të panevojshme */</comment>
      <origin>3001011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2081" sha1="fpixfbmgblicheop924ivlhhe8gnrlh" xml:space="preserve">== Kthjellime të panevojshme ==

Disa faqe kthjelluese (për mbiemra fisesh) të panevojshme duhen grisur. [https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Shehi_(kthjellim)#Diskutim Diskutimi] i nisur më parë për këtë rast. - @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]]. -&lt;span id=&quot;Leutrim.P:1781921643817:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_kthjelluese&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 qershor 2026 04:14 (CEST)&lt;/span&gt;
:[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], po mire, nese shihet e arsyeshme qe keto faqe nuk ndihmojne komunitetin dhe nuk kane informacion te mjaftueshem, mund te hiqen. Faqet kthjelluese nuk duhet te perdoren si lista te thjeshta mbiemrash ose fisesh. Ato marrin kuptim vetem, kur ka paqartesi mes disa [[:w:en:Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages#Given names or surnames|artikujve]]. Ne Wikipedia shqip, disa faqe per mbiemra/ fise jane te perziera, disa jane si kthjellim, disa si mbiemer, disa si fis. Shpesh ato jane thjesht lista personash me te njejtin mbiemer. Eshte e mira qe te shihen rast pas rasti.&lt;span id=&quot;Vyolltsa:1782118588803:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_kthjelluese&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 22 qershor 2026 10:56 (CEST)&lt;/span&gt;
::[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], bëra një gjiro të gjatë, dhe pashë se disa duheshin fshirë, nuk i shërbenin qëllimit, ato për persona me emër të njëjtë apo kthjellime vendesh të gjitha janë të paprekura, grisa disa për mbiemrat. [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Log?type=delete&amp;user=Leutrim.P&amp;page=&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;subtype=&amp;wpFormIdentifier=logeventslist Grisjet që kreva]  -&lt;span id=&quot;Leutrim.P:1782258910181:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_kthjelluese&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 qershor 2026 01:55 (CEST)&lt;/span&gt;</text>
      <sha1>fpixfbmgblicheop924ivlhhe8gnrlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Matthias Laurenz Gräff</title>
    <ns>1</ns>
    <id>403127</id>
    <revision>
      <id>3001007</id>
      <parentid>2999850</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:24:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2185" sha1="7828xhv9ak7drxouwjf6c4abo4av6x9" xml:space="preserve">== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Matthias Laurenz Gräff]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=2999849 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201124100341/https://www.basis-wien.at/db/person/76543 për lidhjen http://www.basis-wien.at/db/person/76543.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 20 qershor 2026 10:28 (CEST)

== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Matthias Laurenz Gräff]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3001006 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201003123504/https://www.remarque.uni-osnabrueck.de/wwr/wwr%20expo%2015.htm për lidhjen https://www.remarque.uni-osnabrueck.de/wwr/wwr%20expo%2015.htm.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 24 qershor 2026 01:24 (CEST)</text>
      <sha1>7828xhv9ak7drxouwjf6c4abo4av6x9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Kombëtarja sovjetike e futbollit</title>
    <ns>1</ns>
    <id>403272</id>
    <revision>
      <id>3000946</id>
      <timestamp>2026-06-23T13:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3000946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="h4clufa3vw9bfuro659aemql6zoefty" xml:space="preserve">== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kombëtarja sovjetike e futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3000945 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071103013741/http://www.hep.lu.se/staff/smirnova/USSR.html për lidhjen http://www.hep.lu.se/staff/smirnova//USSR.html.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 23 qershor 2026 15:36 (CEST)</text>
      <sha1>h4clufa3vw9bfuro659aemql6zoefty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdoruesi diskutim:~2026-36515-15</title>
    <ns>3</ns>
    <id>403273</id>
    <revision>
      <id>3000967</id>
      <timestamp>2026-06-23T20:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qwerfjkl (bot)</username>
        <id>160953</id>
      </contributor>
      <comment>/* Probleme me referimet te artikulli Ciao */</comment>
      <origin>3000967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1113" sha1="lka004vzisvz8qtsynbyen4s5kpu3z8" xml:space="preserve">
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ciao]]'' ==
Përshëndetje, &amp;#126;2026-36515-15!

Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000959|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ciao]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&amp;preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20qershor%202026,%2020:34)&amp;section=new}} këtu]&lt;/span&gt;. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— &lt;!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform --&gt;[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 qershor 2026 22:34 (CEST)</text>
      <sha1>lka004vzisvz8qtsynbyen4s5kpu3z8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Përdhunim</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403274</id>
    <revision>
      <id>3000984</id>
      <timestamp>2026-06-23T22:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000985</id>
      <parentid>3000984</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+ 6 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="171" sha1="m4lf7f4y6j8oemuda3nm5vashyor621" xml:space="preserve">[[Kategoria:Krime seksuale]]
[[Kategoria:Abuzim seksual]]
[[Kategoria:Etikë seksuale]]
[[Kategoria:Dhunë seksuale]]
[[Kategoria:Torturë]]
[[Kategoria:Krim i dhunshëm]]</text>
      <sha1>m4lf7f4y6j8oemuda3nm5vashyor621</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Krime seksuale</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403275</id>
    <revision>
      <id>3000986</id>
      <timestamp>2026-06-23T22:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000993</id>
      <parentid>3000986</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Kategoria:Seksi dhe ligji]]; +[[Kategoria:Sjellje e papërshtatshme seksuale]]; +[[Kategoria:Krime]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="1uecip3bn50sr16eb053r1156y19g97" xml:space="preserve">[[Kategoria:Seksi dhe ligji]]
[[Kategoria:Sjellje e papërshtatshme seksuale]]
[[Kategoria:Krime]]</text>
      <sha1>1uecip3bn50sr16eb053r1156y19g97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Abuzim seksual</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403276</id>
    <revision>
      <id>3000987</id>
      <timestamp>2026-06-23T22:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000992</id>
      <parentid>3000987</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Kategoria:Abuzim]]; +[[Kategoria:Torturë]]; +[[Kategoria:Krime seksuale]]; +[[Kategoria:Shfrytëzim seksual]]; +[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="c35ibchar5te1mt652cn0spf14p71kv" xml:space="preserve">[[Kategoria:Abuzim]]
[[Kategoria:Torturë]]
[[Kategoria:Krime seksuale]]
[[Kategoria:Shfrytëzim seksual]]
[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]]</text>
      <sha1>c35ibchar5te1mt652cn0spf14p71kv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Dhunë seksuale</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403277</id>
    <revision>
      <id>3000988</id>
      <timestamp>2026-06-23T22:59:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000989</id>
      <parentid>3000988</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+ 8 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243" sha1="qntpam72w88nia65qm9gqly43amw05a" xml:space="preserve">[[Kategoria:Torturë]]
[[Kategoria:Dhunë]]
[[Kategoria:Krim i dhunshëm]]
[[Kategoria:Seksualitet njerëzor]]
[[Kategoria:Krime seksuale]]
[[Kategoria:Abuzim seksual]]
[[Kategoria:Shfrytëzim seksual]]
[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]]</text>
      <sha1>qntpam72w88nia65qm9gqly43amw05a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Shfrytëzim seksual</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403278</id>
    <revision>
      <id>3000990</id>
      <timestamp>2026-06-23T23:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000991</id>
      <parentid>3000990</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]]; +[[Kategoria:Etikë seksuale]]; +[[Kategoria:Çështje shoqërore]]; +[[Kategoria:Industria e seksit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="m9ox6yeuwzrt8x4it0uqoaz66u1xh1s" xml:space="preserve">[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]]
[[Kategoria:Etikë seksuale]]
[[Kategoria:Çështje shoqërore]]
[[Kategoria:Industria e seksit]]</text>
      <sha1>m9ox6yeuwzrt8x4it0uqoaz66u1xh1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Sjellje e papërshtatshme seksuale</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403279</id>
    <revision>
      <id>3000994</id>
      <timestamp>2026-06-23T23:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001000</id>
      <parentid>3000994</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Kategoria:Sjellje e papërshtatshme]]; +[[Kategoria:Seksi dhe ligji]]; +[[Kategoria:Etikë seksuale]]; +[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3001000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140" sha1="mqlcw2c069liiaqktdahlfuq8xycdlj" xml:space="preserve">[[Kategoria:Sjellje e papërshtatshme]]
[[Kategoria:Seksi dhe ligji]]
[[Kategoria:Etikë seksuale]]
[[Kategoria:Seksualiteti dhe shoqëria]]</text>
      <sha1>mqlcw2c069liiaqktdahlfuq8xycdlj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Sjellje e papërshtatshme</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403280</id>
    <revision>
      <id>3000995</id>
      <timestamp>2026-06-23T23:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3000995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3000997</id>
