Wikipedia
sqwiki
https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Speciale
Diskutim
Përdoruesi
Përdoruesi diskutim
Wikipedia
Wikipedia diskutim
Skeda
Skeda diskutim
MediaWiki
MediaWiki diskutim
Stampa
Stampa diskutim
Ndihmë
Ndihmë diskutim
Kategoria
Kategoria diskutim
Portal
Portal diskutim
TimedText
TimedText talk
Moduli
Moduli diskutim
Event
Event talk
Përdoruesi diskutim:Arianit
3
3117
3043211
3040043
2026-09-17T13:38:32Z
Qwerfjkl (bot)
160953
/* Probleme me referimet te artikulli Katundi (Itali) */
3043211
wikitext
text/x-wiki
Mire se erdhe tek Wikipedia (zyrtarisht :) [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 21 05:50 (UTC)
:Kam kenaqesine. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 21 05:59 (UTC)
---
Me pelqen shume ideja e "Highlanders" :)! [[Përdoruesi:Joni|Joni]]
== Tung ==
perdoruesi Hipi Zhdripi
C´fare shfetuesi ki.
::Jaran, dy kerkesa pi teje,1) kyçu kur t'shkrune se qysh e di une a je ti apo dikush tjeter tu e perdorë emnin ton. masnej veq i nenshkrune tekstet tuja "<nowiki>~~~~</nowiki>" 2) e bone mehallen e geces ma trimen n'gjakove e edoni pi mullajusufit ka mu rroke keqas me ty.
::u shishe pi aeroplanit qe je gjakovar papapa :). une perdori firefox, munesh mi gjete edhe n'ship nqs sje mire me anglisht e je kone najhere n'pushime n'durres.
::O rrush, e paske pa prej aeroplanit se jam Gjakovar, a? Atehere mos u brengose se nese e perdore emrin Hipi Zhdripi ndokush tjeter. Me teknik sotit gjithcka falsfikohet po shqpirti i fjales se shqiptarit nuk falsifikohet, JO!. Per kete po theme per femijet ne perendim nuk ashte interesant se ne cilen gjuhe shpehen por ne cilen fryme. Teknika me e persosure eshte natyra e vete njeriut.
::E kam harrua si te kyqem ne #sq.Wikipedia. Po provoje te kyqem ne ate dhome.
'''perdoruesi Hipi Zhdripi mendone se:'''
:''Amerika dje indian, kauboje, sot teknologji, neser? (si Turqia e Italia). Shipnija dje Shipni, sot Shipni, neser Shipni me te njajten teknologji (Sa uji kalone nere ure, me nise e me notu mas tine?).''
== Familja moderne ==
Ne mujshim mi ppullarizu e mi qite ne familjen moderne ateher kom me te propuzu per administratore
--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Mars 29 00:31 (UTC)
:hihihihi. kqyre qfare ideje, k'sej i thojin brain storming n'amerike. ti koke mjeshter per product placement :). qysh e kishe realizu ti kete ide, nimom pak. psh, a kish bo pune ni kuti e qumshtit (meno vita vita) me mbishkrimin wiki wiki?
:dan eshte hipi zhdripi a? hajde befasi hajde. duna mi menu edhe une ni alter ego zajabant :).
:seriozisht tash: veshtire pak mu realizu kjo se ata nuk jan fort pergjegjes ndaj qytetareve t'kosoves. psh: ju pata terheke verejtjen per pirjen e duhanit prej yllkes, personi ma kulle n'shpi, e ke perserite mas nje kohe prap. sinqerisht, nese ki ide t'ngjajshme propozoj te faqja promovimi pa marre parasysh se t'quditshme jane. nisja me qysh e kishe bo keta ma nelt.rrespekt [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]]
::Shka thu ti mi nxerre ata naj shtose per ne. Ha, fole.
::Ju en Amerike en Evrope (per cigare) shka po menone a po done ti mi bo krejt Amerikan e Evropian a? Lej se ata nuk jone budalle ata kane pa shume Amerika. A din c´ka menojin ata per neve qe jena jashte "Robota" (Teneçe insón). Kush jane Amerikant Xhoni i Bellusheve ju ka kallxu kush áshte mjeshter per '''product placement''' lexo librin per t´a. Mes e harro "Bluse Brothers".-Hipi se nuk kom kohe me duhet me shku ne pune.
== Tifozat Kuq e zi ==
I kam lajmruar tifozat kuq e zi per foton ne commons dhe i kam thirre ne ndihme. Disa nuk po e kuptojin se si duhet vepruar (i kane informatat siperfaqesore). Tekste qe i kam shkru jane te kesaj forme:
''Shikoni dhe ndihmoni Arianitin : (nyja per foto)''
''Shkruani per futbollin shqiptare ne gjuhen angleze (varsist prej vendit ku jetojne ata), p.sh greke, gjermane etj. dhe ne gjuhen shqipe shkruani per futbollin ne pergjithesi.''
''(nyja per wiki shqip)''
''Me nderime Dani.''
Kishte per te qene mire nese ti ju dergone nje E-mail me shqarime se si te regjistrohen, dhe te votoin per foto dhe ne nje kryeradhe e shkruan adresen e sq.wikipedia
==Shqiponja.net==
Tifozet e basketbollit jane pergjegjur ne leteren e me poshteme:
E nderuara redaksi,
http://sq.wikipedia.org eshte pjese e projektit nderkombetar Wikipedia, \"e cila ka per qellim krijimin e një enciklopedie të
plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim.\" Ju lutemi vizitojeni adresen,
dhe mundesisht, ndani deshiren tone te zjarrte per nje enciklopedi gjitheshqitpare me percjellesit e medias suaj.
Kishit bo mire me shkru per basketbollin shqitare ne guhet tjera dhe per basketbollin ne pergjithsi ne gjuhen shqipe. Ju lutem informoni tifozet e juaj
Ju falemnderit, Dan - wikipedian shqiptarë
pergjegje:
''Dani, do te perpiqem qe per kete inciative ti njoftoj anaret e shqiponjat.net permes forumit.''
''Mire kishte me qen sikurse Ju ta pergaditni nje shkrim, dhe une pastaj permes Newsletter t'ia u dergoj pothuajse 1500 anetareve tone.''
''Pergadite ate dhe une me knaqesi do t'iu dergoj te gjitheve qe jan te anetaresuar tek shqiponjat.net''
''Te pershendes.''
''ARIANi''
Bone zemren guri e ftyren nuri e pregatite nje tekste po pak ma te nxehte ne kryerreshtin e pare te dytin shkruje si te regjistrohen (qe ata te mos humbin kohe per ta gjete deren) te tretin per ata qe dine gjuhe te huaja dhe te katertin ju ofrone bajraktarin(banner a qysh po i thojin).
Ta provojim nashta bone boom.
Mbasi te ju kesh shkruar letrat te lute me lajmro. TUNG --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Prill 14 22:35 (UTC)
:Letra është gati. A ke farë emaili apo ta postoj te ''Promovime''?
::co_uk@hotmail.com
== Posta ==
Kujdes me variablen sepse ne te gjitha fletat eshte e shkruare variabla numriipostes--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC)
==Qyetet==
Qytete e kosoves per ndryshim nga ato te Shqiperise (nuk behet dallimi ne mes Qytetit dhe Qytezes), jane me te njohura se bashku me rrethinen (po thuaj se ne te gjitha gjuhet e edhe ne gjuhen shqipe). Edhe pasi qe qendrat e qyteteve te Kosoves kane nderruar vendin brenda ketyre shtate rretheve, me eshte dukur me mire nje prezentim i tille. P.sh: Ulpiana, Novoberda, etj. Nese ke ndonje ide tjeter me trego.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC)
== A je gjallë a? ==
Mirëse u ktheve. Ku je mër, je hup si Faksi tyneher.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 15 07:27 (UTC)
: Gezohem qe t'paskna mungu :). Gjate luftes TV Kukesi n'shirit thojke Filon Fystyki "gjendet shendosh e mire n'spital t'Kukesit". Paj, e kom percell aktivitetin ketu kohe mas kohe edhe pse skome pase kohe me ndihmu. M'vjen mire qe ti i ki qendru besnik ketij ideali -- krejt ndryshe prej gjakovareve tjere a!!!. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Janar 15 19:13 (UTC)
== Personat me biografi të gjata ==
Po mendojë se për personat me të cilët kanë të bëjnë shumë gjëra d.m.th me interes më të gjërë për shoqërin duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Është e pamundur të përmbledhet p.sh i gjithë materiali që gjendet në sq.Wikipedia që ka të bëjë me Skenderbeun, në jë fletë. Në këto raste duhet të krijohen nën-artikuj mendoj se edhe ti e di këtë. Sa i përket artikullit Enver Hoxha unë mendojë se aty duhet paraqitur kryetarin e Shqipërisë ndërsa për metodat e gjërat e tilla duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Të kisha propozuar që ta pregatitësh një seksion ku e prekë në pika të shkurta karieren e tij ndërsa për më thellësish shkruan (nëse ke material) në artiullin p.sh. <nowiki>[[Kariera e Fillon Fistikit]]</nowiki>. Edhe nëse e ki njetë me u shprazë është ma mirë mu shprazë në nëmartikull 1. Kur ka shumë tekst nuk bjenë në sy (pritojin njerzit me lexu) 2. Teknikisht për lexuesi e kyqur në internet në Kosovë e Shqipëri është ma mirë mir qenë artikujt e shkurt.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Mars 3 21:44 (UTC)
:Dan, te kuptoj. Ama veprimet e tij gjate 40 vjeteshit te fundit nuk jane per artikull dytesor. Nuk kam asgje personale ndaj Enverit por nuk besoj qe dikush me logjike te shendosh mund te argumentoj qe Enveri nuk ka qene diktator (ata persona do ta quanin Enverin diktator dashamires (benevolent dictator) - diktatura eshte thjeshte nje sistem politik ku e drejta e zgjedhjes i mirret qytetarit nga nje person apo klike e vogel. Bile une kisha thone qe fjala komunist (qe ai e ka konsideru veten) eshte me e pasakte per Enverin se termi diktator. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Mars 3 21:57 (UTC)
== Per faqen e redaktimit te artikujve. ==
Aranit, do me pelqente qe te krijonim nje faqe ku mund te beja komentet e mia per ndryshim dhe redaktimin e sakte te artikujve. Ke mundesi te me krijosh nje faqe?
Me respekt
—[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 4 21:48 (UTC)
:Aranit, falemindrit per shembullin qe me dhe por prap nuk e mora vesh. Mund te besh nje shembull konkret sesi te perdor Wikipedia:Drejtshkrim?!
—[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 6 09:37 (UTC)
== figura perlati ==
nëse ke mundësi ngarkoe edhe njëherë figurën e Perlat Sula se e grisa gabim. Provova ta restauroj, por nuk po funksionon. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 11 09:19 (UTC)
== Ftese ==
Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:46 (UTC)
== Përvojat dhe sugjerimet ==
Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:03 (UTC)
== Foto pa lisence ==
Figures Perlati2.jpg i mungonte licensa per ate dhe u gris. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Dhjetor 2007 21:22 (UTC))
== ayhi ==
A ki kohë me kontrollu gramatiken edhe drejtshkrimin për copat e paraqitura në [[:B:HTML|këtë fletë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Mars 2009 23:29 (CEST)
== HI ==
Hey, whats happening.
—[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 29 Qershor 2009 14:24 (CEST)
== Kosovoguide ==
A mund të kontaktoni administratorin ne Kosovoguide per perdorimin e përmbajteve te faqes - http://www.kosovoguide.com/?cid=1,218,1018&view=all? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 20 Janar 2011 14:29 (CET)
== Kontrolla e cilësisë ==
[[Skeda:Besicles 180508.jpg|80px|majtas|]]
Pershendetje Arianit,
Tashmë ti je [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues]]. Për më shumë informacion shiko tek [[Wikipedia:Kuvendi]] (seksionin ''Vandalism on sq.wikipedia'' ose ''[[Ndihmë:Kontrolli i faqes|Flagged Revisions]]''). Për pyetje rreth privilegjeve të reja më pyet edhe ma. Përdori me përgjegjshmëri këto privilegje. Një punë të mbarë.--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;"> Euriditi </span>]]''' 29 nëntor 2012 13:33 (CET)
== Kategorite ==
Dy here ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237467] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237474]) i hoqe, te [[Mehmet Konica]] dhe te "zhbera" (pjeserisht) te dyja heret. Sapo t'u dha statusi i kontrolluesit dhe ke 7 vjet eksperience ne wiki, nuk mund te besh editime te tilla pa i shpjeguar fare. Ke ndonje aresye qe e ben kete? [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 15:37 (CET)
: E verejta edhe une qe e kisha kategorizuar gabimisht. Derisa po e permirsoja ti po e beje te njejten gje dhe me shkaktoi huti me disa faqe te tjera qe po redaktojsha ne te njejten kohe. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:30 (CET)
::Ah, ok, faleminderit, dhe me fal per tonin: kujtova se po ma beje per inat, :-).[[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:41 (CET)
:::Pa problem. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 19:13 (CET)
== Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] ==
Të lutem, ndiqeni debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive; color:#fff;"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:58 (CET)
==Pershendetje Maratones..==
Përshëndetje, nëaw ne Kukës do të mbahet një maratonë e e tille e Wikipedias në gjuhën shqipe me pjesëmarrës.
ka vullnetar që dëshirojnë të ndihmojnë me pranim dhe ligjërim në tema të ndryshme të Wikipedia-s, nese na mundesohet nen kushtet e tilla do te jemi edhe ne... pune te mbare --Koka11 21 Dhjetor 2014 00:03 (CET)
:Pershendetje, faleminderit. A ma dergon te lutem ne privat nje adrese emaili dhe numer telefoni dhe me tregon per cfare tema do t'mund te ligjerosh. Te lajmeroj prej fundit te janarit kur t'kemi me shume informata konkrete. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 21 Dhjetor 2014 08:14 (CET)
==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...==
--Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:52 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime
PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]]
== Fakte jo llafe ==
# Leeturtle është bllokuar në bazë të normave të wikipedias. Këto janë akuzat, fyerjet, përçmimet dhe nënkuptimet drejtë përsronit tim. Unë në fakt kisha përmendur një fakt. Që ai person, që është edhe një ndër organizatorët është i përfshirë në politikë aktivisht si këshilltar i ministrisë së kulturës. Ky është fakt jo akuzë personale dhe nuk kishte të bënte me ndonjë ndërhyrje të tijën. Më poshtë janë fjalë që janë nxjerrë nga postimi i tij i gjatë që nuk kishte ndonjë argument apo fakt brenda por vetëm karikaturizimie rreth karakterit tim. Mendoj se kjo qasje është e patolerueshme.
{{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Skikuli (Leeturtle)}}
*... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem'''
*... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi'''
*Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve
*...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale
* ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë'''
*...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''.
*...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!'''
* Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit.
* Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë.
* Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''',
* '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''',
{{collapse bottom}}
# Çështja mbi artikullin e Miilena Haritos u mbyll me ndërhyrjen e burokratit Punëtori. Të lutem mos e rihap më përndryshe kësaj radhe do të shkoj ta raportoj vërtet çështjen tek meta.wikimedia dhe do të vë në dukje qasjen tuaj, që është tejet klanore meqë po bëheni grup kundër meje, pa paraqitur fakte dhe argumente por vetëm duke bërë propagandë... Edhe unë punoj vullnetarisht këtu, por ndrysh enga ju nuk shkoj të redaktoj artiikujt e ministrave me të cilët jam takuar dhe kam marrëdhënie politike për më tepër duke postuar materiale të kopjuara dhe promovuese politike. Nëse nuk i kupton normat e wikipedias të këshillojë ti lexosh sërisht.
# Si pasojë, të lutem që herë tjetër nëse më drejtohesh mua të paraqesësh fakte dhe jo llafe në ajër. Gjithë të mirat!
-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:13 (CEST)
== Pjesmmarrje në votim dhe diskutim ==
Përshëndetje [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]],
Për shkak se shpesh hapen votime, diskutime, ide, dhe nuk përmbyllen, unë ju ftoj që të merrni pjesë nëse dëshironi të thoni mendimin dhe të jepni votën tuaj. Ju lutem shprehni lirshëm mendimin tuaj '''PRO''', '''KUNDËR''' apo '''NEUTRAL''', un nuk jam SPONZOR, thjesht dua që këto procese të mbarojnë, për të lënë hapësirë për artikuj të tjerë të votohen dhe diskutohen. [[Përdoruesi:Liridon/TO DO/am|Në këtë listë]] janë disa artikuj të propozua për artikull të Mirë dhe të Përkryer.
Ndërsa aktualisht është i hapur një diskutim në [[Wikipedia:Kuvendi#Faqe për Wikipedian në Facebook|Kuvend për një Wikiprojekt]], Faqe për Wikipedian në Facebook. Aktualisht akoma është i hapur votimi për krijimin e projektit, ndërsa mund të jepni ide të reja, të kundërshtoni ato aktuale dhe të votoni ashtu si mendoni se është më mirë. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 shtator 2015 20:44 (CEST)
== Wishlist ==
List of articles in German WP missing (good) images:
[[:de:Portal:Albanien/Bilderwünsche]]
--[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 5 dhjetor 2015 14:34 (CET)
:: Moved it to :sq
:: → [[Përdoruesi:Albinfo/Livadhi]]
:: Translation needs to be completed and checked. I would move it to [[Wikipedia:Requested pictures]] or so.
:: Best regards, --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:04 (CEST)
:::Duly noted. I'll complete, post it and let you know when it's up. Many thanks! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:10 (CEST)
== News from international CEE Spring 2016 ==
[[File:Logo CEE-t.png|right|170px]]
Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates.
* There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you!
* There are two types of '''statistics''' gathered:
** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]).
** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages.
*: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code>
*: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages.
* Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :)
* If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :)
Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]].
If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]).
Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST)
<!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 -->
== WALUG (votimi për rregulloren) ==
Përshëndetje Arianit,
[[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:00 (CEST)
== Picture from Wikimania ==
Have you seen this? --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 10 korrik 2016 19:59 (CEST)
[[Skeda:Cerimonia di chiusura - Wikimania 2016 12.jpg|thumb|Albanian Wikipedians with Jimmy Wales]]
== CEE Spring 2016 Survey ==
[[File:Logo CEE-t.png|right|170px]]
Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again.
The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better.
We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey.
Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 -->
== Feedback request ==
Greetings,
The team that made [[mw:ORES|ORES]] is working on a new tool called [[mw:JADE|JADE]]. The new tool is for humans to review the work of ORES, to provide human feedback and oversight. The team would like to hear about how your experience using ORES has been on your wiki, and what you might expect from a tool like the one proposed. If you are interested, you can comment on [[mw:Talk:JADE|this page on mediawiki.org]].
The team is also interested in sharing updates with you as JADE is developed. Short messages will be sent to this talk page every month or two, linking to a page with further information. Is this something you would like to sign up for? Simply reply to me here if so and I will put your name on the list.
Happy editing to you. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 4 tetor 2017 21:17 (CEST)
:You can also [[m:Global_message_delivery/Targets/JADE|sign yourself up]] for updates anytime. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 6 tetor 2017 18:46 (CEST)
== JADE: topics to discuss ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello,
Here are some topics the [[mw:JADE|JADE]] team would like to discuss. If you are interested, follow the link to join the conversation:
*[[mw:Topic:Tzw0uv2bucrdprm4| Judgments, Endorsements, and Preference]]
*[[mw:Topic:Tzw4ebq17wbdog74|Free text comments and suppression]]
*[[mw:Topic:Tzw3qg8qiqow10d8|Should we integrate JADE with Flow?]]
*[[mw:Topic:Tzw5fix7hbs4ui8j|Thematic and quant analysis of judgements]]
Thank you. On behalf of the Scoring Platform Team, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]]([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 13 tetor 2017 23:09 (CEST)</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/JADE&oldid=17319199 -->
== Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017==
Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons.
Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki.
Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs].
--[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:14 (CET)
:{{ping|Arianit}} Edhe [[Teqeja e Turballi Sulltanit]] (afer [[Teqeja e Frashërit]])?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 22 shkurt 2019 23:37 (CET)
::Pa pergjigje?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 21:33 (CET)
Nuk e kuptoj mesazhin. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 22:11 (CET)
:{{ping|Arianit}} Dëshironi ta plotësoni artikullin në [[Teqeja e Turballi Sulltanit|këtë]] Tekke si artikull [[Teqeja e Frasherit|Tekke në Frasher]]?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 1 mars 2019 20:20 (CET)
::Jo :) tjetren e bera per shkak te rolit patriotik. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 mars 2019 21:34 (CET)
== Pyetje ==
Pershendetje ju lutem shumë a mund t'më n'dimoni ose ma sakt a mundë t'më tregoni se si mundë të postoj biografi per persona të "famshem" ne Wikipedia ?
:Tung, a e ke pa ndihmen [[Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja|këtu]]? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 mars 2019 21:42 (CET)
== Faqet me ndryshime në pritje ==
Përshëndetje!
Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi.
Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 11:46 (CEST)
== Pershendetje ==
Sa i perket nje artikulli ne wikipedia sq ,ka dhe te tjere te ngjashem ,nese do perdoret dy standarte nuk eshte problem je i lire ta heqesh artikullin nese mendon se ne wikipedia nuk ka artikuj te tjere te ngjashem dhe ky eshte i vetmi ateher gabohesh . Faleminderit - [[Përdoruesi:R1337|R1337]]
:Pershendeteje {{Ping|R1337}} nuk ishte asgje personale. Mund te kete raste sic po thua, por mendoj qe standardet duhet te na ngrisin larte, jo te na ulin te pjestuesi me i vogel i perbashket. Shpresoj ne mirekuptim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 prill 2020 10:02 (CEST)
Ok {{Ping|Arianit}} ne kete rast si te veprojme, te hiqet artikulli bashk me artikujt e ngjashem apo mos te lejohen me artikuj te tille ne te ardhmen ?
:{{Ping|R1337}} rregullat vlejne per te gjithe njejte. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]])
Ok {{Ping|Arianit}} Artikujt e ngjashem jane akoma aktiv do hiqen ?
:{{Ping|R1337}} duhet por m'varet prej Wikipedianve ta bejne. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 6 qershor 2020 16:07 (CEST)
== Per te krijuar nje faqe te re! ==
Pershendetje Arianit
Mendoj se ka shume artista qe duhet te shtohen ne faqen e wikipedia.
si mund te kontribuoj edhe une?
Te pershendes
Nela--[[Përdoruesi:WikiEDDE|WikiEDDE]] ([[Përdoruesi diskutim:WikiEDDE|diskutimet]]) 3 janar 2021 22:09 (CET)
:Pershendetje {{ping|WikiEDDE}} te rekomandoj te fillosh [[Wikipedia:Fillimi|ketu]]. Pastaj te livadhi personal (lidhja te menyja larte) draftoje artikullin edhe kerko ndihme per ndonje ceshtje specifike nese te duhet. Te lutem perdore referenca te besueshme pasi biografite e personave te gjalle jane me te ndjeshme pasi nuk deshirojme te akuzohet Wikipedia per shpifje. Poashtu puno artikuj vetem per persona te shquar mjaftueshem, dmth qe jane trajtuar nga burime detysore te besueshem mjaftueshem. Nje menyre me e lehte e kontributit eshte t'i rregullosh artikujt ekzistues ku ka mjaft nevoje per ndihme. Faleminderit per kontributin dhe me njofto nese te duhet ndihme. ----[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 5 janar 2021 14:30 (CET)
== Kontroll ==
Përshëndetje!
Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET)
<!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 -->
== Bllokimi i përdoruesit ==
Unë do ta bllokoj këtë përdorues për 20 vjet. [[Speciale:Kontributet/79.106.209.165|79.106.209.165]] 20 korrik 2022 13:04 (CEST)
== Ndihme rreth faqeve ==
Pershendetje meqe jeni perdorues i vjeter i Wikipedia Shqip, do doja brenda mundesive nese mund te pranoni pending changes ne versionin e, ne faqet ne vijim : [[Ledja Liku]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]], dhe ndonje ndihme,(kontribut) rreth formatit te citimeve do ishte e mirepritur,faleminderit. [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 14 tetor 2024 15:23 (CEST)
== Kerkese per Ndihme ==
Pershendetje duke qene se je Wikipedian i vjeter,do doja nese do mundeshe te me ndihmoje me pranimin e pending changes duke lene stabel versionin e fundit si redaktim ne faqet respektive : [[Ledja Liku]] , [[Zaho Balili]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]] . Te falenderoj [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 15 tetor 2024 10:13 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2727223|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]].
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Pikësim shtesë|Pikësim shtesë]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra me shenja pikësimi të panevojshme. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: extra punctuation|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20dhjetor%202024,%2009:41)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 dhjetor 2024 10:41 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202025,%2012:47)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2025 13:47 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:16)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:16 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:05)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:05 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:21)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:21 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:23)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:23 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2003:24)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 04:24 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2006:25)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 07:25 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2010:02)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 11:02 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2012:50)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 13:50 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2019:53)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 20:53 (CET)
== Artikuj mbi shkolla publike ==
Hej a mundemi me i ra ma ngadalë krijimit të artikujve për [[:Kategoria:Shkolla në Kosovë|shkolla publike kosovare]]? Nuk kemi mjaft burime të denja për krejt shkollat në Kosovë, aq ma pak që kanë të gjithat mjaft shquarësi dhe material për një artikull në Wikipedia. Idealisht na kish vyjt pak ma shumë material kur fillojmë artikuj me një redaktim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 maj 2025 17:24 (CEST)
:Mendoj qe si tema vetvetiu kualifikohen per shquaresi. Burime bazike duhet te kete: per fusheveprimin, arritjet e shkolles, numrin e nxenesve, menaxhmentin etj. Përdoruesi:Edukatori ka fillu te punoj ne shkollat nje nga nje (kjo ia lehteson atij procesin) dhe me Grupin e Wikimedianeve te Gjuhes Shqipe do te organizojme kampanja publike per t'i ftuar nxenesit te kontribuojne. Artikulli i shkolles do te jete ngacmim i mire per ta mesuar procesin e redaktimit. Vec i kam krijuar artikujt e tyre ne Wikidata. Na jep pak kohe qe ta zhvillojme procesin. Faleminderit per mirekuptimin! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 maj 2025 18:03 (CEST)
== Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh ==
@[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:38 (CEST)
== Përshëndetje Arianit ==
Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=D6AD42wKG2Y në këtë emision], shumë e pasur e informuese. Punë të mbarë. @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:52 (CET)
:@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! -- [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 nëntor 2025 14:55 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Algoritmi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879262|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Algoritmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20dhjetor%202025,%2021:03)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 dhjetor 2025 22:03 (CET)
== Aktiviteti i kontrolluesve ==
:Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve.
:Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores.
:Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren.
:Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët.
:Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:58 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909477|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon emri|Mungon emri]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime me emra pa specifikuar mbiemrat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing name|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2014:14)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 15:14 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Dle Yaman]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979985|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dle Yaman]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20maj%202026,%2019:12)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 maj 2026 21:12 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Geci]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Geci]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20maj%202026,%2019:56)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 maj 2026 21:56 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Sylvia Plath]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2981156|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sylvia Plath]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202026,%2013:45)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2026 15:45 (CEST)
== Lajmërim për përfundimin e privilegjeve ==
Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"28 maj 2026, 09:58 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 21 maj 2026 21:41 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Aristoteli]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aristoteli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: DOI i lirë i pashënjuar|DOI i lirë i pashënjuar]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra DOI me vlera që njihen si të lira por që nuk janë shënjuar si të tilla. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unflagged free DOI|këtu]].
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2014:16)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:16 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Sokrati]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017476|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sokrati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2020:45)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 22:45 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkimedi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017920|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkimedi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2010:07)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 12:07 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Vaksinimi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017925|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vaksinimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:08)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:08 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]].
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:29)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:29 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018166|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Përdorim i gabuar i et al.|Përdorim i gabuar i et al.]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë një përdorim të gabuar të et al.. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: explicit use of et al.|këtu]].
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20gusht%202026,%2015:16)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 gusht 2026 17:16 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Bizantine]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Bizantine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2011:15)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 13:15 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Djalli (mitologji)]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3022694|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Djalli (mitologji)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20gusht%202026,%2020:26)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 gusht 2026 22:26 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ora e maleve]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ora e maleve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20gusht%202026,%2017:39)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 gusht 2026 19:39 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kimia]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025813|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kimia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2008:35)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:35 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Floçka]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025820|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Floçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]].
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2012:21)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 14:21 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeografia]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeografia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2006:57)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 08:57 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Infeksioni]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026066|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Infeksioni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:04)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:04 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Greqia e Lashtë]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Greqia e Lashtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:11)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:11 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndryshimet klimatike]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026209|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndryshimet klimatike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametri display|Parametri display]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin display. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: display-names|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2017:41)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 19:41 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Nelson Mandela]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026214|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nelson Mandela]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2018:18)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 20:18 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Mongole]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026290|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Mongole]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2013:03)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 15:03 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Osmane]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Osmane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2018:27)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 20:27 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Galeni]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Galeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20gusht%202026,%2010:37)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 gusht 2026 12:37 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Dialektika]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dialektika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:00)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:00 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Njeriu]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028568|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Njeriu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:30)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:30 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kiri i Madh]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028834|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kiri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:11)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:11 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Moisiu]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028836|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Moisiu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:13)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:13 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:48)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:48 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Natyra]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028850|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Natyra]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:55)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:55 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Abasitët]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abasitët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:20)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:20 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Matematika]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Matematika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:40)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:40 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Epoka e Iluminizmit]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028871|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Epoka e Iluminizmit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2021:07)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 23:07 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ernest Rutherford]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029077|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ernest Rutherford]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2016:41)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 18:41 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Xhames Klerk Maxwell]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029086|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Xhames Klerk Maxwell]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2017:17)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 19:17 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kuzhina arbëreshe]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3040037|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kuzhina arbëreshe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202026,%2017:25)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2026 19:25 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Katundi (Itali)]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043198|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katundi (Itali)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shtator%202026,%2013:38)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:38 (CEST)
ryw10xvg9sji7ucligr0p8znb69cj8p
3043383
3043211
2026-09-18T08:28:01Z
Qwerfjkl (bot)
160953
/* Probleme me referimet te artikulli Universiteti Babeș-Bolyai */
3043383
wikitext
text/x-wiki
Mire se erdhe tek Wikipedia (zyrtarisht :) [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 21 05:50 (UTC)
:Kam kenaqesine. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 21 05:59 (UTC)
---
Me pelqen shume ideja e "Highlanders" :)! [[Përdoruesi:Joni|Joni]]
== Tung ==
perdoruesi Hipi Zhdripi
C´fare shfetuesi ki.
::Jaran, dy kerkesa pi teje,1) kyçu kur t'shkrune se qysh e di une a je ti apo dikush tjeter tu e perdorë emnin ton. masnej veq i nenshkrune tekstet tuja "<nowiki>~~~~</nowiki>" 2) e bone mehallen e geces ma trimen n'gjakove e edoni pi mullajusufit ka mu rroke keqas me ty.
::u shishe pi aeroplanit qe je gjakovar papapa :). une perdori firefox, munesh mi gjete edhe n'ship nqs sje mire me anglisht e je kone najhere n'pushime n'durres.
::O rrush, e paske pa prej aeroplanit se jam Gjakovar, a? Atehere mos u brengose se nese e perdore emrin Hipi Zhdripi ndokush tjeter. Me teknik sotit gjithcka falsfikohet po shqpirti i fjales se shqiptarit nuk falsifikohet, JO!. Per kete po theme per femijet ne perendim nuk ashte interesant se ne cilen gjuhe shpehen por ne cilen fryme. Teknika me e persosure eshte natyra e vete njeriut.
::E kam harrua si te kyqem ne #sq.Wikipedia. Po provoje te kyqem ne ate dhome.
'''perdoruesi Hipi Zhdripi mendone se:'''
:''Amerika dje indian, kauboje, sot teknologji, neser? (si Turqia e Italia). Shipnija dje Shipni, sot Shipni, neser Shipni me te njajten teknologji (Sa uji kalone nere ure, me nise e me notu mas tine?).''
== Familja moderne ==
Ne mujshim mi ppullarizu e mi qite ne familjen moderne ateher kom me te propuzu per administratore
--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Mars 29 00:31 (UTC)
:hihihihi. kqyre qfare ideje, k'sej i thojin brain storming n'amerike. ti koke mjeshter per product placement :). qysh e kishe realizu ti kete ide, nimom pak. psh, a kish bo pune ni kuti e qumshtit (meno vita vita) me mbishkrimin wiki wiki?
:dan eshte hipi zhdripi a? hajde befasi hajde. duna mi menu edhe une ni alter ego zajabant :).
:seriozisht tash: veshtire pak mu realizu kjo se ata nuk jan fort pergjegjes ndaj qytetareve t'kosoves. psh: ju pata terheke verejtjen per pirjen e duhanit prej yllkes, personi ma kulle n'shpi, e ke perserite mas nje kohe prap. sinqerisht, nese ki ide t'ngjajshme propozoj te faqja promovimi pa marre parasysh se t'quditshme jane. nisja me qysh e kishe bo keta ma nelt.rrespekt [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]]
::Shka thu ti mi nxerre ata naj shtose per ne. Ha, fole.
::Ju en Amerike en Evrope (per cigare) shka po menone a po done ti mi bo krejt Amerikan e Evropian a? Lej se ata nuk jone budalle ata kane pa shume Amerika. A din c´ka menojin ata per neve qe jena jashte "Robota" (Teneçe insón). Kush jane Amerikant Xhoni i Bellusheve ju ka kallxu kush áshte mjeshter per '''product placement''' lexo librin per t´a. Mes e harro "Bluse Brothers".-Hipi se nuk kom kohe me duhet me shku ne pune.
== Tifozat Kuq e zi ==
I kam lajmruar tifozat kuq e zi per foton ne commons dhe i kam thirre ne ndihme. Disa nuk po e kuptojin se si duhet vepruar (i kane informatat siperfaqesore). Tekste qe i kam shkru jane te kesaj forme:
''Shikoni dhe ndihmoni Arianitin : (nyja per foto)''
''Shkruani per futbollin shqiptare ne gjuhen angleze (varsist prej vendit ku jetojne ata), p.sh greke, gjermane etj. dhe ne gjuhen shqipe shkruani per futbollin ne pergjithesi.''
''(nyja per wiki shqip)''
''Me nderime Dani.''
Kishte per te qene mire nese ti ju dergone nje E-mail me shqarime se si te regjistrohen, dhe te votoin per foto dhe ne nje kryeradhe e shkruan adresen e sq.wikipedia
==Shqiponja.net==
Tifozet e basketbollit jane pergjegjur ne leteren e me poshteme:
E nderuara redaksi,
http://sq.wikipedia.org eshte pjese e projektit nderkombetar Wikipedia, \"e cila ka per qellim krijimin e një enciklopedie të
plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim.\" Ju lutemi vizitojeni adresen,
dhe mundesisht, ndani deshiren tone te zjarrte per nje enciklopedi gjitheshqitpare me percjellesit e medias suaj.
Kishit bo mire me shkru per basketbollin shqitare ne guhet tjera dhe per basketbollin ne pergjithsi ne gjuhen shqipe. Ju lutem informoni tifozet e juaj
Ju falemnderit, Dan - wikipedian shqiptarë
pergjegje:
''Dani, do te perpiqem qe per kete inciative ti njoftoj anaret e shqiponjat.net permes forumit.''
''Mire kishte me qen sikurse Ju ta pergaditni nje shkrim, dhe une pastaj permes Newsletter t'ia u dergoj pothuajse 1500 anetareve tone.''
''Pergadite ate dhe une me knaqesi do t'iu dergoj te gjitheve qe jan te anetaresuar tek shqiponjat.net''
''Te pershendes.''
''ARIANi''
Bone zemren guri e ftyren nuri e pregatite nje tekste po pak ma te nxehte ne kryerreshtin e pare te dytin shkruje si te regjistrohen (qe ata te mos humbin kohe per ta gjete deren) te tretin per ata qe dine gjuhe te huaja dhe te katertin ju ofrone bajraktarin(banner a qysh po i thojin).
Ta provojim nashta bone boom.
Mbasi te ju kesh shkruar letrat te lute me lajmro. TUNG --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Prill 14 22:35 (UTC)
:Letra është gati. A ke farë emaili apo ta postoj te ''Promovime''?
::co_uk@hotmail.com
== Posta ==
Kujdes me variablen sepse ne te gjitha fletat eshte e shkruare variabla numriipostes--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC)
==Qyetet==
Qytete e kosoves per ndryshim nga ato te Shqiperise (nuk behet dallimi ne mes Qytetit dhe Qytezes), jane me te njohura se bashku me rrethinen (po thuaj se ne te gjitha gjuhet e edhe ne gjuhen shqipe). Edhe pasi qe qendrat e qyteteve te Kosoves kane nderruar vendin brenda ketyre shtate rretheve, me eshte dukur me mire nje prezentim i tille. P.sh: Ulpiana, Novoberda, etj. Nese ke ndonje ide tjeter me trego.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Maj 6 22:45 (UTC)
== A je gjallë a? ==
Mirëse u ktheve. Ku je mër, je hup si Faksi tyneher.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 15 07:27 (UTC)
: Gezohem qe t'paskna mungu :). Gjate luftes TV Kukesi n'shirit thojke Filon Fystyki "gjendet shendosh e mire n'spital t'Kukesit". Paj, e kom percell aktivitetin ketu kohe mas kohe edhe pse skome pase kohe me ndihmu. M'vjen mire qe ti i ki qendru besnik ketij ideali -- krejt ndryshe prej gjakovareve tjere a!!!. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Janar 15 19:13 (UTC)
== Personat me biografi të gjata ==
Po mendojë se për personat me të cilët kanë të bëjnë shumë gjëra d.m.th me interes më të gjërë për shoqërin duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Është e pamundur të përmbledhet p.sh i gjithë materiali që gjendet në sq.Wikipedia që ka të bëjë me Skenderbeun, në jë fletë. Në këto raste duhet të krijohen nën-artikuj mendoj se edhe ti e di këtë. Sa i përket artikullit Enver Hoxha unë mendojë se aty duhet paraqitur kryetarin e Shqipërisë ndërsa për metodat e gjërat e tilla duhet gjetur një zgjidhje tjeter. Të kisha propozuar që ta pregatitësh një seksion ku e prekë në pika të shkurta karieren e tij ndërsa për më thellësish shkruan (nëse ke material) në artiullin p.sh. <nowiki>[[Kariera e Fillon Fistikit]]</nowiki>. Edhe nëse e ki njetë me u shprazë është ma mirë mu shprazë në nëmartikull 1. Kur ka shumë tekst nuk bjenë në sy (pritojin njerzit me lexu) 2. Teknikisht për lexuesi e kyqur në internet në Kosovë e Shqipëri është ma mirë mir qenë artikujt e shkurt.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Mars 3 21:44 (UTC)
:Dan, te kuptoj. Ama veprimet e tij gjate 40 vjeteshit te fundit nuk jane per artikull dytesor. Nuk kam asgje personale ndaj Enverit por nuk besoj qe dikush me logjike te shendosh mund te argumentoj qe Enveri nuk ka qene diktator (ata persona do ta quanin Enverin diktator dashamires (benevolent dictator) - diktatura eshte thjeshte nje sistem politik ku e drejta e zgjedhjes i mirret qytetarit nga nje person apo klike e vogel. Bile une kisha thone qe fjala komunist (qe ai e ka konsideru veten) eshte me e pasakte per Enverin se termi diktator. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2006 Mars 3 21:57 (UTC)
== Per faqen e redaktimit te artikujve. ==
Aranit, do me pelqente qe te krijonim nje faqe ku mund te beja komentet e mia per ndryshim dhe redaktimin e sakte te artikujve. Ke mundesi te me krijosh nje faqe?
Me respekt
—[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 4 21:48 (UTC)
:Aranit, falemindrit per shembullin qe me dhe por prap nuk e mora vesh. Mund te besh nje shembull konkret sesi te perdor Wikipedia:Drejtshkrim?!
—[[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 6 09:37 (UTC)
== figura perlati ==
nëse ke mundësi ngarkoe edhe njëherë figurën e Perlat Sula se e grisa gabim. Provova ta restauroj, por nuk po funksionon. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 11 09:19 (UTC)
== Ftese ==
Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:46 (UTC)
== Përvojat dhe sugjerimet ==
Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:03 (UTC)
== Foto pa lisence ==
Figures Perlati2.jpg i mungonte licensa per ate dhe u gris. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Dhjetor 2007 21:22 (UTC))
== ayhi ==
A ki kohë me kontrollu gramatiken edhe drejtshkrimin për copat e paraqitura në [[:B:HTML|këtë fletë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Mars 2009 23:29 (CEST)
== HI ==
Hey, whats happening.
—[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 29 Qershor 2009 14:24 (CEST)
== Kosovoguide ==
A mund të kontaktoni administratorin ne Kosovoguide per perdorimin e përmbajteve te faqes - http://www.kosovoguide.com/?cid=1,218,1018&view=all? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 20 Janar 2011 14:29 (CET)
== Kontrolla e cilësisë ==
[[Skeda:Besicles 180508.jpg|80px|majtas|]]
Pershendetje Arianit,
Tashmë ti je [[Wikipedia:Kontrolluesit|Kontrollues]]. Për më shumë informacion shiko tek [[Wikipedia:Kuvendi]] (seksionin ''Vandalism on sq.wikipedia'' ose ''[[Ndihmë:Kontrolli i faqes|Flagged Revisions]]''). Për pyetje rreth privilegjeve të reja më pyet edhe ma. Përdori me përgjegjshmëri këto privilegje. Një punë të mbarë.--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;"> Euriditi </span>]]''' 29 nëntor 2012 13:33 (CET)
== Kategorite ==
Dy here ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237467] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mehmet_Konica&diff=prev&oldid=1237474]) i hoqe, te [[Mehmet Konica]] dhe te "zhbera" (pjeserisht) te dyja heret. Sapo t'u dha statusi i kontrolluesit dhe ke 7 vjet eksperience ne wiki, nuk mund te besh editime te tilla pa i shpjeguar fare. Ke ndonje aresye qe e ben kete? [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 15:37 (CET)
: E verejta edhe une qe e kisha kategorizuar gabimisht. Derisa po e permirsoja ti po e beje te njejten gje dhe me shkaktoi huti me disa faqe te tjera qe po redaktojsha ne te njejten kohe. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:30 (CET)
::Ah, ok, faleminderit, dhe me fal per tonin: kujtova se po ma beje per inat, :-).[[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 18:41 (CET)
:::Pa problem. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 nëntor 2012 19:13 (CET)
== Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] ==
Të lutem, ndiqeni debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive; color:#fff;"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:58 (CET)
==Pershendetje Maratones..==
Përshëndetje, nëaw ne Kukës do të mbahet një maratonë e e tille e Wikipedias në gjuhën shqipe me pjesëmarrës.
ka vullnetar që dëshirojnë të ndihmojnë me pranim dhe ligjërim në tema të ndryshme të Wikipedia-s, nese na mundesohet nen kushtet e tilla do te jemi edhe ne... pune te mbare --Koka11 21 Dhjetor 2014 00:03 (CET)
:Pershendetje, faleminderit. A ma dergon te lutem ne privat nje adrese emaili dhe numer telefoni dhe me tregon per cfare tema do t'mund te ligjerosh. Te lajmeroj prej fundit te janarit kur t'kemi me shume informata konkrete. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 21 Dhjetor 2014 08:14 (CET)
==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...==
--Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:52 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime
PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]]
== Fakte jo llafe ==
# Leeturtle është bllokuar në bazë të normave të wikipedias. Këto janë akuzat, fyerjet, përçmimet dhe nënkuptimet drejtë përsronit tim. Unë në fakt kisha përmendur një fakt. Që ai person, që është edhe një ndër organizatorët është i përfshirë në politikë aktivisht si këshilltar i ministrisë së kulturës. Ky është fakt jo akuzë personale dhe nuk kishte të bënte me ndonjë ndërhyrje të tijën. Më poshtë janë fjalë që janë nxjerrë nga postimi i tij i gjatë që nuk kishte ndonjë argument apo fakt brenda por vetëm karikaturizimie rreth karakterit tim. Mendoj se kjo qasje është e patolerueshme.
{{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Skikuli (Leeturtle)}}
*... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem'''
*... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi'''
*Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve
*...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale
* ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë'''
*...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''.
*...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!'''
* Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit.
* Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë.
* Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''',
* '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''',
{{collapse bottom}}
# Çështja mbi artikullin e Miilena Haritos u mbyll me ndërhyrjen e burokratit Punëtori. Të lutem mos e rihap më përndryshe kësaj radhe do të shkoj ta raportoj vërtet çështjen tek meta.wikimedia dhe do të vë në dukje qasjen tuaj, që është tejet klanore meqë po bëheni grup kundër meje, pa paraqitur fakte dhe argumente por vetëm duke bërë propagandë... Edhe unë punoj vullnetarisht këtu, por ndrysh enga ju nuk shkoj të redaktoj artiikujt e ministrave me të cilët jam takuar dhe kam marrëdhënie politike për më tepër duke postuar materiale të kopjuara dhe promovuese politike. Nëse nuk i kupton normat e wikipedias të këshillojë ti lexosh sërisht.
# Si pasojë, të lutem që herë tjetër nëse më drejtohesh mua të paraqesësh fakte dhe jo llafe në ajër. Gjithë të mirat!
-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">☢</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:13 (CEST)
== Pjesmmarrje në votim dhe diskutim ==
Përshëndetje [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]],
Për shkak se shpesh hapen votime, diskutime, ide, dhe nuk përmbyllen, unë ju ftoj që të merrni pjesë nëse dëshironi të thoni mendimin dhe të jepni votën tuaj. Ju lutem shprehni lirshëm mendimin tuaj '''PRO''', '''KUNDËR''' apo '''NEUTRAL''', un nuk jam SPONZOR, thjesht dua që këto procese të mbarojnë, për të lënë hapësirë për artikuj të tjerë të votohen dhe diskutohen. [[Përdoruesi:Liridon/TO DO/am|Në këtë listë]] janë disa artikuj të propozua për artikull të Mirë dhe të Përkryer.
Ndërsa aktualisht është i hapur një diskutim në [[Wikipedia:Kuvendi#Faqe për Wikipedian në Facebook|Kuvend për një Wikiprojekt]], Faqe për Wikipedian në Facebook. Aktualisht akoma është i hapur votimi për krijimin e projektit, ndërsa mund të jepni ide të reja, të kundërshtoni ato aktuale dhe të votoni ashtu si mendoni se është më mirë. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 shtator 2015 20:44 (CEST)
== Wishlist ==
List of articles in German WP missing (good) images:
[[:de:Portal:Albanien/Bilderwünsche]]
--[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 5 dhjetor 2015 14:34 (CET)
:: Moved it to :sq
:: → [[Përdoruesi:Albinfo/Livadhi]]
:: Translation needs to be completed and checked. I would move it to [[Wikipedia:Requested pictures]] or so.
:: Best regards, --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:04 (CEST)
:::Duly noted. I'll complete, post it and let you know when it's up. Many thanks! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 maj 2016 15:10 (CEST)
== News from international CEE Spring 2016 ==
[[File:Logo CEE-t.png|right|170px]]
Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates.
* There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you!
* There are two types of '''statistics''' gathered:
** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]).
** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages.
*: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code>
*: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages.
* Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :)
* If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :)
Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]].
If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]).
Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST)
<!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 -->
== WALUG (votimi për rregulloren) ==
Përshëndetje Arianit,
[[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:00 (CEST)
== Picture from Wikimania ==
Have you seen this? --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 10 korrik 2016 19:59 (CEST)
[[Skeda:Cerimonia di chiusura - Wikimania 2016 12.jpg|thumb|Albanian Wikipedians with Jimmy Wales]]
== CEE Spring 2016 Survey ==
[[File:Logo CEE-t.png|right|170px]]
Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again.
The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better.
We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey.
Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 -->
== Feedback request ==
Greetings,
The team that made [[mw:ORES|ORES]] is working on a new tool called [[mw:JADE|JADE]]. The new tool is for humans to review the work of ORES, to provide human feedback and oversight. The team would like to hear about how your experience using ORES has been on your wiki, and what you might expect from a tool like the one proposed. If you are interested, you can comment on [[mw:Talk:JADE|this page on mediawiki.org]].
The team is also interested in sharing updates with you as JADE is developed. Short messages will be sent to this talk page every month or two, linking to a page with further information. Is this something you would like to sign up for? Simply reply to me here if so and I will put your name on the list.
Happy editing to you. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 4 tetor 2017 21:17 (CEST)
:You can also [[m:Global_message_delivery/Targets/JADE|sign yourself up]] for updates anytime. [[Përdoruesi:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[Përdoruesi diskutim:Keegan (WMF)|diskutimet]]) 6 tetor 2017 18:46 (CEST)
== JADE: topics to discuss ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Hello,
Here are some topics the [[mw:JADE|JADE]] team would like to discuss. If you are interested, follow the link to join the conversation:
*[[mw:Topic:Tzw0uv2bucrdprm4| Judgments, Endorsements, and Preference]]
*[[mw:Topic:Tzw4ebq17wbdog74|Free text comments and suppression]]
*[[mw:Topic:Tzw3qg8qiqow10d8|Should we integrate JADE with Flow?]]
*[[mw:Topic:Tzw5fix7hbs4ui8j|Thematic and quant analysis of judgements]]
Thank you. On behalf of the Scoring Platform Team, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]]([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 13 tetor 2017 23:09 (CEST)</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/JADE&oldid=17319199 -->
== Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017==
Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons.
Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki.
Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs].
--[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:14 (CET)
:{{ping|Arianit}} Edhe [[Teqeja e Turballi Sulltanit]] (afer [[Teqeja e Frashërit]])?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 22 shkurt 2019 23:37 (CET)
::Pa pergjigje?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 21:33 (CET)
Nuk e kuptoj mesazhin. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 22:11 (CET)
:{{ping|Arianit}} Dëshironi ta plotësoni artikullin në [[Teqeja e Turballi Sulltanit|këtë]] Tekke si artikull [[Teqeja e Frasherit|Tekke në Frasher]]?--[[Përdoruesi:Gelaaden|Gelaaden]] ([[Përdoruesi diskutim:Gelaaden|diskutimet]]) 1 mars 2019 20:20 (CET)
::Jo :) tjetren e bera per shkak te rolit patriotik. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 mars 2019 21:34 (CET)
== Pyetje ==
Pershendetje ju lutem shumë a mund t'më n'dimoni ose ma sakt a mundë t'më tregoni se si mundë të postoj biografi per persona të "famshem" ne Wikipedia ?
:Tung, a e ke pa ndihmen [[Ndihm%C3%AB:P%C3%ABrmbajtja|këtu]]? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 28 mars 2019 21:42 (CET)
== Faqet me ndryshime në pritje ==
Përshëndetje!
Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi.
Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 11:46 (CEST)
== Pershendetje ==
Sa i perket nje artikulli ne wikipedia sq ,ka dhe te tjere te ngjashem ,nese do perdoret dy standarte nuk eshte problem je i lire ta heqesh artikullin nese mendon se ne wikipedia nuk ka artikuj te tjere te ngjashem dhe ky eshte i vetmi ateher gabohesh . Faleminderit - [[Përdoruesi:R1337|R1337]]
:Pershendeteje {{Ping|R1337}} nuk ishte asgje personale. Mund te kete raste sic po thua, por mendoj qe standardet duhet te na ngrisin larte, jo te na ulin te pjestuesi me i vogel i perbashket. Shpresoj ne mirekuptim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 prill 2020 10:02 (CEST)
Ok {{Ping|Arianit}} ne kete rast si te veprojme, te hiqet artikulli bashk me artikujt e ngjashem apo mos te lejohen me artikuj te tille ne te ardhmen ?
:{{Ping|R1337}} rregullat vlejne per te gjithe njejte. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]])
Ok {{Ping|Arianit}} Artikujt e ngjashem jane akoma aktiv do hiqen ?
:{{Ping|R1337}} duhet por m'varet prej Wikipedianve ta bejne. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 6 qershor 2020 16:07 (CEST)
== Per te krijuar nje faqe te re! ==
Pershendetje Arianit
Mendoj se ka shume artista qe duhet te shtohen ne faqen e wikipedia.
si mund te kontribuoj edhe une?
Te pershendes
Nela--[[Përdoruesi:WikiEDDE|WikiEDDE]] ([[Përdoruesi diskutim:WikiEDDE|diskutimet]]) 3 janar 2021 22:09 (CET)
:Pershendetje {{ping|WikiEDDE}} te rekomandoj te fillosh [[Wikipedia:Fillimi|ketu]]. Pastaj te livadhi personal (lidhja te menyja larte) draftoje artikullin edhe kerko ndihme per ndonje ceshtje specifike nese te duhet. Te lutem perdore referenca te besueshme pasi biografite e personave te gjalle jane me te ndjeshme pasi nuk deshirojme te akuzohet Wikipedia per shpifje. Poashtu puno artikuj vetem per persona te shquar mjaftueshem, dmth qe jane trajtuar nga burime detysore te besueshem mjaftueshem. Nje menyre me e lehte e kontributit eshte t'i rregullosh artikujt ekzistues ku ka mjaft nevoje per ndihme. Faleminderit per kontributin dhe me njofto nese te duhet ndihme. ----[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 5 janar 2021 14:30 (CET)
== Kontroll ==
Përshëndetje!
Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET)
<!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 -->
== Bllokimi i përdoruesit ==
Unë do ta bllokoj këtë përdorues për 20 vjet. [[Speciale:Kontributet/79.106.209.165|79.106.209.165]] 20 korrik 2022 13:04 (CEST)
== Ndihme rreth faqeve ==
Pershendetje meqe jeni perdorues i vjeter i Wikipedia Shqip, do doja brenda mundesive nese mund te pranoni pending changes ne versionin e, ne faqet ne vijim : [[Ledja Liku]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]], dhe ndonje ndihme,(kontribut) rreth formatit te citimeve do ishte e mirepritur,faleminderit. [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 14 tetor 2024 15:23 (CEST)
== Kerkese per Ndihme ==
Pershendetje duke qene se je Wikipedian i vjeter,do doja nese do mundeshe te me ndihmoje me pranimin e pending changes duke lene stabel versionin e fundit si redaktim ne faqet respektive : [[Ledja Liku]] , [[Zaho Balili]] dhe [[Fondacioni Mediatik Dritan Hoxha]] . Te falenderoj [[Përdoruesi:Benny8907|Benny8907]] ([[Përdoruesi diskutim:Benny8907|diskutimet]]) 15 tetor 2024 10:13 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2727223|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pablo Emilio Escobar Gaviria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]].
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Pikësim shtesë|Pikësim shtesë]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra me shenja pikësimi të panevojshme. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: extra punctuation|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20dhjetor%202024,%2009:41)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 dhjetor 2024 10:41 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202025,%2012:47)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2025 13:47 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:16)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:16 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:05)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:05 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:21)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:21 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:23)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:23 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2003:24)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 04:24 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2006:25)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 07:25 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2010:02)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 11:02 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2012:50)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 13:50 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Defi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765656|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Defi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2019:53)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 20:53 (CET)
== Artikuj mbi shkolla publike ==
Hej a mundemi me i ra ma ngadalë krijimit të artikujve për [[:Kategoria:Shkolla në Kosovë|shkolla publike kosovare]]? Nuk kemi mjaft burime të denja për krejt shkollat në Kosovë, aq ma pak që kanë të gjithat mjaft shquarësi dhe material për një artikull në Wikipedia. Idealisht na kish vyjt pak ma shumë material kur fillojmë artikuj me një redaktim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 maj 2025 17:24 (CEST)
:Mendoj qe si tema vetvetiu kualifikohen per shquaresi. Burime bazike duhet te kete: per fusheveprimin, arritjet e shkolles, numrin e nxenesve, menaxhmentin etj. Përdoruesi:Edukatori ka fillu te punoj ne shkollat nje nga nje (kjo ia lehteson atij procesin) dhe me Grupin e Wikimedianeve te Gjuhes Shqipe do te organizojme kampanja publike per t'i ftuar nxenesit te kontribuojne. Artikulli i shkolles do te jete ngacmim i mire per ta mesuar procesin e redaktimit. Vec i kam krijuar artikujt e tyre ne Wikidata. Na jep pak kohe qe ta zhvillojme procesin. Faleminderit per mirekuptimin! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 29 maj 2025 18:03 (CEST)
== Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh ==
@[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:38 (CEST)
== Përshëndetje Arianit ==
Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=D6AD42wKG2Y në këtë emision], shumë e pasur e informuese. Punë të mbarë. @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:52 (CET)
:@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Faleminderit! -- [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 nëntor 2025 14:55 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Algoritmi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879262|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Algoritmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20dhjetor%202025,%2021:03)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 dhjetor 2025 22:03 (CET)
== Aktiviteti i kontrolluesve ==
:Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve.
:Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores.
:Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren.
:Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët.
:Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:58 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909477|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHFMU "Fehmi Agani", Turjakë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon emri|Mungon emri]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime me emra pa specifikuar mbiemrat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing name|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2014:14)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 15:14 (CET)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Dle Yaman]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979985|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dle Yaman]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20maj%202026,%2019:12)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 maj 2026 21:12 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Geci]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Geci]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20maj%202026,%2019:56)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 maj 2026 21:56 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Sylvia Plath]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2981156|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sylvia Plath]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202026,%2013:45)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2026 15:45 (CEST)
== Lajmërim për përfundimin e privilegjeve ==
Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"28 maj 2026, 09:58 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 21 maj 2026 21:41 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Aristoteli]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aristoteli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: DOI i lirë i pashënjuar|DOI i lirë i pashënjuar]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren parametra DOI me vlera që njihen si të lira por që nuk janë shënjuar si të tilla. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unflagged free DOI|këtu]].
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2014:16)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 16:16 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Sokrati]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017476|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sokrati]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202026,%2020:45)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2026 22:45 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkimedi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017920|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkimedi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2010:07)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 12:07 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Vaksinimi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017925|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vaksinimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:08)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:08 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3017928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e Pajisjeve të Forcave të Armatosura Serbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]].
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20gusht%202026,%2011:29)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 gusht 2026 13:29 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018166|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Përdorim i gabuar i et al.|Përdorim i gabuar i et al.]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë një përdorim të gabuar të et al.. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: explicit use of et al.|këtu]].
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20gusht%202026,%2015:16)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 gusht 2026 17:16 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Bizantine]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3018673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Bizantine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20gusht%202026,%2011:15)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 gusht 2026 13:15 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Djalli (mitologji)]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3022694|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Djalli (mitologji)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20gusht%202026,%2020:26)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 gusht 2026 22:26 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ora e maleve]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ora e maleve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20gusht%202026,%2017:39)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 gusht 2026 19:39 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kimia]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025813|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kimia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2008:35)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 10:35 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Floçka]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3025820|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Floçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]].
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20gusht%202026,%2012:21)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 gusht 2026 14:21 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeografia]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeografia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2006:57)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 08:57 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Infeksioni]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026066|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Infeksioni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:04)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:04 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Greqia e Lashtë]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Greqia e Lashtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2007:11)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 09:11 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndryshimet klimatike]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026209|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndryshimet klimatike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametri display|Parametri display]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin display. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: display-names|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2017:41)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 19:41 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Nelson Mandela]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026214|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nelson Mandela]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202026,%2018:18)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2026 20:18 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Mongole]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026290|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Mongole]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2013:03)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 15:03 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Perandoria Osmane]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3026385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Perandoria Osmane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202026,%2018:27)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2026 20:27 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Galeni]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3027887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Galeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20gusht%202026,%2010:37)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 gusht 2026 12:37 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Dialektika]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dialektika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Citimi referon vetveten|Citimi referon vetveten]] - Referimet shfaqin këtë problem kur vendosin te parametri {{!}}ref= vlera të njejta me ato te CITEREF të krijuara në mënyrë automatike nga vetë stampa e citimit. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: ref duplicates default|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:00)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:00 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Njeriu]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028568|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Njeriu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202026,%2008:30)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2026 10:30 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kiri i Madh]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028834|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kiri i Madh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:11)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:11 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Moisiu]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028836|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Moisiu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:13)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:13 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:48)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:48 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Natyra]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028850|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Natyra]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2019:55)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 21:55 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Abasitët]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abasitët]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:20)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:20 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Matematika]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Matematika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2020:40)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 22:40 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Epoka e Iluminizmit]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3028871|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Epoka e Iluminizmit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]].
<!-- Pages with reference errors -->
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202026,%2021:07)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2026 23:07 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Ernest Rutherford]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029077|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ernest Rutherford]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2016:41)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 18:41 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Xhames Klerk Maxwell]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029086|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Xhames Klerk Maxwell]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shtator%202026,%2017:17)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shtator 2026 19:17 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Kuzhina arbëreshe]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3040037|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kuzhina arbëreshe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar.
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202026,%2017:25)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2026 19:25 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Katundi (Itali)]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043198|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katundi (Itali)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shtator%202026,%2013:38)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:38 (CEST)
== Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Babeș-Bolyai]]'' ==
Përshëndetje, Arianit!
Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3043382|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Babeș-Bolyai]]'' ka sjellë këto probleme me referimet:
* [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]].
Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20shtator%202026,%2008:28)§ion=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur!
— <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 shtator 2026 10:28 (CEST)
5w7us3ejibqiio5z18yknhwrgdue2jc
Gjenocidi Armen
0
3213
3043337
2544869
2026-09-18T02:11:05Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043337
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Rafael de Nogales Mendez.png|thumb|[[:en:Rafael de Nogales Méndez|Rafael de Nogales Méndez]] (1879-1936), një [[Venezuela|Venezuelës]] oficer i cili ka shërbyer në ushtrinë osmane, shkroi një përshkrim
të hollësishëm të masakrave në librin e tij ''Cuatro años bajo la media luna'' (Katër vjet nën hënë)]]
Termi '''Gjenocidi armen''' ose '''Masakra armene''' (i njohur edhe si ''Holokausti Armen'') i referohet deportimit dhe vdekjeve të [[armenët|armenëve]] gjatë qeverisjes së qeverisë së [[Xhonturqit|Xhonturqve]] gjatë viteve [[1915]]-[[1917]]. Kjo ngjarje momentalisht po shkakton mosmarrëveshje në mes të bashkësisë ndërkombëtare dhe [[Turqia|Turqisë]]. Shumica e armenëve e shkollarëve perëndimor si dhe disa turq besojnë se vdekja e armenëve ishte rezultat i një plani shtetëror për çrrënjosje masive. Nga ana tjetër, shumica e shkollarëve turq si dhe disa perëndimorë, mendojnë se një konflikt në mes të dy palëve, së bashku me urinë dhe sëmundjet, ishte arsyeja pse një numër i armenëve vdiqën. Shifrat e numrit të vdekjeve ndryshon nga 200,000 deri në 1.8 milion, dhe ndonëse nuk ka konsensus ndërkombëtarë rreth numrit të saktë të vdekjeve të popullatës armene, shumica e burimeve perëndimore mendojnë që ky numër është së paku një milion. [[Gjenocidi]] armen është rasti i dytë më i studiuar i çka quhet gjenocid dhe shpesh krahasohet me [[Holokausti]]n.
== Armenët në Anadoll ==
Në vitin 1914, para Luftës së Parë Botërore, [[Perandoria Otomane]] kishte rreth 2 milion armen, shumica e të cilëve ishin [[Kisha Armene|armen ortodoksë]] apo katolik. Deri kah fundi i shekullit 19-të, armenët quheshin "[[Sistemi i Miletit#Mileti armen|millet-i sadika]]" (komb i besueshëm) nga otomanët, pasi që jetonin në harmoni me grupet tjera etnike në Anadollin Lindor pa ndonjë konflikt të madh me autoritetet qendrore—kjo edhe përkundë ndryshimeve fetare dhe etnike dhe faktit që armenët e krishterë duhej t'u nënshtroheshin [[Sheriati|ligjeve]] [[Islam]]e [[dhimmi]]. Përderisa popullata armene në [[Rajoni i Anadollit Lindor|Anadollin Lindor]] ishte e madhe dhe e gropuar, në pjesën perëndimore jetonte po ashtu një komunitet i madh, shumica e të cilëve jetonin në kryeqytetin [[Stambolli|Stamboll]] ku një komunitet i konsiderueshëm ekziston edhe këtë ditë. Komuniteteve në [[Anadolli]]n Lindore iu shkaktua shumica e viktimave.
== Gjenocidi Armen ==
Para [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], [[Perandoria Osmane]] u vu nën qeverisjen e Xhonturqve. Në fillim, disa organizata politike armene përkrahën Xhonturqit, me shpresë se do të ketë ndryshime nga politika e [[Abdyl Hamiti II|Abdyl Hamidit]] ndaj popullatës në përgjithësi dhe asaj armene në veçanti. Në këtë mënyrë, shumë armen u zgjodhën për në [[Parlamenti]]n otoman, ku disa vazhduan pjesëmarrjen gjatë tërë Luftës së Parë Botërore.
Më 1914, qeveria otomane e nxori një ligj të ri për të përkrahur luftën që kërkonte të gjithë meshkujt e moshës madhore gjer në 45 vjeç që ose t’i bashkëngjiten [[Ushtria osmane|ushtrisë osmane]] ose të paguajnë tarifë të veçantë për t’u përjashtuar nga kjo kërkesë. Në fundin e vitit 1914, armenët u akuzuan për tradhti dhe simpatizim me [[Rusët]], dhe planet për një evakuim të dhunshëm nga fronti për në [[Siria|Sirinë]] e sotme u krijuan.
Më 24 prill, 1915, qeveria e Xhonturqve urdhëroi zhvendosjen e qindra-mijëra, e ndoshta më shumë se një milion, armenve nga [[Kaukazi]] për në [[Mesopotamia|Mesopotami]] dhe Sirinë e sotme. Një rrjedhojë e kësaj zhvendosje ishte numri i lartë i të vdekurve. Statistikat e numrit të të vdekurve janë të debatueshme por qëndrojnë diku nga 200,000 në 1.8 milion. Dokumente zyrtare gjermane dhe austriake raportojnë se numri total mund të jetë mbi një milion, ndërsa raportet otomane flasin për 800,000 të vrarë (me ndoshta një milion të vdekur); shumica e shkollarëve perëndimor e pranojnë pohimin se së paku një milion vdiqën. Qeveria turke, shumica e shkollarëve turq, dhe disa shkollar perëndimor nuk pajtohen me këto shifra, duke pretenduar që numri i viktimave ishte shumë më i vogël.
== Kampet ==
Perandoria otomane kishte krijuar 25-26 kampe të mëdha përqendrimi (Deir-Zor, Ras ul-Ain, Bonzanti, Mamoura, Intili, Islahiye, Radjo, Katma, Karlik, [[Azez]], Akhterim, [[Menbixh|Mounboudji]], Bab, Tefridje, Lale, Meskene, Sebil, Dipsi, Abouharar, Hamam, Sebka, Marat, Souvar, [[Hama]], [[Homsi|Homs]] dhe Kahdem), nën komandën e Çukru Kaya, një nga dorët e djathta të Talat Pashës. Shumica e kampeve gjendeshin afër kufijve me [[Iraku]]n dhe Sirinë, dhe disa ishin vetëm kampe të përkohshme tranzite. Kampe të tjera u përdorën vetëm si zona për varrosje masive—si Radjo, Katma, dhe Azaz. Pas raporteve të vdekjeve, kampet Lale, Tefridje, Dipsi, Del-El, and Ras ul-Ain u ndërtuan veçanërisht për ata që kishin vetëm disa ditë jetë. Shumica e rojeve brenda kampeve ishin armen.
Pothuaj të gjitha kampet, duke përfshire edhe më të mëdhatë ishin nën qiell të hapur. Sipas Gjykatës Ushtarake, kampet tjera ishin kampe jo-zyrtare të Gjysmë-hënës se Kuqe të cilat përdoreshin për vrasje me injeksion të morfinës dhe pastaj trupat hidheshin në [[Deti i Zi|Detin e Zi]]. Në rastet tjera, sipas të dhënave, kishte vrasje të shkallës së vogël dhe kampe për djegie ku popullatës armene i thuhej të shkoj në një zone të caktuar, dhe pastaj digjej bashkërisht. Të dhëna të tjera nga gjyqi ushtarak sugjerojnë se instilacione gazi ekzistonin poashtu. Dëshmitë në gjyq na bëjnë me dije se Dr. Saib dhe Nail, një zëvendës Ittihadist, drejtonin dy ndërtesa shkollore që përdoreshin si kampe për shfarosjen e fëmijëve.
== Organizata Speciale (Teshkilati Mahsusa) ==
Një organizatë speciale u themelua në dhjetor të vit 1911 nga qeveria otomane. Organizata e dytë, e cila morri pjesë në çka çoi në shkatërrimin e komunitetit armeno-otoman u themelua nga [[Komiteti "Bashkim e përparim"|Ittihad ve Terraki]] në korrik 1914 dhe për ndryshim nga e para nuk i duheshin urdhra nga qeveria për të vepruar. Më vonë, më 1914, qeveria otomane vendosi drejtimin e kësaj organizate duke liruar kriminel nga burgjet qendrore për t’iu bashk;ngjitur kësaj organizate speciale. Sipas komisioneve otomane pranë gjyqit ushtarak, si komisioni Mzhar, në [[Sivasi|Sivas]] më 24 nëntor 1914 124 kriminel u liruan nga burgu Pimian, e cila u pasua me lirimin e 49 kriminelëve në [[Ankaraja|Ankara]] disa muaj më pas. Prej fundit të 1914-ës deri të fillimi i 1915-ës, qindra të burgosur u liruan për t'u bashkëngjitur më pas me këtë organizatë që më vonë u ngarkua për të përcjellur konvojet e armenëve të deportuar, gjersa numri u rritë në mijëra. Komandanti i armatës së tretë osmane, Vehib, i quante këta anëtarë të organizatës speciale “kasapë të qenies njerëzore.”
Sipas të njëjtave komisione dhe burimeve tjera, kriminelët zgjedheshin anëtarë të organizatë speciale në bazë të egërsisë. Komisioni Mazhar gjatë gjyqit ushtarak, ka ofruar lista të këtyre kriminelëve; në një rast, nga 65 kriminel të liruar 50 ishin burgosur për vrasje. Procesi i zgjedhjes së kriminelëve, ku morën pjesë edhe mjek, sipas kërkuesve perëndimor është tregues i qartë i qëllimeve kriminele të qeverisë për të shkaktuar vrasje masive të popullsisë armene.
== Gjykimet ushtarake, Stamboll, 1919 ==
Shumica e atyre përgjegjës për gjenocid u dënuan me vdekje në mungesë, pasi iu kishin ikur proceseve gjyqësore më 1918. Të akuzuarit arritën të shkatërrojnë shumicën e dokumenteve, që do të mund të përdorej kundër tyre para se të iknin. Gjyqi ushtarak vërtetoi dëshirën e Ittihadistve për të eliminuar fizikisht armenët, nëpërmjet organizatës speciale. Gjyqi Ushtarak, Stamboll, 1919: "Gjyqi Ushtarak duke marrë parasysh krimet e sipër-përmendura deklaron unanimisht fajësinë e [[Tre Pashallarët|këtyre të ikurve]]: [[Talat Pasha]], ish-vezir i madh; [[Enver Pasha|Enver Efendija]], ish ministër i luftës; [[Xhemal Pasha|Gjemal Efendija]], ish-ministër i marinës; dhe Dr. Nazim Efendija, ish-ministër i edukimit; ... Gjyqi, në pajtim me ligjin, dënon Talatin, Enverin, Gjemalin, dhe Dr. Nazimin me vdekje."
== Historia bashkëkohore ==
* [[prill]], [[1994]]: Presidenti [[Bill Klinton]] lëshon një deklaratë për shtyp për të kujtuar “tragjedinë” që i pllakosi armenët më 1915, megjithatë ai u gjunjëzua nga presioni politik dhe refuzoi ta quaj atë si “gjenocid”, edhe pse para se të zgjedhej president ai e kishte bërë një gjë të tillë.
* [[2002]]: Gjenocidi Armen bëhet temë e filmit ''[[Ararat (film)|Ararat]]'', nga regjisori armeno-kanadez Atom Egojan (Atom Egoyan).
* [[20 shkurtë]], [[2003]]: Raporti "[https://web.archive.org/web/20090105194115/http://www.tarc.info/ICTJ%20Memorandum%20Feb.%2003.pdf Aplikueshmëria] e Konventës së Kombeve të Bashkuara në Ndalimin dhe Dënimin e Krimit të Gjenocidit në Ngjarjet që ndodhen gjatë fillimit të shekullit Njëzetë" nga International Center for Transitional Justice ([http://www.ictj.org ICTJ]) thotë se "...së paku disa nga kryerësit e akteve i dinin se konsekuencat e veprimeve të tyre do të ishte shkatërrimi, i pjesërishëm apo i plotë, i armenëve të Anadollit Lindor, ose vepruan qëllimshëm drejt këtij caku që do të thotë se posedonin qëllimin gjenocidial të kërkuar." Raporti konkludon "...Ngjarjet, shikuar bashkërisht, mund të thuhet se përmbajnë të gjitha elementet e krimit të gjenocidit sipas definimeve të Konventës së [OKB]-së, si dhe shkollarëve ligjor, historianëve, politikanëve, gazetarëve dhe personave tjerë do të arsyetoheshin në përshkrimin e tyre në atë mënyrë. " (p. 17).
* [[21 prill]], [[2004]]: [[Dhoma e Ulët Kanadeze]] voton për njohjen zyrtare dhe dënimin e Gjenocidit Armen. Propozimi kaloi lehte me 153 me 68, sidoqoftë, kabineti i kontrolluar nga Liberalët u këshillua të votoj kundër. Qeveria federale, me refuzimin e mocionit, nuk shprehu qëndrim nëse gjenocidi ka ndodhur apo jo, por vetëm një dëshirë për të mos hapur plage të vjetra, dhe të mbaje lidhje të mira me Turqinë.
* ????: Rok grupi amerikan [[System of a Down]], anëtaret e të cilit janë me origjine armene, shkroi këngën "P.L.U.C.K." (''"Political Lying Unholy Cowardly Killers"''), kushtuar Gjenocidit Armen dhe mohimit të tij <!-- need help for date again-->
== Njohja zyrtare ==
Disa shtete dhe organizata ndërkombtare kanë njohur zyrtarisht Gjenocidin Armen, këtu përfshihet Argjentina, Armenia, Kanada, Franca, Italia, Greqia, Rusia, Sllovakia, Suedia, Zvicra, Uruguai dhe Vatikani.
* International Center for Transitional Justice (ICTJ) Report Prepared for TARC
* La Ligue des Droits de l'Homme<!-- WTF is this? Organisations must be presented in: "English ( original language)"-->
* Parlamenta Kurdistanê Li Derveyî Welat<!-- WTF is this? Organisations must be presented in: "English ( original language)"-->
* Permanent Peoples' Tribunal
* Evropean Alliance of YMCAs
* The Association of Genocide Scholars
* Union of American Hebrew Congregations
* World Council of Churches
* The Turkish Human Right Organization
* United Nations Sub-Commission on Prevention of Discrimination and Protection of Minorities
* Council of Evrope, Parliamentary Assembly
* Evropean Parliament
== Intelektualët turk që përkrahin tezën e gjenocidit ==
Numri i intelektualëve [[Turqit|turk]] përkrahës të tezës së gjenocidit është shtuar gjatë viteve; qeveria turke ka ndërmarrë hapa për ta parandaluar këtë rritje duke e bërë të jashtëligjshme nën kodin penal turk mbështetjen e tezës së gjenocidit. [[Orhan Pamuk]], novelisti i famshëm turk, ra viktimë e këtij ligji, për shkak të qëndrimit të tij ndaj kësaj çështje.
Arsyet për pranimit e tezës së gjenocidit nga intelektualët turk qëndron pas tri pikave të rëndësishme. Së pari, fakti që anëtarët e organizatës së lartpërmendur ishin kriminel, dhe se ata ishin dërguar qëllimisht për t’i përcjellë armenët, është prove e mjaftueshme e qëllimeve kriminele të qeverisë. Së dyti, fakti që jo vetëm armenët e zonave të frontit u deportuan, dëshmon kundër domosdoshmërisë ushtarake. Së treti, sipas tyre, teza e zhvendosjes nuk ka kuptim pasi nuk kishte përgatitje që do të sugjeronte “rivendosje”, që do të thotë se qeveria nuk priste që armenët do të mbijetonin. Dr. Taner Akçam, një specialist turk, shkruan për këtë çështje: “Fakti që as në fillim të deportimit, as gjatë rrugës, e as në vendosje, nuk kishte as edhe një masë të ndërmarrë për organizimin e migrimit, është dëshmi e mjaftueshme për planin e shfarosjes.”
== Përkujtimorja e Gjenocidit Armen ==
Ideja për një memorial u shprehë më [[1965]], në përkujtimin e 50 vjetorit të gjenocidit. Memoriali u përfundua dy vite më vone (nga arkitektet Kalashian and Mkrtchyan) në kodrën Cicernakaberd mbi gryken [[Hrazdan]] në [[Jerevani|Jerevan]]. [[Stela]] 44 m e lartë simbolizon rilindjen kombëtare të armenëve. 12 blloqe betoni të vendosura në rreth, simbolizojnë 12 provincat e humbura në Turqinë e sotshme. Në qendrën e rrethit, në thellësi 1.5 metra ndodhet flaka e përjetshme. Përgjatë parkut të memorialit ndodhet një mur me emrat e fshatrave dhe qyteteve ku masakrat dihet të kenë ndodhur. Çdo 24 prill qindra-mijëra njerëz ecin deri të përkujtimorja dhe vendosin lule (zakonisht karafil të kuq ose tulipan) përreth flakës së përjetshme. Armenët në tërë botën shënojnë në mënyra të ndryshme këtë ngjarje, dhe shumë përkujtimore janë ndërtuar në komunitetet e diasporës armene.
== Shiko dhe këtë ==
* [[Gjenocidi në Hoxhali]]
* [[Gjenocidi i Srebrenicës]]
== Bibliografia ==
* {{Book reference | Author=Balakian, Peter | Title=The Burning Tigris: The Armenian Genocide and America's Response | Publisher=HarperCollins | Year=2003 | ID=ISBN 0-06-019840-0}}
* {{Book reference | Author=McCarthy, Justin | Title=Death and Exile: The Ethnic Cleansing of Ottoman Muslims, 1821-1922 | Publisher=Darwin Press, Incorporated | Year=1996 | ID=ISBN 0-87850-094-4}}
* {{Web reference | title=The Armenian Genocide: A Bibliography | work=University of Michigan, Dearborn: Armenian Research Center | URL=http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/facts/gen_bib1.html | date=March 18 | year=2005 }} {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011116212954/http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/facts/gen_bib1.html |date=16 nëntor 2001 }}
* {{Web reference | title=The Armenian Genocide: A Supplemental Bibliography, 1993-1996 | work=University of Michigan, Dearborn: Armenian Research Center | URL=http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/facts/gen_bib2.html | date=March 18 | year=2005 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071126113949/http://www.umd.umich.edu/dept/armenian/facts/gen_bib2.html |date=26 nëntor 2007 }}
== Amëza me të dhëna përkrahëse ==
{{commons|Category:Armenian Genocide}}
* [http://www.armenica.org Armenica.org]
* [http://www.armenian-genocide.org Armenian National Institute]
* [https://web.archive.org/web/20080612161703/http://www.armenocide.de/ Documents from German State Archives, WWI]
* [http://www.imprescriptible.fr French site with works and debunking revisionists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110110032309/http://www.imprescriptible.fr/ |date=10 janar 2011 }}
* [http://www.genocide1915.info History, articles, petition, pictures, quotations, forum, videos..]
* [http://www.cilicia.com/armo10.html cilicia.com genocide entry; Information and resources.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050328090357/http://www.cilicia.com/armo10.html |date=28 mars 2005 }}
* [https://web.archive.org/web/20050324002508/http://ermeni.org/index_eng.htm E-books and ressources.]
* [https://web.archive.org/web/20050307185707/http://www.zoryaninstitute.org/Table_Of_Contents/main_genocide.htm Zoryan Institute genocide entry.]
* [http://www.armenianhouse.org ArmenianHouse. Large collection of books and ressources.]
* [http://www.chgs.umn.edu/Histories__Narratives__Documen/Armenian_Genocide/armenian_genocide.html Center of Holocaust and Genocide studies Armenian genocide entry.]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4092933.stm BBC News article ''Turkey 'must admit Armenia dead''' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017221334/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4092933.stm |date=17 tetor 2020 }}
== Amëza me të dhëna kundër cilsimit gjenocit ==
* [http://www.ermenisorunu.gen.tr/english/index.html Armenian Question-Allegations / Facts]
* [http://www.eraren.org/eng/eren.html Institute for Armenian Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306161842/http://www.eraren.org/eng/eren.html |date=6 mars 2005 }}
* [http://www.kultur.gov.tr/portal/default_en.asp?belgeno=3306 Armenian Issue / Allegation Facts by Turkish Ministry of Culture]
* [http://www.turkishforum.com/armenian/ TurkishForum non-profit educational public service]
* [https://web.archive.org/web/20060325032937/http://www.ataa.org/ataa/ref/arm_book/arm_book.html Armenians in Ottoman official documents]
* [http://www.tetedeturc.com/home/rubrique.php3?id_rubrique=2 French(and English) site covering history and allegations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050404023458/http://www.tetedeturc.com/home/rubrique.php3?id_rubrique=2 |date=4 prill 2005 }}
[[Kategoria:Lufta e Parë Botërore]]
[[Kategoria:Armeni]]
[[Kategoria:Perandoria Osmane]]
[[Kategoria:Gjenocid|Armen]]
bjrnetkonjgl2e67qq6yvkrc5otdxpt
Diskutim:Gjenocidi Armen
1
3214
3043338
2548425
2026-09-18T02:11:05Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043338
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Gjenocidi Armen/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
Artikulli ne anglisht quhet Armenian Genocide. A duhet qe ky artikull poashtu te quhet Gjenonidi Armen (dmth me shkonje te madhe)? Nese po, te lutem administrator zhvendose këtë faqe në një të re me këtë titull dhe fshije ekzistuesen. [[Përdoruesi:Arianit|Arianiti]] 2005 Mars 27 05:33 (UTC)
:ok[[Përdoruesi:Joni|Joni]]
:Ne kete rast eshte mire qe te mos griset faqja e vjeter, por te mbahet si faqe percjellese per ato qe e kerkojne me kete emer/titull. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskutim]] 2005 Mars 27 20:15 (UTC)
::Ate bera :) [[Përdoruesi:Joni|Joni]] 2005 Mars 27 22:27 (UTC)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenocidi Armen]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043337 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110110032309/http://www.imprescriptible.fr/ për lidhjen http://www.imprescriptible.fr/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 04:11 (CEST)
m5577ghkjjwkmyuu6ugg2mtbvk0hv7q
Feja në trevat shqiptare
0
7698
3043284
3038493
2026-09-17T21:09:31Z
Leutrim.P
113691
3043284
wikitext
text/x-wiki
{{Faqe për grisje}}
{{për përmirësim|Ka ankesa në faqen e diskutimit}}
{{Pie chart
| thumb = right
| caption = [[Feja në trevat shqiptare|Feja në Shqipëri]] sipas [[Regjistrimi|Censit]] 2023 te kryer nga [[INSTAT|Instituti i Statistikave]] (INSTAT)<ref>{{Cite web|date=28 Qershor 2024|title=Të dhënat e Censit 2023|url=https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628133314/https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf|archive-date=28 Qershor 2024|access-date=28 Qershor 2024|language=sq}}</ref>
|label1 = [[Islami në Shqipëri|Islami]]
|value1 = 45.86
|color1 = DarkGreen
|label2 = [[Kisha katolike në Shqipëri|Katolicizmi]]
|value2 = 8.38
|color2 = Gold
|label3 = [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|Ortodoksia]]
|value3 = 7.22
|color3 = Red
|label4 = [[Protestantizmi në Shqipëri|Ungjillizmi]]
|value4 = 0.4
|color4 = Skyblue
|label5 = [[Bektashinjtë në Shqipëri|Bektashizmi]]
|value5 = 4.81
|color5 = Yellowgreen
|label6 = [[Teizmi|Besimtarë pa denominim]]
|value6 = 13.82
|color6 = Grey
|label7 = [[Ateizmi]]
|value7 = 3.55
|color7 = Lightgrey
|label8 = Te padeklaruar
|value8 = 15.76
|color8 = black
|label9 = Te tjerë
|value9 = 0.15
|color9 = Pink
}}
[[Skeda:Korça_02.jpg|thumb|[[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Korçë]]]]
'''Fetë''' më të praktikuara në [[Shqipëria natyrale|trevat shqiptare]] janë [[Islami]] dhe [[Krishtërimi]], ndërkohë një pjesë e shqiptarëve nuk kanë besim fetar. Shqipëria është një vend [[Shekullarizmi|laik]] dhe i larmishëm fetar, [[Shteti laik|pa fe zyrtare]]. [[Liria e fesë|Liria e fesë, besimit dhe ndërgjegjes]] garantohet sipas [[Kushtetuta e Shqipërisë|kushtetutës së vendit]]. Shqipëria është e njohur për [[Toleranca fetare në Shqipëri|tolerancë të gjerë fetare]]. Sipas [[Regjistrimi|Censit]] të 2023, të kryer nga [[INSTAT]], 1,101,718 (45.86%) e banorëve në Shqipëri janë [[Islami në Shqipëri|myslimanë]], 201,530 (8.38%) [[Kisha katolike në Shqipëri|katolikë]], 173,645 (7.22%) [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|ortodoksë]], 115,644 (4.81%) [[Bektashinjtë në Shqipëri|bektashinj]], 9,658 (0.4%) [[Protestantizmi në Shqipëri|ungjillorë]], 3,670 (0.15%) besimtarë që i perkasin besimeve të tjera, 332,155 (13.82%) [[Teizmi|besimtarë pa denominim]], 85,311 (3.55%) [[Ateizmi|ateistë]] dhe 378,782 (15.76%) të padeklaruar.<ref>{{Cite web|date=28 Qershor 2024|title=Të dhënat e Censit 2023|url=https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628133314/https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf|archive-date=28 Qershor 2024|access-date=28 Qershor 2024|language=sq}}</ref>
== Krishterimi në trevat shqiptare ==
{{Kryesor|Krishtërimi në Shqipëri}}
Krishterimi është apostolik, d.m.th. ai është përcjellë tek arbrit direkt nga goja e vetë apostujve të [[Jezusi|Jezus]] [[Krishti]]t dhe filloi të përhapej në [[Iliria|Iliri]] që në shek. [[Shekulli I|I-rë]] të e. s. si fe e ligjshme. [[Pali|Apostulli Pal]] rreth vitit [[57]] shkruan “''Kështu prej [[Jeruzalemi]]t e përqark e deri në Iliri kam kryer shërbimin e ngjalljes se Krishtit, duke u përpjekur të [[Ungjillëzimi|ungjillëzoj]] atje ku nuk ishte i njohur emri i Krishtit''”. Përveç Palit në trevat ilire kanë [[Predikimi|predikuar]] edhe shumë [[Shenjtori|shenjtorë]] të tjerë dhe prej këtej kanë kaluar në hapësirën [[ballkani]]ke nëpërmjet rrugës [[Egnatia]] duke hyrë në [[Durrësi|Durrës]] (Dyrrachium) për të kaluar në lindje. Dokumentet tregojnë se në Durrës, në vitin [[58]] ka pasur 60 familje të krishtera.