      <parentid>3000995</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Kategoria:Çështje në etikë]]; +[[Kategoria:Sjellje problematike]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3000997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="jbtucwtr9gv8kz4pfg30j92yxa6r1o0" xml:space="preserve">[[Kategoria:Çështje në etikë]]
[[Kategoria:Sjellje problematike]]</text>
      <sha1>jbtucwtr9gv8kz4pfg30j92yxa6r1o0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Zgjidhje e mosmarrëveshjes</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403281</id>
    <revision>
      <id>3001001</id>
      <timestamp>2026-06-23T23:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3001001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001002</id>
      <parentid>3001001</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Kategoria:Konflikt (proces)]]; +[[Kategoria:Sjellje njerëzore]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3001002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="lbc9pksp4uh6czh6nvcshz0rqmjdrbn" xml:space="preserve">[[Kategoria:Konflikt (proces)]]
[[Kategoria:Sjellje njerëzore]]</text>
      <sha1>lbc9pksp4uh6czh6nvcshz0rqmjdrbn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Teori juridike</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403282</id>
    <revision>
      <id>3001004</id>
      <timestamp>2026-06-23T23:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3001004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001005</id>
      <parentid>3001004</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T23:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>+ 6 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3001005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="f0eyin44urxgm5n5t6h9gc7827dldqz" xml:space="preserve">[[Kategoria:Disiplina akademike]]
[[Kategoria:Shkenca humane]]
[[Kategoria:Ligje]]
[[Kategoria:Etikë ligjore]]
[[Kategoria:Filozofi e ligjit]]
[[Kategoria:Shkencë politike]]</text>
      <sha1>f0eyin44urxgm5n5t6h9gc7827dldqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Mennonitët</title>
    <ns>1</ns>
    <id>403283</id>
    <revision>
      <id>3001013</id>
      <timestamp>2026-06-24T00:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="d1ppzkh7etrjq6v763dou1sfhp729fe" xml:space="preserve">== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mennonitët]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3001012 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210824083236/https://www.menno.ch/ për lidhjen http://www.menno.ch/.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 24 qershor 2026 02:01 (CEST)</text>
      <sha1>d1ppzkh7etrjq6v763dou1sfhp729fe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Fjalë dhe shprehje italiane</title>
    <ns>14</ns>
    <id>403284</id>
    <revision>
      <id>3001078</id>
      <timestamp>2026-06-24T00:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <comment>Krijoi faqe të zbrazët</comment>
      <origin>3001078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001079</id>
      <parentid>3001078</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Fjalë dhe shprehje sipas gjuhës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3001079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="06ea5qh3kd85txfxormh4iyii7t0q3z" xml:space="preserve">[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje sipas gjuhës]]</text>
      <sha1>06ea5qh3kd85txfxormh4iyii7t0q3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3001080</id>
      <parentid>3001079</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leutrim.P</username>
        <id>113691</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Gjuha italiane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3001080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="7m64mc01faw39lt6719ljsrsoww3t08" xml:space="preserve">[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje sipas gjuhës]]
[[Kategoria:Gjuha italiane]]</text>
      <sha1>7m64mc01faw39lt6719ljsrsoww3t08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Normandia (rajon)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>403285</id>
    <revision>
      <id>3001221</id>
      <timestamp>2026-06-24T04:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="qym5foppleway6q34lh6z6fbjsjb1cm" xml:space="preserve">== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Normandia (rajon)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3001220 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170824013130/http://www.wordreference.com/definition/norman për lidhjen http://www.wordreference.com/definition/norman.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 24 qershor 2026 06:04 (CEST)</text>
      <sha1>qym5foppleway6q34lh6z6fbjsjb1cm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdoruesi diskutim:Enisdeliu</title>
    <ns>3</ns>
    <id>403286</id>
    <revision>
      <id>3001222</id>
      <timestamp>2026-06-24T04:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Komuniteti</username>
        <id>117282</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mirëpritje</comment>
      <origin>3001222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="3jkaw1yn5fgq2bkd2puytmebiprmma2" xml:space="preserve">{{Stampa:Tung|realName=|name=Enisdeliu}}