Në Iliri nisin aktivitetin [[Ipeshkvi|peshkopët]] më të hershëm të krishterë, duke filluar me [[peshkopi Qesar|peshkopin Qesar]] të Durrësit në vitin 70 e më pas, [[Shën Asti]]n në vitin 98. Shën Asti u dënua me vdekje në vitin [[116]], nga [[Trajani|perandori Trajan]] dhe sundimtari vendas, [[Agrikoli]], pasi në këtë kohë Krishterimi ishte i paligjshëm dhe dënohej nga Roma.
Qendrat e para të krishtera të themeluara nga veprimtaria predikuese e apostujve dhe përkrahësve të tyre ilirë nga [[shekulli I]] deri në [[Shekulli IV|shekullin e IV]] (kur krishterimi u bë fe zyrtare) vërtetohen nëpër qytete si [[Durrësi]], [[Butrinti]], [[Onhezmi]] ([[Saranda]]), [[Jerikoja]]([[Orikumi]]), [[Vlora]], [[Apolonia]], [[Amantia]], [[Bylisi]] ([[Balshi]]), [[Antipatrea]] ([[Berati]]), [[Skampis]] ([[Elbasani]]), [[Scodra]] ([[Scutari]], [[Shkodra]]), [[Albanopolis]], [[Lyhnidi]] ([[Ohri]]), etj.
Ndër [[Mozaiko|mozaikë]] e në ndërtime të vjetra [[kisha]]sh, si në [[Shën Kolli i Kurjanit|Shën Kollin e Kurjanit]] në [[Fieri|Fier]], në [[Bazilika e Ballshit|bazilikën e Ballshit]], etj janë ruajtur [[Simboli|simbole]] paleokristiane (të krishterimit të vjetër) enigmatike siç janë ato të bimëve me gjethe në formë zemre (shiko mozaikët e Butrintit e gjetkë), figura e [[kryqi]]t në mozaikët e Sarandës, figura e peshkut në gdhendjet e Ballshit apo në mozaikë të tillë si ai i Linit në [[Pogradeci|Pogradec]] e gjetkë.
Këto dëshmojnë se [[Iliria]] u bë që në fillim një nga trevat kryesore të përhapjes së fesë së krishterë për vetë lashtësinë dhe shtrirjen e madhe të popullsisë së saj, zhvillimin e madh qytetës me kryeqendra të tilla si Durrësi, Apolonia, Shkodra etj ; dhe pozitën gjeopolitike mjaft të favorshme duke u qenë një korridor natyral ndërmjet lindjes dhe perëndimit si për të përçuar vlerat morale të krishterimit ashtu edhe për të transportuar ushtri dhe beteja pa fund.
Në [[Shekulli IV|shek. IV]], Krishterimi u shpall fe shtetërore nga [[Konstantini i Madh|perandori Konstantini i Madh]], u [[Kodifikimi|kodifikua]] në [[Bibla|Bibël]] dhe u krijuan [[Institucioni|institucionet]] e tij : kishat dhe [[Manastiri (Feja)|manastiret]] dhe njëkohësisht [[hierarkia]] (kryesia) e tij : [[Ipeshkvi|peshkopët]], [[Kryeipeshkvi|kryepeshkopët]], [[Abati|abatët]] dhe [[dioqeza]]t e tyre me qendër në [[Roma|Romë]]. Kthimi i plotë i në Krishterim në trojet ku sot banojnë shqiptarët, u krye gjatë shekujve V-VI të e.s.
[[Shën Jeronimi]] ([[Hieronymus]]) i Ilirisë bëri përkthimin e parë të biblës [[Latinishtja|latinisht]] (La Vulgata) duke i dhënë botës për herë të parë librin e shenjtë në mesin e shekullit IV.
[[Këshilli i parë i Nikesë|Këshilli i Parë Ekumenik i Nikesë]] në vitin [[325]], ishte i pari që formuloi parimin bazë të krishterimit : “''Besoj në një Perëndi, Atin e tërëfuqishëm, krijuesin e qiellit e të dheut dhe të gjithë të dukurave e të padukurave''”.
[[Shën Niketa I Dardanisë]] ([[Remesianes]]) është krijuesi i kryelutjes (lutjes më të lartë) së krishterimit [[TE DEUM LAUDAMUS]] (Ty zot të lavdërojmë) që vazhdon të jetë kryelutje edhe sot pas më se 15 shekujsh.
Konstantini i Madh në luftë kundër fiseve barbare urdhëroi ngritjen e disa bazilikave madhështore. Tipi i këtyre bazilikave konstantiane ishte me dysheme drejtkëndëshe dhe nuk përjashtohej shtrimi i sipërfaqes së saj me mozaikë. Në anën e jashtme, ato kishin [[kolonada]], ku sajohej [[hajati]] i kishës. [[Bazilika]] të këtij lloji janë hasur edhe në Shqipëri, në Butrint, Bylis, Antigonë, Tepe në Elbasan e ndoshta edhe gjetkë.
=== Strukturat kishtare në periudhën e antikitetit të vonë ===
Strukturat kishtare në periudhën e antikitetit të vonë ishin të organizuara mbi bazën e provincave (Dardanisë, Prevalit, Epirit të Ri dhe Epirit të Vjetër), duke pasur në krye secila një [[mitropolitë]] prej nga vareshin [[peshkopatat]]. Deri në [[Shekulli VIII|shekullin e VIII]] kisha në Iliri ishte direkt nën varësinë Romes. Ky është shkaku që terminologjia e kishës Shqiptare është latine ([[meshe]], [[kungate]], [[prift]], [[shenjt]], [[pagëzim]], [[peshkop]], [[kryq]], [[mallkim]] etj. Kjo për më tepër tregon se arbrit ishin këtu në shekujt IV deri V kur u sanksionuan dukuri të tilla si gjuha e kishës etj. Pas ndarjes së perandorisë ato u përfshinë në zonën e Ilirikut lindor, varësia kishtare e të cilit ka lëvizur midis Romës dhe Konstandinopojës. Duke filluar nga gjysma e parë e [[Shekulli VIII|shek. VIII]] (viti [[731]] pas vendimit të [[Leon Isauri]]t për ndarjen e dioqezave të lindjes nga ato të perëndimit) hapësira Ilire (tashme të njohur si vend i arbërve) u nda në zona që vareshin [[Patrikana e Konstandinopojës]] dhe në zona që vareshin nga Roma. Mendohet që [[Lumi i Matit]] të ketë qenë vije ndarje e Bizantit nga Roma. Ndarja e kishës (së lindjes nga ajo e perëndimit) u thelluan nga procese historike dhe prezenca e galeve (para francezeve) ([[Karli i madh]] shek IX) dhe Normaneve apo Anzhuineve duke sjelle përfundimisht në vitin 1054 ndarjen zyrtare të plote. Gjate periudhës 731 deri 1054 dhe në vazhdim, nga shqyrtimi i dokumenteve arkivore të shumte, vërehen konkurrencë ndërmjet Romës dhe Kostandinopojës se kush të ketë nën influence [[dioqezat e Ilirisë]]/Arbërisë duke arritur edhe në beteja të përgjakshme.
Ardhja e bullgareve në viset e Arbrit e izoloi ketë hapësire nga Patrikana por krishterimi u ruajt nga vendasit. Për më tepër mbreti I bullgareve, Borisi në vitin [[866]] u pagëzua me popullin e tij në Kishën e Ballshit në tokat e Arberit. Bullgaret nga pagane u bene të krishtere. Borisi pas kësaj duke kuptuar rendësin e fesë në trevat e pushtuara kërkoi të lidhej me papën e Romes për të kërkuar udhëzime për një administrim kishtar të sakte. Thuhet nga autore të ndryshëm se Borisi duhej ti drejtohej Konstandinopolit. Por kur je pagëzuar në një vend aq të lashte si Iliria / Arbëria ku krishterimin e solli vete Pali është e natyrshme që do ti drejtoheshe Romes si kryeqendra e pare zyrtare.
Armiqësia e Konstandinopolit me mbretërit bullgareve vazhdon dhe arrijnë kulmin në 1018 kur [[Car Samueli]] u mund nga perandori I Bizantit [[Vasili II]]. Vasilli II riorganizoi [[peshkopata e Ohrit|peshkopatën e Ohrit]] duke vene në krye peshkopë greke si [[Theogilikati]] në [[1100]] për të synuar në përfshirjen e të gjithë Arbërisë apo edhe të Italisë së jugut.
Ndërkohe Patrikana e Romes që u vetëquajt [[Papati]] (influence Franceze) vazhdoi deri në vitet [[1303]] të intensifikoje luftën për të fituar sa më shumë dioqeza në Dalmaci dhe Arbëri më ane të Peshkopëve të Raguzës duke marre edhe disa masa ndaj disa priftërinjve (te Tivarit dhe Ulqinit viti [[1167]], të Tivarit [[1303]]) që predikonin me ritet e lindjes. Kjo behej edhe në kuadër të uniatizimit të kishës së krishtere.
Zbarkimet e Normandëve, i pari në [[1081]] dhe i dyti në [[1105]] si edhe [[kryqëzata e parë]] 1095 filloi të lëkundte Bizantin për unifikimin e kishës së krishtere. Pushtimi i Konstandinopojës më 1204 nga Kryqëzata e 4 dhe mbajtjen e saj për 60 vjet nën sundimin francez solli edhe murgjit franceze benediktine në Arbërinë e viteve [[1230]] duke u vendosur fillimisht në [[Shirgj]] mbi Bune dhe më vone në Durrës dhe Shkodër pas viteve [[1250]] nën mbrojtjen e Karlit Anzhu. Thuhet se po në ketë kohe u vendos edhe [[Urdhri Françeskanë|Urdhri Françeskaneve]] duke thelluar kthimin e arbërve të krishtere tek qendra e vjetër, Roma. Këto zhvillime i përkrahte edhe [[principata e Arbrit]] dhe më 1208 ka dokumente letërkëmbimi të [[Dhimitri - Princ i Arbrit|Dhimitrit]] princit të Arbërisë me papa [[Inocenti III|Inocentin III]] ku kërkohet nga papa ndihme për ushtrimin e besimit të krishtere.
=== Koha e Arbërisë ===
Ndërkohe që papa dhe patriku luftonin në Ballkan për hegjemoni dalin në skene turqit osmane të cilët pushtuan Ohrin në [[1408]], Tivarin (qendër që varej nga Roma) më [[1571]] dhe Konstandinopojën më [[1453]] duke sjelle një rrenim apo nënshtrim të patrikanës. U arrit të lidhej një traktat ndërmjet [[Sulltan Mehmetit II]] dhe patrikut të ri të Patrikanës [[Gjergj Skalari]] ku u ra dakord që mos të prisheshin kishat për tu bëre xhami : martesa dhe funeralet të bëheshin në kishe dhe to mos prishej [[festa e pashkëve]].
Në ketë kohë i vetmi vend i krishtere i panënshtruar dhe që nuk i paguante asgjë Sulltanit ishte [[Arbëria]]. Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, biri i princit të Krujës i mbiquajtur « Mbrojtës » dhe « Atlet » i Krishterimit theu për 25 vjet ushtritë osmane duke entuziazmuar boten e krishtere me bëmat e tij dhe duke marre mirënjohjen e tere bashkësisë krishtere kudo që ndodhej. Skënderbeu dhe papa stabilizuan marrëdhënie të ngushta me synime të qarta për mbrojtjen dhe lartësimin e kishës se shenjte. Kjo lidhje e ngushte me papën dhe perëndimin i përputhej me idetë që kishte Skënderbeu dhe fisniket e tij për fatin e Mbretërisë se Arbrit në Ballkan dhe Evrope. Pas vdekjes se Skënderbeut Sulltani ndërmori një fushate konvertimi në myslimane ndaj arbërve të krishtere duke përdorur paketën e privilegjeve dhe të detyrimeve dhe taksa të tilla si “[[defshirmeja]]” (takse gjaku) ku çdo familjari i merrej djali dhe nuk i kthehej kurrë për tu përdorur si [[jeniçer]]. Kjo takse shpesh i detyronte fshatra të tere të emigronin. Një pjese u konvertuan duke ndërruar vetëm emrin dhe vazhdonin ritet e tyre të krishtera fshehurazi. Njihen raste që dokumentohen edhe nga [[Frang Bardhi]] në vitin [[1637]] kur brenda një familje (vëllezër apo burrë dhe grua) janë me fe të ndryshme vetëm për të shpëtuar nga taksat apo për të përfituar privilegje.
Gjurme në qëndresën fetare ndaj [[konvertimi]]t në fenë islame ka lëne [[Shpati i Elbasani]]t gjë që dëshmohet në afresket e pikturuara nga [[Onufri nga neokastra]] (Elbasani) në vitet [[1556]] në kishën e Shën Kollit dhe atë të Shën Premtes. Në ketë klime islamizimi, priftërinjtë Shqiptare patriote si Archbishop (?) i Durrësit, [[Pal Engjëlli]], bashkëpunëtor i afërt i Skënderbeut doli nevoje emergjente përdormi i gjuhës shqipe në kishe “[[Formula e Pagëzimit]]” [[1462]]. Është një radhë e shkurtë në gjuhën shqipe “Un te paghesont premenit Atit et birit et spertit senit” (''Unë të pagëzoj në emër t´Atit e t´birit e t´shpirtit shenjtë''), e cila gjendej në një pjesë [[pamfleti]] të shkruar në [[Gjuha Latine|gjuhën Latine]].
Më vonë [[Pjetër Budi]] përkthen “[[Doktrina e Krishtere]] [[1618]] “[[Pasqyra e të rrëfyerit]]” [[1621]] dhe “[[Rituali Roman]]” [[1621]].
Pasi përkrahu përdorimin e gjuhës shqipe në kishe, Selia e shejte në Rome në [[1634]] vendosi që [[françeskanet]] të vendosen përgjithmonë në zonën e Shkodrës, Zadrimës dhe Lezhës për të frenuar myslimanizmin.
Ndërkohe Kisha ortodokse administruar nga [[patrikana autoqefale e Ohrit]], që kishte në varësi edhe peshkopatën e Beratit, ishte e angazhuar në mbledhjen e taksave për sulltanin dhe nga studimet shihet se patrikana ka qenë një shërbyese e zellshme në këtë drejtim Osmanet vendosen parimin fetar si të vetmin që dallonte kombësinë dhe prandaj myslimanet i quanin turq dhe të krishterët greke. Ka shumë të dhëna që edhe disa qarqe ekstremiste helene të patrikanës kishin kohë që e zbatonin këtë parim të pa fe duke kërkuar helenizimin e të gjithë të krishterëve. Kuptohet që si reaksion i kësaj por edhe për zona influence Selia e shenjte solli shumë dergata në Arbëri për të ripërtërire krishterimin me qendër Romen. Por Roma nuk synoi në asimilimin e arberit gjë që dëshmohet edhe për përkrahjen e përdorimit të gjuhës shqipe gjate predikimeve. Këtu duhet kërkuar arsyeja e orientimit perëndimor drejt Romës qofte e princ Dhimitrit më [[1208]] qofte e Skënderbeut në mesin e [[Shekulli XV|shekullit XV]].
Mbledhja e "[[Kuvendi i Arberit|Kuvendit të Arberit]]" ose "[[Koncili i Arberit]]" në [[Merqi]] të [[Zadrime]]s më [[20 korrik]] [[1703]] nën kryesine e Tivarit dhe me bekimin e [[papa Klementi]]t XI (qe ishte Shqiptar) mori vendime të rëndësishme për konsolidimin e kishës katolike në Shqipëri siç ishin ndalimi i fshehjes se përkatësisë fetare ; ndalimi i predikimit fshehtas nga priftërinjtë për këta besimtare [[kriptokristianët|kriptokristiane]] etj. Në këtë kuvend katoliket u shprehen hapur edhe kundër ortodokseve.
Kisha e Beratit, [[shekulli XV]] megjithëse jezuitet erdhën më vonë në Shqipëri ata e rroken shpejt natyrën dhe kulturën shqiptare Bie në sy revista e tyre patriotike "[[Revista Leka|leka]]". Kurse për Françeskanet dallohet [[Pater Gjergj Fishta]] i konsideruar si poet Kombëtar Shqiptar dhe themelues i alfabetit të gjuhës shqipe në [[Kongresi i Manastirit|Kongresit të Manastirit]]. Polemika apo konkurrenca mes jezuiteve dhe françeskaneve nuk arritën asnjëherë në krize të kishës katolike shqiptare, për më tepër ato kishin bashkuar gjithnjë përpjekjet për të siguruar perkrahes në fuqitë e mëdha si [[Austria]] e cila kishte ndikuar pranë [[porta e lartë|portës së larte]] për të mbrojtur interesat e katolikeve dhe kishte financuar për kishën katolike shqiptare.
=== Koha e Kanunit ===
Në pasluftën e pasigurt për fatet e Shqipërisë prej lakmisë së fqinjëve një delegacion i kryesuar nga ipeshkëv katolik Bumci shkoi në Versaje dhe përdoren influencën e tyre në Selinë e Shenjte për të garantuar se katoliket shqiptare nuk donin të jetonin të ndare nga shqiptaret e tjerë myslimane duke pase parasysh copëtimin e mundshëm të pasluftës.
Për ti u përshtatur të gjithë besimtareve të vet Kisha katolike mori parasysh edhe kanunin e Leke Dukagjinit dhe variante të tij dhe u mundua që të mos i binte ndesh këtij kodit të nderit ; mikpritjes, fjalës së dhëne etj duke shpjeguar këto elemente edhe me Biblën.
Kisha katolike shqiptare, në dallim nga simotrat në Evropë, karakterizohej nga një pavarësi e komponentëve të saj për shkak të rolit të veçante që luajtën françeskanet dhe jezuitet. Kjo gjë shkaktonte mospelqimin e dergatave nga Roma sepse nuk e kuptonin situatën në vend.
Është për tu theksuar se, ashtu si edhe në [[Shekulli XV|shekullin e XV]] dhe [[Shekulli XVI|XVI]], në dallim nga riti lindor, Kisha katolike nxiti përdorimin e [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]] që më [[1861]] në seminarin e urdhrit françeskan dhe u shqua për një patriotizëm ta pashoq. Ky ishte shkaku që më [[1933]] ipeshkvit katolike do ti shkruanin bashkërisht Zogut ”Ne jemi këtu në Shqipëri prej dy mije vjetësh ; katolike atëherë katolike edhe sot, shqiptare atëherë shqiptare sot edhe gjithmonë". Dy revistat katolike të viteve 30 “Drita” dhe “Leka” harmonizojnë doktrinën fetare me kontekstin shqiptar dhe propagandojnë tolerancën fetare dhe mundësinë e bashkëjetesës midis feve. Psh solidaritet shoqëror kristian do të gjente mbështetjen e vet në [[Shqipëri]] në praktiken e besës dhe të fjalës së dhëne të traditës zakonore shqiptare.
Pushtimi italian zgjoi përsëri idenë e vjetër të Vatikanit për uniatizimin e Kishës dhe pati edhe misionare dhe u organizuan mbledhje për ketë në kuadër të luftës italo-greke.
Kleri fetar i të të gjithë besimeve (mysliman, katolik, bektashian dhe ortodoks) u përpoq të përfitonte sa më shumë financime nga politika e fashisteve italiane dhe gjerman. Por kjo nuk i pengonte besimtaret të vazhdonin të shihnin një pushtues që duhet të ikte një ore dhe më parë. Bektashinjtë u hodhën totalisht kundër fashizmit italian dhe nazizmit gjerman.
Me shkrirjen e patrikanës së Ohrit dhe kalimi i varësisë së kishës ortodokse direkt nga Konstandinopoli, pas janarit të vitit [[1767]] (influencuar edhe nga rezultatet e luftërave ruso-turke) u vu re një përpjekje fare e hapur për helenizimin e popujve të [[Ballkan]]it duke shtuar numrin e shkollave greke dhe të qendrave të rëndësishme fetare dhe didaktike si Voskopoja ku u hapen shkolla si « Akademia e Re » (një institucion iluminist në të cilën kontribuuan greke, rumune-vllhe dhe shqiptare si Kavalioti) në vitin 1744 apo shtypshkronja etj. Por patriotet fetare dhe njerëz të ditur Shqiptare e shfrytëzuan ketë infrastrukture dhe kulture fetare për të prodhuar vepra për të ardhmen e kombit shqiptar siç ishte edhe fjalori tre gjuhesh i Kavaliotit i botuar në Venedik më [[1744]]. Kështu Voskopoja u be një qendër iluminizmi, arti dhe atdhetarizme. Po si devocion patriotik në ndihme të kishës shqiptare erdhi edhe Ali Pashe Tepelena i cili ngarkoi mjekun e tij Vangjel Meksin të Përkthente Dhiatën e re për besimtaret shqiptare në vitin 1819 deri 1827 për të vazhduar vone me përkthimet e Kristoforidhit të vitit [[1872]].
Pushtimi osman dhe përhapja e islamizmit e dëmtoi rende fenë e krishtere katolike apo ortodokse. Me rritjen e ndërgjegjes kombëtare në luftën kundër sundimit të huaj, nga shtresa e klerit vendës dolën disa figura të njohura si Pjetër Budi, Frang Bardhi, Pjetër Bogdani të cilët luajtën një rol të rëndësishëm për kulturën shqiptare. Gjatë Rilindjes kombëtare nga radhët e dy degëve të Krishtera pati klerikë që punuan për interesat e vendit e të kulturës kombëtare, si Papa Kristo Negovani, Ndoc Nikaj, Nikollë Kaçorri etj.
Në fund të [[Shekulli XIX|shekullit XIX]] dhe në fillim të [[Shekuli XX|shekullit XX]], patriotet Shqiptare të mërgimit, kryesisht ortodokse e kuptuan herët se për të kundërshtuar politiken dhe praktiken helenizuese të Greqisë duhej një Kishe Autoqefale Shqiptare. Tentativat e para për kete janë bere nga Nikolla Naco me origjine nga në Bukuresht por pa sukses.
E drejta ligjore për autoqefali i lindi Kishës Ortodokse të Shqipërisë qysh më 28 nëntor 1912. Me shpalljen e pavarësisë nga Turqia, Kisha Ortodokse e Shqipërisë nuk mund të mbrohej më juridikisht nga Patrikana, e cila ishte nën juridiksionin e shtetit turk. Kjo kishte ndodhur edhe me popullsitë e tjera të Ballkanit që kishin qenë të pushtuara nga Turqia. Kështu, kishin shpallur autoqefalinë Kisha Ortodokse Greke, Bullgare, Rumune dhe Serbe, e cila e kishte fituar këtë të drejtë që në [[Shekulli XIII|shek. XIII]].
Në Amerikë kjo përpjekje filloi qysh në maj të vitit [[1907]]. Një shkak që i dha shtysë këtij problemi, ka qenë një ngjarje konkrete. Më gusht të vitit 1907, vdiq një djalë i ri, në qytetin Hadson. Kur trupi i tij u shpu në Kishën Ortodokse ku zakonisht kryenin shërbesat e tyre shqiptarët ortodoksë, prifti grek refuzoi ti kryente sherebesen e përmortshme pasi djaloshi njihej si nacionalist shqiptar dhe ishte “automatikisht i c’kisheruar”.
Për këtë shkak, shqiptarët krijuan një shoqëri fetare në shtator [[1907]], me emrin “Nderi Shqiptar” dhe zgjodhën një komision, që ai ta lidhte shoqërinë e Usterit me emigrantët e Natikut, Marlboros, Bostonit, etj. Ky ishte hapi i parë për një Kishe Ortodokse Shqiptare të pavarur në emigracionin e Amerikës. Meqë shqiptarët nuk kishin një prift legal të dorëzuar nga një peshkop, vendosën që të thërrisnin një prift nga Shqipëria.
Nga kandidatët fitoi F. Noli, i cili pas shumë peripecish të stisura nga patrikana, më mars të vitit [[1908]], F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shigurua prift nga tre peshkopë një rus, një ukrainas dhe një rumun.
Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të [[Amerikës]].
Fan Noli në një nga misionet e tij për një kishe të pavarur shqiptare Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më [[22 mars]] [[1908]].
Pas kësaj në [[Amerikë]] fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin [[1912]]. Kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës at Naum Cerja. Në vitin [[1919]] u ngrit kisha e Shën Mërise në Natik.
Për nevojat e Kishës së re shqiptare e të pavarur, F. Noli përktheu më radhë nga viti 1908-1914, të gjithë librat kishtare të domosdoshëm “Shërbesat e Javës së Madhe”, Libri i Sherbesave të Shenjta”, “Libri i të Kremteve të Mëdha”, “Triodhi i vogel”, “Lutjesorja” dhe “Pesëdhjetëvjetorja e vogël”.
Të gjitha këto përpjekje për një Kishë Ortodokse Autoqefale Shqiptare, F. Noli i bëri me synimin e krijimit të një peshkopate ortodokse shqiptare në [[Amerikë]], fronin e së cilës, në të ardhmen ta shpinin në [[Shqipëri]].
Një nga ngjarjet më të shënuara të Kishës Ortodokse Shqiptare ka qene Kuvend i datës 16 mars të vitit 1919 ku u mblodh diaspora shqiptare e Amerikës Kanadasë dhe Meksikës Kuvendi i kërkoi peshkopit rus t’u jepte mundësi që të formonin Peshkopatën Shqiptare të Amerikës dhe të dorëzonte peshkopin e tyre të parë. Për këtë qëllim u bënë shumë kërkesa edhe në kryepeshkopata të tjera. Peshkopi rus premtoi tri here që të dorëzonte F. Nolin peshkop dhe të tri herët u tërhoq. Në rrethana të tilla më 26 korrik [[1919]], në kishën e Shën Gjergjit në Boston, F. Noli iu drejtue të pranishmëve : “Kush e bëri peshkopin e parë fare ?” Dhe populli iu përgjigj : “Të parin fare e bëri populli. Dhe mua populli të më dorëzojë se jam i pari fare për shqiptarët” - tha F. Noli.
Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj.
Ndërsa në Amerikë ndodhnin këto ngjarje, në Shqipëri, e cila ishte bërë shesh lufte, mbizotëronin mitropolitët grekë, si Jakovi i Durrësit e pastaj i Korçës. Njoftime kishte se në Shqipëri vepronin bandat terroriste greke të “kompanive të shenjta”, të cilat vranë Papa Kristo Negovanin në vitin [[1904]], terrorizuan popullsinë e Shqipërisë së Jugut në vitin [[1914]], vranë At Stath Melanin në vitin [[1917]].
Pas gjithë këtyre pengesave më në fund, më [[28 prill]] [[1921]] at Vasil Marku dha të parën meshë shqip në kishën e Shën Gjergjit në Korçë.
Ngjarja më e madhe për Kishën Ortodokse të Shqipërisë ishte mbledhja e një kongresi gjithëshqiptar në Berat, më [[10 shtator]] të vitit [[1922]] ku u aprovua nga kongresi që si qendër e Kishës Autoqefale të Shqipërisë të ishte Korça. Kongresi vendosi që gjuha e liturgjisë në Kishën Ortodokse Autoqefale Shqiptare të ishte [[gjuha shqipe]]. Kongresi i Beratit u mbyll më [[19 shtator]] [[1922]].
Më [[21 nëntor]] [[1923]], Sinodi i Pare i themeluar në Berat shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në [[Korçë]].
Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Pare i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, miropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më [[24 dhjetor]] [[1924]], kur Fan Noli u detyrua të largohej nga [[Shqipëria]].
Me përkrahjen e qeverisë, erdhi në krye të Kishës Ortodokse të Shqipërisë at Visarion Xhuvani, i cili u shpall kryepeshkop në këtë mënyrë. Në vitin [[1929]], ai u dërgua nga Sinodi dhe mitropoliti i tij tek Anastasi i Koshavacit.
Që aty u thirr në Tiranë dhe tok me peshkopin serb të Shkodrës, si dhe me dy peshkopë të tjerë, Evthim Ikonomin dhe V. Camcen (Agathangjelin), krijuan Sinodin e Dytë të Kishës Ortodokse Shqiptare me kryepeshkop Visarion Xhavanin. Patrikana Ekumenike e kundërshtoi këtë sinod megjithëkëtë, duhet theksuar se V. Xhuvani u tregua shumë energjik. Gjatë kohës që ishte në krye të Kishës ai mblodhi Kongresin II gjithëortodoks në Korçë, më 16 qershor 1929.
Nën formulën : Kishe e lirë në shtet të lirë”, Kishë e ndarë nga shteti, u formulua neni 16 i Statutit ku thuhet : ”Kryepeshkopi, peshkopët, zëvendësit e tyre lokalë, Ikonomi i Madh Mitrofor, Sekretar i Përgjithshëm i Sinodit, si dhe ndihmësit dhe zëvendësit klerikë të Kryepeshkopit dhe peshkopëve, duhet të jenë prej gjakut dhe gjuhës shqiptare, si dhe të kenë nënshtetësinë shqiptare”.
Sinodi II i Shenjtë i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, po i panjohur nga Patrikana Ekumenike u përbë nga : Kryepeshkop dhe peshkop i Tiranës dhe i Durrësit V. Xhuvani, imzot Camce, imzot Ambrozi, imzot Eugjeni. Më vonë ky sinod u plotësua dhe me Ikonomin e Madh, Mitrofor, at Vasil Markun.
Mbreti Zog gjate përpjekjeve për të krijuar një stabilitet politik në Shqipëri ndoqi një politike neutrale në lidhje me besimet e ndryshme në Shqipëri duke e ndare pushtetin nga feja, duke përkrahur autoqefaline e kishës ortodokse si edhe duke preferuar shqiptare në drejtimin fesë. Për tre vjet ai pat një konflikt me shkollat katolike (1933-1936) të cilat i mbylli dhe pastaj i hapi prape. Kjo u be në kuadër të reformës arsimore. Ka interpretime se kjo lëvizje e Zogut u be edhe për të mbajtur një ekuilibër fetar dhe për ti vene një kufi ekspansionit të gjithanshëm italian në [[Shqipëri]].
Problemi autoqefalise u be një nga temat kryesore edhe për mbretin Zog i cili dërgoi ministrin ortodoks Kota dy herë në Stamboll për të negociuar por edhe për të kërcënuar. Në vitin [[1933]], qeveria e mbretit Zog bëri presion edhe ndaj Xhuvanit që ai të jepte dorëheqjen dhe u ngarkua Kristofor Kisi për të formuar Sinodin e Tretë të Kishës Ortodokse Shqiptare. U arrit që më [[20 shkurt]] [[1937]], qeveria shqiptare të niste delegatë për në Athinë K. Kisin dhe laikun Josif Kedhi.
Kështu, më [[12 prill]] [[1937]], Kishës Ortodokse Shqiptare iu njoh zyrtarisht varësia direkte nga patrikana dhe u shpall autoqefale. Dekreti i lartë kishtar, Tomi, iu dorëzua K. Kisit. Me këtë rast, Patrikana i dërgoi një mesazh Ministrit të Drejtësisë Thoma Orollogaj, Mbretit Zog dhe Kryeministrit Koço Kotta.
Tani e tutje, kjo kishë edhe juridikisht e në mënyrë kanonike, vendoste vetë për organizimin e saj, si për caktimin e peshkopëve dhe të peshkopatave, për përkthimin e liturgjisë dhe librave të meshës në gjuhën shqipe, etj.
Nga ana e saj, Patrikana ruante të drejtën e shpjegimit e të interpretimit të dogmës ortodokse dhe kërkoi që ndër të gjithë peshkopët e mundshëm të fronësuar nga Sinodi i shenjtë i Kishës Autoqefale të Shqipërisë, dy prej tyre të kishin, për këtë arsye, formim teologjik ortodoks në shkollat greke dhe të kishin jetuar jashtë vendit, d.m.th në Greqi ose në Malin e Shenjtë, për mjaft kohë. Ky ishte i vetmi kusht që vuri Patrikana Ekumenike.
Sinodi III i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, përbëhej nga Kristofor Kisi, kryepeshkop dhe mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës, Agathangjel Çamçe, mitropolit i Beratit, Evllogji Kurnila, mitropolit i Korçës, Pandeli Kotoko, mitropolit i Gjirokastrës.
=== Kisha Ungjillore Protestante ===
Historia e Kishës Ungjillore Protestante në [[Shqipëri]], zë fill më [[18 tetor]] [[1873]], kur Berd, Xheni dhe zoti marsh u vendosen si misionarë në qytetin e [[Manastiri]]t. Këta misionarë fisnikë krijuan aty Bashkësinë e parë Ungjillore. Ndër anëtaret e parë të Bashkësisë Ungjillore të Manastirit, ishte edhe Gjerasim Qiriazi i cili pasi shkollohet ne [[Bullgari]] me ndihmen e misionareve ne maj [[1883]] niste për ne Shqipërisë, jo pa pengesa dhe pa vuajtje. Gjerasimi synoi qytetin e [[Korçë]]s, ku predikimet e para i bëri në Mësonjëtoren Shqipe, më [[3 maj]] [[1890]], duke pasur si pikësynim zgjimin e popullit të tij, si një misionar atdhetar. Predikimin e Fjalës së Krishtit, ai e quante vërtetë një detyrë patriotike.
Gjerasimi dhe e motra Sevastia çelen në Korçë shkollën e vashave më [[23 tetor]] [[1891]]. Kishte gjithsej tri vajza. Më pas, duke thyer luftën që Patrikana i bënte shkollës dhe Gjerasimit, numri i vashave në shkollë u shtua. Të shumta kanë qenë vashat që mbaruan shkollën e Qiriazit.
Me [[14 nëntor]] [[1892]] u themelua bashkësia "Vëllazëria Ungjillore" në të cilën bënte pjesë Gjerasimi, Gjergj Qiriazi, Sevastia, Grigor Cilka, Herakli Bogdani, V. Pasko nga Pogradeci, Fanka Evthimi dhe ndoshta edhe P. N. Luarasi.
Kjo shoqëri ungjillore pati dhe organin e saj që u quajt “Letra e Vëllazërise”, numri i parë i së cilës u botua në Korçe në nëntor të vitit [[1892]].
[[Skeda:Kruje Albania (3939249521).jpg|thumb|Pazari dhe [[Xhamia e Pazarit (Krujë)|Xhamia e Pazarit]] në Krujë]]
== Islami në trevat shqiptare ==
{{Kryesor|Islami në Shqipëri}}
Kontaktet e shqiptarëve me botën islame, janë relativisht më të vona se ato të pjesës më të madhe të popujve evropianë. Islami u shfaq për herë të parë në kontinentin e vjetër në fund të mijëvjeçarit të parë (shek. 9-10-të).
Spanja ishte më e ndikuara nga kultura arabo-islame në Evropë, ishte vendi përmes të cilës në Evropë u përcoll kultura shkencore arabe duke përfshirë këtu të gjitha sferat si mjekësinë, fizikën, astronominë, filozofinë etj. ku edhe pas tërheqjes së sundimit arab nga ai vend aty mbeti stili i ri i të jetuarit i sjell nga ai sundim. Depërtimi i Islamit në [[Evropë]] dhe në trojet shqiptare para paraqitjes së [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] u bë përmes Spanjës.
Historikisht kontaktet ndërfetare midis shqiptarëve të krishterë dhe përhapësve të islamit i takojnë shekullit të 13-14-të. Nga shekullit të 15-16-të e në vijim në qytetet kryesore të Shqipërisë u ngritën xhamitë.
Islami u përhap më shumë në Shqipërinë e Mesme si dhe në territoret shqiptare që tashmë ishin nën pjesën sllave.
Në shekullin e 18-19-të islami pati një lulëzim fetar dhe kulturor në [[Shqipëri]]. Në këtë periudhë u zhvillua [[letërsia shqipe me alfabet arab]], që studiuesit e krahasojnë me letërsinë “alhamiado” që qe zhvilluar më parë në [[Spanjë]].
Islami la gjurmë në jetën zakonore të shqiptarëve, përmes ndërhyrjes së disa normave të sheriatit. Por sheriati nuk u bë asnjëherë kod sundues zakonor i shqiptarëve. Pranimi i islamit nga shqiptaret shpjegohet edhe me rolin që do të luante kjo fe për diferencimin e shqiptareve prej sllavëve (zona e Kosovës) dhe grekëve (zona Çamërisë) të cilët sidomos pas shekullit XVIII kishin filluar një politike asimiluese ndaj shqiptarëve.
Feja Islame në Shqipëri është karakterizuar kryesisht nga prezenca e shumicës së myslimanëve sunitë dhe pakicës së urdhrit bektashi.
Në kushtet e një shteti të pavarur shqiptarë dhe të pasluftës së parë botërorë myslimanët Sunite riorganizohen në [[1921]] në një aleancë kombëtare myslimane. Më [[1923]] bashkësia sunite do të ndahet nga kalifati i Stambollit duke zgjedhur si kryetar Myftiun e [[Tiranë]]s. Në këto vite në Islamin shqiptarë shfaqet një dell reformator pasi ndalohet formalisht poligamia, dalin përkthime në shqip të [[Kur'ani]]t. Më vitin [[1923]] del edhe revista "Zani I Naltë" me ndjenja të theksuara patriotike dhe reformatore.
Më [[1929]] mbahet një kongres i myslimanëve ku u vendos përdorja ekskluzive e [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]], unifikimi i medreseve etj. Ka vend të besohet se në këtë reformë ka gisht Zogu me qëllimet e tij për te bashkuar vendin dhe për ta oksidentalizuar Shqipërinë duke ia hequr përfundimisht imazhin e një vendi islam. Thuhet se edhe Ata Turku, reformatori me i madh i kësaj kohe, behej xheloz nga shpirti reformator i Zogut pasi nuk i pëlqente qe ky i fundit t'ia kalonet atij në këtë drejtim.
=== Bektashizmi ===
Bektashizmi e ka origjinën prej një doktrine mistike të baballarëve turkmene të [[Shekulli XI|shekullit XI]]-[[Shekulli XII|XII]] në detin Kaspik dhe u themelua nga Haxhi Bektashi nën ndikimin e mistikut persian Ahmet Jasevi për tu fuqizuar si sekt mysliman ne [[Turqi]] pasi lidhet me korpusin e jeniçerëve (që kishin prejardhje kristiane). Bektashizmi adhuron Aliun po aq sa Muhametin. Për aresye te konfliktit me vete myslimanizmin bektashizmi fitoi një tolerance fetare me kristianizmin duke pasur edhe disa pika takimi në jetën fetare. Predikonin barazinë e burrit me gruan, pinin alkool dhe gjera të tjera që ishin farë të papëlqyeshme për Islamin. Për nga ky pozicion tolerant i bektashizmit dhe për rolin patriotik që kanë luajtur shumë Bektashij ka pasur mendime nga studiues dhe politikane vendas dhe të huaj te të gjithë kohërave se Bektashizmi do të ishte një fe e përshtatshme për Shqipetaret. Nder këta është edhe poeti i madh kombëtar Naim Frasheri.
Në Shqipëri bektashizmi është shfaqur në fund të shekullit të 12-të dhe në fillim të shekullit të 13-të. Në [[1925]], kur Ataturku ndërmori reformat e ashpra laicizuese të shtetit për krijimin e Turqisë moderne, Shqipëria u bë vendi i Kryegjyshatës Botërore të Bektashinjve duke mbetur edhe sot e tille Pakkush e di se Shqipëria, ky vend i vogël, është seli e një kryeqendre botërore të besimeve. Është interesant të vihet re se edhe gjatë periudhës së ateizmit nuk pati pretendime nga shtete të tjera ku ka bashkësi besimtarësh bektashinj për të marrë rolin e kryeqendrës. Bashkësia bektashije e Shqipërisë u shpall e pavarur në vitin [[1921]].
Shume teqe bektashishj u bënë qendra rezistence kundër italianeve dhe kundër gjermaneve si baba Fejozo dhe baba Faja duke llogaritur gjate luftës rreth 6000 bektashij të organizuar.
== Besimet fetare në periudhën 1944 – 1990 ==
[[Skeda:Minaret of the Meçite Mosque.jpg|parapamje|[[Minareja]] e shkatërruar e [[Xhamia Mexhide|Xhamisë Meçite]] në [[Gjirokastër]].]]
Pushteti i vitit [[1945]] e vuri në shenjë kryesisht [[Kisha Katolike e Shqipërisë|Kishën Katolike të Shqipërisë]], duke e cilësuar atë si çerdhe të agjentëve të huaj në Shqipëri. Për këtë arsye, qysh në fillim, Kishës Katolike Shqiptare iu kërkua të bënte një sakrilegj kanonik, të shpallte autoqefalinë e saj. Te dy peshkopët katolikë, imzot [[Gaspër Thaçi]] dhe imzot [[Vinçenc Prendushi]] nuk e pranuan një gjë të tillë. Shteti komunist i burgosi të dy, duke dënuar me 20 vjet burg imzot Vinçenc Prendushin, klerik dhe poet dhe duke dënuar me pushkatim imzot Gaspër Thaçin. Pas shumë mundimesh në burg, vdiq në vitin [[1949]] dhe imzot Vinçenc Prendushi, ipeshkv i Durrësit dhe i Tiranës. U arrestuan 30 [[françeskanët|françeskanë]], 15 [[jezuitët|jezuitë]] dhe mjaft [[seminaristët|seminaristë]]. Disa prej tyre u pushkatuan e disa vdiqën të munduar nëpër kampe përqendrimi dhe në punë të detyruar. Në vitin [[1945]], u pushkatuan Dom [[Ndre Zadeja]], poet dhe atdhetar. Po këtë vit, u pushkatuan [[Frano Gjini]], Gj. Volaj, at [[Ciprian Nika]]. Në vitin [[1946]] u dënua dhe u pushkatua në Shkrel, [[Nikoll Gazulli]], etj.
Fjalët e tyre të fundit ishin : “Rroftë Krishti mbret ! Rroftë Shqipnia dhe pa ne !”. Në vitin [[1950]] u shpall argjipeshkëv i Kishës Katolike të Shqipërisë [[Bernardin Shllaku]], por atij i vunë një mbikëqyrje të fortë. Ndërkaq ishin mbyllur shkollat dhe manastiret katolike kudo. Kleri i huaj katolik që vepronte në dioqezat e Shqipërisë, u dëbua qysh në vitin [[1946]].
Në vitin [[1967]] u pushkatua [[Zef Bici]] se gjoja kishte penguar aksionin ateist të rinisë. Argjipeshkvi [[Ernest Coba]] u burgos qysh në vitin [[1964]] dhe u dënua me 25 vjet burg. Vdiq në spitalin e [[Tiranë]]s në vitin [[1980]]. Atëherë u burgos dhe [[Mikel Koliqi]], i cili megjithë vuajtjet, doli gjallë nga burgu por vdiq si [[kardinal]] në vitin [[1997]].
Këta dhe shumë të tjerë ishin martirë të Kishës katolike Shqiptare në [[Shekulli XX|shekullin e 20]]. [[Sinodi III]] i [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë|Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë]] qëndroi deri në vitin [[1949]], kur kryepeshkopi [[Kristofor Kisi]] dha dorëheqjen. Kisi vdiq më [[16 qershor]] [[1959]]. Nga viti [[1946]] deri në vitin [[1949]] Sinodi IV i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, u formua më [[25 gusht]] të vitit [[1949]], me kryepeshkop të Kishës Ortodokse Autoqefaqle të Shqipërisë, [[Paisi Vodica|Paisi Vodicën]]. Ky u shpall [[Kryepeshkop]] i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, si dhe peshkop i Durrësit dhe i Tiranës, [[Qiril Naslazi]] u vendos [[mitropoli]]t i Beratit, [[Filothe Duni]], mitropolit i Korçës, [[Damjan Kokoneshi]] u shpall mitropolit i Gjirokastrës. U shpall peshkop sufragan [[Sofron Borova]].
Paisi Vodica njoftoi menjëherë Patrikanën Ekumenike të Konstandinopolit për Sinodin e ri, por Patrikana e quajti kryepeshkop jo kanonik dhe nuk e njohu si të tillë. Vodica për arsye politike e lidhi Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë me Patrikanën e Rusisë komuniste. Kështu që, Sinodi IV mori karakter të theksuar politik. Për këtë shkak, u dërgua nga Patrikana në [[Amerikë]] peshkopi [[Marko Lipa]], peshkop i Lefkës, për të mos lejuar që Kisha Ortodokse Shqiptare në Amerikë të binte në pozitat politike të Kishës në Shqipëri.
Më [[1967]] besimet fetare dhe institucionet e tij e ndërprenë me dhunë veprimtarinë e tyre për të filluar serish pas lëvizjeve demokratike të vitit [[1990]]. Lëvizja kundër institucioneve fetare e nxitur nga shteti diktatorial komunist u mbulua gjoja me një lëvizje të rinisë ateiste. Shumë kisha u kthyen në salla publike, disa u kthyen në salla bagëtish, disa u rrënuan plotësisht. U prishën 2169 objekte kulti si kisha, xhami e teqe. Atëherë u burgosën 217 klerikë për terror e disa prej tyre vdiqën nëpër burgje ose u pushkatuan.
[[Kodi penal]] i vitit [[1977]] dënonte propagandën fetare si dhe përhapjen e liturgjisë. Sipas këtij kodi u dënuan shumë ish-klerikë, por edhe laikë.
Kisha Katolike e Shqipërisë që i kishte dhënë vendit dhjetëra intelektualë, studiues me emër, poetë e shkrimtarë, si at [[Shtjefën Gjeçovi]]n, [[Preng Doçi]]n, at [[Gjergj Fishta|Gjergj Fishtën]], Dom [[Ndre Mjeda|Ndre Mjedën]], at [[Donat Kurti]]n etj, kishte pësuar një nga goditjet e saj më të mëdha gjatë gjithë historisë së saj në Shqipëri.
Shpallja e Shqipërisë (e tokës prej ku predikuan se pari apostujt e Krishtit si [[Pali]], e tokës së [[Skënderbeu]]t që u fut në historinë kishës si mbrojtësi i saj me besnik) si i vetmi shtet ateist në të gjithë [[globi]]n tokësor, kishte habitur të gjithë botën. [[Vatikani]] nuk e reshti asnjëherë luftën për të mbështetur besimtaret e vet të cilët e vazhdonin jetën fetare në mënyre ilegale por kësaj radhe të ndjekur nga diktatori [[Enver Hoxha]] që ishte shumë herë më i egër se sa perandori [[Trajani|Trajan]].
Pavarësisht regjimit të egër komunist Shqipetaret nuk linin feste fetare pa festuar me metodat e tyre sa të lashta aq edhe moderne në kushtet e një varfërie të tmerrshme, te një furnizimi me lista dhe [[triska]] deri më [[1990]]. Në këtë ilegalitet të përgjithshme dhe frike u forcua edhe ndjenja e tolerancës fetare.
Ndikim shumë të madh tek Shqipetaret besimtare dhe jo besimtare kishte edhe aktiviteti fetar–humanitar i [[Nënë Tereza|Nene Terezës]], i [[shenjtore]]s më të dalluar të [[Shekulli XX|shekullit XX]], që gjithçka e bënte në emër të [[Jezu Krishti]]t.
Pas përmbysjes së rendit ateist në Shqipëri, më [[4 nëntor]] [[1990]], patër [[Simon Jubani]] që ishte mbyllur 26 vjet në burg, si dhe [[Karlo Sevilla|Karlo A. Sevilla]] që ishte dëbuar nga Shqipëria qe në vitin [[1946]], dhanë një [[mesha|meshë]] për të gjallët e për të vdekurit, në kapelën e vogël të varrezave të Shkodrës, e cila shërbeu si [[altari|altar]]. pjesëmarrja në meshë ishte e jashtëzakonshme. bPo atë ditë, u dha një [[duaja|dǘa]] në [[Xhamia e Plumbit (Shkodër)|Xhaminë e Plumbit]] në Shkodër nga myslimanët.
Filloi sërish ngritja e kishave, xhamive dhe teqeve.
[[Skeda:Arnavutluk'ta dinler ve inanclar.png|parapamje|Fetë sipas [[Censusi i Shqipërisë 2011|Censusit të vitit 2011]]:<br />Gjelbër dhe bruz: [[Myslimani|Myslimanët]]<br />Blu dhe të kuqe: [[Të krishterët|Të Krishterët]]]]
== Besimet fetare pas vitit 1990 ==
Pas rrëzimit të regjimit komunist i cili ishte frymë materialiste dhe të tërë zhvillimin dhe jetën e bazonte në forcat e veta, përsëri ri filloi jeta kulturoro-fetare. Populli në këtë fillim të rrëmujshëm fetarë edhe për kundër asaj se kishin objektet fetare si dhe njohuritë për prejardhjen e tyre fetare përsëri ishin shumë të kufizuar në fenë e tyre.
Gjatë kësaj kohe shumë misionarë të tëgjitha besimeve fetare, grupacioneve tendencioze, sekteve të ndryshme zunë vend në [[Shqipëri]] duke proklamuar platformat e tyre duke përdoru metodat e shumta për të tërhequr rininë kah veti. Në këtë drejtim nuk kurseheshin as fjalët as invetimet e shumta në drejtim të inicimit të rinisë për t'u bërë pjesë e tyre. Gjatë kësaj kohe rifilluan misionin e tyre edhe emisarët e njohur fetarë që për shkak të qëndrimeve të tyre fetare kaluan pjesë të jetës së tyre nëpër burgjet e komunizmit.
Edhe përkundër tendencave të grupeve të shumta të reja si dhe tendencave të mëparshme të njerëzve eminent (si [[Ismail Kadare]] dhe [[Ramiz Alia]]) për përdorimin e tëgjitha metodave në vendosjen e krishterimit si besim të vetëm fetarë në Shqipëri përsëri kjo nuk ndodhi dhe në Shqipëri nga pabesimi ose hutia në pabesim populli në përgjithësi përsëri kaploi fenë Islame, Krishtere dhe Ortodokse.
Udhëheqësit fetarë të këtyre besimeve që ishin me ndikim dhe që kishin vuajtur nëpër burgjet e komunizmit për qëndrimet tyre fetar gjatë kësaj kohe rii filluan punën e tyre në ligjërimin e besimit të tyre, në ringjalljen e objekteve fetare, rindërtimin e tyre si dhe ndërtimin e objekteve të reja fetare në vendbanimet me mungesë të tyre. Këto aktivitete zakonisht janë zhvilluar me vetëfinancim ose të përmbajtura nga organizata fetare nga jashtë [[Shqipëria]] duke përmbajtur secila grupin e vetë fetarë.
Po kështu është përtërirë në mënyrë të dukshme Kisha Ungjillore e Shqipërisë, përmes misionarëve dhe bashkësive të krishtera ungjillore në të gjithë vendin sidomos në qytete.
Megjithatë, shoqëria shqiptare mbetet në shkallë të gjerë jobesimtare. Gallup, një nga organizatat më të mëdha dhe më serioze në zhvillimin e anketimeve, ka zhvilluar një anketim mbi besimin në shkallë botërore. Ky anketim nxori se Shqipëria bën pjesë në 14 vendet më jofetare në botë. Vetëm për 39% të shqiptarëve në Shqipëri, feja luan ndonjë rol në jetën e tyre, ndërsa pjesa tjetër prej 71 % nuk ndjek apo interesohet rreth ndonjë besimi fetar.<ref>http://www.gallup.com/poll/128210/Gallup-Global-Reports.aspx|{{Lidhje e thyer}} Gallup Global Reports</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Vendi !! Po !! Jo !! Nuk e di/refuzoj
|-
| Letoni || 39% || 58% || 3%
|-
| Shqipëri|| 39% || 53% || 8%
|-
| Hungari|| 39% || 58% || 3%
|-
| Luksemburg || 39% || 59% || 3%
|-
| Rusi || 34% || 60% || 9%
|-
| Bjellorusi || 34% || 56% || 6%
|-
| Francë|| 30% || 69% || 1%
|-
| Vietnam|| 30% || 69% || 1%
|-
| Mbretëri e Bashkuar || 27% || 73% || 1%
|-
| Hong Kong || 24%|| 74% || 2%
|-
| Japoni || 24% || 75% || 1%
|-
| Danimarkë || 19%|| 80% || 1%
|-
| Suedi || 17%|| 82% || 1%
|-
| Estoni || 17% || 78% || 6%
|}
''Gallup-Global-Reports''
Në trojet shqiptare jashtë Shqipërisë shqiptarë gjithashtu nuk janë pjesëtarë vetëm të një besimi fetar kështu që në [[Maqedoni]] shqiptarët janë të besimit Islam, Ortodoks dhe Katolik, në [[Kosovë]] gjithashtu shumica i takojnë besimit Islam (92 %) dhe nj[ pjesë atij Katolik, në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] shqiptarët i takojnë besimit të Krishterë (70 %), dhe në Çamëri i takojnë besimit Islam dhe Ortodoks.
== Toleranca fetare ==
Shqiptarët janë dalluar në shekuj për një tolerancë unike ndërfetare gjë cila ka lidhje edhe me vete historinë e pranisë dhe bashkëjetesës së besimeve të ndryshme fetare në trojet e populluara nga shqipetaret si pasoje e ndarjes së krishterimit administrativisht në dy pjesë, në ritualin roman (perëndimor) dhe atë bizantin (lindor) me anë të "vijës së Teodosit" që kalon diku mes lumenjve Shkumbin dhe Mat të Shqipërisë ashtu edhe si pasoje e përqafimit të islamit kryesisht për ti u rezistuar asimilimit prej shovinisteve sllave dhe greke në fund të [[Shekulli XVIII|shekullit XVIII]] dhe [[Shekulli XIX|XIX]].
Shqiptaret kanë qenë tolerante dhe kurrë nuk kanë derdhur gjak për çështje fetare. Mark Milani, kryeministër i [[Mali i Zi|Malit të Zi]] pohon se "sa herë që ne përpiqeshim të ndërsenim në Shkodër katoliket kundër myslimaneve apo anasjelltas e kishim betejën e humbur sepse Shqiptaret e kishin ndjenjën kombëtare shumë më të fortë". Ekzistencën e tolerancës fetare e vunë re edhe fashistet italiane të cilët hartuan një strategji për ta ruajtur këtë ekuilibër sa që katoliket e ndjenë veten si të lëne pas dorë.
Prej fundit të mesjetës e këndej hapësira shqiptare ishte zonë ekuilibri ndërmjet dy perandorive më të fuqishme të kohës, Perandorisë Osmane dhe Perandorisë Austro-hungareze. Midis këtyre dy perandorive janë nënshkruar disa marrëveshje, të quajtura "kapitulacione", të cilat rregullonin barazinë e ndikimeve, duke i njohur Perëndimit të drejtën e kujdesit për faltoret e të krishterëve, përmes doktrinës "cultus protectorati" - mbrojtja e klerit.
Në Shqipëri mund të gjesh shpesh dy fe (krishterim e islam) në një familje ose në një fis (Lurë, veri), ose dy fe në të njëjtin njeri (Shpat, Elbasan), i cili mban dy emra, si i krishterë e si mysliman, dhe bën ritet e festat fetare të të dy besimeve. Heroi kombëtar i shqiptarëve Gjergj Kastrioti lindi në një familje ortodokse, u bë mysliman në oborrin e sulltanit, u bë bektashi (ky ishte kusht për t'u bërë jeniçer), u kthye në [[Shqipëri]] dhe mori fenë e babait (ortodoks) dhe kur vdiq la amanet që të varrosej në një katedrale të të krishterëve katolikë ([[Lezhë]]). Njëri nga vëllezërit e Gjergj Kastriotit, përkundrazi, kërkoi të varrosej në manastiret e Athosit, një prej vendeve të shenjta të ortodoksisë.
Në Shqipëri nuk njihen konfliktet fetare, as në formë episodike. Është krejt normale që një shqiptar, nëse nuk i pëlqen prifti, predikimi apo sjelljet e tij, të braktisë kishën dhe ta kërkojë lidhjen me zotin në xhami. Një prej autorëve më të rëndësishëm të letërsisë klasike shqiptare, Pjetër Bogdani, në veprën e tij "Çeta e profetëve", citon krahas njëri-tjetrit Kalvinin dhe [[Avicena|Avicenën]]. Përkthyesi i parë i librit të shenjtë të myslimanëve [[Kur'an]] ishte i krishterë (Ilo Mitkë Qafëzezi).
Myslimanët shqiptarë festojnë Shën Gjergjin e Shën Mërinë, një pjesë tjetër Shën Nikollën e Krishtlindjet, kurse të krishterët u bëjnë vizita miqësore myslimanëve për festat e tyre karakteristike (Kurban Bajram).
Ka shumë raste të treguara dhe të jetuara kur priftit i është dashur të këndoje syret e Kuranit për të nderuar një mysliman të vdekur pasi hoxha dhe xhamia ishin larg prej dëborës apo motit të keq.
Në një qytet si [[Shkodra]], ku popullsia myslimane është e përzier me të krishterë katolikë dhe ortodoksë, në ditët e ramazanit edhe tregtarët jo-islamikë ndalonin shitjen e mishit të derrit në dyqanet e tyre. Po në Shkodër kanë qenë familjet bujare myslimane që mbrojtën ndërtimin e kishës katolike kur disa fanatike filluan shkatërrimin e themeleve natën. Ndërtimet e kishës vazhduan kur bujaret myslimane dolën në mes popullit duke thëne “mos i preki njëri se këto janë themelet tona”.
Festat fetare në [[Shqipëri]], qofshin ato të bashkësisë së krishterë, qofshin të bashkësisë myslimane, ruajnë gjurmë të periudhës politeiste mitologjike. Shqiptarët katolikë të viseve veriore ditën e Buzmit e kanë pikërisht në ditën e Krishtlindjeve, por duke nënshtresuar në këtë festë edhe kultin e zjarrit. Shën Mëria e myslimanëve përkon me ditën e zanës - Dianës tek latinët - më [[23 gusht]]. Bektashinjtë kanë kultin e Baba Tomorrit, që ngjason me kultin mitologjik të Olimpit grek. Një poet i krishterë i vuri për titull librit të vet emrin “Baba Tomorrit”. Kjo dhe të tjera tregon Shqiptarët kanë kultin e natyrës, festojnë ditën e malit apo të bjeshkës, mbajnë edhe sot gjarprin dhe dhinë si totem (hyjni mbrojtëse), kanë kult për zjarrin, për gurin, për ujin dhe bukën, për udhën dhe mysafirin, për tokën dhe qiellin.
== Shiko edhe ==
* [[Feja në Shqipëri]]
* [[Afetaria në Shqipëri]]
* [[Laicizmi në Shqipëri]]
* [[Islami në Shqipëri]]
* [[Krishterimi në Shqipëri]]
== Referime ==
{{Referime|kolona=1}}
* De la Rocca “Religion and Nation in Albania”, 1989, Romë.
* Dh Qiriazi “Kristianity in Albania”, 2000.
* Mark Milan “Albanian life and Customs”, Kurti, Sirdani.
* “On the contribution of the catholics in Albania”, 2000.
[[Kategoria:Historia e Shqipërisë]]
p214smlukxz7m6bh5lnu4w5iya6ifpk
Masiela Lusha
0
13078
3043248
3019768
2026-09-17T17:43:58Z
~2026-50195-11
193040
/* */
3043248
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Masiela Lusha
| image = [[Skeda:Actress Masiela Lusha 1a.jpg|250px]]
| title =
| birth_name = Masiela Lusha
| birth_date = [[23 tetor]] [[1985]]
| birth_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]]
| website = www.masielalusha.com
}}
'''Masiela Lusha''' lindi me [[23 tetor]] [[1985]] në [[Tiranë]], [[Shqipëri]].<ref>FoxNEWS.com, [http://www.foxnews.com/wires/2006Oct18/0,4670,CelebBirthdays,00.html Celebrity Birthdays]. Accessed April 20, 2009.</ref> Është autore, aktore, producente gjithashtu dhe humanitare shqiptare.
Lusha filloi të bëhej a famshme që nga viti 2002, mbas rolit kryesor në programin shumë të sukseshëm të televizionit amerikan dhe botëror të kanalit më të madh të televizionit amerikan ABC series, ''George Lopez'' dhe Sony Picture's, ''Blood: The Last Vampire''. Si autore, Lusha ka shkruajtur shtatë libra në dy gjuhë të huaja.
Lindur në [[Tiranë]], Shqipëri, Lusha banoi vetëm shtatë vjet në [[Shqipëri]], Hungari dhe [[Austri]]. Ajo morri mësime baleti në Vienë, dhe më pas shkoi në [[Michigan]] në vitin 1993, ku vazhdoi të merrte klasa në stile të ndryshme të vallëzimit.<ref name="ml">{{cite web|url=http://www.masielalusha.com/|title=www.masielalusha.com|publisher=www.masielalusha.com|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=20 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720013953/http://www.masielalusha.com/|url-status=dead}}</ref> Mbas roleve kryesore që ajo fitonte në produksionin local si në komercialin televiziv për fëmijë, Lusha dhe familja e saj shkuan në Los Angeles me sygjerimin e një agenti të Hollivudit.<ref name="ml" /> Lusha filloi të bëhej a famshme kur luajti në television amerikan si një vajzë shumë e pasionuar dhe e pabindur Carmen Lopez. Për vite me rradhë, kjo shfaqe u shpërnda nëpër televizionet botërore si një program shumë i pëlqyer [[Warner Brothers]] series, ''George Lopez''. Gjatë këtyre pesë vjetëve [[American Broadcasting Company|ABC]] network, Lusha xhiroi 101 episode të cilat e bënë veterane të televizionit që në moshën 20 vjeçare.<ref name="ml" /> Në të njëjtën kohë, ajo vazhdoi të xhironte filma të ndryshëm dhe si rrjedhim ka luajtur në variacione filmash si amerikan gjithashtu dhe internacional si: "Muertas" "Të vdekurat", "Katie Malone", "Ballad of Broken Angels" "Historia e engjëjve të thyer", "Summoning", "A Father's Love" "Dashuria e një babai", "Arkitekti" me Fatmir Doga, 2012", ''[[Time of the Comet]]'', ''Koha e kometës'' dhe Sony Picturës Entertainment adaptimin e jetuar, ''Blood: The Last Vampire''.<ref name="ml" /> "Gjak: Vampiri i fundit" Si mirënjohje dhe konsideratë për punën e saj shumë të talentuar, Masiela është vlerësuar dy herë, për dy vjet me rradhë, me cmimin më të lartë për moshën e saj Young Artist Awards për rolin kryesor si në komedi gjithashtu edhe tragjedi. Në vitin 2007, Lusha hapi biznesin: Illuminary Pictures, dhe që prej asaj kohe produksioni ka përfunduar dy filma. Përgjatë karrierës, fotografitë dhe emri i saj është vendosur në një numër të konsiderueshëm të revistave amerikane dhe botërore si 'best dressed' '''"e veshura më e bukur".'''
Si fituese e disa cmimeve për poezi '''"Dhjetë poetët më të mirë të Amerikës veriore"''' Lusha është gjithashtu edhe '''poetja më e re në botë''' që ka publikuar një libër në moshën 12 vjeçare në dy gjuhë të huaja si shqip ashtu edhe në anglisht. Në atë kohë, Lusha tërhoqi vëmëndjen e Presidentit të shteteve të bashkura të Amerikës [[Bill Clinton]],i cili i ka shkruajtur personalisht dhe dërguar urimet e tij të përzemërta duke e inkurajuar që të vazhdojë krijimtarinë e saj për të qëndruar si një shëmbull i mirë jo vetëm për Amerikën dhe Shqipërinë, po për gjithë botën mbarë.<ref name="Henerson 4–5">{{cite news|first=Samantha|last=Henerson|title=Masiela's Poetry Patterns|pages=4–5|date=30 tetor 2006|newspaper=Scholastic Magazine|location=USA}}</ref> Që prej asaj kohe, Lusha ka shkruajtur shtatë libra, katër prej të cilëve janë me poezi, ''[[Mendime të brëndshme]]'' - ''Inner Thoughts'', ''[[Duke pirë hënën]]'' - ''Drinking the Moon'', ''Dashuri hyjnore'' - ''Amore Celeste'', ''The Call'', romanin ''The Besa'', dhe dy libra për fëmijë, ''Boopity Boop! Goes To Hawaii'', dhe ''Boopity Boop! Writes Her First Poem'', i cili ka dalë prej shtypit në tetor të vitit 2010.<ref name="filmref">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/60/Masiela-Lusha.html|title=Masiela Lusha Biography (1985–)|publisher=filmreference.com|accessdate=2 shtator 2009}}</ref> Lusha githashtu ka shkruajtur poezi në Anglisht, Shqip, dhe Gjermanisht, dhe ka përkthyer në Anglisht shumë poezi dhe prehje nga Nëna Therezë.<ref name="Tanoposki, B">{{cite news|author=Tanoposki, B.|title=Shqiptarja e Hollivudit: Masiela Lusha vjen në Tiranë|date=14 prill 2007|newspaper=Panorama|location=Tirana|trans-title=Hollywood's Albanian: Masiela Lusha is from Tiranal}}</ref>
Nga experienca personale e Lushës prej vizitave që ka bërë në shtete të ndryshme të botës, dhuntia e humanitares dhe pasioni për të dhënë kontributin e saj vullnetar është zhvilluar edhe më shumë dhe gërshetuar me jetën e saj të përditshme. Lusha është parë shumë herë në fund-jave duke shkuar dhe ndihumar tek guzhina e të papunëve për të ushqyer të pa-punët e uritur dhe të pa-strehuarit.<ref name="InStepWith">{{cite news|title=In Step With: Masiela Lusha|publisher=Parade Magazine|date=2 mars 2004|url=http://www.parade.com/articles/editions/2004/edition_05-02-2004/in_step_with_0}}</ref> si zëri kryesor për Scholastic's Read For Life, "Lexo për gjithë jetën", Lusha shkon dhe viziton shkolla të ndryshme kryq-e-tërthor Amerikës ku lexon për fëmijët dhe i edukon atyre dashurinë dhe kënaqësinë që ndjejnë kur lexojnë libra. Si një zë nacional i Amerikës, për ABC's hunger-relief program, 'The Great American Bake Sale', Lusha viziton qytete të ndryshme përgjatë Shteteve të Bashkuara të Amerikës, suporton dhe ndihmon në dërgimin e ushqimeve të përditshme me makinë në derën e shtëpisë të atyre që nuk kanë mundësi të tjera. Deri më tani ajo ka shkuar në 15 shtete për të ndihmuar në eleminimin e numurit të fëmijëve jetimë dhe të uritur që enden rrugëve.<ref name="ml" /> Si zëri i një organizate bamirëse, një rol kryesor i takon Lushës për grumbullimin e sa më shumë parave për lokalet bamirëse.<ref name="masielalushafoundation.org">{{cite web|url=http://www.masielalushafoundation.org/index.php|title=Masiela Lusha Foundation|publisher=Masiela Lusha Foundation|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=23 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081223003348/http://www.masielalushafoundation.org/index.php|url-status=deviated|archivedate=23 dhjetor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081223003348/http://www.masielalushafoundation.org/index.php}}</ref> Si ambasadore dashamirëse, (as a goodwill ambassador), Lusha ia kushton kohën e lirë mirëqënies së fëmijeve dhe edukimit të tyre nëpër botë.<ref name="ml" /> Në vitin 2008, Lusha krijoi organizatën bamirese, Children of the World Foundation, e cila strehon, edukon dhe inkurajon shëndet dhe komunikim të mirë midis familjes.<ref name="masielalushafoundation.org" /> Ajo i dhuroji kësaj organizate {{convert|10|acre|m2}} hektarë tokë, në mënyrë që të ndërtohet godina e duhur.<ref name="masielalushafoundation.org" />
== Vitet e fëmijëris ==
Lusha ka lindur në [[Tiranë]], Shqipëri,<ref name="filmref"/> Kur ajo ishte vetëm pesë vjeçe, në vitin 1990, Lusha dhe mamaja e saj u larguan nga vendlindja, pak vite mbas vdekjes së diktatorit shqiptar në kërkim të një jete më të begatë dhe pa konflikte politike, [[Enver Hoxha]].<ref name="bl">{{cite web|last=Rudolph|first=Joyce|url=http://www.burbankleader.com/entertainment/tn-blr-masielalusha-20101027,0,7134384.story|title=Sharing passion for poetry|publisher=Burbank Leader|date=27 tetor 2010|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=25 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725072544/http://www.burbankleader.com/entertainment/tn-blr-masielalusha-20101027,0,7134384.story|url-status=deviated|archivedate=25 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725072544/http://www.burbankleader.com/entertainment/tn-blr-masielalusha-20101027,0,7134384.story}}</ref> Mbas largimit nga Shqipëria, Lusha banoi në [[Budapest]], Hungari, dhe [[Vjena]], Austri. Gjatë kohës që jetoi në Vjena, Lusha studoi balet dhe art. Vite më vonë, gjatë një interviste, Lusha tha se ajo dhe nëna e saj, ishin si një trup i vetëm, dhe vetëm kështu ato i përballuan situatave të ndryshme dhe të panjohura që paraqiteshin sa në një shtet në një tjetër.<ref name="ml" /> Në një intervistë të mëvonshme, mësuesja e kopshtit në Vjenë e përshkruan Lushën: "Një zë i ëmbël, vajzë delikate, absolutisht pa rrebelim karakteri në edukimin e saj" "a soft-spoken, gentle child with absolutely no tincture of rebellion in her make-up."<ref name="rl blog">{{cite web|url=http://reelladies.wordpress.com/2008/09/01/reel-lady-masiela-lusha/|title=REEL Lady: Masiela Lusha « REEL Ladies|publisher=Reelladies.wordpress.com|date=1 shtator 2008|accessdate=1 qershor 2011}}</ref>
Kur e pyesin për kulturën shqiptare që la nga mbrapa, Lusha thotë: ''"Populli shqiptar ka një shpirt shumë të butë. Unë kam qenë dëshmitare e disa rasteve dhe kam jetuar dashamirësinë e popullit. Ata kanë një shprehje, 'bukë e kripë dhe zemër të bardhë.' Në damarët e mij lëvron gjak shqiptari, dhe unë mburrem me të.'' "<ref name="rl blog" /> Është e ditur se shumë femra të familjes së saj janë poete. Duke filluar që nga gjyshja. Krijimi dhe leximi i poezive ishte një aktivitet fundjave familjar. Si fëmijë, është thënë se 'nina-nanat' që e ëma i recitonte ishin poezi të momentit dhe çdonjëra prej tyre ishte e thurur posaçërisht për Masielën. E frymëzuar nga krijimtaria e nënës, Lusha, ishte vetëm 12 vjece kur shkruajti librin e saj të parë në dy gjuhë të huaja.<ref name="bl" />
=== Amerika (1992–vazhdon) ===
Në moshën shtatë vjecare, Lusha u vendos në [[Michigan]], ku mësimi i gjuhës angleze ishte e katërta gjuhë e huaj. Edhe pse ajo ishte e mirënjohur ndërmjet shokëve dhe shoqeve të saj, më vonë Lusha kujton: 'se, të flasësh katër gjuhë të huaja në një moshë aq të re dhe për një kohë të shkurtër, krijoi vështirësi në shkollë dhe komunikimin me bashkëmoshatarët.'<ref name="filmref"/> Lusha, është thënë se i ka dhënë një respekt dhe mirënjohje të vecantë mesues së anglishtes, zonja Presta, për inkurajimin dhe besimin që kishte tek Lusha duke e ngritur përpara klasës për të lexuar poezinë e saj të parë të shkruar në anglisht. Si përfundim, Lusha ia dedikoi asaj librin e parë.<ref>{{cite news|last=Lusha|first=Masiela|title=Inner Thoughts|publisher=G&D Publishing|year=1997|accessdate=1 janar 2010}}</ref> Në intervista të ndryshme përgjatë karrierës së saj, Lusha thotë se ishte mësuesja e klasës së gjashtë që e inkuraji dhe tha se talenti i saj në poezi është shumë i rrallë.<ref name="ml" />
In Michigan të shteteve të bashkura të Amerikës, është bërë tashmë e njohur se Masiela u regjistrua në disa lloje të ndryshme danci si balet, jazz, tap, lyrical dhe cheerleading. Në Kaliforni, shkolla e Lushës, John Muir, e zjodhi atë kapitene të cheerleading grup. Në të njëjtin vit, Lusha gjithashtu fitoi çmimin e parë në tap danc me këngën e njohur popullore "Cotton Eye Joe".<ref name="filmref"/> Më parë se të bëhej aktore profesionale, ajo luajti rolin e (Kutisë që kërcen) . Si përfundim shokët dhe shoqet e shkollës krijuan grupin e fansafe të cilin e quajtën "Masiela Lusha Dancing Box Club" me mbi 175 antarë. Më pas, Masiela luajti variacione të ndryshme theatrale ku ajo ishte aktorja kryesore dhe si përfundim vendosi që të bëhej aktore profesioniste sepse aty ishte talenti i saj kryesor, i kujtohet Masielës:<ref name="filmref"/>
Në moshën 12 vjeçare, Lusha filloi të punonte si modeliste në Michigan. Mbas disa muajve si modeliste profesionale dhe aktore në theatrin e qyetit të saj, Masiela u zbulua nga një agent theatrikal i Hollivudit [[Hollywood]] i cili i thërriti të gjithë fëmijët e [[Detroit]], Michigan. Për nga më tepër se 600 fëmijë që u paraqitën, më në fund vetëm tre prej tyre u aprovuan si aktorët dhe potencialistët më të talentuar, dhe njëri prej tyre ishte Masiela Lusha të cilës i premtoi se do ta represantonte talentin e saj në Hollivud, [[Los Angeles]]. Në të njëjtin vit, përgjatë aktrimit, Lusha u bë edhe poetesha më e re në botë me librin e saj të parë të përkthyer në dy gjuhë shqip dhe anglisht ''Inner Thoughts''.<ref name="Madden Cover/Section D">{{cite news|first=Mekeisha|last=Madden|title=Formal For One Night|page=Cover/Section D|date=1 maj 2004|newspaper=The Detroit News|location=USA}}</ref>
== Karriera letrare ==
[[Skeda:Masiela Lusha Boopity Boop 1.jpg|295px|thumb|left| Lusha takohet me dashamirët e sai.]]
=== Njohje e hershme(1997–2004) ===
Lusha ka shkruajtur poezi në gjuhë të ndryshme që në moshën tetë vjeçare.<ref name="Henerson 4–5"/> Në moshën 12 vjeçare, kur banonte në Michigan, Lusha nxorri nga shtypi librin e saj të parë me titull: ''Inner Thoughts.'' Ky libër e bëri Masielën autoren më të re në botë.<ref name="InStepWith"/> Shumë shpejt mbas këtij titulli të ri, Lusha u bë e njohur si njëra nga 10 poeteshat më të talentuara të Shteteve të Bashkurara të Amerikës. Top Ten Talented Poets of North America dhe gjithashtu mori urime të përzemërta nga presidenti i Amerikës, [[Bill Clinton]], i cili e inkurajoi Lushën për të vazhduar dhe nderuar jo vetëm Amerikën,dhe Shqipërinë, por gjithë botën mbarë.<ref name="Henerson 4–5"/>
Në të njëjtën kohë kur përfundoi e shkollën e mesme, tre vjet më parë se bashkëmoshatarët, Lusha publikoi dy libra të tjerë me poezi. Si autore, Lusha ka përfunduar shtatë libra. Në vitin 2004, Lusha përshkruan pasionin e saj për poezi si 'thjesht i trashëguar' "simply inherent" dhe më vonë thotë se:
:''"Kur disa nëna lexojnë nina-nana për fëmijët e tyre, nëna ime më lexonte poezi', Edhe sot, i shoqëroj ndjenjat e mija me lirikën që gjej nëpër faqet e librit."'' "<ref name="tolucantimes.info">[https://web.archive.org/web/20140714183456/http://tolucantimes.info/section/inside-this-issue/young-author-makes-her-mark-in-the-world-of-children%e2%80%99s-literature/ Young Author Makes Her Mark in the World of Children’s Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714183456/http://tolucantimes.info/section/inside-this-issue/young-author-makes-her-mark-in-the-world-of-children%e2%80%99s-literature/ |date=14 korrik 2014 }} Tolucan Times</ref>
=== Vëllimi: ''[[Duke pirë hënën]]'', romani dhe librat për fëmijë (2005–vazhdon) ===
Edhe pse Masiela e ka konsideruar veten si një vajzë të qetë dhe pa pretendime, ajo thotë se vazhdimisht ndjente një pasion të palodhur, një nevojë dhe etje për të krijuar botën e saj të veçantë dhe të rrallë. "resistless passion, a need and hunger to create my own world." Në disa intervista, kur përshkruan përmbushjen dhe dëshirën që ndjen kur shkruan, Lusha thotë se kur ulet për të shkruajtur, krijimtaria e saj mbush një boshllëk dhe falët ushqejnë një pjesë të trupit dhe mendjes që "më takon dhe përmbush gjithë qënien time, ajo qënie që është e domosdoshme për të jetuar." "<ref name="rl blog" /> Në vitin 2005, Lusha botoi librin e saj të dytë me poezi: ''"[[Drinking the Moon]]."'' [[Duke pirë hënën]]. Në vitin 2008, Lusha gjithashtu përfundoi dy libra të tjerë me poezi: ''Amore Celeste'' dhe ''The Call''.<ref>{{cite web|url=http://www.masielalusha.com/projects/moon.php|title=Official Masiela Lusha Literary Works – [[Drinking the Moon]]|publisher=Masielalusha.com|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=14 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714043950/http://www.masielalusha.com/projects/moon.php|url-status=deviated|archivedate=14 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714043950/http://www.masielalusha.com/projects/moon.php}}</ref>
[[Skeda:Masiela Lusha 21.jpg|295px|thumb|right| Masiela Lusha në Kalforni]]
Në moshën 24 vjeçare, Lusha botoi dy libra për fëmijë:''Boopity Boop! Goes To Hawaii'' dhe ''"Boopity Boop! Writes Her First Poem."'' Masiela Lusha e shkruajti ''"Boopity Boop!"'' në tre gjuhë: Anglisht, Shqip and Gjermanisht.<ref>{{Cite web|url=http://www.littleblackdogpublishing.com/Support_Our_Charities.html|title=Një pjesë e të ardhurave nga këta libra është për çaritinë e autores... Little Black Dog Publishing|url-status=deviated|access-date=16 korrik 2011|archive-date=13 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120313071722/http://littleblackdogpublishing.com/Support_Our_Charities.html|archivedate=13 mars 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120313071722/http://littleblackdogpublishing.com/Support_Our_Charities.html}}</ref> Në intervista të ndryshme është thënë nga Masiela Lusha e ka shkruajtur ''Boopity Boop'' me dëshirën se ky libër të përdoret në të njëjtën kohë si një mjet edukimi dhe argëtimi për fëmijët sepse ajo beson se çdo libër duhet të afrojë një moral të mirë dhe të fortë për të gjithë fëmijët kudo që të ndodhen "as a tool to unbind children from the expectations of poetry because I believe that every book should carry a moral and release a child into a world of self-expression and exploration."<ref name="bl" /> Në një intervistë në vitin 2010, Lusha tha:
:''"Fëmijët janë premtime transparente. Dhe në duart e tyre të vogla dhe ngjyrë rose, çdo fëmijë duhet ta mbajë stafetën e intelektit të ndriçuar që një ditë të shkëlqejë në drejtim të së ardhmes - me zgjuarsinë, dashurinë për shoqërinë dhe dinjitet; prandaj dhe unë besoj se është detyra jonë si shoqëri botërore që ta ndezim këtë zjarr për brezat e rinj, ta mbrojmë me këmbëngulje, dhe ta vazhdojmě stafetën brez pas brezi, me qëllim të plotë që çdo grimcë e literaturës sonë dhe e humorit letrar t'i përkasë fëmijëve të sotëm dhe të ndriçojmë mendjet e të ardhmes."''
...dhe në anglisht:
:''"children are translucent promises. And in their little pink palm each child bears the torch that will one day illuminate our path towards wisdom, compassion, and decency; this is why I believe it is our inherent duty as a global society to ignite a flare of confidence and purpose in every piece of literature and entertainment for our children."''
Në vitin 2005 Lusha pregatiti për shtyp romanin''The Besa''. Ky roman është bazuar në një legjendë ballkanase, një legjendë për një premtim i cili u kompletua mbas vdekjes. Lusha ndaloi të gjitha thash-e-themet dhe më në fund tha se ky roman është shkruar për gjatë një muaji "me dëshirën për të konkretizuar edhe një herë, dhe forcuar themelet e traditës shqiptare." Deri në moshën 20 vjeçe, Lusha gjithashtu ka përkthyer disa poezi dhe prehje të nënës Theresë dhe ka shkruar disa poezi në gjermanisht.<ref name="InStepWith"/>
=== Temat dhe besimet ===
Krijimtaria e Masiela Lushës eksploron një shumëllojshmëri të formës poetike. Puna e saj herë mbas here shkrihet sa nga ajo klasike me atë bashkëkohore, siç e quajmë ne - vargu i lirë. duke krijuar një përzjerje të veçantë të temave me rregullat, ne shikojmë një stil të ri në vargun e saj të brishtë. Poezia e Masielës nuk duket sikur shkon në drejtimin biografik; përkundrazi, këto variacione të ndryshme poezish dhe lirikash kanë një temë mjaft të gjërë dhe universale siç janë muza, dhëmbsuria dhe dlirësia. Ajo përdor një imagjinim shumë të rrallë dhe simbole të ndryshme në poezinë, si përshëmbull: history mermeri, hënë e lëngshme dhe engjëj prej pambuku. Në ''[[Drinking the Moon]],'' '''"[[Duke pirë hënën]]"''' ajo gjithashtu shkruan për një bamirësi, virgjëri, dhe vetkontroll. Në vitin 2004 përgjatë një interviste në Amerikë, Lusha tha:
''"Për mendimin tim, poezia është vetëm një lirikë me intonacion të fshehur. Shpesh, melodia e saj e heshtur gudulis dhe dërgon puthje për të freskuar dhe mëkëmbur ndëgjegjen dhe logjikën që është fshehur papritur diku brënda shpirtit.''
== Karriera artistike ==
[[Skeda:Masiela lusha screen test 2010.jpg|160px|thumb|left| Masiela Lusha përgjatë testimit të ekranit.]]
=== Punët e hershme (1997–1999) ===
Fillimi i karrierës artistike për Masielën ishte Miçigani i Amerikës. Ndërsa me banim në qytetin e saj, roli i parë teatral ishte vetëm një sfond i karakterit pa fjalë në çfaqen e titulluar: "Lart dhe larg" - ''Up and Away''. Ishte ky teatër një producion i shkollës dhe megjithëse roli i saj ishte quajtur 'rol i parëndësishëm' përformanca e saj tërhoqi vëmëndjen e profesorit të teatrit i cili sugjeroi se Masiela mund të regjistrohej vitin tjetër në klasën e tij.<ref name="ml" /> Menjëherë sapo u regjistrua në klasën teatrale, Lusha luajti rolin e Cindarelës, dhe më pas ''The Last Dress Rehearsal'' ku vazhdoi me '''Belle''' në ''Beauty and the Beast.'' Gjithashtu, përshkroi "Umpa Lumpa" si dhe në vazhdim "Tap-Dancing Box" dhe, ''Charlie and the Chocolate Factory''. Për rolin e saj në "Dancing Box" Lusha ka marrë mirënjohjen e shokëve të saj të cilët krijuan menjëhere 'Masiela Lusha Dancing Box Fan Club'. Paritur, për jo më tepër se dy javë, mbi 175 shokë shkolle u bënë antarë të atij grupi.<ref name="Madden Cover/Section D"/> Shumë shpejt, mbas vendosjes në Kaliforni, Lusha u zgjodh si një nga modelistet e reja kryesore në kategori internacionale në Amerikë për "Përsëri-në-shkollë" - Back-to-School "JC Penny" fushatë televizive e cila u transmetua jo vetëm në Amerikë, por dhe në Amerikën jugore, dhe vazhdoi me këngëtaren e njohur kandeze që jeton në Amerikë [[Alanis Morissette]] në një video muzikore, "Duart e pastra" - ''Hands Clean''.<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodsuccess.com/masiela_lusha_says.htm|title=Masiela Lusha says|publisher=Hollywoodsuccess.com|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=25 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130125151734/http://www.hollywoodsuccess.com/masiela_lusha_says.htm|url-status=deviated|archivedate=25 janar 2013|archiveurl=https://archive.is/20130125151734/http://www.hollywoodsuccess.com/masiela_lusha_says.htm}}</ref>
=== Hollivudi: ''George Lopez'' dhe stabilizimi i famës ndërkombtare(2000–2007) ===
:''"Aktrimi s'mund të jetë një akt i egzaxhiruar por thjesht një mënyrë e të krijuarit të karakterit i cili duhet të jetë një personazh transparent në kuptimin e vërtetë të fjalës. Për mendimin tim, akti është një veprim njerzor i cili përshkruan në detaje çdo molekulë të personit që përshkruhet dhe me një emocion të vërtetë. Sikur aktori të humbasë për një sekondë të vetme emocionin real, ai mund ta humbasë publikun një herë e përgjithnjë."''
Ishte viti 2000 kur Masiela Lusha debutoi në tevizionin amerikan si mysafire e ftuar në [[Disney]] Channel series, ''Lizzie Mcguire'' me karakterin e Olivia-s në episodin 'Modeli i vitit të shkuar'- ''Last Year's Model''. Gjithashtu, ishte i njëjti vit, 2000 kur Lusha debutoi edhe në film 'Dashuria e një babai'-''A Father's Love'', si Lisa, rolin kryesor - duke kujtuar kohërat e fëmijërisë dhe experiencat me babanë e saj.
Në vitin 2002, ajo e zgjodh ndërmjet 1,600 aktoreve më të talentuara për të luajtur rolin e Karmen-it Carmen Lopez për një shfaqe të re të televizionit ABC Amerikan për, ''George Lopez''. Producientja kryesore ishte aktorja me famë botërore [[Sandra Bullock]] dhe krijuesi i ''Drew Kerit'' Bruce Helford.<ref>{{cite news|first=Michael|last=Schneider|title=Slayer of Stereotypes|page=A1-A14|date=29 mars 2006|newspaper=Daily Variety|location=Hollywood}}</ref> Mbas kompletimit të 120 episodeve, me këtë program televiziv, Masiela Lusha u quajt veterane dhe ajo ishte vetëm 20 vjeçe.<ref>{{cite news|first=Barry|last=Garron|title=Stand-Up Guise|page=13|date=28 prill 2006|newspaper=The Hollywood Reporter|location=Hollywood}}</ref> Ethan Alter of ''Media Life Magazine'' e vlerësoi rolin e Masielës duke thëne: "...me përjashtim të Masiela Lushës që i dha jetë rolit të saj." Gjithashtu, vazhdoi autori: "Lusha dhe Lopez-i krijojnë një komunikim të besueshëm ndërmjet njëri-tjetrit, dhe aktrimi tyre tërheq një vëmendje të veçantë për spektatorin."<ref>MediaLifeMagazine.com, [http://www.medialifemagazine.com/news2002/apr02/apr15/5_fri/news3friday.html 'George Lopez']. Accessed April 20, 2011.</ref> Vitin tjetër, ''George Lopez'' shfaqja fitoi Emmy dhe u stabilizua si shfaqja më e gjatë televizive që të ketë për star një aktor me origjinë meksikane ''George Lopez'' mbas ''I Love Lucy|I Love Lucy''. Kjo shfaqe vazhdon të jetë në televizionin amerikan edhe sot e kësaj dite tek: Nick at Night's dhe vazhdon të ketë listën me të madhe të shikuesve. Më vonë u bë e njohur nga publiku se Masiela ishte e vetmja aktore që nuk ishte nga Meksika dhe roli i saj filloi të zvogëlohej në mënyrë që të mos revoltonte publikun meksikan; përkundrazi, ata jo vetëm që e pëlqyen Lushën, por dhe e përkrahën dhe e konsideruan atë si njërën prej tyre.<ref name="ml" /> Lusha përshkruan karakterin e saj 'gllabërimin e zgjuarsisë, naive, dhe idealiste që është e bashkangjitur me pasionin më të sinqertë. Lusha gjithashtu tha se 'Karmen'e ka mësuar Masielën kaq shumë për djemtë me rebelionin e saj ndaj djemve, prandaj, thotë Masiela, ndonjëherë unë bëhesha xheloze se nuk mundesha të sillesha dot në jetën time të përditshme si 'Karmen'.<ref name="ml" /> Lusha vazhdon se: "kam qënë shumë e mbikqyrur kur kam qenë vajzë e re, dhe kur e krahasoj me 'Karmen' nuk gjej asgjë të përbashkët me karakterin e saj."<ref name="ml" /> Me mbarimin e episodit 101 karakteri i 'Karmen'-it u largua nga shfaqja. Megjithatë, Masiela Lusha kurrë nuk tha se pse e larguan, George Lopez nga ana tjetër tha se kishin "ndryshime kreative". Më vonë, Constance Marie, karakteri që luajti si mamaja e 'Karmen-it' tha se "më në fund ne do të kthehemi me të gjithë aktorët meksikanë."<ref name="Madden Cover/Section C">{{cite news|first=Timothy|last=Turner|title=Cast Reunited|page=Cover/Section C|date=1 maj 2008|newspaper=The Detroit News|location=USA}}</ref>
Masiela Lusha fitoi për dy vjet me rradhë në Young Artists Awards për '''Best Leading Actress in a Comedy and Drama'''.<ref>{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms25.htm|title=25th Annual Young Artist Awards – Winners and Nominations|publisher=Youngartistawards.org|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=2 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202050908/http://youngartistawards.org/nominees|url-status=dead}}</ref> While working on ''George Lopez'', Lusha gjithashtu e dha zërin e saj tek karakteri i Ninës për katër vjet me rradhë tek ''Clifford's Puppy Days''. Njëri nga karakterët ishte aktori i shumë njohur, Henry Winkler.<ref>{{cite news|first=Joey|last=Terril|title=Tiger Beat Takes You Behind The Scenes: Masiela Lusha|page=66|date=prill 2004|newspaper=Tiger Beat|location=Los Angeles}}</ref> Duke luajtur karakterin e Ninës, Masiela u prezantua me argëtimin e fëmijëve dhe në vitin 2009 ajo shkruajti librin e saj të parë me poezi dhe në një intervistë të mëvonshme ajo tha se frymëzimi për këtë libër më erdhi nga "Klifordi, ditët e qenushit"<ref name="ml" />
=== Filmat internacional dhe njohja botërore (2008–vazhdon) ===
[[File:Masiela Lusha at Warner Brothers Studios.jpg|180px|thumb|right|upright|Masiela Lusha arriving at the Warner Brothers Studios lot on October 2010.]]
Në dhjetor të vitit 2009, për kënaqësinë e fansave, Lusha së bashku me aktorët e tjerë të ''George Lopez'' bënë një ribashkim për një shfaqje televizive ''Lopez Tonight''. Kur e pyetën Masielën se nëse kishte ndonjë gjë për të thënë përsa i përket eksperiencës së saj me këtë komedi, ajo tha: "është kjo komedi që jep dhe jep papushim. Çdo vit vazhdon të japë në jetën e përditshme, dhe afron diçka tek çdo njeri. Në fakt, edhe tani që po flasim, kjo shfaqje na bashkoi sot të gjithëve ne, siç e shikoni, këtu së bashku, dhe të gëzuar."<ref>{{cite web|url=http://www.lopeztonight.com/george_lopez_sitcom_reunion.php|title=George Lopez Sitcom Reunion December 15!|publisher=Lopez Tonight|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=15 dhjetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091215034112/http://www.lopeztonight.com/george_lopez_sitcom_reunion.php|url-status=dead}}</ref>
Që prej asaj kohe Lusha luajti rolin e Mirës në episoding e 'Ligjet dhe Rregullat' - ''Law & Order: Criminal Intent''.<ref name="Tanoposki, B"/> me sugjerimin e [[George Clooney]], Lusha gjithashtu luajti rolin kryesor në 'Të vdekurat' - ''Muertas'' (2008) në të cilin ajo luajti rolin e Aracelit, një vajzë me këmbëngulje dhe determinim të fortë që donte të largohej nga vendlindja e saj dhe të vinte në Amerikë.<ref name="ml" /> Në këtë film, dialogjet e Masielës ishin vetëm në Spanjisht, edhe pse nuk dinte asnjë fjalë në atë gjuhë, kur e pyetën në një intervistë të mëvonshme, ajo tha se kjo situatë i solli një kënaqësi të veçantë - "thrilled with the challenge."<ref name="ml" /> gjithashtu, vazhdoi Lusha, 'Të vdekurat' - Muertas "është një histori dashurie e cila rreflekton ëndrrat e një vajze të re për një jetë më të mirë." Ajo i përshkruan torturat e karakerit si ëndrra të sfiduara, Araceli e kupton shumë mirë se ajo mund të dështonte me planin e saj duke u kapur dhe vrarë, por ajo tha se më mirë e vdekur se sa jetë me mizëri. Përgjatë këtij filmi, Masiela reflektoi emocionet e nënës së saj kur u largua nga Shqipëria, dhe thotë: "në mirënjohje për integritetin dhe forcën emocionale". "<ref name="Muja"/><ref>{{cite web|url=http://www.masielalusha.com/projects/muertas.php|title=Official Masiela Lusha Muertas|publisher=masielalusha.com|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=14 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714125757/http://www.masielalusha.com/projects/muertas.php|url-status=deviated|archivedate=14 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714125757/http://www.masielalusha.com/projects/muertas.php}}</ref>
[[Skeda:Masiela Lusha and Ismail Kadare.jpg|230px|thumb|left|upright|Lusha me poetin laureate, [[Ismail Kadare]] gjatë një 'press conference' në [[Tiranë]] për filmin, ''Time of the Comet'']]
Dihet tashmë botërisht se Masiela Lusha luajti rolin e Anjezës në prodhimin shqiptar të ''[[Time of the Comet]]'' (2008) bazuar në romanin [[Viti i mbrapshtë (Roman)|Viti i mbrapshtë]] nga poeti laureate dhe disa herë me rradhë kandidat për Nobel Prize, [[Ismail Kadare]]. Lusha kur kujton këtë vizitë dhe takimin e shkrimtarit me famë botërorë, kujton gjithashtu vizitën e parë të Masielës në vendlindjen e saj. Përgjatë xhirimit të filmit, dihet se, dialogjet ishin komplet në shqip. Jo vetëm kaq, por ato ishin në gjuhën gege, ndërkohë që me nënën e saj, jashtë trojeve të adheut, ajo fliste herë mbas here gjuhën letrare. Pamvarsisht nga këto vështirësi, filmi ka shitur më shumë bileta se çdo film shqiptar deri më tani.<ref name="Muja"/> Në vitin 2008, një gazetë e diasporës, mbasi analizoi 'Kohën e kometës' tha: "Lusha ka dhënë një përformancë të paharrueshme dhe përshkruar me një bukuri të rrallë duke na treguar bukurinë emocionale të Anjezës. Gjithashtu dhe shkrimtari Ismail Kadare shprehu respekt dhe admirim për punën e saj. Në të njëjtin artikull, [[Fatmir Koçi]], drejtori i filmit tha për Masielën: "Ne kërkuam gjithandej nëpër Shqipëri. I ramë vendit kryq e tërthor. Vizituam shkolla e çfarë jo. Na duhej një aktore ku fytyra e saj shprehte nëj pafajsi të dlirë, një sinqeritet naiv. Sapo pamë përformancën e saj në një dvd që na erdhi nga Amerika, njëzëri thamë se e gjetëm Anjezën... ajo ishte shumë profesionale, gjithnjë me shakatë e saj të ëmbla sidomos kur vështirë e xhirimit tejkalonin normalen. .<ref name="Muja" /> Në këtë film, Lusha luan rolin e një murgeshe katolike që bije në dashuri me një djalosh.<ref name="ml" /> Kur përshkruan karakterin që luan këtu, Lusha thotë se Anjeza simbolizon atdheun e saj të lodhur për kërkimin e lirisë dhe rrënjët e tij përgjatë shekujve me politikat dhe social depresionet, injorancën dhe drejtimet e ndryshme në jetë. Lusha pranon se ''Kohe e kometës'' zë një vend të veçantë në zemrën e saj sepse "në fund të fundit, ne të gjithë jemi në një kërkim të vazhdueshëm të një vendi të qetë që ne e quajmë shtëpi." Kur e pyesin se çfarë mendoi ajo kur e gjeti veten midis artistëve të kinematografise të cilët, siç dihet, ishin nga shumë shtete të botës dhe flisnin gjuhë të huaja nga më të ndryshmet, ajo thotë: "Si aktore, unë zhytem shumë në karakter dhe kufijtë e shteteve dhe gjuhët e ndryshme që flasim shkrihen në një të vetme, dhe paditur ne flasim një gjuhë 'internacionale' që kuptohet prej të gjithëve. Me kujtohet gjuha sviceriane. "<ref>{{cite web|url=http://www.masielalusha.com/projects/comet.php|title=Official Masiela Lusha Time of the Comet|publisher=masielalusha.com|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=14 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714044158/http://www.masielalusha.com/projects/comet.php|url-status=deviated|archivedate=14 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714044158/http://www.masielalusha.com/projects/comet.php}}</ref>
Disa ditë mbas përfundimit të xhirimt të ''[[Time of the Comet]]'', Lusha filloi xhirmin e një filmi japonez ku luajti rolin e një vampiri që me shpatën e saj nuk kishte asnjë mëshirë për cilin do që do t'i dilte përpara. Me pak fjalë, roli i saj ishte 'vampir i fshehur', Sharon nga Sony Pictures high-budget riprodhim i një filmi klasik ''Blood: The Last Vampire'' së bashku me Jun Ji-Hyun. Filmi ishte ko-prodhim i një kompanie franceze Pathé dhe kompania e Hong Kong-ut Edko. Në 2009, filmi dha shfaqen e tij të parë në Japoni dhe në arenën internacionale nga Sony Pictures.<ref name="filmref" /> Kur përshkruan artin mariciale, Masiela i jep një respekt të veçantë tranierit të saj që i mësoi arting e shpatës si vallëzim.<ref name="ml" />
Ishte viti 2010, kur Lusha xhiroi filmin, ''Katie Malone''. Në këtë film ajo luajti rolin e Ginger - it, studente universiteti që torturohet nga një skllave fantazëm. Drejtori i filmit, Karlo Rama tha: "Masiela Lusha është një profesioniste e vërtetë. Ajo e bëri këtë film vërtet në një shkallë sipërore."<ref>{{cite web|url=http://www.fangoria.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2383:exclusive-pix-a-comments-qkill-katie-maloneq&catid=1:latest-news&Itemid=167|title=Katie Malone director interivew|access-date=22 korrik 2011|archive-date=2 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002050803/http://www.fangoria.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2383:exclusive-pix-a-comments-qkill-katie-maloneq&catid=1:latest-news&Itemid=167|url-status=dead}}</ref> One Tree Hill aktor Stephen Colletti dhe ''Superman'' ylli i televizionit amerkian, Dean Cain gjithashtu kishte një rol të rëndësishëm në këtë film. Ky film do të shfaqet nga American World Pictures në vitin 2012.<ref>{{cite web|url=http://www.fangoria.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2383:exclusive-pix-a-comments-qkill-katie-maloneq&catid=1:latest-news&Itemid=167|title=Katie Malone director interview|access-date=22 korrik 2011|archive-date=2 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002050803/http://www.fangoria.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2383:exclusive-pix-a-comments-qkill-katie-maloneq&catid=1:latest-news&Itemid=167|url-status=dead}}</ref>
=== Marrëdhëniet me dashamirët ===
[[File:Masiela Lusha greeting a fan.jpg|180px|thumb|right|upright|Masiela Lusha posing with a fan in 2010]]
Lusha mban kontakt shoqëror të përditshëm me dashamirët nëpërmjet Facebook dhe Twitter .<ref>{{cite news|url=http://twitter.com/masiela|title=Twitter.com Masiela Lusha (Masiela) on Twitter|accessdate=16 shtator 2009}}</ref><ref>{{cite news|url=http://facebook.com/masiela|title=Facebook.com Masiela Lusha (Masiela) on Facebook|accessdate=16 shtator 2009}}</ref>
Gjithashtu ajo mundohet t'i përgjigjet pyetjeve që i drejtohen si në website ashtu edhe në ato publike si forma të ndryshme komunikimi me të gjithë botën. Në një rast të veçantë, shtypi amerikan u informua se Masiela Lusha dërgoi me postë disa paketa të mbushura me rroba dhe materiale të tjera shkollore për fëmijët e një familjeje e cila i shkruajti Masielës në website.<ref name="masielalusha.com">{{cite web|url=http://www.masielalusha.com/message_center.php|title=Official Masiela Lusha Message Center|publisher=masielalusha.com|accessdate=1 qershor 2011|archive-date=20 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720015630/http://www.masielalusha.com/message_center.php|url-status=deviated|archivedate=20 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720015630/http://www.masielalusha.com/message_center.php}}</ref>
Në disa raste të tjera dashamirë të inspiruar e njoftojnë se fëmijën e tyre të sapo lindur e kanë quajtur Masiela sepse jo vetëm që është një emër i rrallë dhe i bukur, por dëshira prindërore është që fëmija i tyre të bëhet si Masiela. Zakonisht, Lusha krijon kontaktime personale me dashamirët.
Lusha krediton adhuruesit për inkurajimin që ata i dërgojnë shpesh dhe në një shkrim thotë se e konsideron aktrimin si një profesion fisnik vetmohues dhe me zemër të pastër.<ref name="ml" />
Pavarësisht nga dëshira për të komunikuar me fansat, Lusha, disa herë refuzoi për të redaktuar krijimet poetike të tyre, dhe një ditë shkruajti:"Për të redaktuar mendime kaq të sinqerta të cilat në shumë raste shprehen vetëm në poezi, është ky në kundërshtim të fuqishëm me thelbin e poezisë, e sidomos asaj t'ime-s", dhe "me natyrën tonë si qenie e ndjeshme e delikate, s'mund të krijosh një poezi, mbasi e ke copëzuar, ri-shqyrtuar, apo ri-formatuar pa pasionin e autorit."
Në vitin 2007 u bë e njohur se Masiela Lusha nuk ishte hispanike për rolin kryesor të 'Karmen Lopez-it' në George Lopez, shfaqen televizive për pesë vjet me rradhë. Producentët u paraqitën të shqetësuar dhe të preokupuar se çfarë do të thoshte publiku kur të mësojë se Masiela është shqiptare, megjithatë, asnjë çështje nuk u ngrit, komuniteti latin e pranoi portretizimin e Carmen Lopez dhe e përkrahu si njërën prej tyre, dhe sot e kësaj dite, një pjesë e komunitetit latin ende insiston se ajo është në fakt Latine.<ref name="ml" />
Masiela vazhdon të ketë mbështetjen dhe inkurajimin e dashamirësve të cilëve u thotë: "Unë do të vazhdoj të ndjek rrugë të reja në karrierën time me shpresë dhe frymëzim për t'ju inkurajuar që edhe juve të kërkoni, zbuloni dhe ndërtoni talentin tuaj natyror, prandaj dhe desha t'u them se unë shkruaj dhe veproj me ju në mendje.."<ref name="ml" />
== Filmografia ==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9;
|- align="center"
! style="background:#B0C4DE;color:#000" | Viti
! style="background:#B0C4DE;color:#000" | Film/Seri
! style="background:#B0C4DE;color:#000" | Roli
! style="background:#B0C4DE;color:#000" | Vërejtje
|-
|2000
|''Father's Love''
|Lisa
|
|-
|rowspan=2|2001
|''Summoning''
|Blonde Girl
|
|-
|''Lizzie McGuire''
|Friend
|"Last Year's Model" (Season 1, Episode 23)<br />Starring as ''Stacey Haglund''
|-
|2002
|''Las Muertas de Juarez''
|Aracelli
|
|-
|2002-2007
|''George Lopez''
|Carmen Lopez
|<br />Young Artist Awards|Young Artist Award for Best Performance in a TV Series (Comedy) - Leading Young Actress (2003, 2004)<br />102 episodes
|-
|2003-2005
|''Clifford's Puppy Days''
|Nina
|<br />Nominated — Young Artist Awards|Young Artist Award for Best Performance in a Voice-Over Role - Young Actress (2004)<br />46 episodes
|-
|2004
|''Cherry Bomb''
|Kim
|
|-
|2005
|''Unscripted''
|
|
|-
|2006
|''Law & Order: Criminal Intent''
|Mira
|"Blasters"
|-
|rowspan=2|2007
|''Muertas''
|Araceli
|
|-
|''Time of the Comet''
|Agnes
|
|-
|rowspan=2|2009
|''Blood: The Last Vampire''
|Sharon
|
|-
|''Ballad of Broken Angels: Harmony''
|Rox
|
|-
|rowspan=3|2010
|''The Science of Cool''
|
|
|-
|''Of Silence''
|Annabelle Van Poe
|
|-
|''Signed in Blood''
|Nadia
|
|-
|rowspan=4|2011
|''Tough Business''
|Grace
|
|-
|''Under the Boardwalk: The Monopoly ''
|Herself
|
|}
== Libra ==
* [[Inner Thoughts]] (1999)
* [[Drinking the Moon]] (2005)
* ''The Besa'' (2008)
* ''Amore Celeste'' (2009)
* ''Boopity Boop! Writes Her First Poem'' (2010)
* ''Boopity Boop! Goes To Hawaii'' (2010)
* ''The Call'' (2010)
== Cmime dhe nominime ==
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;color:#000"
! style="background:#bcbcbc;color:#000"|Year
! style="background:#bcbcbc;color:#000"|Award
! style="background:#bcbcbc;color:#000"|Result
! style="background:#bcbcbc;color:#000"|Category
! style="background:#bcbcbc;color:#000"|Series
|- style="background:#eaeaea;color:#000"
|2003
|rowspan=3|Young Artist Award
|'''Won'''
|Best Performance in a TV Series (Comedy or Drama) – Leading Young Actress
|''George Lopez''
|-
|rowspan=2|2004
|'''Nominated'''
|Best Performance in a Voice-Over Role – Young Actress
|''Clifford's Puppy Days''
|- style="background:#eaeaea;color:#000"
|'''Won'''
|Best Performance in a TV Series (Comedy or Drama) – Leading Young Actress
|''George Lopez''
|}
== References ==
{{reflist|2}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{imdb emri|id=1126641|emri=Masiela Lusha}}
* [http://www.MasielaLusha.com/ Masiela Lusha Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720013953/http://www.masielalusha.com/ |date=20 korrik 2011 }}
{{DEFAULTSORT:Lusha, Masiela}}
[[Kategoria:Aktorë amerikanë]]
[[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]]
[[Kategoria:Poete shqiptare]]
[[Kategoria:Lindje 1985]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
dgkbtvjmbmoh7jlcgk75tmhx08qd58h
Wikipedia:Kuvendi
4
26026
3043346
3041860
2026-09-18T04:16:27Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 24]]
3043346
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}}
{{TOC left}}
{{Clear}}
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 24
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
gaexaq13vlq64frj52ttu6p4t600a7o
Jarno Trulli
0
32846
3043400
3022666
2026-09-18T11:54:26Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043400
wikitext
text/x-wiki
{{Ish F1 pilot|
|Name = Jarno Trulli
|Caption = Trulli në vitin 2006
|Image = Trulli Toyota 1.jpg
|Nationality = {{flamuri|Italia}} [[Italia|Italian]]
|Years = [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|1997]]–[[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|2011]]
|Team(s) = [[Minardi]], [[Prost Grand Prix|Prost]], [[Jordan Grand Prix|Jordan]], [[Renault në Formula Një|Renault]], [[Toyota F1|Toyota]], [[Team Lotus (2010–11)|Lotus]]
|Races = 256
|Championships = 0
|Wins = 1
|Podiums = 11
|Points = 246.5
|Poles = 4
|Fastest laps = 1
|First race = [[Çmimi i madh i Australisë 1997]]
|First win = [[Çmimi i madh i Monakos 2004]]
|Last win = [[Çmimi i madh i Monakos 2004]]
|Last race = [[Çmimi i madh i Brazilit 2011]]
|Last position = 21ti (0 pikë)
}}
'''Jarno Trulli''' (<small>Italisht:</small> [[Gjuha italiane|[ˈjarno ˈtrulli]]]; lindur më 13 korrik 1974) është një ish pilot garash [[Italia|italian]]. Ai konkuroi rregullisht në [[Formula Një]] në vitet [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|1997]]–[[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|2011]], duke garuar me [[Minardi]]n, [[Prost Grand Prix|Prost]], [[Jordan Grand Prix|Jordan]], [[Renault në Formula Një|Renault]], [[Toyota F1|Toyota]] dhe [[Team Lotus (2010–11)|Lotus]]. Rezultati më i mirë në karrierë është vendi i 6të i arritur në [[Kampionati Botëror i Formula Një 2004|sezonin 2004]]; ishte gjithashtu edhe viti ku Trulli shënoi fitoren e vetme në karrierën e tij në Formula Një në [[Çmimi i madh i Monakos 2004|Çmimin e madh të Monakos 2004]].
Përgjatë karrierës së tij në Formula Një, Trulli u shqua për aftësitë e tij në kualifikuese, duke arritur rregullisht pozicione më të larta se rivalët e tij me makina më të mira.<ref>{{cite web|title=Trulli – Biography|trans-title=Trulli – Biografia|url=http://www.pitpass.com/src/drivers/trulli.php|website=Pitpass|language=en|accessdate=19 korrik 2015}}</ref> Ai njihej edhe për stilin e të garuarit, që e lejonte të mbante mbrapa pilotë më të shpejtë se vetja, ndonjëherë edhe gjatë gjithë garës. Kombinimi i të arriturit rezultate të larta në kualifikuese me makina më të ngadalta dhe aftësitë për të mbajtur pilotë më të shpejtë mbrapa bënte që në gara të krijohej shpesh një varg makinash mbrapa tij, që mori pseudonimin "Trulli Train" (Treni i Trullit) nga komentatorët, tifozët dhe gazetarët.<ref>{{cite web|last1=Lostia|first1=Michele|title=Trulli Defends his Race Performances|trans-title=Trulli mbron performancat e tij në gara|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/46804/|publisher=Autosport|language=en|accessdate=19 korrik 2015|date=8 shtator 2005}}</ref>
Trulli ishte gati për të garuar në [[Kampionati Botëror i Formula Një 2012|vitin 2012]], por u tërhoq para fillimit të sezonit. Në sezonin 2014–15 ai konkuroi në [[Sezoni 2014–15 i Formula E|sezonin përurues]] të [[Kampionati FIA Formula E|Kampionatit FIA Formula E]], duke garuar për [[Trulli GP]], një ekip i krijuar nga ai.<ref name="Trulli GP">{{cite web|last1=Errington|first1=Tom|title=Trulli takes first points for Trulli GP|trans-title=Trulli merr pikët e para për Trulli GP|url=http://www.thecheckeredflag.co.uk/2014/12/trulli-takes-first-points-trulli-gp/|website=thecheckeredflag|language=en|accessdate=19 korrik 2015|date=14 dhjetor 2014|archive-date=22 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722023516/http://www.thecheckeredflag.co.uk/2014/12/trulli-takes-first-points-trulli-gp/|url-status=dead}}</ref>
==Jeta e hershme==
Trulli ka lindur në [[Pescara]], [[Abruzzo]], Itali. Prindërit e tij ishin dashamirës të motoçiklizmit dhe e pagëzuan djalin e tyre pas [[Jarno Saarinen]], kampioni [[Finlanda|finlandez]] në motoçiklizëm i cili u vra në [[Autodromo Nazionale Monza|Monza]] në vitin 1973.<ref name="Emri">{{cite web|url=http://www.museonicolis.com/en/trulli-jarno-italia/|title=Trulli Jarno – ITALY|trans-title=Trulli Jarno – Itali|publisher=Museonicolis.com|language=en|accessdate=1 maj 2019}}</ref> Emri i tij finlandez shkaktoi huti për herë të parë kur ai filloi garimet në [[Formula Një]].<ref name="Emri"/>
==Karriera==
===Formula Një===
====Minardi dhe Prost (1997–1999)====
Trulli debutoi në Formula Një për [[Minardin]] në [[Kampionati Botëror i Formula 1997|sezonin 1997]]. Pas shtatë garash, ai zëvëndësoi të dëmtuarin [[Olivier Panis]] te ekipi [[Prost Grand Prix|Prost]] dhe la mbresa menjëherë, duke arritur në vend të katërt në [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1997|Gjermani]] dhe duke udhëhequr për një kohë të shkurtër garën në [[Çmimi i madh i Austrisë 1997|Austri]];<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: German GP, 1997|trans-title=Rezultatet e Çmimit të madh: GP Gjermanisë 1997|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr607.html|work=GrandPrix.com|publisher=Inside F1, Inc.|language=en|accessdate=12 janar 2016}}</ref> në garën e dytë, ai ishte pranë përfundimit në vendin e 2të deri sa motorri i tij plasi.<ref>{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr611.html|title=Grand Prix Results: Austrian GP, 1997|trans-title=Rezultatet e Çmimit të madh: GP Austrisë 1997|publisher=grandprix.com|language=en|accessdate=24 gusht 2014}}</ref> Trulli qëndroi edhe në dy sezonet e rradhës te ekipi Prost, duke shënuar podiumin e tij në parë në [[Çmimi i madh i Evropës 1999|Çmimin e madh të Evropës 1999]] në kushte shiu.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1999/81/|title=1999 European Grand Prix|trans-title=Çmimi i madh i Evropës 1999|publisher=formula1.com|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150109173659/http://www.formula1.com/results/season/1999/81/|archivedate=9 janar 2015|accessdate=24 dhjetor 2015}}</ref> Megjithatë, kjo ishte vetëm një nga paraqitjet e pakta pozitive të ekipit Prost që në fund e bindi italianin të ndryshonte ekip, duke kaluar te [[Jordan Grand Prix|Jordan]] me qëllim për të pasur rezultate më të mira.<ref name="Jordan">{{cite web|url=http://www.atlasf1.com/news/1999/aug/1570.htm|title=Trulli Signs for Jordan|trans-title=Trulli firmos për Jordan|publisher=atlasf1.com|language=en|accessdate=24 dhjetor 2015}}</ref>
====Jordan (2000–2001)====
Në [[Kampionati Botëror i Formula 2000|vitin 2000]], Trulli kaloi te ekipi irlandez Jordan.<ref name="Jordan"/> Megjithatë, ky ekip nuk e kishte më forcën e viteve 90'. Gjatë dy viteve të tij në ekip, Trulli nuk arriti dot asnjë podium, por megjithatë la mbresa në disa seanca kualifikuese. Gjatë kësaj periudhe u sygjerua se Trulli ishte më specialist në provat zyrtare se sa në gara, një pretendim që ai vazhdimisht e hodhi poshtë. Nën kontratë me menxharin e tij personal (dhe menaxherin e [[Renault në Formula Një|Renault]]), [[Flavio Briatore]], Trulli siguroi një kontratë me ekipin anglo-francez për [[Kampionati Botëror i Formula 2002|sezonin 2002]].<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/benetton-signs-trulli-for-2002/74259/|title=Benetton signs Trulli for 2002|trans-title=Benetton firmos me Trullin për vitin 2002|publisher=Motorsport.com|language=en|date=23 gusht 2001|accessdate=30 prill 2019|archive-date=30 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430073308/https://www.motorsport.com/f1/news/benetton-signs-trulli-for-2002/74259/|url-status=dead}}</ref>
====Renault (2002–2004)====
[[Skeda:Jarno Trulli 2004 Belgium.jpg|parapamje|220px|majtas|Trulli në [[Çmimi i madh i Belgjikës 2004|Çmimin e madh të Belgjikës 2004]].]]
Te Renault, Trulli kishte shok skuadre [[Jenson Button]], të cilin e mposhti shpesh në kualifikuese, por britaniku ishte më i shpejtë në gara. Pavarësisht përmirsimit të shpejtësisë nga Button, ishte Trulli ai që qëndroi në ekip edhe për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2003|sezonin 2003]], duke pasur shok skuadre pilotin spanjoll të promovuar [[Fernando Alonso]].<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/strong-partnership-for-trulli-and-alonso/113901/|title=Strong partnership for Trulli and Alonso|trans-title=Bashkpunim i fortë për Trullin dhe Alonson|publisher=Motorsport.com|language=en|date=22 janar 2003|accessdate=30 prill 2019|archive-date=30 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430073814/https://www.motorsport.com/f1/news/strong-partnership-for-trulli-and-alonso/113901/|url-status=dead}}</ref> Renault pati një makinë të fortë në sezonin 2003, me të cilën Alonso arriti të fitonte në [[Çmimi i madh i Hungarisë 2003|Hungari]].<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2003-08-25/alonso-makes-history-in-hungary/1469020|title=Alonso makes history in Hungary|trans-title=Alonso bën historinë në Hungari|publisher=ABC News|language=en|date=24 gusht 2003|accessdate=10 janar 2016}}</ref> Trulli nuk arriti të kapte rezultate të ngjashme, por arriti një podium në [[Çmimi i madh i Gjermanisë 2003|Gjermani]], i pari që nga koha e tij me Prost.<ref>{{cite web|title=2003 German Grand Prix|trans-title=Çmimi i madh i Gjermanisë 2003|url=http://www.formula1.com/results/season/2003/29/|work=Formula1.com|publisher=Formula1.com Limited|language=en|accessdate=26 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141226073003/http://www.formula1.com/results/season/2003/29/|archivedate=26 dhjetor 2014}}</ref>
Pavarësisht se Alonso u paraqit më mirë se ai në sezonin 2003, Trulli u përmirësua në [[Kampionati Botëror i Formula Një 2003|sezonin e rradhës]]. Ai ishte më i miri i dy pilotëve të Renault në pjesën e parë të sezonit, duke fituar më shumë pikë dhe podiume.<ref name="Trulli"/> Ai mori fitoren e parë në [[Çmimi i madh i Monakos 2004|Çmimin e madh të Monakos 2004]] pas një paraqitjeje mbreslënëse nga pol pozita.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/27356|title=Trulli Takes Pole in Monaco|trans-title=Trulli merr pol pozitë në Monako|publisher=Autosport|language=en|date=22 maj 2004|accessdate=30 prill 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/atlasf1-report.php/id/13348/|title=Trulli Savours 'Amazing' First GP Win|trans-title=Trulli shijon fitoren e parë "fantastike" në një Çmim të madh|publisher=Autosport|language=en|date=23 maj 2004|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Pasi kishte performuar mirë, italiani kishte dëshirë të ishte pjesë e ekipit edhe për sezonin 2005, por marrëdhënja e tij me shefin e ekipit Briatore ishte përkeqësuar. Një gabim i bërë në kthesën e fundit të [[Çmimi i madh i Francës 2004|Çmimit të madh të Francës 2004]] i lejoi brazilianit [[Rubens Barrichello]] me [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] që të merrte podiumin,<ref>{{cite web|title=2004 French Grand Prix - Race Results|trans-title=Çmimi i madh i Francës 2004 - Rezultatet e garës|url=http://www.formula1.com/results/season/2004/723/|work=Formula1.com|publisher=Formula1.com Limited|language=en|accessdate=27 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141116053509/http://www.formula1.com/results/season/2004/723/|archivedate=16 nëntor 2014}}</ref> duke acaruar ekipin dhe duke bërë që ditët e tij në ekipin francez të ishin të numëruara.<ref name="Trulli">{{cite web|url=https://mobile.abc.net.au/news/2004-07-25/trulli-to-leave-renault/2015470?pfm=sm|title=Trulli to leave Renault|trans-title=Trulli do të largohet nga Renault|publisher=ABC News|language=en|date=25 korrik 2004|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Ai nuk mori asnjë pikë pas garës në Francë dhe nuk ishte i shpejtë në garat e mbetura. Ai më pas akuzoi ekipin se favorizonte Alonson, por arsyet se pse ai pësoi rënje në pjesën e dytë të sezonit 2004 nuk u identifikuan.<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/f1/fernando-alonsos-domination-over-his-team-mates|title=Fernando Alonso's domination over his team-mates|trans-title=Dominimi i Fernando Alonsos ndaj shokëve të tij të skuadrës|publisher=Sport Skeeda|language=en|date=15 tetor 2013|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Trulli u shkarkua tre gara para përfundimit të sezonit dhe u zëvëndësua nga kampioni i [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|sezonit 1997]], [[Jacques Villeneuve]], edhe pse deri në atë pikë ai kishte mbledhur më shumë pikë se Alonso.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2004/sep/15/formulaone.formulaone20041|title=Trulli sacked by Renault|trans-title=Trulli shkarkohet nga Renault|publisher=The Guardian|language=en|date=15 shtator 2004|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Trulli kishte pranuar menjëherë të garonte me [[Toyota F1|Toyotën]], kjo falë largimit të tij të hershëm nga Renault, madje ai garoi me ekipin japonez në dy garat e fundit të sezonit, duke zëvëndësuar [[Ricardo Zonta|Ricardo Zontën]].<ref>{{cite web|url=https://www.grandprix.com/news/trulli-for-toyota-in-japan.html|title=Trulli for Toyota in Japan?|trans-title=Trulli për Toyotën në Japoni?|publisher=Grand Prix|language=en|date=25 shtator 2004|accessdate=30 prill 2019}}</ref>
====Toyota (2004–2009)====
=====2005=====
Trulli u përmirësua në garat e para të [[Kampionati Botëror i Formula Një 2005|sezonit 2005]], duke arritur edhe pol pozitën e parë të Toyotës në Indianapolis.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/2005/740/6176/|title="2005 FORMULA 1™ United States Grand Prix - Qualifying"|trans-title=2005 FORMULA 1™ Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara - Kualifikueset"|publisher=Fomula1.com|language=en|accessdate=27 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019143350/http://www.formula1.com/results/season/2005/740/6176/|archivedate=19 tetor 2012}}</ref> Megjithatë, Trulli, sëbashku me shokun e tij të ekipit dhe të gjithë pilotët që kishin makina me goma [[Michelin]], nuk garuan për kushte sigurie.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4683483.stm|title=Michelin teams exonerated on Indy|trans-title=Ekipet me Michelin shfajsohen në Indy|publisher=BBC Sport|language=en|date=22 korrik 2015|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Gjatë pjesës më të madhe të sezonit të tij të parë te Toyota, Trulli mposhtin shokun e tij të skuadrës dhe pilotin më të mirëpaguar [[Ralf Schumacher]], por një rënje nga forma në katër garat e fundit të sezonit bënë që ai t'a mbyllte sezonin me dy pikë më pak se gjermani.<ref>{{cite web|url=http://www.fia.com/sport/Championships/F1/F1_Classifications/2005/Championship/2005.html|title=2005 FIA Formula One World Championship Classifications|trans-title=Klasifikimet e FIA Kampionatit Botëror të Formula Një 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20060314163635/http://www.fia.com/sport/Championships/F1/F1_Classifications/2005/Championship/2005.html|publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|language=en|accessdate=19 qershor 2017|archive-date=14 mars 2006}}</ref>
=====2006=====
[[Skeda:Jarno Trulli 2006 Canada.jpg|parapamje|djathtas|220px|Trulli në garën e [[Çmimi i madh i Kanadasë 2006|Kanadasë]].]]
Trulli pati një fillim negativ të sezonit, duke u tërhequr në xhiron e parë të garës së parë të sezonit në [[Çmimi i madh i Australisë 2006|Australi]] pasi u përplas nga [[David Coulthard]].<ref name="f1yearbook">{{cite book|title=Formula One Yearbook 2006–2007|last=Domenjoz|first=Luc|publisher=Chronosports S.A.|language=en|isbn=2-84707-110-5|page=99|display-authors=etal}}</ref> Pasi po paraqitej më dobët se shoku i skuadrës Schumacher, Trulli mori pikët e para të sezonit me një vend të gjashtë në [[Çmimi i madh i Kanadasë 2006|Kanada]],<ref name="f1yearbook"/> edhe pse u nis nga vendi i katërt.<ref name="f1yearbook"/> Ky rezultat u pasua nga një vend pozitiv i gjashtë në garën e rradhës në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 2006|Shtetet e Bashkuara]].<ref name="f1yearbook"/> Pas kësaj, Trulli shënoi pikë edhe në tre gara deri në përfundim të sezonit, duke marrë dy vende të shtata në [[Çmimi i madh i Gjermanisë 2006|Gjermani]] dhe [[Çmimi i madh i Italisë 2006|Itali]] si dhe një vend të gjashtë në [[Çmimi i madh i Japonisë 2006|Japoni]], ku gjatë mesit të garës, makina e tij u bë e vështirë për t'u pilotuar, duke vonuar edhe shokun e skuadrës në vazhdim.<ref>{{cite web|url=https://www.crash.net/f1/news/57186/1/toyota-hugely-disappointed-with-result|title=Toyota expected more.|trans-title=Toyota priste më shumë|publisher=Crash.net|language=en|author=Ollie Barstow|date=8 tetor 2006|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Trulli po zhvillonte një paraqitje pozitive në garën e fundit të sezonit në [[Çmimi i madh i Brazilit 2006|Interlagos]], por u detyrua të tërhiqej në xhiron e 10të pas një problemi me sustat, një xhiro pas tërheqjes së shokut të tij të skuadrës për të njëjtin problem.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2006/10/22/brazilian-grand-prix-2006-review/|title=Alonso triumphs in final duel with Schumacher|trans-title=Alonso triumfon në duelin e fundit me Schumacherin|publisher=Racefans.net|language=en|author=Keith Collantine|date=22 tetor 2006|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Ai u rendit i 12ti në renditjen e përgjithshme për pilotë, duke mbledhur 15 pikë.
=====2007=====
[[Skeda:Jarno Trulli 2007 Bahrain (crop).jpg|parapamje|majtas|220px|Trulli duke garuar në [[Çmimi i madh i Bahrainit 2007|Çmimin e madh të Bahrainit]].]]
Trulli shënoi pikët e para të [[Kampionati Botëror i Formula Një 2007|sezonit 2007]] në [[Çmimi i madh i Malajzisë 2007|Çmimin e madh të Malajzisë]], duke përfunduar i shtati pasi e nisi garën në vendin e tetë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/malaysian-gp-toyota-race-notes-2007-04-10/247999/|title=Malaysian GP: Toyota race notes|trans-title=Çmimi i madh i Malajzisë: Shënimet e garës së Toyotës|publisher=Motorsport.com|language=en|date=7 prill 2007|accessdate=30 prill 2019|archive-date=30 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430120559/https://www.motorsport.com/f1/news/malaysian-gp-toyota-race-notes-2007-04-10/247999/|url-status=dead}}</ref> Ai mori disa pikë të tjera në [[Çmimi i madh i Bahrainit 2007|Bahrain]],<ref>{{cite web|url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20070415/f1/trulli-enjoys-the-race.183191|title=Trulli enjoys the race|trans-title=Trulli shijon garën|publisher=Times of Malta|language=en|date=15 prill 2007|accessdate=30 prill 2019|archive-date=30 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430121505/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20070415/f1/trulli-enjoys-the-race.183191|url-status=dead}}</ref> para se të tërhiqej në [[Çmimi i madh i Spanjës 2007|Spanjë]] për probleme mekanike, edhe pse e nisi garën nga vendi i 6të.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2007/05/13/spanish-grand-prix-2007-review-massa-wins-lewis-leads/|title=Spanish Grand Prix 2007 review: Massa wins, Hamilton leads|trans-title=Shikimi i Çmimit të madh të Spanjës 2007: Massa fiton, Hamilton udhëheq|publisher=Racefans.net|language=en|author=Keith Collantine|date=13 maj 2007|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Trulli nuk u përmirësua në [[Çmimi i madh i Monakos 2007|Monako]], duke përfunduar në pozicionin e 15ë, një pozicion para shokut të skuadrës Schumacher, kurse në provat zyrtare regjistroi kohën e 14të më të shpejtë, rezultati më negativ i sezonit.<ref>{{cite web|title=FORMULA 1™ Grand Prix de Monaco 2007 - Race|trans-title=FORMULA 1™ Çmimi i madh i Monakos 2007 - Gara|url=http://www.formula1.com/results/season/2007/774/|publisher=Formula1.com|language=en|accessdate=27 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141228114527/http://www.formula1.com/results/season/2007/774/|archivedate=28 dhjetor 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=FORMULA 1™ Grand Prix de Monaco 2007 - Qualifying|trans-title=FORMULA 1™ Çmimi i madh i Monakos 2007 - Kualifikueset|url=http://www.formula1.com/results/season/2007/774/6400/|publisher=Formula1.com|language=en|date=26 maj 2007|accessdate=27 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140112010956/http://www.formula1.com/results/season/2007/774/6400/|archivedate=12 janar 2014}}</ref> Në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 2007|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]], Trulli u rikthye te pikët duke përfunduar i 6ti. Pas një vargu rezultatesh pa pikë, italiani tha se ky rezultati ishte "i jashtëzakonshëm".<ref>{{cite web|url=http://www.itv-f1.com/News_Article.aspx?PO_ID=39685|title=Trulli hails 'incredible' sixth place|trans-title=Trulli lartëson vendin e gjashtë 'të jashtë zakonshëm|publisher=ITV Sport|language=en|accessdate=18 qershor 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929092028/http://www.itv-f1.com/News_Article.aspx?PO_ID=39685|archive-date=29 shtator 2007}}</ref> Ai zhvilloi kualifikuese të mira në [[Çmimi i madh i Francës 2007|Çmimin e madh të Francës]], por në garë u tërhoq që në xhiron e parë pas një përplasjeje me Renaultin e [[Heikki Kovalainen]]. Italiani pranoi fajin për aksidentin dhe i kërkoi falje pilotit finandez.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/60415/kovalainen-trulli-crash-a-racing-incident|title=Kovalainen: Trulli crash a racing incident|trans-title=Kovalainen: Përplasja me Trullin një aksident garimi|publisher=Autosport.com|language=en|author=Mark Glendenning|date=1 korrik 2007|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Pjesa e dytë e sezonit ishte zhgënjyes për Trullin, i cili fitoi pikë vetëm në një garë, në [[Çmimi i madh i Brazilit 2007|Brazil]], duke përfunduar i 8ti.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/brazilian-gp-toyota-race-notes-2007-10-28/273485/|title=Brazilian GP: Toyota race notes|trans-title=Çmimi i madh i Brazilit: Shënimet e garës të Toyotës|publisher=Motorsport.com|language=en|date=28 tetor 2007|accessdate=30 prill 2019|archive-date=30 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430162915/https://www.motorsport.com/f1/news/brazilian-gp-toyota-race-notes-2007-10-28/273485/|url-status=dead}}</ref>
Trulli e përfundoi sezonin 2007 i renditur i 13ti në renditjen për pilotë, duke mbledhur vetëm 8 pikë. Pas sezonit, u raportua se kontrata e tij me Toyotën nuk ishte e sigurtë dhe se ekipi japonez po planifikonte t'a zëvëndësonte me Heikki Kovalainen për sezonin e rradhës.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/64352|title=Kovalainen not surprised by Renault exit|trans-title=Kovalainen nuk surprizohet nga largimi nga Renault|work=Autosport.com|language=en|date=11 dhjetor 2007|accessdate=12 dhjetor 2007|publisher=[[Haymarket Media Group|Haymarket Publications]]|first=Jonathan|last=Noble}}</ref> Megjithatë, këto raportime dolën të pavërteta pasi Trulli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin 2008 kurse Kovalainen firmosi me ekipin britanik [[Team McLaren|McLaren]].<ref>{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2007/12/7182.html|title=Kovalainen to partner Hamilton at McLaren for 2008|trans-title=Kovalainen shok skuadre me Hamilton te McLaren për sezonin 2008|publisher=Formula1.com|language=en|date=14 dhjetor 2007|accessdate=29 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20071215203814/http://www.formula1.com/news/headlines/2007/12/7182.html|archive-date=15 dhjetor 2007}}</ref>
=====2008=====
[[Skeda:Trulli Brazil 2008.jpg|parapamje|djathtas|220px|Trulli në garën e fundit të sezonit në [[Çmimi i madh i Brazilit 2008|Brazil]].]]
Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2008|sezonit 2008]], Trulli shpesonte se Toyota do të bënte një hap të madh përpara.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/65106/trulli-rules-out-toyota-podiums-in-2008|title=Trulli rules out Toyota podiums in 2008|trans-title=Trulli përjashton mundësin e podiumeve për Toyotën në sezonin 2008|publisher=Autosport.com|language=en|author1=Michele Lostia|author2=Pablo Elizalde|date=13 shkurt 2008|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Gjermani [[Timo Glock]] u konfirmua si shoku i tij i ri i skuadrës për sezonin e ri.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/toyota-f1-confirms-glock-for-2008/275852/|title=Toyota F1 confirms Glock for 2008|trans-title=Toyota F1 konfirmon Glock për sezonin 2008|publisher=Autosport.com|language=en|author1=Michele Lostia|author2=Pablo Elizalde|date=13 shkurt 2008|accessdate=30 prill 2019|archive-date=30 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430164405/https://www.motorsport.com/f1/news/toyota-f1-confirms-glock-for-2008/275852/|url-status=dead}}</ref> Trulli e nisi sezonin mjaft mirë, duke marrë pikë në tre nga katër garat e para të sezonit, ku më e rëndësishmja ishte vendin e katërt në [[Çmimi i madh i Malajzisë 2008|Çmimin e madh të Malajzisë]].<ref>{{cite web|url=https://www.crash.net/f1/news/61648/1/qa-jarno-trulli|title=Q&A - Jarno Trulli.|trans-title=Pyetje&Përgjigje - Jarno Trulli.|publisher=Crash.net|language=en|author=Robert Wilkins|date=29 mars 2008|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Ai gjithashtu arriti rezultate pozitive edhe në kualifikuese në garat e para të sezonit. Pas kësaj, forma e tij ra disi, duke zhgënyjer në Çmimet e mëdha të [[Çmimi i madh i Turqisë 2008|Turqisë]] dhe [[Çmimi i madh i Monakos 2008|Monakos]], ku nuk shënoi asnjë pikë.
Megjithatë, ai reagoi duke marrë një vend të gjashtë në [[Çmimi i madh i Kanadasë 2008|Montreal]].<ref>{{cite web|url=https://www.crash.net/f1/news/62459/1/glock-lauds-fantastic-day-feels-bad-for-trulli|title=Glock lauds fantastic day but feels bad for Trulli|trans-title=Glock lëvdon ditën fantastike por ndihet keq për Trullin|publisher=Crash.net|language=en|date=9 qershor 2008|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Ky rezultat u pasua nga rezultati më i lartë i sezonit për të, duke marrë një podium në [[Çmimi i madh i Francës 2007|Francë]] pasi përfundoi i 3ti; në xhirot e fundit, ai mbajti nga mbrapa Heikki Kovalainen dhe Robert Kubicën.<ref>{{cite web|url=https://www.crash.net/f1/news/62587/1/phenomenal-trulli-dedicates-podium-to-ove|title=`Phenomenal` Trulli dedicates podium to Andersson.|trans-title=`Fenomenale` Trulli i dedikon podiumin Anderssonit.|publisher=Crash.net|language=en|date=22 qershor 2008|accessdate=30 prill 2019}}</ref>
Ai u kualifikua në rreshtin e parë sëbashku me fituesin e pol pozitës [[Felipe Massa]] në garën mbyllëse të sezonit në [[Çmimi i madh i Brazilit 2008|Brazil]], e cila do të vendoste edhe fituesin e titullit botëror ndërmjet Massës dhe Hamiltonit. Vendi i dytë në kualifikuese ishte rezultati i tij më i mirë gjatë sezonit.<ref name="qualautosport.com">{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/71898|title=Massa grabs Brazil pole, Hamilton fourth|trans-title=Massa arrin pol në Brazil, Hamilton i katërti|author=Matt Beer|work=autosport.com|publisher=Haymarket Publishing|language=en|date=1 nëntor 2008|accessdate=14 nëntor 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5mq6gH4rb?url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/71898|archivedate=17 janar 2010|df=dmy}}</ref> Gjatë garës, pati probleme me ndryshimin e shpeshtë të motit dhe në fund përfundoi i 8ti. Shoku i tij i skuadrës Glock luajti një rol vendimtar në vendosjen e titullit pasi ai u parakalua nga Hamilton në kthesën e fundit të xhiros së fundit të garës, që e lejoi britanikun të fitonte titullin botëror me vetëm një pikë diferencë nga Massa, i cili fitoi garën.<ref>{{cite news|publisher=tsn.ca|language=en|title=McLaren's Hamilton becomes youngest ever F1 Champion|trans-title=Hamilton i McLaren bëhet kampioni më i ri i F1|url=https://www.tsn.ca/auto_racing/story/?id=254595&lid=headline&lpos=topStory_main|date=2 nëntor 2008|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Trulli e përfundoi kampionatin në vendin e 9të me 31 pikë, 6 më shumë se shoku i skuadrës Glock.<ref>{{cite web|publisher=tsn.ca|language=en|title=2008 Standings|trans-title=Renditjet e sezonit 2008|url=https://www.tsn.ca/auto_racing/formula_one/feature/?id=354|accessdate=2 nëntor 2008}}</ref>
=====2009=====
Trulli ishte besimplot para fillimit të [[Kampionati Botëror i Formula Një 2009|sezonit 2009]].<ref>{{cite web|url=http://www.jamesallenonf1.com/2009/03/bullish-trulli-predicts-massive-year-for-toyota/|title=Trulli predicts massive year for Toyota|trans-title=Trulli parashikon një vit madhor për Toyotën|publisher=Jamesallenonf1.com|language=en|accessdate=9 prill 2012|archive-date=20 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120220023114/http://www.jamesallenonf1.com/2009/03/bullish-trulli-predicts-massive-year-for-toyota/|url-status=dead}}</ref> Në [[Çmimi i madh i Australisë 2009|garën e parë të sezonit]], Toyotat e Trullit dhe Glock e nisën garën nga bokset për shkak se kohët e tyre në provat zyrtare u anulluan për shkak se bishti i makinës u konsiderua në kundërshtim të rregullores sportive të FIA-s.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/74008|title=Toyota duo excluded from qualifying|trans-title=Dyshja e Toyotës përjashtohet nga kualifikueset|publisher=autosport.com|language=en|first=Jonathan|last=Noble|date=28 mars 2009|accessdate=28 mars 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090331015901/http://www.autosport.com/news/report.php/id/74008|archivedate=31 mars 2009}}</ref> Edhe pse e nisi garën nga bokset, Trulli arriti një podium mbreslënës, duke përfunduar i 3ti. Pas garës, megjithatë, ai u penalizua me 25 sekonda, duke zbritur në vendin e 12të për shkak se kishte kaluar britanikun Hamilton nën regjimin e makinës së sigurisë.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/74053|title=Trulli penalised, Hamilton gets third|trans-title=Trulli penalizohet, Hamilton merr të tretin|work=autosport.com|publisher=Haymarket Publications|language=en|author=Jonathan Noble|date=29 mars 2009|accessdate=29 mars 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090401075719/http://www.autosport.com/news/report.php/id/74053|archivedate=1 prill 2009}}</ref> Disa ditë pas vendimit, Hamilton u skualifikua nga kujdestarët e garës për shkak se kishte 'gënjyer' në lidhje me këtë çështje, duke këmbëngulur se ai ishte parakaluar nga Trulli kur në të vërtetë ai kishte marrë udhëzime nga ekipi për t'a lënë italianin të kalonte qëllimisht.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7978186.stm|title=Hamilton excluded from Aussie GP|trans-title=Hamilton përjashtohet nga Çmimi i madh i Australisë|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 prill 2009|accessdate=2 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090404031240/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7978186.stm|archivedate=4 prill 2009}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9113.html|title=Hamilton excluded from Australian results, Trulli regains third|trans-title=Hamilton përjashtohet nga rezultatet e Australisë, Trulli rimerr të tretin|publisher=formula1.com|language=en|date=2 prill 2009|accessdate=2 prill 2009}}</ref> Trulli mori një pol pozitë në [[Çmimi i madh i Bahrainit 2009|Çmimin e madh të Bahrainit]],<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8018039.stm|title=Trulli on pole as Toyota dominate|trans-title=Trulli në pol pozitë, Toyota dominon|publisher=BBC Sport|language=en|author=Chris Whyatt|date=24 prill 2009|accessdate=30 prill 2019}}</ref> por për shkak të një strategjie të pazakontë me gomat, italiani nuk shkoi më shumë se vendi i 3të në garë.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8019347.stm|title=Brilliant Button wins in Bahrain|trans-title=Button gjenial fiton në Bahrain|publisher=BBC Sport|language=en|author=Andrew Benson|date=26 prill 2009|accessdate=30 prill 2019}}</ref> Megjithatë, ai vendosi xhiron më të shpejtë në garë, duke regjistruar kohën 1:34.556 në xhiron 10, kjo për herë të parë në karrierën e tij.<ref>{{cite web|url=https://www.f1-fansite.com/f1-result/results-2009-formula-1-grand-prix-bahrain/|title=Results 2009 Formula 1 Grand Prix of Bahrain|trans-title=Rezultatet nga Formula 1 Çmimi i madh i Bahrainit 2009|publisher=f1-fansite.com|language=en|date=26 prill 2009|accessdate=30 prill 2019}}</ref>
[[Skeda:Jarno Trulli 2009 Japan.jpg|parapamje|majtas|Trulli në garën e shtëpisë së [[Toyota F1|Toyotës]] në Japoni.]]
Ai u përplas në [[Çmimi i madh i Spanjës 2009|Çmimin e madh të Spanjës]] nga [[Adrian Sutil]] dhe pasi doli jashtë piste në kthesën e dytë të xhiros së parë,<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/05/10/trulli-triggers-four-car-crash-at-start-video/|title=Trulli, Sutil, Bourdais and Buemi in four-car crash at start (video)|trans-title=Trulli, Sutil, Bourdais dhe Buemi në aksidentin me katër makina në start (video)|publisher=Racefans.net|language=en|author=Keith Collantine|date=10 maj 2009|accessdate=30 prill 2019}}</ref> që u pasua nga një performancë e dobët në [[Çmimi i madh i Monakos 2009|Çmimin e madh të Monakos]], ku Trulli u nis nga prapavija.<ref>{{cite web|title=FORMULA 1 GRAND PRIX DE MONACO 2009 - Race Results|trans-title=Çmimi i madh i Monakos 2009 - Rezultatet e garës|url=http://www.formula1.com/results/season/2009/810/|work=formula1.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141124221801/http://www.formula1.com/results/season/2009/810/|archivedate=24 nëntor 2014}}</ref> Pas kësaj, përmirësimet erdhën, me Trullin i cili mori pikë në tre nga katër garat e rradhës, para se në katër gara e tjera ai të përfundonte jashtë dhjetëshes së parë. Ai zhgënjeu në [[Çmimi i madh i Singaporit 2009|Çmimin e madh të Singaporit]], duke u renditur vetëm i 12ti, kurse Glock mori podium duke u renditur i 2ti.<ref>{{cite news|title=Singapore GP Race Results|trans-title=Rezultatet e garës së Çmimit të madh të Singaporit|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/results/7921170.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 shtator 2009|accessdate=27 shtator 2009}}</ref> Trulli u kundërpërgjigj në garën e rradhës, në [[Çmimi i madh i Japonisë 2009|Çmimin e madh të Japonisë]], e cila ishte gara e fundit e shtëpisë për Toyotën. Ai regjistroi kohën e dytë më të shpejtë në provat zyrtare, duke e nisur garën nga rreshti i parë për herë të dytë në këtë sezon. Në garë, ai ruajti pozicionin dhe u rendit i 2ti mbrapa gjermanit [[Sebastian Vettel]] me [[Red Bull Racing|Red Bull]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8289201.stm|publisher=BBC News|title=Vettel wins as Button grabs point|trans-title=Vettel fiton kurse Button merr një pikë|publisher=BBC Sport|language=en|author=Chris Whyatt|date=4 tetor 2009|accessdate=23 prill 2010}}</ref>
Në [[Çmimi i madh i Brazilit 2009|Çmimin e madh të Brazilit]], Trulli arriti vendin e katërt në kualifikuese e cila u karakterizua nga një stuhi që i ndërpreu provat për më shumë se një orë.<ref>{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/10/10106.html|title=Qualifying – Barrichello rises to the challenge in Brazil|trans-title=Kualifikueset - Barrichello përballet me sfidën në Brazil|publisher=Formula1.com|language=en|date=17 tetor 2009|accessdate=17 tetor 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091020084722/http://www.formula1.com/news/headlines/2009/10/10106.html|archivedate=20 tetor 2009|df=dmy}}</ref> Në garë, ashtu si në Spanjë, ai u përplas që në xhiron e parë me Adrian Sutil duke u tërhequr. Kjo gjë e nervozoi italianin, i cili fajsoi Sutilin për aksidentin. Reagimi i tij negativ ndaj gjermanit (i cili u tërhoq gjithashtu) bëri që të gjobitej me 10,000 [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|$]].<ref>{{cite web|url=https://autoweek.com/article/formula-one/trulli-vs-sutil-formula-one-drivers-argue-about-wreck-during-brazil-gp|title=Trulli vs. Sutil: Formula One drivers argue about wreck during Brazil GP|trans-title=Trulli vs. Sutil: Pilotët e Formula Një debatojnë rreth shkatërrimit gjatë Çmimit të madh të Brazilit|publisher=Autoweek.com|language=en|date=28 tetor 2009|accessdate=1 maj 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/Trulli-fined-for-confrontation-with-Sutil/articleshow/5139004.cms|title=Trulli fined for confrontation with Sutil|trans-title=Trulli gjobitet për ballafaqimin e tij me Sutil|publisher=Times of India|language=en|date=19 tetor 2009|accessdate=1 maj 2019}}</ref> Në garën e fundit të sezonit në [[Çmimi i madh i Abu Dabit 2009|Abu Dabi]], Trulli u rendit në vendin e 7të; kjo garë rezultoi të ishte e fundit për Toyotën në Formula Një.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/motorsport/formulaone/6499313/Toyota-quit-Formula-One.html|title=Toyota quit Formula One|trans-title=Toyota tërhiqet nga Formula Një|publisher=The Telegraph|language=en|date=4 nëntor 2009|accessdate=1 maj 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/80003/toyota-pulls-out-of-formula-1|title=Toyota pulls out of Formula 1|trans-title=Toyota tërhiqet nga Formula Një|publisher=Autosport.com|language=en|author=Matt Beer|date=4 nëntor 2009|accessdate=1 maj 2019}}</ref> Trulli mblodhi 32.5 pikë gjatë kampionatit.
====Lotus (2010–2011)====
=====2010=====
[[Skeda:Lotus in barhein (cropped) 2010.jpg|parapamje|djathtas|Trulli duke gauar për [[Team Lotus (2010–11)|Lotus Racing]] në [[Çmimi i madh i Bahrainit 2010|Çmimin e madh të Bahrainit 2010]].]]
Më 14 dhjetor 2009, Trulli u konfirmua si një nga pilotët e rinjë të ekipit të sapokrijuar [[Team Lotus (2010–11)|Team Lotus]], duke qënë shok skuadre me ish pilotin e [[Team McLaren|McLaren]], [[Heikki Kovalainen]].<ref>{{cite web|url=http://www.lotusf1racing.my/article/items/prime-minister-announces-lotus-f1-racing-2010-drivers.html|title=Prime Minister announces Lotus F1 Racing 2010 drivers – Lotus F1 Fan Site|trans-title=Kryeministri njofton pilotët e Lotus F1 Racing 2010|language=en|accessdate=14 dhjetor 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091218112810/http://www.lotusf1racing.my/article/items/prime-minister-announces-lotus-f1-racing-2010-drivers.html|archivedate=18 dhjetor 2009}}</ref> Ai përfundoi vetëm një nga katër garat e para të [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonit 2010]], një rekord më i dobët sigurie se i Kovalainen, duke bërë që italiani të deklaronte: "çfarëdo ndodh në makinën time ndodh në makinën time, deri tani pritshmëritë e mia nuk janë realizuar."<ref>{{cite web|url=http://www.crash.net/f1/news/159226/1/trulli_lotus_only_at_ten_per_cent_of_f1_potential_so_far.html|title=Trulli: Lotus only at ten per cent of F1 potential so far|trans-title=Trulli: Lotus vetëm një 10% të potencialit të F1|publisher=Crash.net|language=en|date=30 prill 2010|accessdate=9 prill 2012}}</ref>
Gjatë prezantimit të [[Lotus T127]], Trulli pranoi gjatë një interviste me [[Autosport]] se ekipet [[US F1 Team|US F1]] dhe [[Sauber]] kanë qënë në kontakt me të.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/trulli-admits-2010-talks-with-sauber/355246/|title=Trulli admits 2010 talks with Sauber|trans-title=Trulli pranon bisedimet me Sauberin në vitin 2010|publisher=Motorsport.com|language=en|date=18 janar 2010|accessdate=1 maj 2019|archive-date=1 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501122710/https://www.motorsport.com/f1/news/trulli-admits-2010-talks-with-sauber/355246/|url-status=dead}}</ref> Në fund të vitit 2009, Trullit j'u kërkua të provonte një makinë [[NASCAR]] të ekipit Toyota në Amerikën e Veriut. Makina ishte bërë gati nga [[Michael Waltrip Racing]].
Në sezonin 2010, Trulli nuk mori asnjë pikë, duke u renditur i 21ti në renditjen për pilotë, një pozicion poshtë Kovalainen, i cili kishte më pak tërheqje (4–7) dhe më shumë finishe (13–11).
=====2011=====
[[Skeda:J Trulli Monza 2011.jpg|parapamje|majtas|240px|Trulli në [[Çmimi i madh i Italisë 2011|Çmimin e madh të Italisë]].]]
Trulli vazhdoi të garonte për ekipin edhe në [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2011]], duke pasur sërisht shok skuadre Kovalainen.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2010/SPORT/motorsport/12/01/team.lotus.kovalainen.trulli/index.html|title=Team Lotus stand by Trulli and Kovalainen for 2011|trans-title=Team Lotus qëndron krah Trullit dhe Kovalainen për vitin 2011|publisher=CNN.com|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=1 maj 2019|archive-date=1 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501142516/http://edition.cnn.com/2010/SPORT/motorsport/12/01/team.lotus.kovalainen.trulli/index.html|url-status=dead}}</ref> Trulli e nisi sezonin në garën hapëse në [[Çmimi i madh i Australisë 2011|Australi]], duke përfunduar në vendin e 13të.<ref>{{cite web|title=2011 FORMULA 1 QANTAS AUSTRALIAN GRAND PRIX - Race Results|trans-title=Çmimi i madh i Australisë 2011 - Rezultatet e garës|url=http://www.formula1.com/results/season/2010/844/|publisher=Formula1.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150118023010/http://www.formula1.com/results/season/2011/844/|archivedate=18 janar 2015}}</ref> Në [[Çmimi i madh i Malajzisë 2011|garën e rradhës në Malajzi]], ai u tërhoq në xhiron e 31të pas një problemi në timon.<ref>{{cite web|title=2011 FORMULA 1 PETRONAS MALAYSIA GRAND PRIX - Race Results|trans-title=Çmimi i madh i Malajzisë 2011 - Rezultatet e garës|url=http://www.formula1.com/results/season/2010/846/|publisher=Formula1.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150117091912/http://www.formula1.com/results/season/2011/846/|archivedate=17 janar 2015}}</ref> Trulli më pas arriti të përfundojë gjashtë garat e rradhës, edhe pse jashtë zonës së pikë. Në [[Çmimi i madh i Monakos 2011|Çmimin e madh të Monakos]], ai barazoi rezultatin më të mirë të sezonit, duke u renditur i 13ti.<ref>{{cite web|title=FORMULA 1 GRAND PRIX DE MONACO 2011 - Race Results|trans-title=Çmimi i madh i Monakos 2011 - Rezultatet e garës|url=http://www.formula1.com/results/season/2010/855/|publisher=Formula1.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150103050146/http://www.formula1.com/results/season/2011/855/|archivedate=3 janar 2015}}</ref> Në [[Çmimi i madh i Britanisë 2011|Britani]], ai u tërhoq nga gara për shkak se makina e tij pësoi rrjedhje vaji.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/14108798|title=Team Lotus manager Graham Watson bemoans tough race|trans-title=Menaxheri i Team Lotus Graham Watson i dëshpëruar rreth garës së vështirë|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 korrik 2011|accessdate=1 maj 2019}}</ref> Për [[Çmimi i madh i Gjermanisë 2011|Çmimin e madh të Gjermanisë]], italiani u zëvëndësua nga piloti rezervë [[Karun Chandhok]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/formula_one/14220866.stm|title=Karun Chandhok replaces Jarno Trulli for German GP|trans-title=Karun Chandhok zëvëndëson Jarno Trullin për Çmimin e madh të Gjermanisë|publisher=BBC Sport|language=en|author=Andrew Benson|date=21 korrik 2011|accessdate=21 korrik 2011}}</ref> Trulli u rikthye në [[Çmimi i madh i Hungarisë 2011|Çmimin e madh të Hungarisë]], ku u tërhoq pas 17 xhirosh për shkak të rrjedhjes së ujit. Shoku i tij i skuadrës Kovalainen u tërhoq në xhiron e 55të me të njëjtin problem.<ref>{{cite news|url=https://www.f1technical.net/news/16553|title=Both Team Lotus cars retire with water leaks|trans-title=Të dy makinat e Team Lotus tërhoqen pas rrjedhjes së ujit|publisher=F1 Technical|language=en|author=Steven De Groote|date=31 korrik 2011|accessdate=1 maj 2019}}</ref> Ai përfundoi në vendin e 14të në Çmimet e mëdha të [[Çmimi i madh i Belgjikës 2011|Belgjikës]] dhe [[Çmimi i madh i Italisë 2011|Italisë]], ku u konfirmua se ai do të vazhdonte të ishte pjesë e ekipit edhe në sezonin e ardhshëm.<ref>{{cite news|url=https://www.motorsport.com/f1/news/trulli-confirmed-for-team-lotus-in-2012/3218614/|title=Trulli confirmed for Team Lotus in 2012|trans-title=Trulli konfirmohet në Team Lotus për sezonin 2012|publisher=Motorsport.com|language=en|date=11 shtator 2011|accessdate=1 maj 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/formula_one/14871312.stm|title=Jarno Trulli extends F1 Team Lotus contract|trans-title=Jarno Trulli zgjat kontratën me F1 Team Lotus|publisher=BBC Sport|language=en|author=Sarah Holt|date=11 shtator 2011|accessdate=7 nëntor 2011}}</ref> Pasi u tërhoq në [[Çmimi i madh i Singaporit 2011|Çmimin e madh të Singaporit]] pas një problemi me kutinë e shpejtësisë, Trulli arriti të përfundojë pesë garat e fundit të sezonit. Trulli nuk mori asnjë pikë gjatë sezonit 2011, por u rendit një pozicion më lartë se shoku i skuadrës Kovalainen, duke pasur më pak tërheqje nga gara (4–5) dhe finishe të barabarta, kjo pasi Trulli zhvilloi një garë më pak se finlandezi.
====Caterham (2012)====
[[Skeda:F1 2012 Jerez test - Caterham 4.jpg|parapamje|djathtas|Trulli në provat para-sezonale për Caterham në [[Circuito de Jerez|Jerez]] – ai u zëvëndësua nga [[Vitaly Petrov]] pas kësaj prove.]]
Team Lotus u riemërua në [[Caterham F1]] para fillimit të sezonit 2012.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/96740|title=Caterham reveals Formula 1 team logo|trans-title=Caterham zbulon stemën e ekipit të Formula 1|work=[[Autosport]]|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|language=en|date=14 dhjetor 2011|accessdate=14 dhjetor 2011|first=Pablo|last=Elizalde}}</ref> Trulli garoi në një nga provat para-sezonale, por më 17 shkurt 2012, u lajmërua se italiani ishte zëvëndësuar nga [[Vitaly Petrov]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/17042953|title=Vitaly Petrov replaces Jarno Trulli at Caterham for 2012|trans-title=Vitaly Petrov zëvëndëson Jarno Trullin te Caterham për sezonin 2012|publisher=BBC Sport|language=en|author=Andrew Benson|date=17 shkurt 2012|accessdate=1 maj 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70550.html|title=Petrov replaces Trulli at Caterham|trans-title=Petrov zëvëndëson Trullin te Caterham|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 shkurt 2012|accessdate=1 maj 2019|archive-date=1 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501192523/http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70550.html|url-status=dead}}</ref> Trulli më pas deklaroi se ishte "me të vërtet krenar" që kishte ndihmuar Caterhamin të bëhej një ekip i Formula Një.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70556.html|title=Trulli 'proud' of Caterham achievement|trans-title=Trulli 'krenar' për arritjen e Caterham|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 shkurt 2012|accessdate=1 maj 2019|archive-date=1 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501192700/http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70556.html|url-status=dead}}</ref> Kjo e la Formula Një pa një pilot italian për herë të parë që nga [[Sezoni 1969 i Formula Një|sezoni 1969]].<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/formula-1/jarno-trulli-blasts-italy-for-f1-failures-1558940|title=Jarno Trulli blasts Italy for F1 failures|trans-title=Jarno Trulli akuzon Italinë për dështimet në F1|publisher=sports.ndtv.com|language=en|date=18 shkurt 2012|accessdate=1 maj 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>
===Kampionati FIA Formula E===
{{Main|Trulli GP}}
Në [[Sezoni 2014–15 i Formula E|sezonin 2014–15]], Trulli garoi në sezonin përurues të kampionatit [[Formula E]] për ekipin [[Trulli GP]], e cila ishte krijuar nga ai në bashkpunim me [[Drayson Racing|Drayson Racing Technologies]] dhe [[Super Nova Racing]], e njoftuar më 18 qershor 2014.<ref name="Trulli GP"/> Në garën e Berlinit 2015, Trulli arriti një pol pozitë falë kohës 1:21.547, duke u bërë piloti më i vjetër (40 vjeç e 314 ditë) që e arrin këtë gjë në historinë e Formula E.<ref>{{cite web|url=https://www.fia.com/news/trulli-storms-pole-berlin|title=Trulli storms to pole in Berlin|trans-title=Trulli vërshon drejt pol pozitës në Berlin|work=fiaformulae.com|publisher=FIA|language=en|date=23 maj 2015|accessdate=2 maj 2019}}</ref> Në garë, ai u tërhoq në xhiron e 31të, dy xhiro nga përfundimi i garës për shkak të një problemi me frenat.<ref>{{cite web|url=http://www.snaplap.net/convincing-victory-of-di-grassi-in-berlin/|title=Convincing victory of di Grassi in Berlin|trans-title=Fitore bindëse e Di Grassit në Berlin|publisher=Snap Lap|language=en|date=23 maj 2015|accessdate=2 maj 2019|archive-date=2 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502121255/http://www.snaplap.net/convincing-victory-of-di-grassi-in-berlin/|url-status=dead}}</ref> Pas dështuan të kalonin provën e makinës për dy garat e para të [[Sezoni 2015–16 i Formula E|sezonit 2015–16]], ekipi njoftoi tërheqjen nga kampionati.<ref>{{cite news|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2015/december/trulli-announcement.aspx|title=Trulli Formula E Team announce withdrawal from championship|trans-title=Ekipi Trulli i Formula E njofton tërheqjen nga kampionati|work=[[Formula E]]|publisher=Formula E Holdings Limited|language=en|date=15 dhjetor 2015|accessdate=29 shkurt 2016|archive-date=23 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223141417/http://www.fiaformulae.com/en/news/2015/december/trulli-announcement.aspx|url-status=dead}}</ref>
==Rekordi i garimit==
===Përmbledhja e karrierës===
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center"
|-
! Sezoni
! Seria
! Ekipi
! Gara
! Fitore
! Pol pozita
! Xhiro/sh
! Podiume
! Pikë
! Pozicioni
|-
! 1993
|align=left| [[Kampionati Italian Formula Tre]]
|align=left| MC Motorsport
| 6
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| NC
|-
! 1994
|align=left| [[Kampionati Britanik Formula Tre]]
|align=left| [[RC Motorsport]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| NC
|-
!rowspan=2| 1995
|align=left| [[Kampionati Gjerman Formula Tre 3 1995|German Formula 3 Championship]]
| style="text-align:left;" rowspan="2"| KMS
| 12
| 2
| 1
| 1
| 3
| 95
| 4ti
|-
|align=left| [[Çmimi i madh i Makaut 1995|Çmimi i madh i Makaut]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 1
| N/A
|style="background:#dfdfdf;color:#000"| '''2ti'''
|-
!rowspan=4| 1996
|align=left| [[Sezoni 1996 i Formula Tre Gjermane|Kampionati Formula Tre Gjermane]]
| style="text-align:left;" rowspan="4"| Opel Team KMS [[Benetton Formula]]
| 15
| 6
| 7
| 1
| 10
| 206
| style="background:#fbffbf;color:#000"| '''1ri'''
|-
|align=left| [[Çmimi i madh i Makaut 1996|Çmimi i madh i Makaut]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 1
| N/A
|style="background:#ffdf9f;color:#000"| '''3ti'''
|-
|align=left| [[Monaco Grand Prix Formula Three support race|Grand Prix de Monaco F3]]
| 1
| 0
| 1
| 0
| 0
| N/A
| 18ti
|-
|align=left| [[1996 Masters of Formula 3|Masters of Formula 3]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| N/A
| 18ti
|-
!rowspan=2| 1997
|rowspan="2" style="text-align:left;"| [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|Formula Një]]
|align=left| [[Minardi|Minardi Team]]
| 7
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|rowspan=2| 15ti
|-
|align=left| [[Prost Grand Prix|Prost]] [[Gauloises]] Blondes
| 7
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
|-
! 1998
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 1998|Formula Një]]
|align=left| [[Gauloises]] [[Prost Grand Prix|Prost]] [[Peugeot]]
| 16
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 15ti
|-
! 1999
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 1999|Formula Një]]
|align=left| [[Gauloises]] [[Prost Grand Prix|Prost]] [[Peugeot]]
| 16
| 0
| 0
| 0
| 1
| 7
| 11ti
|-
! 2000
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2000|Formula Një]]
|align=left| [[Benson & Hedges]] [[Jordan Grand Prix|Jordan]]
| 17
| 0
| 0
| 0
| 0
| 6
| 10ti
|-
! 2001
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2001|Formula Një]]
|align=left| [[Benson & Hedges]] [[Jordan Grand Prix|Jordan]] [[Honda in Formula One|Honda]]
| 17
| 0
| 0
| 0
| 0
| 12
| 9ti
|-
! 2002
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2002|Formula Një]]
|align=left| [[Mevius|Mild Seven]] [[Renault në Formula Një|Renault F1 Team]]
| 17
| 0
| 0
| 0
| 0
| 9
| 8ti
|-
! 2003
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2003|Formula Një]]
|align=left| [[Mevius|Mild Seven]] [[Renault në Formula Një|Renault F1 Team]]
| 16
| 0
| 0
| 0
| 1
| 33
| 8ti
|-
!rowspan=2| 2004
|rowspan="2" style="text-align:left;"| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2004|Formula Një]]
|align=left| [[Mevius|Mild Seven]] [[Renault në Formula Një|Renault F1 Team]]
| 15
| 1
| 2
| 0
| 2
| 46
|rowspan=2| 6ti
|-
|align=left| [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
| 2
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
! 2005
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2005|Formula Një]]
|align=left| [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
| 19
| 0
| 1
| 0
| 3
| 43
| 7ti
|-
! 2006
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2006|Formula Një]]
|align=left| [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
| 18
| 0
| 0
| 0
| 0
| 15
| 12ti
|-
! 2007
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2007|Formula Një]]
|align=left| [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
| 17
| 0
| 0
| 0
| 0
| 8
| 13ti
|-
! 2008
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2008|Formula Një]]
|align=left| [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
| 18
| 0
| 0
| 0
| 1
| 31
| 9ti
|-
! 2009
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2009|Formula Një]]
|align=left| [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
| 17
| 0
| 1
| 1
| 3
| 32.5
| 8ti
|-
! 2010
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|Formula Një]]
|align=left| [[Team Lotus (2010–11)|Lotus Racing]]
| 19
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 21ti
|-
! 2011
|align=left| [[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|Formula Një]]
|align=left| [[Team Lotus (2010–11)|Team Lotus]]
| 18
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 21ti
|-
! 2012
|align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 2012|Formula Një]]
|align=left|[[Caterham F1|Caterham F1 Team]]
| style="text-align:center;" colspan="8"| Pilot testues para-sezonal
|-
! 2014–15
|align=left| [[Sezoni 2014–15 i Formula E|Formula E]]
|align=left| [[Trulli GP]]
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 15
| 20ti
|-
! 2015–16
|align=left| [[Sezoni 2015–16 i Formula E|Formula E]]
|align=left| [[Trulli GP]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| NC
|}
=== Rezultatet e garave ===
([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]])
(Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesëmarrjen në pol pozicion)
(Viti me * është viti kur ka fituar titull)
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%"
! Viti
! Ekipi
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
! 18
! 19
! Ekipi
! Radhitja
! Pikët
|-
| [[Rezultatet e F1 1997|1997]]
! [[Minardi]]
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 1997|SMR]]<br /><small>DNS</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[1997 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 1997|BEL]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1997 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small>
|style="color: white;"| [[1997 Luxembourg Grand Prix|LUX]]<br /><small>DNP</small>
|style="color: white;"| [[1997 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNP</small>
|style="color: white;"| [[1997 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>DNP</small>
|
|
! [[Prost Grand Prix|Prost]]
! 15ti
! 3
|-
| [[Rezultatet e F1 1998|1998]]
! [[Prost Grand Prix|Prost]]
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 1998|SMR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1998 German Grand Prix|GER]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 1998|BEL]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Luxembourg Grand Prix|LUX]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1998 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>12</small>
|
|
|
! [[Prost Grand Prix|Prost]]
! 16ti
! 1
|-
| [[Rezultatet e F1 1999|1999]]
! [[Prost Grand Prix|Prost]]
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 1999|SMR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[1999 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1999 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1999 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1999 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 1999|BEL]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFDFDF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 1999|EUR]]<br /><small>2</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 1999|MYS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[1999 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small>
|
|
|
! [[Prost Grand Prix|Prost]]
! 11ti
! 7
|-
| [[Rezultatet e F1 2000|2000]]
! [[Jordan Grand Prix|Jordan]]
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2000 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2000|SMR]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2000 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2000|EUR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2000 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2000 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2000 German Grand Prix|GER]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 2000|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2000 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2000 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2000|MYS]]<br /><small>12</small>
|
|
! [[Jordan Grand Prix|Jordan]]
! 10ti
! 6
|-
| [[Rezultatet e F1 2001|2001]]
! [[Jordan Grand Prix|Jordan]]
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2001|MYS]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2001 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2001|SMR]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2001 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2001|EUR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2001 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 2001|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2001 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2001 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>8</small>
|
|
! [[Jordan Grand Prix|Jordan]]
! 9ti
! 12
|-
| [[Rezultatet e F1 2002|2002]]
! [[Renault F1|Renault]]
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2002|MYS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2002|SMR]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2002 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2002 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2002 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2002|EUR]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2002 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 2002|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2002 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2002 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2002 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small>
|
|
! [[Renault F1|Renault]]
! 8ti
! 9
|-
| [[Rezultatet e F1 2003|2003]]
! [[Renault F1|Renault]]
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2003|MYS]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2003|SMR]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2003 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2003 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2003|EUR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2003 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#FFDF9F" style="color:#000"| [[2003 German Grand Prix|GER]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2003 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2003 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>5</small>
|
|
|
! [[Renault F1|Renault]]
! 8ti
! 33
|-
| [[Rezultatet e F1 2004|2004]]
! [[Renault F1|Renault]]
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2004 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2004|MYS]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2004 Bahrain Grand Prix|BAH]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2004|SMR]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#FFDF9F" style="color:#000"| [[F1 Spanja - 2004|ESP]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#FFFFBF" style="color:#000"| '''[[F1 Monako - 2004|MON]]'''<br /><small>1</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2004|EUR]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2004 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 SHBA - 2004|USA]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Franca - 2004|FRA]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Anglia - 2004|GBR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Gjermania - 2004|GER]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Hungaria - 2004|HUN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| '''[[F1 Belgjika - 2004|BEL]]'''<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Italia - 2004|ITA]]<br /><small>10</small>
|style="color: white;"| [[F1 Kina - 2004|CHN]]<br /><small>DNP</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Japonia - 2004|JPN]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Brazili - 2004|BRA]]<br /><small>12</small>
|
! [[Toyota F1|Toyota]]
! 6ti
! 46
|-
| [[Rezultatet e F1 2005|2005]]
! [[Toyota F1|Toyota]]
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2005 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#DFDFDF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2005|MYS]]<br /><small>2</small>
|bgcolor="#DFDFDF" style="color:#000"| [[2005 Bahrain Grand Prix|BAH]]<br /><small>2</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2005|SMR]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#FFDF9F" style="color:#000"| [[F1 Spanja - 2005|ESP]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Monako - 2005|MON]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2005|EUR]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2005 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#FFFFFF" style="color:#000"| '''[[F1 SHBA - 2005|USA]]'''<br /><small>DNS</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Franca - 2005|FRA]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Anglia - 2005|GBR]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Gjermania - 2005|GER]]<br /><small>14</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Hungaria - 2005|HUN]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Turqia - 2005|TUR]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Italia - 2005|ITA]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Belgjika - 2005|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Brazili - 2005|BRA]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Japonia - 2005|JPN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Kina - 2005|CHN]]<br /><small>15</small>
! [[Toyota F1|Toyota]]
! 7ti
! 43
|-
| [[Rezultatet e F1 2006|2006]]
! [[Toyota F1|Toyota]]
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[2006 Bahrain Grand Prix|BAH]]<br /><small>16</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Malajzia - 2006|MYS]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[2006 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 San Marino - 2006|SMR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Evropa - 2006|EUR]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Spanja - 2006|ESP]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Monako - 2006|MON]]<br /><small>17</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Anglia - 2006|GBR]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[2006 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 SHBA - 2006|USA]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Franca - 2006|FRA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Gjermania - 2006|GER]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Hungaria - 2006|HUN]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#CFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Turqia - 2006|TUR]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Italia - 2006|ITA]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Kina - 2006|CHN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF" style="color:#000"| [[F1 Japonia - 2006|JPN]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#EFCFFF" style="color:#000"| [[F1 Brazili - 2006|BRA]]<br /><small>Ret</small>
|
! [[Toyota F1|Toyota]]
! 12ti
! 15
|}
=== Garimet para F1 ===
* 1997: [[Jarno Berens]] e fiton Jarno Trullin për titullin e Holandës në karting.