-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 24 qershor 2026 06:06 (CEST)</text>
      <sha1>3jkaw1yn5fgq2bkd2puytmebiprmma2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Kara Mahmut Bushati/Arkivi 1</title>
    <ns>1</ns>
    <id>403287</id>
    <revision>
      <id>3001223</id>
      <timestamp>2026-06-24T04:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MajavahBot</username>
        <id>122738</id>
      </contributor>
      <comment>U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kara Mahmut Bushati]]</comment>
      <origin>3001223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3309" sha1="mgrbvd109dtr3zrfhel3i2c8ehw8ktw" xml:space="preserve">{{Arkivi}}

== Titulli ==

Ftoj ndonjë përdorues me goodfaith ta zhvendosë këtë artikull në titullin [[Mahmud pashë Bushati]] sepse sinqerisht ështe e turpshme..--[[Speciale:Kontributet/37.1.205.250|37.1.205.250]] 14 nëntor 2020 17:19 (CET)
:Kara Mahmud pashë Bushati apo Kara Mahmud Pashë Bushati, e njëjta për [[Ali pashë Gucia]] apo Ali Pashë Gucia..? -- @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 qershor 2026 19:02 (CEST)
:[[Speciale:Contributions/37.1.205.250|37.1.205.250]], Kara Mahmut  . . .  Kështu shkruan nëpër tekstet bazë të historisë si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë. Nëse po mendon për fjalën &quot;kara&quot; si duket në kohën e P. Osmane kjo ka qenë një shprehje shumë e përhapur dhe nuk është i vetmi me një &quot;ofiq&quot; të tillë. Për të njëjtat shkaqe dhe arsye kështu është quajtur edhe tek serbët Karagjergji (Karagjorgji), madje ka dhe gojëdhëna se pse i ka mbetur emri kështu duke mos harruar edhe pretendimet për prejardhje shqiptare të tij.&lt;span id=&quot;Edukatori:1780942560266:DiskutimFTTCLNKara_Mahmud_pashë_Bushati&quot; class=&quot;FTTCmt&quot;&gt; —&amp;nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 8 qershor 2026 20:16 (CEST)&lt;/span&gt;
::Flm Edukatori, kurse unë pyeta diçka shtesë, &quot;Pashë&quot; me shkronjë të madhe apo jo, siç duhet për emrat e titujt në gjuhën shqipe? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 8 qershor 2026 22:16 (CEST)

Sipas rregullave të drejtshkrimit, titujt dhe gradat (si pashë, bej, agë, car, mbret) shkruhen me shkronjë të vogël kur përdoren si emra të përgjithshëm. Megjithatë, ka një përjashtim të rëndësishëm: Kur këto fjalë janë bërë pjesë përbërëse e një emri të përveçëm historik (janë kthyer në pjesë të pandashme të emrit me të cilin njihet historikisht personi), ato shkruhen me shkronjë të madhe. Pashallarët ishin para së gjithash shumë pashallarë e pak shqiptarë . . . --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:21 (CEST)

:E vlerësoj opinionin. Disi jam në mes. Për Ali Pashë Gucinë, shumë burime e shkruajnë &quot;Pashë&quot; me shkronjë të madhe. Kurse te Kara Mahmud pashë Bushati mund të mbetet &quot;pashë&quot; me shkronjë të vogël pasi shumë e shkruajnë ashtu. Ose t'i lëmë të dyja me shkronjë të vogël, siç janë për momentin.. gjuhësisht janë saktë. Kuptohet, pashallarë të osmanëve, se [[Arbëria]] titull pashë s'ka pasë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:44 (CEST)

Po sikur të zhvendoset tek Kara Mahmut Bushati ashtu si është edhe në, mk.wiki, nl.wiki dhe wikidata ndërsa në fillim të tekstit të mbetet Kara Mahmut pashë Bushati, si të duket ? --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 9 qershor 2026 17:47 (CEST)