* 1996: I 1ri në Formula 3 Gjermane (KMS Dallara-Opel)
* 1995: I 4ti në Formula 3 Gjermane (KMS Dallara-Opel), i 1ri në Italia - Go-kart class 100 FA , 1ri në Bota - Go-kart class 125FC, fitues i '''Senna Memorial World Cup'''
* 1994: Fitues i '''Senna Memorial World Cup''', i 1ri në '''North American class 100SA''', i 1ri në '''Evropean class 100SA'''
* 1993: I 2ti në '''World Go-kart Champion class 100 SA''', i 1ri në '''Japan Class 100 FSA'''
* 1992: I 2ti në '''World Go-kart class 125 FC'''
* 1991: I 1ri në '''World Go-kart class 100 FK'''
* 1990: I 1ri për çminin '''Hong Kong Class 100 FA'''
* 1988-1990: Tri herë i 1ri në '''Italian National 100 Class'''
* 1983-1995: Karting
== Referime ==
{{reflist|3}}
== Lidhje të jashtme ==
{{commons|Jarno Trulli}}
* [https://web.archive.org/web/20050410074255/http://www.jarnotrulli.com/ Official Website]
* [https://web.archive.org/web/20070330171127/http://www.toyota-f1.com/public/en/team/driver/trulli_profile.html Profile at Toyota F1 official website]
* [https://web.archive.org/web/20071011110356/http://www.f1db.com/f1/page/Jarno_Trulli Jarno Trulli Profile and Statistics]
* [http://s15.invisionfree.com/trulli/ Jarno Trulli Fanforum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230111728/http://s15.invisionfree.com/trulli/ |date=30 dhjetor 2006 }}
* [http://www.4mula1.ro/history/driver/Jarno_Trulli Jarno Trulli statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930044159/http://www.4mula1.ro/history/driver/Jarno_Trulli |date=30 shtator 2007 }}
[[Kategoria:Lindje 1974]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:F1 pilotë]]
[[Kategoria:Pilotë italianë në Formula Një]]
ggze2nu8ua889o938vnbbwqe2s0x2bw
Demografia e Kosovës
0
38665
3043258
2942262
2026-09-17T19:52:32Z
Leutrim.P
113691
3043258
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Europe (1896), ethnic groups.jpg|parapamje|right|300px| Struktura etnike e popullsisë së Evropës viti 1896.]]
[[File:Kosovo ethnic map 2011 census.GIF|parapamje|Harta etnike e Kosovës 2011.]]
Duhet menduar se një pjesë e mirë e elementit [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptar kosovar]] i ka rrënjët e tij në popullsinë e vjetër ilire-shqiptare që mbisundonte aty që prej antikitetit.<ref>(Michel Aubin, Du mithe..., f.2; G. Ostrogorski, Serska oblast posle Dushanove smrti, Beograd, 1965; S. Novakoviq, Srpske oblasti X i XI veka; Skënder Anamali – Muzafer Korkuti, Ilirët dhe gjeneza shqiptare, Tiranë 1971, etj.).</ref>
Sipas historianit çek, [[Konstantin Jireçeku]], në veprën e tij ‘’Historia e serbëve’’ shqiptarët në mesjetën e hershme kanë humbur shumë tokë nga serbët, por megjithatë ata janë një popull që ka treguar vitalitet edhe në kohëra të vështira. Nga këto dhe shkrime të tjera bëhet e ditur që këtë territor e kanë banuar shqiptarët. Që në mesjetë ata merreshin si një popull i vjetër krishter me kulturë të lartë qytetare.<ref>K. Jireçek, Istorija Srba, Beograd, 1952,f.86</ref>
Lashtësia e popullit serb në Kosovë, siç e pretendon politika serbe, nuk ka kurrfarë mbështetje shkencore. Para së gjithash, dihet fare mirë se shteti serb nuk është krijuar në trevën e Kosovës, (as në qytetin e sotëm Rashkë, siç mund të mendohet, i cili ndodhet në Serbi afër Kosovës), por shumë më larg në Rashkë, siç quhej atëherë Serbia. ‘’Në shekullin 10 formacionet e tyre (serbe) të para kompakte ishin Rashka (Rascia) në luginën e Ibrit në perëndim të Moravës, dhe Zeta, që i përgjigjet në vija të trasha [[Mali i Zi|Malit të Zi]] të sotëm’’.<ref>Prof. Alen Dyselje, (Tuluz - Francë), A e kanë pushtuar shqiptarët Kosovën?, revista ‘’Kosova’’, nr.8, Prishtinë,2000, f.51</ref>
Me ndarjen e kishës së krishterë më 1054 në Kishën ortodokse të lindjes dhe në Kishën katolike të perëndimit, një pjesë e shqiptarëve të Kosovës lindore, që nga Kaçaniku deri në [[Mitrovica|Mitrovicë]], kanë qenë kryesisht ortodoksë, nën ndikimin e shtetit Bizantin ortodoks, kurse pjesa tjetër e shqiptarëve të Kosovës kanë qenë kryesisht katolikë, nën ndikimin e Romës e të Venedikut.<ref name="gjeneruar_automatikisht2">[http://www.kosova.com/artikulli/35658 Argumentet dhe metodat e politikës ekspansioniste serbe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070209015029/http://www.kosova.com/artikulli/35658 |date=9 shkurt 2007 }} - [[Mark Krasniqi]]</ref>
Nemanja depërtoi në një pjesë të vogël të Kosovës, ku në atë kohë nuk ka patur serbë. Madje, siç shkruan shkencëtari francez, Michel Aubin, vendosja në një territor të caktuar i pushtetit politik e ekonomik, nuk përcakton përkatësinë etnike të popullsisë së nënshtruar. ‘’Kështu, despoti i vogël ‘’serb’’ i Seresit në Greqinë Veriore, mund të sundonte nga 1355 deri më 1371 një popullsi, pjesa më e madhe e së cilës ishte greke.’’<ref>Michel Aubin, Du mithe serbe au nationalisme albanais, ‘’Le monde’’, 5-6 pril, Paris, 1981,</ref>
Shqiptarët në Kosovë përmenden edhe në dokumente (krisobula) kishtare-shtetërore serbe në kohën e sundimit të [[Nemanjiqët|Nemanjiqëve]] në shek. XIV, sidomos fshatrat rreth Prizrenit, dhe në Drenicë, me zhbërjen e shtetit të car Dushanit mbas vdekjes se tij ne 1355, dokumentet raguziane dhe osmane dëshmojnë se Prizrenin, Pejën dhe krejt Rrafshin e Dukagjinit e zotëruan kryezotërinjtë shqiptarë Ballshajt, Kastriotët e Dukagjinët. Janë të shumtë dokumentet historike për prezencën masive të shqiptarëve në Kosovë e në Maqedoni në mesjetë. Te pakten Kosova Perendimore dhe Qendore ishte ne pushtetin e Princave Shqiptare para kapjes se Kosoves nga Osmanet ne 1455.
Ka pasur edhe lkevisje te klerti serb per sllavizimin e shqiptareve, edhe pse duhet thene se koncepti i kombit <nowiki>'' serb''</nowiki> ne ate kohe nuk ekzitonte dhe se Shqiptare si qytetare dhe kriues te Perandorise Romake te Lindjes te njohur edhe si Bizant, ishin ne shumice derrmuese Ortodokse. Per faktin se Shqiptart ishin shumcia Ortodokse, kjo con ne manipulime nga ana e Serbise duke e paraqitur Kosoven si shumice sllave ne mesjete.
== Lëvizja e numrit të popullsisë ==
Për të njohur lëvizjen numrit të popullsisë së [[Kosovë]]s në të kaluarën është shumë e vështirë, për shkak se nuk kemi të dhëna të sakta. Njohja e numrit të popullsië mund të bëhet nga viti 1880, mandej me regjistrimin e popullsisë së vitit 1921 dhe në vitin 1931 në kohën e Jugosllavisë së parë, pas Luftës së Dytë Botërore, në Jugosllavinë e Dytë me regjistrimin e popullsisë së viteve 1948, 1953, 1967 dhe 1981.
Në vitin 1880 vlerësohët se [[Kosova]] kishte rreth 240 000 banorë, ndërsa pas 100 vitesh ( [[1981]]) arrin në 1584 000 banorë, ose 6.6 herë më shumë.
Parë për një periudhë të gjatë, popullsia e Kosovës shënoi rritje pozitive, mirpo, nëse analizohet lëvizja në periudha më të shkurta kohore, atëherë del në pah se Kosova shënoi humbje në numër mes viteve 1910-1921 prej 36 000 vetash, sepse bëhen shpërngulje të popullsisë shqiptare dhe myslimane drejt Turqisë e vendeve të tjera gjatë periudhës 1930 – 1941, pas Luftës së Dytë Botërore në vitet 1951 – 1966 ( rreth 250 000 banorë) si dhe pas vitit 1990 e deri në pëfundim të Luftës në qershor të vitit [[1999]] ( rreth 500 000 banorë).
Rritja e shpejtuar e popullsisë në Kosovë pas viteve 60-të të shekullit XX, ishte rezultat i shtimit të lartë natyrorë, për shkak të zvoglimit të shkallës së mortalitetit si dhe për shkak të ndërprerjes së shpërnguljeve të popullsisë deri në vitet 90-të.
Popullsia e [[Kosovë]]s për 43 vite ( 1948 – 1991) shënoi rritje prej 1223 000 banorësh gjithësej ose prej 2,67 herë, pra, kishte rritje vjetore nga 23 deri në 1000 banorë. Dyfishimi i popullsisë ndodhi për 29 vite , ndërsa dyfishimi tjetër mund të ndodhte në vitin 2006, mirpo për ndryshimeve të rrethanave ekonomike e politike, përkatësisht emigrimit të gati 0,5 milion banorëve të rinj, kryesisht shqiptarë dhe zvoglimit të shtimit natyrorë, ky dyfishim do të shtyhej më larg, ngase [[Kosova]] në vitin 2003 nuk i kishte 2.4 milion banorë të pranishëm, por diku rreth 2 milion.
Vlerësohet se Kosova ka 2,126,708 (2007 vlersim)banorë.<ref name="gjeneruar_automatikisht1">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kv.html#People|title=CIA - The World Factbook<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->|access-date=2 dhjetor 2008|archive-date=1 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701194718/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kv.html#People|language=en|url-status=dead}}</ref>
==Statistikat jetësore==
{| class="wikitable sortable"
|-
! style="width:40pt;" |
! style="width:50pt;" |Popullsia mesatare
! style="width:40pt;" |Lindjet
! style="width:40pt;" |Vdekjet
! style="width:50pt;" |Ndryshimi natyror
! style="width:50pt;" |Shkalla e lindjes(per 1000)
! style="width:50pt;" |Shkalla e vdekshmërisë<br>(per 1000)
! style="width:50pt;" |Ndryshimi Natyror(per 1000)
! style="width:50pt;" |Shkalla totale e fertilitetit
! style="width:50pt;" |Popullsia femërore fertile(15–49 vjeç)
|-
|'''1950'''
| style="text-align:right;" |764,000
| style="text-align:right;" |'''35,222'''
| style="text-align:right;" |12,991
| style="text-align:right; color:green;" |'''22,231'''
| style="text-align:right;" |'''46.1'''
| style="text-align:right;" |17.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''7.70'''
| style="text-align:right;" |164,096
|-
|'''1951'''
| style="text-align:right;" |780,000
| style="text-align:right;" |'''29,299'''
| style="text-align:right;" |14,833
| style="text-align:right; color:green;" |'''14,466'''
| style="text-align:right;" |'''37.6'''
| style="text-align:right;" |19.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''18.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.17'''
| style="text-align:right;" |169,877
|-
|'''1952'''
| style="text-align:right;" |793,000
| style="text-align:right;" |'''35,619'''
| style="text-align:right;" |13,867
| style="text-align:right; color:green;" |'''21,752'''
| style="text-align:right;" |'''44.9'''
| style="text-align:right;" |17.5
| style="text-align:right; color:green;" |'''27.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''7.23'''
| style="text-align:right;" |175,660
|-
|'''1953'''
| style="text-align:right;" |813,000
| style="text-align:right;" |'''34,595'''
| style="text-align:right;" |16,726
| style="text-align:right; color:green;" |'''17,869'''
| style="text-align:right;" |'''42.6'''
| style="text-align:right;" |20.6
| style="text-align:right; color:green;" |'''22.0'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.62'''
| style="text-align:right;" |181,445
|-
|'''1954'''
| style="text-align:right;" |832,000
| style="text-align:right;" |'''38,595'''
| style="text-align:right;" |13,201
| style="text-align:right; color:green;" |'''25,394'''
| style="text-align:right;" |'''46.4'''
| style="text-align:right;" |15.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''30.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''7.16'''
| style="text-align:right;" |185,718
|-
|'''1955'''
| style="text-align:right;" |842,000
| style="text-align:right;" |'''36,736'''
| style="text-align:right;" |15,292
| style="text-align:right; color:green;" |'''21,444'''
| style="text-align:right;" |'''43.6'''
| style="text-align:right;" |18.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''25.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.62'''
| style="text-align:right;" |189,992
|-
|'''1956'''
| style="text-align:right;" |859,000
| style="text-align:right;" |'''37,819'''
| style="text-align:right;" |13,692
| style="text-align:right; color:green;" |'''24,127'''
| style="text-align:right;" |'''44.0'''
| style="text-align:right;" |15.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.56'''
| style="text-align:right;" |194,265
|-
|'''1957'''
| style="text-align:right;" |873,000
| style="text-align:right;" |'''34,159'''
| style="text-align:right;" |15,300
| style="text-align:right; color:green;" |'''18,859'''
| style="text-align:right;" |'''39.1'''
| style="text-align:right;" |17.5
| style="text-align:right; color:green;" |'''21.6'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.84'''
| style="text-align:right;" |192,596
|-
|'''1958'''
| style="text-align:right;" |890,000
| style="text-align:right;" |'''39,285'''
| style="text-align:right;" |11,598
| style="text-align:right; color:green;" |'''27,687'''
| style="text-align:right;" |'''44.1'''
| style="text-align:right;" |13.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''31.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.62'''
| style="text-align:right;" |195,341
|-
|'''1959'''
| style="text-align:right;" |921,000
| style="text-align:right;" |'''37,364'''
| style="text-align:right;" |12,878
| style="text-align:right; color:green;" |'''24,486'''
| style="text-align:right;" |'''40.6'''
| style="text-align:right;" |14.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''26.6'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.14'''
| style="text-align:right;" |199,359
|-
|'''1960'''
| style="text-align:right;" |944,000
| style="text-align:right;" |'''41,631'''
| style="text-align:right;" |13,365
| style="text-align:right; color:green;" |'''28,266'''
| style="text-align:right;" |'''44.1'''
| style="text-align:right;" |14.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.9'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.64'''
| style="text-align:right;" |203,954
|-
|'''1961'''
| style="text-align:right;" |967,353
| style="text-align:right;" |'''40,561'''
| style="text-align:right;" |11,759
| style="text-align:right; color:green;" |'''28,802'''
| style="text-align:right;" |'''41.9'''
| style="text-align:right;" |12.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.8'''
| style="text-align:right; color:blue; " |'''6.26'''
| style="text-align:right;" |208,550
|-
|'''1962'''
| style="text-align:right;" |994,676
| style="text-align:right;" |'''41,336'''
| style="text-align:right;" |15,024
| style="text-align:right; color:green;" |'''26,312'''
| style="text-align:right;" |'''41.6'''
| style="text-align:right;" |15.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''26.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.23'''
| style="text-align:right;" |212,149
|-
|'''1963'''
| style="text-align:right;" |1,022,218
| style="text-align:right;" |'''41,525'''
| style="text-align:right;" |12,423
| style="text-align:right; color:green;" |'''29,102'''
| style="text-align:right;" |'''40.6'''
| style="text-align:right;" |12.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.13'''
| style="text-align:right;" |217,556
|-
|'''1964'''
| style="text-align:right;" |1,051,498
| style="text-align:right;" |'''42,557'''
| style="text-align:right;" |12,731
| style="text-align:right; color:green;" |'''29,826'''
| style="text-align:right;" |'''40.5'''
| style="text-align:right;" |12.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''6.14'''
| style="text-align:right;" |224,326
|-
|'''1965'''
| style="text-align:right;" |1,082,170
| style="text-align:right;" |'''43,569'''
| style="text-align:right;" |11,767
| style="text-align:right; color:green;" |'''31,802'''
| style="text-align:right;" |'''40.3'''
| style="text-align:right;" |10.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.97'''
| style="text-align:right;" |233,584
|-
|'''1966'''
| style="text-align:right;" |1,118,003
| style="text-align:right;" |'''42,429'''
| style="text-align:right;" |10,266
| style="text-align:right; color:green;" |'''32,163'''
| style="text-align:right;" |'''38.0'''
| style="text-align:right;" |9.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.8'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.66'''
| style="text-align:right;" |240,125
|-
|'''1967'''
| style="text-align:right;" |1,150,622
| style="text-align:right;" |'''44,001'''
| style="text-align:right;" |11,308
| style="text-align:right; color:green;" |'''32,693'''
| style="text-align:right;" |'''38.2'''
| style="text-align:right;" |9.8
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.71'''
| style="text-align:right;" |248,992
|-
|'''1968'''
| style="text-align:right;" |1,182,952
| style="text-align:right;" |'''44,627'''
| style="text-align:right;" |10,781
| style="text-align:right; color:green;" |'''33,846'''
| style="text-align:right;" |'''37.7'''
| style="text-align:right;" |9.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.6'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.64'''
| style="text-align:right;" |257,056
|-
|'''1969'''
| style="text-align:right;" |1,189,140
| style="text-align:right;" |'''46,480'''
| style="text-align:right;" |10,892
| style="text-align:right; color:green;" |'''35,588'''
| style="text-align:right;" |'''39.1'''
| style="text-align:right;" |9.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.9'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.69'''
| style="text-align:right;" |267,271
|-
|'''1970'''
| style="text-align:right;" |1,219,996
| style="text-align:right;" |'''44,496'''
| style="text-align:right;" |10,829
| style="text-align:right; color:green;" |'''33,667'''
| style="text-align:right;" |'''36.5'''
| style="text-align:right;" |8.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''27.6'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.40'''
| style="text-align:right;" |268,960
|-
|'''1971'''
| style="text-align:right;" |1,253,975
| style="text-align:right;" |'''47,060'''
| style="text-align:right;" |10,312
| style="text-align:right; color:green;" |'''36,748'''
| style="text-align:right;" |'''37.5'''
| style="text-align:right;" |8.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.3'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.74'''
| style="text-align:right;" |270,050
|-
|'''1972'''
| style="text-align:right;" |1,290,965
| style="text-align:right;" |'''47,943'''
| style="text-align:right;" |10,270
| style="text-align:right; color:green;" |'''37,673'''
| style="text-align:right;" |'''37.1'''
| style="text-align:right;" |8.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.57'''
| style="text-align:right;" |283,885
|-
|'''1973'''
| style="text-align:right;" |1,327,853
| style="text-align:right;" |'''47,714'''
| style="text-align:right;" |10,358
| style="text-align:right; color:green;" |'''37,356'''
| style="text-align:right;" |'''35.9'''
| style="text-align:right;" |7.8
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.35'''
| style="text-align:right;" |293,340
|-
|'''1974'''
| style="text-align:right;" |1,365,879
| style="text-align:right;" |'''49,847'''
| style="text-align:right;" |10,075
| style="text-align:right; color:green;" |'''39,772'''
| style="text-align:right;" |'''36.5'''
| style="text-align:right;" |7.4
| style="text-align:right; color:green;" |'''29.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.40'''
| style="text-align:right;" |303,396
|-
|'''1975'''
| style="text-align:right;" |1,404,977
| style="text-align:right;" |'''49,310'''
| style="text-align:right;" |10,018
| style="text-align:right; color:green;" |'''39,292'''
| style="text-align:right;" |'''35.1'''
| style="text-align:right;" |7.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.0'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.19'''
| style="text-align:right;" |313,611
|-
|'''1976'''
| style="text-align:right;" |1,446,001
| style="text-align:right;" |'''51,355'''
| style="text-align:right;" |10,149
| style="text-align:right; color:green;" |'''41,206'''
| style="text-align:right;" |'''35.5'''
| style="text-align:right;" |7.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''5.24'''
| style="text-align:right;" |324,297
|-
|'''1977'''
| style="text-align:right;" |1,486,816
| style="text-align:right;" |'''49,849'''
| style="text-align:right;" |9,811
| style="text-align:right; color:green;" |'''40,038'''
| style="text-align:right;" |'''33.5'''
| style="text-align:right;" |6.6
| style="text-align:right; color:green;" |'''26.9'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.92'''
| style="text-align:right;" |334,581
|-
|'''1978'''
| style="text-align:right;" |1,525,960
| style="text-align:right;" |'''49,027'''
| style="text-align:right;" |9,776
| style="text-align:right; color:green;" |'''39,251'''
| style="text-align:right;" |'''32.1'''
| style="text-align:right;" |6.4
| style="text-align:right; color:green;" |'''25.7'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.66'''
| style="text-align:right;" |344,970
|-
|'''1979'''
| style="text-align:right;" |1,565,995
| style="text-align:right;" |'''48,125'''
| style="text-align:right;" |9,575
| style="text-align:right; color:green;" |'''38,550'''
| style="text-align:right;" |'''30.7'''
| style="text-align:right;" |6.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''24.6'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.51'''
| style="text-align:right;" |349,520
|-
|'''1980'''
| style="text-align:right;" |1,552,779
| style="text-align:right;" |'''53,147'''
| style="text-align:right;" |8,909
| style="text-align:right; color:green;" |'''44,238'''
| style="text-align:right;" |'''34.2'''
| style="text-align:right;" |5.7
| style="text-align:right; color:green;" |'''28.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.82'''
| style="text-align:right;" |354,068
|-
|'''1981'''
| style="text-align:right;" |1,594,451
| style="text-align:right;" |'''48,111'''
| style="text-align:right;" |9,677
| style="text-align:right; color:green;" |'''38,434'''
| style="text-align:right;" |'''30.2'''
| style="text-align:right;" |6.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''24.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.55'''
| style="text-align:right;" |351,396
|-
|'''1982'''
| style="text-align:right;" |1,634,893
| style="text-align:right;" |'''52,865'''
| style="text-align:right;" |10,479
| style="text-align:right; color:green;" |'''42,386'''
| style="text-align:right;" |'''32.3'''
| style="text-align:right;" |6.4
| style="text-align:right; color:green;" |'''25.9'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.71'''
| style="text-align:right;" |361,232
|-
|'''1983'''
| style="text-align:right;" |1,676,325
| style="text-align:right;" |'''49,645'''
| style="text-align:right;" |11,040
| style="text-align:right; color:green;" |'''38,605'''
| style="text-align:right;" |'''29.6'''
| style="text-align:right;" |6.6
| style="text-align:right; color:green;" |'''23.0'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.29'''
| style="text-align:right;" |372,615
|-
|'''1984'''
| style="text-align:right;" |1,716,884
| style="text-align:right;" |'''55,243'''
| style="text-align:right;" |10,573
| style="text-align:right; color:green;" |'''44,670'''
| style="text-align:right;" |'''32.2'''
| style="text-align:right;" |6.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''26.0'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.58'''
| style="text-align:right;" |391,155
|-
|'''1985'''
| style="text-align:right;" |1,760,132
| style="text-align:right;" |'''53,925'''
| style="text-align:right;" |11,826
| style="text-align:right; color:green;" |'''42,099'''
| style="text-align:right;" |'''30.6'''
| style="text-align:right;" |6.7
| style="text-align:right; color:green;" |'''23.9'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.30'''
| style="text-align:right;" |403,640
|-
|'''1986'''
| style="text-align:right;" |1,803,579
| style="text-align:right;" |'''54,519'''
| style="text-align:right;" |10,446
| style="text-align:right; color:green;" |'''44,073'''
| style="text-align:right;" |'''30.2'''
| style="text-align:right;" |5.8
| style="text-align:right; color:green;" |'''24.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.18'''
| style="text-align:right;" |415,407
|-
|'''1987'''
| style="text-align:right;" |1,848,111
| style="text-align:right;" |'''56,221'''
| style="text-align:right;" |10,307
| style="text-align:right; color:green;" |'''45,914'''
| style="text-align:right;" |'''30.4'''
| style="text-align:right;" |5.6
| style="text-align:right; color:green;" |'''24.8'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''4.12'''
| style="text-align:right;" |429,439
|-
|'''1988'''
| style="text-align:right;" |1,894,131
| style="text-align:right;" |'''56,283'''
| style="text-align:right;" |10,257
| style="text-align:right; color:green;" |'''46,026'''
| style="text-align:right;" |'''29.7'''
| style="text-align:right;" |5.4
| style="text-align:right; color:green;" |'''24.3'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''3.96'''
| style="text-align:right;" |441,867
|-
|'''1989'''
| style="text-align:right;" |1,938,794
| style="text-align:right;" |'''53,656'''
| style="text-align:right;" |10,181
| style="text-align:right; color:green;" |'''43,475'''
| style="text-align:right;" |'''27.7'''
| style="text-align:right;" |5.3
| style="text-align:right; color:green;" |'''22.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''3.63'''
| style="text-align:right;" |454,260
|-
|'''1990'''
| style="text-align:right;" |1,987,056
| style="text-align:right;" |'''55,175'''
| style="text-align:right;" |8,214
| style="text-align:right; color:green;" |'''46,961'''
| style="text-align:right;" |'''27.8'''
| style="text-align:right;" |4.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''23.6'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''3.59'''
| style="text-align:right;" |472,145
|-
|'''1991'''
| style="text-align:right;" |1,967,675
| style="text-align:right;" |'''52,263'''
| style="text-align:right;" |8,526
| style="text-align:right; color:green;" |'''43,737'''
| style="text-align:right;" |'''26.6'''
| style="text-align:right;" |4.3
| style="text-align:right; color:green;" |'''22.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''3.52'''
| style="text-align:right;" |454,214
|-
|'''1992'''
| style="text-align:right;" |2,007,978
| style="text-align:right;" |'''44,418'''
| style="text-align:right;" |8,004
| style="text-align:right; color:green;" |'''36,414'''
| style="text-align:right;" |'''22.1'''
| style="text-align:right;" |4.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''18.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.83'''
| style="text-align:right;" |478,108
|-
|'''1993'''
| style="text-align:right;" |2,043,740
| style="text-align:right;" |'''44,132'''
| style="text-align:right;" |7,804
| style="text-align:right; color:green;" |'''36,328'''
| style="text-align:right;" |'''21.6'''
| style="text-align:right;" |3.8
| style="text-align:right; color:green;" |'''17.8'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.71'''
| style="text-align:right;" |492,412
|-
|'''1994'''
| style="text-align:right;" |2,079,234
| style="text-align:right;" |'''43,450'''
| style="text-align:right;" |7,667
| style="text-align:right; color:green;" |'''35,783'''
| style="text-align:right;" |'''20.9'''
| style="text-align:right;" |3.7
| style="text-align:right; color:green;" |'''17.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.57'''
| style="text-align:right;" |506,408
|-
|'''1995'''
| style="text-align:right;" |2,115,020
| style="text-align:right;" |'''44,776'''
| style="text-align:right;" |8,671
| style="text-align:right; color:green;" |'''36,105'''
| style="text-align:right;" |'''21.2'''
| style="text-align:right;" |4.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''17.1'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.55'''
| style="text-align:right;" |521,049
|-
|'''1996'''
| style="text-align:right;" |2,152,545
| style="text-align:right;" |'''46,041'''
| style="text-align:right;" |8,392
| style="text-align:right; color:green;" |'''37,649'''
| style="text-align:right;" |'''21.4'''
| style="text-align:right;" |3.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''17.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.56'''
| style="text-align:right;" |535,873
|-
|'''1997'''
| style="text-align:right;" |2,188,083
| style="text-align:right;" |'''42,920'''
| style="text-align:right;" |8,624
| style="text-align:right; color:green;" |'''34,296'''
| style="text-align:right;" |'''19.6'''
| style="text-align:right;" |3.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.7'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.33'''
| style="text-align:right;" |549,826
|-
|'''1998'''
| style="text-align:right;" |2,127,795
| style="text-align:right;" |'''41,752'''
| style="text-align:right;" |8,123
| style="text-align:right; color:green;" |'''33,629'''
| style="text-align:right;" |'''19.6'''
| style="text-align:right;" |3.8
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.8'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.34'''
| style="text-align:right;" |543,799
|-
|'''1999'''
| style="text-align:right;" |2,067,507
| style="text-align:right;" |'''40,020'''
| style="text-align:right;" |7,569
| style="text-align:right; color:green;" |'''32,451'''
| style="text-align:right;" |'''19.4'''
| style="text-align:right;" |3.7
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.7'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.28'''
| style="text-align:right;" |537,773
|-
|'''2000'''
| style="text-align:right;" |2,007,219
| style="text-align:right;" |'''38,687'''
| style="text-align:right;" |7,115
| style="text-align:right; color:green;" |'''31,572'''
| style="text-align:right;" |'''19.3'''
| style="text-align:right;" |3.5
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.7'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.31'''
| style="text-align:right;" |531,747
|-
|'''2001'''
| style="text-align:right;" |1,946,932
| style="text-align:right;" |'''37,412'''
| style="text-align:right;" |6,672
| style="text-align:right; color:green;" |'''30,740'''
| style="text-align:right;" |'''19.2'''
| style="text-align:right;" |3.4
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.8'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.26'''
| style="text-align:right;" |525,719
|-
|'''2002'''
| style="text-align:right;" |1,886,644
| style="text-align:right;" |'''36,136'''
| style="text-align:right;" |5,654
| style="text-align:right; color:green;" |'''30,482'''
| style="text-align:right;" |'''19.2'''
| style="text-align:right;" |3.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''16.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.22'''
| style="text-align:right;" |519,692
|-
|'''2003'''
| style="text-align:right;" |1,826,356
| style="text-align:right;" |'''31,994'''
| style="text-align:right;" |6,417
| style="text-align:right; color:green;" |'''25,577'''
| style="text-align:right;" |'''17.5'''
| style="text-align:right;" |3.5
| style="text-align:right; color:green;" |'''14.0'''
| style="text-align:right;" |'''2.00'''
| style="text-align:right;" |513,664
|-
|'''2004'''
| style="text-align:right;" |1,766,068
| style="text-align:right;" |'''35,063'''
| style="text-align:right;" |6,399
| style="text-align:right; color:green;" |'''28,664'''
| style="text-align:right;" |'''19.9'''
| style="text-align:right;" |3.6
| style="text-align:right; color:green;" |'''16.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.21'''
| style="text-align:right;" |507,639
|-
|'''2005'''
| style="text-align:right;" |1,743,780
| style="text-align:right;" |'''37,218'''
| style="text-align:right;" |7,207
| style="text-align:right; color:green;" |'''30,011'''
| style="text-align:right;" |'''21.3'''
| style="text-align:right;" |4.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''17.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.38'''
| style="text-align:right;" |501,613
|-
|'''2006'''<ref>{{cite web|title=Demographic changes of the Kosovo population 1948-2006|language=en|url=https://ask.rks-gov.net/media/1835/demographic-changes-of-the-kosovo-population-1948-2006.pdf|access-date=4 mars 2021|archive-date=25 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825151058/https://ask.rks-gov.net/media/1835/demographic-changes-of-the-kosovo-population-1948-2006.pdf|url-status=dead}}</ref>
| style="text-align:right;" |1,719,536
| style="text-align:right;" |'''34,187'''
| style="text-align:right;" |7,479
| style="text-align:right; color:green;" |'''26,708'''
| style="text-align:right;" |'''19.9'''
| style="text-align:right;" |4.3
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.5'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.24'''
| style="text-align:right;" |495,586
|-
|'''2007'''
| style="text-align:right;" |1,733,404
| style="text-align:right;" |'''33,112'''
| style="text-align:right;" |6,681
| style="text-align:right; color:green;" |'''26,431'''
| style="text-align:right;" |'''19.1'''
| style="text-align:right;" |3.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.2'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.21'''
| style="text-align:right;" |489,559
|-
|'''2008'''
| style="text-align:right;" |1,747,383
| style="text-align:right;" |'''34,399'''
| style="text-align:right;" |6,852
| style="text-align:right; color:green;" |'''27,547'''
| style="text-align:right;" |'''19.7'''
| style="text-align:right;" |3.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.8'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.32'''
| style="text-align:right;" |483,531
|-
|'''2009'''
| style="text-align:right;" |1,761,474
| style="text-align:right;" |'''34,240'''
| style="text-align:right;" |7,030
| style="text-align:right; color:green;" |'''27,210'''
| style="text-align:right;" |'''19.4'''
| style="text-align:right;" |4.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''15.4'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.36'''
| style="text-align:right;" |477,507
|-
|'''2010'''
| style="text-align:right;" |1,775,680
| style="text-align:right;" |'''33,751'''
| style="text-align:right;" |7,234
| style="text-align:right; color:green;" |'''26,517'''
| style="text-align:right;" |'''19.0'''
| style="text-align:right;" |4.1
| style="text-align:right; color:green;" |'''14.9'''
| style="text-align:right; color:blue;" |'''2.38'''
| style="text-align:right;" |471,479
|-
|'''2011'''
| style="text-align:right;" |1,786,229
| style="text-align:right;" |'''27,626'''
| style="text-align:right;" |7,111
| style="text-align:right; color:green;" |'''20,515'''
| style="text-align:right;" |'''15.5'''
| style="text-align:right;" |4.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''11.5'''
| style="text-align:right;" |'''1.99'''
| style="text-align:right;" |465,452
|-
|'''2012'''
| style="text-align:right;" |1,807,126
| style="text-align:right;" |'''27,743'''
| style="text-align:right;" |7,317
| style="text-align:right; color:green;" |'''20,426'''
| style="text-align:right;" |'''15.4'''
| style="text-align:right;" |4.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''11.3'''
| style="text-align:right;" |'''1.95'''
| style="text-align:right;" |475,454
|-
|'''2013'''
| style="text-align:right;" |1,818,119
| style="text-align:right;" |'''29,327'''
| style="text-align:right;" |7,135
| style="text-align:right; color:green;" |'''22,192'''
| style="text-align:right;" |'''16.1'''
| style="text-align:right;" |3.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''12.2'''
| style="text-align:right;" |'''2.02'''
| style="text-align:right;" |486,248
|-
|'''2014'''
| style="text-align:right;" |1,812,788
| style="text-align:right;" |'''25,929'''
| style="text-align:right;" |7,634
| style="text-align:right; color:green;" |'''18,295'''
| style="text-align:right;" |'''14.3'''
| style="text-align:right;" |4.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''10.1'''
| style="text-align:right;" |'''1.81'''
| style="text-align:right;" |483,078
|-
|'''2015'''
| style="text-align:right;" |1,788,274
| style="text-align:right;" |'''24,594'''
| style="text-align:right;" |8,202
| style="text-align:right; color:green;" |'''16,392'''
| style="text-align:right;" |'''13.8'''
| style="text-align:right;" |4.6
| style="text-align:right; color:green;" |'''9.2'''
| style="text-align:right;" |'''1.74'''
| style="text-align:right;" |479,210
|-
|'''2016'''
| style="text-align:right;" |1,777,568
| style="text-align:right;" |'''23,416'''
| style="text-align:right;" |8,495
| style="text-align:right; color:green;" |'''14,921'''
| style="text-align:right;" |'''13.2'''
| style="text-align:right;" |4.8
| style="text-align:right; color:green;" |'''8.4'''
| style="text-align:right;" |'''1.66'''
| style="text-align:right;" |478,783
|-
|'''2017'''
| style="text-align:right;" |1,791,019
| style="text-align:right;" |'''23,402'''
| style="text-align:right;" |8,721
| style="text-align:right; color:green;" |'''14,681'''
| style="text-align:right;" |'''13.1'''
| style="text-align:right;" |4.9
| style="text-align:right; color:green;" |'''8.2'''
| style="text-align:right;" |'''1.65'''
| style="text-align:right;" |485,648
|-
|'''2018'''<ref>{{cite web|title=Statistical Yearbook of the Republic of Kosovo 2019|language=en|url=http://ask.rks-gov.net/media/5082/vjetari-2019_ang-final.pdf|access-date=4 mars 2021|archive-date=24 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824071742/https://ask.rks-gov.net/media/5082/vjetari-2019_ang-final.pdf|url-status=dead}}</ref>
| style="text-align:right;" |1,797,086
| style="text-align:right;" |'''22,761'''
| style="text-align:right;" |8,998
| style="text-align:right; color:green;" |'''13,763'''
| style="text-align:right;" |'''12.7'''
| style="text-align:right;" |5.0
| style="text-align:right; color:green;" |'''7.7'''
| style="text-align:right;" |'''1.60'''
| style="text-align:right;" |486,169
|-
|'''2019'''<ref>{{cite web|title=Birth Statistics in Kosovo, 2019|language=en|url=https://ask.rks-gov.net/sq/agjencia-e-statistikave-te-kosoves/add-news/statistikat-e-lindjeve-2019|access-date=20 korrik 2020|archive-date=5 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805065627/https://ask.rks-gov.net/sq/agjencia-e-statistikave-te-kosoves/add-news/statistikat-e-lindjeve-2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Death Statistics in Kosovo, 2019|url=https://ask.rks-gov.net/sq/agjencia-e-statistikave-te-kosoves/add-news/statistikat-e-vdekjeve-2019|language=en|access-date=4 mars 2021|archive-date=27 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127194213/https://ask.rks-gov.net/sq/agjencia-e-statistikave-te-kosoves/add-news/statistikat-e-vdekjeve-2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Population Estimation, 2019|language=en|url=https://ask.rks-gov.net/media/5480/vleresimi-i-popullsise-2019.pdf|access-date=4 mars 2021|archive-date=1 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701153237/https://ask.rks-gov.net/media/5480/vleresimi-i-popullsise-2019.pdf|url-status=dead}}</ref>
| style="text-align:right;" |1,788,891
| style="text-align:right;" |'''21,798'''
| style="text-align:right;" |9,430
| style="text-align:right; color:green;" |'''12,368'''
| style="text-align:right;" |'''12.2'''
| style="text-align:right;" |5.3
| style="text-align:right; color:green;" |'''6.9'''
| style="text-align:right; color:red;" |'''1.55'''
| style="text-align:right;" |482,351
|-
|-
|'''2020*'''<ref>{{cite web|title=Quarterly Bulletin, Q4 2020|language=en|url=https://ask.rks-gov.net/media/5879/buletini-tremujor-janar-2021.pdf|access-date=4 mars 2021|archive-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227023152/https://ask.rks-gov.net/media/5879/buletini-tremujor-janar-2021.pdf|url-status=dead}}</ref>
| style="text-align:right;" |1,790,152
| style="text-align:right;" |'''21,952'''
| style="text-align:right;" |12,971
| style="text-align:right; color:green;" |'''8,981'''
| style="text-align:right;" |'''12.3'''
| style="text-align:right;" |7.2
| style="text-align:right; color:green;" |'''5.0'''
| style="text-align:right;" |
| style="text-align:right;" |
|-
! style="width:40pt;" |
! style="width:60pt;" |Popullsia mesatare
! style="width:60pt;" |Lindjet
! style="width:60pt;" |Vdekjet
! style="width:60pt;" |Ndryshimi natyror
! style="width:60pt;" |Shkalla e lindjes(per 1000)
! style="width:60pt;" |Shkalla e vdekshmërisë<br>(per 1000)
! style="width:60pt;" |Ndryshimi natyror (per 1000)
! style="width:60pt;" |Shkalla totale e fertilitetit
! style="width:60pt;" |Popullsia femërore fertile(15–49 vjeç)
|-
!'''Totali 1950-2018'''
!
!2,851,694
!685,509
! style="color:green;" |2,166,185
!1866.7
!448.7
! style="color:green;" |1418.0
!
!
|-
!'''Mesatarja 1950-2018'''
!1,527,644
!41,329
!9,935
! style="color:green;" |31,394
!27.1
!6.5
! style="color:green;" |20.6
! style="color:blue;" |3.60
!372,118
|}
(* Të dhënat paraprake për vitin 2020 nuk janë të plota)
== Lindshmëria ==
Numri i lindjeve ka shënuar ulje vitet e fundit. Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, në vitin 2010 janë regjistruar gjithsej 33,966 lindje, në vitin 2016 janë vënë te 23,494 lindje kurse në vitin 2019 21,798 lindje.<ref>{{Cite web|url=https://ask.rks-gov.net/sq/agjencia-e-statistikave-te-kosoves/add-news/statistikat-e-lindjeve-2019|title=Kopje e arkivuar|language=sq|access-date=20 korrik 2020|archive-date=5 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805065627/https://ask.rks-gov.net/sq/agjencia-e-statistikave-te-kosoves/add-news/statistikat-e-lindjeve-2019|url-status=dead}}</ref>
Faktorët kryesorë shkaktarë të rënies së natalitetit në Kosovë mendohet se janë kushtet e vështira ekonomike, ligji i lehonisë, planifikimi familjar, si dhe emancipimi i femrës.<ref>https://www.koha.net/arberi/78797/lindjen-ne-kosove-ne-trend-te-renies/</ref>
== Dendësia e popullsisië ==
Rritjen e dendësisë së popullsisë e shkakton shtimi intenziv i popullsisë , imigrimi i popullsisë, zhvillimi ekonomik, rritja e popullsisë në qytete. Në Kosovë dendësia e popullsisë për 43 vite është rritur nga 67 b /km 2 në vitin 1948 në 176 b/km2 në vitin 1991, ose për 2,67 herë. Dendësia e popullsisë nuk është e njejt në të gjitha viset e saja. Ajo është më e më e vogël në viset malore, ndërsa më e madhe në viset fushore, luginat lumore, në qytete dhe afër tyre. Në viset fushoe dendësia e popullsisë në vitet e 90ta kishte arritur në rreth 300 b/km2, gati si në shtetet më të dendura të Evropës ( Beneluksit).
Deri në vitin 1953 në pjesën më të madhe të komunave tëKosovës dendësia sillej në mes 51 – 100 b/km2, ndërsa në vitin 1991 sillej në mes 150 e 300 b/km2. dendësiamë të madhe kanë komunat me më shumë banorë dhe me qytete të mësme e të mëdha. Dendësia e arritur e populsisë në Kosovë është e lartë duke krahasuar nivelin e ulët të zhvillit ekonomik.
== Lëvizja natyrore e popullsisë ==
{|class="wikitable" style="font-size: 95%" align="right"
|-
!colspan="3"|Lëvizjet natyrore të popullsisë, 2006
|-
|colspan="3"|Variablat Për 1.000 banorë <br /> Natalitet 16,3 <br /> Mortalitet 3,6 <br /> Shtimi natyror 12,7
|-
!colspan="3"|Diferenca natalitete
|-
!Viti !!Nr i popullsisë !! Shtimi
|-
!2003
|2 016 000 ||25577
|-
!2004
|2 041 000 ||28664
|-
!2005
|2 070 000 ||30011
|-
!2006
|2 100 000 ||26708
|-
!2007
|2 126 000 ||26431<ref>{{Cite web|url=http://www.ks-gov.net/esk/|title=Agjencia e Statistikave të Kosovës - Â<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->|language=sq|url-status=dead|access-date=25 nëntor 2008|archive-date=11 prill 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080411113231/http://www.ks-gov.net/ESK/}}</ref>
|}
Kosova dallohet me shtim të lartë të popullsisë, si rerezultat i lindshmërisë së lartë dhe vdekshmërisë së ulët, sidomos pas viteve të 60-ta të shekullit XX. Lëvizja natyrore e popullsisë në Kosovë mund të përcillet prej dekadës së parë të shekullit XX e deri në ditët tona. Në bazë të përcjelljes së shkallës së një shekullore, mund të vërehen dy periudha më karakteristike:
*perudha derinë vitet e 60-ta të shekullit XX, dhe
*periudha e pas viteve të 60- të shëkullit XX.
Periudha e parë dallohet meshkallë të lartë të lindshmërisë rreth 40 ‰, shkallë e lartë të vdekshërisë me mbi 30‰ e 20‰ (deri kah viti 1935), vdekshmërisë së lartë të foshnjave ( në mes 200‰ e 145‰). Këto shkallë të larta të lindshmërisë dhe të vdekshmërisë kishin për pasojë shtimin natyror shumë të ulët (deri në 5‰ në vitet 1911 – 1920), përkatësisht të mesëm në mes viteve 1921 – 1940 ( në mes 15‰ e 20‰). Në vitet e pas luftës së Dytë Botrore, lindshmëria rritet mbi 40‰). Vdekshmëria ngritet pak për shkak të viteve të rënda ekonomike e sociale, por nga vitet e 60-ta fillon rënia e dy komponentave natyrore. Lëvizjet e tilla të komponentave natyrore ishin pasojë e nivelit të ulët të zhvillimit ekonomik, social-kulturor dhe shëndetsor, gjendjes së rëndë politike, me presionepër shpërngulje të popullsisë shqiptare, pothuajse për tërë gjysmën e parë të shekullit XX.
Periudha e pasviteve të 60-ta dallohet me rënje të shkallës së vdekshmërisë, rënies së ngadalshme te lindshmërisë, mbajtjes së shtimit natyror në nivel të lartë ( mbi 25%) deri në vitet e 80-ta, kur fillon rënia më e nduieshme e shtimit natyror, e sidomos pas viteve të 90-ta kur emigrojnë numër I madh I të rinjëve ( kryesisht s ( 15.7% në vitin 1997) shqiptar)në botën e jashtme.Me emigrimin intenziv të popullsisë së re nga Kosova në vitet e 90-ta dhe me krizën ekonomike e politike, dukshëm u zvoglua shkalla e shtimit natyror e cila zbrit nën 20% ( 15.7% në vitin 1997). Periudha e pas vitreve të 60-ta veqohet me dinamikë diqka më të larytë të zhvillimit ekonomik, social-kulturor, me lëqvizjëe të drejt qyteteve e vëndbanimeve të mëdha , emancipimit të popullsisë , sidomos të femrës.
Ndryshimet ekonomike, sociale-kulturore e shëndetësore ishin më dinamike gjat periudhës 1966-1980. Ato filluan të ngadalsohen pas vitit 1981, u ashpërsua dukshëm pa svitit 1989/90 dhe eskaluan me luftën e vitit 1999.
== Struktura gjinore e popullsisë ==
Deri në vitet e 90-tapopullsia e kosovës veçohej me pjesmarrje më të lartë të popullsisë mashkullore - 51,6 % se ajo femrore – 48,4 %. Ndërsa pas luftës popullsia eKosovës ka pjesmarrje më të lartë të popullsisë femrore - 51,2% se ajo mashkullore 48,8% për shkak të emigrimit të popullsisë mashkullore.Komuna më e madhe me numrin e Gjinisë mashkullore është Prizreni me 131.435 meshkuj, pasuar nga Prishtina me 75.696. Ndërsa Komuna me gjininë me të lartë femrore është Mitrovica me rreth 36.884 femra. Kosova dallohet me shtim të lartë të popullsisë, si rerezultat i lindshmërisë së lartë dhe vdekshmërisë së ulët, sidomos pas viteve të 60-ta të shekullit XX. Lëvizja natyrore e popullsisë në Kosovë mund të përcillet prej dekadës së parë të shekullit XX e deri në ditët tona. Në bazë të përcjelljes së shkallës së një shekullore, mund të vërehen dy periudha më karakteristike:
perudha derinë vitet e 60-ta të shekullit XX, dhe
periudha e pas viteve të 60- të shëkullit XX.
Periudha e parë dallohet meshkallë të lartë të lindshmërisë rreth 40 ‰, shkallë e lartë të vdekshërisë me mbi 30‰ e 20‰ (deri kah viti 1935), vdekshmërisë së lartë të foshnjave ( në mes 200‰ e 145‰). Këto shkallë të larta të lindshmërisë dhe të vdekshmërisë kishin për pasojë shtimin natyror shumë të ulët (deri në 5‰ në vitet 1911 – 1920), përkatësisht të mesëm në mes viteve 1921 – 1940 ( në mes 15‰ e 20‰). Në vitet e pas luftës së Dytë Botrore, lindshmëria rritet mbi 40‰). Vdekshmëria ngritet pak për shkak të viteve të rënda ekonomike e sociale, por nga vitet e 60-ta fillon rënia e dy komponentave natyrore. Lëvizjet e tilla të komponentave natyrore ishin pasojë e nivelit të ulët të zhvillimit ekonomik, social-kulturor dhe shëndetsor, gjendjes së rëndë politike, me presionepër shpërngulje të popullsisë shqiptare, pothuajse për tërë gjysmën e parë të shekullit XX.
Periudha e pasviteve të 60-ta dallohet me rënje të shkallës së vdekshmërisë, rënies së ngadalshme te lindshmërisë, mbajtjes së shtimit natyror në nivel të lartë ( mbi 25%) deri në vitet e 80-ta, kur fillon rënia më e nduieshme e shtimit natyror, e sidomos pas viteve të 90-ta kur emigrojnë numër I madh I të rinjëve ( kryesisht s ( 15.7% në vitin 1997) shqiptar)në botën e jashtme.Me emigrimin intenziv të popullsisë së re nga Kosova në vitet e 90-ta dhe me krizën ekonomike e politike, dukshëm u zvoglua shkalla e shtimit natyror e cila zbrit nën 20% ( 15.7% në vitin 1997). Periudha e pas vitreve të 60-ta veqohet me dinamikë diqka më të larytë të zhvillimit ekonomik, social-kulturor, me lëqvizjëe të drejt qyteteve e vëndbanimeve të mëdha , emancipimit të popullsisë , sidomos të femrës.
Ndryshimet ekonomike, sociale-kulturore e shëndetësore ishin më dinamike gjat periudhës 1966-1980. Ato filluan të ngadalsohen pas vitit 1981, u ashpërsua dukshëm pa svitit 1989/90 dhe eskaluan me luftën e vitit 1999.
== Struktura ekonomike e popullsisë ==
Struktura ekonomike e popullsisë tregon raportin e popullsisë aktive dhe jo aktive dhe shpërndarjen e popullsisë aktive sipas veprimtarive. Popullsia e Kosovës është dalluar për pjesmarrje të ulët të popullsisë aktive mes 24-28%, për shkak nivelit të ultë të zhvillimit ekonomik dhe shoqëror për një kohë të gjatë deri pas viteve të 60 të shekullit XX.
Pjesmarrja e lartë deri atëherë e popullsisë bujqësore fshatare, niveli i ultë i arsimit sidomos i femres shqiptare, industrializimi, urbanizimi, familja e medha dikur në shkallen e ultë të popullsisë aktive edhe pse femra përbën gjysmën e popullsisë. Shkalla e aktivitetit ekonomik ndër popullsinë shqiptare ishte dukshëm më e ulët se te popullësia Malaziase dhe Serbe.
Kosova është nje vend shumë i bukur dhe i larmishëm.
== Struktura arsimore e popullsisë ==
{|class="wikitable" align="right"
|-
!colspan="4"|Numri i fëmijëve, nxënësve dhe i studentëve për 2005/2006
|-
|Niveli arsimor || Gjithsej || Femra || Meshkuj
|-
|Parafillor || 25.721 || 12.361 || 13.390
|-
|Fillor || 322.864 || 154.873 || 167.991
|-
|I mesëm || 74.635|| 32.807 || 41.828
|-
|Fillor special || 703 || 267 || 436
|-
|I mesëm special || 94|| 36 || 58
|-
|Universitar || 28.707|| 15.453 || 13.254
|-
|Gjithsej || 6.452.724 || 6.472.924 || 236.957<ref name="gjeneruar_automatikisht3">Burimi: ESK, ”Statistikat e Arsimit 2005-2006”</ref>
|}
Pas tërheqjes së Turqisë , në asnjë sferë të jetës shoqërore, nuk ndryshoi gjë në të mirë të shqiptarëve. Regjimi hemonist i Jugosllavisë së Versajës (1919) jo vetëm që nuk lejoi hapjen e shkollave dhe veprimtarinë botuese në gjuhën shqipe, por edhe e ndaloi përdorimin e kësaj gjuhe në jetën publike. Në këtë periudhë gati ë tërë popullsia shqiptare ishte analfabete. Ky regjim as që kishte gatishmëri dhe përpjekje që njerzve t’u sigurohente baza e arsimit elementar dhe të njohurive profesionale, veçanarisht jo për kombin shqiptarr, i cili shkollat e para në gjuhën e vet do t’i fillojë vetëm pas Luftës së II Botërore. Pas kësaj lufte Kosova dhe shqiptarët trashëguan një përqindje shum të lartë të analfabetizmit, prandaj edhe ky fakt paraqitej si pengesë e madhe në çrrënjosjen e tij të plotë.<ref>Dr. [[Hivzi Islami]],: Dimensioni demografik i çështjes së Kosovës, ETMM i Kosovës, Prishtië 1997, faqe 159.</ref>
Kosova në kohën e Pas Luftës së Dytë Botërore njihej si territor me pjesëmarrje të lartë të popullsisë analfabete , në vitin 1948 në Kosovë ishin 62,5% analfabetë, ndër femra ishin 78,4 % analfabete. Kjo gjendje ishte e tillë në mungesë të shkollave shqipe. Me hapjen e tyre zvoglohet numri dhe pjesmarrja e analfabetëve dhe rritet numri i të shkolluarëve i profileve të ndryshëe. Në vitin [[1981]] kishte 17,6 % analfabet në tërësi, edhe pse kjo përqindje te të moshuarit ishte mjaft e lartë. Në vitin [[1999]] pjesmarrja e analfabetëve vlerësohej në 6,5%, ndër meshkuj tëmoshuar 10%, ndër femra 50%.
Popullsia e Kosoves për dy dekada të ndryshimeve intensive shoqërore, ka arritur që t.a ngrisë nivelin e arsimimit të popullsisë për 3 here, Bosna e Hercegovina për 2 here etj. Gjate përiudhes 20 vjeçare Kosova e ngriti pjesëmarrjen e popullsisë me arsim të mesem për 4,4 here(prej 3,9 në 17,3%), ndërsa të popullsisë me arsim të lartë e superior për 5,5 here (prej 0,6 në 3,3%)
Të dhënat për vitin 1953 tregojnë se 54,8% e popullsisë me 10 e më shumë vjet ishte analfabete (38% mashkujt dhe 72,1% femrat), 16,4% kishte 1-3 klasë, 22,8% kishte 4-7 klasë, vetem 1,9% 8 klasë dhe 1,1% ndonjë shkollë të mesme.
Në vitin 1961 numri mesatar i viteve të shkollimit ishte 2,15 vite, % e popullsisë analfabete 41,1 (29,8% mashkujt dhe 58,4% femrat), 13,1% kishte të kryer 1-3 klasë, 34,7% 4-7 klasë, 4,4% 8 klasë, 3,2% ndonjë shkollë të mesme dhe 0,5% ndonjë shkollë të lartë ose fakultet.
Në vitin 1971 numri mesatar i viteve të shkollimit për popullsinë mbi 15 vjet ishte ngritur në 3,57 vite, duke pasur 31,5% analfabet, 7,8% me 1-3 klasë, 36,8% me 4-7 klasë dhe 14,9% me 8 klasë, 6,9% ndonjë shkollë të mesme (3 ose 4 vjeçare) dhe 1,3% shkollë të lartë ose fakultet.
Në bazë të regjistrimit të vitit 1981 numri mesatar i viteve të shkollimit ngritet në 6,29 vite (7,59 vite për mashkuj dhe 4,92 vite për femra), përqindja e analfabetve zvoglohet në 17,6% (9,4% mashkujt dhe 26,4% femrat), përqindja e popullsise me 1-3 klasë bie në 2,1%, e asaj me 4-7 klasë 17,1%, ndërsa pjesëmarrja e popullsisë me shkollë fillore të kryer u ngrit në 34,4% prej 5,2% sa ishte në vitin 1961 ose 1,9% në vitin 1953. Pjesëmarrja e popullsisë me ndonjë shkollë të mesme rritet në 17,3% ndaj 3,9% në vitin 1961. Me shkolla të larta dhe fakultete në vitin 1981 ishte 3,3% e popullsisë me 15 e më shumë vjet, ndaj 0,6% në vitin 1961.
Për 20 vite numri i popullsisë me 8 klasë të kryera rritet për 11 here, me gjimnaz 12 here, me ndonjë shkollë të mesme profesionale 10 here dhe numri i atyre me ndonjë shkollë të lartë apo fakultet u shtua për 6 here. Këto ndryshime të mëdha në sferen e arsimit ndodhen si rezulltat i angazhimit të madh të shoqërisë së atëhershme dhe përtrirjes së shpejtë të popullsisë, respektivisht pjesëmarrjes së lartë të popullsisë së re ( popullsia nën 19 vjet merrte pjesë me mbi 50% ndaj tërë popullsisë ).
Popullsia e Kosoves mjaft shpejt e ka zbritur pjesëmarrjen e popullsisë analfabete prej 41,1% në vitin 1961 në 31,5% në vitin 1971 dhe 18% në vitin 1981. Pjesëmarrja e popullsisë analfabete në vitin 1961 në nivelin komunal levizi në mes 53,4% në komunen e Gllogofcit dhe 29,1% në komunen e Leposaviqit (raporti 1,8:1), në vitin 1971 vlerat ekstreme levizen në mes 41% në komunen e Kaçanikut dhe 23% në komunen e Mitrovices, raporti 1,78:1), ndërsa në vitin 1981 vlerat ekstreme levizen në mes 22% në Deçan e Kamenicë dhe 14% në Mitrovicë e Prishtinë (raporti 1,57:1).<ref>http://www.see-educoop.net/education_in/pdf/quant_lev_ed-kos-aln-t01.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012133102/http://www.see-educoop.net/education_in/pdf/quant_lev_ed-kos-aln-t01.pdf |date=12 tetor 2007 }}.</ref>
Shkollimi masiv i popullsisë i të gjitha etnive , e ndryshoi dukshëm gjendjen. Për njëzet vite nga viti [[1961]] deri [[1981]] numri i popullsisë me 8 klasë të kryera u rrit për 11 herë, me gjimnaz 12 herë, me shkolla të mesme profesionale 10 herë, me shkolla të larta e fakultete 6 herë.
{|class="wikitable" align="right"
|-
!colspan="4"|Numri i mësimdhënësve sipas nivelit arsimor në vitinr shkollor 2005/2006
|-
|Niveli arsimor || Gjithsej || Femra || Meshkuj
|-
|Parafillor || 1.141 || 11.071|| 70
|-
|Fillor || 16.705 || 6.534 || 10.171
|-
|I mesëm || 4.558|| 1.346|| 3.212
|-
|Fillor special || 138 || 92 || 46
|-
|I mesëm special || 51|| 28 || 23
|-
|Universitar || 980|| 243 || 737
|-
|Gjithsej || 23573 || 9.314 || 14.259<ref name="gjeneruar_automatikisht3" />
|}
{|class="wikitable" align="right"
|-
!colspan="8"|Shkalla e anafalbetizmit në Kosovë, sipas regj. të pop. 1921-1981, sipas gjinisë (në %)
|-
|Gjinia || 1921 || 1931 || 1948|| 1953 || 1961 || 1971|| 1981||
|-
|Meshkuj || 94.8 || 74.,5|| 46,9|| 39,0|| 29,8|| 21,3|| 9,0||
|-
|Femrat || 98,5 || 93,9 || 78,4|| 72,1|| 59,4|| 43,5|| 26,3||
|-
|Gjithsej || 95,5 || 84,2|| 62,5|| 54,8|| 43,9|| 32,0|| 17,6<ref>Dr. [[Hivzi Islami]],: Dimensioni demografik i çështjes së Kosovës, ETMM i Kosovës, Prishtië 1997, faqe 161.</ref>||
|}
== Struktura nacionale e popullsisë ==
Gjat shekullit të XX-të në Kosovë pat disa ndryshime sa përket strukturës nacionale. Në fillim të shek XX rreth 82% e popullsisë ishte e përkatësisë nacionale shqiptare, ndërsa pas kolonizimit serb e malazias dhe emigrimit të shqipatrëve, në vitin 1921 dhe 1931 , kjo pjesëmarrje ran ë rreth 65 %.
Pas Luftës së Dytë Botërore mvarësisht nga rrethanat politike, pjesëmarrja e popullsisë shqiptare lëvizi në mes 68 % në vitin , 1965 dhe 67 % në vitet 1953 dhe 1961, atëherë kur bëhej propagandë për deklarimin e shqiptarëve në turq. Pas ndërprerjes të presionit politik, me regjistrimin e popullsisë e vitit 1971 pjesëmarrja e shqiptarëve ngritet në 74 %, e serbëve bie nga 24%. Deri në vitet e 70-ta popullsia myslimane-boshnjake deklarohej malaziase, serbe ose e pacaktuar.
Ne vitin [[1981]] përqindja e shqiptarëve ngritet në 77,3% në vitin [[1991]] në 82% dhe në vitin [[2000]] në 88%. Kjo ndodhi si rezultat i shtimit më të lartë të popullsisë shqiptare, shtimit mëtë ulët të popullsisë serbo-maslazeze dhe emigrimit të saj pas viteve të 60-ta për në viset e tjera të Jugosllavisë. Në vitin 2000 vlerësohet se 7% të popullsisë e përbëjnë serbët dhe 5% grupet e tjera etnike: [[boshnjakë]]t 1,9 %, [[turqit]] 1%, [[romët]], [[ashkalitnjtë]] dhe [[egjiptianët]] 1,7% etj.<ref>Prof. dr. [[Asllan Pushka]]: Aspekte gjeopopullative në Kosovë dhe rreth saj, Prishtinë 2000.</ref>
struktura nacionale:
Shqiptarë 88%, Serb 7%, tjerë 5% (Boshnjak, Goran, Rom, Turq, Ashkali, Egjyptian)<ref name="gjeneruar_automatikisht1" />
== Struktura sipas moshës ==
{|class="wikitable" style="font-size: 95%" align="right"
|-
!colspan="2"|Shpërndarja sipas moshës
|-
! Mosha !! Përqindja (%)
|-
|0-14 vjet || 100 %
|-
|15-64 vjet || 61 %
|-
|65 - 65+ vjet || 6 %
|-
!colspan="2"|Jetëgjatësia mesatare, 2003
|-
!Gjinia !!Vite
|-
|Femra ||71
|-
|Meshkuj ||67
|-
|colspan="2"|Mesatarja e dy gjinive 69<ref>(http://www.ks-gov.net/esk/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080411113231/http://www.ks-gov.net/ESK/ |date=11 prill 2008 }}).</ref>
|}
Shtimi i lartë natyrorë i popullsisë ka shkaktuar pjesëmarrjen e lartë të popullsisë së re. Sipas regjistrimit të vitit 1981 pjesëmarrja e popullsisë së re prej 0 – 19 vjet ishte rreth 52%, e popullsisë së moshuar – mbi 65 vjet, ishte 4,6 %, e popullsisë së mesme – 20 deri 64 vjet ishte 43,4%. Të dhënat e mëvonshme, në bazë të vlerësimeve për vitin 2000 tregojnë për zvogëlimin e ngadalshëm të popullsisë së re 42,5%, rritjen e popullsisë së mesme në 52% dhe të moshuar në 5,5%.
Mosha mesatare e popullsisë së Kosovës në vitin 2000 ishte 22,2 vjet, që tregon se popullsia e Kosovës është e re. Madhësia mesatare e familjes vlerësohet se është rreth 6 anëtarë, më e madhe në fshat se në qytet dhe më e madhe ndër shqiptarë se ndër serb.
Kosova aktualisht ka popullsinë më të re në Evropë dhe një shkallë të pjellorisë të vlerësuar prej 2.2 fëmijë për grua<ref>[http://donnees.banquemondiale.org/indicateur/SP.DYN.TFRT.IN Shkalla e pjellorisë, totale (lindje për grua)], Banka botërore</ref>.
== Migrimet e popullsisë ==
Strukturat e ndryshme serbe , institucionet shkencore , mandej dhe institucionet kulturore në vazhdimsi kanë akuzuar popujt tjerë, posaçrisht shqiptarët, për spastrime etnike, krime dhe gjenocid. Bartësit kryesor të spastrimeve etnike në [[Kosovë]] dhe rreth Kosovës janë vetë serbët dhe regjimet e tyre. Pas luftërave sebo-turke dhe [[Kongresi i Berlinit|Kongresit të Berlinit]] (1878), pushteti serb, per të realizuar misionine vet kombëtarë, doli me qëndrimin që kishte edhe rol të urdhërit – q''ë sa më pak shqiptarë të mbeten në territoret e çliruara nga [[Turqia]], aq më i madh do të jetë kontributi për shtetin dhe ai që shpërngul sa më shumë shqiptarë do të ketë merita më të mëdha për atdhe''.<ref>J. Hadživasiljević, Arbanska liga, Beograd 1909. faqe 14.</ref>
Me qëllim të krijimit të shetit të pastër etnik serb, pushteti serb shpërnguli me dhunë shqiptarët nga më shum se 600 fshatra të rrethit të [[Prokuple]]s ( [[Toplica]], [[Kosanica]], [[Dobriqi]], [[Pusta Reka]]), , të [[Vranjë]]s e [[Loskovci]]t ( [[Polanica]], [[Jabllanica]], [[Masurica]], [[Veternica]], [[Gërdelica]], të [[Nishi]]t merrethinë dhe të qyteteve të këtyre rretrheve( [[Prokupla]], [[Kurshumlia]], [[Vranja]], [[Leskovci]], [[Nishi]], [[Piroti]], [[Bella Pallanka]]). Shqiptarët e shpërngulur me dhunë nga këto troje i lan të gjitha pronat e patundshme dhe tërë pasurinë tjetër që patën.<ref>[[S. Uka]], “ Vendbanimet e sanxhakut të Nishit të banuara mepopullatë shqiptare dhe të përzier në vitet 1877/78, Gjurmime albanologjike,XII, Prishtinë 1983.</ref>
Është e pabesueshme se [[Jovan Cvijiq]] ( 1865 – 1927) , si shkencëtar i cili i kishte vu bazat gjeografike të synimeve hegjenmoniste serbe në ballkan, pohonte se vetëm në vitin 1877 nga [[Toplica]] me rrethinë janë ndjekur më se 30.000 shqiptarë.<ref>J. Cvijic, Osnove za geografiju i geologiju Makedonije i stare Srbije, Beograd 1911.</ref>
[[Skeda:Muhajir.jpg|parapamje|right|Të dëbuarit në rruget e Stambollit]]
Lidhur me vrasjet dhe masakrat gazeta beogradase “Rad”, e datës 5 gusht 1925, shkruan:“Qe disa ditë shtëpitë shqiptare digjen në flakë. Është vështirë të dëgjosh britmën e fëmijëve dhe pleqve që keqtrajtohen dhe merren nëpërkëmbë me qëllim që të plaçkiten”.., “Në Arnautlluk jehojnë pushkët. Vise të tëra të banuara me shqiptarë vlojnë nga trazirat e ngjashme me ato në Irlandë... Serbia ka formuar... një provincë me qytetarë të rendit të dytë. Atje kallen fshatra të tëra, vriten shumë njerëz, mizoritë janë të pakufishme. Askush më në këtë vend nuk ka turp. Si kanibal i fundit, pushteti predikon shfarosjen e një popullsie për shkak të urrejtjes fetare dhe nacionale. Askush nuk pyet se kush i shtyri ata njerëz të arratisen. Askush nuk do të shohë se duhet ndaluar policët dhe nëpunësit tanë, që janë fajtorë për gjakun që atje po derdhet që nga “çlirimi”. Mirëpo po predikohen therje e gjakderdhje të reja. Fshatrat shqiptare ngjajnë në kaspahane të vërteta”... “Punisha deri më tash ishte më dorëmbarë, gratë dhe fëmijët shqiptarë i therrte me sukses. Ai dinte që t’i vriste me një plumb nga gjashtë. Derisa lodhej therte me thikë njerëz në Kosovë”.<ref>http://sq.wikibooks.org/wiki/Kolonizimi_Serb_i_Kosov%C3%ABs/9</ref>
Shqipatrët e dëbuar, të të njohur me emrin ''muhaxhirë'', u vendosën në [[Kosovë]] dhe rreth sajë, në jug të kufirit serbo-turk. Deri vonë ka pasur edhe dëshmitarë të gjallë që e mbanin mend këtë terror masiv të regjimit të atëhershëm serb mbi popullatën shqiptare të viseve të zëna në gojë, të cilën e përsëritën edhe në vitit 1998/99 në Kosovë
Migrim të popullsisë nga Kosova ka pasur edhe gjat periudhës së sundimit turk, por, shpërnguljet më masive fillojnë me rastin hyrjes së trupave serbe në Kosovë në vitin [[1912]]. Këto shpërngulje ishin orientura kah [[Turqia]]. Sipas vlerësimeve në mes të viteve 1910 dhe 1921 prej Kosove janë shpërngulur rreth 150.000 banorë.
Burimet turke trgojnë të dhëna të ndryshme për myslimanët e imigruar në Turqi.Spas gazetave turke “ Rumeli ve Anadolu postlari” numri i imigrantëve prej jugosllavisë në turqi vlerësohej rreth 350.000 persona. Ky burim nuk tregon për strukturën kombëtare të imigruarëve. Burimet tjera si “Türkie Instatistik Yiligi 1959/68 T.C. Baŝkanlik Devlet Istatistik Enstitüsû baŝkanligi” cekin se në mes të viti 1934 e 1945 për në Turqi janë shpërngulur 2296 familje me 8919 anëtarë, kurse deri në vitin 1968 janë shpërngul 49 343 familje me 187.8333 banorë. Sipas Federatës Turke të Amzës së të shpërngulurve, në Turqi prej vitit 1946 deri në vitin 1968 kan arritur 41.950 familje me 159.030 anëtarë.<ref>Adem Mripa: Shpërngulja e shqiptarëve në Turqi, punim diplome, Prishtinë 1978.</ref>
Pas krijimit të Jugosllavisë së parë , respektvisht pas viti 1920, drejtë Kosove fillon rryma migruese e serbëve, malazezëve, hercegovasëve etj. Prej viseve pasive të shtetit të atëhershëm. Deri në vitin [[1939]] në [[Kosovë]] u vendosën 11.383 familje të kolonistëve me 53.884 anëtarë, prej të cilëve 49 244 persona ishin [[serbë]] dhe [[malazezë]], 5148 [[kroatë]], 162 [[sllovenë]] të vendosur në rreth 340 vendbanime të [[Kosovë]]s.<ref>Obradović,M,: Agrarna reforma i kolonizacija na Kosovu, Prishtinë 1981, faqe 221.</ref>
Kjo ishte '''vala e parë''' e fuqishme e kolonizimit të [[Kosovë]]s,<ref>Dr. Hivzi Islami,: Dimensioni demografik i çështjes së Kosovës, ETMM i Kosovës, Prishtië 1997, faq 180.</ref>që kishte për qëllim jo zgjidhjen e çshtjes agrare dhe suprimimin e mardhënjeve çifligare, siç arsyetonte pushteti i atëhershëm, por ndjekjen sa më të shpejtë e më massive të shqiptarëve dhe serbizimin e Kosovës.<ref>Obradović,M,: Agrarna reforma i kolonizacija na Kosovu, Prishtinë 1981, faqe 221-222..</ref>
Duke parë se kolonizimi me elementin sllav dhe shpërngulja e shqiptarëve nuk po jep rezultatet e duhura, sipas dëshirës dhe mendimeve të qarqeve borgjeze sunduese, në këtë drejtim të gjitha ministritë shtetërore dhe organet tjera, u angazhuan edhe më tepër. Në këtë drejtim u angazhua edhe Klubi Kulturor serb, i cili bëri plane dhe hartoi elaborate se si të zbatohet me sukses kolonizimi dhe serbizimi i Kosovës dhe shpërngulja e shqiptarëve në Turqi e në Shqipëri.
Në elaboratin voluminoz të Vasa Çubrilloviqit, me titull “Shpërngulja e Shqiptarëve” i 7 marsit 1937, veçojmë: “Shqiptarët nuk është e mundur t’i thyesh vetëm me kolonizim gradual; ky është i vetmi popull që arriti në këto një mijë vjet të fundit... të mbijetojë drejt bërthamës së shteti tonë... pse nuk patëm sukses nga viti 1912, ky është faj yni mbasi pushtetin nuk e shfrytëzuam si duhet. Mënyra e vetme dhe mjeti i vetëm, është dhuna brutale e një shteti të organizuar, në ç‘drejtim ne prore ishim përpara tyre”. “Përpos njerëzve të besueshëm këtë konflikt duhet përgatitur mirë; konflikti duhet të masivizohet, që të jetë më lehtë të shpjegohet se shqiptarët kanë ngritur krye, ndërsa gjithë gjendjen duhet paraqitur si një konflikt vëllazërie a fisi dhe sipas rastit t’i jepet edhe dimensioni ekonomik. Në shkallë të fundit, mund të shkaktohet edhe kryengritje lokale, të cilat do të shuheshin me gjak dhe me mjete efikase, por jo gjithaq me ushtri, sa me kolonistë, fise malazeze dhe çetnikë. Mbetet edhe një mjet, të cilin Serbia në mënyrë shumë praktike e kishte përdorur pas vitit 1878: djegia e fshehtë e fshatrave shqiptare dhe të lagjeve të qyteteve...”. “Deri në fund të shfrytëzohen ligjet për t’ua bërë shqiptarëve jetën sa më të hidhur: gjobat, arrestimet, zbatimit i pakufishëm i gjithë ndjekjeve policore, dënimi i kontrabandës, i prerjes së pyjeve, ndjekja për lëshimin e qenëve, detyrimi me angari dhe të gjitha mjetet tjera, që mund t’i ketë në dorë një polici..”. “Me rastin e krijimit të psikozës për shpërngulje, duhet bërë gjithë ç‘është e mundshme të largohen fshatra të tëra, ose së paku familje të tëra. Duhet përdorur të gjitha mjetet për të penguar mbetjen e një pjese të familjes këtu...”. “Me rastin e krijimit të kolonive të reja, sa herë që i kërkon nevoja, duhet përdorur forca ushtarake...”. “.... duke ditur çfarë dëshirohet dhe duke mos kursyer as para as gjak, shteti ynë do të mund të bëjë që Kosova dhe Rrafshi i Dukagjinit të shndërrohen në Toplicë të re”.<ref>http://sq.wikibooks.org/wiki/Kolonizimi_Serb_i_Kosov%C3%ABs/9#cite_note-33</ref>
Migrimet e popullsisë nga [[Kosova]] dhe drejt Kosovës kanë qenë gati dukuri ciklike, të lidhura për ciklet e zhvillimit politik dhe ekonomiko –shoqërorë të Kosovës dhe hapësirës për rreth. Pr t’ikuptuar më mirë migrimet e reja të shqipëtarëve në Evropë dhe kontinentet tjaera, duhet dhënë një pasqyrë të shkurtër të zhvillimit politik, ekonomik dhe demografik të kosovës gjat periudhës së pas Luftës së Dytë Botërore. Periudha kohore e pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] në aspektin politik mund të diferencohet në disa periudha:
a) nënperudha (( 1945 – 1948) e barazisë politike e sociale,
b) nënperiudha (1948 – 1951) e inforbyros dhe e përgaditjes së proceseve politike dhe e presioneve.
c) nënperiudha (1952 – 1956 ) e presioneve politike, policore dhe e shpërnguljeve të shqiptarëve për në Turqi.
d) nënperiudha ( 1966- 1980) e autonomisë politike, e emancipimit politik, ekonomik, kulturor e shqiptarëve dhe e tjrëve.
e) nënperiudha ( 1981-1988) postautonomike dhe e pacifikimit të Kosovës.
f) nënperiudha (1989-1999) e syprimimit të autonomisë, e shkatrrimit të ekonomisë, kulturës dhe arsimit, e largimit nga puna dhe e shpërnguljeve masovike të popullsisë shqiptare në botën e jashtme.<ref>Prof. dr. [[Asllan Pushka]]: Aspekte gjeopopullative në Kosovë dhe rreth saj, Prishtinë 2000,faqe 302.</ref>
Edhe pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] , preokupim kryesor i serbëve ishte spastrimi i Kosovës dhe viset rreth saj nga popullata shqiptare. Këtë qëllim përsëri mundoheshin ta arrijnë me anë të shpërnguljes për Turqi dhe me anë të asimilimit. Menjëherë pas përfundimit të luftës [[V. Çubriloviq]] ministër në qeverinë e atëhershme të [[Tito]]s, paraqitet me ''elaboratin e dytë'' për shpërnguljen e të gjithë shqiptarëve me zbatimin e e forcës ushtarake, por edhe të bashkësive tjera etnike me prejardhje josllave dhe krijimin e shtetit të pastër të sllavëve të jugut.<ref>V. Čubrilović, Manjinski problem u novoj Jugoslaviji, Beograd, 3. 11. 1944 .
</ref>
Pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] dhe deri kah vitet e 60-ta në Kosovë janë vendosur disa ish kolonist të cilët kishin ikur nga Kosova në vitet 1941/45, pastaj banorë serb e malazez nga viset për rreth Kosovës, nga [[Jabllanica]], [[Vranja]], [[Toplica]], [[Plava]], [[Ulqini]], [[Podgorica]], [[Sanxhaku i Pazarit të Ri|Sanxhaku]] etj. Si fuqi punëtore dhe kuadra. Gjat periudhës 1946/61 në Kosovë u vendosën 15. 428 banorë, ndërsa gjatë periudhës 1961/71 edhe 23 071 banoë prej viseve tjera jasht Kosoves, ose gjthësej deri në vitin 1971 38.499 banorë.Derisa vazhdonte shpërngulja e shqiptarëve për në Turqi, në Kosovë pasoi '''vala e dytë''' e fuqishme e kolonozimit: shum serb e malazezë nga [[Serbia]] dhe [[Mali i Zi]].<ref>Dr. Hivzi Islami,: Dimensioni demografik i çështjes së Kosovës, ETMM i Kosovës, Prishtië 1997, faq 185.</ref>
Gjat priudhës 1944/66 nga Kosova për në [[Turqia|Turqi]] sipas shënimeve turke u shpërngulën mbi 40 000 familje me rreth 160 000 anëtar, shumca e të cilëve rreth 80% ishin [[shqiptarë]].<ref>Prof. dr. [[Hivzi Islami|Islami, H]].: Kosova dhe shqiptarë, Prishtinë 1990.</ref>
=== Planet e fundit dhe veprimet per rikolonizimin e Kosovës me populate serbo-malazeze në fund të viteve 90të ===
Edhe pse në Kosovë kishte filluar lufta për çlirim kombetar nga ana e popullatës shqiptare në krye me UÇK-së, ushtria, policia dhe paramilitarët serbe bënin gjenocid mbi popullatën shqiptare, partia politike serbe në pushtet “SPS” (Socijalisticka Partija Srbije), perkatesisht “Keshilli Krahinor i “SPS” për Kosovë e Metohi” bënte plane dhe kishte hartuar projekte për këtë qëllim. Ajo kishte hartuar dokumentin me titull “Predlog mera za resavavanje aktualnih problema na Kosovu i Metohiji (“Propozim i masave për zgjidhjen e problemeve aktuale në Kosovë e Metohi”), Prishtinë, 15 dhjetor 1998.
Perkitazi me kolonizimin e Kosovës, në piken 3 dhe 6 të atij Projekti, parashihen lokacionet e vendeve se ku mund të ndërtohen vendbanimet, kush mund të jetojë ne to dhe burimet për ekzistencë:
Komuna e Kamenicës: Vendbanimi mund të ndërtohet në ngastrën e fshatit Kololeç, në vendin “Pjesa e Dytë”, ku janë afro 25 ha tokë punuese. Kjo do të shërbejë si për refugjatë dhe për te gjithë ata, që dëshirojnë të jetojnë dhe punojnë në këtë komunë. Punësimi do te behej ne qytet. Posedon me 260 ha siperfaqe tokesore, prone e Kooperatives Bujqesore.
Komuna e Vitisë: Për shkak të shpërnguljës së kroatëve nga BL në Letnicë janë krijuar kushtet për kolonizimin e 3000 serbëve dhe malazezëve. Në ngastrën e fshatit Sadovinë, në pronat që i shfrytezon “Agromorava” për arsye strategjike, propozohet ndërtimi i vendbanimit me ekzistencë nga bujqesia dhe pjesërisht punësimi në ekonomi. Janë ndare 250 ha toke punuese për serbe e malazeze që dëshirojnë të jeojnë në Kosovë.
Komuna e Gjilanit: Në këtë komunë ka lokalitete të shumta të përshtatshme për ndërtimin e vendbanimit. Në lagjen “Park” në qytet janë ndarë 100 troje dhe 120 të tjerë duhet t’u ndahen familjeve serbe. Duhen mjete për infrastrukturë, sepse me planin urbanistik është paraparë ndertimi i Lagjës serbe. Ne fshatin Livoçi i Poshtem ekziston lokacioni shoqëror prej disa ha, mjaft të përshtatshëm për vendbanim me 100 shtepi. Ka mjaftë të interesuar dhe ekzistenca e tyre sigurohet nga puna në ekonomi, bujqësi dhe institucione të tjera.<ref>{{Cite web|url=http://web.ukonline.co.uk/shkupi/arkiva/kolonizimi_serb_i_kosoves.html#_ftnref157|title=Kopje e arkivuar|language=sq|url-status=dead|access-date=14 shkurt 2011|archive-date=9 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109050204/http://web.ukonline.co.uk/shkupi/arkiva/kolonizimi_serb_i_kosoves.html#_ftnref157}}</ref>
== Vendbanimet ==
{|class="wikitable" align="right"
|-
!colspan="2"|Numri i vendbanimeve sipas komunave
|-
!Komuna !!Nr i vendbanimeve
|-
|Deçan<br />Rahovec <br />Gjakovë<br />Gjilan<br />Kamenicë<br />Viti<br />Skënderaj<br />Vushtrri<br />Leposaviq<br />Mitrovicë<br />Zveçan<br /> Zubin Potok<br />Pejë<br />Klinë<br />Istog<br />Obiliq<br />Fushë Kosovë<br />Lipjan<br />Prishtinë<br />Podujevë<br />Novobërdë <br />Gllogovc<br />Dragash<br />Suharekë<br />Malishevë<br />Prizren<br />Shtime<br />Kaçanik<br />Shtërpcë<br />Ferizaj
|40<br />36<br />88<br />63<br />76<br />43<br />49<br />67<br />75<br />47<br />35<br />61<br />79<br />
54<br />50<br />20<br />18<br />70<br />49<br />77<br />10<br />35<br />36<br />41<br />44<br />77<br />23<br />42<br />16<br />45
|-
|Gjithsej ||1.466<ref>Burimi: ESK, Hartografi</ref>
|}
Kosova ka histori të gjatë zhvillimi të vendbanimeve, të tipave të ndryshëm. Vendbanimet ilire ishin të vendosura kryesisht në viset bregore, ku mund të punohej toka më lehtë, ku mund të mbaheshin kafshët dhe ku popullsia e ndiente veten më të sigurt.
Depërtimet romake në Kosovë ndikun në ndërtimin e vendbanimeve në udhëkryqe ose pran rrugëve të rëndësishme. Ato kishin planimetri tjetër në krahasim me vendbanimet ilire, sikur p.sh. [[Ulpiana]]. Nga kohai ilire kaneë mbetur vendbanimet kalatë të cilat janë shfrytëzuar edhe më vonë sidomos në mesjetë.
Zhvillimi i civilizimit sllav e bizantn dhe ndërtimi i kishave ndikoi në zhvillimin e e vendbanimeve pran objektev të tilla sakrale.
Sundimi turko-osman rreth pesshekuj la shenja të tjera në vendbanimet e Kosovës. Sjellja e fesë islame dhe ndërtimi j objekteve fetare islame, ndikoi në mënyrën e veçantë të vendbanimeve me tipare të tjera si ndëtimi i xhamive,shkollave, hamameve, urave, çeshmave, sahatkullave, haneve, garnizonave, shtëpive me kopshte të rrethuara me mure, me rrugë të ngushta e pa planimetri të caktuar në mungesë të institucioneve shtetrore të planit
== Burim i të dhënave ==
<references />
*[https://web.archive.org/web/20080411113231/http://www.ks-gov.net/ESK/ Entii Statistikës]
== shih edhe ==
*[[Sanxhaku i Nishit]]
== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20070209015029/http://www.kosova.com/artikulli/35658 Argumentet dhe metodat e politikës ekspansioniste serbe] - [[Mark Krasniqi]]
{{Evropa-demo}}
[[Kategoria:Demografia sipas vendit|Kosovë]]
[[Kategoria:Demografia e Evropës|Kosovë]]
[[Kategoria:Demografia e Kosovës]]
2bdwvjj9i1ipvwj0nb3iw4qnmb2rl2l
Stampa:Festat Islame
10
46619
3043224
3022186
2026-09-17T14:34:19Z
Gefälligst
186895
3043224
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| abovestyle = padding-bottom:0.35em; border:0;
| aboveclass = hlist
| listtitlestyle = background:#c7ffdd;color:#000;text-align:center;
| headingstyle = border-bottom:0px;background:#c7ffdd;color:#000;
| contentstyle = padding-top:0;
| navbarstyle = padding-right:0.2em;
| liststyle = padding-left:0.2em; padding-right:0.2em;background-color:#ebfceb;color:#000
| basestyle = background: #c7ffdd;color:#000
|name = Festat islame
|title = <span style="color:white">[[Bajramet|Festat islame]]</span>
| listclass = hlist
|image =
|imageleft =
|group1= Bajramet
|list1 = [[Fitër Bajrami]] {{·}} [[Kurban Bajrami]]
|group2= Festat tjera
|list2 = [[Xhumaja]] {{·}} [[Ramazani]] {{·}} [[Dita e Ashures]] {{·}} [[Nata e Katragjegjave|Katragjegjja]] {{·}} [[Isra dhe Mi'raxhi|Isra dhe miraçi]] {{·}} [[Nata e Beratit]] {{·}} [[Xhumu'ahul Uida]]
| belowclass = plainlist
|below =
| belowstyle = padding-top:0.1em;font-weight:bold;line-height:1.5em;
}}<noinclude>[[Kategoria:Stampa Islam]]</noinclude>
bzsq51bxh1dtbzazkxgj8pfxp9avoy9
Qarrishtë (Gjilan)
0
60354
3043219
3017177
2026-09-17T14:21:37Z
~2026-50183-61
193028
/* */
3043219
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = '''Cërnicë'''
| native_name = Cërnicë
| settlement_type = Fshat
| image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës -->
| image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës -->
| seal_size = <!-- p.sh: 50px -->
| image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]]
|Komuna = [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]]
|Kryetari i Komunës =
|Partia udhëheqëse =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja =
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane =
| population_total =
| population_total_viti = 2011
|Dendësia =
<!-- Të dhëna tjera-->
| population_demonym =
| established_date =
|Krahina =
|Lartësia = 545
| postal_code =
|Prefiksi =
|Aeroporti =
| registration_plate =
| website =
|E-Posta =
<!--Harta-->
| image_map =
| map_caption =
| image_map_gjerësi =
|CoordAddon =
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=42 | gjer_m=25 | gjer_s=32 | gjer_dr = N
| gjat_g=21 | gjat_m=25 | gjat_s=11 | gjat_dr = E
}}
'''Cërnica''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Gjilanit|Gjilanit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Qarrishtë'''.
<!-- == Gjeografia == -->
<!-- == Demografia == -->
<!-- == Ekonomia == -->
<!-- == Kultura == -->
<!-- == Historia ==Periudha e Bronzit – Popullimi i parë
Evidenca arkeologjike dëshmon për një popullim të hershëm dhe një vazhdimësi të gjatë jetese në territorin e Cernicës së sotme, duke filluar që nga Epoka e Bronzit. Historiani Jahja Drançolli, duke u bazuar në gjetjet materiale, argumenton se Cernica ka shërbyer si vendbanim në epokën e Bronzit, që do të thotë në periudhën 2200-1500 para erës sonë ose para 3500-4200 vitesh.[1] -->
== Shih dhe këtë ==
* [[Halim Ahmeti (Mulla Halimi)]]
* [[Ramiz Cërnica]]
* [[Kadri Halimi]]
* [[Raif Halimi - Cernica]]
* [[Mehmet Halimi]]
* Avdyl Bllaca[[Skeda:Shkolla fillore dhe e mesme e ulët.png]]
<!-- == Burimet ==
[1] Jahja Drançolli, “Kosova: Archaeological Heritage,” in Encyclopedia of Global Archaeology, ed. Claire Smith (New York: Springer, 2014), 4308–4319, https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0465-2_1307. -->
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/KV/06/Cernica.html vendndodhja]
[[Kategoria:Fshatra në Kosovë]]
[[Kategoria:Fshatra në Komunën e Gjilanit]]
{{Komuna e Gjilanit}}
{{KO-gjeo-cung}}
iqlp8omkuv3pr09jvmtuxonxvw6z5j6
3043220
3043219
2026-09-17T14:29:33Z
~2026-50183-61
193028
/* */
3043220
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = '''Cërnicë'''
| native_name = Cërnicë
| settlement_type = Fshat
| image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës -->
| image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës -->
| seal_size = <!-- p.sh: 50px -->
| image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]]
|Komuna = [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]]
|Kryetari i Komunës =
|Partia udhëheqëse =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja =
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane =
| population_total =
| population_total_viti = 2011
|Dendësia =
<!-- Të dhëna tjera-->
| population_demonym =
| established_date =
|Krahina =
|Lartësia = 545
| postal_code =
|Prefiksi =
|Aeroporti =
| registration_plate =
| website =
|E-Posta =
<!--Harta-->
| image_map =
| map_caption =
| image_map_gjerësi =
|CoordAddon =
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=42 | gjer_m=25 | gjer_s=32 | gjer_dr = N
| gjat_g=21 | gjat_m=25 | gjat_s=11 | gjat_dr = E
}}
'''Cërnica''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Gjilanit|Gjilanit]], [[Kosovë]]. fshati është i njohur edhe me emrin '''Cërnicë.'''
<!-- == Gjeografia == -->
<!-- == Demografia == -->
<!-- == Ekonomia == -->
<!-- == Kultura == -->
<!-- == Historia ==Periudha e Bronzit – Popullimi i parë
Evidenca arkeologjike dëshmon për një popullim të hershëm dhe një vazhdimësi të gjatë jetese në territorin e Cernicës së sotme, duke filluar që nga Epoka e Bronzit. Historiani Jahja Drançolli, duke u bazuar në gjetjet materiale, argumenton se Cernica ka shërbyer si vendbanim në epokën e Bronzit, që do të thotë në periudhën 2200-1500 para erës sonë ose para 3500-4200 vitesh.[1] -->
== Shih dhe këtë ==
* [[Halim Ahmeti (Mulla Halimi)]]
* [[Ramiz Cërnica]]
* [[Kadri Halimi]]
* [[Raif Halimi - Cernica]]
* [[Mehmet Halimi]]
* Avdyl Bllaca[[Skeda:Shkolla fillore dhe e mesme e ulët.png]]
<!-- == Burimet ==
[1] Jahja Drançolli, “Kosova: Archaeological Heritage,” in Encyclopedia of Global Archaeology, ed. Claire Smith (New York: Springer, 2014), 4308–4319, https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0465-2_1307. -->
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/KV/06/Cernica.html vendndodhja]
[[Kategoria:Fshatra në Kosovë]]
[[Kategoria:Fshatra në Komunën e Gjilanit]]
{{Komuna e Gjilanit}}
{{KO-gjeo-cung}}
gt8vl1o44celuturyz4yyals19zlsh1
3043230
3043220
2026-09-17T14:55:42Z
Kosova9988
193030
/* Shih dhe këtë */
3043230
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = '''Cërnicë'''
| native_name = Cërnicë
| settlement_type = Fshat
| image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës -->
| image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës -->
| seal_size = <!-- p.sh: 50px -->
| image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]]
|Komuna = [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]]
|Kryetari i Komunës =
|Partia udhëheqëse =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja =
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane =
| population_total =
| population_total_viti = 2011
|Dendësia =
<!-- Të dhëna tjera-->
| population_demonym =
| established_date =
|Krahina =
|Lartësia = 545
| postal_code =
|Prefiksi =
|Aeroporti =
| registration_plate =
| website =
|E-Posta =
<!--Harta-->
| image_map =
| map_caption =
| image_map_gjerësi =
|CoordAddon =
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=42 | gjer_m=25 | gjer_s=32 | gjer_dr = N
| gjat_g=21 | gjat_m=25 | gjat_s=11 | gjat_dr = E
}}
'''Cërnica''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Gjilanit|Gjilanit]], [[Kosovë]]. fshati është i njohur edhe me emrin '''Cërnicë.'''
<!-- == Gjeografia == -->
<!-- == Demografia == -->
<!-- == Ekonomia == -->
<!-- == Kultura == -->
<!-- == Historia ==Periudha e Bronzit – Popullimi i parë
Evidenca arkeologjike dëshmon për një popullim të hershëm dhe një vazhdimësi të gjatë jetese në territorin e Cernicës së sotme, duke filluar që nga Epoka e Bronzit. Historiani Jahja Drançolli, duke u bazuar në gjetjet materiale, argumenton se Cernica ka shërbyer si vendbanim në epokën e Bronzit, që do të thotë në periudhën 2200-1500 para erës sonë ose para 3500-4200 vitesh.[1] -->
== Shih dhe këtë ==
* Urim Mehmeti
* [[Halim Ahmeti (Mulla Halimi)]]
* [[Ramiz Cërnica]]
* [[Kadri Halimi]]
* [[Raif Halimi - Cernica]]
* [[Mehmet Halimi]]
* Avdyl Bllaca[[Skeda:Shkolla fillore dhe e mesme e ulët.png]]
<!-- == Burimet ==
[1] Jahja Drançolli, “Kosova: Archaeological Heritage,” in Encyclopedia of Global Archaeology, ed. Claire Smith (New York: Springer, 2014), 4308–4319, https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0465-2_1307. -->
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/KV/06/Cernica.html vendndodhja]
[[Kategoria:Fshatra në Kosovë]]
[[Kategoria:Fshatra në Komunën e Gjilanit]]
{{Komuna e Gjilanit}}
{{KO-gjeo-cung}}
dr81ksf3jiffyjgokkgx36bcpmpusba
3043231
3043230
2026-09-17T14:59:22Z
Kosova9988
193030
3043231
wikitext
text/x-wiki
Cërnicë (Gjilan){{Infobox settlement
| name = '''Cërnicë'''
| native_name = Cërnicë
| settlement_type = Fshat
| image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës -->
| image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës -->
| seal_size = <!-- p.sh: 50px -->
| image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]]
|Komuna = [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]]
|Kryetari i Komunës =
|Partia udhëheqëse =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja =
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane =
| population_total =
| population_total_viti = 2011
|Dendësia =
<!-- Të dhëna tjera-->
| population_demonym =
| established_date =
|Krahina =
|Lartësia = 545
| postal_code =
|Prefiksi =
|Aeroporti =
| registration_plate =
| website =
|E-Posta =
<!--Harta-->
| image_map =
| map_caption =
| image_map_gjerësi =
|CoordAddon =
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=42 | gjer_m=25 | gjer_s=32 | gjer_dr = N
| gjat_g=21 | gjat_m=25 | gjat_s=11 | gjat_dr = E
}}
'''Cërnica''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Gjilanit|Gjilanit]], [[Kosovë]]. fshati është i njohur edhe me emrin '''Cërnicë.'''
<!-- == Gjeografia == -->
<!-- == Demografia == -->
<!-- == Ekonomia == -->
<!-- == Kultura == -->
<!-- == Historia ==Periudha e Bronzit – Popullimi i parë
Evidenca arkeologjike dëshmon për një popullim të hershëm dhe një vazhdimësi të gjatë jetese në territorin e Cernicës së sotme, duke filluar që nga Epoka e Bronzit. Historiani Jahja Drançolli, duke u bazuar në gjetjet materiale, argumenton se Cernica ka shërbyer si vendbanim në epokën e Bronzit, që do të thotë në periudhën 2200-1500 para erës sonë ose para 3500-4200 vitesh.[1] -->
== Shih dhe këtë ==
* Urim Mehmeti
* [[Halim Ahmeti (Mulla Halimi)]]
* [[Ramiz Cërnica]]
* [[Kadri Halimi]]
* [[Raif Halimi - Cernica]]
* [[Mehmet Halimi]]
* Avdyl Bllaca[[Skeda:Shkolla fillore dhe e mesme e ulët.png]]
<!-- == Burimet ==
[1] Jahja Drançolli, “Kosova: Archaeological Heritage,” in Encyclopedia of Global Archaeology, ed. Claire Smith (New York: Springer, 2014), 4308–4319, https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0465-2_1307. -->
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/KV/06/Cernica.html vendndodhja]
[[Kategoria:Fshatra në Kosovë]]
[[Kategoria:Fshatra në Komunën e Gjilanit]]
{{Komuna e Gjilanit}}
{{KO-gjeo-cung}}
326twgt9w4u641swmr7yi6lzbcx6r2n
3043249
3043231
2026-09-17T18:02:58Z
Morkoz
182262
Undid 4 revisions from [[Special:Diff/3043219|3043219]] until [[Special:Diff/3043231|3043231]]
3043249
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = '''Qarrishta'''
| native_name = Qarrishta
| settlement_type = Fshat
| image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës -->
| image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës -->
| seal_size = <!-- p.sh: 50px -->
| image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim -->
| image_caption =
<!--Administrimi territorial-->
|Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]]
|Komuna = [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]]
|Kryetari i Komunës =
|Partia udhëheqëse =
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja =
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane =
| population_total =
| population_total_viti = 2011
|Dendësia =
<!-- Të dhëna tjera-->
| population_demonym =
| established_date =
|Krahina =
|Lartësia = 545
| postal_code =
|Prefiksi =
|Aeroporti =
| registration_plate =
| website =
|E-Posta =
<!--Harta-->
| image_map =
| map_caption =
| image_map_gjerësi =
|CoordAddon =
<!--Koordinatat Mënyra #1-->
| gjer_g=42 | gjer_m=25 | gjer_s=32 | gjer_dr = N
| gjat_g=21 | gjat_m=25 | gjat_s=11 | gjat_dr = E
}}
'''Cërnica''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Gjilanit|Gjilanit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Qarrishtë'''.
<!-- == Gjeografia == -->
<!-- == Demografia == -->
<!-- == Ekonomia == -->
<!-- == Kultura == -->
<!-- == Historia ==Periudha e Bronzit – Popullimi i parë
Evidenca arkeologjike dëshmon për një popullim të hershëm dhe një vazhdimësi të gjatë jetese në territorin e Cernicës së sotme, duke filluar që nga Epoka e Bronzit. Historiani Jahja Drançolli, duke u bazuar në gjetjet materiale, argumenton se Cernica ka shërbyer si vendbanim në epokën e Bronzit, që do të thotë në periudhën 2200-1500 para erës sonë ose para 3500-4200 vitesh.[1] -->
== Shih dhe këtë ==
* [[Halim Ahmeti (Mulla Halimi)]]
* [[Ramiz Cërnica]]
* [[Kadri Halimi]]
* [[Raif Halimi - Cernica]]
* [[Mehmet Halimi]]
* Avdyl Bllaca[[Skeda:Shkolla fillore dhe e mesme e ulët.png]]
<!-- == Burimet ==
[1] Jahja Drançolli, “Kosova: Archaeological Heritage,” in Encyclopedia of Global Archaeology, ed. Claire Smith (New York: Springer, 2014), 4308–4319, https://doi.org/10.1007/978-1-4419-0465-2_1307. -->
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.fallingrain.com/world/KV/06/Cernica.html vendndodhja]
[[Kategoria:Fshatra në Kosovë]]
[[Kategoria:Fshatra në Komunën e Gjilanit]]
{{Komuna e Gjilanit}}
{{KO-gjeo-cung}}
5gldy7yr40nqzpgofbsok1zvzjo5a3b
Katundi (Itali)
0
61690
3043198
2849744
2026-09-17T13:23:30Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Greci (Italia), versioni i datës 12 qershor 2026 (revizioni 151107080)
3043198
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Katundi
| native_name = Greci
| native_name_lang = it
| other_name = Katundi
| image_flag = Greci (Italia)-Gonfalone.png
| image_seal = Greci (Italia)-Stemma.png
| image_skyline = Greci (Av) - Paesaggio.jpg
| image_map = Greci 2016.png
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kampania]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Avelinos|Avelino]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Nicola Norcia
<!-- Gjeografia -->
| coordinates = {{Coord|41|15|10|N|15|10|12|E|type:city|display=inline,title}}
| elevation_m = 821
| area_total_km2 = 30.58
<!-- Demografia -->
| population_total = 772
| population_as_of = 2010
| population_demonym = grecez/e
<!-- Kontakte -->
| postal_code = 83030
| area_code = 0825
| website = http://www.comune.greci.av.it
}}
'''Greci''' (''Katundi'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Avelinos|Avelinos]] në [[Kampania]].
Fshati dallohet për traditat e lashta identitare [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]], unike në të gjithë rajonin dhe të mbrojtura me ligj.<ref>{{Cite web|url=http://www.sito.regione.campania.it/burc/pdf04/burc63or_04/lr14_04.pdf|title=Legge regionale n. 14 del 20 dicembre 2004. Tutela della minoranza alloglotta e del patrimonio storico, culturale e folcloristico della comunità albanofona del comune di Greci in provincia di Avellino|website=Regione Campania|access-date=2017-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160607142628/http://www.sito.regione.campania.it/burc/pdf04/burc63or_04/lr14_04.pdf|archive-date=2016-06-07|url-status=live|language=it}}</ref> Greci ka ruajtur gjatë shekujve [[Gjuha arbëreshe (Itali)|gjuhën e lashtë arbëreshe]] bashkë me kulturën, veshjet dhe traditat e origjinës.
== Gjeografia fizike ==
[[Skeda:Lake Luza-Aqua-Fets in Greci.jpeg|thumb|upright=1.1|Pamje nga mali Cervo; në plan të parë pylli ''Ripitella'' me një cep të liqenit natyror ''Luza Aquafets'', i dëshmuar që nga shekulli XV.]]
Greci ndodhet në 821 m mbi nivelin e detit, mbi një lartësi me pozicion dominues mbi luginën e Cervaros. Territori komunal, më verior i provincës, përbëhet nga fusha, kullota dhe pyje.
Dy pyjet në lokalitetet ''Porcino'' dhe ''Ripitella'' (përkatësisht rreth 80 dhe 40 hektarë) kanë specie interesante bimësh (kryesisht gjethegjerë me mbizotërim lisash) dhe kafshësh, si lepuri, shqemza dhe dhelpra.
E ndryshme është përbërja floristike e pyjeve në lokalitetet ''Serrone'' dhe Mali Cervo, secili rreth 20 hektarë, të përbërë kryesisht nga halorë.
=== Hidrografia ===
Me karakter tipik përrenjsh, lumi Cervaro fshin territorin komunal, duke mbledhur ujërat e shumë përrenjve të tjerë.
I veçantë është liqeni natyror ''Luza Aquafets'', që shtrihet në rreth 3 500 m². Ekzistenca e "liqenit të Grecit" dëshmohet historikisht që nga viti 1466.<ref>T. Vitale, f. 408.</ref>
=== Klima ===
Stacioni meteorologjik i Ariano Irpino-s, i vendosur në afërsi dhe në lartësi të ngjashme, shërben si pikë referimi për Grecin. Klima është e llojit të butë e freskët, me vera të buta e mjaft të thata dhe dimra mjaft të ftohtë, me reshje mesatare dhe borë ndonjëherë të bollshme.
== Origjina e emrit ==
Rrjedh nga latinishtja ''Graeci'', domethënë "grekë", në referim ndaj popullsisë greko-bizantine nga e cila e ka origjinën fshati, i dëshmuar që në 1039.<ref name="Vitale1039">T. Vitale, f. 358.</ref> Banorët me etni shqiptare, të ardhur më pas në shekullin XV, përdorin në vend të kësaj toponimin ''Katundi'', që në gjuhën shqipe do të thotë pikërisht "fshati, vendbanimi".
== Historia ==
=== Origjinat bizantine ===
Në vendin ku ngrihet Greci kishin qenë bizantinët. Në 535, perandori i Kostandinopojës [[Justiniani I]], i angazhuar në luftërat kundër gotëve, dërgoi në Itali gjeneralin e vet [[Belisari|Belisar]], i cili themeloi aty një numër të madh kolonish, ndër to edhe Grecin. I shkatërruar nga saraçenët (908), fshati u rindërtua në 1039 me urdhër të Pandolfit II, princit të Beneventos.<ref name="Vitale1039" /> Në epokën normane u bë vendbanim i baronit Gerardo, vëllait të kontit të Arianos, dhe baronia përfshinte edhe fshatrat e fortifikuar Savignano dhe Ferrara, të dyja në krahun e kundërt të luginës së Cervaros.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmufita.it/cms/?q=savignano%20irpino|title=Savignano Irpino|website=Comunità montana dell'Ufita|access-date=2018-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806135655/http://www.cmufita.it/cms/?q=savignano%20irpino|language=it}}</ref> Në shekujt që pasuan, territori i Grecit, edhe pse i rritur në shtrirje e rëndësi ushtarake (u bë feud i tre ushtarëve), pësoi shtypjen e baronëve dhe feudalëve lokalë që herë pas here e morën nën kontroll, duke kufizuar zhvillimin e tij ekonomik dhe demografik. Fshati i mëparshëm ra kështu në braktisje, e njëjta gjë ndodhi edhe me Ferrara-n; ky vendbanim i fundit madje u zhduk përgjithmonë. Baronia e Grecit, Savignanos dhe Ferraras përmendet për herë të fundit, si pjesë e provincës së Principato Ultra-s, në janar 1445.<ref>{{Cite book|author=Giovanni Pititto|chapter=Il Regno di Napoli e delle Due Sicilie – Sezione 2|title=Archivio Storico della Calabria – Nuova Serie – Numero 3|publisher=Luigi Pellegrini|year=2014|url=https://books.google.it/books?id=_ZlmAwAAQBAJ&pg=PT183|access-date=2020-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200605051646/https://books.google.it/books?id=_ZlmAwAAQBAJ&pg=PT183|url-status=live|language=it}}</ref>
=== Ardhja e shqiptarëve ===
Përkundrazi, territori i Grecit në gjysmën e dytë të shekullit XV u prek nga një migrim i madh popullsish shqiptare, të ardhura nga Ballkani jugor, të quajtura arbëreshë, që kishin mbërritur në Itali pas udhëheqësit [[Skënderbeu]]. Ky zbarkoi në Itali më 1459 për të ndihmuar mbretin Ferdinando I të Napolit, birin e mikut dhe mbrojtësit të vet [[Alfonsi V|Alfonsit të Aragonës]], në luftën kundër rivalit Gjon II i Lorenës dhe baronëve të tij aleatë. Trupat e Skënderbeut, bashkuar me ushtrinë e Ferdinandit, kontribuan në mënyrë vendimtare në fitoren e këtij të fundit, veçanërisht në betejën e 18 gushtit 1462, zhvilluar mes Orsaras, Troia-s dhe territorit të lashtë të Terrastrutta-s, pranë Celle San Vito-s.<ref name="comu">{{Cite web|url=https://www.comune.greci.av.it/index.php?action=index&p=76|website=Comune di Greci|title=Storia|access-date=2020-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119155810/http://www.comune.greci.av.it/index.php?action=index&p=76|url-status=live|language=it}}</ref> Mbreti, në shenjë mirënjohjeje, u lejoi atyre nga refugjatët shqiptarë të ritit grek që dëshironin, të mbeteshin në Itali dhe të ripopullonin vendin.<ref>{{Cite book|author=Generoso Picone|title=Paesaggio con rovine|publisher=Edizioni Mondadori|year=2020|isbn=9788835705796|url=https://books.google.it/books?id=lSwEEAAAQBAJ&pg=PT56|language=it}}</ref> Ftesa i përgjigjej edhe nevojave praktike: arbëreshët do të mund të mbikëqyrnin vendbanimet frankoprovansale, filo-anzhuine, të Valmaggiore-s fqinje.<ref name="comu" />
=== Epoka moderne ===
Në Greci [[Liturgjia bizantine|riti bizantin]], që megjithatë mbijeton edhe sot në komuna të tjera italo-shqiptare të Italisë jugore, u ndalua, ndonjëherë edhe me akte shumë të dhunshme, nga autoritetet e vendeve fqinje, si civile ashtu edhe fetare, me veprime force si ai i kryer nga kardinali i Beneventos Pietro Francesco Orsini,<ref name="comu" /> që më vonë u bë [[Benedikti XIII|Papa Benedikti XIII]]. Këto veprime, megjithatë, nuk penguan ruajtjen e identitetit dhe të gjuhës arbëreshe, ende të folur nga banorët. Ndër personalitetet më të shquara spikat Leonardo de Martino (1840–1923), këngëtar i letërsisë shkodrane, misionar apostolik në [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe mësues i gjuhës shqipe, i lindur në Greci nga një familje e shquar arbëreshe.<ref name="idi">I Dauni-Irpini.</ref>
=== Simbolet ===
Stema, pa dekret formal dhënieje, mund të përshkruhet: fushë qielli, me pemë lisi të ngulur në pjesën e poshtme, e shoqëruar nga një shigjetë në diagonale dhe një sëpatë në diagonale të kundërt, gjithçka natyrale, në krye tri yje pesëcepësh të artë, të vendosur në brez. Zbukurime të jashtme si Komunë.<ref>{{Cite web|url=https://dait.interno.gov.it/documenti/statuti/statuto-comune-av-greci.pdf|title=Statuto comunale|author=Comune di Greci|language=it}}</ref> Një stemë e lashtë, e dëshmuar në shekullin XVI, kishte në mes një shkronjë G (për ''Graeci'').<ref>{{Cite web|url=https://araldicairpina.jimdofree.com/comuni-a-l/lettera-g/greci/|title=Greci|access-date=2026-03-08|website=Araldica Irpina|language=it}}</ref> Flamuri (gonfaloni) është një pëlhurë e ndarë me të bardhë dhe blu.
== Monumente dhe vende me interes ==
[[Skeda:Greci (Av) - Centro Storico.jpg|thumb|upright|Një cep i qendrës historike natën]]
Me rëndësi historike janë ''Halivet'', edhe ''Kalivet'' (="kasolle", në gjuhën arbëreshe), ndërtesa të lashta tipike me mure të thatë, të ripunuara me kalimin e kohës, por që u përkasin valës së parë dhe të dytë migruese nga Shqipëria (shekulli XV–XVI). Ato ndodhen kryesisht në lagjen ''Breggo'' (="kodër", në arbërisht).<ref name="idi" />
=== Arkitektura fetare ===
* Kisha Amë, kushtuar shenjtorit mbrojtës Shën Bartolomeu Apostulli: arkitektura e saj e thjeshtë e tipit lindor u shndërrua në shekullin XVII, kur u rregullua sipas ritit latin dhe jo më bizantin. E rindërtuar në fund të shekullit XVII në stil romanik dhe me tri nefe, kisha u shenjtërua nga kardinali Vincenzo Maria Orsini, atëherë kryepeshkop i Beneventos. Brenda saj shihen statujat e Shën Marisë së Karosenos dhe të shenjtorit mbrojtës Bartolomeu, si dhe piktura të shekullit XVII, ndërsa pagëzimorja daton nga 1706.<ref name="vdm">Valle del Miscano.</ref>
=== Arkitektura civile ===
==== Pallatet historike ====
* Pallati Lauda (shekulli XVIII), i përkiste familjes Lauda, ardhur në Greci me migrimet arbëreshe.
* Pallati Caccese (shekulli XIX), i përkiste familjes Caccese, me origjinë nga Montecalvo Irpino. Kaçezët, që pretendojnë origjinë normane, patën prona të ndryshme mes Grecit, Montecalvos dhe Gesualdos.
* Pallati De Maio (shekulli XVIII), i përkiste pasardhësve të Michele De Maio-s, guvernator i vendeve fqinje në kohën e dominimit spanjoll.
* Pallati Lusi (shekulli XVI), me oborr të brendshëm, i ripunuar në shekullin XVII, shitur në shekullin XX nga trashëgimtarët Lusi te Komuna e Grecit dhe që atëherë selia e bashkisë. Familja Lusi ka qenë ndër familjet më të rëndësishme të Grecit, e pranishme që në shekullin XIV në Ariano Irpino. Familja ka origjinë greko-shqiptare (''Louzis''/Λούζης), me gjasë nga ishulli i [[Korfuzi]]t.
==== Banesat rurale ====
Katundi (fshati) Tre Fontane, i ndodhur përgjatë rrugës tratturello Camporeale–Foggia, në 3,5 km nga qendra e banuar, përbën një shembull madhështor të arkitekturës rurale renesantiste.
=== Vende arkeologjike ===
Në kodrat e malit Rovitello del vonë një nekropolë e periudhës samnite (shekujt VI–IV p.e.s.), e pasur me pajisje varrimi; në të njëjtën zonë gjenden gjithashtu varre grope të epokës së hekurit.<ref>{{Cite web|url=https://www.ganapoletano.it/archemail/arche9/0greci.htm|website=Archemail|title=Greci|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201221140733/https://www.ganapoletano.it/archemail/arche9/0greci.htm|language=it}}</ref> Shumë nga gjetjet janë të ekspozuara në muzeun arkeologjik të Ariano Irpino-s.
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Numri i banorëve të regjistruar zyrtarisht ndryshoi ndjeshëm përgjatë shekujve: 75 familje në 1595, 136 në 1648, 142 në 1669, 234 familje me 1026 banorë në 1757; 3863 banorë në 1898, 3200 në 1920, 2756 në regjistrimin e 1951-shit dhe vetëm 1186 në 1991.
=== Etnitë dhe pakicat e huaja ===
Më 31 dhjetor 2010 rezultonin banorë në territorin e Grecit 15 shtetas të huaj, që përbënin 1,94% të popullsisë komunale, nga 2 etni të ndryshme:<ref>Burimi: Istat.</ref> [[Shqipëria]] 8, [[Rumania]] 7.
=== Gjuhët dhe dialektet ===
Greci është një komunë dygjuhëshe, ku përveç italishtes flitet shqipja e lashtë, domethënë gjuha arbëreshe. Për shembull, "mirë se vini" thuhet ''mirë sa edhët'', "po" është ''uaj'', "jo" është ''jo'' dhe vetë "Greci" quhet ''Katundi'', që do të thotë "fshati".
Popullsia lokale megjithatë kupton edhe të folmet irpine (sidomos dialektin e Arianos) të folura në vendet fqinje. Në të kundërt, banorët e zonave përreth nuk janë në gjendje ta kuptojnë arbërishten.<ref>{{Cite book|title=Analisi della realtà sociolinguistica della comunità albanofona di Greci in provincia di Avellino|editor=Giuseppe Vitolo|author=Dipartimento di Linguistica – Università di Firenze|date=2011–2012|pages=190–191|url=https://www.academia.edu/3882656/|access-date=2020-04-29|archive-date=2020-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200605062747/https://www.academia.edu/3882656/|url-status=live|language=it}}</ref> Greci kufizohet gjithashtu (në krahun verior) me një ishull tjetër gjuhësor, atë frankoprovansal të Faeto-s.
=== Feja ===
Riti bizantin në Greci u ruajt i paprekur vetëm deri në shekullin XVII, periudha e shtypjes më të madhe nga kleri latin italian, që nuk tolerontë vazhdimësinë e lidhjeve me patriarkun e Kostandinopojës. Nga riti i lashtë origjinal mbeten tradita popullore e ''Vën Kurorë''-s, kënga e ''Kalimera''-s dhe prania e disa ikonave, si ikona bizantine e Shën Nikollës së Mirës me distikë greko-shqiptare. Që nga viti 1997 territori komunal përfshihet në foranian Miscano-Fortore-Cervaro të dioqezës së Ariano Irpino-Lacedonia-s.
=== Traditat dhe folklori ===
[[Skeda:Greci (Av) - Danze Tradizionali Arbereshe nel piazzale antistante la Chiesa di San Bartolomeo.jpg|upright|thumb|left|Valle dhe këngë tradicionale arbëreshe]]
==== Riti i martesës ====
Traditat folklorike shqiptare janë veçanërisht të gjalla gjatë ritit fetar të martesës (''martesia'') në Greci, dhe zhvillohet kështu: në dalje nga kisha (''kisha'') nusërit me të ftuarit në kortezh shkojnë në shtëpinë e dhëndrit, ku prindërit e tij u ofrojnë nusërve për të ngrënë një copë bukë dhe për të pirë verë nga një kupë e vetme; kjo menjëherë pas kësaj thyhet, që askush tjetër të mos mund të pijë prej saj, dhe për të treguar pazgjidhshmërinë e lidhjes së sakramentit të martesës. Tradita ka origjinë ortodokse dhe shqiptare.<ref name="idi" />
==== Funerali ====
Gjatë funeralit (''në lip'' — në zi) të afërmit më të ngushtë e qajnë të vdekurin dhe me zë të lartë, në gjuhën shqipe (si grekët e lashtë në tragjeditë greke), i deklamojnë meritat dhe virtytet.<ref name="idi" />
==== Drama e Shën Bartolomeut ====
[[Skeda:San Bartolomeo Scena.jpg|thumb|upright=0.8|Drama e Shën Bartolomeut]]
Çdo vit, me rastin e festës patronale të 25 gushtit, banorët e Grecit interpretojnë Dramën e shenjtë të Shën Bartolomeut Apostull, një ripunim teatror i martirizimit të shenjtorit. Përfaqësimi e ka rrënjën në mesjetën e vonë, kur drama improvizohej nga aktorë vendas sipas skenareve me frymëzim popullor. Në fund të shekullit XIX, drama u vu në vargje nga abati Luigi Lauda. Ky mori si referim ''Saul''-in e Vittorio Alfieri-t, prej të cilit mori frymëzim për metrikën dhe gjuhën. Botimi i parë i veprës u shtyp më 1881, ndërsa ai i përdorur aktualisht u botua më 1941 në Nju Jork nga emigrantë të fshatit. Vepra, e përbërë nga pesë akte, tregon fillimisht mbërritjen e Shën Bartolomeut në Armeni dhe kthimin në krishterim të mbretit Polimio. Pastaj kapjen e Shenjtit nga vëllai i Polimios, uzurpatori Astiage, që, i nxitur nga priftërinjtë vendas, e dënon Apostullin me martirizim. Së fundi, dyluftimin mes Polimios dhe Astiages, vdekjen e këtij të fundit dhe kthimin përfundimtar në krishterim të mbretërisë.
==== Kalimera ====
Kënga e "Kalimera-s" zhvillohet mbrëmjen e së premtes së madhe (''E Prëmtja e Madhe'') në kishë. Është një këngë që, me motiv midis vajtimit dhe qarjes, rikujton pasionin e Krishtit nga darka e fundit deri te vdekja në kryq në Golgota. Kënga është në gjuhën arbëreshe.<ref name="idi" />
== Kultura ==
[[Skeda:KatundiZembraJone.jpg|thumb|left|Shoqata kulturore "Katundi Zëmbra Jonë"]]
Interpretimi në gjuhën italiane i Dramës së Shën Bartolomeut, që mbahet në sheshin kryesor të fshatit me rastin e festës patronale të 25 gushtit, përbën një ngjarje fetare dhe kulturore me interes të konsiderueshëm. Organizimin e kujdeset shoqata kulturore "Katundi Zëmbra Jonë".
=== Muzetë ===
* PLEAG — Pallati Lusi, Ekspozita Arkeologjike e Grecit<ref>{{Cite web|url=http://www.museincampania.it/spip.php?page=musei_dettaglio&id_museo=214|title=PLEAG su museincampania.it|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103092123/http://www.museincampania.it/spip.php?page=musei_dettaglio&id_museo=214|archive-date=2015-01-03|language=it}}</ref>
* Muzeu i Vedovato-s
* Mnemoteka
== Ekonomia ==
=== Bujqësia ===
Falë pjellorisë dhe shtrirjes së territorit komunal (mbi 30 km²), Greci e bazon ekonominë e vet në sektorin parësor. Të rëndësishme janë sidomos kulturat e drithërave (me prodhim pasues buke, taralësh dhe biskotash) dhe veprimtaritë blegtorale, nga të cilat merren salsiçe dhe prodhime bulmeti, ndër to spikat kaçkavalli tipik.<ref>Valle del Miscano, f. 226.</ref> Në lokalitetin ''Ischia'', i favorizuar nga mikroklima e luginës së Cervaros, shtrihen ullishte të gjera të një nënspecieje tipike, produktet e së cilës destinohen për prodhimin e vajit të ullirit ekstra të virgjër DOP "Irpinia — Kodrat e Ufita-s".<ref>{{Cite web|url=http://www.agricoltura.regione.campania.it/Tipici/disciplinari/Irpinia_Colline_Ufita.pdf|title=Disciplinare di produzione della Denominazione di Origine Protetta "Irpinia – Colline dell'Ufita"|website=Regione Campania|access-date=2017-12-09|archive-date=2020-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005201143/http://www.agricoltura.regione.campania.it/Tipici/disciplinari/Irpinia_Colline_Ufita.pdf|url-status=live|language=it}}</ref>
=== Turizmi ===
[[Skeda:Greci (Italy) public park.jpeg|thumb|Vila komunale mbi lartësinë e ''Breggo''-s, me pozicion dominues mbi luginën e Cervaros]]
Lugina e Cervaros, e përshkuar nga rruga shtetërore 90 e Puljes dhe e pasur me gjelbërim e ujëra, përbën një burim të rëndësishëm natyror, bashkë me liqenin natyror ''Luza Aquafets''. Në zonat rurale spikatin disa ferma (masserie) të epokës mesjetare ose renesantiste. E dukshme sidomos ferma e shekullit XVI Tre Fontane, stacion poste në rrugën tratturello Camporeale–Foggia që ndjek gjurmën e via Traiana-s së lashtë.<ref>Valle del Miscano, f. 241.</ref> Kjo drejtëz pati rëndësi të madhe gjatë gjithë mesjetës, kur ishte pjesë përbërëse e via Francigena-s;<ref>{{Cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2009/08/05/la-strada-sacra-sui-sentieri-dei-pellegrini.html|title=La Strada Sacra|website=Repubblica|access-date=2017-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170913230756/http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2009/08/05/la-strada-sacra-sui-sentieri-dei-pellegrini.html|archive-date=2017-09-13|url-status=live|language=it}}</ref> kjo i ka mundësuar komunës të bëhet pjesë e distriktit turistik "Viaticus",<ref>{{Cite web|url=http://www.ntr24.tv/2017/12/16/distretto-turistico-viaticus-la-regione-campania-da-il-via-libera/|title=Distretto turistico Viaticus: la regione Campania dà il via libera|website=Ntr24|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824113509/http://www.ntr24.tv/2017/12/16/distretto-turistico-viaticus-la-regione-campania-da-il-via-libera/|archive-date=2019-08-24|access-date=2017-12-19|language=it}}</ref> që synon të rrisë zhvillimin e turizmit fetar.
Qendra e banuar e Grecit, e ngritur në lartësi 821 m mbi nivelin e detit, është destinacion i turizmit kulturor për studiues e gjuhëtarë që synojnë të studiojnë karakteristikat fonetike, morfologjike dhe sintaksore të shqipes arkaike të folur nga banorët (për shembull, në gjuhën arbëreshe të Grecit fjala "gjuhë" thuhet ''gjuhë'', si në shqipen moderne, ndërsa "mirupafshim" është ''mirë sa u pamë'' në Greci, por ''mirupafshim'' në shqipen moderne).
== Infrastruktura dhe transporti ==
[[Skeda:Greci (Italy) road sign.jpeg|thumb|left|upright=0.8|Sinjalistika në kryqëzimin mes SS 90 dhe rrugës provinciale që të çon në fshat]]
=== Rrugët ===
Komuna ndodhet pothuajse në kryqëzimin mes rrugës shtetërore 90 e Puljes dhe rrugës shtetërore 90 bis, të cilat mundësojnë lidhje të lehta me Avelinon, Foxhian dhe Beneventon (qytete pothuajse në distancë të barabartë, rreth 50 km, nga Greci).
Rruga provinciale që arrin fshatin vazhdon më pas drejt Faeto-s dhe Celle San Vito-s, ku ndodhet një tjetër pakicë e rëndësishme gjuhësore, ajo frankoprovansale e Valmaggiore-s.
=== Lëvizshmëria ===
Autolinjat AIR ofrojnë lidhje të përditshme në ditët e punës me Ariano Irpino, në distancë më pak se 20 km.<ref>{{Cite web|url=https://airmobilitasrl.it|title=AIR SpA|website=AIR Mobilità|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110110541/https://airmobilitasrl.it/|access-date=2022-01-15|archive-date=2021-11-10|language=it}}</ref>
== Administrimi ==
=== Informacione të tjera administrative ===
Komuna është pjesë e {{ill|Komuniteti malor i Ufita-s|it|Comunità montana dell'Ufita}}.
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* G. Conforti, ''Appunti di Storia Cronologica di Greci'', Napoli, 1922.
* Archeoclub d'Italia (dega e Casalbore-s), kuruar nga Giovanni Orsogna, ''Progetto itinerari turistici Campania interna – La Valle del Miscano'', vëll. 2, f. 225–253, Avellino, 1995.
* Tommaso Vitale, ''Storia della regia città di Ariano e sua diocesi'', Stamperia Salomoni, Roma, 1794.
* AA.VV., kuruar nga Bartolomeo Zoccano, ''I Dauni-Irpini'', f. 123–127, Generoso Procaccini, Napoli, 1990.
== Shiko edhe ==
* [[Shqiptarët në Itali]]
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Gjuha arbëreshe (Itali)]]
* {{ill|Komuniteti malor i Ufita-s|it|Comunità montana dell'Ufita}}
* {{ill|Irpinia – Kodrat e Ufita-s|it|Irpinia – Colline dell'Ufita}}
* {{ill|Tre Fontane (Greci)|it|Tre Fontane (Greci)}}
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.comune.greci.av.it/ Faqja zyrtare e bashkisë së Grecit]
* [http://www.jemi.it/ Jemi.it — portali për arbëreshët]
{{Komunat e Provincës së Avelinos}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Avelinos]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
86ptrv7bvxdg8p60j8p3m7pz6ikcz50
Gjendja kishtare në Shqipëri shek.XI - XIV
0
62439
3043283
3038496
2026-09-17T21:09:22Z
Leutrim.P
113691
3043283
wikitext
text/x-wiki
{{Faqe për grisje}}
==Ndarja e [[kisha]]ve (1054). Përparimet e katolicizmit në [[Shqipëria|Shqipërinë]] e Epërme==
Në kapërcim të shek. X-XI, trevat shqiptare ishin nën juridiksionin kishtar të tri kryepeshkopatave, të cilat drejtonin një numër të madh selish peshkopale vartëse (sufragane). Këto qenë kryepeshkopata e Naupaktit, ajo e [[Durrës]]it dhe kryepeshkopata e [[Ohri]]t. Kjo e fundit, e krijuar dhe e fuqizuar si e tillë nga carët [[Bullgaria|bullgarë]], mundi të tërheqë nën juridiksionin e vet një numër peshkopatash, deri atëherë sufragane të dy mitropolive fqinje. Të tilla qenë peshkopatat e [[Himarë]]s, Butrintit, Drinopojës e Kozilit (pranë Prevezës), që iu shkëputën Naupaktit, apo selitë e [[Vlorë]]s, Glavinicës e Cernikut që deri atë çast i përkisnin Durrësit. Në këtë mënyrë kryepeshkopata e Ohrit përmblodhi numrin më të madh të peshkopatave shqiptare. Përveç selive që iu shkëputën Durrësit e Naupaktit, ajo kishte nën vete edhe selitë peshkopale të Nishit, Prizrenit, Shkupit, Dibrës, Kërçovës, Përlepit, Devollit, Kolonjës, Manastirit etj. Kryepeshkopata e Ohrit e ruajti këtë shtrirje edhe pas rënies së Perandorisë Bullgare (1018). Perandori Bizantin Bazili II ia rikonfirmoi kishës së Ohrit të gjitha sufraganet që i ishin akorduar nga carët bullgarë, përfshirë selitë e shkëputura nga Naupakti e Durrësi, me gjithë protestat e kryepeshkopëve të këtyre të fundit.
Juridiksioni i Durrësit, që fillimisht shtrihej prej Tivari në Vlorë vazhdoi të zvogëlohej derisa aty nga viti 1143, nga 14 sufragane që kishte më parë, i kishin mbetur vetëm 4 sufragane: Kruja, Kunavia, Stefaniaka dhe Lezha. Rëndësi të madhe pati shkëputja prej tij e selive peshkopale të Dioklesë (Gentës), të cilat përpiqeshin të krijonin një dioqezë kishtare më vete me qendër Tivarin. Në kuadrin e luftës për një autonomi politike nga Bizanti, princërit e Dioklesë i shfrytëzuan dhe i inkurajuan përpjekjet e klerit të tyre për një shkëputje kishtare nga Konstandinopoja. Rezultati i përpjekjeve të tilla ishte shkëputja më 1022 e peshkopatave të Ulqinit e të Tivarit nga Durrësi dhe rikthimi i tyre në sferën e kishës së Romës. Papa Benedikti VIII i shpalli në atë kohë dy peshkopatat shqiptare si sufragana të kryepeshkopatës së Raguzës.
Shembulli i Tivarit dhe i Ulqinit u ndoq në vitet e mëvonshme edhe nga peshkopatat e tjera shqiptare të veriut. Në këtë mënyrë, ndarja zyrtare e kishës (1054), në kishë katolike të Perëndimit, me qendër në Romë, e në kishë ortodokse të Lindjes, me qendër në Konstandinopojë, i gjeti trojet shqiptare të ndara midis dy qendrave të mëdha të botës së krishterë. Pjesa më e madhe e tyre vazhdoi të qëndrojë e lidhur me Patriarkatin e Konstandinopojës. Por në skajin veriperëndimor ishte kristalizuar një enklavë katolike e përfaqësuar nga peshkopatat diokleate të Tivarit, Ulqinit, Shkodrës, Pultit, Drishtit që njohën autoritetin kishtar të Papës së Romës.
Një funksion të rëndësishëm, si bërthama të besimit katolik, zhvillonin në Diokle e në trevat e tjera veriore të Shqipërisë manastiret e mëdha benediktine, ndër të cilat shquheshin manastiri i Shën Serxhit e Bakut (Shirgjit) në derdhjen e Bunës, ai i Shën Mërisë së Rotecit afër Tivarit, si dhe manastiret e Shën Lleshit në Orosh (San Alexandro in monte), i Shelbuemit në Rubik, i Shën Mërisë së Ndërfandes (Mirditë), e të Shën Kollit (Mat). Pushteti jo vetëm shpirtëror, por edhe ekonomik i këtyre abacive qe aq i madh, sa që Papati i shkëputi ato nga juridiksioni i kryepeshkopit të Tivarit dhe i vuri nën administrimin e vet të drejtpërdrejtë.
Në çështje të organizimit të kishave katolike shqiptare të veriut Papati, ashtu si dikur Patriarkati i Konstandinopojës, u përpoq të evitonte një autonomi të madhe të tyre. Ndonëse më 1077 papa Grigori VII shpalli krijimin e kryepeshkopatës së Tivarit, kësaj nuk iu dhanë kompetencat e një mitropolie, në radhë të parë nuk iu njoh e drejta e emërimit të peshkopëve në selitë varëse. Së bashku me kishat e Ulqinit, Shkodrës, Shasit (Suaçit), Drishtit e Pultit, kryepeshkopata e re e Tivarit u vu në varësi të kishës së Raguzës. Për më se një shekull peshkopatat shqiptare luftuan për t’u shkëputur nga varësia e Raguzës, duke hyrë në konflikt jo vetëm me këtë, por edhe me vetë Papatin. Papa Anastasi IV më 1153 e, pas tij, papa Aleksandri III më 1167 kaluan deri në masa ekstreme, duke shkarkuar nga funksionet peshkopët e Ulqinit, Tivarit, Drishtit e duke kërcënuar me të njëjtën masë edhe prelatët e tjerë, që refuzonin të njihnin si autoritet epror kryepeshkopin e Raguzës.
Kjo luftë e gjatë e peshkopatave katolike shqiptare për një autonomi nga qendrat e huaja kishtare, përkatësisht nga Raguza, u kurorëzua më në fund me sukses në kohën e pontifikatit të papës Inocent III (1199-1211).
Kjo kthesë në politikën e Papatit ndaj kishës katolike shqiptare përkonte me një fazë të re zhvillimi për Kishën Katolike në përgjithësi. Dobësimi i Perandorisë Bizantine nga gjysma e dytë e shek. XII, që çoi në shembjen e saj më 1204 nga kryqtarët perëndimorë, i hapi rrugë strategjisë së Papatit për shtrirjen e ndikimit të vet në trevat ballkanike, që ishin nën juridiksionin e Patriarkut ortodoks të Konstandinopojës.
Në kuadrin e një strategjie të tillë, këndi i peshkopatave katolike shqiptare në veriperëndim të vendit fitoi rolin e një baze operacionale të katolicizmit kundër ortodoksisë. Duke u nisur nga kufijtë e dioqezës së Tivarit, kisha katolike depërtoi në thellësi, në drejtim të Lindjes (Kosovë) e të Jugut (Principata e Arbrit). Në fillim të shek. XIII, më saktë në vitin 1204, burimet historike flasin për herë të parë për ekzistencën e selive peshkopale katolike në Kosovë, si në Prizren e në Shkup. Në vitet e mëvonshme kisha katolike dëshmohen edhe në qendra të tjera, si në Graçanicë, Trepçë, Novobërdë, madje edhe në lokalitete e deri në fshatra të vogla, gjë që flet për një përhapje të gjerë të ritit katolik në ato treva, që 5-6 shekujt e fundit, të paktën administrativisht, kishin qenë të lidhura me kishën ortodokse të Lindjes.
Shtrirja e ritit katolik në viset e Dardanisë së vjetër (Kosovë), të banuara kryesisht nga popullsi shqiptare, përkon me kalimin e tyre dhe të Dioklesë (Gentës) nga sundimi bizantin nën pushtimin e shtetit serb të Rashës. Politika kishtare e mbretërore serbe synonte që kisha ortodokse serbe, qysh prej vitit 1219 autoqefale, të zinte në këto hapësira vendin e Kishës së Konstandinopojës. Themelimi dhe kthimi në ritin serb i një sërë manastiresh e kishash në Kosovë, Maqedoni e në Diokle (Gentë), si dhe zhvendosja në Pejë e selisë së Patriarkatit serb i shërbenin pikërisht këtij qëllimi.
Megjithatë, të ndodhur nën presionin dhe kërcënimet e Papatit e të fuqive katolike të Evropës, mbretërit dhe kisha serbe u detyruan së paku fillimisht ta tolerojnë deri diku praninë e kishës katolike në viset e pushtuara sërishmi. Kjo vlen sidomos për viset e Dioklesë, tradicionalisht të lidhura me Romën. Për të shmangur ballafaqimin me popullsinë vendase dhe me botën katolike të përtejdetit, mbretërit e parë serbë të dinastisë Nemanja ua njohën për ca kohë atyre autonominë kishtare që kishin gëzuar edhe më parë, në kohën e sundimit bizantin. Në këtë kuadër, për gjithë gjysmën e dytë të shek. XIII, edhe pushteti laik në Diokle iu besua një princeshe katolike, gruas franceze të mbretit Stefani I Urosh, Helenës. Në kujtesën e popullsisë shqiptare të Dioklesë, emri i mbretëreshës Helena u ruajt për shumë kohë si bamirëse e mbrojtëse e besimtarëve dhe e objekteve të kultit katolik. Një mbishkrim mbi gur nga manastiri benediktin i Shën Serxhit e Bakut (Shirgjit), që ruhet sot e kësaj dite, kujton se në vitin 1290 mbretëresha Helenë e rindërtoi nga themelet këtë vend të shenjtë për besimtarët e zonës.
Sidoqoftë, qëndrimet tolerante ndaj katolikëve shqiptarë në viset e pushtuara përbënin vetëm një përjashtim në politikën e Nemanjëve serbë dhe lidheshin me rolin dhe ndikimin e mbretëreshës franceze, Helenës.
Qysh kur serbët e Stefan Nemanjës u shfaqën në viset e Kosovës e të Dioklesë (Gentës), fillojnë të duken dëshmitë e para historike mbi “persekutimet e Zhupanit të madh” (1173), si dhe për “ankthet e vuajtjet e katolikëve të robëruar” (1199). Politika e shtetit serb ndaj popullsive katolike të viseve shqiptare të pushtuara u kristalizua sidomos në kohën e sundimit të mbretërve Stefan Uroshi II (1282-1321), Stefan Uroshi III (1322-1331) e Stefan Dushani (1331-1355). Koha e sundimit të këtyre sovranëve është periudha e përqendrimit dhe e konsolidimit më të madh të mbretërisë serbe. Ajo përkon gjithashtu me prishjen përfundimtare të marrëdhënieve të kësaj me Papatin dhe me fuqitë katolike, siç ishin Hungaria dhe anzhuinët francezë. Duke i konsideruar shqiptarët katolikë si një element destabilizues dhe aleat i natyrshëm i këtyre fuqive, mbretërit serbë zbatuan një politikë të tërë, që erdhi duke u përpunuar dora-dorës e që gjeti shprehjen më të qartë në “Kodin e Stefan Dushanit” (1349). Disa nga nenet më të rëndësishme të këtij kodi, i kushtoheshin “shkuljes së herezisë katolike” dhe veprimeve kundër besimtarëve dhe klerikëve katolikë, që nuk dëgjonin të konvertoheshin në ortodoksinë serbe. Për këta shpallej hapur përvetësimi dhe prishja e kishave, sekuestrimi i pasurisë, damkosja me hekur të nxehtë, dëbimi dhe deri ndëshkimi me vdekje. Dokumente të shumta të asaj kohe provojnë se këto masa të parashikuara kundër katolikëve në kodin e së drejtës mesjetare serbe, u zbatuan në praktikë me egërsinë më të madhe, duke shkaktuar kryengritjet e popullsisë shqiptare si dhe protestat e ashpra të Papatit, që më se një herë shpalli deri organizimin e kryqëzatave perëndimore për të shpëtuar popullsitë katolike që vuanin nën shtypjen e mbretërve “skizmatikë” të Rashës.
== Kisha e Arbrit në shek. XII-XIII ==
Drejtim tjetër i përhapjes së ritit katolik në trevat shqiptare qe ai i territoreve në jug të rrjedhës së lumit Drin, ku në kapërcim të shek. XII-XIII fillonin kufijtë e Principatës së Arbrit. Ashtu si në trevat më veriore shqiptare, edhe në shtrirjen e Principatës së Arbrit, përhapja e ritit katolik u kushtëzua së tepërmi nga rrethanat politike që u krijuan këtu pas mesit të shek. XII e që lidhen me krizën e përgjithshme të Perandorisë Bizantine dhe tronditjen e pozitave të shtetit e të kishës bizantine në Shqipëri. Nuk përjashtohen këtu ndikimet që vinin nga Durrësi. Prania e kolonive tregtare italiane, siç qe ajo e venecianëve dhe e amalfitanëve, nënkuptonte dhe praninë e kishave të posaçme, rreth të cilave grumbulloheshin dhe organizoheshin këto komunitete të huaja. Të tilla kisha përmenden që më 1081, si kisha e Shën Mërisë së Amalfitanëve dhe ajo e Shën Andresë, kjo e fundit ndërtuar nga venecianët. Pas venecianëve dhe amalfitanëve, në Durrës nuk vonoi të shfaqej edhe një komunitet katolik vendas. Por, nga ana tjetër, ndryshimi i orientimit fetar në këtë trevë ishte shprehje e ndryshimit të orientimit politik të aristokracisë së Arbrit, që pas mesit të shek. XII merr nuanca të qarta properëndimore.
Ndikimet e katolicizmit në trevën e Arbrit përcilleshin, pra, nëpërmjet kishës së Dioklesë (Gentës), nga veriu, dhe nëpërmjet kishës katolike të Durrësit, nga perëndimi. Për më tepër, ashtu si në Dioklenë fqinje, në Arbër ekzistonin prej kohësh shumë të vjetra një numër abacish të urdhrit të benediktit të themeluar nga misionarë perëndimorë. Ndonëse nën hije, këto vazhduan të funksionojnë edhe pas ndarjes së kishave, më 1054, duke mbajtur gjallë orientimin roman (katolik) të tyre e duke shërbyer si pikëmbështetje e Papatit në këto treva. Të tilla manastire qenë, p.sh., manastiri i Shën Lleshit në derdhjen e poshtme të Matit, i Shën Pavlit në Blinisht, i Shën Mërisë së Ndërfanit buzë Fanit të Madh, manastiri i Shën Lleshit në Orosh, i Shën Kollit në Breg-Matë, i Shënepremtes në Kurbin e së fundi, manastiri i Shelbuemit në Rubik. Këto abaci nuk përmenden përpara vitit 1166, por elementë të veçantë, si shtresat me mozaikë, afresket apo mbishkrimet e mureve, dëshmojnë qartë për një hershmëri shumë të madhe të tyre. Pas ndarjes së kishave, më 1054, këto manastire u kthyen në avanposte të katolicizmit roman në sferën ortodokse, duke luajtur rolin e tyre në ndryshimin e raportit të forcave midis ritit ortodoks dhe atij katolik në zonën e Arbrit. Aty nga mesi i shek. XIII, kisha ortodokse kishte humbur tashmë mjaft terren në këtë zonë. Në vitin 1143 arkimandriti Nil Doksopatri kumton se mitropolisë ortodokse të Durrësit i kishin mbetur vetëm 4 sufragane nga 14 që kishte pasur dikur. Nga këto, tre i përkisnin territorit të Arbrit dhe qenë peshkopatat e Krujës, Kunavisë dhe Stefaniakës, që edhe gjeografikisht ndodheshin më pranë Durrësit. Ndërkaq, më 19 qershor të vitit 1166, titullari i kishës së Arbrit, peshkopi Lazar, i shoqëruar nga abati i manastirit benediktin të Shelbuemit (Rubik), Gjergji, mori pjesë në ceremoninë e përurimit të kishës katolike të Shën Trifonit në Kotorr, ku iu rezervua nderi i veçantë i konsakrimit të njërit prej altareve të kishës. Në ceremoninë në fjalë ndodheshin edhe përfaqësues të peshkopatave dhe të abacive të tjera katolike shqiptare nga Drishti, Shirgji, Ulqini, Tivari, Shasi si dhe “priori Andrea i Arbrit” që me sa duket përfaqësonte pushtetin laik të asaj krahine. Një vit më vonë, papa Aleksandri III, në një letër dërguar peshkopit Llazar të Arbrit, lëvdon angazhimin e tij për ta shkëputur kishën e tij nga ortodoksia bizantine e për ta lidhur atë me Romën. Me atë rast e fton Llazarin të njohë si epror të tij, të caktuar nga Selia e Shenjtë, mitropolitin e Raguzës.
Ashtu si selitë e tjera peshkopale shqiptare, edhe peshkopata e Arbrit nuk pranoi të vihej nën urdhërat e kryepeshkopatës dalmatine. Por ajo nuk u shpall as sufragane e kryepeshkopatës së Tivarit, kur kjo e fundit fitoi atribute mitropolitane dhe grumbulloi rreth vetes qendrat peshkopale të Dioklesë. Një dokument papal i vitit 1188 bën të ditur se peshkopata e Arbrit ishte vendosur në atë kohë nën varësinë e drejtpërdrejtë të Selisë së Shenjtë. Emërimi dhe shugurimi i kreut të saj bëhej vetëm nga Papa i Romës. Peshkopata e Arbrit ishte e vetmja ndër të gjitha peshkopatat katolike të pellgut dalmato-shqiptar që gëzonte një status të tillë.
Është jashtë çdo dyshimi se lëvizjet e kishës së Arbrit përcaktoheshin në një masë të madhe nga vullneti politik i krerëve të Arbrit. Orientimi i ri i kishës së Arbrit nga Roma katolike, si dhe organizimi i saj i pavarur nga qendrat fqinje, i përgjigjej drejtimit të ri properëndimor e autonomist të politikës së tyre.
Akti i fundit i këtij orientimi ishte edhe braktisja e ritit ortodoks dhe konvertimi në katolicizëm nga vetë krerët e Principatës së Arbrit. Një hap i tillë u ndërmor në vitin 1208 nga princi Dhimitër. Në një letër për papën Inocenti III, Dhimitri i shfaqte kreut të kishës katolike vendimin për t’u futur bashkë me vasalët e tij, në gjirin e kishës katolike. Papa nisi që atë vit në drejtim të Arbrit dy emisarë të tij, ndër të cilët njëri ishte arkidhjaku katolik i Durrësit, që do të merreshin me përgatitjen doktrinale të princit të Arbrit e të njerëzve të tij. Ceremonia solemne e bashkimit të tyre me kishën e Romës do të zhvillohej në një fazë të dytë, në praninë e një legati apostolik, të dërguar posaçërisht nga Papa.
Traktaktivat midis Papatit e princërve të Arbrit u ndërprenë si rezultat i rrethanave të reja politike që u krijuan në krejt zonën e Durrësit e të Arbrit pas vitit 1210. Këto u përfshinë përsëri për rreth gjysmë shekulli në sferën e ndikimit bizantin e gjatë kësaj kohe kisha e Arbrit u lidh sërish me botën ortodokse. Megjithatë, prirjet pro-katolike mbetën gjithmonë të fuqishme si në Arbëri, ashtu dhe në Durrës. Këtu, krahas kishës ortodokse, vazhdoi të funksionojë pandërprerë edhe kisha katolike, që, në mungesë të kryepeshkopit, drejtohej nga një arkidhjak i zgjedhur nga mbledhja e klerit vendas. Në këtë kohë në Durrës duken edhe shenjat e para të mbërritjes së misionarëve të urdhrave të rinj, dominikanë e françeskanë. Në zonat periferike të Arbrit, në kufi me Pultin e Shkodrën, kisha katolike i ruajti të paprekura pozitat e saj. Vetë peshkopi i Arbrit, i përsëriti më 1250 papa Inocentit IV dëshirën për futjen e dioqezës së tij nën tutelën e Romës. Kësaj iu paraqit një rast ideal për konsolidimin e pozitave të katolicizmit në një zonë kaq të kontestuar nga të dy kishat rivale, atëherë kur anzhuinët e Napolit morën Durrësin dhe e shtrinë juridiksionin e tyre në të gjitha viset e Principatës së Arbrit (1272). Në atë kohë u derdhën në Shqipëri një numër i madh fretërish dominikanë e françeskanë, që u vendosën në abacitë e vjetra benediktine ose themeluan qendra të reja manastirore. Ata u kthyen në një mjet aktiv të propagandës papale, e cila ndikoi mjaft në konsolidimin dhe në shtrirjen e mëtejshme të pozitave të katolicizmit në Shqipëri. Megjithatë, përsa i përket shtrirjes së ngushtë të Arbrit, këtu riti katolik nuk arriti të zhvendoste plotësisht besimin ortodoks. Qoftë për traditë, qoftë si rrjedhojë e ndikimit, që kisha ortodokse ushtroi vazhdimisht në këtë bërthamë qendrore të trojeve shqiptare, këtu u arrit të realizohej një simbiozë e deri një përzierje e të dy riteve, për të cilën papët e Romës u ankuan më se një herë. Një simbiozë e përzierje e tillë u shpreh materialisht në ekzistencën e funksionimin paralel të kishave e manastireve katolike e ortodokse në gjithë zonën e Arbrit si dhe në Durrës. Nuk janë madje të rralla rastet kur brenda të njëjtit tempull të gjenden së bashku elementë simbolikë, ikonografikë, ritualë e kulturorë që i përkasin njërit apo tjetrit rit. Shembull tipik në këtë drejtim ishte kisha e hershme e Shën Mërisë në Brrar afër Tiranës, një themelim i bujarëve Skurra, ku skenat biblike në afresket e mureve, ose mbishkrimet latine apo greke, dëshmojnë për një pozitë të papërcaktuar të gjithë kësaj treve midis katolicizmit e ortodoksisë e në një kuptim më të gjerë midis qytetërimit perëndimor e atij bizantin. Pikërisht për këtë arsye, një misionar katolik, që vizitoi Arbërinë më 1308, konstatonte se banorët e këtij vendi qenë “sa katolikë, aq edhe ortodoksë”. Edhe më kuptimplote për çështjen e prirjeve kulturore e fetare që mbizotëronin në atë kohë në trevën e Arbrit është shembulli i Karl Topisë, princ i Arbrit në vitet 1350-1385. Edhe pse botërisht shpallej si princ katolik e ithtar i Papës, Karl Topia në praktikë u shqua si themelues (ktitor) kishash e manastiresh ortodokse e në përgjithësi si mbrojtës e përkrahës i kulturës bizantine në principatën e tij.
== Kristalizimi i sferës ortodokse në shek. XIII-XIV ==
Pavarësisht nga dobësimi apo humbja e pozitave në treva të caktuara, fakti është se përtej brezit Durrës-Ohër pozitat e kishës ortodokse në Shqipëri nuk u rrezikuan asnjëherë seriozisht nga mësymja e katolicizmit roman.
Aty ndihej fuqishëm veprimi i qendrave të mëdha të ortodoksisë bizantine, siç qenë kryepeshkopatat e Durrësit, Naupaktit, dhe sidomos ajo e Ohrit. Një numër i madh kishash e manastiresh bizantine, të ndërtuara që në shekujt e hershëm të mesjetës e që ruhen ende sot në vende të tilla, si në Ohër, Korçë, Elbasan, Pojan, Berat, Ballsh, Përmet, Gjirokastër, Sarandë, dëshmojnë për ndikimin e plotfuqishëm që kisha ortodokse bizantine ushtronte në këto vise. Disa nga këto manastire administroheshin e drejtoheshin drejtpërdrejt nga Patriarku i Konstandinopojës e gëzonin kështu statusin e lakmuar të manastirit stavropegjiak. Të tillë dëshmohen të kenë qenë manastiri i Shën Kollit në Mesopotam (Delvinë), një fondacion i hershëm i perandorit bizantin Konstandini IX Monomak (1042-1054), apo manastiri i Labovës së Kryqit dhe ai i Hoteahovit (Çamëri).
Ndryshe nga viset e tjera shqiptare në veri të vijës Durrës-Ohër, në territoret në jug të saj kriza e Perandorisë Bizantine në shek. XII dhe shembja e saj më 1204 nga kryqtarët nuk i tronditi pozitat e ortodoksisë bizantine. Për më se gjysmë shekulli pas rënies së Konstandinopojës, e gjithë shtrirja prej Durrësit në Prevezë u përfshi në kufijtë e Despotatit të Epirit, një formacion që në pikëpamje shtetërore e kishtare qe një imitim i Perandorisë Bizantine. Nën tutelën e Despotëve të Epirit, peshkopatat e Durrësit, Ohrit, Kaninës, Beratit, Devollit, Drinopojës, Himarës, Butrintit, Eurojës etj., njohën një periudhë lulëzimi të veçantë. Pas vitit 1260, pjesa më e madhe e këtyre trevave u përfshi edhe për gati një shekull tjetër (deri më 1346) në kuadrin e Perandorisë së rindërtuar Bizantine, gjë që ndikoi akoma më shumë në forcimin e karakterit ortodoks të besimit në to. Rrethanat politike bënë shpesh që familjet fisnike Matrënga, Muzaka, Zenebishi, Spata, Losha të kishin marrëdhënie me fuqitë katolike si anzhuinët e Napolit ose Venediku, madje dhe me vetë Papatin. Si rezultat ndodhi që në pikëpamje kishtare ndonjë pinjoll i tyre të kthehej në katolik. Një dokument i vitit 1290 jep pikërisht emrat e një grupi “neofitësh” katolikë që u përkisnin familjeve në fjalë. Pavarësisht nga episode të tilla, trevat jugore shqiptare dhe banorët e tyre qëndruan, në përgjithësi, të lidhura me ritin ortodoks.
Pavarësisht nga fakti që ndarja kishtare që prej shek. XI u bë një realitet në jetën shoqërore në Shqipëri, ajo nuk arriti asnjëherë të ushqejë shfaqje të intolerancës e të fanatizmit fetar. Përgjatë gjithë mesjetës këtu s’ka asnjë të dhënë që të pohojë ekzistencën e ballafaqimeve e të konflikteve fetare midis shqiptarëve ortodoksë dhe atyre katolikë. Kjo bashkëjetesë e ky mirëkuptim u ruajt edhe kur struktura fetare në Shqipëri ndryshoi në mënyrë radikale dhe kur pjesa më e madhe e popullsisë u konvertua në islamizëm.
[[Kategoria:Historia e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Historia e Arbërisë]]
[[Kategoria:Kisha Katolike në Shqipëri]]
[[Kategoria:Kisha ortodokse në Shqipëri]]
m8l91m7qv38fpac0whrqjcqmwdvnr13
Filippo Inzaghi
0
63545
3043314
3027756
2026-09-17T22:38:11Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043314
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Filippo Inzaghi
| image = [[Skeda:Filippo Inzaghi 2011.jpg|250px]]
| image_size = 250px
| caption = Inzaghi në vitin 2011
| fullname = Filippo Inzaghi
| birth_date = {{Birth date and age|9|8|1973|df=y}}
| birth_place = [[Piacenza]], Itali
| height = 1.81 m
| position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]
| currentclub = [[Benevento Calcio|Benevento]] (trajner)
| youthyears1 = 1982–1985 |youthclubs1 = San Nicolò
| youthyears2 = 1985–1991 |youthclubs2 = [[Piacenza Calcio|Piacenza]]
| years1 = 1991–1995 |clubs1 = [[Piacenza Calcio|Piacenza]] |caps1 = 39 |goals1 = 15
| years2 = 1992–1993 |clubs2 = → [[U.C. AlbinoLeffe]] (huazim) |caps2 = 21 |goals2 = 13
| years3 = 1993–1994 |clubs3 = → [[Hellas Verona F.C.|Verona]] (huazim) |caps3 = 36 |goals3 = 13
| years4 = 1995–1996 |clubs4 = [[Parma F.C.|Parma]] |caps4 = 15 |goals4 = 2
| years5 = 1996–1997 |clubs5 = [[Atalanta B.C.|Atalanta]] |caps5 = 33 |goals5 = 24
| years6 = 1997–2001 |clubs6 = [[Juventus F.C.|Juventus]] |caps6 = 120 |goals6 = 57
| years7 = 2001–2012 |clubs7 = [[A.C. Milan|Milan]] |caps7 = 202 |goals7 = 73
| totalcaps = 466 |totalgoals = 197
| nationalyears1 = 1993–1996 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] |nationalcaps1 = 14 |nationalgoals1 = 3
| nationalyears2 = 1997–2007 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |nationalcaps2 = 57 |nationalgoals2 = 25
| manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = [[A.C. Milan Primavera|Milan Primavera]]
| manageryears2 = 2014–2015 | managerclubs2 = [[A.C. Milan|Milan]]
| manageryears3 = 2016-2018
| managerclubs3 = [[Venezia F.C.|Venezia]]
| manageryears4 = 2018-2019
| managerclubs4 = [[Bologna F.C. 1909|Bologna]]
| manageryears5 = 2019-
| managerclubs5 = [[Benevento Calcio|Benevento]]
| medaltemplates = {{MedalTeam|{{flamuri|Italia}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]}}
{{MedalW|{{center|[[FIFA Kupa e Botës]]}}|[[2006 FIFA Kupa e Botës|2006]]}}
{{MedalRU|{{center|[[UEFA Kampionati Europian i Futbollit|UEFA Kampionati Europian]]}}|[[UEFA Euro 2000|2000]]}}
}}
'''Filippo "Pippo" Inzaghi''' <small>[[Urdhëri i Meritës së Republikës Italiane|UMRI Zyrtar]]</small> (<small>Italisht</small>: [[Gjuha italiane|[fiˈlippo inˈtsaɡi]]];<ref>Shiko ''[http://www.dizionario.rai.it/poplemma.aspx?lid=49644&r=249312 inzago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923223557/http://www.dizionario.rai.it/poplemma.aspx?lid=49644&r=249312 |date=23 shtator 2015 }}'' në ''Dizionario italiano multimediale e multilingue d'ortografia e di pronunzia''. Shpesh shkruhet gabimisht si {{IPA|/inˈdzaɡi/}}.</ref> lindur më [[9 gusht]] [[1973]]) është një ish [[futbolli]]st italian dhe [[Trajner (sport)|trajner]] i [[Benevento Calcio]] në [[Serie A]].
Ai ka luajtur si sulmues, dhe e ka shpenzuar shumicën e karrierës së tij duke luajtur me [[Juventus F.C.|Juventusin]] dhe Milanin, dhe sigurisht ka zhvilluar edhe 57 paraqitje me [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]]. Inzaghi ka fituar [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2006]], dy tituj të [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]] (2003, 2007), tre tituj të [[Serie A]] (1998, 2004, 2011). Ai është një nga sulmuesit më efikas i të gjitha kohërave, i pesti i Italisë, duke shënuar plot 313 gola në ndeshje zyrtare. Ai është aktualisht golashënuesi i katërt më i mirë në kompedicionet europiane me 70 gola, duke qënë mbrapa [[Raúl González Blanco|Raúlit]], [[Lionel Messi]]t dhe [[Cristiano Ronaldo]]s. Ai gjithashtu është edhe golashënuesi më i mirë i Milanit në kompedicionet europiane me 43 gola. Ai gjithashtu mban rekordin për numrin më të madhë të tregolshave në Serie A, me 10.
==Karriera me klube==
===Vitet e para===
Lojtarët e preferuar të Inzaghit kur ai ishte fëmijë ishin [[Paolo Rossi]] dhe [[Marco van Basten]]. Vëllai më i madhë i futbollistit tjetër [[Simone Inzaghi]], ai filloi të luajë me klubin e qytetit të tij [[Piacenza Calcio|Piacenza]] si i ri në vitin 1991, por zhvilloi vetëm dy paraqitje në ligë përpara se të huazohej te skuadra e [[Lega Pro Prima Divisione|Serie C1]] [[U.C. AlbinoLeffe|Leffe]], ku ai impresionoi me 13 gola në 21 ndeshje. Në vitin 1993, Inzaghi kaloi te klubi i [[Serie B]] [[Hellas Verona F.C.|Verona]] ku shënoi 13 gola në 36 paraqitje në ligë. Pas kthimit të tij te Piacenza, ai shënoi 15 herë në 37 ndeshje duke ndihmuar klubin që të fitonte Serinë B duke provuar se ai ishte një i ri me prespektivë.
Inzaghi bëri debutimin e tij në [[Serie A]] pas transferimit te [[Parma F.C.|Parma]] në vitin 1995, por ai shënoi vetëm dy herë në 15 paraqitje. Një nga këto dy gola erdhi kundër Piacenzës, duke e "bërë atë të qajë". Ai shënoi edhe dy gola në kompedicionet europiane në atë sezon. Në sezonin tjetër, ai kaloi te [[Atalanta B.C.|Atalanta]], duke u shpalluar si ''[[Capocannoniere]]'' (golashënuesi më i mirë i Serie A) me 24 gola, duke i shënuar çdo skuadre në ligë. Ai u nderua me çmimin [[Futbollisti i ri më i mirë i vitit i Serie A]] dhe luajti si kapiten i skuadrës në ndeshjen e fundit.
===Juventus===
[[Skeda:1997 Filippo Inzaghi (cropped).jpg|parapamje|djathtas|Inzaghi duke luajtur gjatë një ndeshje të kupës kundër U.S. Brescello në sezonin 1996–97.]]