:Bën, pse jo. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 17:53 (CEST)</text>
      <sha1>mgrbvd109dtr3zrfhel3i2c8ehw8ktw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Artikuj për krijim</title>
    <ns>4</ns>
    <id>403288</id>
    <revision>
      <id>3001227</id>
      <timestamp>2026-06-24T04:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enisdeliu</username>
        <id>189563</id>
      </contributor>
      <comment>Faqe e re: ANSO  ANSO (emri i lindjes: Besart Rekaj; lindur më 4 shtator 1995 në Ferizaj) është producent muzikor shqiptar. Ai njihet për prodhimin e muzikës elektronike, remikset dhe bashkëpunimet me artistë të skenës muzikore shqiptare.  Jeta e hershme  Besart Rekaj lindi më 4 shtator 1995 në Ferizaj, Kosovë. Interesimi i tij për muzikën dhe produksionin muzikor filloi që në moshë të re.  Karriera  ANSO e filloi karrierën e tij profesionale në industrinë muzikore në...</comment>
      <origin>3001227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1385" sha1="gx3iqdxz4u5w0hfhqwfjct4s270h6v4" xml:space="preserve">ANSO

ANSO (emri i lindjes: Besart Rekaj; lindur më 4 shtator 1995 në Ferizaj) është producent muzikor shqiptar. Ai njihet për prodhimin e muzikës elektronike, remikset dhe bashkëpunimet me artistë të skenës muzikore shqiptare.

Jeta e hershme

Besart Rekaj lindi më 4 shtator 1995 në Ferizaj, Kosovë. Interesimi i tij për muzikën dhe produksionin muzikor filloi që në moshë të re.

Karriera

ANSO e filloi karrierën e tij profesionale në industrinë muzikore në vitin 2019. Fillimisht u bë i njohur për remikset e këngëve të artistëve shqiptarë dhe për projektet e tij në muzikën elektronike.

Gjatë karrierës së tij ka realizuar remikse dhe projekte muzikore të lidhura me artistë si Butrint Imeri, Capital T, Dafina Zeqiri dhe Numen.

Përveç remikseve, ANSO ka bashkëpunuar me këngëtarë të rinj shqiptarë në projekte të ndryshme muzikore. Disa prej këtyre projekteve janë publikuar në platforma digjitale dhe kanë fituar vëmendje në publikun shqiptar. Një nga projektet më të njohura me të cilin lidhet emri i tij është kënga “Pendohem”.

Në vitin 2024, ANSO u përfshi në listimet e Top Awards me projektin “Inshallah”, në bashkëpunim me Arta Kabashi.

Diskografia

Këngë

* Inshallah (me Arta Kabashi)

Remikse

* TKRKT (ANSO Remix)
* Vuj Vuj Vuj (ANSO Remix)
* S’Kthehna (ANSO Remix)

Referenca

* 
* 
*</text>
      <sha1>gx3iqdxz4u5w0hfhqwfjct4s270h6v4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Përdoruesi diskutim:Monosuk1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>403289</id>
    <revision>
      <id>3001343</id>
      <timestamp>2026-06-24T09:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Komuniteti</username>
        <id>117282</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mirëpritje</comment>
      <origin>3001343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="trmkm1je6kyhfsyy0sdrk3jq2p0eey5" xml:space="preserve">{{Stampa:Tung|realName=|name=Monosuk1}}

-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 24 qershor 2026 11:37 (CEST)</text>
      <sha1>trmkm1je6kyhfsyy0sdrk3jq2p0eey5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskutim:Qëndrimet shoqërore ndaj homoseksualitetit</title>
    <ns>1</ns>
    <id>403291</id>
    <revision>
      <id>3001387</id>
      <timestamp>2026-06-24T11:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>115207</id>
      </contributor>
      <comment>Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3001387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1100" sha1="t9n2tdljsq0rd0rt0vtvlj7rvs9c9gj" xml:space="preserve">== Internet Archive Bot ==

Përshëndetje, redaktorë!

Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qëndrimet shoqërore ndaj homoseksualitetit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=3001386 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20051130233231/http://www.kff.org/kaiserpolls/3193-index.cfm për lidhjen http://www.kff.org/kaiserpolls/3193-index.cfm.


Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''&lt;span style=&quot;color:darkgrey;font-family:Courier New&quot;&gt;InternetArchiveBot&lt;/span&gt;''']] &lt;span style=&quot;color:green;font-family:Rockwell&quot;&gt;([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])&lt;/span&gt; 24 qershor 2026 13:21 (CEST)</text>
      <sha1>t9n2tdljsq0rd0rt0vtvlj7rvs9c9gj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>