Inzaghi kaloi në skuadrën e gjashtë të tij brënda një peridhe prej shtatë sezonesh, duke firmosur me [[Juventus F.C.|Juventusin]] për një shumë të raportuar prej 23 milion [[Lira italiane|lirash italiane]].<ref name="Inzaghi2001">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//2001/luglio/02/gia_Milan_Inzaghi_ga_0_0107022391.shtml|title=E' già il Milan di Inzaghi|trans-title=Tashmë është Milani i Inzaghit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=2 korrik 2001|accessdate=8 mars 2010}}</ref> Ai krijoi një treshe të veshtirë sulmi sëbashku me [[Alessandro Del Piero]]n and [[Zinedine Zidane]]n, një treshe që zgjati për katër sezone, nën drejtimet e [[Marcello Lippi]]t dhe [[Carlo Ancelotti]]t, i cili e bëri Inzaghin lojtarin më me peshë të skuadrës në atë kohë. Gjatë kohës së tij te ''Bianconerit'', ai shënoi [[Lista e tregolshave në UEFA Ligën e Kampioneve|dy tregolshat e parë në UEFA Ligën e Kampioneve]] – kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] dhe [[Hamburger SV]] – duke u bërë lojtari i parë që e arrin këtë gjë.<ref name="Gli eroi in bianconero: Filippo INZAGHI">{{cite web|url=http://www.tuttojuve.com/gli-eroi-bianconeri/gli-eroi-in-bianconero-filippo-inzaghi-58594|title=Gli eroi in bianconero: Filippo INZAGHI|trans-title=Heronjtë bardhezi: Filippo Inzaghi|website=www.tuttojuve.com|language=it|author=Stefano Bedeschi|date=9 gusht 2013|accessdate=27 prill 2015|archive-date=25 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181125162420/https://www.tuttojuve.com/gli-eroi-bianconeri/gli-eroi-in-bianconero-filippo-inzaghi-58594|url-status=dead}}</ref>
Gjatë sezonit të tij të parë në klub, Inzaghi shënoi dy gola me Juventusin që mposhti 3–0 [[Vicenza Calcio|Vicenzën]] në [[1997 Supercoppa Italiana]].<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/1997/agosto/24/SuperPippo_regala_Supercoppa_alla_Juve_co_0_9708245839.shtml|title=SuperPippo regala la Supercoppa alla Juve|trans-title=SuperPippo i dhuron Juves Superkupën|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author=Giuseppe Toti|date=24 gusht 1997|accessdate=27 prill 2015}}</ref> Juventus fitoi ''[[Serie A|Skudenton]]'' në [[1997–98 Serie A|sezonin 1997–98]], ku Inzaghi shënoi 18 gola, përfshirë edhe një tregolësh vendimtar kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]] që u siguroi skuadrës titullin.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/1998/maggio/11/Super_Pippo_tre_per_scudetto_co_0_9805118101.shtml|title=Super Pippo si fa in tre per lo scudetto|trans-title=Super Pippo shënon tre për Scudetton|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Giancarlo Padovan|author2=Stefano Agresti|date=11 maj 1998|accessdate=27 prill 2015}}</ref> Ai gjithashtu shënoi edhe 6 gola për të ndihmuar Juventusin që arrinte në [[1997–98 UEFA Liga e Kampioneve|finalen e Ligës së Kampioneve]], ku ata u mposhtën 1–0 nga [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]].<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/1998/maggio/21/Juve_non_Real_torna_sul_co_0_9805216414.shtml|title=La Juve non c'e', il Real torna sul trono d' Europa|trans-title=Juve nuk është, Reali kthehet në fronin e Evropës|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Giancarlo Padovan|author2=Roberto Perrone|date=21 maj 1998|accessdate=27 prill 2015}}</ref>
[[1998–99 Serie A|Sezoni 1998–99]] ishte më pak i suksesshëm për Juventusin, pasi ata u mposhtën nga [[S.S. Lazio|Lazio]] në [[Supercoppa Italiana 1998|Superkupën e Italisë]], dhe e përfunduan sezonin në Serie A me një vend zhgënjyes të shtatë. Inzaghi sërisht arriti të shënonte 20 gola në të gjitha kompeticionet, duke e mbyllur sezonin si golashënuesi më i mirë i ekipit;<ref>{{cite web|url=http://www.myjuve.it/statistiche-stagione-1998-99-juventus/gol_segnati-Gol-104.aspx|title=Statistiche Stagione 1998-99|trans-title=Statistikat e sezonit 1998-99|website=www.myjuve.it|language=it|accessdate=27 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030234056/http://www.myjuve.it/statistiche-stagione-1998-99-juventus/gol_segnati-Gol-104.aspx|archive-date=30 tetor 2014|url-status=dead}}</ref> ku 6 prej golave i shënoi në [[1998–99 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], me Juventusin që u eleminua në gjysmë-finale nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]] që do të shpallej në fund kampion. Gjatës ndeshjes së dytë gjysmë-finale në [[Torino]], Inzaghi shënoi dy gola në dhjetë minutat e para, por Manchesteri u rikthye duke fituar në fund ndeshjen 3–2.<ref>{{cite web|url=http://www2.raisport.rai.it/news/rubriche/coppe978/199904/21/371e2c9c04297/|title=Champions delle beffe|trans-title=Kampionët e talljes|publisher=Rai Sport|language=it|date=21 prill 1999|accessdate=27 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130226095511/http://www2.raisport.rai.it/news/rubriche/coppe978/199904/21/371e2c9c04297/|archive-date=26 shkurt 2013|url-status=dead}}</ref>
Inzaghi ndihmoi Juventusin që të fitonte [[1999 UEFA Kupa Intertoto|Kupën Intertoto]] në vitin 1999, duke shënuar 5 gola në gjysmë-finale kundër [[FC Rostov|Rostov]], dhe 2 në finale kundër [[Stade Rennais F.C.|Rennes]], duke kualifikuar Juventusin në [[1999–2000 Kupa UEFA|Kupën UEFA]] në atë sezon.<ref>{{cite web|url=http://it.archive.uefa.com/competitions/intertotocup/history/season=1999/intro.html|title=1999: Anche la Juve nell'albo d'oro|trans-title=1999: Edhe Juvja në rollin e artë|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 prill 2015|date=1 gusht 1999|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108204036/http://it.archive.uefa.com/competitions/intertotocup/history/season=1999/intro.html|archive-date=8 janar 2016|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi edhe 15 gola në [[Serie A 1999-2000|Serie A]], me Juventusin që e humbi titullin në fund pasi u mposht nga [[S.S. Lazio|Lazio]] në ndeshjen e javës së fundit. Në sezonin e ardhshëm, Inzaghi arriti të shënojë 11 gola në [[Serie A 2000–01|Serie A]], me Juventusin që e mbylli në vendin e dytë për të dytin sezon rresht; ai gjithashtu shënoi edhe 5 gola në [[2000–01 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], përfshirë edhe një tregolësh kundër [[Hamburger SV|Hamburg]],<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2000/matches/round=1481/match=65960/index.html|title=Hamburg-Juventus (4-4)|publisher=UEFA|language=en|accessdate=28 prill 2015|date=13 shtator 2000}}</ref> por Juventus u eleminua që në raundin e parë. Me 16 gola në të gjitha kompedicionet, ai ishte golashënuesi më i mirë i Juventusit për të tretin sezon rresht.
===Milan===
[[Skeda:Filippo Inzaghi 20030528.jpg|majtas|parapamje|upright|Inzaghi me Milanin në vitin 2003.]]
Pavarësisht një mesatareje të mirë me 89 gola në 165 ndeshje me ''Bardhezinjtë'', Inzaghi u la në stol në favor të sulmuesit francez [[David Trezeguet]] dhe më vonë firmosi me [[A.C. Milan|Milanin]]<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11863/2212813/pippo-milans-man|title=Pippo Milan's Man|trans-title=Pippo njeriu i Milanit|publisher=Sky Sports|language=en|author=Rupert Webster|accessdate=28 prill 2020}}</ref> për një shumë të raportuar prej 70 milion lirash italiane,<ref name="Inzaghi2001"/> sëbashku me [[Cristian Zenoni]]n.<ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/07/03/inzaghi-al-milan-fatta-moratti-su-toldo.html|title=Inzaghi al Milan, è fatta. Moratti su Toldo e Chiesa|trans-title=Inzaghi në Milano, është bërë. Moratti pas Toldos dhe Chiesës|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Enrico Currò|author2=Benedetta Ferrara|date=2 korrik 2001|accessdate=20 shkurt 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sport.it/articolo/calciomercato-inzaghi-al-milan|title=Inzaghi è rossonero|trans-title=Inzaghi është kuqezi|website=sport.it|language=en|author=Luca De Capitani|date=5 gusht 2003|accessdate=20 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141031132324/http://www.sport.it/articolo/calciomercato-inzaghi-al-milan/|archive-date=31 tetor 2014|url-status=dead}}</ref> (Sky Sports gjithashtu raportoi një shumë të ngjashme për blerjen e tij, 17 milion [[Paund sterlina|£]]<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11863_2212820,00.html|title=INZAGHI COMPLETES MILAN SWITCH|trans-title=Inzaghi plotëson kalimin te Milani|publisher=Sky Sports|language=en|date=2 korrik 2001|accessdate=26 janar 2010}}</ref>) për [[2001–02 Serie A|sezonin 2001–02]] nga trajneri [[Fatih Terim]]. Juventus njoftoi se nga shitja e Inzaghit kishte përfituar 31 milion [[Euro|€]].<ref>{{cite news|url=http://www.juventus.com/site/filesite/finance/bilanci_relazioni/28_ott_2002_eng_.pdf|title=Reports and Financial Statements at 30 June 2002|publisher=Juventus F.C.|language=en|date=28 tetor 2002|accessdate=8 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20081207045734/http://www.juventus.com/site/filesite/finance/bilanci_relazioni/28_ott_2002_eng_.pdf|archive-date=7 dhjetor 2008|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, Inzaghi përsoi një dëmtim në gju dhe humbi pjesën e parë të sezonit. Pas rikthimit të tij, ai ishte në gjëndje të krijonte një dyshe të fortë golashënuesish sëbashku me ukrainasin [[Andriy Shevchenko]], duke grrumbulluar sëshpejti një varg trofeshë, ku mes tyre ishte edhe [[2002–03 UEFA Liga e Kampioneve|Liga e Kampioneve 2002–03]] (ku në finale Milani mposhti ish skuadrën e tij Juventus nga gjuajtjet e penalltive), sëbashku me [[2002–03 Coppa Italia|Kupën e Italisë 2003]], [[UEFA Super Kupa 2003|Superkupën Europiane 2003]], [[Supercoppa Italiana 2004|Superkupën Italiane 2004]] dhe [[2003–04 Serie A|''Scudetton'' 2003–04]]. Në fushatën e skuadrës në Ligën e Kampioneve 2002–03, ai shënoi tregolëshin e tretë në këtë kompeticion kundër [[Deportivo de La Coruña]] në fazën e grupeve dhe një tjetër gol vendimtar në çerek-finale kundër [[AFC Ajax|Aaxit]], duke arritur në kuotën e 12 golave sezonal në Evropë. Në nëntor 2004, ai rinovoi kontratën e tij me klubin.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01a3-0e6b3b8d43b5-615365ed56d8-1000--inzaghi-extends-milan-stay/|title=Inzaghi extends Milan stay|trans-title=Inzaghi zgjat qëndrimin te Milani|publisher=UEFA|language=en|date=4 nëntor 2004|accessdate=20 maj 2008}}</ref>
Inzaghi ishte në gjëndje të rikuperohej plotësisht nga dëmtimet e vazhdueshme në gju që e kishin ndjekur gjatë dy viteve duke u rikthyer në formën e tij më të mirë pas 12 golave në 22 ndeshje në Serie A gjatë sezonit [[2005–06 Serie A|2005–06]], sëbashku me katër gola në pesë paraqitje në Ligën e Kampioneve; dy kundër [[Olympique Lyonnais]] çerek-finale dhe dy të tjerë kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në fazën e parë me eleminim direkt. Ai shënoi golin vendimtar kundër [[bavaria]]nëve në çerek-finalet e vitit 2007, duke ndihmuar Milanin të arrinte në gjysmë-finalet e kompedicionit. Më 23 maj 2007, në [[2007 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|finalen e Ligës së Kampioneve]] në [[Athina|Athinë]], ai shënoi të dy golat e Milanit në fitoren 2–1 kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]] në një rindeshje pas [[2005 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|finales së vitit 2005]]. Ai deklaroi pas ndeshjes:
{{cquote|Të shënojë dy gola në finale është një ëndërr që nga fëmijëria, dhe këto që shënova dje ishin më të rëndësishmet e karrierës sime. Ishte një ndeshje e paharrueshme. Është diçka që do të qëndrojë me mua përjetë dhe dy golat në finale flasin vetë.|10px|10px|Filippo Inzaghi}}
Në fillim të sezonit 2007–08, ai e vazhdoi atje ku e la në Athinë, duke shënuar golin e barazimit në fitoren 3–1 të Milanit kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në [[UEFA Super Kupa 2007|UEFA Super Kupën 2007]]. Inzaghi mbylli një vit më shumë se të suksesshëm duke shënuar dy gola në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2007|finalen e Kupës së Botës për Klube]], duke ndihmuar Milanin të mposhtë [[Boca Juniors]]in me rezultatin 4–2 duke u hakmarrë për humbjen e finales në vitin 2003 me penallti.
Më 24 shkurt 2008, Inzaghi shënoi golin e fitores në triumfin e Milanit 2–1 kundër [[U.S. Città di Palermo|Palermos]] duke shënuar me kokë pasi kishte ardhur nga stoli i rezervave; ky ishte goli i tij i parë pas gati një viti. Ky gol u pasua edhe nga 10 të tjerë në ligë, ku i fundit ishte kundër [[Udinese Calcio|Udineses]]. Goli kundër Udineses ishte i 100ti për klubin në ndeshjet zyrtare. Por pavarësisht formës së tij fantastike, trajneri i [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtares italiane]] [[Roberto Donadoni]] nuk e thirri për të luajtur në [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]]. Në nëntor 2008, Inzaghi pranoi zgjatjen e kontratës deri në qershor 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/inzaghi-pens-milan-extension-996388.html|title=Inzaghi pens Milan extension|trans-title=Inzaghi firmos zgjatjen e kontratës me Milanin|publisher=The Independent|language=en|location=Londër|author=Adrian Mills|date=6 nëntor 2008|accessdate=2 prill 2010}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>
Më 8 mars 2009, Inzaghi shënoi tregolshin e parë të sezonit me Milanin kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], duke e udhëhequr skuadrën në fitoren 3–0 në [[San Siro]]. Goli i tij i 300të i karrierës erdhi në fitoren shkatërrimtare 5–1 kundër [[A.C. Siena|Sienës]] në transfertë. Ai më pas shënoi edhe tre gola të tjerë kundër [[Torino F.C.|Torinos]], tregolshi i tij i dytë i sezonit. Duke shënuar këtë tregolësh ai mori pseudonimin nga mediat "Super Pippo" dhe vendosi rekordin për numrin më të madhë të tregolshëve në Serie A në 25 vitet e fundit. Me 10 tregolësha në Serie A, Inzaghi është përpara [[Giuseppe Signori]]t (9), [[Hernán Crespo]]s (8), [[Roberto Baggio]]s, [[Marco van Basten]]it, [[Gabriel Batistuta|Gabriel Bastistutës]], [[Abel Balbo]]s, [[Vincenzo Montella|Vincenzo Montellës]] (7), [[Antonio Di Natale]]s, dhe [[David Trezeguet]] (6). Inzaghi ka shënuar një tregolësh për Atalantën, katër për Juventusin dhe pesë Milan.
Në sezonin 2009–10, nën drejtimin e [[Leonardo Araújo|Leonardos]], Inzaghi kishte rolin e një lojtari rezervë me kontratën e tij që skadonte në qershor 2010. Më 21 maj 2010, atij ju ofrua një kontratë e re një-vjeçare që do të skadonte më 30 qershor 2011.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11854_6166606,00.html|title=Inzaghi extends Milan stay|trans-title=Inzaghi zgjat qëndrimin te Milani|publisher=Sky Sports|language=en|date=21 maj 2010|accessdate=22 maj 2010}}</ref>
Më 3 nëntor 2010, në ndeshjen e fazës së grupeve të [[2010–11 UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve 2010–11]] kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]], ku Milan ishte në disavantazh 1–0, Inzaghi u aktivizua si zëvëndësues në pjesën e dytë dhe shënoi një dopietë për t'i dhënë Milanit avantazhin 2–1. Megjithatë, [[Pedro León]] barazoi në minutën e 94të dhe ndeshja u mbyll 2–2.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/nov/03/milan-real-madrid-champions-league1|title=Pedro León rescues Real Madrid after Filippo Inzaghi double for Milan|trans-title=Pedro León shpëton Real Madridin pas dopietës së Filippo Inzaghit për Milanin|publisher=The Guardian|language=en|author=Sid Lowe|date=3 nëntor 2010|accessdate=28 prill 2020}}</ref> Me këtë rast, ai u bë golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave në kompeticionet europiane me 70 gola.<ref name="Shtatëdhjetë gola">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01eb-0e7623c10067-2a22807a8389-1000--seventy-up-for-european-goal-king-inzaghi/|title=Seventy up for European goal king Inzaghi|trans-title=Shtatëdhjetë e lartë për mberin e golit evropian Inzaghi|publisher=UEFA|language=en|author=Richard Aikman|date=4 nëntor 2010|accessdate=28 prill 2020}}</ref> Ai gjithashtu u bë dhe lojtari i dytë më i vjetër që shënonte gol në Ligën e Kampioneve, në moshën 37 vjeçare e 85 ditore, duke u renditur mbrapa [[Ryan Giggs]]it të [[Manchester United F.C.|Manchester United]]it, që tani është kaluar nga patrioti i Inzaghit [[Francesco Totti]]. Me këto gola, Inzaghi parakaloi edhe idhullin e fëmijërisë [[Marco van Basten]] në listën e golashënuesve më të mirë të klubit me 125 gola.
Më 10 nëntor 2010, Inzaghi pësoi një dëmtim serioz gjatë kohës që po luante kundër [[U.S. Città di Palermo|Palermos]]. Një deklaratë në uebsajtin zyrtar të klubit konfirmoi se Inzaghi kishte pësuar një dëmtim në ligamentin dhe meniskun e gjurit të tij të majtë. U mendua se ai do të ishte jashtë fushave për pjesën e mbetur të sezonit. Për shkak të moshës së tij, u mendua se ky dëmtim mund t'i jepte fund karrierës së tij; megjithatë, Inzaghi ishte shumë optimist. Më 7 maj 2011, me Inzaghin që ishte ende duke u rikuperuar nga dëmtimi, Milanin fitoi titullin e [[2010–11 Serie A]]. Ai luajti për herë të parë që pas dëmtimit më 14 maj, me Milanin që mposhti [[Cagliari Calcio|Cagliarin]] 4–1. Ai rinovoi kontratën e tij deri në qershor 2012 gjatë fushatës para-sezonale të skuadrës.
Milani vendosi të mos i rinovonte më kontratën lojtarëve veteran dhe Inzaghi ishte njëri prej tyre, sëbashku me [[Clarence Seedorf]], [[Alessandro Nesta]], dhe [[Gennaro Gattuso]].<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2012/05/12/3097405/they-were-in-manchester-they-were-in-athens-and-theyll-be-in|title=They were in Manchester, they were in Athens, and they'll be in AC Milan hearts forever: Goodbye Gattuso, Inzaghi, Seedorf & Nesta|trans-title=Ata ishin në Maneçster, ata ishin në Athinë, dhe tani ata do të jenë në zemrat e Milanit përgjithmonë: Lamtumirë Gattuso, Inzaghi, Seedorf & Nesta|publisher=Goal.com|language=en|date=12 maj 2012|accessdate=26 korrik 2012}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të fundit për Milanin kundër [[Novara Calcio|Novarës]] më 13 maj 2012 dhe zhvilloi një performancë të mirë duke shënuar edhe gol,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/326830?cc=5901|title=Inzaghi claims winner on final Milan bow|trans-title=Inzaghi shënon golin e fitores në ndeshjen e fundit me Milanin|publisher=[[ESPN FC]]|language=en|date=13 maj 2012|accessdate=26 korrik 2012|archive-date=14 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120714072812/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/326830?cc=5901|url-status=dead}}</ref> gjë që i dha shumë gëzim dhe kënaqësi tifozëve. Më 24 korrik 2012, Inzaghi lajmëroi tërheqjen nga futbolli profesionist për të nisur një karrierë si trajner.<ref>{{cite web|url=http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Inzaghi.html|title=Filippo Inzaghi|website=www.magliarossonera.it|language=en|accessdate=27 prill 2015}}</ref>
===Rekordet në kompeticionet evropiane===
Me 70 gola, Inzaghi është golashënuesi i katërt më i mirë në kompedicionet evropiane, duke u renditur mbrapa [[Raúl González Blanco|Raúlit]], [[Lionel Messi]]t dhe [[Cristiano Ronaldo]]s.<ref name="Shtatëdhjetë gola"/> Ai u bë lojtari i parë që shënon dy tregolsha në Ligën e Kampioneve – të dy me [[Juventus F.C.|Juventusin]] — ku ai shënoi një tripletë në barazimin 4–4 kundër [[Hamburger SV]] më 30 shtator 2000; i pari erdhi në suksesin 4–1 kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyivit]] gjatë çerek-finaleve të sezonit 1997–98. Inzaghi vendosi rekord duke shënuar edhe tregolshin e tretë në fitoren 4–0 kundër [[Deportivo de La Coruña]]s në sezonin 2002–03, gjatë kohës që luante me Milanin. Rekordi i tij më vonë do të barazohej nga [[Michael Owen]], i cili ka shënuar dy tregolsha me [[Liverpool F.C.|Liverpoolin]] dhe një tregolshësh me [[Manchester United F.C.|Manchester United]]in.
==Karriera ndërkombëtare==
Nga 1993 e deri në 1996 Inzaghi zhvilloi 14 paraqitje me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|kombëtaren nën-21]], duke shënuar tre gola; ai ishte pjestar i ekipit që fitoi [[UEFA Kampionati Evropian nën-21 i Futbollit 1994|Kampionatin Evropian nën-21 të vitit 1994]]. Inzaghi luajti ndeshjen e tij të parë me [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] në [[Tournoi de France 1997|Tournoi de France]] kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] më 8 qershor 1997, nën drejtimin e ish trajnerit të tij te nën-21 [[Cesare Maldini]]. Ai asistoi golin e shënuar nga [[Alessandro Del Piero]], me Italinë që barazoi 3–3.<ref name="Nazionale in cifre: Inzaghi, Filippo">{{cite web|url=http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=1223&squadra=1|title=Nazionale in cifre: Inzaghi, Filippo|trans-title=Kombëtarja në shifra: Inzaghi, Filippo|publisher=FIGC|language=it|accessdate=24 prill 2015|archive-date=17 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101117033027/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=1223&squadra=1|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golat e parë me Italinë më 18 nëntor 1998 në barazimin 2–2 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]];<ref>{{cite web|url=http://www.italia1910.com/giocatori-partite-in-gol.asp?IDGiocatore=340|title=Filippo Inzaghi|website=Italia1910.com|language=it|accessdate=24 prill 2015}}</ref> që nga ajo kohë ai shënoi edhe 23 gola të tjerë në 49 ndeshje. Ai luajti në [[1998 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1998]], [[UEFA Euro 2000|Euro 2000]], [[2002 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2002]] dhe në [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2006]].
Pavarësisht se Inzaghi nuk shënoi në Kupën e Botës 1998, duke qënë se nuk ishte zgjedhja e parë, në ndeshjen e fundit në fazën e grupeve kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]], ai u aktivizua si zëvëndësues dhe asistoi golin e [[Roberto Baggio]]s, duke ndihmuar Italinë të fitonte ndeshjen 2–1 dhe të kalonte grupin;<ref>{{cite web|url=http://www2.raisport.rai.it/eventi/francia98/incontri/ita_aut.htm|title=Italia - Austria 2-1|publisher=RAI|language=it|accessdate=24 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090704112212/http://www2.raisport.rai.it/eventi/francia98/incontri/ita_aut.htm|archive-date=4 korrik 2009|url-status=dead}}</ref> Italia u eleminua në çerek-finale nga gjuatjet e penalltive nga vendi organizator dhe fituesit e turnamentit [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]].<ref>{{cite web|url=http://www2.raisport.rai.it/eventi/francia98/incontri/ita_fra.htm|title=Italia - Francia 3-4 (ai rigori) (0-0 al 90' e al 120')|trans-title=Italia - Franca 3-4 (me penallti) (0-0 pas 90' min dhe 120' min)|publisher=RAI|language=it|accessdate=24 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616003113/http://www2.raisport.rai.it/eventi/francia98/incontri/ita_fra.htm|archive-date=16 qershor 2012|url-status=dead}}</ref> Në Euro 2000, ai ishte një nga sulmuesit titullar të Italisë nën drejtimin e trajnerit të ri [[Dino Zoff]]. Ai shënoi dy gola gjatë turnamentit (një nga penalltia në fitoren 2–1 kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turisë]] në ndeshjen e parë të Italisë,<ref>{{cite web|url=http://www2.raisport.rai.it/news/eventi/euro2000/200006/11/39437aa601098/|title=Italia - Turchia 2-1|trans-title=Italia - Turqia 2-1|publisher=RAI|language=it|accessdate=24 prill 2015|date=11 qershor 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222155816/http://www2.raisport.rai.it/news/eventi/euro2000/200006/11/39437aa601098/|archive-date=22 dhjetor 2015|url-status=dead}}</ref> dhe një tjetër në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]] në çerek-finale<ref>{{cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=2000/matches/round=1459/match=65180/postmatch/report/index.html|title=Gli Azzurri non sbagliano contro la Romania|trans-title=Të kaltrit nuk shpërdorojnë ndaj Rumanisë|publisher=UEFA|language=it|accessdate=29 janar 2015}}</ref>) për të ndihmuar Italinë të shkonte në [[Finalja e UEFA Euro 2000|finale]], ku u mposhtën nga Franca sërisht, këtë herë falë një goli të artë të [[David Trezeguet]].<ref>{{cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=2000/matches/round=1461/match=65299/postmatch/report/index.html|title=Gol d'oro per Trezeguet e la Francia|trans-title=Goli i artë për Trezeguet dhe Francën|publisher=UEFA|language=it|accessdate=29 janar 2015}}</ref> Ai ishte golashënuesi më i mirë i Italisë në turnament sëbashku me [[Francesco Totti]]n.<ref>{{cite web|url=http://soccer-europe.com/Archives/EuropeanChampionships/Euro2000/Data/Performers.html|title=Euro 2000 Goals & Assists|trans-title=Golat dhe asistet e Euro 2000|website=Soccer-Europe.com|language=en|accessdate=12 janar 2015}}</ref>
Nën drejtimin e zëvëndësuesit të Zoffit, [[Giovanni Trapattoni]]t, Inzaghi ishte golashënuesi më i mirë i Italisë në [[kualifikueset e Kupës së Botës 2002]] dhe në [[UEFA Euro 2004|Euro 2004]],<ref>{{cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=2004/statistics/round=1579/index.html|title=UEFA Euro 2004: Statistiche|trans-title=UEFA Euro 2004: Statistikat|publisher=UEFA|language=it|accessdate=24 prill 2015}}</ref> por e humbi turnamentin e fundit për shkak të një dëmtimi. Ai nuk mundi të shënojë asnjë gol në Kupën e Botës 2002, duke zhvilluar vetëm dy paraqitje, me Italinë që u eleminua me polemika në çerek-finale nga një prej dy vendeve organziatore [[Kombëtarja koreano-jugore e futbollit|Koreja e Jugut]];<ref>{{cite web|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/italia-corea-2002-complotto.html|title=Italia, Corea e Byron Moreno: COMPLOTTO?|trans-title=Italia, Koreja dhe Byron Moreno: Komplot?|publisher=Storia di Calcio|language=it|accessdate=24 prill 2015|archive-date=9 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150609011551/http://www.storiedicalcio.altervista.org/italia-corea-2002-complotto.html|url-status=dead}}</ref> në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]], që u mbyll në barazimin 1–1, Inzaghi kishte shënuar një gol të rregullt i cili ishte anulluar në mënyrë të gabuar.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/2002/giugno/14/Del_Piero_Ecuador_tengono_galla_co_0_02061410306.shtml|title=Del Piero e l' Ecuador tengono a galla l' Italia|trans-title=Del Piero dhe Ekuador e mbajnë Italinë në det|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Giancarlo Padovan|author2=Alberto Costa|accessdate=24 prill 2015|date=14 qershor 2002}}</ref>
Dëmtimet e vazhdueshme të Inzaghit në gju dhe në kyçin e këmbës e penguan që të luante futboll me kombëtaren për dy vite përpara se të fitonte formën e tij më të mirë, gjë që bëri që [[Marcello Lippi]] ta merrte për në Kupën e Botës 2006. Për shkak të mungesës së yjeve të sulmit si Alessandro Del Piero, Francesco Totti dhe [[Luca Toni]], Inzaghi zhvilloi paraqitjen e tij të vetme – duke hyrë në vend të [[Alberto Gilardino]]s — në një ndeshje të fazës së grupeve kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] më 22 qershor 2006, duke shëënuar golin e vetëm të turnamentit, duke tribluar [[Petr Čech]] në një situatë një-kundër-një për të shënuar golin e dytë të ndeshjes, duke u bërë lojtari më i vjetër i Italisë që shënon gol në një Kupë Bote;<ref>{{cite news|author1=Nicola Apicella|title=Rep. Ceca-Italia 0-2|url=http://www.repubblica.it/speciale/2006/mondiali/dati/dirette/1596550.html|work=La Repubblica|accessdate=24 prill 2015|date=22 qershor 2006}}</ref> Italia fitoi turnamentin, duke mposhtur Francën në [[2006 Finalja e Kupës së Botës 2006|finale]] pas gjuajtje të penalltive.<ref>{{cite news|author1=Maurizio Crosetti|title=L' Italia campione del mondo 2006 Repubblica lo racconto così|url=http://www.repubblica.it/la-repubblica-delle-idee/quel-giorno/2013/07/09/news/2006_italia_campione_del_mondo-62662130/|work=La Repubblica|accessdate=24 prill 2015|date=9 korrik 2006}}</ref>
Pas triumfit të katërt të Italisë në një Kupë Bote, Inzaghi zhvilloi gjashtë paraqitje në kualifikueset e [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]] nën drejtimin e trajnerit të ri [[Roberto Donadoni]], duke shënuar tre gola, ku dy prej tyre erdhën në fitoren 2–1 jashtë fushe kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] më 2 qershor 2007.<ref>{{cite news|title=Inzaghi salva l'onore dell'Italia|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=2008/matches/round=2241/match=83981/postmatch/report/index.html|work=UEFA|accessdate=24 prill 2015|date=3 qershor 2007}}</ref> Ai nuk u thirr për në finalet e turnamentit, ku Italia u eleminua nga fituesit e Spanjës në çerek-finale nga gjuajtjet e penalltive. Ai zhvilloi paraqitjen e tij të fundit me Italinë më 8 shtator 2007, në barazimin 0–0 kundër Francës në [[Milano]].<ref>{{cite news|title=Inzaghi, Filippo: TUTTI I GIOCATORI DELLA NAZIONALE|url=http://www.italia1910.com/giocatori-scheda.asp?IDGiocatore=340&st=crono|work=Italia1920.com|accessdate=24 prill 2015}}</ref>
Inzaghi është aktualisht [[Kombëtarja italiane e futbollit#Golashënuesit më të mirë|golashënuesi]] i gjashtë më i mirë i kombëtares italiane me 25 gola, sëbashku me [[Adolfo Baloncieri]]n dhe [[Alessandro Altobelli]]n.<ref name="Nazionale in cifre: Inzaghi, Filippo"/><ref>{{cite news|title=Classifica Marcatori, Totale: 279|url=http://www.figc.it/nazionali/Marcatori?squadra=1&mode=|work=FIGC|accessdate=24 prill 2015|archive-date=31 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731000359/http://www.figc.it/nazionali/Marcatori?squadra=1&mode=|url-status=dead}}</ref>
===Golat me kombëtaren===
''Lista e golave dhe rezultateve me kombëtaren italiane.''<ref>{{cite news|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/finzaghi-intlg.html|title=Filippo Inzaghi – Goals in International Matches|first=Roberto|last=Di Maggio|work=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|date=21 shtator 2007|accessdate=11 mars 2009}}</ref>
{| class="wikitable" style="font-size:100%; text-align: center;"
! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni
|-
| '''1''', '''2''' || 18 tetor 1998 || [[Salerno]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Spanja}} [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] || 2–2 || Barazim || [[Friendly match|Friendly]]
|-
| '''3''' || 16 dhjetor 1998 || [[Roma|Romë]], [[Italia|Itali]] || [[Skeda:Flag of the United Nations.svg|23px]] Yjet e Botës || 6–2 || Fitore || [[Friendly match|Friendly]]<ref>Not [[FIFA]] International 'A' match</ref>
|-
| '''4''' || 27 mars 1999 || [[Kopenhaga|Kopenhagen]], [[Danimarka|Danimarkë]] || {{flamuri|Danimarka}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] || 2–1 || Fitore || [[UEFA Euro 2000 qualifying|UEFA Euro 2000 Qualification]]
|-
| '''5''' || 31 mars 1999 || [[Ankona]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Bjellorusia}} [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusia]] || 1–1 || Barazim || [[UEFA Euro 2000 qualifying|UEFA Euro 2000 Qualification]]
|-
| '''6''' || 5 qershor 1999 || [[Bolonja]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Uellsi}} [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsi]] || 4–0 || Fitore || [[UEFA Euro 2000 qualifying|UEFA Euro 2000 Qualification]]
|-
| '''7''' || 11 qershor 2000 || [[Arnhem]], [[Holanda|Hollandë]] || {{flamuri|Turqia}} [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] || 2–1 || Fitore || [[UEFA Euro 2000]]
|-
| '''8''' || 24 qershor 2000 || [[Brukseli|Bruksel]], [[Belgjika|Belgjikë]] || {{flamuri|Rumania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || 2–0 || Fitore || [[UEFA Euro 2000]]
|-
| '''9''', '''10''' || 3 shtator 2000 || [[Budapesti|Budapest]], [[Hungaria|Hungari]] || {{flamuri|Hungaria}} [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungaria]] || 2–2 || Barazim || [[2002 FIFA World Cup qualification (UEFA)|FIFA World Cup 2002 Qualification]]
|-
| '''11''' || 7 tetor 2000 || [[Milano]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Rumania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || 3–0 || Fitore || [[2002 FIFA World Cup qualification (UEFA)|FIFA World Cup 2002 Qualification]]
|-
| '''12''', '''13''' || 24 mars 2001 || [[Bukureshti|Bukuresht]], [[Rumania|Rumani]] || {{flamuri|Rumania}} [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]] || 2–0 || Fitore || [[2002 FIFA World Cup qualification (UEFA)|FIFA World Cup 2002 Qualification]]
|-
| '''14''', '''15''' || 28 mars 2001 || [[Trieste]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Lituania}} [[Kombëtarja lituaneze e futbollit|Lituania]] || 4–0 || Fitore || [[2002 FIFA World Cup qualification (UEFA)|FIFA World Cup 2002 Qualification]]
|-
| '''16''', '''17''', '''18''' || 6 shtator 2003 || [[Milano]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Uellsi}} [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsi]] || 4–0 || Fitore || [[UEFA Euro 2004 qualifying|UEFA Euro 2004 Qualification]]
|-
| '''19''' || 10 shtator 2003 || [[Beogradi|Beograd]], [[Serbia|Serbi]] || {{flamuri|Skocia}} [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocia]] || 1–1 || Barazim || [[UEFA Euro 2004 qualifying|UEFA Euro 2004 Qualification]]
|-
| '''20''', '''21''' || 11 tetor 2003 || [[Reggio Calabria]] [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Azerbajxhani}} [[Kombëtarja azerbajxhane e futbollit|Azerbajxhani]] || 4–0 || Fitore || [[UEFA Euro 2004 qualifying|UEFA Euro 2004 Qualification]]
|-
| '''22''' || 22 qershor 2006 || [[Hamburgu]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Republika Çeke}} [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsi]] || 2–0 || Fitore || [[2006 FIFA World Cup|FIFA World Cup 2006]]
|-
| '''23''' || 2 shtator 2006 || [[Napoli]], [[Italia|Itali]] || {{flamuri|Lituania}} [[Kombëtarja lituaneze e futbollit|Lituania]] || 1–1 || Barazim || [[UEFA Euro 2008 qualifying|UEFA Euro 2008 Qualification]]
|-
| '''24''', '''25''' || 2 qershor 2007 || [[Tórshavn|Tórshavn, Faroe Islands]] || {{flamuri|Ishujt Faroe}} [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujt Faroe]] || 2–1 || Fitore || [[UEFA Euro 2008 qualifying|UEFA Euro 2008 Qualification]]
|}
== Stili i lojës ==
Inzaghi ishte një lojtar inteligjent, shumë i shpejtë dhe oportunist, me reagime të shkëlqyera;<ref name="Omaggio a Filippo Inzaghi">{{cite news|title=Omaggio a Filippo Inzaghi|url=http://www.ilpost.it/2013/08/09/filippo-inzaghi/|work=www.ilpost.it|accessdate=17 mars 2015|date=9 gusht 2013}}</ref><ref name="Filippo Inzaghi, FourFourTwo (blog)">{{cite news|title=Filippo Inzaghi|url=http://www.fourfourtwo.com/features/filippo-inzaghi|work=www.fourfourtwo.com|accessdate=17 mars 2015|date=9 janar 2008}}</ref><ref name="DizionarioCalcioItaliano">{{cite book|editor=Marco Sappino|title=Dizionario del calcio italiano|work=Baldini & Castoldi|year=2000|url=http://books.google.it/books?id=J5OpwwKggrsC&pg=PAG282#v=onepage&q&f=false|accessdate=20 shkurt 2014|pages=281–282|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203072320/http://books.google.it/books?id=J5OpwwKggrsC&pg=PAG282#v=onepage&q&f=false|archivedate=3 dhjetor 2013|url-status=dead}}</ref><ref name="interruzioni.com">{{cite news|url=http://www.interruzioni.com/filippo_inzaghi.htm|author=Pier Luigi Usai|title=Filippo Inzaghi|work=interruzioni.com|date=23 maj 2007|accessdate=20 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20080808122022/http://www.interruzioni.com/filippo_inzaghi.htm|archive-date=8 gusht 2008|url-status=dead}}</ref><ref name="corsera">{{cite news|url=http://archiviostorico.corriere.it/2002/settembre/20/Inzaghi_bomber_scala_hit_parade_co_0_0209209406.shtml|author=Alberto Costa|title=Inzaghi bomber scala la hit parade d'Europa|work=[[Corriere della Sera]]|date=20 shtator 2002|accessdate=20 shkurt 2014}}</ref> pavarësisht me pak dhunti dribluese,<ref name="tecnicailgiornale">{{cite news|url=http://www.ilgiornale.it/a.pic1?ID=225594|author=[[Franco Ordine]]|title=Inzaghi: "Ricordo tutti i miei 63 gol, come fossero figli"|work=[[Il Giornale]]|date=6 dhjetor 2007|accessdate=20 shkurt 2014|archive-date=6 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080206001531/http://www.ilgiornale.it/a.pic1?ID=225594|url-status=dead}}</ref> ai është i njohur për aftësitë e tij të shkëlqyera për të përfituar nga pakujdesitë e kundërshtarëve, për pozicionimin e saktëse dhe për syrin për të shënuar gol.<ref name="tecnicailgiornale" /> Këto kualitete, sëbashku me aftësitë e tij të shënimit, e kanë bërë atë një nga sulmuesit më rezultativ të dekadës.<ref name="corsera" /> Inzaghi është përshkruar si një lojtar që jeton në zonën "offside" (pozicion jashtë loje).<ref name="DizionarioCalcioItaliano" /><ref name="interruzioni.com" /><ref>{{cite news|url=http://www.sport.it/galleria/index.php?galid=3553724|title=Filippo Inzaghi: la fotobiografia|work=sport.it|accessdate=20 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203063735/http://www.sport.it/galleria/index.php?galid=3553724|archive-date=3 dhjetor 2013|url-status=dead}}</ref>
Kur ai u thirr për herë të parë në kombëtare, lojtarët e tjerë italian ishin të befasuar nga mungesa e aftësive të tij teknike, por arritën ta pranonin pasi ai shënonte shpesh.<ref name="Filippo Inzaghi, FourFourTwo (blog)"/> [[Johan Cruyff]] pa qejf e përshkroi këtë kontrast duke thënë: "Shiko, ai aktualisht nuk mund të luaj futboll mbi të gjitha. Ai është thjesht përherë në pozicionin e duhur." Tifozët i kanë vënë pseudonimin "Super Pippo,"<ref>
[http://www.theguardian.com/sport/blog/2009/mar/18/filippo-inzaghi-ac-milan-serie-a "Inzaghi Finds Greatness in Greed," Talking Sport Blog, Rob Bagchi, ''The Guardian'', 18 mars 2009]</ref> emri italian për personazhin e [[Walt Disney]] Super Goof. Taktikisht, Inzaghi është i vënë re për të luajtur mbarapa supeve të mbrojtësit të fundit, duke bërë që trajneri legjendar i [[Manchester United F.C.|Manchester United]] [[Alex Ferguson|Sir Alex Ferguson]] për të thënë diçka të çuditshme, "Ai tip duhet të ketë lindur offside."<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/alex-fergusons-greatest-rants-1762707.html?action=Popup&ino=18|accessdate=30 gusht 2010|work=The Independent|title=Alex Ferguson's greatest rants|location=Londër|first=Simon|last=Rice|date=8 prill 2010}}</ref>
Pavarësisht se në të shkuarën, për shkak të mungesës së aftësive teknike, ai është kritikuar nga disa si një lojtar "me fat".<ref name="Omaggio a Filippo Inzaghi"/><ref name="Filippo Inzaghi, FourFourTwo (blog)"/>
== Media ==
Inzaghi është paraqitje në video lojën FIFA EA Sports; ai ka qënë në kopertinën e kësaj loje në vitin 2001,<ref>{{cite news|title=Fifa 2002 & Totti|url=http://www2.raisport.rai.it/news/rubriche/giochi/200106/27/3b3a505001915/|work=RAI Sport|accessdate=17 mars 2015|date=27 qershor 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222104504/http://www2.raisport.rai.it/news/rubriche/giochi/200106/27/3b3a505001915/|archive-date=22 dhjetor 2015|url-status=dead}}</ref> dhe ka qënë në skuadrën e legjendave në ''[[FIFA 14]]''.<ref>{{cite news|title=Football Legends Coming to FIFA 14 Ultimate Team|url=https://www.easports.com/fifa/news/2013/fifa-14-ultimate-team-legends|work=www.easports.com|accessdate=17 mars 2015|date=30 gusht 2013}}</ref>
== Karriera si trajner ==
===Milan===
Inzaghi filloi karrierën e tij si trajner në fillim të sezonit 2012–13, duke firmosur një kontratë dy vjeçare si trajneri i [[A.C. Milan Primavera|Milan Primaverës]] (ekipi nën-19).<ref name="Allievi">{{cite web|url=http://www.acmilan.com/en/news/show/142540|title=Inzaghi will keep the records coming|publisher=A.C. Milan|language=en|date=24 korrik 2012|accessdate=26 korrik 2012}}</ref>
Më 9 qershor 2014, Inzaghi u emërua si trajneri i ri i skuadrës së parë të [[A.C. Milan|Milanit]] pas shkarkimit të ish shokut të skuadrës [[Clarence Seedorf]].<ref name="AC Milan: Filippo Inzaghi replaces Clarence Seedorf">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27763782|title=AC Milan: Filippo Inzaghi replaces Clarence Seedorf|trans-title=AC Milan: Filippo Inzaghi zëvëndëson Clarence Seedorf|publisher=BBC Sport|language=en|date=9 qershor 2014|accessdate=21 maj 2020}}</ref> Në ndeshjen e parë të Inzaghit si trajneri i Milanit më 31 gusht, Milani mposhti [[S.S. Lazio|Lazion]] 3–1 në [[San Siro]].<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/match/milan-vs-lazio/1836107?ICID=HP_FM_6|title=AC Milan 3–1 Lazio: Inzaghi era starts with a bang|trans-title=AC Milan 3–1 Lazio: Epoka Inzaghi fillon me një fitore|publisher=Goal.com|language=en|date=31 gusht 2014|accessdate=31 gusht 2014}}</ref> Inzaghi udhëhoqi Milanin drejt fitores së dytë në një ndeshje emocionuese kundër [[Parma F.C.|Parmës]] që u mbyll me fitoren 5–4.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/shperthen-interi-spektakel-i-milanit/|title=Shpërthen Interi, spektakël i Milanit|publisher=Gazeta Panorama|language=sq|date=15 shtator 2014|accessdate=21 maj 2020}}</ref> Si trajner, Inzaghi vendosi një strategji më shumë agresive se Seedorfi, dhe është i njohur për sjellet e tij agresive në pankinë.
== Statistikat ==
===Klubet===
''Redaktuar më 13 maj 2012.''<ref>{{Cite news|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/football/filippo-inzaghi.html|title=Filippo Inzaghi|work=[[EuroSport]] – [[Yahoo!]]|accessdate=15 gusht 2010}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
!rowspan="2" width="100" | Klubi
!rowspan="2" width="75" | Sezoni
!colspan="2" | Liga
!colspan="2" | Kupa
!colspan="2" | Europa<sup>1</sup>
!colspan="2" | Tjetër<sup>2</sup>
!colspan="2" | Total
|-
!width="40" | Ndeshje
!width="40" | Gola
!width="40" | Ndeshje
!width="40" | Gola
!width="40" | Ndeshje
!width="40" | Gola
!width="40" | Ndeshje
!width="40" | Gola
!width="40" | Ndeshje
!width="40" | Gola
|-
| rowspan=1 align=center|[[Piacenza Calcio|Piacenza]]
| align=center|[[1991–92 Serie B|1991–92]]
| align=center|2
| align=center|0
| align=center|1
| align=center|0
| colspan="2" align=center| –
| colspan="2" align=center| –
!align=center|3
!align=center|0
|-
| rowspan=1 align=center|[[U.C. Albinoleffe|Leffe]]
| align=center|[[Serie C1|1992–93]]
| align=center|21
| align=center|13
| align=center|0
| align=center|0
| colspan="2" align=center| –
| colspan="2" align=center| –
!align=center|21
!align=center|13
|-
| rowspan=1 align=center|[[Hellas Verona F.C.|Verona]]
| align=center|[[1993–94 Serie B|1993–94]]
| align=center|36
| align=center|13
| align=center|1
| align=center|1
| colspan="2" align=center| –
| colspan="2" align=center| –
!align=center|37
!align=center|14
|-
| rowspan=1 align=center|[[Piacenza Calcio|Piacenza]]
| align=center|[[1994–95 Serie B|1994–95]]
| align=center|37
| align=center|15
| align=center|4
| align=center|2
| colspan="2" align=center| –
| colspan="2" align=center| –
!align=center|41
!align=center|17
|-
| rowspan=1 align=center|[[Parma F.C.|Parma]]
| align=center|[[1995–96 Serie A|1995–96]]
| align=center|15
| align=center|2
| align=center|1
| align=center|0
| align=center|6
| align=center|2
| colspan="2" align=center| –
!align=center|22
!align=center|4
|-
| rowspan=1 align=center|[[Atalanta B.C.|Atalanta]]
| align=center|[[1996–97 Serie A|1996–97]]
| align=center|33
| align=center|24
| align=center|1
| align=center|1
| colspan="2" align=center| –
| colspan="2" align=center| –
!align=center|34
!align=center|25
|-
| rowspan=5 align=center|[[Juventus F.C.|Juventus]]
| align=center|[[1997–98 Serie A|1997–98]]
| align=center|31
| align=center|18
| align=center|4
| align=center|1
| align=center|10
| align=center|6
| align=center|1
| align=center|2
!align=center|46
!align=center|27
|-
| align=center|[[1998–99 Serie A|1998–99]]
| align=center|28
| align=center|13
| align=center|1
| align=center|0
| align=center|10
| align=center|6
| align=center|3<sup>3</sup>
| align=center|1<sup>3</sup>
!align=center|42
!align=center|20
|-
| align=center|[[1999–2000 Serie A|1999–2000]]
| align=center|33
| align=center|15
| align=center|2
| align=center|1
| align=center|8
| align=center|10
| colspan="2" align=center| –
!align=center|43
!align=center|26
|-
| align=center|[[2000–01 Serie A|2000–01]]
| align=center|28
| align=center|11
| align=center|0
| align=center|0
| align=center|6
| align=center|5
| colspan="2" align=center| –
!align=center|34
!align=center|16
|-
! Total !! 120 !! 57 !! 7 !! 2 !! 34 !! 27 !! 4 !! 3 !! 165 !! 89
|-
| rowspan=12 align=center|[[A.C. Milan|Milan]]
| align=center|[[2001–02 Serie A|2001–02]]
| align=center|20
| align=center|10
| align=center|1
| align=center|2
| align=center|7
| align=center|4
| colspan="2" align=center| –
!align=center|28
!align=center|16
|-
| align=center|[[2002–03 Serie A|2002–03]]
| align=center|30
| align=center|17
| align=center|3
| align=center|1
| align=center|16
| align=center|12
| colspan="2" align=center| –
!align=center|49
!align=center|30
|-
| align=center|[[2003–04 Serie A|2003–04]]
| align=center|14
| align=center|3
| align=center|3
| align=center|2
| align=center|9
| align=center|2
| align=center|2
| align=center|0
!align=center|28
!align=center|7
|-
| align=center|[[2004–05 Serie A|2004–05]]
| align=center|11
| align=center|0
| align=center|2
| align=center|0
| align=center|2
| align=center|1
| colspan="2" align=center| –
!align=center|15
!align=center|1
|-
| align=center|[[2005–06 Serie A|2005–06]]
| align=center|23
| align=center|12
| align=center|2
| align=center|1
| align=center|6
| align=center|4
| colspan="2" align=center| –
!align=center|31
!align=center|17
|-
| align=center|[[2006–07 Serie A|2006–07]]
| align=center|20
| align=center|2
| align=center|5
| align=center|3
| align=center|12
| align=center|6
| colspan="2" align=center| –
!align=center|37
!align=center|11
|-
| align=center|[[2007–08 Serie A|2007–08]]
| align=center|21
| align=center|11
| align=center|0
| align=center|0
| align=center|6
| align=center|5
| align=center|2
| align=center|2
!align=center|29
!align=center|18
|-
| align=center|[[2008–09 Serie A|2008–09]]
| align=center|26
| align=center|13
| align=center|0
| align=center|0
| align=center|6
| align=center|3
| colspan="2" align=center| –
!align=center|32
!align=center|16
|-
| align=center|[[2009–10 Serie A|2009–10]]
| align=center|24
| align=center|2
| align=center|2
| align=center|1
| align=center|7
| align=center|2
| colspan="2" align=center| –
!align=center|33
!align=center|5
|-
| align=center|[[2010–11 Serie A|2010–11]]
| align=center|6
| align=center|2
| align=center|0
| align=center|0
| align=center|3
| align=center|2
| colspan="2" align=center| –
!align=center|9
!align=center|4
|-
| align=center|[[2011–12 Serie A|2011–12]]
| align=center|7
| align=center|1
| align=center|2
| align=center|0
| align=center|0
| align=center|0
| colspan="2" align=center| –
!align=center|9
!align=center|1
|-
! Total !! 202 !! 73 !! 20 !! 10 !! 74 !! 41 !! 4 !! 2 !! 300 !! 126
|-
!style="background: #DCDCDC;color:#000" colspan="2" |Karriera në total
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|466
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|197
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|35
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|16
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|114
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|70
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|8
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|5
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|623
!style="background: #DCDCDC;color:#000" align=center|288
|}
<sup>1</sup><small>Kompedicionet Europiane përfshinë [[UEFA Kupa e Kupës së Fituesve]], [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], [[UEFA Liga e Europës|Kupën UEFA]], [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupën]] dhe [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</small><br>
<sup>2</sup><small>Në turnamentet e tjera përfshihen [[Supercoppa Italiana]], FIFA Kupa Interkontinentale dhe [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]] </small><br>
<sup>3</sup><small>Statistikat përfshijnë dy ndeshje dhe një gol dhe në ndeshjet playoff për kualifikueset e [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]].<ref>{{cite news|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ital99.html|title=Italy 1998/99|author=Davide Rota, Sorin Arotaritei and Misha Miladinovich|work=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|date=9 korrik 2001|accessdate=15 mars 2009}}</ref></small>
===Kombëtarja===
<ref>{{cite news|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/finzaghi-intlg.html|title=Filippo Inzaghi – Goals in International Matches|accessdate=30 gusht 2010|work=RSSSF}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan=3 | [[Kombëtarja italiane e futbollit|Kombëtarja italiane]]
|-
!Viti
!width="40" | Ndeshje
!width="40" | Gola
|-
| 1997 || 3 || 0
|-
| 1998 || 6 || 3
|-
| 1999 || 8 || 3
|-
| 2000 || 11 || 5
|-
| 2001 || 8 || 4
|-
| 2002 || 8 || 0
|-
| 2003 || 4 || 6
|-
| 2004 || 0 || 0
|-
| 2005 || 0 || 0
|-
| 2006 || 5 || 2
|-
| 2007 || 4 || 2
|-
!Total || 57 || 25
|}
===Statistikat si trajner===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
!rowspan="2"| Skuadra
!rowspan="2"| Nga
!rowspan="2"| Te
!colspan="9"| Rekordi
|-
!{{Tooltip|Nd|Ndeshje}}
!{{Tooltip|F|Fitore}}
!{{Tooltip|B|Barazime}}
!{{Tooltip|H|Humbje}}
!{{Tooltip|% F|Përqindja e fitores}}
!{{Tooltip|Ref.|Referime}}
|-
|[[A.C. Milan Primavera|Milan Primavera]]
| 7 qershor 2013
| 9 qershor 2014
{{WDL|33|20|6|7}}
|-
| [[A.C. Milan|Milan]]
| 9 qershor 2014<ref name="AC Milan: Filippo Inzaghi replaces Clarence Seedorf"/>
| Vazhdon
{{WDL|39|14|13|12}}
|–
|}
== Trofe ==
===Klube===
; Piacenza
* [[Serie B]]: [[1994–95 Serie B|1994–95]]
; Juventus<ref name="Gli eroi in bianconero: Filippo INZAGHI"/>
* [[Serie A]]: [[1997–98 Serie A|1997–98]]
* [[Supercoppa Italiana]]: [[1997 Supercoppa Italiana|1997]]
* [[UEFA Kupa Intertoto]]: [[1999 UEFA Intertoto Cup|1999]]
; Milan<ref name="A.C. Milan Hall of Fame: Filippo Inzaghi">{{cite news|title=A.C. Milan Hall of Fame: Filippo Inzaghi|url=http://www.acmilan.com/en/archive/show_player/Filippo-Inzaghi|work=AC Milan|accessdate=31 mars 2015}}</ref>
* [[Serie A]]: [[2003–04 Serie A|2003–04]], [[2010–11 Serie A|2010–11]]
* [[Coppa Italia]]: [[2002–03 Coppa Italia|2002–03]]
* [[Supercoppa Italiana]]: [[2004 Supercoppa Italiana|2004]], [[2011 Supercoppa Italiana|2011]]
* [[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2003 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|2002–03]], [[2007 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|2006–07]]
* [[UEFA Super Kupa]]: [[2003 UEFA Super Kupa|2003]], [[2007 UEFA Super Kupa|2007]]
* [[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2007 Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube|2007]]
===Kombëtarja===
; Italia
* [[UEFA Kampionati Europian U–21 i Futbollit]] Medalje e artë: [[1994 UEFA Kampionati Europian U–21 i Futbollit|1994]]
* [[FIFA Kupa e Botës]]: [[2006 FIFA Kupa e Botës|2006]]
* [[UEFA Kampionati Europian i Futbollit|Kupa UEFA Euro]]: [[UEFA Euro 2000|2000]] finalist
===Personale===
* [[Serie A Futbollisti i Ri i Vitit]]: [[Serie A Futbollisti i Ri i Vitit|1997]]
* [[Serie A|Golashënuesi më i mirë i Serie A]]: [[1996–97 Serie A|1996–97]]
* [[2007 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|Lojtari i ndeshjes në Ligën e Kampioneve]]: [[2007 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|2007]]
* Golashënuesi më i mirë i Italisë në [[UEFA|kompedicionet europiane]]
* Goalshënuesi më i mirë [[A.C. Milan|Milanit]] në Europë
* Çmimi i Karrierës Kombëtares [[Gaetano Scirea]] 2007<ref>{{cite news|title=Premio Nazionale Carriera Esemplare Gaetano Scirea|url=http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043|accessdate=21 janar 2015|archive-date=5 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html|url-status=dead}}</ref>
* Golashënuesi më i mirë i Milanit (sezoni 2002–03)
* A.C. Milan Holli i Famës<ref name="A.C. Milan Hall of Fame: Filippo Inzaghi"/>
* Çmimi Përkujtimor Niccolo Galli
* Çmimi Grand Prix Sport dhe Komunikim
* Çmimi i Karrierës së Lojtarit në Çmimet Globe Soccer 2014
====Urdhërat====
: [[Skeda:Cavaliere OMRI BAR.svg|majtas|50px]] Klasi i 5të / Kalorës: ''[[Udhërat e meritës italiane|Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]: 2000''<ref>{{cite news|title=Inzaghi Sig. Filippo - Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=85460|work=www.quirinale.it|accessdate=19 mars 2015|date=12 korrik 2000}}</ref>
:[[Skeda:Friedrich Order.png|majtas|50px]] Jaka e Meritës Sportive: ''[[Lista e urdhërave italian të kalorësve|Collare d'Oro al Merito Sportivo]]: (2006)''<ref>{{cite news|url=http://www.coni.it/?dettaglio_news_&tx_ttnews%5Btt_news%5D=1413&tx_ttnews%5BbackPid%5D=1&cHash=a62616670d|title=Coni: Consegnati i Collari d’oro e diplomi d’onore ai campionissimi|work=Coni.it|accessdate=23 shkurt 2014|archive-date=24 shkurt 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070224003828/http://www.coni.it/?dettaglio_news_&tx_ttnews%5Btt_news%5D=1413&tx_ttnews%5BbackPid%5D=1&cHash=a62616670d|url-status=dead}}</ref>
: [[Skeda:Ufficiale OMRI BAR.svg|majtas|50px]] Klasi i 4të / Oficer: ''[[Udhërat e meritës italiane|Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]: 2006''<ref>{{cite news|title=Inzaghi Sig. Filippo - Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=198626|work=www.quirinale.it|accessdate=19 mars 2015|date=12 dhjetor 2006}}</ref>{{-}}
== Referime ==
{{Reflist|3}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons}}
* [http://www.footballdatabase.com/site/players/index.php?dumpPlayer=22 Profili dhe statistikat e karrierës] – Football Database
* [http://soccernet.espn.go.com/feature?id=378931&cc=5739 Profili te] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207171247/http://soccernet.espn.go.com/feature?id=378931&cc=5739 |date=7 dhjetor 2008 }} soccernet.com
{{Skuadra e A.C. Milan}}
{{Golashënuesit e Serie A}}
{{Serie A Futbollisti më i Ri i Vitit}}
{{DEFAULTSORT:Inzaghi, Filippo}}
[[Kategoria:Lindje 1973]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë italianë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]]
[[Kategoria:Futbollistë në Piacenza Calcio 1919]]
[[Kategoria:Futbollistë në U.C. AlbinoLeffe]]
[[Kategoria:Futbollistë në Hellas Verona F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Parma F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Atalanta B.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në Juventus F.C.]]
[[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]]
[[Kategoria:Futbollistë në Serie B]]
[[Kategoria:Futbollistë në Serie A]]
[[Kategoria:Futbollistë në 1998 FIFA Kupën e Botës]]
[[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2000]]
[[Kategoria:Futbollistë në 2002 FIFA Kupën e Botës]]
[[Kategoria:Futbollistë në 2006 FIFA Kupën e Botës]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampioneve]]
[[Kategoria:Trajnerë italianë futbolli]]
[[Kategoria:Trajnerë në Serie A]]
jtsa7cd016hre6rea1koas9dhndz07m
Pink Floyd
0
64829
3043276
3029782
2026-09-17T20:52:37Z
Aeternus
1492
3043276
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Pink Floyd
| image = [[Skeda:PinkFloyd.jpg|250px]]
| titulli = Pink Floyd në vitin 1968 <small>(Nga m-d: [[Nick Mason]], [[Syd Barrett]], [[David Gilmour]], [[Roger Waters]], dhe [[Richard Wright]])</small>
| years_active = {{M|1965}} - {{M|1994}} • {{M|2012}} - {{M|2014}}<br /><small>(një ribashkim në vitin 2005)</small>
| origin = {{flagicon|UK}} [[Cambridge]], [[Anglia|Angli]]
| instrument =
| genre = [[Progressive rock]], [[psychedelic rock]], [[experimental rock]], [[art rock]]
| label = [[Instituti Monetar Evropian|EMI]], [[Harvest Records]], [[Capitol Records]], [[Tower Records]], [[Columbia Records]]
| current_members =
| past_members = [[Syd Barrett]]<br />[[David Gilmour]]<br />[[Nick Mason]]<br />[[Roger Waters]]<br />[[Richard Wright]]
| website = [http://www.pinkfloyd.co.uk www.pinkfloyd.co.uk]
}}
[[File:DarkSideOfTheMoon1973.jpg|thumb|400px|Pink Floyd (1973)]]
'''Pink Floyd''' ishin një grup i muzikës [[rock]] nga Anglia të cilët fillimisht u bënë të njohur për shkak të muzikës së tyre [[psychedelic rock|psychedelic]] ose [[space rock]], dhe më vonë, [[progressive rock]]. Ata ishin të njohur për tekstet [[Filozofia|filozofike]], eksperimentimet zënore, kopertinat inovative të albumeve, dhe shfaqjet madhështore. Një nga rock aktet më të suksesshme, grupi ka shitur më shumë se 200 milion albume në të gjithë botën, duke përfshirë këtu 74.5 milion vetëm në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]]. Pink Floyd i kanë influencuar progressive rock grupet e viteve 1970 si [[Genesis]] dhe [[Yes]], si dhe grupet bashkëkohore si [[Nine Inch Nails]] dhe [[Dream Theater]].
Pink Floyd kishin sukses mesatar dhe ishin një ndër grupet më të famshme në skenën "underground" të [[Londra|Londrës]] në fundin e viteve 1960, si një psychedelic grup i udhëhequr nga [[Syd Barrett]]. Sidoqoftë, sjellja e çrregulluar e Barrett eventualisht i detyroi kolegët e tij ta zëvendësonin me vokalistin dhe kitaristin [[David Gilmour]]. Pas largimit të Barrett, vokalisti dhe basisti [[Roger Waters]] gradualisht u bë forca dominuese e grupit në fundin e viteve 1970, deri në largimin e tij eventual në vitin 1985. Grupi inçizoi disa albume, duke arritur sukses të jashtëzakonshëm me ''[[The Dark Side of the Moon]]'' (1973), ''[[Wish You Were Here]]'' (1975), ''[[Animals]]'' (1977), dhe ''[[The Wall]]'' (1979).
Në vitin 1985, Waters deklaroi se Pink Floyd ishin "forcë e konsumuar", por anëtarët e mbetur, të udhëhequr nga Gilmour, vazhduan të inçizonin dhe të shkonin nëpër turne nën emrin Pink Floyd. Edhe pse ata u paditën pa sukses nga Waters për të drejtat e emrit, ata sërish arritën sukses botëror me albumet ''[[A Momentary Lapse of Reason]]'' (1987) dhe ''[[The Division Bell]]'' (1994). Eventualisht, ata arritën që të bënin marrëveshje jashtë gjygjit me Waters për përdorimin e emrit. Waters performoi me Pink Floyd për herë të parë pas 24 viteve më [[2 korrik]] [[2005]] në koncertin [[Live 8]] që u mbajt në Londër.
== Anëtarët ==
* [[Syd Barrett]] – kitarë, vokal (1964 – 1968)
* [[Bob Klose]] – kitarë (1964 – 1965)
* [[Nick Mason]] – bateri (1964 – 1994)
* [[Richard Wright]] – tastierë, vokal (1964 – 1981, 1987 – 1994)
* [[Roger Waters]] – kitarë (1964); bas, vokal (1964 – 1985)
* [[David Gilmour]] – kitarë, vokal (1968 – 1994)
== Diskografia ==
=== Studio albumet ===
* ''[[The Piper at the Gates of Dawn]]'' (1967)
* ''[[A Saucerful of Secrets]]'' (1968)
* ''[[Soundtrack from the Film More]]'' (1969)
* ''[[Ummagumma]]'' (1969)
* ''[[Atom Heart Mother]]'' (1970)
* ''[[Meddle]]'' (1971)
* ''[[Obscured by Clouds]]'' (1972)
* ''[[The Dark Side of the Moon]]'' (1973)
* ''[[Wish You Were Here (album)|Wish You Were Here]]'' (1975)
* ''[[Animals]]'' (1977)
* ''[[The Wall]]'' (1979)
* ''[[The Final Cut]]'' (1983)
* ''[[A Momentary Lapse of Reason]]'' (1987)
* ''[[The Division Bell]]'' (1994)
* ''[[The Endless River]]'' (2014)
=== DVD-të dhe videot ===
* ''[[Live at Pompeii]]'' (1972)
* ''[[The Wall (film)|The Wall]]'' (1982)
* ''[[The Delicate Sound of Thunder]]'' (1988)
* ''[[La Carrera Panamericana]]'' (1992)
* ''[[Pulse]]'' (1995)
[[Kategoria:Pink Floyd]]
1cdlwke9mt56l6z8m3h1p1z4o05h56s
Dita e Arafatit
0
69375
3043235
2964970
2026-09-17T15:55:10Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043235
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Arafat1.jpg|parapamje|Dita e Arafatit]]
{{Islam}}
'''Dita e Arafatit''' ([[arabisht]]: يوم عرفة ''Jaum Arafa'') ose '''Arefeja''' është dita e nëntë e muajit [[Dhulhixhxhe]]<ref>Muaji Dhulhixhe është muaji i në [[Kalendari hixhri|kalendarin Islam]] i cili është kalendar hënor dhe nuk mund të përputhet me kalendari diellor, kalendarin gregorian.</ref>, një ditë para ditës së [[Kurban Bajrami]]t. Dita e Arafatit është e veçantë, pasi ajo është pjesa kryesore e [[Haxhilëku|haxhxhit]] dhe dita kur lutjet e [[haxhi]]njve në sheshin e [[Mali i Arafatit|Arafatit]] plotësohen nga [[Allahu]] i Madhëruar, është ditë e përsosjes së fesë, e festës, e faljes së mëkateve. [[Pejgamberi|Profeti]] [[Muhammed]] ([[Alejhis selam|a.s]]) ka thënë :
: '' “Haxhi është Arafat.”''<ref name="revfamilja">{{Cite web|url=http://www.revfamilja.org/NR13/fami15.html|url-status=dead|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2008|archive-date=15 prill 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415115853/http://www.revfamilja.org/NR13/fami15.html}}</ref>
Kështu, cilido që ia del mbanë të qëndrojë në Arafat<ref>Rrafshi i Arafatit gjendet rreth 10 km jashtë [[Meka|Mekkës]].</ref> përpara lindjes së diellit, përpara ardhjes së ditës tjetër, e ka përmbushur haxhxhin e tij.
[[All-llahu]] e ka nderuar këtë ditë me falje dhe begati dhe i ka dhënë vlerë të madhe. Për këtë [[Muhammedi]] (a.s.), i dërguari i fundit në [[Islam]], thotë :
:''“Nuk ka ndonjë ditë që është më me vlerë tek Allahu se dita e Arafatit.''<ref>Hadithë i transmetuar nga [[Ibën Hibani]].</ref>
Në një rast tjetër ai thotë :
:''“Dita më e mirë është dita e Arafatit.”''<ref>Hadithë i transmetuar nga Xhabiri.</ref>
Falja dhe begatia e kësaj dite arrihet me shpeshtimin e lutjeve, largimin nga mëkatet si dhe me ngritjen e nivelit të turpërimit për [[Gjynahu|mëkatet]] e bëra.
Muhammedi thotë :
:''“Lutja më e mirë është lutja që bëhet në ditën e Arafatit dhe lutja më e mirë që e kam thënë unë dhe Profetët para meje është: La ilahe il Allahu uahdehu la sherike leh, lehul mulku ue lehul hamdu ue hue ala kuli shejin kadir.”''<ref>[[Hadith]]ë i transmetuar nga [[Ebu Davud]]i, [[Ebu Isa Muhammed et-Tirmidhi|Tirmidhiu]] dhe të tjerët.</ref>
Përmbushja e begative është bërë me falje, pa të cilën nuk përmbushen begatitë, ashtu si thotë Allahu i Lartësuar:
:''“Ashtu që Allahu të liroi ty prej mëkateve të mëparshme dhe prej atyre të mëvonshmeve dhe ashtu të plotësoi mirësinë e Vet ndaj teje në rrugën e drejtë.”''<ref>[[Suretu El Fet`h]], ajeti 2, [[Kur'ani]].</ref><ref name="klubikulturor">[http://www.klubikulturor.com/DisafjalerrethvleresseditesseArafatit.htm Klubikulturor.com - Disa fjale rreth vleres se dites se Arafatit<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref>
Se është ditë e festës dëshmon i Dërguari duke thënë:
:'' “Dita e Arafatit, dita e nahrit ([[Bajrami]]t) dhe ditët e teshrikut (Dita e dytë, e tretë dhe e katërt e Bajramit) janë festa tona dhe ato ditë janë ditë të ngënies dhe pijes.”''<ref>Hadithë i transmetuar nga [[Ebi Umame]] nga [[Ebu Daudi]] nga Profeti (salallahu alejhi ue selem)</ref>
== Agjërimi i kësaj dite ==
Meqë dita e Arafatit është dita kryesore e [[haxhxhi]]t, dita kur haxhilerët plotësojnë haxhxhin, shumica e dijetarëve islam vlerësojnë se kjo ditë është e urryer për tu agjëruar nga haxhilerët, ka dhe disa të cilët e ndalojnë, e bëjnë [[Harami|haram]]. Shkak i këtyre gjykimeve është nevoja e haxhilerëve për të pasur fuqi për kryerjen obligimet dhe veprimet vullnetare përgjatë kësaj dite, përdryshe agjërimi në këtë ditë i plogështon ata.
Në anën tjetër përderisa haxhilerëve nuk u preferohet të [[Agjërimi në Islam|agjërojnë]], pjesës së mbetur të [[Myslimanët|myslimaneve]] u preferohet të e agjërojnë, nxiten të e agjërojnë për shkak të vlerës së madhe që ka kjo ditë dhe agjërimi i sajë.
Mbi vlerën e agjërimit të kësaj dite flet vetë i [[Pejgamberët në Islam|Dërguari (a.s.)]] i cili thotë:
:''“Për agjërimin e ditës së Arafatit shpresoj që Allahu të mi falë mëkatet e vitit të kaluar dhe vitit të ardhshëm”'',<ref name="klubikulturor" /><ref>Hadithë i transmetuar nga [[Imam Myslimi|Muslimi]].</ref>
Qëllimi me këtë është se falen mëkatet e vogla, pasiqë për faljen e mëkateve të mëdha kushtëzohet kërkimi i faljes nga Allahu.<ref name="klubikulturor" />
== Sipas kalendarit Gregorian ==
Mëqë kalendari Islam është kalendar hënor dhe ai Gregorian është diellor dhe nuk përputhen mes veti dita e Arafatit sipas kalendarit Gregorian ndryshon në vite.
Më poshtë është paraqitur dita e Arafatit në disa vite sipas kalendarit Gregorian.
* 2006: [[29 dhjetor]]
* 2007: [[19 dhjetor]]
* 2008: [[7 dhjetor]]
* 2009: [[26 nëntor]]
* 2010: [[15 nëntor]]
* 2011: [[5 nëntor]]
* 2013: [[15 tetor]]
== Shih edhe ==
* [[Haxhillëk]]
* [[Dhjetë ditët e Dhulhixhxhes]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.albislam.com/hutbe/Hutbe.asp?NrHutbe=256 AlbIslam - Dita e Arafatit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250221125757/http://www.albislam.com/hutbe/Hutbe.asp?NrHutbe=256 |date=21 shkurt 2025 }} - {{en}}
* [http://www.klubikulturor.com/DisafjalerrethvleresseditesseArafatit.htm Disa fjalë rreth vlerës së ditës së Arafatit]
* [http://www.jannah.org/articles/dayofarafat.html The Virtues of the Day of Arafat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220703213855/http://www.jannah.org/articles/dayofarafat.html |date=3 korrik 2022 }} - {{en}}
* [http://islam.about.com/cs/hajj/f/dayofarafat.htm About.com explanation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081004191954/http://islam.about.com/cs/hajj/f/dayofarafat.htm |date=4 tetor 2008 }} - {{en}}
* [http://www.kultur.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF7A2395174CFB32E199195E76E47803BE Özel Günlerle ilgili Halk İnançları (Kültür ve Turizm Bakanlığı)] - {{tr}}
* [https://web.archive.org/web/20060523160014/http://bihor-petnica.com/Pred-Arefat-10%20dana%20Zu-l-h.htm Arefat i prvih deset dana Zul-Hidzeta] - {{bs}}
* [http://www.islamhouse.com/p/81610 Dova na dan Arefata] - {{bs}}
* [http://www.islamhouse.com/p/40009 Hutba na dan Arefata 1426 h.] - {{bs}}
* [http://www.islamskazajednica.org/index.php?option=com_content&task=view&id=909&Itemid=788 Fadileti Dana Arefata i značaj posta u njemu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200127012108/http://www.islamskazajednica.org/index.php?option=com_content&task=view&id=909&Itemid=788 |date=27 janar 2020 }}- {{bs}}
* [http://www.znaci.com/serijatsko_pravo/ibadat/art307_0.html Namaz i post Dana Arefata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720065157/http://www.znaci.com/serijatsko_pravo/ibadat/art307_0.html |date=20 korrik 2008 }} - {{bs}}
* [https://web.archive.org/web/20080105150828/http://www.sjenica-info.com/news.php?readmore=679 DAN AREFATA] - {{bs}}
== Referime ==
{{ref}}
[[Kategoria:Islam]]
l6gxq5x2wky8v87eh4pkt41i4uikqbr
Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut
0
77444
3043301
2712258
2026-09-17T21:28:10Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Të drejtat e njeriut]]; added [[Category:Të drejtat e njeriut në Kosovë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043301
wikitext
text/x-wiki
'''Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut - KMDLNJ''' ({{Lang-en|Council for the Defence of Human Rights and Freedoms - CDHRF}}) me seli në [[Prishtinë]] është organizata e parë joqeveritare, jopolitike dhe jofitimprurëse e formuar në [[Kosovë]].
== Historiku ==
KMDLNJ është formuar më [[14 dhjetor]] [[1989]] nga një grup i veprimtarëve për të drejtat e njeriut, të cilët flisnin në emër të atyre që u ishte mohuar çdo e drejtë dhe u shkeleshin të drejtat elementare të njeriut. KMDLNj paraqet një organizim heterogjen për nga struktura intelektuale dhe nacionale. KMDLNJ është OJQ (organizata joqeveritare) e parë në Kosovë si dhe është një organizatë jopolitike dhe jofitimprurëse, ku selia e saj është në Prishtinë. Po ashtu, KMDLNj ka edhe anëtarë nderi nga shtetet e ndryshme të [[Evropë]]s dhe nga [[SHBA]] të cilët e përfaqësojnë KMDLNj-në në situata të caktuara. [[Adem Demaçi]], fitues i çmimit Saharov, ishte kryetar nderi i KMDLNj-së. KMDLNj është anëtar i Federatës Ndërkombëtare për të Drejtat e Njeriut (FIDH) me seli në [[Paris]] dhe anëtar i Rrjetit Ballkanik për të Drejtat e Njeriut (saktësisht Komitetit Drejtues të këtij rrjeti). KMDLNj është po ashtu anëtar i Shoqatës së Popujve të Rrezikuar në Gottingen ([[Gjermani]]).
== Veprimtaria ==
KMDLNj dokumenton shkeljet e të drejtave të njeriut dhe denoncon kryerësit e këtyre shkeljeve duke e informuar opinionin me anë të raporteve, komunikatave, publikimeve, konferencave për shtyp etj. KMDLNj publikon informata, raporte , periodike dhe vjetore. Po ashtu publikon edhe “Buletinin”, kur të sigurohen mjete, në gjuhën shqipe, angleze dhe serbe. KMDLNj ka publikuar edhe librat: “Të drejtat e mia” I, II dhe III dhe “Të drejtat e njeriut”, “Mbrojtja ndërkombëtare e të drejtave të njeriut“, “Çështja Dita“, “Të drejtat e pakicave“, “ Monografia e Krimeve të Luftës 1998 – 1999 “ etj. KMDLNj ka qenë organizata e parë joqeveritare nga Kosova që ka vendosur bashkëpunim me Tribunalin e Hagës dhe që i ka dorëzuar fletëdenoncim penal kundër udhëheqësve jugosllavë të dyshuar për krime lufte në [[Kosovë]]. Ndriçimin e fatit të personave që konsiderohen si të zhdukur është njëri ndër prioritetet e KMDLNj. Intervistimi i refugjatëve të kthyer , azilkërkuesve dhe personave të zhvendosur është angazhim i mëtutjeshëm i Këshillit. Kthimi i personave të zhvendosur brenda vendit është një ndër aktivitetet kryesore të Këshillit, sidomos pas përfundimit të luftës. Mbrojtja e të drejtave të pakicave dhe integrimi i tyre në shoqëri, deenklavizimi janë angazhime afatgjate strategjike të KMDLNj. KMDLNj merret edhe me edukimin për të drejtat e njeriut. Në këtë kontekst ka organizuar trajnime për të drejtat e njeriut për pjesëtarët e FSK-së dhe të PK-së. KMDLNj ka bërë monitorimin e zgjedhjeve lokale e të përgjithshme, monitorimin e proceseve gjyqësore, qendrave të ndalimit, të paraburgimit, burgjeve hetuese dhe shtëpive korrektuese si dhe institucioneve të tjera të dala nga zgjedhjet. KMDLNj ,organizon tryeza të rrumbullakëta, debate, seminare etj. që kanë të bëjnë me të drejtat e njeriut. Në kuadër të KMDLNj-së funksionon shërbimi i telefonit SOS për shërbime juridike falas. KMDLNj që nga viti 2000, për trembëdhjetë vite me radhë e organizon Festivalin Ndërkombëtar të Filmit Dokumentar për të Drejtat e Njeriut “Një Botë“. KMDLNj ka qenë organizatë kryesore që i ka monitoruar zgjedhjet që janë organizuar në Kosovë – 2 palë zgjedhje lokale dhe 2 palë zgjedhje të përgjithshme.
== Bashkëpunimi i KMDLNJ-SË ==
Këshillli bashkëpunon me OJQ-të vendore dhe ndërkombëtare. Ka marrë pjesë në punimet e Komisionit dhe të Nënkomisionit për të Drejtat e Njeriut të Kombeve të Bashkuara në [[Gjenevë]]. Po ashtu ka marrë pjesë në shumë seminare dhe takime tjera ndërkombëtare për të drejtat e njeriut. KMDLNj është anëtar i rrjetës Ballkan Human Rights Network të OJQ-ve, si dhe anëtar i Federatës Ndërkombëtare për të Drejtat e Njeriut (FIDH) me seli në [[Paris]]. Bashkëpunon me shumë OJQ, siç janë: Komiteti i Helsinkut të Serbisë dhe Qendra për të Drejtat e Njeriut në Beograd ([[Serbi]]); Komiteti i Helsinkut i Malit të Zi ([[Mali i Zi]]); Amnesty international, Human Rights Watch, Helsinki International Federation dhe organizatat tjera për të drejtat e njeriut, si dhe [[OSBE]], [[UNHCR]], [[KFOR]], [[UNMIK]]-un, [[EULEX]]-i, PK, [[FSK]], IGM, [[ICRC]] dhe Tribunali i Hagës.
== Shih edhe ==
* [[Adem Demaçi]]
* [[Të drejtat e njeriut]]
== Lidhje të jashtme ==
* [https://web.archive.org/web/20180322183411/http://cdhrf.net/ KMDLNJ (Faqe zyrtare)]
[[Kategoria:Organizata joqeveritare në Kosovë]]
[[Kategoria:Të drejtat e njeriut në Kosovë]]
[[Kategoria:Etikë]]
[[Kategoria:Drejtësi]]
[[Kategoria:Kulturë]]
t6cd4hdnnwjkzpsezwo46i3y5fl75tc
Nata e Katragjegjave
0
78575
3043221
3038479
2026-09-17T14:32:52Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Nata e Kadrit]] te [[Nata e Katragjegjave]]: shqip
3038479
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = Nata e Kadrit
| type = Festë Islame
| image = Qadr night in Jamkaran 2.jpg
| alt = Nata e Kadrit në Jamkaran
| imagesize =
| caption = Leximi i Kuranit është një nga veprimtaritë kryesore të Natës së Kadrit
| official_name = Nata e Kadrit (arabisht: «ليلة القدر», persisht: «شب قدر»)
| nickname = Nata e Pashoqe, Nata e Çmuar, Nata e Dekretit, Nata e Caktimit
| observedby = Myslimanët
| longtype = Besohet se engjëjt zbresin në tokë dhe u shpallet atyre dekretimi vjetor
| date = 10 netët e fundit të [[Ramazani|Ramazanit]], veçanërisht netët teke (disa shtojnë edhe natën e 19-të)
| observances = Leximi i [[Kurani|Kuranit]], bërja e [[Dua|duasë]], dhënia e [[Sadaka|sadaqës]]
| relatedto =
| frequency = Vjetore
}}
'''Nata e Kadrit''' ose në folklorin e shqiptarë '''Katragjegjja''' ([[gjuha arabe|arab]]. لیلة القدر ''Laylat al-Qadr'') është [[nata]] në të cilën [[Të dërguarit në Islam|pejgamberit]] [[Muhammedi|Muhamed]], ndërmjet [[Engjëjt në Islam|melekut]] [[Xhebraili|Xhebrail]], i kanë zbritur [[Ajeti|ajetet]] e para të [[Kurani]]t, sipas [[feja Islame|fesë islame]].<ref>[[Kuran]] [[Suretu El Kadr|97:1]]
</ref>
Kjo është një nga netët teke në dhjetë ditëshin e fundit të muajit [[Ramazani sipas kalendarit gregorian|Ramazan]]. [[Myslimani|Myslimanët]] besojnë se në këtë natë, [[Allah|Zoti]] i bekon të gjithë, i falë të gjitha [[Gjynahu|mëkatet]], i pranon të gjitha lutjet, dhe se [[Meleqët në Islam|engjëjt]] zbresin në [[Toka|Tokë]].
== Zbritja tek Muhammedi ==
Myslimanët besojnë që Kurani u zbrit në natë e Kadrit tek Muhammedi prej [[Allahu]]t. Zbritja filloi në shpellën [[Hira]] në [[Mekë]]. Sureja që u zbrit e para ishte [[Suretu El Alak|sureja Alak]] (arabisht العلق ''al-Alaq'').
== Data ==
Në Kuran nuk përmendet ndonjë datë specifike, por thuhet se Nata e Kadrit është në dhjetëditëshin e fundit të [[Ramazani]]t. ''Kërkojeni atë në netët teke të dhjetëditëshit të fundit të Ramazanit.'' ([[hadith]]). Një prej datave tek është 21, 23, 25, 27, 29. Shumë prej traditave thuhet që është nata para Ramazanit të 27-t okdy
== Kuran ==
Ne e zbritëm atë (Kuranin) në natën e Kadrit.
E çtë bëri ty të dijsh se çështë nata e Kadrit?
Nata e Kadrit është më e rëndësishme se një mijë muaj!
Me lejen e Zotit të tyre në (atë natë) të zbresin engjëj dhe shpirti (Xhibrili) për secilën çështje.
Ajo (që përcakton Zoti) është paqe deri në agim të mëngjesit.
([[Suretu El Kadr|Kadr]] 97:1-5)
== Shiko dhe ==
* [[Kalendari hixhri]]
* [[Nata e Beratit]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=1033 PËR LEJLET’UL-KADRIN], Dr. Zuhdija Hasanoviq: Zëri Islam (''zeriislam.com'')
== Referimet ==
{{Reflist}}
{{Festat Islame}}
[[Kategoria:Ditë, netë dhe festa myslimane]]
rjw832ysdsarulztasayb55j0p57x0c
3043223
3043221
2026-09-17T14:33:44Z
Gefälligst
186895
3043223
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = Katragjegje
| type = Festë Islame
| image = Qadr night in Jamkaran 2.jpg
| alt = Nata e Kadrit në Jamkaran
| imagesize =
| caption = Leximi i Kuranit është një nga veprimtaritë kryesore të Natës së Kadrit
| official_name = Nata e Kadrit (arabisht: «ليلة القدر», persisht: «شب قدر»)
| nickname = Nata e Pashoqe, Nata e Çmuar, Nata e Dekretit, Nata e Caktimit
| observedby = Myslimanët
| longtype = Besohet se engjëjt zbresin në tokë dhe u shpallet atyre dekretimi vjetor
| date = 10 netët e fundit të [[Ramazani|Ramazanit]], veçanërisht netët teke (disa shtojnë edhe natën e 19-të)
| observances = Leximi i [[Kurani|Kuranit]], bërja e [[Dua|duasë]], dhënia e [[Sadaka|sadaqës]]
| relatedto =
| frequency = Vjetore
}}
'''Nata e Lejletul Kadrit''' ose në folklorin e shqiptarë '''Katragjegjja''' ([[gjuha arabe|arab]]. لیلة القدر ''Laylat al-Qadr'') është [[nata]] në të cilën [[Të dërguarit në Islam|pejgamberit]] [[Muhammedi|Muhamed]], ndërmjet [[Engjëjt në Islam|melekut]] [[Xhebraili|Xhebrail]], i kanë zbritur [[Ajeti|ajetet]] e para të [[Kurani]]t, sipas [[feja Islame|fesë islame]].<ref>[[Kuran]] [[Suretu El Kadr|97:1]]
</ref>
Kjo është një nga netët teke në dhjetë ditëshin e fundit të muajit [[Ramazani sipas kalendarit gregorian|Ramazan]]. [[Myslimani|Myslimanët]] besojnë se në këtë natë, [[Allahu|Zoti]] i bekon të gjithë, i falë të gjitha [[Gjynahu|mëkatet]], i pranon të gjitha lutjet, dhe se [[Meleqët në Islam|engjëjt]] zbresin në [[Toka|Tokë]].
== Zbritja tek Muhammedi ==
Myslimanët besojnë që Kurani u zbrit në natë e Kadrit tek Muhammedi prej [[Allahu]]t. Zbritja filloi në shpellën [[Hira]] në [[Mekë]]. Sureja që u zbrit e para ishte [[Suretu El Alak|sureja Alak]] (arabisht العلق ''al-Alaq'').
== Data ==
Në Kuran nuk përmendet ndonjë datë specifike, por thuhet se Nata e Kadrit është në dhjetëditëshin e fundit të [[Ramazani]]t. ''Kërkojeni atë në netët teke të dhjetëditëshit të fundit të Ramazanit.'' ([[hadith]]). Një prej datave tek është 21, 23, 25, 27, 29. Shumë prej traditave thuhet që është nata para Ramazanit të 27-t okdy
== Kuran ==
Ne e zbritëm atë (Kuranin) në natën e Kadrit.
E çtë bëri ty të dijsh se çështë nata e Kadrit?
Nata e Kadrit është më e rëndësishme se një mijë muaj!
Me lejen e Zotit të tyre në (atë natë) të zbresin engjëj dhe shpirti (Xhibrili) për secilën çështje.
Ajo (që përcakton Zoti) është paqe deri në agim të mëngjesit.
([[Suretu El Kadr|Kadr]] 97:1-5)
== Shiko dhe ==
* [[Kalendari hixhri]]
* [[Nata e Beratit]]
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=1033 PËR LEJLET’UL-KADRIN], Dr. Zuhdija Hasanoviq: Zëri Islam (''zeriislam.com'')
== Referimet ==
{{Reflist}}
{{Festat Islame}}
[[Kategoria:Ditë, netë dhe festa myslimane]]
3qzp5r0mc19o02wc7fsdqw90qf46fkl
Hestia
0
86290
3043263
2781720
2026-09-17T20:16:46Z
Redaktor GLAM
167682
Higher resolution version of image
3043263
wikitext
text/x-wiki
{{joref}}
{{pp}}
'''Hestia''' ({{lang-el|Ἑστία}} {{lang-la|Vesta}}) - e bija e [[Titanët|titanit]] [[Kroni|Kron]] dhe gruas së tij [[Rea]], hyjneshë e vatrës shtëpiake.
[[Skeda:Hestia MKL Bd. 8 1890 (130918480).jpg|thumb|250px|]]
Ndoshta, mu kjo rrethanë ka qenë shkaku kyçe, pse kjo hyjneshë, në krahasim me Zotat tjerë, nuk është përmendur aq shumë
Në shekullin e 5 p.e.s., ajo zëvendësohet dhe vendin e saj e zen [[Dionisi]]-Zoti vardisje, pjellshmërisë dhe verës.
[[Skeda:Hestia tapestry.jpg|thumb|130px|right|"Hestia full of Blessings", Egypt, [[6th century]] tapestry ([[Dumbarton Oaks]] Collection).]]
Dionisi ishte fëmija nga marrëdhëniet jashtëmartesore të Zeusit dhe SEMELES.
Në mitologjinë Romake, atij i përshtatej Zoti BAKHO.
Në mitet më të lashta greke nuk e ndeshim. Homeri, për shembull, e vlerëson lartë shenjtërinë e vatrës shtëpiake, mirëpo, nuk e përmend Hesti në si hyjneshë apo pajtore të saj. Funksioni i saj, për herë të parë, përmendet te Hesiodi, pas të cilit më nuk zhduket nga bota e miteve dhe legjendave. Tërë ajo që dimë për te mund të përmblidhet në disa f jali.
Posa ka lindur, Kroni, i ati i saj e përbin, njësoj sikurse vëllazërit e saj dhe motrat, Demetrën, Herën, Hadin dhe Poseidonin, sepse kishte frikë se do të ngriten kundër tij dhe do ta rrëzojne nga pushteti. Mirëpo, si qenje hyjnore Hestia ka jetuar në barkun e Kronit deri sa nuk e çliroi vëllau i saj më i ri, Zeusi, i cili i qe shmangur fatit të djemve të tjerë të Kronit, për arsye se e ëma Rea e ka lindur fshehtazi në thellësi të shpellës Diktaja, në ujëdhesën Kreta. Kur u realizua frika e Kronit dhe Zeusi me të vertetë e rrëzoi nga pushteti Hestia erdhi me ftesën e tij në Olimp. Zotërat e përshëndetën me gëzim dhe dy prej tyre, Poseidoni dhe Apolloni, menjëherë deshtën të martohen me të. Ndërkaq, Hestia vendosi që përherë ta ruajë virgjinitetin. Zeusi, të cilit iu drejtua për ndihme kundër shkuesve të saj, u pajtua me vendimin e saj dhe e bëri hyjneshë të vatrës shtëpiake dhe zjarrit të saj.
Si hyjneshë e vatrës shtëpiake Hestia u bë mbrojtëse e jetës së qetë dhe harmonive të shtëpisë. Meqe vatra shtëpiake ka qenë strehimi i saj më i fuqishëm, Hestia u bë poashtu edhe hyjneshë e të përndjekurve dhe të të dëbuarëve dhe, sipas parafytyrimeve të grekëve popullata e bashkësisë dhe e shtetit krijonte një familje, u bë edhe pajtore e bashkësise dhe e shtetit. Simboli i saj ishte zjarri. Ndizej në çdo shtëpi dhe në çdo këshill të bashkësisë. Me ofrimin e flijimit të Hestisë fillonte dhe mbaronte secila kremte. Në emër të saj përbehej dhe i shprehej nderimi në secilin tempull çfarëdo zoti t'i jetë dedikuar. Tempull të veçant nuk ka pasur, por vetëm ëlterë. Njerëzit e paraqitnin si flakë, prandaj artistët rrallë e kanë pikturuar dhe paraqitur. Nga antika relativisht pak janë ruajtur piktura dhe trupore të saja. As për Hestinë Giustiniani (Gjustiniani) nga pallati Torloni në Romë nuk është e sigurtë se me të vërtetë e paraqet Hestinë. Në' botën romake kulti i saj ka pasur karakteristikë pak më të ndryshme.
Pasi që vatra shtëpiake ka qenë vend i tubimit dhe i strehimit të familjes, Vestën, sikurse grekët Hestinë, romakët e kanë konsideruar poashtu edhe pajtore të familjes në kuptim të gjërë, edhe të tërë Romës dhe të shtetit romak. Eleteri i saj ka qenë vatra ku e kanë nderuar së bashku me Larët dhe Penatët, ndërsa piktura, përkatësisht truporja ka qenë të flakëruarit e zjarrit. Si hyjni pajtorja e Romës e ka pasur edhe tempullin e veçantë në Forum, i cili me planin e rrumbullakët të vetin përkujtonte vatrën. Në këtë tempull ka qenë "vatra shtetërore" në të cilën zjarrin e kanë mbajtur të ndezur priftëreshat Vestalet (gjashtë), të lidhura me betime për virgjërëri të përjetshme. Në shenjtnoren e tempullit të Vestës janë ruajtur simbolet e shuguruara shtetërore, në mesin e tyre edhe paladiumi, të cilin gjoja se e ka sjellë Enea nga Troja e ndezur në flakë. Trupore të Vestës në të nuk ka pasur. E zëvendësonte, njësoj sikurse në vatrën familjare, zjarri i amshueshëm. Hyrja e mashkujve në këtë tempull ka qenë e ndaluar. Perjashtim i vetëm ka qenë kryeprifti, por as ai nuk e ka shfrytëzuar këtë të drejtë.
Kremtja kryesore publike për nderë të Vestës (Vestalia) është mbajtur në Romë, më 9 qershor. Gjatë kësaj kremtje e kanë nderuar edhe si dhuruese të bukës. Me rastin e marrjes të detyrës konzujt i ofronin dhe pastaj edhe perandorët, flijimin në tempullin e saj antik në Lavini, të cilin kinëse Enea ka urdhëruar të ndërtohet që ta vendosë në të zjarrin të cilin e ka sjellë nga Troja.
Tempullin e Vestës në Forum, i cili disa herë është djegur, për herë të fundit e rindërtoi perandori Septim Severi, (Në vitin 1930 tempulli është meremetuar pjesërisht në gërmadhat e zbuluara. I ashtuquajturi tempull i Vestës në tregun e dikurshëm të kafshëve pranë urës së Palatinit nuk e mban këtë emër me të drejtë; kështu është quajtur për arsye se me planimetrinë e vet të rrumbullakët përkujtonte temipullin e Vestës në Forum. Tempulli është i shek. para e. s., por nuk dihet se cilit prej zotërave antikë i është dedikuar. Ky tempull, së bashku me tempullin e afërt, të ashtuquajturës Fortunes Virilis, në fillim i kushtuar Portunit, zotit të limaneve, është njëri prej tempujve antikë më të ruajtur në Romë.
[[Kategoria:Hyjni]]
[[Kategoria:Mitologji greke]]
r5e7rrr3ug4ae1mfd39ccf1nqgbmhvm
Vlashi i Sebastes
0
94033
3043214
2775370
2026-09-17T14:06:58Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Shën Vlashi]] te [[Vlashi i Sebastes]]
2775370
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Ikona e shen vlashit.jpg|300px|parapamje|Ikona e Shën Vlashit në Durrës]]
'''Shën Vlashi''' Shenjtor i krishterë që u martirizua në kohën e perandorit Licin.
Kulti i tij u përhap në Europë në shek. VIII. Mbivendosen tek ai dy figura: njëra armene, tjetra ballkanike, ky i dyti i torturuar dhe i martirizuar në Durrës.<ref name="Elsie2001">{{cite book|author=Robert Elsie|title=The Dictionary of Albanian Religion, Mythology and Folk Culture|url=http://books.google.com/books?id=aAtQZ0vjf5gC&pg=PA41|accessdate=29 nëntor 2012|year=2001|publisher=NYU Press|isbn=978-0-8147-2214-5|lang=en|pages=41–}}</ref>
Qysh në shek. XIV përmendet në Shqipëri një manastir kushtuar atij në malin Tomorr. Një tjetër manastir i tiji, në Shënavlash pranë Durrësit, ishte vend pelegrinazhi ku shkohej me shpresë për të shëruar sëmundjet. Kisha të kushtuara atij ka pasur në Shkodër (shek. XIV), Kthellë, Skuraj, Gur i Bardhë, Gjonëm, Mazhë, Mëner, Bishqem, Gjuricaj, një kishë ortodokse e shek. XIX në Dhuvjan etj. Kremton më 11 shkurt.
=== Vendi i Pelegrinazhit ===
Pranë qytetit të [[Durrësi]]t, ndodhet [[:ru:Монастырь Святого Власия|Manastiri i Shën Vlashit]], në fshatin që mban emrin e shenjtorit mblidhen çdo vit qindra e mijëra besimtarë. Është vendi ku prezenca e hirit të Perëndisë, shenjtëria dhe besimi i shenjtorit janë monumente të gjalla. Duke kërkuar ndërmjetimin e shenjtorit dhe hirin e Perëndisë, shumë njerëz përjetuan shërimin, ashtu siç e përjetoi djali që i kishte mbetur hala në fyt. Nisur nga ky fakt shenjtori është shërues i sëmundjeve të grykës. Këtij manastiri i bashkëngjitet dhe Akademia Teologjike '''Ngjallja e Krishtit''' si dhe Shtëpia e Fëmijës "Shpresa" për të treguar në mënyrë simbolike lidhjen e fortë të shenjtorit me studimet në tërësi dhe ato teologjike në veçanti si dhe lidhjen e tij të fortë me fëmijët dhe përkujdesjen shpirtërore të tyre. Duke parë të gjitha këto Kisha jonë në nderim të shenjtorit zhvillon një shërbesë panigjirike, në të cilën marrin pjesë besimtar jo vetëm nga qyteti i Durrësit dhe rrethinat e tij, por dhe nga krahinat e tjera të Shqipërisë. Është kjo shërbesë panigjirike që fillon nga mbrëmja e datës 10 dhe duke vazhduar në mëngjesin e datës 11 me Liturgjinë hyjnore, momentin më të rëndësishëm të adhurimit ortodoks. Besimi dhe komunikimi në Perëndinë e Tërëfuqishëm është një çështje personale, por dhe komunitare. Është personale, sepse çdo njeri i afrohet Perëndisë me ekzistencën, individualitetin dhe veçorinë e tij. Dhe është çështje komunitare sepse besimtari apo personi që hyn në një komunikim me Perëndinë lutet dhe për të tjerët, qofshin këta të gjallë apo të vdekur (fjetur - përdoret në terminologjinë e krishterë ortodokse). Gjithashtu besimtari i krishterë, duke jetuar në një shoqëri ndikohet nga traditat, zakonet, besimi dhe shembujt që ofrojnë shoqëria dhe komuniteti që ai jeton. Këto ndikime janë të panumërta në besimin dhe Kishën Ortodokse.
=== Jeta si Shenjtor ===
Shën Vlashi lindi në Azinë e Vogël në krahinën e Pontit dhe jetoi në kohën e sundimit të mbretërisë së Likinit (308-323). Sipas Thoma Çomënit Pedagog i Akademisë Teologjike "Ngjallja e Krishtit" në Shën Vlash, Durrës ishte koha kur Perandoria Romake po pësonte ndryshime të mëdha, pasi brenda saj kishte përplasje për ndarjen e pushtetit, ku Galerio, Kostandini, Maksimiani dhe Likini nuk pranonin Maksendin, i cili ishte august i Afrikës dhe Italisë. Megjithëse vëmendja e sundimtarëve ishte përqendruar tek lufta për pushtet, nuk hiqnin dorë nga përndjekja ndaj të krishterëve. Ndoshta është koha kur fryma e përndjekjes po jepte shpirt dhe përpiqej për të realizuar misionin e saj negativ, shkatërrimin e Kishës së Krishtit. Në këtë situatë jetoi dhe shën Vlashi. Është përfaqësues dhe shembull i besimtarit, tek i cili jeta e shërbimit si klerik (peshkop) është vazhdim i natyrshëm i jetës si laik. Nuk është rastësi që jetën e tij e krahasojnë me Jobin e drejtë të Dhiatës së Vjetër (libri i Jobit). Një jetë e tillë ku ndershmëria, padjallëzia, studimi i botës për të kuptuar madhështinë e saj dhe mbi të gjitha madhështinë e Krijuesit e bënë të aftë dhe të gatshëm për të qenë shërbyes i denjë në altarin e Krishtit. Studimet në shkencën e mjekësisë dhe në Shkrimin e Shenjtë i dhanë mundësinë të njohin kufinjtë e boëts kozmike dhe asaj hyjnore. Në këtë mënyrë, Shën Vlashi u bë i aftë të jetë atë dhe udhërrëfyes i jetës shoqërore dhe shpirtërore i besimtarëve të Sebastisë. Si mjek, ai interesohej për trupin e njeriut ashtu si interesohet çdo mjek tjetër, por njëkohësisht shkonte më tej duke e parë trupin e njeriut si “tempull të Shpirtit të Shenjtë” (I Kor. 6:19). Kjo e bëri dhe më të ndjeshëm përballë sëmundjeve trupore dhe shpirtërore. Kështu shenjtori bëhet jo vetëm një mjek i trupit, por dhe i shpirtit. Besimtarët e krishterë kremtojnë dhe nderojnë një shenjtor, i cili kujdesej për trupin, duke afruar vizita dhe ilaçe si mjek i trupit dhe shpesh herë falas. Madje për të arritur këtë detyrë humane dhe të shenjtë trokiste në dyert e besimtarëve të ndryshëm duke kërkuar ndihmën e tyre ekonomike dhe asnjëherë besimtarët dhe Perëndia nuk e braktisi. Ishte kjo një mënyrë që lidhjes shoqërore ët njerëzve t’i shtohej dhe lidhja shpirtërore. Por në të njëjtën kohë duke qenë besimtar dhe në komunikim të fortë me Perëndinë nëpërmjet hirit hyjnor ofron shërime dhe me anë të mrekullive, si rasti i fëmijës që i kishte mbetur hala e peshkut në gojën e tij. Shenjtori jetonte brenda në botë duke përjetuar dy dimesionet e saj, dimesionin mondan ku mbizotëronte zhurma që ofronte jeta e qendrave të banuara dhe dimesionin e përjetësisë hyjnore, ku mbizotëronte qetësia të cilën ofronte shkretëtira dhe mali Argjeo në Kapadaoqi, kur shkoi për të jetuar në një shpellë. Është i ngjashëm ky përjetim me atë të Zotit Jisu Krisht, i cili shkoi për 40 ditë në shkretëtirë (Mt. 4:1-11). Ishte kjo një mënyrë për t’u përqendruar, pasi përqendrimi është një nga armët e forta të lutjes. Atje shenjtori kuptoi sa shumë nevojë ka bota për lutjen, qetësinë dhe reflektimin. Ishte ky përjetim i tij, të cilin e bëri “të famshëm” jo vetëm tek besimtarët e krishterë të krahinës së Sebastisë, por dhe tek njerëzit të cilët besonin dhe sakrifikonin tek idhujt. Ata, të mrekulluar nga besimi, shenjtëria dhe mirësia e shenjtorit braktisën besimin e vjetër duke pranuar besimin e ri të themeluar nga Biri i Perëndisë, Jisu Krishti. Por kjo paraqitje e shenjtorit nuk i pëlqeu sundimtarit Agrikola dhe pasuesve të tij. Një grumbull i madh kafshësh të egra gjendeshin rreth shpellës, të cilat silleshin me butësi dhe në mes tyre qëndronte shenjtori që lutej. Kjo mrekulloi ndjekësit e sundimtarit, por jo sundimtarin, i cili nuk mund të pranonte se si një i krishterë i falej Jisu Krishtit dhe jo idhujve të cilëve ai i besonte. Butësia e tij, fuqia për të bërë mrekulli dhe vendosmëria në besimin e tij e bënë shenjtorin fuqizues të besimit tek besimtarët, por në të njëjtën kohë nxori në pah kotësinë e sunduesit dhe ndjekësve të tij. Duke përjetuar në këtë formë afërsinë e Perëndisë, shenjtori nuk iu frikësohej as torturave, as përçmimeve dhe as martirizimit. Është i habitshëm ky fenomen, duke pasur parasysh faktin që shenjtori është me profesion mjek. Por dhe ky fenomen i habitshëm e ka shpegimin në konceptin që për shërimin e të tjerëve i lutej Perëndisë, ndërsa për veten e vet e pranonte me butësi martirizimin në qoftë se bëhej për lavdi të Perëndisë. Të dy këto fenomene që ndodhin tek shenjtori nuk kundërshtojnë njëra-tjetrën, por e forcojnë, sepse shërimi i një personi është një mundësi që i jepet njeriut për të njohur më mirë Perëndinë e Gjithëfuqishëm dhe në rastin e dytë shenjtori e dinte se me martirizimin e tij nuk është një formë e vrasjes apo vetëvrasjes nga dëshpërimi, por një pranim i të keqes së tjetrit për shpëtimin e shpirtit të tij. Kështu shenjtori u martirizua në qytetin e Sebastisë në vitin 316 pas Krishtit në kohën kur sundimtar i krahinës ishte Agrikola. Besimi, urtësia dhe shenjtëria e Shën Vlashit nuk mund të mbeteshin të kufizuara në krahinën në të cilën ai jetoi. Ashtu si hiri i Perëndisë që përhapet me shpejtësi, fuqi dhe forcë ashtu ndodhi dhe me shenjtërinë e tij. Që në atë kohë shenjtori filloi të nderohet në shumë vende të botës, ashtu si dhe në vendin tonë.
== References ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Shenjtorë]]
[[Kategoria:Armenë]]
[[Kategoria:Vdekje - Vitet 310]]
[[Kategoria:Martirë të krishterë]]
pfp9q3bpneeu9mld61m2bljricvbjed
Fallkunara
0
98059
3043209
2849741
2026-09-17T13:35:27Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Falconara Albanese, versioni i datës 26 maj 2026 (revizioni 150849621)
3043209
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Fallkunara
| native_name = Falconara Albanese
| native_name_lang = it
| image_flag = Falconara Albanese-Gonfalone.png
| image_seal = Falconara Albanese-Stemma.png
| image_skyline = Falconara Albanese-Castelluccio.jpg
| image_caption = Pamje e Castelluccio-s nga kisha e Shën Mikel Kryeengjëllit
| image_map = Map of comune of Falconara Albanese (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Giuseppe Porco
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 602
<!-- Demografia -->
| population_demonym = fallkunarez/e; arbërisht: ''fallkunarizëra''
}}
'''Falconara Albanese''' (''Fallkunara'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=265|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/265|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Kozencës|Kozencës]] në [[Kalabria]]. Ndodhet e ngjitur mbi një kodër, në 602 m mbi nivelin e detit, në shpatet e Vargmalit Bregdetar (''Catena Costiera''). E ndarë nga bërthama origjinale ngrihet Torremezzo, stacion i njohur turistik i bregdetit tirren të Kozencës.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
I veçantë nga pikëpamja e peizazhit, pasi ngjitur mbi shkëmb, është i ashtuquajturi Castelluccio, i arritshëm në këmbë përmes shkallareve të ngushta, mbi të cilin spikat kryqi, i dukshëm nga katundi. Me interes të konsiderueshëm dhe destinacion turistik i mirë është fraksioni Torremezzo, i vendosur në bregdetin tirren, mes San Lucido-s dhe Fiumefreddo Bruzio-s.
[[Skeda:Il Castelluccio.jpg|thumb|left|Castelluccio-ja]]
== Historia ==
Falconara është një nga katundet arbëreshe të Kalabrisë, i vetmi që, duke qenë mbi bregun e detit Tirren, ka ruajtur të paprekura si gjuhën ashtu edhe ritin greko-bizantin; komunitetet tirrene të Serra d'Aiello-s dhe Gizzeria-s, përkundrazi, e kanë humbur identitetin arbëresh.
Për shkak të mungesës së dokumenteve të shkruara, nuk është e lehtë të përcaktohet viti i themelimit të Falconara Albanese-s. Moscato-ja, në "Rivista Calabrese" të tij të shekullit XIX, thotë se u themelua nga shtatë familje shqiptare të fesë ortodokse, mbërritur në Kalabri më 1487, të cilat u ndalën fillimisht në San Pietro, mes San Lucido-s dhe Fiumefreddo Bruzio-s, ku qëndruan tridhjetë vjet. Gjithnjë sipas këtyre të dhënave, Falconara Albanese u themelua më 1517, kur filloi ndërtimi i lagjes Manesato, i Curtina-s dhe i kishës së parë, kushtuar Shën Atanasit. E përfshirë në Baroninë e Fiumefreddo-s, i përkiti fillimisht Sanseverino-ve dhe më pas Markezëve të Rende-s, që e mbajtën deri më 1806. Mori emrin aktual më 1803.
Falconara Albanese është arbëreshe, "italo-shqiptare", dhe kjo origjinë shihet në gjithçka tipike të katundit, duke nisur nga gjuha e folur, nga emrat e zakonshëm të njerëzve, nga tabelat dygjuhëshe të rrugëve e dyqaneve, deri te kishat, që ndjekin ritin lindor të [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]].
== Monumente dhe vende me interes ==
"Castelluccio-ja", në lokalitetin "Kurtina", është një shkëmb gjigant monolit, i lartë rreth 50 metra. Është atraksioni i Falconara Albanese-s, i arritshëm përmes një shkallareje me rampa. Pak më poshtë ngrihet kishëza, kushtuar Zojës së Ngjitur në Qiell, me sheshkishë të gjerë. E dukshme edhe kisha e Zojës së Këshillit të Mirë, origjina e së cilës vendoset në shekullin XVI dhe emri i së cilës lidhet me eksodin fatkeq të familjeve nga [[Shqipëria]]. Për t'u vizituar edhe kisha kushtuar Shën Mikel Kryeengjëllit, ndërtuar më 1611 në qendër të katundit, që ruan një portë të asaj periudhe.
== Shoqëria ==
=== Gjuhët dhe dialektet ===
Në Falconara Albanese flitet gjuha arbëreshe, variant i lashtë i dialektit toskë, folur në jug të [[Shqipëria|Shqipërisë]].
=== Traditat dhe folklori ===
Mbresëlënëse është ceremonia e "''Motrëmave''" në periudhën e [[Pashkët|Pashkëve]]. Të dielën e dytë të shtatorit zhvillohet festa patronale e Zojës së Këshillit. Festa e Zojës së Ngjitur në Qiell, që kremtohet më 15 gusht, ndihet veçanërisht nga banorët e Falconara Albanese-s.
==== Kostumet ====
Kostumet tradicionale shqiptare dhe manifestimet e ndryshme popullore të vendit mund të admirohen në panaire dhe manifestime të llojeve të ndryshme, që zhvillohen në periudha të ndryshme të vitit, por sidomos gjatë muajit shtator, për festën patronale: Zoja e Këshillit të Mirë.
== Infrastruktura dhe transporti ==
Komuna përshkohet nga rruga provinciale 38.
== Sporti ==
=== Futbolli ===
Skuadra kryesore e futbollit e qytetit është Falchi Rossi Falconara Calcio, që luan në grupin B kozentin të Kategorisë së Dytë. Ngjyrat e klubit janë: e bardhë dhe e kuqe.
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Eparhia e Ungrës]]
* [[Antonio Candreva]]
* [[Jeronim de Rada]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Komunat e Provincës së Kozencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
d170du3v01p30ze28qcwa8se39mcy0k
Mc-Atlantis
0
107667
3043289
2823508
2026-09-17T21:12:21Z
Leutrim.P
113691
3043289
wikitext
text/x-wiki
{{Faqe për grisje}}
{{pp}}
'''Mc-Atlantis''' ka lindur me 26 qershor 1990 Ne Gjilan Kosovo , Emrin e vertet Pajtim Hasani , ka qe ne Studime ne Universitetin e Prishtines Dega Juridik , Me muzik ka filluar te mirret ne vitin 2007 si Rap Artist esht paraqitur me shum keng para Publikut Shqiptar nje nder mete njohurat ësht Zemer Shqiptare keng me reperin e Njohur nga Shqipëria I PaNjohuri , Bashkupinime te Shumta me Grupin 3'in ONE Nga Klina Ne vitin 2011 Mc-Atlantis Largohet nga Kosova per të vazhduar jeten ne Pjesen tjeter te Europes , Ne vitin 2011 ai vendosi te pushoj nga Muzika per pothuajse 1 vjet per tu rikthyer ne 2012 nga te dhenat momentale Mc-Atlantis posedon keto faqe
www.Facebook.Com/TimiGL www.Youtube.Com/AnonimX11
te gjith drejtat i posedon Faqja www.BallkanSound.Com
Mc-Atlantis - Zemer Shqiptare http://www.youtube.com/watch?v=rSg6nxtUlhQ Biografia e Mc-Atlantis
mmby2i5838dth74arr5s7sz6aivg8qs
Emilio Salgari
0
122151
3043256
3039434
2026-09-17T19:19:27Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5
3043256
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = Emilio Salgari
| image = [[File:Emilio Salgari ritratto.jpg]]
| caption = Emilio Salgari
| name i lindjes = Emilio Salgari
| birth_date = [[21 gusht]] [[1862]]
| birth_place = [[Verona]],[[Italia|Itali]]
| death_date = [[25 prill]] [[1911]]
| death_place = [[Torino]],[[Italia|Itali]]
| pseudonym = Salgari,Emilio,Pirati
| nationality = Italian
| genre = Aventurë,Histori,Perndimor,Luftë
| website =
}}
'''Emilio Salgari''' ([[21 gusht]] [[1862]] - [[25 prill]] [[1911]]) ishte shkrimtar i shquar italian. Ai shquhet me veprat e tij të shumta por më i njohur është si shkrimtar i zhanrit aventurë per femijë.
Ai u mundua që kulturën e perëndimit të egër ta tregonte nëpërmjet romaneve dhe novelave. Disa supozojnë se ai ishte frymzuar nga poeti [[Dante]].
== Jeta ==
Emilio Salgari lindi ne [[Verona]] në veri të Italisë u rrite nga një familje tregtare italiane. Në fëmijëri kishte dëshirë të madhe për të studiar shkencat detare, kur mbushi 18 vjet ai u regjistruan në Akademinë e Shkencave për detari por kushtet ekonomike të veshtira e bën qe te mos diplomohej.
Por ai filloi të punote punën si gazetar në gazetën La Nuova Arena kjo gazetë perfaqësonte vetem kulturën dhe jo politikën ku Salgari botoi disa seri të ndryshme. Ai kishte qenë dhe eksplorues sipas Bufalo Bill, ai kishte eksplurar disa pjesë të shkretëtirave në Afrikë dhe arabi po disa biografë mendojnë se kishte berë disa kërkime detare në Adriatik.
Pas kësaj, nga eksplorimet e tij u frymëzua dhe më shumë duke shkruar disa vepra ku morri titullin '''Kapiten Salgari''' nga stili i të shkruarit me historitë aventureske.
Salgari ishte i martuar me [[Ida Peruzzi]] një mjeke me nofkë 'Akida' dhe me të kishte 4 fëmijë.
== Kariera si shkrimtar ==
Salgari shkroi më shumë se 200 tregime aventurë dhe romane, tregime vendosjen e tij në vende ekzotike, me heronj nga një shumëllojshmëri të gjerë të kulturave. Ai fitoi frymëzimin nga leximi literaturë të huaj dhe Gazetat, revistat e udhëtimit dhe yjeve, të cilën ai përdoret për të portretizuar botëve heronj të tij. Ai shkroi katër seri të mëdha: Pirates of Malajzi; The Black Saga Corsair; piratët e Bermuda dhe një koleksion të aventurave të caktuara në Perëndim e Vjetër. Heronjtë Salgari ishin kryesisht Pirates, Outlaws dhe barbarëve, duke luftuar kundër lakmisë, abuzimi me pushtetin dhe korrupsionit.
Salgari kundërshtuar kolonizimin në fiksionin e tij. Më legjendar dhe me heroni ishte Sandokani, Tiger e Malajzisë, një princ Bornean kthyer pirat, dhe besnike e tij toger i Gomera Yanez, i udhëhoqi burrat e tyre në sulmet kundër flotës hollandeze dhe britanike. Ata deklaruan luftë James Brooke, raxha Bardhë e Sarawak, dhe u përpoqën për të detyruar te largohej nga froni.Corsair Zi dhe Kapiten Morgan luftuan kundër padrejtësisë në Karaibe, ndërkohë që piratët Salgari së Bermuda luftuan për pavarësinë e amerikaneve.
Tregimi i tij kishte qenë aq popullor sa së shpejti botuesi i tij punësoi shkrimtarë të tjerë për të zhvilluar tregime aventurë nën emrin e tij. Ata shtuan 50 romane të "kanunit" të tij. Stili Salgari u imitua nga shumë, por asnjë tjetër shkrimtar italian aventurë nuk ka arritur të kopjoi suksesin e tij popullore.
== Veprat dhe Serit ==
* Mistert e Xhunglës 1895
* Pirati i Zi 1898
* Sandokani 1896
* Dy Tigrat 1990
* Tigri i Mompracem 1900
* Djali i Piratit të Kuq 1908
=== Serit e tregimeve ===
Seria Sandoka :
Misteri i xhunglës
Sandokan: Tigrat e Mompracem
Sandokan: The Pirates o Malajzisë
Sandokan: Dy Tigrat
Sandokan: Mbreti i Detit
Pirati i Zi Seria :
Pirati i Zi
Biri i Piratit të Kuq
Djali i Piratit të Kuq
== Vdekja ==
Emilio vdiq me [[25 prill]] [[1911]] në moshën 48 vjeqare
Thuhet se ngritja shum e bujshme e kariers së tij si shkrimtar e quan drejt qmenduris sa qe Emilio Salgari u dergua nga gruaja e tij në një repart psikiatrik 1910 në [[Torino]] nuk ka informacione të sakta por supozhet se Salgar vdiq pasi qe imitoi një ritual japonez
Gazeta cituan në Torino se i madhi Emilo Salgari vdiq dhe kishte lenë një letër ku shkruhej:''Për ju që kanë pasur rritje nga djersa e ballit tim duke i mbajtur veten dhe familjen time në mjerim, unë kërkoj vetëm që nga ato fitime gjeni fondet për të paguar për funeralin tim. Unë ju përshëndes juve ndërsa unë thyejë penën time. Emilio Salgari''
Një nga bijtë e Emilios dhe Aida edhe kreu vetëvrasje në vitin 1933 dyshohej se dhe Salgari kisht bërë Vetëvrasje por ende ësht pa qart fakti rreth vdekjes së Tij...
== Filmat ==
== Bibliografia ==
{{Blockquote|Ju qe jeni pasuruar me lekuren time,duke me mbajtur mua dhe familjen time ne nje gjysme-mjerim te vazhdueshem apo edhe me keq,kerkoj vetem qe si shperblim per fitimet qe ju kam sjelle,te mendoni per funeralin tim.Ju pershendes duke thyer pene.|Emilio Salgari}}
{{Blockquote|Jam nje i humbur:nuk ju le veqse 150 lira,plus nje borxh tjeter prej 600 qe dota merrni nga zonja...|}}{{Sisterlinks}}
=== Vitet e hershme ===
Ai lindi në [[Verona]] më 21 gusht 1862<ref name="Arpino">{{Sfn|Arpino e Antonetto}}.</ref> nga një nënë veneciane, Luigia Gradara (1830-1887), dhe një baba veronez, Luigi Salgari (1826-1889), një tregtar tekstili pranë Porta Borsari në Verona<ref name="Arpino" />, dhe u pagëzua më 7 shtator në kishën e Shën Eufemisë.Më pas ai u rrit në Valpolicella,në komunën e Negrar,në fshatin ''Tomenighe di Sotto'', të cilin më vonë e braktisi për t'u zhvendosur në "Ca' Salgari"-n e tanishëm.Nga viti 1878 e tutje ai studioi në Institutin Mbretëror Teknik dhe Detar "Paolo Sarpi " në [[Venediku|Venecia]],por nuk u bë kurrë [[Kapiteni (ushtri)|kapiten]] detar siç do të kishte dëshiruar.Pasi i braktisi studimet në vitin e dytë në vitin 1881,ai u kthye në Verona për të ndërmarrë aktivitet gazetaresk.
=== Debutim ===
I frymëzuar nga historitë aventureske të Alfred Assollant,Louis-Henri Boussenard,Kapiten Thomas Mayne Reid dhe nga librat historikë dhe gjithashtu fiktivë të orientalistit Louis Jacolliot, Salgari debutoi si shkrimtar në ''shtojcat'' e gazetave. Vepra e tij e parë e botuar ishte një [[Tregimi i shkurtër|tregim]],''I selvaggi della Papuasia'',shkruar në moshën njëzet vjeç dhe botuar në katër pjesë në të përjavshmen milaneze ''La Valigia,'' me inicialet SE.Midis 15 shtatorit dhe 12 tetorit 1883, ai botoi në pjesë në gazetën e Veronës ''La Nuova Arena'' romanin ''Tay-See'' (ribotuar më vonë në vëllim me titullin ''La Rosa del Dong-Giang'' në 1897), pastaj në të njëjtën gazetë romanin ''La tigre della Malesia'' (ribotuar si ''[[Tigrat e Mompraçemit|Le tigri di Mompracem]]'' ),i cili arriti sukses të konsiderueshëm,por nga i cili ai nuk mori ndonjë kthim të rëndësishëm financiar,i ndjekur nga ''La favorita del Mahdi'' (1883-1884),i shkruar tetë vjet më parë.Gjithashtu në vitin 1883 ai u bë redaktor i vetë gazetës.Ai kreu një aktivitet të dendur nën pseudonimet ''Ammiragliador'' dhe ''Emilius'' .Dy vjet më vonë ai u bë redaktor i ''L'Arena'' .Më 25 shtator 1885, ai sfidoi në një [[Dyluftimi|duel]] një koleg nga gazeta rivale ''l'Adige'' .
[[Skeda:IdaPeruzzi.jpg|djathtas|parapamje|Ida Peruzzi, gruaja e Emilio Salgarit]]
Në vitin 1887 i vdiq nëna, ndërsa më 27 nëntor 1889 i ati kreu [[Vetëvrasja|vetëvrasje]],duke besuar se vuante nga një sëmundje e pashërueshme,dhe u hodh nga dritarja e shtëpisë së tij.Disa vite më vonë, më 30 janar 1892,Emilio u martua me Ida Peruzzi (1866-1922),një aktore teatri; pas lindjes së vajzës së tyre të parë,Fatima (1893-1914), familja Salgarë vendosi të shpërngulej në [[Piemonti|Piemonte]],ku Emilio kishte gjetur një kontratë me botuesin Speirani dhe,pasi u vendosën fillimisht në Ivrea në vitin 1894,ata jetuan në një shtëpi në Piazza Pinelli në Cuorgnè dhe më pas në Alpette aty pranë.<ref name="Arpino">{{Sfn|Arpino e Antonetto}}.</ref> Gjatë kësaj periudhe lindën edhe tre fëmijë të tjerë:Nadir (1896-1936),Romero (1899-1931) dhe Omar (1901-1963).Drejt fundit të vitit 1897,botuesi Anton Donath, me të cilin kishte filluar të bashkëpunonte,e bindi të transferohej në [[Gjenova|Xhenova]] dhe familja u vendos në Casa Rebora,në Sampierdarena (atëherë një komunë autonome në periferi të kryeqytetit ligurian). Gjatë qëndrimit të tij në Liguria, ai shkroi ''Il Corsaro Nero'',botuar në vitin 1898 dhe që konsiderohet kryevepra e Emilio Salgarit. Këtu ai krijoi edhe miqësi me Giuseppe Garuti, i njohur edhe si Pipein Gamba,i cili ishte një nga ilustruesit e parë të veprave të tij.
=== Jeta në Torino ===
Në vitin 1900,i thirrur nga botuesi Speirani,Salgari u zhvendos përgjithmonë me gruan dhe fëmijët e tij në [[Torino]],në numrin 298 dhe më pas në numrin 205 në Corso Casale.Nga këtu,Salgari mund të shkonte lehtësisht në bibliotekën qendrore qytetare me tramvaj,ku gjeti harta dhe rrëfime udhëtimesh ekzotike që formuan bazën dhe frymëzimin për historitë e tij.Midis viteve 1892 dhe 1898 ai botoi rreth tridhjetë vepra,16 prej të cilave vetëm në periudhën trevjeçare 1894-1896:midis tyre, përsëri me Speirani-n,''ishin Thesari i Presidentit të Paraguait'', ''[[Le novelle marinaresche di Mastro Catrame|Tregimet Detare të Mjeshtrit Tar]]'',''Mbreti i Malit'', ''Përtej Atlantikut me Balonë'' dhe ''Burrat e Anijes së Mbytur të Oregonit'' .Arsyeja për të gjithë këtë punë ishin borxhet që Salgari vazhdonte të grumbullonte; në vitin 1896 shkrimtari nënshkroi një kontratë tjetër me botuesin gjenovez [[Donath Editore|Donath]] dhe në vitin 1906 edhe me Bemporad fiorentin.
Më 3 prill 1897,me propozim të Mbretëreshës së Italisë Margarita të Savojës,Salgarit iu dha titulli "Kalorës i Urdhrit të Kurorës së Italisë " nga Shtëpia Mbretërore<ref>«[...] questo genere di lettura che istruendo con diletto giustamente si è meritato il favore del pubblico» lettera di Margherita di Savoia a Emilio Salgari. Lo scrittore, riconoscente degli elogi della Regina, contraccambiò inviandole la prima copia di ogni sua opera; citato in {{Sfn|Arpino e Antonetto}}</ref> .Megjithatë, gjendja e tij ekonomike nuk u përmirësua;duke filluar nga viti 1903 - kur gruaja e tij filloi të tregonte shenja çmendurie - borxhet e tij u shumëfishuan për të paguar për trajtimin e tij.Në vitin 1910, shëndeti mendor i gruas u përkeqësua më tej dhe ajo u detyrua të shkonte në një [[Spitali psikiatrik|azil psikiatrik]] .
Në jetën e tij, algari ishte një "udhëtar virtual":krijuesi i Tigrit të Mompracem udhëtoi shumë pak,por ishte një "gllabërues atlasesh dhe fjalorësh", alë të cilave ai shpiku më shumë se 1,300 karaktere,duke e bazuar secilin prej librave të tij në kërkime të kujdesshme dhe duke u përplasur me redaktorët e kohës për shkak të problemeve serioze ekonomike<ref>{{Cite web|date=21-08-2017|title=Emilio Salgari, lo scrittore che non riuscì a cavalcare la tigre|url=https://www.lettera43.it/it/articoli/cultura-e-spettacolo/2017/08/21/emilio-salgari-lo-scrittore-che-non-riusci-a-cavalcare-la-tigre/213083/|language=it}}</ref> .
=== Rënia dhe Vdekja ===
[[Skeda:Salgari_casa_Torino.JPG|parapamje|Vendprehja e fundit e Emilio Salgarit në Torino në Corso Casale 205, me një pllakë përkujtimore.]]
Kontratat e tij të punës e detyruan Salgarin të shkruante tre libra në vit dhe, për të ruajtur atë ritëm, ai u detyrua të shkruante tre faqe në ditë. Për shkak të stresit që rezultoi, ai shkroi duke pirë njëqind cigare në ditë dhe duke pirë një gotë verë Marsala pas tjetrës . Ai gjithashtu redaktoi njëkohësisht një revistë udhëtimesh. Më shumë sesa një problem i pagesës së pamjaftueshme në përpjesëtim me sasinë e punës, kriza e tij nervore ishte mbi të gjitha për shkak të lodhjes dhe rraskapitjes. Jo vetëm që ai nuk fitonte para, por as nuk konsiderohej nga qarqet letrare të kohës, një fyerje e fundit ndaj dinjitetit të tij. Ai i shkroi mikut të tij, piktorit ''Gamba,'' në vitin 1909:Jam nje i humbur nuk ju le veqse 150 lira,plus nje borxh prej 600 te tjera qe do ti merrni nga zonja...
Nervat i lanë të fikët. Kësaj i shtohej edhe nostalgjia për gruan e tij, e cila ishte shtruar për muaj të tërë në një spital psikiatrik. I stresuar dhe i poshtëruar, ai mbeti vetëm me fëmijët e tij për t'u kujdesur. Gjithnjë e më i dëshpëruar, në vitin 1909 ai u përpoq të bënte vetëvrasje për herë të parë, duke u hedhur mbi shpatë, por u shpëtua në kohë nga vajza e tij Fatima. Më pas, ai dha intervistën e tij të fundit me një gazetar, Antonio Casulli, korrespondent i ''Il Mattino'' di Napoli, i cili u takua me Salgarin në dhjetor 1910, dhe i cili vite më vonë deklaroi se kishte fryrë një atmosferë në shtëpinë e tij që ishte, për të thënë të paktën, e trishtueshme dhe melankolike.
Më në fund, ai vendosi të provonte t’i jepte fund jetës përsëri mëngjesin e së martës, më 25 prill 1911. Salgari la mbi tavolinë tre letra të njohura (por duket se ishin 13 letra dhe marrësit e letrave të tjera gradualisht e kanë mohuar dhe më pas e kanë konfirmuar ekzistencën e letrave, por përmbajtja ka mbetur e panjohur)<ref name="Arpino">{{Sfn|Arpino e Antonetto}}.</ref> dhe doli nga shtëpia duke marrë tramvajin e tij të zakonshëm me një brisk në xhep. Letrat u drejtoheshin fëmijëve të tij, drejtorëve të gazetave, botuesve të tij. Fëmijëve të tij, Omarit, Nadirit, Romeros dhe Fatimes, ai u shkroi:
{{Blockquote|Ju qe jeni pasuruar me lekuren tim,duke me mbajtur mua dhe familjen time ne nje gjysme-mjerim te vazhdueshem apo edhe me keq,kerkoj vetem qe si shperblim per fitimet qe ju kam sjelle,te mendoni per funeralin tim.Ju pershendes duke thyer penen.|Emilio Salgari}}
[[Skeda:Tomba_di_Emilio_Salgari.jpg|djathtas|parapamje|Varri i Emilio Salgarit në ''Panteonin Ingenio Claris'' të Varrezave Monumentale të Veronës]]
Pastaj i informoi se ku mund ta gjenin trupin e tij,domethënë në një nga "burroncelli"-t e pyjeve Val San Martino,mbi kishën e vogël të Madonna del Pilone,zona kodrinore me pamje nga rruga Casale në Torino,ku ai zakonisht shkonte për ''piknik'' me familjen e tij.Zona e saktë është ajo e parkut Villa Rey,<ref>{{Cite web|last=Claudio Raffaelli|date=11 ottobre 2017|title=Un balcone verde sulla città, da recuperare|url=https://www.comune.torino.it/cittagora/primo-piano/un-balcone-verde-sulla-citta-da-recuperare.html|language=it}}</ref> pranë ish-kampingut të qytetit me të njëjtin emër. Nuk ishin fëmijët e tij ata që e gjetën të vdekur,por Luigia Quirico,një lavatriçe njëzet e gjashtë vjeçare që kishte shkuar në pyll për të mbledhur dru zjarri.Trupi i Salgarit kishte fytin dhe stomakun e prerë në mënyrë të tmerrshme.Ai ende mbante briskun në dorë.Ai vrau veten ashtu siç mund ta kishte vrarë veten një nga personazhet e tij,në një lloj ''[[seppuku]]'',me sytë e kthyer nga dielli që po lindte.<ref>{{Cite news|date=26 aprile 1911|title=Emilio Salgari si è ucciso a colpi di rasoio|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/action,viewer/Itemid,3/page,0005/articleid,1195_01_1911_0115_0005_24808619/|language=it}}</ref>
Funerali i tij u zhvillua në Parkun Valentino,por kaloi pa u vënë re sepse Torino ishte i zënë duke përuruar Ekspozitën Ndërkombëtare të ardhshme për pesëdhjetëvjetorin e bashkimit të Italisë .Varri i tij,me një kushtim,u zhvendos menjëherë në kapelën përkujtimore në varrezat monumentale të Veronës .
=== Pasardhësit ===
Tragjedi të tjera më pas goditën gruan dhe fëmijët e shkrimtarit.Në vitin 1914, Fatima,një vajzë shumë e re,ra viktimë e [[Tuberkulozi|tuberkulozit]],ndërsa në vitin 1922 gruaja e tij Ida vdiq në një azil mendor<ref>{{Cite web|title=QUELLA MALEDIZIONE SULLA FAMIGLIA SALGARI È TORNATA A COLPIRE|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1984/09/11/quella-maledizione-sulla-famiglia-salgari-tornata.html|language=it}}</ref> .Në vitin 1931, vetëvrasja ishte përsëri shkaku i vdekjes për djalin e tij tjetër Romeron. Në vitin 1936,Nadir,një toger rezervist [[Togeri|në]] Ushtrinë Mbretërore,humbi jetën për shkak të lëndimeve në një aksident tragjik me motoçikletë.
Një intervistë,e ruajtur në arkivat e Rai Storia nga viti 1957,portretizon djalin më të vogël të gjallë,Omarin,i cili tregon para kamerave për jetën e babait të tij dhe i cili nga ana tjetër botoi romane aventureske.Omari gjithashtu më vonë kreu vetëvrasje,duke u hedhur nga kati i dytë i apartamentit të tij në lagjen San Donato të [[Torino|Torinos]],më 5 nëntor 1963.<ref>{{Cite news|date=6 novembre 1963|title=Omar, figlio dello scrittore Salgari si è ucciso gettandosi dal balcone|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/action,viewer/Itemid,3/page,0002/articleid,0020_01_1963_0263_0002_24819483/|language=it}}</ref>
Pasardhësi i fundit i shkrimtarit,stërnipi i tij Romero Jr. Salgari (1959-2022),ishte i njohur për lajmet sepse në [[1984|vitin 1984]] ai vrau me thikë në Montà d'Alba në provincën e Cuneos 72-vjeçaren Lucia Valsania,një postiere në pension,për shkak të një qortimi të parëndësishëm.<ref>{{Cite web|last=T. G. R. Piemonte|date=2022-12-12|title=Morto l'ultimo Salgari, la saga di una famiglia "maledetta"|url=https://www.rainews.it/tgr/piemonte/articoli/2022/12/morto-lultimo-salgari-la-saga-di-una-famiglia-maledetta-eedc4fd5-f5d4-4036-ba91-f1fccb1c285d.html|language=it}}</ref>
[[Skeda:Misteri_giungla_nera_Salgari.jpg|parapamje|Kopertina e ''Mistereve të Xhunglës së Zezë'']]
Salgari ia detyron popullaritetin e tij një prodhimi mbresëlënës romanesh,me rreth 84 romane (plus afërsisht 150 vepra të tjera,duke përfshirë tregime të shkurtra dhe novela) të ndara në cikle të ndryshme aventuristike,të cilat vazhdojnë të ndërtojnë universe të ndryshme narrative dhe personazhe të panumërt (duke përfshirë disa shumë të suksesshëm,si Sandokan,Yanez de Gomera dhe Korsari i Zi ),të cilat të gjitha u krijuan fillimisht nga shkrimtari,përveç një rasti.Romani i vitit 1896 (i ribotuar në vëllim në vitin 1911) ''I predoni del gran deserto'',në fakt,u shkrua si vazhdim i veprës së dikujt tjetër ( ''Vita eccentrica'' di Vincenzina Ghirardi Fabiani ).Në përgjithësi,personazhet e Salgarit futen në një kontekst të saktë historik,rindërtimi i informacionit në lidhje me ngjarjet institucionale të vendeve që ai përshkruan nuk kufizohet,për shembull,në figurën e James Brooke, ''[[Raxhai|raja]]'' i bardhë i Sarawakut .
Studime serioze të kryera nga historiania holandeze Bianca Maria Gerlich (veprat e së cilës janë botuar nga revista shkencore autoritative si ''Archipel'' në [[Holanda|Holandë]] dhe ''Oriente Moderno'' në Itali ) na kanë lejuar të rindërtojmë burimet historike dhe gjeografike të lexuara dhe të përdorura në bibloteka nga shkrimtari i madh i romaneve aventureske.
Vetë Salgari botoi vepra të shumta nën pseudonime të ndryshme të nxitura nga motive të ndryshme,më i dukshmi prej të cilëve ishte urgjenca për të anashkaluar klauzolën e ekskluzivitetit kontraktual që e lidhte atë me botuesin Donath.Megjithatë,për vetë Donath,ai botoi, nën pseudonimin Enrico Bertolini,tre romane,si dhe disa tregime të shkurtra dhe tekste të zhanreve të ndryshme,në këtë rast, do të kishte qenë një masë paraprake e marrë kur,i shtyrë nga kontratat dhe afatet,shkrimtari mbështetej tepër në elementë të marrë nga veprat e të tjerëve (si në rastin e ''Shpellave të Diamanteve'',një version i lirshëm i romanit të Henry Rider Haggard, ''Minierat e Mbretit Solomon'' ).
Salgari është cituar gjithashtu si një nga pararendësit kryesorë të letërsisë fantastiko-shkencore në Itali.Edhe pse në atë kohë ai përcaktohej si " [[Jules Verne|Verni]] italian",<ref name="De Turris 2002">{{Sfn|De Turris 2002}}.</ref> në realitet shkrimtari veronez - sipas Gianfranco de Turris - "nuk ishte shumë i prirur drejt spekulimeve futuriste dhe rrallë përfshinte në veprat e tij pajisje dhe makineri që shkonin përtej [[Teknologjia|teknologjisë]] së kohës së tij".<ref name="De Turris 2002" /> Përjashtimi më i dukshëm është romani i tij ''Mrekullitë e Vitit 2000'' (1907),<ref name="PetruzzelliOttocento">{{Cite web|last=Luigi Petruzzelli|date=2 ottobre 2013|title=Appunti per la lezione introduttiva sulla fantascienza, Università dell'Insubria|url=http://www.edizionidellavigna.it/Storie_gratis/Petruzzelli_Introduzione%20alla%20SF_corso2013_rev01.pdf|publisher=Edizioni della Vigna|language=it|access-date=28 maj 2026|archive-date=6 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306055702/http://www.edizionidellavigna.it/Storie_gratis/Petruzzelli_Introduzione%20alla%20SF_corso2013_rev01.pdf|url-status=dead}}</ref> i konsideruar teksti më i rëndësishëm i "proto-trillimit shkencor" italian.<ref name="Valla 2000 II">{{Cite web|last=[[Riccardo Valla]]|title=La fantascienza italiana (seconda parte)|url=https://www.fantascienza.com/delos/delos55/storia-fantascienza.html|language=it}}</ref> Ky roman i vendosur në të ardhmen,i botuar fillimisht në vitin 1907 nga botuesi Bemporad dhe i nënshkruar për arsye kontraktuale me pseudonimin Guido Altieri,u zgjerua dhe u ribotua më pas nën emrin e Salgarit për botuesin Donath.Veprat e tjera të Salgarit nuk janë vendosur kurrë përtej kohës së tij,<ref name="De Turris 2002" /> megjithëse në romane të tjera të ndryshme nga Salgari ka elementë të shkencës fantastiko-shkencore à la Verne.
Kronologjia e veprave, e ndarë në cikle narrative.
=== Piratët e Malajzisë Cikli ===
Ju qe jeni pasuruar me lekuren time,duke me mbajtur mua dhe familjen time ne nje gjysme-mjerim te vazhdueshem apo edhe me keq,kerkoj vetem qe si shperblim per fitimet qe ju kam sjelle,te mendoni per funeralin tim.Ju pershendes duke thyer penen.
Emilio Salgari
[[Skeda:Tigri_1900.jpg|parapamje|''Tigrat e Mompracem'', ilustrim nga Alberto della Valle (1900)]]
# ''Tigri i Malajzisë'', në ''La Nuova Arena'', nr. 10-12, 1883, 1-3, 1884. Pastaj ''[[Tigrat e Mompraçemit|Tigrat e Mompracem]]'', Gjenova, Donath, 1900.
# ''Mbytësit e Ganges'', në ''Il Telefono'', 10 janar-15 prill 1887. Pastaj ''Misteret e Xhunglës së Zezë'', Gjenova, Donath, 1895.
# ''Piratët e Malajzisë'', Genova, Donath, 1896.
# ''Dy Tigrat'', Gjenova, Donath, 1904.
# ''Mbreti i Detit'', Gjenova, Donath, 1906.
# ''Deri në Pushtimin e një Perandorie'', Gjenova, Donath, 1907.
# ''Sandokan në ndihmë'', Firence, Bemporad, 1907.
# ''Ripushtimi i Mompracem'', Firence, Bemporad, 1908.
# ''Brahminët e Assamit'', Firence, Bemporad, 1911.
# ''Rënia e një Perandorie'', Firence, Bemporad, 1911.
# ''Hakmarrja e Yanezit'', Firence, Bemporad, 1913.
=== Cikli i Korsairëve të Bermudës ===
Profesioni i shkrimtarit duhet te jete plot kenaqesi morale dhe meteriale.Ndersa une jam i lidhur pas tavolines sime per shume ore te gjate dites dhe disa edhe gjate nates,dhe kur pushoj shkoj ne biblioteke per tu dokumetuar.Duhet te shktuaj me nxitim faqe pas faqeje dhe menjerhere tua dergoje botuesve, pa pasur kohe ti rilexoj dhe ti korrigjoj.
[[Skeda:Il_Corsaro_Nero_-_Della_Valle.jpg|parapamje|Kopertina e librit ''“Korsar i Zi”'' nga Emilio Salgari (1898), botimi i 3-të, 1904, ilustrim nga Alberto della Valle (1851-1928)]]
[[Skeda:Salgari_1.jpg|parapamje|Kopertinë gjenerike e përdorur për romane të ndryshme nga Salgari: në këtë rast, ''Djali i Korsarit të Kuq'' ; ilustrim nga Alberto della Valle (1851-1928), red. Bemporad]]
# ''Korsari i Zi'', Gjenova, Donath, 1898.
# ''Mbretëresha e Karaibeve'', Xhenova, Donath, 1901.
# ''Jolanda, vajza e Korsarit të Zi'', Gjenova, Donath, 1905.
# ''Djali i Korsarit të Kuq'', Firence, Bemporad, 1908.
# ''Filibusterët e Fundit'', Firence, Bemporad, 1908.
=== Cikli i Korsairëve të Bermudës ===
Jam nje i humbur i mbaruar nuk po ju le veqse 150 lira,pluse nje borxh prej 600te tjerash qe do ti merrni nga zonja...
# ''Korsarët e Bermudës'', Firence, Bemporad, 1909.
# ''Lundrimi i Tuonante'', Firence, Bemporad, 1910.
# ''Aventurat e Jashtëzakonshme të Kokës së Gurit'', Firence, Bemporad, 1915.
=== Cikli i Perëndimit të Egër ===
# ''Në kufijtë e Perëndimit të Largët'', Firence, Bemporad, 1908.
# ''Lëkurëza'', Firence, Bemporad, 1909.
# ''[[Le selve ardenti|Pyjet që digjen]]'', Firence, Bemporad, 1910.
=== Ciklet e vogla ===
==== Dy marinarët ====
[[Skeda:Il continente misterioso, Emilio Salgari, Paravia.jpg|parapamje|Kopertina e ''Kontinentit Misterioz'', ilustruar nga Giovanni Battista Carpanetto (1863-1928), ed. Paravia]]
* ''Thesari i Presidentit të Paraguait'', Torino, Speirani, 1894.
* ''Kontinenti Misterioz . Aventurat në Australi'', Torino, Paravia, 1894.
==== Cikli i Detit të Verdhë ====
* ''Masakrat në Filipine'', Gjenova, Donath, 1897.
* ''Lulja e Perlave'', Gjenova, Donath, 1901.
==== Fëmijët e ajrit ====
* ''Fëmijët e Ajrit'', Gjenova, Donath, 1904.
* ''Mbreti i Ajrit'', Firence, Bemporad, 1907.
==== Kapiten Storm ====
* ''Kapiten Storm'', Gjenova, Donath, 1905.
* ''[[Il leone di Damasco (romanzo)|Luani i Damaskut]]'', Firence, Bemporad, 1910.
=== Aventurat në Indi ===
* ''Kapiteni i Djumnës'', Gjenova, Donath, 1897.
* ''Mali i Dritës'', Gjenova, Donath, 1902.
* ''Perla e Përgjakshme'', Gjenova, Donath, 1905.
=== Aventurat Afrikane ===
* ''I preferuari i Mehdiut'', Milano, Guigoni, 1887.
* ''Dramat e Skllavërisë'', Romë, Voghera, 1896.
* ''[[La Costa d'Avorio|Bregu i Fildishtë]]'', Gjenova, Donath, 1898.
* ''[[Le caverne dei diamanti|Shpellat e Diamanteve]]'', Gjenova, Donath, 1899. (adaptim i lirë i romanit ''Minierat e Mbretit Solomon'' nga Henry R. Haggard)
* ''[[Avventure straordinarie d'un marinaio in Africa|Aventurat e Jashtëzakonshme të një Marinari në Afrikë]]'', nga E. Bertolini, Gjenova, Donath, 1899.
* ''Mali i Artë . Aventurat në Afrikën Qendrore'', si Guido Altieri, Palermo, Biondo, 1901. (i njohur edhe si ''Treni Fluturues'', Milano, Sonzogno, 1926)
* ''[[La giraffa bianca|Gjirafa e bardhë]]'', si në G. Landucci, Livorno, Belforte, 1902.
* ''Plaçkitësit e Saharasë'', Gjenova, Donath, 1903.
* ''Panterat e Algjerit'', Gjenova, Donath, 1903.
* ''Në Atlas'', Firence, Bemporad, 1907.
* ''[[I briganti del Riff|Banditët e Riff-it]]'', Firence, Bemporad, 1911.
* ''The Raiders of the Great Desert'', në ''Il Novelliere Illustrato'', 29 nëntor-27 dhjetor 1896; pastaj Napoli, Urani, 1911.
=== Aventurat në Rusi ===
* ''Tmerret e Siberisë'', Gjenova, Donath, 1900.
* ''Shqiponjat e Stepës'', Gjenova, Donath, 1907.
=== Fantashkencë ===
* ''Mrekullitë e shekullit të 21-të'', Firence, Bemporad, 1907.
[[Skeda:Le_meraviglie_del_duemila.JPG|parapamje|Kopertina e romanit ''Mrekullitë e Vitit 2000'' (1907), i konsideruar teksti më i rëndësishëm i "proto-fikcionit shkencor" italian. Ilustrim nga Carlo Chiostri .]]
=== Romane historike ===
* ''[[Le figlie dei Faraoni|Bijat e Faraonëve]]'', Gjenova, Donath, 1905.
* ''Kartagjena në flakë'', Gjenova, Donath, 1908.
=== Aventurat në Persi ===
* ''Mbreti i Malit . Një roman persian'', Torino, Speirani, 1895.
=== Romane orientale ===
* ''Shpata e Budës'', Milano, Treves, 1892.
* ''[[I naufragatori dell'Oregon|Njerëzit e Anijeve të Mbytura të Oregonit]]'', Torino, Speirani, 1896.
* ''Masakrat në Kinë . Një roman i madh aventurash në Lindjen e Largët'', si Guido Altieri, Palermo, Biondo, 1901. Pastaj ''Nëntoka e Vdekjes'', Palermo, Biondo, 1902.
* ''[[Sul mare delle perle|Në Detin e Perlave]] . Maharaxhai i Jafnapatamit'', sipas G. Landucci, Livorno, Belforte, 1903.
* ''Qyteti i Mbretit Lebrozë'', Gjenova, Donath, 1904.
* ''[[La gemma del fiume rosso|Perla e Lumit të Kuq]]'', si G. Landucci, Livorno, Belforte, 1904.
* ''[[L'eroina di Port Arthur|Heroina e Port Arthurit]] . Aventurat Ruso-Japoneze'', si Guido Altieri, Torino, Speirani, 1904. (E njohur edhe si ''Gruaja e Anijes së Mbytur'', Milano, Sonzogno, 1924.)
=== Romane në Oqeani ===
* ''Peshkatarët trepang'', Milano, Cogliati, 1896.
* ''Robinsonët italianë'', Gjenova, Donath, 1896.
* ''[[Il tesoro della Montagna Azzurra|Thesari i Malit Blu]]'', Firence, Bemporad, 1907.
=== Romane Detare ===
* ''Peshkatarët e Balenave'', Milano, Treves, 1894.
* ''Një dramë në Oqeanin Paqësor'', Firence, Bemporad, 1895.
* ''Përtej Atlantikut në një balonë'', Torino, Speirani, 1896.
* ''[[Gli scorridori del mare|Plaçkitësit detarë]]'', si Romero, Xhenova, Donath, 1900.
* ''Burrat e Vetmuar të Oqeanit'', Gjenova, Donath, 1904.
=== Romanet e Perëndimit të Egër ===
* ''Mbreti i Prerisë'', Firence, Bemporad, 1896.
* ''[[Il figlio del cacciatore d'orsi|Djali i Gjuetarit të Arinjve]]'', si A. Permini, Gjenova, Donath, 1899.
* ''Aventurat midis lëkurëkuqve'', nga G. Landucci, Torino, Paravia, 1900.
* ''[[I minatori dell'Alaska|Minatorët e Alaskës]]'', Xhenova, Donath, 1900.
* ''[[La Sovrana del Campo d'Oro|Sovrani i Fushës së Artë]]'', Gjenova, Donath, 1905.
=== Romane midis akullit ===
* ''Deri në Polin Jugor me velocipede'', Torino, Paravia, 1896.
* ''[[Nel paese dei ghiacci|Në Tokën e Akullit]]'', Torino, Paravia, 1896. (Përfshin tregimet: ''Të Përmbyturit e Spitzbergenit'' dhe ''Gjuetarët e Fokave të Gjirit Baffin'' )
* ''Në Polin e Veriut'', Gjenova, Donath, 1898.
* ''[[La "Stella polare" e il suo viaggio avventuroso|"Ylli Polar" dhe udhëtimi i tij aventuresk]]'', Gjenova, Donath, 1901. (gjithashtu si ''Drejt Arktikut me Yllin Polar'', Milano, Vallardi, 1929.)
* ''Ylli i Araukanisë'', Gjenova, Armanino, 1906.
* ''Një sfidë ndaj Polit'', Firence, Bemporad, 1909.
=== Romanet në Amerikë ===
* ''Të dehurit e Popladorit'', Milano, Treves, 1895.
* ''[[La città dell'oro (romanzo)|Qyteti i Arit]]'', Milano, Treves, 1898.
* ''[[La capitana del Yucatan|Kapiteni i Jukatanit]]'', Gjenova, Donath, 1899.
* ''[[L'uomo di fuoco|Njeriu në flakë]]'', Gjenova, Donath, 1904.
* ''Dy mijë liga poshtë Amerikës'', Milano, Guigoni, 1888; i rishikuar, i përditësuar dhe i ribotuar si ''Thesari Misterioz'', Como, Società editrice Roma, 1907.
=== Romane në Itali ===
* ''Navigatorët e Meloria'', si E. Bertolini, Genova, Donath, 1902.
=== Historitë ===
* ''Tay-See'', në ''La Nuova Arena'', nr. 9-10, 1883; pastaj ''[[La rosa del Dong-Giang|Trëndafili i Dong-Giang]] .'' ''Novella Cochinchinese'', Livorno, Belforte, 1897.
* ''[[Le novelle marinaresche di Mastro Catrame|Rrëfenjat e Detit të Mjeshtrit Tar]]'', Torino, Speirani, 1894; ribotuar si ''Anija e Mallkuar'', Milano, Casa ed. Italiana, 1909. (vëllim me tregime të shkurtra)
* ''[[Le grandi pesche nei mari australi|Peshkimi i madh në detet jugore]]'', Torino, Speirani, 1904.
* ''[[I racconti della bibliotechina aurea illustrata|Tregime nga Biblioteka e Artë e Ilustruar]]'' (1900-1906)
* ''[[Storie rosse]]'', Firence, Bemporad, 1910. (përmban 15 kapituj të marrë nga po aq romane të Salgàri-t të mbledhura dhe të rregulluara nga [[Achille Lanzi]] )
=== Autobiografi ===
* ''[[La Bohème italiana|Bohema italiane]]'' ; ''[[Una vendetta malese|Një Hakmarrje Malajane]]'', Firence, Bemporad, 1909.
* Fernand Calmettes, ''Valor di fanciulla'', Torino, Paravia, 1895 (përkthyesi tregohet si ''Enrico'' Salgàri).
* Henry de Brisay, ''Shpata në Erë'', Torino, Paravia, 1895.
Popullariteti i veprave të Salgàrit demonstrohet edhe nga përhapja e madhe e apokrifeve : më shumë se njëqind, të cilat redaktorët e paskrupullt ia atribuan atij, përgjithësisht në marrëveshje me trashëgimtarët e tij. Më të famshmit ishin pesë romanet e nënshkruara bashkërisht nga Luigi Motta dhe Emilio Salgàri - në të vërtetë të shkruara nga Motta ose Emilio Moretto<ref name="falsi">{{Cite web|title=Emilio Salgari: i romanzi "falsi"|url=https://www.emiliosalgari.it/racconti_falsi_articoli/falsi.htm|language=it}}</ref> - dhe ato të porositura nga trashëgimtarët Nadir dhe Omar disa ''shkrimtarëve fantazmë'' si Giovanni Bertinetti - autori më i frytshëm i apokrifeve të Salgarit<ref name="falsi" /> - dhe [[Americo Greco]] . Një tjetër autor i apokrifeve ishte [[Renzo Chiarelli]]<ref>{{Cite book|url=https://www.cartesio-episteme.net/MaurizioSartor-Iltesorodellajunglaeromanzifantasma%5BRic.Chiarelli1%5D.pdf|title=Le confessioni autografe di Riccardo Chiarelli|date=giugno 2014|language=it}}</ref> .
Ndër romanet më të rëndësishme apokrife, ato të listuara më poshtë plotësojnë ciklin e Salgarit të Korsarëve të Antileve :
* ''Korsari i Kuq'', shtëpia botuese Impero, 1941. (Nuk ka kopje nga ajo datë), shkruar në të vërtetë nga [[Americo Greco]] .
* ''Korsari i Gjelbër'', shtëpia botuese Impero, 1945, shkruar në të vërtetë nga [[Sandro Cassone]] .
* ''Bëmat e Fundit të Korsarit të Zi'', Sonzogno, 1941, autori origjinal i panjohur.
* ''Vajza e Korsarit të Gjelbër'', Sonzogno, 1941, shkruar në të vërtetë nga [[Renzo Chiarelli]] .
Për më tepër, ''José Peruani shumë i famshëm:'' të cilin, që në <nowiki>vitin 1947, shtëpia botuese Marzocco ia atribuoi Salgarit (redaktuar nga djali i tij Nadir).</nowiki> Ribotimi pirat i këtyre dhe falsifikimeve të tjera të Salgarit ka themeluar një "bibliotekë" të gjerë, të trazuar dhe jo plotësisht të eksploruar të veprave të hershme të autorit të mbetura të paplota.<ref>{{Cite book|title=Il caso Salgari|publisher=University of Michigan|isbn=978-8871463537|language=it}}</ref>
Në rend alfabetik-kronologjik filmat e bazuar në veprat e Salgarit (pjesërisht):
* Kursieri i zi,regjisor nga Vitale De Stefano (1921)
* Jolanda, vajza e Corsaro Nero,regjisore e Vitale De Stefano (1921)
* ''Mbretëresha e Karaibeve'',regjisor nga Vitale De Stefano (1921)
* Fillibustieri i fundit,regjisor nga Vitale De Stefano (1921)
* Kursieri i kuq, regjisor nga Vitale De Stefano (1921)
* Djali i Corsaro Rosso,regjisor nga Vitale De Stefano (1921)
* Kurser i zi,regjisor nga [[Rodolfo Ferro|Rudolf Ferro]] (1928) film i papunë
* Kurser i zi,regjisor nga Hamlet Palermi (1937)
* ''Piratët e Malajzisë'',regjisor nga Enrico Guazzoni (1941)
* Vajza e Corsaro Verde,regjisor nga Enrico Guazzoni (1941)
* ''Dy tigrat'',regjisor nga Gjorgio Simonelli (1941)
* Kapiten Tempesta,regjisor nga Corrado D'Errico dhe Umberto Scarpelli (1942)
* ''Luani i Damaskut'',regjisor nga Corrado D'Errico dhe Enrico Guazzoni (1942)
* Krenjtë e shkretëtirës / Tuaregi i fundit,regjisor nga Osvaldo Valenti (1942) film i papërfunduar
* Fillibustieri i fundit,regjisor nga Marco Elter (1943)
* ''Djali i korsarit të kuq'',regjisor nga Marco Elter (1943)
* El Corsaro Negro,regjisor nga [[Chano Urueta]] (1944)
* Tre korsierë, regjisor nga Mario Soldati (1952)
* Jolanda, vajza e Corsaro Nero,regjisore nga Mario Soldati (1953)
* Trashëgimia e Bengalit,regjisor nga Gianni Vernuccio (1953)
* ''Misteret e Xhungles së Zi'',regjisor nga Gian Paolo Callegari dhe Ralph Murphy (1954)
* Vendimi i tughs,regjisor nga Gian Paolo Callegari dhe Ralph Murphy (1954)
* ''Djali i korsarit të kuq'',regjisor nga Primo Zeglio (1959)
* Kartezh në zjarr,regjisor nga Karmine Gallone (1959)
* ''Morgan pirati'',regjisor nga Primo Zeglio (1960)
* Sandokan, tigri i Mompracem,regjisor nga Umberto Lenzi (1963)
* ''Piratët e Malajzisë'',regjisor nga Umberto Lenzi (1964)
* ''Sandokan në mbledhje'',regjisor nga Luigi Capuano (1964)
* ''Sandokan kundër leopardit të Sarawakut'' regjisor nga Luigi Capuano (1964)
* Misteret e xhungles së zezë,regjisor nga Luigi Capuano (1964)
* Mauni i dritës,regjisor nga Umberto Lenzi (1965)
* Aventurieri i Peshkujës,regjisor nga Luigi Capuano (1965)
* Predoni i Saharës,regjisor nga Guido Malatesta (1965)
* ''Tigrat e Mompracemit'',regjisor nga Mario Sequi (1970)
* The Black Corsair,regjisor nga Lorenzo Gicca Palli (1971)
* ''[[Sandokan (telefilm)|Sandokan]]'', regjisor nga Sergio Sollima (1976) - Skenari TV në 6 episode
* Sandogat,regjisor nga Mario Amendola dhe Bruno Corbucci (1976-1977) - Miniserie televizive në 6 episode
* Koçari i zi,regjisor nga Sergio Sollima (1976)
* ''Tigri është ende gjallë, Sandokan në mbledhje!'' , regjisor nga Sergio Sollima (1977)
* ''Sekreti i Saharis'',regjisor nga Alberto Negrin (1987) - Miniserie TV në 4 episode
* Misteret e Dhungullit të Zi, regjisor nga Kevin Connor (1991) - Miniserie TV në 3 episode
* ''[[Rikthimi i Sandokanit|Kthehet Sandokan]]'', regjisor nga Enzo G. Castellari (1996) - Miniserie TV në 4 episode
* Elefantit të bardhë, regjisor nga Gjanfranco Albano (1998) - Miniserie TV në 2 episode
* ''Sandokan'', regjisor nga Jan Maria Michelini dhe Nicola Abbatangelo (2025) - Seritë TV në 8 episode
* [[Asteroidi]] ''1998 UC23'' është emëruar 27094 Salgari .<ref>{{Cite web|title=M.P.C. 49676 del 10 settembre 2003|url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/2003/MPC_20030910.pdf|language=en}}</ref>
* Në vitin 2011, Alitalia ia kushtoi shkrimtarit një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-DSF).
* Si i ri [[Ernesto Çe Gevara|, Che Guevara]] lexoi 62 vepra të shkrimtarit veronez.<ref>{{Cite web|http://archiviostorico.corriere.it/2011/gennaio/31/grande_Salgari_Certo_non_sarebbe_co_7_110131038.shtml|«Il grande Salgari? Certo non sarebbe piaciuto alla Lega»}}</ref>
* Alfredo Castelli shkroi në vitin 2010 një histori komike për ''Martin Mystère,'' të frymëzuar nga një roman i papërfunduar i shkrimtarit, ''Luani i Transvaalit'' .<ref>{{Cite news|title=Almanacco del Mistero 2011|url=http://www.sergiobonelli.it/scheda/7868/Almanacco-del-Mistero-2011.html|language=it|access-date=28 maj 2026|archive-date=14 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314053435/http://www.sergiobonelli.it/scheda/7868/almanacco-del-mistero-2011.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Arriva Mystère: anche il fumetto scopre Torino- LASTAMPA.it|url=http://www3.lastampa.it/torino/sezioni/cultura/articolo/lstp/374117/|language=it}}</ref>
* Në vitin 1995, koreografi, balerini dhe regjisori i parë Daniel Ezralow krijoi shfaqjen multimediale ''Salgari'', me muzikë origjinale nga [[Ludovico Einaudi]] .
* Këngëtarja Rossana Casale regjistroi këngën me titull ''Salgari'', e përfshirë në albumin ''Incoerente jazz'' .
* Këngëtari i dialektit të Komos, Davide Van De Sfroos, e titulloi njërën nga këngët e tij, dhe albumin me të njëjtin emër në të cilin përmbahet, ''Yanez'', sipas njërit prej personazheve më të famshëm të ciklit indo-malajzian . Rastësisht, kënga u interpretua në [[Festivali i Sanremos|Festivalin e Sanremos]] në 100-vjetorin e vdekjes së Salgarit (2011).
* Në vitin 2011, shkrimtari meksikan Paco Ignacio Taibo II botoi një roman të frymëzuar hapur nga Salgari, të titulluar ''Tigrat e Malajzisë Kthimi'' .<ref>{{Cite web|title=«Sandokan e Yanez? Di certo non sarebbero piaciuti alla Lega»|url=https://milano.corriere.it/milano/notizie/arte_e_cultura/11_gennaio_31/salgari-paco-ignacio-taibo-tigri-malesia-181366008106.shtml|language=it}}</ref>
* Në vitin 2012, Paolo Bacilieri botoi romanin grafik ''Sweet Salgari'' për jetën e shkrimtarit për Coconino Press .
* Në vitin 2015, regjisori dhe shkrimtari Corrado Farina botoi ''Vita segreta di Emilio Salgari'', një "autobiografi imagjinare", për Daniela Piazza Editore; është hera e tretë që ai i kthehet personazhit, pas filmit të shkurtër ''Salgari della nostra infanzia'' (1971) dhe romanit ''Giallo antico'' (1999).
* Në vitin 2021, këngëtari Caparezza në këngën " El sendero " nga albumi Exuvia krahason mënyrën e tij të të shkruarit me atë të Salgàri-t: "Unë i jetoj historitë e mia, ndoshta / I mbyllur në shtëpi si Salgàri / I mbështetur mbi libra dhe manuale"
{{Blockquote|Profesioni i shkrimtarit duhet te jete plot knaqesi morale dhe materiale.Ndersa une jam i lidhur pas tavolines sime per shume ore gjate dites dhe disa gjate nates,dhe kur pushoj shkoj ne biblioteke per tu dokumentuar.Duhet te shkruaj me nxitim faqe pas faqeje dhe menjehere tua dergoj botuesve,pa pasur kohe ti rilexoj dhe ti korrigjoj|}}
* Për të shkruar aventurën: Emilio Salgari, Akte të kongresit kombëtar të Turinës, mars 1980, Turin, Kaderni i këshilltarit për kulturë, 1981. Tani në edicion elektronik i shtuar me ⁇ ''⁇ Pjesa që nuk thithet ⁇'' .
* {{Cite book|title=Emilio Salgari, il padre degli eroi|publisher=Mondadori|year=1991|isbn=88-04-34701-5}}
* Antonio Piromalli, Motivi i narrativës popullore në ciklin e ⁇ Piratëve të Malajzisë ⁇ nga Letërsia dhe kultura popullore, Firenze, Olschki, 1983.
* Bruno Traversetti, Introduction to Salgari, Roma-Bari, Laterza, 1989.
* Korrado Farina, Gjello antico, Turin, Foga, 1999 (romane).
* Klaudio Gallo, Penja dhe Shpata. Giannelli i zemëruar dhe brigada e lirë de "La Nuova Arena" (1882-1886), Verona, Gemma Editco, 2000.
* Felice Pozzo, Emilio Salgari dhe rrethina, premesa e Antonio Palermo, Napoli, Liguori, 2000.
* Ann Lawson Lucas, ''Kërkimi i të panjohurit. '' ''Romane aventurore nga Emilio Salgari'', Firenze, Olschki, 2000.
* Gianfranco de Turris, Emilio Salgari dhe çudi pseudo të vitit 2000, në fantascienza.net. URL e konsultuar më 30 mars 2014 (Arkaluar nga url origjinal më 17 mars 2023). Si Salgari Duemila, në Liberal nr. 15 dhjetor 2002-janar 2003, p. 158-165.{{Cite book|title=Salgari Duemila|date=dicembre 2002-gennaio 2003|pages=158-165}}
* Vittorio Sarti, Bibliografia Salgarian, Libreria Malavasi, Milano, 1990.
* Vittorio Sarti, Bibliografia e Re Salgareane, Sergio Pignatone Editor, Turin, 1994.
* Silvino Gonzato, ''Emilio Salgari. '' ''Demone, dashuria dhe tragjeditë e një kapiteni që lundroi vetëm me fantazinë'', Vicenza, Pozza e Zi 1995.
* {{Cite web|last=Ferdinando Cabrini|title=Salgari: il viaggio e la conoscenza|url=http://www.fogliolapis.it/giugno2008-4.htm|publisher=in ''Foglio lapis''}}{{Lidhje e vdekur}}
* O. Nalesini, ''Azia Juglindore në kulturën italiane. '' ''Bibliografia analitike e arsyetuar, 1475-2005''. Roma, Instituti italian për Afrikën dhe Lindjen, 2009, p. 350-362.
* ''Pak para se të mbarojë? Romane të fundit të Salgari midis novitetit dhe ripeticionit (1908-1915)'' , të kryera nga Luciano Curreri dhe Fabrizio Foni, Roma, Luca Sossella Editor, 2009.
* Librat e kohës së tjera, jashtë uraganit, dhe këtu jam unë, Salgari! , A. VII, nr. 31, 2011 Fabrizio Foni dhe Claudio Gallo, Letërsia dhe imazhi në romanin salgar Corinne D'Angelo, Italia dhe italianët në veprat e Emilio Salgari Sergio Brancato, Ambigua epike e të rinisë italiane Vittorio Frigerio, Nga Aquila Bianca në Aquila të Natës Adolfo Factor, I Fear The Body Electric: spleen, elektrikanca dhe "nervosizmi social" Gennaro Fucile, Voucher, totem dhe bambus
** Fabrizio Foni dhe Claudio Gallo, Letërsi dhe imazh në romanin e Salgarisë''Literatura dhe imazhe në romanin e Salgarit''
** Corinne D'Angelo, ''Italia dhe italianët në veprat e Emilio Salgari''
** Sergio Brancato, ''Ambigu epik i të rinisë Italiane''
** Vittorio Frigerio, Nga shqiponi i Bardhë deri në shqiponin e natës''Nga shqiponi i Bardhë në shqiponi i natës''
** Adolfo Factors, I Fear The Body Electric: spleen, electricity dhe "nervosizmi social"''"Fear The Body Electric": spleen, elektrikë dhe "nervositet social"''
** Gennaro Fucile, ''Voucher, totem dhe bambus''
* Claudio Gallo dhe Giuseppe Bonomi, ''Emilio Salgari, makina e ëndrrave'', Prezentimi i Mino Milani, Milano, BUR Rizzoli, 2011.
* Maximo Carloni, Salgari, Salgari dhe Falsi Salgari, në AA. VV. ''Salgarët, salgarët dhe salgarët e rreme''. Pirati, Corsari dhe Ujin e Perëndimit, Senigallia, Fondacioni Rosellini, 2011.
* Ernesto Ferrero, Dizajni erën. ''Udhëtimi i fundit i Kapiten Salgari'', Turin, Einaudi, 2011 (romane).
* Simonetta Satragni Petruzzi, ''Salgari dhe melodrama. '' ''Ekonat e Operës në opera e Salgari'', Roma, Kubi, 2011.
* ⁇ Penë që nuk thithet. Emilio Salgari në njëqind vjet nga vdekja, Konferenca e studimeve (Torino, 11-13 maj 2011), e kryesuar nga Clara Allasia dhe Laura Nay, Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2012, <nowiki>ISBN 88-6274-372-6</nowiki>. Ajo përmban edicionin elektronik të Konferencës së vitit 1980.
* Paolo Bacilieri, ''Sweet Salgari'', Bologna, Coconino Press, 2012.
* Elio Manzi, Geografi salgare, Turin, Viglongo, 2013.
* Korrado Farina, ''Jeta sekrete e Emilio Salgari'', Turin, Daniela Piazza, 2015 (romane)
* Ann Lawson Lucas, ''Emilio Salgari. '' ''Një mitologji moderne mes letërsisë, politikës, shoqërisë'', Vol. I. ''Në fund të shekullit. 1883-1915. Vërtetë e një jete literare'', Florenca, Olschki, 2017.
* Claudio Gallo, Giuseppe Bonomi, SALGARI, Emilio, in Dizionario biografico degli italiani, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2017. URL consultato il 25 marzo 2018.
* Benito Jacovitti dhe Emilio ''Salgaroni'', Salgarone, Jacovitti Club 1997.
* Historia e shkencës fantastiko-shkencore italiane
* Historitë aventureske të Emilio Salgarit
*
* Guido Mazzoni, [https://www.treccani.it/enciclopedia/emilio-salgari_(Enciclopedia-Italiana)/ <span style="font-style:italic;">SALGARI, Emilio</span>], në Enciclopedia Italiana, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1936. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* [https://www.sapere.it/enciclopedia/Salgari,+Emìlio.html <span style="font-style:italic;">Salgari, Emilio</span>], në Know.it, [[De Agostini]]. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P6706|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [https://www.sf-encyclopedia.com/entry/salgari_emilio <span style="font-style:italic;">Emilio Salgari</span>], në <span style="font-style:italic;">[[The Encyclopedia of Science Fiction]]</span>. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P5357|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* Emilio Salgari, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P7796|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* [https://www.liberliber.it/online/autori/autori-s/emilio-salgari <span style="font-style:italic;">Veprat e Emilio Salgari</span>], në <span style="font-style:italic;">[[Liber Liber]]</span>. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P7208|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* Veprat e Emilio Salgari / Emilio Salgar (version tjetër), në MLOL, Horizons Unlimited. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P3762|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [[openlibrary:works/OL66432A|<span style="font-style:italic;">Veprat e Emilio Salgari</span>]], në <span style="font-style:italic;">[[Internet Archive#Open Library|Open Library]]</span>, Internet Archive. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P648|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* Audiolibra e Emilio Salgari, në LibriVox. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P1899|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?171096 <span style="font-style:italic;">Bibliografia e Emilio Salgari</span>], në <span style="font-style:italic;">[[Internet Speculative Fiction Database]]</span>, Al von Ruff. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P1233|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (EN) Emilio Salgari (autor), në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2963|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (EN) Emilio Salgari (persona), në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P6327|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* [https://www.fantascienza.com/catalogo/NILF14654 <span style="font-style:italic;">Bibliografia italiane e Emilio Salgari</span>], në Katalogin Vegetari i letërsisë fantastike, Fantascienza.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2191|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* Emilio Salgari, në Discogs, Zink Media. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P1953|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (EN) Emilio Salgari, në MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P434|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (EN) Emilio Salgari, në IMDb, IMDb.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P345|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* Emilio Salgari, në AllMovie, All Media Network. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2019|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
* (DE, EN) Emilio Salgari, në filmportal.de. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2639|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]]
{{Sisterlinks}}
== Referime ==
* http://www.biografiasyvidas.com/biografia/s/salgari.htm - Biografi per Emilio Salgari-n
{{DEFAULTSORT:Salgari, Emilio}}
[[Kategoria:Shkrimtarë italianë]]
[[Kategoria:Lindje 1862]]
[[Kategoria:Vdekje 1911]]
cv25ghs362gxebeau9156u7wedahpw1
Shën Kostandini Arbëresh
0
123777
3043204
2849767
2026-09-17T13:31:00Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:San Costantino Albanese, versioni i datës 2 korrik 2026 (revizioni 151381479)
3043204
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Shën Kostandini Arbëresh
| native_name = San Costantino Albanese
| native_name_lang = it
| image_flag = San Costantino Albanese-Gonfalone.png
| image_seal = San Costantino Albanese-Stemma.png
| image_skyline = Chiesa San Costantino il Grande (San Costantino Alabnese)03.jpg
| image_map = Map of comune of San Costantino Albanese (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Bazilikata]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Potencës|Potenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Renato Iannibelli
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 650
<!-- Demografia -->
| population_demonym = shënkostandinas/e; arbërisht: ''arbëreshë i Shën Kostandinit''
}}
'''San Costantino Albanese''' (''Shën Kostandini i Arbëreshëvet'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Potencës|Potencës]] në [[Bazilikata]].
Origjina historike e San Costantino Albanese-s i atribuohet vendosjes së popullsive shqiptare, refugjatë nga territoret ballkanike jugperëndimore ([[Epiri]], Attika, Morea etj.), pas migrimit të ndodhur në vitin 1534, që përkon me rënien e kalasë së Koronit (Κορώνη), qytet i Messenia-s, nën kontrollin osman. Arbëreshët, emër i lashtë i popullsive shqiptare, u strehuan në zonën që ruan deri sot identitetin, shërbimet fetare në [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]] (dikur i quajtur "riti grek"), kostumet dhe gjuhën arbëreshe, idiomën e lashtë shqipe që popullsia vendase e përdor përditë si gjuhë amtare, si në jetën private, ashtu edhe në vendet publike e fetare. Komuna, sipas ligjeve në fuqi për mbrojtjen e pakicave etno-gjuhësore, zbaton dygjuhësinë administrative, duke përdorur gjuhën arbëreshe edhe në aktet zyrtare dhe në sinjalistikën rrugore.
== Gjeografia fizike ==
Komuna ndodhet në Luginën e Sarmentos, në zemër të Parkut Kombëtar të Pollinos, në rreth 650 metra mbi nivelin e detit. Territori përreth është kryesisht malor, duke qenë pjesë e masivit të Pollinos.
Komuna ndodhet në një zonë gjeografike me vlerë të veçantë natyrore, me karakteristika mjedisore të ndryshme, kryesisht tipike të makjes mesdhetare, të shoqëruara nga mjedise tipike të zonave kontinentale.
Makja mesdhetare mbizotëron kryesisht në zonat afër lumit Sarmento, ujërat e të cilit përshkojnë një shtrat të gjerë e me gurë, tipik i "fiumara"-ve jugore, tipar karakteristik i basenave të lashta aluviale me regjim të parregullt.
Territori kodrinor karakterizohet nga formacione të prekura nga fenomene karstike, siç mund të thuhet përgjithësisht edhe për relievet malore. Bërthama e vjetër e banimit ndahet në pjesën e sipërme (''katundi alartaz''), banori i së cilës quhej ''lastu lasht'', dhe pjesën e poshtme (''katundi ahimaz''), që shtrihet gjatësisht.
== Historia ==
[[Skeda:San Costantino Albanese06.jpg|thumb|left|Murale i Enzo Schillizzi-t në San Costantino Albanese]]
San Costantino Albanese u themelua nga popullsi shqiptare të ardhura nga Shqipëria dhe Morea më 1534, pas pushtimit osman të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]]. Mbreti i Napolit i priti, dhe Lazzaro Mattes e vendosi një nga këto grupe pranë Noja-s (sot Noepoli). Kështu lindi katundi i Shën Kostandinit, i mbështetur në një ekonomi bujqësore me kultivim gështenjash, ullinjsh, liri, gjineshtre dhe pambuku. Katundi u shpërblye me privilegje mbretërore; deri më 1671 banorët e tij ishin të liruar nga taksat dhe barrët fiskale, pasi sunduesit spanjollë i shpërblyen për ndihmën e dhënë në të kaluarën në betejat kundër turqve.
[[Skeda:San Costantino Albanese03.jpg|thumb|left|Tabelë rrugore dygjuhëshe]]
I shitur te Pignatelli-t, princat e Noja-s, ndoqi fatin e katundeve të tjera pjesë e zotërimeve të tyre, edhe pse në shekullin XVIII juridiksioni i tij i ishte dhënë në përdorim familjes Pace.
Veçori të banorëve të tij, si elemente dalluese nga latinët, janë gjuha arbëreshe, kostumi tradicional dhe riti bizantin. Kostumet, manifestimet tradicionale, aparati folklorik dhe zakonet e jetës kontribuojnë, bashkë me gjuhën, në karakterizimin e identitetit të grupit etnik. Ruajtja e ritit greko-bizantin e vë komunitetin nën juridiksionin klerikal të [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]].
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Pallati Pace ===
[[Skeda:Palazzo Pace (San Costantino Albanese).jpg|thumb|left|Ballkoni i Pallatit Pace]]
Interesant është pallati i shekullit XVII i zotërve Pace të Venticalia-s, i ngritur mbi një strukturë të mëparshme të ndërtuar nga Pignatelli-t, princat e Noja-s. Strehoi Giulio Capece Scondito-n, peshkop të Anglona-s, gjatë vizitës së tij baritore. Pësoi dëme të mëdha nga tërmeti i 1783-shit dhe kështu u ripunua disa herë. Ruajti deri në fillim të shekullit XX tavane të bukura druri, të pikturuara në shekullin XVI, me skena groteske e mitologjike, mes tyre ajo kryesore e sallës që kujtonte dymbëdhjetë punët e Herkulit. I shitur nga trashëgimtarja e fundit e familjes, Menadora Pace e Venticalia-s (1845–1930), pallati u bë selia e kopshtit të fëmijëve, drejtuar nga murgeshat basiliane, dhe më pas, i ndarë, u kthye në banesa private.
Ruhen ende të paprekura shkallarja madhështore prej tufi që të çon te loxhia panoramike e katit të tretë dhe korniza e pasur prej guri e shekullit XVIII e portës, punë e mjeshtërve vendas, mbi të cilën ngrihet stema e familjes Pace, që paraqet, mbi sfond blu, dy binjakë të përqafuar, njëri duke mbajtur një peshore, tjetri një kurorë ulliri, të ulur mbi frazën në greqisht "drejtësia dhe paqja u përqafuan", marrë nga libri i Psalmeve 85:11.
=== Arkitektura fetare ===
==== Kisha e Zojës së Hireve ====
[[Skeda:Chiesa Madonna delle Grazie (San Costantino Albanese)01.jpg|thumb|left|Kisha e Zojës së Hireve]]
Nga kisha e vogël e Zojës së Hireve niset rruga e kushtuar Skënderbeut (''nxellikata''), që përshkon katundin duke arritur te Katistea. Pak pas mesit të rrugës Skënderbeu ndodhet sheshi kryesor, me kishën amë kushtuar Shën Kostandinit dhe Shën Helenës.
==== Kisha e Shën Kostandinit ====
Ndërtesa, në stil barok, daton nga fillimi i viteve 1600 dhe ka tri nefe. Më 1845 u realizuan majolikat e vendosura në fasadë, që paraqesin Shën Kostandinin (në qendër), Shën Pjetrin (majtas) dhe Shën Palin (djathtas).
Pas ndërtimit, sipas kanuneve të ritit romak, kisha pësoi shndërrime në vitet '50 të shekullit XX, kur presbiteri, i ndërtuar sipas ritit latin, u përshtat me ritin bizantin.
Me punimet e konsolidimit të përfunduara më 1998, u ndërtua [[ikonostasi]], balustrada prej druri që ndan altarin ("vima") nga nefi, e stolisur pasurisht me një trashëgimi ikonografike që përfaqëson 12 festat kryesore të kalendarit bizantin; ikona të tjera janë ato të darkës së fundit, e shenjtorit mbrojtës, e Zojës Odigitria, e Krishtit, e Shën Gjon Pagëzorit, e kryqëzimit, e Lajmërimit dhe e dy kryeengjëjve.
Ndërtesa u restaurua nga jashtë, duke marrë një pamje të thjeshtë e madhështore, që dominon të gjithë sheshin e Plebishitit. Brendia dallohet, siç u tha, për larminë piktorike e ikonografike; spikasin, mes paraqitjeve të tjera, Ngjitja në Qiell dhe Gjyqi i Fundit, realizuar nga ikonografi shqiptar Josif Droboniku dhe bashkëshortja e tij, Prifti.
Dikur skajet e katundit shënoheshin nga dy kishëza: njëra kushtuar Zojës së Hireve, ende ekzistuese sot; dhe tjetra kushtuar Zojës së Katistea-s, që që nga shekulli XVII ishte nën patronazhin e familjes Pace dhe u shemb rreth tri dekada më parë për ndërtimin e një rruge.
==== Shenjtërorja e Zojës së Yllit ====
[[Skeda:Santuario Madonna della Stella (San Costantino Albanese)02.jpg|thumb|upright=1.5|Shenjtërorja e Zojës së Yllit]]
Shenjtërorja e Zojës së Yllit (''Shër Meria lllëthit''), bashkë-mbrojtëse e katundit, gjysmë e fshehur mes lisash dhe ullinjsh, përbën zemrën fetare të komunitetit të San Costantino Albanese-s. Një legjendë e lidh ndërtimin e Shenjtërores me një shfaqje të Zojës para një bareshe të quajtur Vrasilia.
Nga ndërtimi i parë ka mbetur vetëm kupola, me çati me shkallë mbi një tambur katror, gjë që do ta çonte prapa deri në kohën e pranisë basiliane në Luginën e Sarmentos. Presbiteri, me plan katror, i ngritur mbi nefin e vetëm, është pjesa më interesante. Në muret e presbiterit, që përbën gati një kompleks më vete, janë paraqitur apostujt. Në trekëndëshat sferikë ndodhen katër ungjilltarët me simbolet e tyre; afreski i kupolës paraqet lavdinë e Parajsës. Këto afreske nuk mbajnë as data, as emrat e porositësve dhe i atribuohen piktorit Belisario Corinzio.
===== Festimet =====
Të dielën e dytë të majit zhvillohen festimet në nder të Zojës së Yllit. Zemra e kremtimeve është ndezja e kukullave karakteristike të quajtura ''nusazit'', që vendosen mbi një skenë në sheshin kryesor të katundit, përballë kishës amë, dhe ndizen kur Zoja nxirret jashtë kishës, në fund të meshës dhe para fillimit të procesionit drejt Shenjtërores.
[[Skeda:Nusazit (San Costantino Albanese)02.jpg|thumb|upright=1.5|''Nusazit'', ''furxharet'']]
[[Skeda:Nusazit (San Costantino Albanese)04.jpg|thumb|left|upright|''Nusazit'', ''djallthi'']]
Tradita e kukullave nuk është autoktone dhe nuk gjendet as në katundet fqinje. Ato u ndërtuan për herë të parë nga Peppino Chiaffitella, i quajtur Pllinja, i kthyer nga Meksika, ku kishte emigruar për një kohë, në fillim të shekullit XX, si devocion ndaj Zojës. Kukullat antropomorfe prej letre të ngjeshur ndërtohen me korniza druri (''armaxhi''), dhe më pas vishen me kostume që paraqesin elemente të folklorit vendas. Këto kukulla mbushen me barut dhe raketa, me qëllim që të krijojnë një lëvizje (disa rrotulluese rreth boshtit të vet, të tjera lloje të ndryshme) që përfundon për secilën prej tyre me shpërthimin final. Bëhet fjalë për kukulla në madhësi natyrale që paraqesin këto personazhe: një grua (''nusja''), një bari (''Kapjel picut''), dy farkëtarë (''furxharet'') dhe djallin (''djallthi''). Gruaja veshur me kostumin e gala shqiptar; burri, veshur me kostumin tradicional me kapelën me majë, mban dy forma djathi ricotta; djalli, zakonisht i paraqitur sipas ikonografisë vendase, pra me dy fytyra, katër brirë, këmbë si thundër kali (''kèmb rrutullore''), mban në dorë një sfurk (''furrcilia'') dhe zinxhirin e kazanit (''kamastra'').
Përveç ''nusazit'', me rastin e festës përgatitet edhe një kukull tjetër prej letre të ngjeshur, e mbushur me barut, që paraqet një kalë me kalorës (''Kali''), gjithashtu e mbushur me petarda, e cila ndizet mbrëmjen e vigjiljes së festës në shesh. Kali me kalorës ka një kornizë drejtkëndore dhe mbartet me hap kërcyes nga një burrë i vendosur brenda tij.
== Shoqëria ==
Sipas regjistrimeve demografike, popullsia e San Costantino Albanese-s ka njohur një rënie të vazhdueshme përgjatë dekadave të fundit.
== Gjeografia antropike ==
=== Fraksionet ===
==== Venticalia ====
Fraksion i San Costantino Albanese-s. Që nga fundi i shekullit XVII ishte feud fshatar i familjes vendase Pace, që e zotëroi pandërprerë deri në shfuqizimin e feudalizmit, sipas dhënies së Pignatelli-ve, princave të Noja-s.
==== Martorino ====
Edhe Martorino, fraksion i San Costantino Albanese-s me rreth 20 banorë, ishte ndër dhëniet feudale që familja Pignatelli i dha, në fund të shekullit XVII, familjes Pace, duke pasur një histori të ngjashme me fraksionin e Venticalia-s.
== Administrimi ==
Kryetari aktual i bashkisë është Renato Iannibelli, zgjedhur më 12 qershor 2017 me 53,57% të votave dhe rikonfirmuar më 13 qershor 2022 me 83,89% të votave.
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës (që nga 1990) ===
* 1990–1993: Renato Iannibelli (Demokracia Kristiane)
* 1994–2002: Sandrino Berardone (listë civile "Uniti per San Costantino")
* 2002–2012: Giuseppe Cantisani (listë civile "Uniti per San Costantino")
* 2012–2017: Rosamaria Busicchio (listë civile "Uniti per San Costantino")
* Që nga 2017: Renato Iannibelli (listë civile "Insieme per San Costantino Albanese")<ref>{{Cite web|url=https://amministratori.interno.gov.it/amministratori/index.html|title=Anagrafe degli amministratori locali e regionali|access-date=2023-05-13|language=it}}</ref>
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Eparhia e Ungrës]]
* {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino}}
* [[Liturgjia bizantine]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Komunat e Provincës së Potencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Potencës]]
[[Kategoria:Komuna të Bazilikatës]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
2taw6o31v4j6rzdhgwyfystx1lknwy3
Shën Pali Arbëresh
0
123781
3043212
2849770
2026-09-17T13:43:39Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:San Paolo Albanese, versioni i datës 21 mars 2026 (revizioni 149883765)
3043212
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Shën Pali Arbëresh
| native_name = San Paolo Albanese
| native_name_lang = it
| other_name = Shën Palji
| image_flag = San Paolo Albanese-Gonfalone.png
| image_seal = San Paolo Albanese-Stemma.png
| image_skyline = Panorama di San Paolo Albanese.jpg
| image_map = Map of comune of San Paolo Albanese (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Bazilikata]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Potencës|Potenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Mosè Antonio Troiano
<!-- Gjeografia -->
| coordinates = {{Coord|40|2|0|N|16|2|0|E|type:city|display=inline,title}}
| elevation_m = 843
| area_total_km2 = 29
<!-- Demografia -->
| population_total = 327
| population_as_of = 2010
| population_density_km2 = 11.28
| population_demonym = sanpaolez / ''Shën Palit''
<!-- Kontakte -->
| postal_code = 85030
| area_code = 0973
| website = http://www.comune.sanpaoloalbanese.pz.it/
}}
[[Skeda:Map of comune of San Paolo Albanese (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg|thumb|right|200px|Vendodhja e komunës Shën Pali Arbëresh në provincën e Potencës]]
'''Shën Pali Arbëresh''' (në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]] ''Shën Palji''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=587|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/587|language=it}}</ref>; italisht: ''San Paolo Albanese''; deri më [[1863]] e quajtur ''Casalnuovo'', nga 1863 deri më [[1936]] ''San Paolo Albanese'', nga 1936 deri më [[1962]] ''Casalnuovo Lucano''<ref>{{Cite web|url=http://www.elesh.it/storiacomuni/storia_comune.asp?istat=076020|title=Storia dei Comuni – Variazioni Amministrative dall'Unità d'Italia|access-date=2018-09-29|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Potencës|Potencës]] në [[Bazilikata]].<ref>{{Cite book|author=Guy Jaumotte|title=Pollino|url=http://worldcat.org/oclc/463867604|access-date=2021-12-11|date=1993|publisher=Qualecultura|oclc=463867604|isbn=88-16-90041-5|language=it}}</ref>
== Gjeografia ==
Ndodhet në një lartësi 843 metra mbi nivelin e detit, në shpatin e Malit Carnara (1284 m mbi nivelin e detit). E themeluar nga [[Arbëreshët në Itali|kolonë shqiptarë]] në shekullin XVI, që ikën nga sundimi osman në Shqipëri, ajo ruan trashëgiminë e saj gjuhësore, [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërishten]], dhe atë fetare, [[Liturgjia bizantine|riti bizantin]], të stërgjyshërve.
Është komuna më e vogël e Bazilikatës për numër banorësh.<ref>{{Cite web|url=http://www.comuni-italiani.it/17/piccoli.html|title=Comuni più piccoli della Basilicata|website=www.comuni-italiani.it|access-date=2021-11-12|language=it}}</ref>
== Historia ==
Origjina e Shën Pali Arbëresh i përket rreth vitit 1534. Në një dokument të vitit 1541 shfaqet për herë të parë toponimi Santo Paulo. Deri në gjysmën e parë të shekullit XIX pati emrin Casalnuovo di Noya, kurse nga 27 maji 1863 mori emrin San Paolo Albanese. Gjatë periudhës fashiste, saktësisht më 29 korrik 1936, mori përkohësisht emrin Casalnuovo Lucano. Me D.P.R. nr. 78/1962 mori, në mënyrë përfundimtare, më 28 mars 1962, emrin San Paolo Albanese.
Origjina e fshatit më të vogël të Bazilikatës, me etni arbëreshe, është e mbështjellë nga mite dhe legjenda. Sipas traditës historiografike më të pranuar, duket se themelimi i saj lidhet me ngjarjet pas rënies së Kostandinopojës më 1453, vdekjes së [[Skënderbeu]]t më 1468 dhe, në veçanti, pushtimit të mëpasshëm të territorit të Koronës nga [[Sulejmani I]] i Madhërishëm, rreth vitit 1532. Në vitin 1534 Lazzaro Mattes, ''"pasi mori nga Karli V të drejtën për të zotëruar, ndërtuar e krijuar katunde në Mbretërinë e Napolit, me kushtin që ai dhe pasardhësit e tij të ishin vasalë, por të lirë nga çdo pagesë fiskale, si e zakonshme ashtu edhe e jashtëzakonshme"'', themeloi në territorin lukan edhe këtë katund.
Nëse i shohim me sy kërkues territoret e thata dhe të vështira që iu dhanë refugjatëve, bie poshtë miti i një ikjeje fisnikësh, të detyruar të linin tokën e lindjes për të mos u nënshtruar zgjedhës së pushtuesit turk, dhe del në pah historia e shpërnguljes së familjeve të tëra, që sollën me vete pajisje shtëpiake, dashuri, kujtime, nevoja dhe vlera njerëzore, e që banuan dhe punuan tokën e re, duke vazhduar të mbjellin jetë, shpresa, veprimtari e kulturë, duke mbajtur lidhje shumë të ngushta me refugjatë të tjerë, edhe kur këta banonin në territore të largëta. Fillimisht të kushtuar pothuajse vetëm blegtorisë, ata u vendosën dhe ndërtuan vendbanimet dhe shtëpitë e tyre, duke shënjuar vendet dhe peizazhin. Ky lidhje me tokën lejon edhe sot përdorimin, ndër arbëreshët, të shprehjes "Gjaku ynë i shprishur". Lidhjet shumë të ngushta mes "njerëzve të të njëjtit gjak" dhe traditat "e ndryshme" penguan martesat e përziera deri në gjysmën e parë të shekullit XIX; në këtë komunitet martesa e parë e përzier (ku një grua doli nga komuniteti) daton në vitin 1824, dhe u desh të prisnin njëzet e një vjet të tjera, deri më 1845, për të pasur një martesë "në linjë burrash".
Të jetuar për pothuajse pesë shekuj në izolim të plotë, arbëreshët e vendosur në Shën Pali Arbëresh mbajnë aktuale traditat, zakonet, kostumet, gjuhën dhe ritin fetar greko-bizantin origjinal e autentik, festat popullore, mbetjet materiale, mjediset natyrore e njerëzore, kujtesën, rrënjët, identitetin. Në ruajtjen e kësaj ndryshueshmërie kanë luajtur rol të fortë pikërisht kushtet e pakicës etnike, të margjinalitetit gjeografik dhe të izolimit socio-ekonomik, të cilave iu nënshtruan e u detyruan. Iu shtuan, më pas, arsyet e një kulture bujqësore-blegtorale, materiale, "analfabete".
Në territorin e Parkut Kombëtar të Pollinos, pakica etno-gjuhësore e Shën Pali Arbëresh është sot një burim kulturor unik dhe i papërsëritshëm; është, në zonën e mbrojtur më të madhe të Evropës, një vlerë e rëndësishme, njësoj sa vlerat e jashtëzakonshme natyrore dhe shkencore të pishës loricato, rraritetit botanik simbol i Parkut.
Elemente strukturore të kulturës arbëreshe të origjinës janë ende të pranishme në komunitet: ''vatra'' (vatra e zjarrit), ''gjitunia'' (fqinjësia), ''ndera'' (nderi) dhe ''besa'' (respektimi i fjalës së dhënë), e cila, sipas traditës, i kapërcen edhe vdekjen. Një këngë tregon se Konstandini, i vdekur, kur nëna e qorton se s'e ka mbajtur ''besën'', fjalën e dhënë, për t'i sjellë vajzën, Doruntinën, në gëzim apo në hidhërim, kapërcen mbretërinë e vdekjes për aq kohë sa i mjafton për ta mbajtur premtimin e dhënë. Fillin e kësaj kënge e ka rimarrë, në kohët moderne, Ismail Kadare te "Kush e solli Doruntinën?".
Sot komuniteti arbëresh i Shën Pali Arbëresh është një pakicë shumë e vogël etno-gjuhësore me origjinë shqiptare, që mban aktuale traditat, zakonet, veshjet dhe kostumet e veçanta e autentike (ka ende gra që veshin veshjen tradicionale), gjuhën arbëreshe (të trashëguar gojarisht dhe ende në përdorim në bisedat joformale), ritin fetar greko-bizantin, festat popullore, mbetjet materiale, mjediset natyrore e njerëzore, kujtesën, rrënjët, identitetin.
=== Simbolet ===
Stema dhe flamuri (gonfaloni) u dhanë me dekret të presidentit të Republikës më 16 nëntor 1988.<ref>{{Cite web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4809|title=San Paolo Albanese|access-date=2024-09-21|website=Archivio Centrale dello Stato|language=it}}</ref> Në sfondin blu të stemës është përfaqësuar [[Pali i Tarsusit|Shën Pali]] madhështor, i veshur me togë të kuqe, duke mbajtur me njërën dorë një shpatë argjendi; shenjti, i vendosur mbi një fushë të gjelbër, mbizotërohet nga mbishkrimi, me shkronja të mëdha të arta, {{Smallcaps|Università di Casalnovo}}. Flamuri (gonfaloni) është një pëlhurë e ndarë me të kuqe dhe të bardhë.
== Monumente dhe vende me interes ==
[[Skeda:Interno chiesa San Rocco di San Paolo Albanese Volta con affresco del Giudizio Universale di autore sconosciuto.jpg|left|thumb|Brendia e kishës Shën Roku në Shën Pali Arbëresh, kupola me afresk të Gjyqit të Fundit të autori të panjohur]]
* [[Liturgjia bizantine|Kisha katolike e ritit greko-bizantin]] e Ngritjes së Kryqit të Shenjtë, e vitit 1721, në Piazza Vittorio Veneto ({{Coord|40|2|10.44|N|16|20|4.72|E|type:landmark|display=inline}}). Sot kisha përshtatet mirë me ritin greko-bizantin, edhe pse është ende e dukshme struktura e mëparshme e ritit latin.
* Kisha e Shën Rrokut, e vitit 1614, në Piazza San Rocco ({{Coord|40.037685|16.335791|type:landmark_region:IT|display=inline}})
* Kapela e Shën Françeskut, në lagjen San Francesco
* Sheshi Skënderbeu ({{Coord|40.035991|16.334069|type:landmark_region:IT|display=inline}})
* Pallati Smilari, në Piazza Vittorio Veneto ({{Coord|40.036316|16.334704|type:landmark_region:IT|display=inline}})
* {{ill|Muzeu i Kulturës Arbëreshe|it|Museo della Cultura Arbëreshe}}, në Via Regina Margherita 15 ({{Coord|40.03632|16.334986|type:landmark_region:IT|display=inline}})
* Pylli Capillo
* Mali Carnara
=== Riti greko-bizantin ===
Pas Koncilit të Trentos (1545–63) dhe zbatimit të dekreteve të tij, komunitetet shqiptare iu nënshtruan juridiksionit të peshkopëve latinë, duke u detyruar të hiqnin dorë nga "privilegjet" e marra nga papët e mëparshëm, madje duke u akuzuar për herezi, ndërkohë që bëhej fjalë për zakone të ligjshme të liturgjisë lindore. Deri në atë kohë, peshkopi i Ohrit emëronte një metropolit të Italisë, me qendër në Agrigento, në bashkësi me Papën, të cilit i njihej liria e plotë për ushtrimin baritor mbi besimtarët e komuniteteve shqiptare.
[[Skeda:San Paolo Albanese, chiesa Madre dell'Esaltazione della Croce.jpg|thumb|Shën Pali Arbëresh, kisha Amë e Ngritjes së Kryqit të Shenjtë]]
Të qenit larg mjaftueshëm nga selia e dioqezës së Anglonës, në Tursi, nën juridiksionin e së cilës binte komuniteti, ka lejuar ruajtjen e ceremonialit të ritit në Shën Pali Arbëresh. Me kalimin e kohës, megjithatë, pati një përzierje ritesh, aq sa kisha "Ngritja e Kryqit të Shenjtë" dhe edhe Kapela e Shën Rrokut, në arkitekturën e tyre, nuk përgjigjen strukturës së kryqit grek, por kanë nefe dhe altarë anësorë. Restaurimi i fundit i kishës "Ngritja e Kryqit të Shenjtë" nxori në dritë një afresk, të vendosur mbi një altar të nefit anësor të djathtë, ku është pikturuar kupa me hostien: veçoria qëndron në faktin që hostja nuk është e rrumbullakët por katrore dhe mban një mbishkrim në greqisht (''Iesùs Cristòs Nikà''): prania e mbishkrimit në greqisht dhe forma katrore e hostjes lejojnë të pohohet se kisha është përdorur për të kremtuar meshën në ritin grek.
Në ritin greko-bizantin nuk parashikohet prania e statujave të shenjtorëve, por vetëm e ikonave: për shkak të përzierjes së riteve, ndodhur me shekuj, në Shën Pali bëhen procesione me statuja. Në Shën Pali Arbëresh, edhe sot, gjatë procesionit të Shenjtorit Mbrojtës, disa burra e bëjnë "të kërcejë" drapërin para fronit të madh votiv, ''himunea'', të realizuar me 360 tufëza gruri të butë dhe gruri të fortë. [[Ernesto de Martino]], për San Giorgio Lucano, ka përshkruar në "korrjen e dhimbjes" të gjitha fazat e këtij riti, nga kërkimi i cjapit shlyes deri te vrasja e tij. Në Shën Pali Arbëresh është ruajtur vetëm faza e vallëzimit të drapërit, e cila megjithatë dëshmon integrimin, në ritin bizantin, të riteve propiciatore të [[Ceres (perëndeshë)|Cereres]] dhe Demetrës. Prania e vallëzimit të drapërit mund të mbështesë edhe tezën e vendosjes së parë të shqiptarëve jo në territorin e sotëm, por në atë të San Giorgio Lucano-s.
Ikonografi që realizon ikonat duhet të ketë njohuri të thellë të teologjisë dhe të teknikës së realizimit (nga zgjedhja e drurit, pa nyje dhe jo rrëshinor, deri te teknika piktorike e "ndriçimit"); në ikonë mungon perspektiva (thellësia); ajo "shkruhet" (pikturohet) me teknikën e ndriçimit, domethënë me shtresëzim ngjyrash, nga më e errëta drejt më së çelëtës; ngjyrat nuk zgjidhen për të krijuar një efekt kromatik të këndshëm, por zgjedhja bëhet në funksion të simbolikës (ari/parajsa, e kuqja/hyjnia, blu/njerëzimi).
Ekzistojnë disa lloje ikonash:
* DEISIS = lutje;
* TEOTOKOS = nëna e Zotit;
* PLATYTERA = më e gjerë se qiejt, pasi mbajti në bark Zotin;
* GLIKOFILUSA = e virgjëra e butësisë;
* ODIGITRIA = imazhi i Teotokos që mban në njërën krah fëmijën, ndërsa me tjetrën e tregon si Rrugën për t'u ndjekur, duke i sugjeruar njeriut të ndjekë udhën që Jezui erdhi t'i trasonte.
Riti bizantin u lejon priftërinjve të vet të martohen para shugurimit; kungimi u jepet edhe laikëve me bukë e verë; në kishë është e pranishme [[Ikonostasi]], një strukturë prej muri ose druri, e stolisur me ikona; kalendari liturgjik (julian) i ritit greko-bizantin nuk përputhet plotësisht me atë (gregorian) të ritit latin. Për shembull, të vdekurit përkujtohen jo vetëm në nëntor, por edhe në javën e fundit të karnavaleve; festa e Ngritjes së Kryqit të Shenjtë, në kalendarin liturgjik bizantin, bën pjesë ndër festat "despotike", domethënë kushtuar Zotit, dhe bie më 14 shtator.
Vetëm në shekullin e kaluar u themeluan eparki të veçanta: [[Benedikti XV]] themeloi Eparhinë e Ungrës më 1919; [[Piu XI]] themeloi [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet|Eparkinë e Horës së Arbëreshëve]] më 1937. Kisha "Ngritja e Kryqit të Shenjtë" u ndërtua në shekullin XVIII (1721), sipas gjasave, mbi një ndërtesë fetare paraekzistuese, ashtu si edhe Kapela e kushtuar Shën Rrokut, data e ndërtimit të së cilës, MDCXIV (1614), është gdhendur, në shifra romake, në qendër të harkut që ndan vimën (bemën) nga nefi; edhe kjo del se është ndërtuar mbi një ndërtesë fetare të mëparshme, trupi i së cilës ishte pjesa e presbiterit.
=== Riti i martesës ===
[[Skeda:Gli sposi bevono dal calice comune.jpg|left|thumb|Nusërit pinë nga kupa e përbashkët]]
Martesa është ceremonia fetare dhe civile që ruan magjepsjen më të madhe në traditën e Shën Pali Arbëresh.
Martesa zhvillohej dhe zhvillohet me një ceremonial të veçantë, tipik për etninë e origjinës. Dy javë para martesës u bëhen ftesat të ftuarve. Të enjten para martesës përgatitet shtrati i nusërve. Në kohët e kaluara kishte një javë të tërë të kushtuar përgatitjes së ëmbëlsirave, që do të ofroheshin ditën e martesës.
Një nga aspektet e veçanta të martesës, në ngarkim të familjes së nuses, është përgatitja e "Tarallo-s së nuses – ''Taralj i qethur''", që hahet gjatë ceremonisë fetare. Dikur, pasditen e së enjtes, pas shikimit të pajës së nuses dhe përgatitjes së shtratit, ''vallja'' e dhëndrit dhe e nuses, procesione grash të veshura me kostumin e gala arbëresh, sillnin nëpër fshat duke kënduar (''kurrëxhinën''). Mëngjesin e ditës së martesës, të ftuarit shkojnë përkatësisht te dhëndri ose te nusja për një pritje; për t'u shërbyer verën të ftuarve dhe për të bërë nderet e shtëpisë do të gjendet një i afërm i njohshëm sepse mban në supin e majtë një peshqir të bardhë me thekë dhe në duar një kanaçe të madhe balte (''kartuçia''). Pastaj, nga shtëpia e nuses niset një procesion i ftuarish që shkon të marrë dhëndrin.
Karvani, i shtuar më pas nga të ftuarit e dhëndrit, kthehet te shtëpia e nuses. Është babai i nuses ai që e pret dhëndrin e ardhshëm duke i bërë pyetjen: "''Do nuse o skëmandilj?''" (A dëshiron nusen apo pajën?). Përgjigjja e mirëpritur është: "''Donja nusën e skëmandiljin!''" (Nusen dhe pajën!). Një i afërm i dhëndrit hyn në shtëpi për ta ftuar nusen ta ndjekë, duke simuluar "rrëmbimin" e saj, pasi vendi i saj tashmë është në familjen e re.
[[Skeda:“Tarallo della sposa - Taralji i qethur”.jpg|thumb|"Tarallo-ja e nuses – Taralji i qethur"]]
Nusërit nisen veç e veç; vetëm te pragu i kishës nusja do të kapë krahun e dhëndrit, të cilit dëshmitari i parë do t'i zgjidhë njërën këpucë, e cila do të rilidhet në fund të ceremonisë. Te pragu, ku i pret prifti, me dy qirinj të ndezur, ata thonë "po"-n e tyre në praninë e celebruesit dhe të dëshmitarëve (gjithmonë në numër tek: tre, pesë...). Gjatë funksionit fetar, në ritin bizantin, shumë simbolike dhe befasuese është pjesa e shkëmbimit të unazave (nusërit arbëreshë japin dorën e djathtë për unazën martesore), me leximin e formulës urimore: "''Rrofshi, ljuljëzofshi e më mos u martofshi''" (Rroni gjatë, lulëzoni e mos u martoni më), dhe të vënies mbi kokën e nusërve të kurorave prej lulesh, që kryqëzohen, ashtu si edhe unazat martesore, tri herë nga prifti dhe dëshmitarët. Kurora është diçka që plotëson, përsos, jep shkëlqim e lavdi. Secili nga nusërit e merr tjetrin si kurorë, domethënë si përsosje, plotësim, stoli të shkëlqyer.
Në shenjë të bashkimit të ri, prifti u jep nusërve një copë "Tarallo-je të nuses – ''Taralji i qethur''" dhe verë të cilën e pinë nga "kupa e përbashkët", e cila menjëherë pas kësaj thyhet, si simbol i besnikërisë së plotë dhe të përjetshme. Ndjek një kërcim liturgjik i vërtetë, i quajtur "vallja e Gëzimit", ku prifti, nusërit dhe dëshmitarët, duke u nisur nga pozicioni qendror, lëvizin përgjatë nefit anësor të majtë dhe kthehen përmes nefit qendror, dëshmi dhe simbol i rrugës së gjatë të jetës në Krishtin, që familja e re është thirrur ta japë përpara gjithë popullit, e ndriçuar nga drita e besimit (qirinjtë) dhe me mbështetjen e fesë (prifti).
Në dalje nga kisha, kortezhi martesor niset drejt shtëpisë së dhëndrit, ku ''nusja'' pritet nga vjehrra me leximin e një poezie të vogël (''kënkën'') me rimë të puthur, të përgatitur për rastin. Festimet tradicionale, deri pak dekada më parë, parashikonin, natën e vigjiljes së martesës, serenatën për nusen me zë gajdesh, ndërsa sot përdoren edhe instrumente të tjera. Martesa është një nga momentet më befasuese dhe përfshirëse të traditës arbëreshe, ku merr pjesë gjithë fshati, dhe është, gjithashtu, një nga rastet e rëndësishme ku gratë shqiptare veshin kostumin e gala dhe u bëjnë kurorë nusërve.
=== Veshja tipike ===
==== Kostumi mashkullor ====
Me prerje shumë modeste, përbëhet nga pantallonat (''tirqit'') prej leshi, të shkurtra, të zeza, të kopsitura anash në lartësinë e gjurit; këmisha (''këmisha'') prej pambuku, e bardhë, me jakë të rrumbullakët, e stolisur me një dantellë të vogël rreth kopsitjes, që zbret deri në gjysmën e gjoksit; jelekun (''xhipuni''), prej kadifeje të kuqe, të stolisur me një bordurë të vogël me fill të artë; kapelën (''kapjelji'') prej kadifeje të zezë, të rrumbullakët; shamia (''skëmandilji''), që lidhet rreth qafës, prej pambuku të kuq, me motive të vogla të bardha, zakonisht gjeometrike; të denja për t'u përmendur janë çorapet (''kalcjet'') prej leshi të bardhë, të punuara me dorë, me pesë gjilpëra.
==== Veshja dhe kostumi femëror ====
Norman Douglas shkroi, në ''Old Calabria'', se veshja e nuses shqiptare «shkëlqente nga stolitë dhe qëndismat e arta, në qafë, në shpatulla dhe në kyçet e duarve; një jakë e gjerë prej dantelle binte mbi korsenë prej mëndafshi të purpurt; gjithashtu prej mëndafshi, dhe të gjelbrit më të shndritshëm, ishte fundi me palosje».
Veshjet femërore konsiderohen krenaria e komunitetit të Shën Pali Arbëresh. Në vitin 2022 numëroheshin ende shtatë gra që përdorin çdo ditë veshjen arbëreshe (duke dalluar ato që e veshin përditë nga ato që, herë pas here, veshin kostumin). Gruaja shqiptare ka qenë gjithmonë, me kalimin e kohës, një grua elegante, madhështore, saqë në garderobën e saj dallohen katër veshje: veshja e vajzës së pamartuar, veshja martesore, veshja e gala dhe veshja e përditshme e gruas së martuar. Veshjet, me përjashtim të asaj të përditshme, janë madhështore, luksoze, të pasura me zbukurime me galon të artë, ose të stolisura me qëndisma me fill të artë (filigran ari e argjendi). Disa pjesë të veshjeve janë të përbashkëta, të tjera ndryshojnë sipas veshjeve të përmendura.
[[Skeda:Vallja, corteo di donne in abito di gala, accompagna la sposa dalla suocera.jpg|left|thumb|''Vallja'', kortezh grash me veshjen e gala, e shoqëron nusen te vjehrra]]
Pjesët e përbashkëta të veshjeve dhe kostumeve janë këto:
* Këmisha (''ljinja''): trupi, zakonisht prej pëlhure pambuku (ende mund të gjenden copa prej pëlhure gjineshtre), e qëndisur rreptësisht me dorë në të gjitha pjesët; mund të ketë dy ose tri rreshta dantellash rreth qafëzes katrore; në versionet më të vjetra të veshjes së gala, rreshtat e dantellave janë realizuar me tyl të qëndisur (ka ende copa me mëngë të mesme prej tyli); në versionin aktual janë dantella të punuara me grep prej pambuku; mëngëza është e stolisur me pikadill ose dantellë pambuku, sipas versionit; mëngëza e këmishës së veshjes së përditshme të gruas së martuar është plotësisht e paqëndisur; ngjitja e mëngës në lartësinë e krahut është e stolisur me një motiv qëndismash (''mbjedhmënget''), i cili, identik por më i hollë, përsëritet pak sipër mëngëzës; nën gji (''pitera'') është pasuruar me një qëndisje të bërë me dorë në mënyrë më a më pak të elaboruar, sipas asaj se për cilën këmishë do të shërbejë, për një veshje madhështore ose eventualisht një më të thjeshtë.
* Jeleku (''xhipuni''), i cili veshej dhe veshet mbi këmishë; me kalimin e kohës kanë ndryshuar edhe pëlhurat: më të vjetrit janë prej kadifeje, që rezulton edhe më pak i shtrenjtë, por mund të gjenden edhe në damask të punuar dhe në mëndafsh të laminuar; ata më të vjetër janë të stolisur me galon të aplikuar, ndërsa ata më të rinj janë, në vend të kësaj, të pasuruar me qëndisma, tema e të cilave pasqyron jetën bujqësore-blegtorale (kallinj gruri dhe kalema rrushi), të realizuara me fill të artë dhe/ose filigran ari e argjendi.
* Fustaneja e plisuar (''kamizolla''), me plisa rreth një centimetri të gjerë, prej pambuku të kuq, në versionin e thjeshtë të veshjes së përditshme; gjithnjë e plisuar, me plis më të gjerë, rreth pesë centimetra, prej pëlhure gjineshtre më parë dhe prej cohe leshi në versionet më të reja; në veshjen e vajzës së pamartuar, elementi zbukurues i fustanit janë ''kliçet'', ndërthurja e shiritave prej satini, që tregonte, që në shikim të parë, gjendjen civile të gruas së lirë; përveç ''kliçet'', edhe stolisja e flokëve në shesh, të pambuluar, të thurur vetëm me një fjongo, që gratë e punonin në avlëmend, tregonte gatishmërinë për "bisedime martesore"; e njëjta lloj plisjeje gjendet edhe në fustanin e plisuar të veshjes së gala të gruas së martuar, por ndryshon motivi zbukurues, i cili në këto veshje realizohet me shirita horizontalë rreth shtatë centimetra të lartë; në versionin më të vjetër shiritat realizoheshin në avlëmend me gjineshtër në ngjyrë të verdhë me një romb të vogël qendror jeshil ose blu; në rikrijimet më të reja të veshjes janë zëvendësuar me shirita satini të verdhë e të bardhë, të alternuar; shiritat tregonin shtresën shoqërore të gruas, e cila ngjitej ose zbriste me martesën; numri maksimal i shiritave ishte gjashtë; e përbashkët për të gjitha veshjet (përveç asaj të përditshme) ishte motivi zbukurues i bordurës ("taluni"), rreth njëmbëdhjetë centimetra, e vendosur mbi buzën e fustanit të plisuar; në zi, bordura bëhej e zezë.
* Brezi i ngjyrosur (''brezi''), i vendosur në bel, prej materialesh të ndryshme (''damashk'' dhe ''llamadhor''); në veshjen martesore, brezi merr përmasa shumë të dukshme, duke kaluar nga një përmasë e përmbajtur në një madhësi vendimisht të dukshme.
* Mbulesa e hapjes së fustanit të plisuar (''vandera''), e cila fillimisht kishte vetëm një vlerë funksionale, por me kalimin e kohës u bë motiv koreografik i madh elegance (disa mbajnë monogramin e pronares), aq sa gati harrohet arsyeja e saj fillestare; edhe kjo pjesë e veshjes, në atë martesore, merr përmasa madhështore.
* Çorapet (''kalcjet''), prej pambuku, të punuara me dorë, me pesë gjilpëra, zakonisht janë çorape të gjata; mund të gjenden edhe çorape mbi gju, një elegancë dhe rafinim jo për t'u shfaqur, por krejtësisht personal.
* Gërshetimi i flokëve (''këshet''), i formës së ndryshme për vajzën dhe për gruan e martuar; flokët gërshetoheshin me një fjongo që gratë e realizonin në avlëmend.
[[Skeda:Shën Palji - San Paolo Albanese La sposa arëreshe con amiche in abito tradizionale 01.jpg|left|thumb|Shën Palji – Shën Pali Arbëresh, nusja arbëreshe me shoqe në veshje tradicionale]]
Pjesët jo të përbashkëta të veshjeve dhe kostumeve janë këto:
* Shamia trekëndore (''skëmandilji''), prej pambuku të bardhë, e përdorur nga gratë e martuara në përditshmëri, për të mbuluar gërshetimin e flokëve.
* Përparësja (''vandilja''), që zbret nga beli deri te buza e fustanit të plisuar, e veshjes së përditshme të gruas së martuar, ngjyrë blu me lule të vogla ose motive gjeometrike të bardha; në zi bëhet e zezë; nëse marrëdhëniet familjare nuk ishin shumë të ngushta, por megjithatë donte të mbahej një shenjë zie, mund të nxihej vetëm brezi i vogël (''çindurini'') i përparëses, ndërsa vetë përparësja mbetej blu dhe ishte e ndarë nga rripi.
* Ekuivalenti i shallit drejtkëndor që veshin gratë italiane (''pana klishes''), për të shkuar në kishë; ndryshojnë materialet me të cilat bëhet ''pana kljishes'', gjithmonë pëlhura të çmuara, të pasuruara më tej me aplikime, veçanërisht në cepa, me galon të artë.
* ''Keza, çofa e spingullatë'' janë tri pjesë të stolisjes së flokëve në veshjen e gala të gruas së martuar, dhe konkretisht:
** ''keza'', e përbërë nga dy pjesë, njëra drejtkëndore, lehtësisht konveks, me cepa të rrumbullakët përpara, tjetra trekëndore, gjithashtu lehtësisht konveks; të dyja pjesët mbahen bashkë nga një shirit pëlhure dhe janë krejtësisht të mbuluara me qëndisma filigran ari e argjendi;
** ''çofa'', forma e së cilës kujton një fryrëse gjysmë të ngurtë, është e varur dhe e lidhur, në pjesën e saj më të ngushtë, në majën e trekëndëshit të ''kezes'', e realizuar me pëlhurë të çmuar; në zi mbulohej e tëra me pëlhurë të zezë;
** ''spingullat'', gjilpërat e mëdha, janë elementi i tretë i stolisjes së flokëve, të realizuara me filigran argjendi, ku janë ngulitur gurë me ngjyra prej qelqi; ato mbajnë, të futura te ''këshet'', ''kezen'' dhe ''çofen''.
* ''Napëza'', motiv koreografik në veshjen e gruas së martuar, që nga gjilpëra e vendosur në krahun e majtë zbret mbi shpatull, nën jelek, rrëshqet edhe nën brez, për t'u hapur në ijë; mund të jetë prej dantelle pambuku, ose, në veshjet më të vjetra, ku vishej këmisha prej tyli, edhe vetë ''napëza'' është prej tyli; në zi ngjyroset e zezë.
* ''Skëmandilji me thek'', shami, prej pëlhure të çmuar, me thekë, e përdorur në ''vallja'' për të bashkuar një grua me tjetrën në kortezh.
* ''Veli e spingullat'', vello e mbajtur nga dy gjilpëra më të vogla se ato që mbajnë stolisjen e flokëve; janë gjithashtu prej argjendi dhe të stolisura me gurë prej qelqi.
* ''Coha'', aksesor i veshur mbi fustanin e plisuar, po aq i gjatë sa vetë fustani, ngjyrë blu, me bordurën e "talunit" të verdhë, i përdorur vetëm ditën e dasmës.
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Nga viti 1951, viti i regjistrimit të parë të popullsisë të historisë republikane, deri më 30 nëntor 2025, Shën Pali Arbëresh ka regjistruar një rënie demografike prej 78,44%, më e larta ndër komunat e Bazilikatës.
=== Traditat dhe folklori ===
[[Skeda:Arbëreshë costume (San Paolo Albanese).jpg|left|thumb|Banorë të Shën Pali Arbëresh me veshje arbëreshe]]
Më 16 gusht, dita e [[Rroku|Shën Rrokut]], në Shën Pali Arbëresh zhvillohet një ritual i lashtë: në një sinkretizëm të pazakontë e të paplotë, statujën e shenjtorit të Montpellier-t e paraprin një fron i vogël votiv i përbërë prej kallinjsh gruri dhe i stolisur me shirita e lule. ''Himunea'' simbolizon kulturën dhe teknologjinë e lidhur me kultivimin e grurit, dhe atë ditë është objekt kulti që, përveçse përfaqëson fundin e një cikli stinor, është edhe rimarrja e njohurisë së botës bujqësore, e një teknike që garanton mbijetesën e vetë komunitetit. Fronin e kallinjve e paraprijnë korrës që imitojnë korrjen, në një valle që është njëkohësisht ritual dëbimi i forcave të kundërta të natyrës dhe përfaqësim mësimor i lëvizjes efektive për të korrur frutin. Për t'u vizituar është edhe kisha e lashtë e Shën Rrokut, e ndërtuar nga refugjatët shqiptarë, që ruan afreske të autorëve të panjohur dhe ikona të çmuara bizantine.
[[Skeda:Bambine in costume giornaliero a San Paolo Albanese.jpg|thumb|Vajza me kostum të përditshëm në Shën Pali Arbëresh]]
Një manifestim karakteristik, me rastin e festës së Shën Rrokut, është transporti i "grenjeve" (tufa kallinjsh gruri), të mbajtura mbi shpatull gjatë procesionit, në fund të së cilës të rinj, të moshuar dhe grupe folklorike shfaqin vallen tipike të "drapërit". Festa e Shën Rrokut dhe valla e drapërit, froni i vogël dhe rrëmbimi i kallinjve mund t'u atribuohen, me shumë gjasa, origjinës shqiptare të komunitetit (simbole si kallinjtë ishin të zakonshme te shqiptarët). Arkaikësia e ritualit mendohet të shpjegohet me faktin se në shekullin XV ikën në Bazilikata, Molise, Puglia, Kalabri dhe Siçili pasardhësit e drejtpërdrejtë të popullsive protoshqiptare, siç ishin ilirët, banorët e Shqipërisë, të Epirit dhe të Arkadisë maqedonase të sotme.
Shqiptarët ishin popullsi thellësisht të lidhura me kulturën bizantine, të quajtur zakonisht "greke" nga jo-arbëreshët, dhe me traditat lindore, ashtu sikurse, nga pikëpamja fetare, ishin [[Kisha Ortodokse Greke|ortodoksë]], fe e lidhur me këto komunitete, e cila me shekuj është detyruar të pranojë një lidhje me Papën e Romës.
Kultet e Cereres, të cilat gjenden të përhapura edhe në zonën jugore e ishullore, kanë humbur gjatë rrugës shumë prej simbolikave arkaike. Karrocat me kallinj kanë humbur ritualin e lidhur me teknologjinë e korrjes, siç ka ndodhur në Mirabella Eclano, në provincën e [[Provinca e Avelinos|Avelinos]], ose janë çveshur nga vetë simbolet, siç ndodh tashmë me karrocën e Madonna della Bruna-s në [[Matera]], ku kallinjtë janë kthyer në një simbol më të kultivuar e fetar, të përfaqësuar në letër të ngjeshur. Si manifestim gjysmë i shenjtë e gjysmë profan mbetet djegia e "''nusazit''", kukulla prej letre të ngjeshur që përfaqësojnë luftën midis së mirës dhe së keqes<ref>Kërkim etnografik i kryer në terren nga profesor Antonio Tateo, drejtor i OLDS (Observatori-Laboratori demoantropologjik e i shoqërisë e i kulturave pakicë), në vitin 1983, në vijim të një vëzhgimi të posaçëm të ngjarjes.</ref>.
Gjellë tipike shqiptare janë ''shtridhelat''.
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* ''Un modo di leggere e di rappresentare una realtà marginale e una cultura minoritaria'', përpiluar nga Annibale Formica, Lecce: Adriatica editrice salentina, 1982.
* "Rileggere Cirese. Tra «cosmo» e «campanile»: il caso delle comunità arbëreshe in Val Sarmento", Ferdinando Mirizzi, Dialoghi Mediterranei, revistë dymujore e Istituto Euroarabo di Mazara del Vallo, nr. 50, 1 korrik 2021.
* "Finuzza e le sue storie", Marinella Battifarano, Altrimedia Edizioni, nëntor 2018.
* "Il patrimonio culturale della comunità etnico-linguistica arbëreshe di San Paolo Albanese (Shën Palji)", Annibale Formica, në «Basiliskos», III, 2016.
* "Peonia peregrina, un fiore da scoprire e salvare", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën "Villaggio Globale", 21 maj 2022.
* "Pollino, voglia di parco", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën "Villaggio Globale", 12 dhjetor 2021.
* "Il «Museo della Cultura Arbëreshe» e il paesaggio identitario", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën "Villaggio Globale", 24 mars 2021.
* "San Paolo Albanese. La festa «Croce e Basilico»", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën Katundi Ynë, viti 51, nr. 1/2020.
* "A San Paolo Albanese tra «Croce e Basilico»", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën Agrifoglio, nr. 90, tetor–dhjetor 2019.
* "Arbëreshe, Franco-provenzale, Grika, Mòchena… incontri di comunità", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën tremujore online "Villaggio Globale", 19 korrik 2018.
* "Quale futuro per i piccoli Comuni?", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën online "Villaggio Globale", 1 tetor 2017.
* "Shën Palji, le sue tradizioni, i suoi riti", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën SINERESI, nr. 4, 2017.
* "Il patrimonio culturale della comunità etnico-linguistica arbëreshe di San Paolo Albanese (Shën Palji)", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën BASILISKOS, viti III, Edigrafema, shtypur në Manocalzati (Av), dhjetor 2016.
* "Incontro delle comunità d'Italia a San Paolo Albanese. Arbëreshe, una biodiversità culturale da valorizzare", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën online "Villaggio Globale", 9 nëntor 2015.
* "In viaggio tra i mille suoni della memoria", Annibale Formica, "Il Quotidiano del Sud, Edizione Basilicata", 9 nëntor 2014.
* "Malinconie e seduzioni, la condanna delle radici", Annibale Formica, "Il Quotidiano della Basilicata", 21 qershor 2013.
* "San Paolo Albanese tra memorie e futuro", Annibale Formica, "Il Quotidiano della Basilicata", 16 tetor 2011.
* "Mandorli in fiore", Annibale Formica, "Il Quotidiano della Basilicata", 20 mars 2011.
* "Gocce dell'umanità. Erbe, fiori e profumi del Pollino", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 4 tetor 2009.
* "Un Comune da salvare", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 27 qershor 2009.
* "Petali di fede", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 31 maj 2009.
* "Quell'Italia che ci manca. La morte Dino Risi", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 22 qershor 2008.
* "Riflettori puntati sull'Arbëresh", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 15 qershor 2006.
* "Le storie degli ultimi dall'Asia alla Lucania. Scompaiono lingue e popolazioni antichissime. A rischio anche l'arbereshe", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 31 mars 2005.
* "Villeggiatura a San Paolo Albanese", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 13 gusht 2004.
* "La cultura arbereshe lancia la sfida al futuro. Lingue e tradizioni da tutelare nella Valle del Sarmento", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 28 maj 2004.
* "Il tempo e la memoria", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 26 janar 2003.
* "La peonia del Monte Carnara", Annibale Formica, "Il Quotidiano", 18 dhjetor 2002.
* "C'erano una volta i piccoli paesi", Annibale Formica, artikull i botuar në revistën "Apollinea", 2002.
* "I Piani del Pollino", Annibale Formica, Ermes, Potenza, 1995.
* "Perché il Museo a San Paolo Albanese", Annibale Formica, në "Lares", revistë tremujore studimesh demo-etno-antropologjike, Leo S. Olschki Editore, Firenze, viti LIX, nr. 2, prill–qershor 1993.
* "Il parco o l'abisso. I sogni dei sindaci italiani: il Pollino", Annibale Formica, "Airone", nr. 149, viti XIII, shtator 1993.
* "Le comunità italo-albanesi del Pollino e la loro identità culturale nell'ambito di un progetto di parco naturale", Annibale Formica, në Aktet e Konventës së III Kombëtare të Komunave Shqipfolëse, 24–26 qershor 1988, San Marzano di San Giuseppe (TA), botuar nga C.R.S.E.C. – Assessorato Alla P.I. e Cultura della Regione Puglia, 1988.
* "Le comunità arbëreshe tra realtà e utopia", Annibale Formica, "Lidhja" – personazhe e vende arbëreshe, prill 1987.
* "Un Ecomuseo nel Parco del Pollino per tutelare la cultura arbëreshe. Iniziative in favore delle minorane etniche", Annibale Formica, "Città domani", 29 qershor 1986.
* "San Paolo Albanese", Annibale Formica, revista Katundi Ynë, viti XII, nr. 38, 1981.
== Shiko edhe ==
* {{ill|Muzeu i Kulturës Arbëreshe|it|Museo della Cultura Arbëreshe}}
* [[Eparhia e Ungrës]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
*[http://www.comune.sanpaoloalbanese.pz.it/ Faqja zyrtare e bashkisë së Shën Pali Arbëresh]
{{Komunat e Provincës së Potencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Potencës]]
[[Kategoria:Komuna të Bazilikatës]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
ascyvoyohkjy6b8wdp9jhulaxefbnfc
Diskutim:Piramidat e Egjiptit
1
146004
3043348
3029424
2026-09-18T04:17:25Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Piramidat e Egjiptit/Arkivi 1]]
3043348
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Piramidat e Egjiptit/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
Në për piramida janë varrosur me mijëra egjiptian.
Në të varrosen faraonet,te cilët i ballsamosnin dhe më pas ato quheshin mumje.
Keto mumje futishin neë arkivole me dru dhe i nderonin ata me ushqim,dhe stoli të ndrshme;etj.
Ndersa populli kishte varrë të thjeshtë.
megjithëse kanë kaluar mijëra vjet, mumiet zbulohen edhe sot e kesaj dite dhe gjenden të pa prishura.
mepas ata besonin në perendite dhe me vone egjiptianët zbuluan artin dhe shkencen
lvucm3jdwct8ubpz6bk97ym8ie3ay6t
Shaban Shala
0
150079
3043300
3001597
2026-09-17T21:27:25Z
Leutrim.P
113691
3043300
wikitext
text/x-wiki
'''Shaban Shala''' (lindur më: 1 dhjetor 1958, [[Prizren]] - 5 janar 2012, [[Prishtina|Prishtinë]]), ishte [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptar i Kosovës]], veprimtar i hershëm i [[Bashkimi kombëtar shqiptar|çështjes kombëtare]], ish-i burgosur politik, bashkëthemelues e drejtues i [[Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut|KMDLNJ]]-së, pjesëtar dhe udhëheqës i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] dhe komandant në transformimin e [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupave Mbrojtëse të Kosovës]]. Ai mban titullin "[[Hero i Kosovës]]".
== Shiko edhe ==
* [[Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut]]
* [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
== Burime ==
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Hero i Kosovës]]
[[Kategoria:Lindje 1958]]
[[Kategoria:Vdekje 2012]]
aebs43c1nnawp4f1sf6axve04wjmh9m
Ungra
0
157911
3043384
2849773
2026-09-18T08:41:52Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Lungro, versioni i datës 14 prill 2026 (revizioni 150209899)
3043384
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Ungra
| native_name = Lungro
| settlement_type = Komunë
| image_skyline = Lungro.jpg
| image_caption =
| image_flag = Lungro-Gonfalone.png
| flag_alt =
| image_shield = Lungro-Stemma.png
| shield_alt =
| image_map = Map of comune of Lungro (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
| map_caption = Pozicioni i komunës së Ungrës brenda provincës së Kozencës
| coordinates = {{Coord|39|45|N|16|7|E|region:IT|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Itali]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës]]
| leader_title = Kryetari i Komunës
| leader_name = Carmine Ferraro (që nga 14 qershori 2022)
| leader_party = Rinascita ([[Lista civica|Listë Civike]])
| elevation_m = 600
| population_demonym = lungresi (italisht)<br>ungërnjotë (arbërisht)
| blank_name_sec1 = Shenjti mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[san Nicola di Mira]] (Shën Kolli)
| blank1_name_sec1 = Dita e shenjtit
| blank1_info_sec1 = 6 dhjetor
| blank2_name_sec1 = Komuna kufitare
| blank2_info_sec1 = [[Firmoza]], [[Altomonte]], [[Ferma (Itali)|Fermo]], [[Orsomarso]], [[San Donato di Ninea]], [[Saracena]]
| blank3_name_sec1 = Gjuha zyrtare
| blank3_info_sec1 = ''[[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]'' (shqip)
| blank4_name_sec1 = Zona sizmike
| blank4_info_sec1 = 2
| blank5_name_sec1 = Gradë ditë
| blank5_info_sec1 = 2010
}}
'''Ungra''' (italisht: ''Lungro''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=364|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/364|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] italiane e [[Provinca e Kozencës|provincës së Kozencës]] në [[Kalabria]].
Ndodhet në 600 metra mbi nivelin e detit dhe vendoset në veriperëndim të [[kryeqytetit]] të provincës me të njëjtin emër, në [[Mesjeta|mesjetë]] ishte tashmë i njohur si kasol "''Lungrum''" dhe, në [[Shekulli XV|shekullin XV]], u bë tokë zbarkimi për emigrantët nga [[Shqipëria]] që iknin nga [[Perandoria Osmane|osmanët]].
Ndër qendrat më të mëdha të komunitetit shqiptar në Itali (''[[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]''), është kryeqendra fetare e arbëreshëve kontinentalë, seli e [[Eparhia e Ungrës|Eparkisë Bizantine]], e cila mbledh nën juridiksionin e saj të gjitha komunitetet shqiptare të Italisë kontinentale që kanë ruajtur [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]]. Gjuha e lashtë shqipe (''[[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërishtja]]''), ritet fetare lindore dhe kostumet tipike të kulturës së origjinës ruhen dhe transmetohen me kujdes nga banorët e saj.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
[[Skeda:Panorama di Lungro.jpeg|majtas|thumb|Panoramë e Ungrës]]
Vendbanimi ndodhet në rrëzë të malit Petrosa në 600 metra mbi nivelin e detit dhe kufizohet nga dy lumenj: Galatro (ose Fiumicello) dhe {{ill|Përroi Tiro|it|Torrente Tiro|lt=Tiro}}. [[Deti Jon]] ndodhet pak më shumë se 40 km larg, i arritshëm përmes [[SS 534]] dhe [[Strada statale 106 Jonica|SS 106]]. Kufizohet në lindje me territorin e komunës së [[Saracena|Saracenës]], në jug dhe jugperëndim me ato të [[Ferma (Itali)|Fermos]] dhe [[Altomonte|Altomontes]] (përroi Fiumicello përcakton kufirin), në veriperëndim me territorin e [[Firmoza|Firmozës]] dhe në zonat malore brenda {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino|lt=Parkut Kombëtar të Pollinos}}, përkatësisht në veriperëndim dhe veri, me [[San Donato di Ninea]], [[Orsomarso]] dhe [[Verbicaro]]. Mjedisi është kryesisht malor në pjesën veriore, me pyje ahuje dhe gështenjash, ndërsa duke zbritur drejt jugut, në një lartësi më të ulët, gjenden ullishte, vreshta dhe kultura të përziera në rotacion. Fshati hap një pamje të gjerë që shtrihet deri në [[piana di Sibari|fushën e Sibarit]], dhe është i rrethuar nga fusha të punuara, përveç anës në mal ku ka vegjetacion spontan që paraprin bukuritë florale dhe faunistike. Është një nga komunat ku gjendet [[Pino Loricato|Pisha Loricato]]. Nga pikëpamja hidrologjike, Ungra është një vend i pasur me [[Uji|ujë]] (Lungro, ''Ungros'' në greqisht, do të thotë i lagësht) me burimet e shumta të ujit dhe përroit Tiro që nuk thahet kurrë. Në vitet '30, Shërbimi Hidrografik Kombëtar regjistronte rreth 40 burime, disa prej të cilave janë humbur; ndër ato të mbetura janë: burimet ''Buldano'' që furnizojnë ujësjellësin komunal dhe kanë një prurje prej mbi 20 l/s, burimi ''Kreres'' në zonën Mumurro, një burim i vendosur në lokalitetin ''Scornavacca,'' që lëshon ujë me një prani të lartë të kripës dhe burime të tjera të vogla. Një përmendje duhet bërë për burimet ''Venaglie'', në komunën e [[Saracena|Saracenës]], por në kufi me ''Ungrën'', që dalin nga mali ''Cernistaso'' dhe kanë një prurje prej mbi 50 l/s<ref>{{Cite web|url=http://web.provincia.cs.it/ptcp/sist_infrast/infr_idra/botton_nav/idrica.pdf|title=Relazione idrica CS|url-status=dead|language=it}}</ref>. Këto, të kapura nga ndërmarrja So.Ri.Cal., furnizojnë ujësjellësit e komunave të [[Ferma (Itali)|Fermos]], Altomontes, Zoccalia (frazion i [[Saracena|Saracenës]]), [[Tarsia (Italia)|Tarsisë]], [[San Lorenzo del Vallo]], [[Terranova da Sibari]] dhe [[Spixana|Spixanës]].
Klima është kryesisht e nxehtë në stinën verore dhe [[temperato|e butë]] në periudhën dimërore. Temperatura mesatare vjetore është midis 14° dhe 16° [[Temperatura|gradë]], ndërsa reshjet mesatare janë midis 1200 dhe 1400 [[Milimetri|mm]] në vit<ref>{{Cite web|url=http://www.regione.calabria.it/ambiente/allegati/pianotutelaacque/all_num/allegato_1.pdf|title=Regione Calabria Report Ambiente|access-date=1 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821172912/http://www.regione.calabria.it/ambiente/allegati/pianotutelaacque/all_num/allegato_1.pdf|archive-date=21 gusht 2017|url-status=dead|language=it}}</ref>. Fshati bën pjesë në [[zona climatica|zonën klimatike]] D me rreth 2010 [[Grado giorno|gradë ditë]]. Nuk mungojnë, midis muajve janar dhe shkurt, reshje bore kryesisht në zonat e larta të fshatit.
=== Planifikimi urbanistik ===
[[Skeda:Villa comunale intitolato a Costantino Belluscio.jpeg|majtas|thumb|Dy vilat komunale të përshkuara nga Corso [[Giorgio Castriota Scanderbeg]]|265x265px]]
Krejtësisht ndryshe nga fshati i parë mesjetar, shtëpitë e të cilit kishin rrugë paralele me disa rrugë kryq për kalim (të ngjashme me kampin romak), struktura arkitekturore e vendit [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] është kryesisht në formë rrethore. Në të vërtetë, ndërtesat u ndërtuan rreth një sheshi të vogël në formë rrethore. Të gjitha hapjet kryesore dalin në një shesh të vogël. Çdo grumbull shtëpish përbën një [[Gjitonia|gjiton]] emri i të cilave rrjedh nga elementë të pranishëm në territor: ''Kastjeli'' (prania e një kështjelle), ''Bregu'' (zona më e lartë e vendbanimit, 780 [[m.s.l.m.]]), ''Konxa'' (Ikonë – prania e Kishës së Shën Mërisë të Konstantinopolit me ikonën e Virgjëreshës), ''Shin Lliri'' (prania e kishës së Shën Ilisë), ''Kriqi'' (prania e një kryqi), ''Abati'' (prania dikur e Abacisë së Shën Mërisë së Burimeve), ''Burgu'' (fshati i parë mesjetar), ''Taverna'' (rruga kryesore)'', Quenga'' (sheshi i “tregtisë”)'', Sheshi'' (në sheshin 16 Korrik).
Nëpër rrugët e ngushta të qendrës historike, tipologjitë arkitekturore dallohen sipas ''[[Gjitonia|gjitonisë]]'', pra fqinjërisë në shqip, portave të fshatit mesjetar dhe pallateve të vjetër zotërorë. ''[[Gjitonia|Gjitonja]]'' është një sektor i lagjes, ka përfaqësuar dhe ende përfaqëson, edhe pse në mënyrë më të kufizuar pasi qendra historike është zbrazur për shkak të zhvillimit të ndërtimit që ka zhvendosur pjesën më të madhe të banorëve drejt zonave të reja me karakteristika qytetërore, një bërthamë të vërtetë sociale me rregulla të veta. Këtu mund të përshkohen rrugë historike përrallore për të risjellë mjediset dhe ngjarjet e një populli që ka ruajtur identitetin e vet, duke lartësuar diversitetin e vet etnik dhe kulturor. [[Skeda:Statua di Giorgio Castriota Skanderbeg.jpeg|thumb|Bust i Gjergj Kastriotit Skënderbeut]]
Vendi ruan emergjenca arkitekturore fetare dhe civile, si dhe disa struktura të tjera industriale të reduktuara në arkeologji. Të forta janë ende shprehësitë që lidhen me “mbrojtjen” simbolike, veçanërisht edikolat votive si ato të Shën Leonardit dhe Shën Ilisë, në rrugët me të njëjtin emër. Dy sheshet kryesore janë sheshi [[Xhuzepe Garibaldi|Xhuzepe Garibaldis]], i famshëm për tregun perimesh-frutor, dhe sheshi [[Agostino Casini]] (ku është vendosur busti i [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Skënderbeut]]) nga ku fillon rruga më madhështore e vendit, Corso [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Gjergj Kastriot Skënderbeu]] (shtrihet përgjatë ish-SS105, tani SP263) ku ekzistojnë dy vilat komunale të vendosura njëra përballë tjetrës. Vendi është i vendosur në pjerrësi, duke paraqitur një artikulim kompakt por të parregullt në agregimin e njësive të veçanta, mjaft të ruajtura në destinimin e përdorimit, në karakteristikat arkitekturore dhe në përdorimin e materialeve.
== Origjina e emrit ==
Emri ''Lungrum'' shfaqet për herë të parë në histori, rreth [[Shekulli XII|shekullit XII]].{{Sfn|Galanti|2008}} Etimologjia ''Lungrum'' ose ''Ugrium'' duket t’i referohet lagështisë së veçantë të territorit të tij.{{Sfn|Aiello|Mazzei|2020}} Sipas Domenico De Marchis, emri i tij rrjedh nga greqishtja ''ugros'' (“i lagësht”, “i lëngshëm”, “ujë”).{{Sfn|De Marchis|1858|p=Kapitulli I}} Kjo teori do të mbështetej edhe nga emri i manastirit të vjetër të fshatit të Lungros, “Santa Maria delle Fonti”.{{Sfn|Galanti|2008}}
Sipas një hipoteze tjetër, emri i fshatit do të rrjedhë nga një koloni [[Ungari|hungarezësh]] e vendosur në territor disa shekuj para ardhjes së popullsisë Arbëreshë.<ref>{{Cite web|title=Lungro|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lungro|website=Treccani|language=it|access-date=2026-09-13}}</ref>
== Histori ==
Emri ''Lungrum'' shfaqet për herë të parë në histori, rreth shekullit XII.{{Sfn|Galanti|2008}} Në vitin 1193, Ogerio (ose Ruggero) dhe Basilia, feudalë të Brahalla (emri i vjetër i Altomonte), me miratimin e Soffrido, {{ill|Peshkopi i Kasanos|it|Diocesi di Cassano all'Jonio|lt=peshkop i Kasanos}}, i dhanë territorin përballë kishëzës së Shën Mërisë de Fontibus pranë kasolles së ''Lungrum'' (gjithashtu ''Hungarium'') murgjve bazilianë «''totum casale […] Lungrum, cum omnibus vassallis, angariis, & villani qui sunti ibi''»<ref>"Tërë kasolla [e] Lungrum, me të gjithë vasalët, rojet dhe fshatarët që janë aty".</ref>.{{Sfn|Castiglia Gianfranco|2020|p=38}}
Rreth manastirit u zhvillua një aglomerat i vogël rural i banuar nga njerëz vendas.{{Sfn|Zangari Domenico|1941|p=57}} Pas shpërbërjes së Mbretërisë së {{ill|Normanët|it|Normanni|lt=Normanëve}} (1194) dhe nën sundimin e {{ill|Svevët|it|Hohenstaufen|lt=Svevëve}} (1266), abacia dhe kasolla e ''Lungrum'' kaluan një periudhë të gjatë krize dhe gjërat u përkeqësuan më tej me sundimin e [[Anzhuinët|Anzhuinëve]] (1266-1442) së pari, të {{ill|Aragonezët|it|Aragonesi|lt=Aragonëzëve}} më pas (1442-1495).<ref>{{Cite web|url=http://beniculturaliarbereshe.educationtraining.it/uncategorized/storia-di-lungro/|title=Storia di Lungro|access-date=2020-06-06|archive-date=2021-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606065248/http://beniculturaliarbereshe.educationtraining.it/uncategorized/storia-di-lungro/|url-status=dead|language=it}}</ref>
Kjo vazhdoi derisa, në 1486, Paolo Porta (ose della Porta), abat i Abacisë së Shën Mërisë së Burimeve, priti 17 familje {{ill|Arbëreshët në Itali|it|Arbëreshë|lt=shqiptare}} që u vendosën rreth manastirit bazilian; emrat e krerëve të familjeve ishin këta: Straticò, Mattanò, Jerojanni, Cagliolo, Belluscio, Prevati (sot Loprete) Baccaro (sot Vaccaro), Musacchio, Brescia, Damisi, Manisi, Marco, Cortese, Tripoli, Cucco (sot Cucci), Bavasso, Matranga (sot Matrangolo).{{Sfn|De Marchis|1858|loc=Kapitulli II}}
Ndërkohë abacia e Shën Mërisë së Burimeve, e cila prej kohësh kalonte një periudhë krize të thellë, në [[1525]] u braktis nga murgjit bazilianë dhe u shndërrua në {{ill|Komanda (kishtare)|it|Commenda|lt=komandë}} në dispozicion të [[Papa|pontifikut]].{{Sfn|Nicola Bavasso|2004}}
Në 1531, ''Lungrum'', kasollë e Altomonte, u nda për t'u infeuduar familjes Venato që e mbajti deri në 1586, kur kaloi te Campilongo (ose Campolongo); në 1621 kaloi te Pescara dhe, në fund, në 1717 kaloi te {{ill|Sanseverino|it|Sanseverino (famiglia)}}, Princërit e [[Bisignano]] dhe Kontët e {{ill|Saponara|it|Saponara|lt=Saponarës}}.{{Sfn|Comune di Lungro}}
Në 1532, në kasollën e ''Lungrum'' u numëruan 77 vatra, ndërsa në 1545 vatrat ishin 149, por jo të gjithë ishin shqiptarë; në të vërtetë midis mbiemrave të regjistruar, gjejmë si mbiemra italianë ashtu edhe shqiptarë; këta ishin: Baccaro, Bavasso, Bellezze (Bellizzi), Belluscio, Burrelce, Conte, Cortese, Crisius, Cucchio, Cucchia, Danese (Damese, Damis), De Alfano, Da Falogna, De lo Prevete (Del Prete), De Marco, Dorise, Dorosi (Dorsa), Ferraro, Freca, Fresciva, Gramise, Greco, Lecchadita, (Leccaditi), Marso, Marzo, Matino, Iroianni (Irianni), Mosacchio, Russo, Saxus, Solanus, Stratico.{{Sfn|Zangari Domenico|1941|p=58}}
Shqiptarët i ripërtëritën jetën vendbanimit të vogël rural, duke vendosur gjuhën, zakonet, traditat dhe [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]] të vendit të origjinës. Ata ishin mbarështues dhe bujq të aftë dhe në kohë të shkurtër i dhanë një konfigurim të ri urban qendrës së banuar. Shumëzimi i shpejtë i familjeve shqiptare i lejoi kasollës të fitojë në 1546 titullin ''{{ill|Universitas|it|Universitas}}'', me të cilin banorëve u njoh e drejta për të krijuar brenda saj një administratë qytetare.{{Sfn|Comune di Lungro}}
Në 1576, abati komandatar Camillo Venati u ripërcolli shqiptarëve kapitujt, imunitetet dhe favoritë që u ishin dhënë tashmë në 1508.{{Sfn|Rodotà Pietro Pompilio|1763|p=83}}
Në gjysmën e dytë të [[Shekulli XVII|shekullit XVII]] dhe gjatë [[Shekulli XVIII|shekullit XVIII]], u intensifikuan përplasjet midis familjeve baronale të Sanseverino të Altomonte dhe Pescara të Saracenës. Në Ungra ndodhën shumë përplasje politike për fituar disa të drejta baronale mbi feude të kundërshtuara më parë. Gjatë viteve u intensifikuan kundërshtimet shekullore fetare midis ritit greko-bizantin të shqiptarëve dhe ritit latin të popullsisë fqinje. Shumë priftërinj shqiptarë vuajtën burg për shkak të praktikimit të ritit lindor, por ungrasit, u mblodhën rreth tyre dhe, duke luftuar me këmbëngulje, arritën të ruajnë identitetin e tyre fetar. Që nga [[1768]] shqiptarët e Ungrës me këmbëngulje iu hodhën mbrojtjes së të drejtave të veta. Për shekuj, falë edhe veprës së Kishës Bizantine, vazhduan të ruajnë ritin e tyre si element të identitetit të tyre. Kështu u përcaktua feja katolike sepse e bashkuar me Romën, dhe greko-bizantine për bashkimin me Lindjen dhe besimin bizantin në liturgji dhe teologji shpirtërore.
Sipas rendit administrativ të vendosur nga {{ill|Jean Étienne Championnet|it|Jean Étienne Championnet|lt=Gjenerali Championnet}} në 1799, Ungra iu caktua Kantonit të Kastrovillarit, Departamentit të Cratit. Në 1807 u bë selë e Qeverisë, ndërsa në 1811 u vendos në Juridiksionin e Altomonte. Në 1820 u shpall Kryeqendër e Rrethit në vend të Altomonte.{{Sfn|Comune di Lungro}}
=== Rilindja e Ungrës ===
Në Ungra qysh në [[1820]] për të shtypur “krimet” e rënda të kryera kundër qeverisë borbone nga disa lëvizje irredentiste, policia dërgoi një gjyqtar hetues; pastaj në qershor të [[1820]] në Ungra ishte aktive [[Carbonari]]ja, e cila u frekuentua gjithnjë e më shumë, edhe pse duhej të kalonin disa vite para se të regjistroheshin kryengritje të tjera. Një kryengritje kundër [[Borbone delle Due Sicilie|borbonëve]] u zhvillua në [[Kozenca]] në mars të [[1844]]. Ajo pa pjesëmarrjen e shumë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshëve]], ndër të cilët ungrasit Pasquale Cucci dhe vëllezërit Angelo dhe [[Domeniko Damis]]. Kryengritja u shtyp me ashpërsi, por ungrasit vazhduan veprimtarinë e tyre: më [[2 Qershor]] [[1848]], morën pjesë në kryengritjen e [[Kozenca|Kozencës]], ku u formua një qeveri ku u emërua kapiten ungrasi [[Domeniko Damis]]. Ofensiva e [[Ferdinando II delle Due Sicilie|Ferdinandit II]] vazhdoi me përparimin e trupave të gjeneralit Busacca, i cili zbarkoi në [[Sapri]] me 2500 burra. Më [[14 Qershor]] Domenico Mauro arriti në Ungra dhe së bashku me Vincenzo Stratigò, [[Domeniko Damis]], Pietro Irianni, [[Pier Giuseppe Samengo]] dhe 200 vullnetarë të tjerë ungras, arriti në [[Campotenese]] më [[15 Qershor]]. Ndërkohë nga [[Siçilia]], i komanduar nga gjenerali Ribotti, në [[Kozenca]] arrinte një kontingjent prej 800 burrash. Më [[27 Qershor]] Busacca shpërtheu një sulm kundër kompanisë së Giuseppe Pace (arbëresh nga [[Frascineto]]) i cili, i ndihmuar nga burrat e Stratigò dhe të Damis, arriti të siguronte një fitore të mahnitshme, duke detyruar armikun të tërhiqej. Së shpejti, trupat borbone përgatitën ofensivën me marshimin e gjeneralit Lanza, i cili nga Basilicata ishte gati të bashkohej me Busacca pranë [[Castrovillari]]. Ungrasit, për të thyer ofensivën e tyre, vendosën të organizonin një pritë në një pikë strategjike: mbi urën e lumit Cornuto. Detyra u mor nga {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro|lt=kripëxorët}} e Ungrës, ekspertë sabotues, të cilët në pak kohë arritën ta shpërthejnë urën, por më [[30 Qershor]] gjenerali Lanza arriti të arrinte në [[Campotenese]]. Pesë kompanitë, të komanduara përkatësisht nga Stratigò, Damis, Mauro, Baratta dhe Pace, pasi zbuluan tradhtinë e lartë të gjeneralit Ribotti, u hodhën me dëshpërim kundër armikut. Ishte një luftë e pabarabartë sepse [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]] ishin numerikisht më pak dhe të rraskapitur nga betejat e mëparshme, prandaj u mundën ashpër dhe u detyruan të tërhiqeshin. Kështu Lanza pushtoi [[Campotenese]] dhe u bashkua me Busacca afër [[Castrovillari]]. Më [[1 Korrik]] Stratigò dhe Damis së bashku me Mauron zbritën në Ungra ku shpërndanë kompanitë; sidoqoftë, rreth gjashtëdhjetë prej tyre, ndër të cilët shumë ungras, me shpresën për të ringjallur kryengritjen, u drejtuan drejt [[Cilento]] por u bllokuan menjëherë nga trupat borbone. Për krimet e vitit ’48 shumë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshë]] dhe shumë ungras u burgosën, u dënuan me internim të detyruar ose u dëbuan nga [[Miniera e Kripës e Ungrës|miniera e kripës gëlqerore]]. [[Domeniko Damis]] u çua në burgjet e Procidës dhe u dënua me 25 vjet pranga, të reduktuara më vonë në 18. Angelo Damis u detyrua në internim të detyruar në shtëpinë e vet. Vincenzo Stratigò u dërgua në internim të detyruar. Pier Giuseppe Samengo u arrestua, por u lirua menjëherë për mungesë provash. Pasquale Cucci u detyrua në ilegalitet. [[Ferdinando II delle Due Sicilie|Ferdinandi II]] bëri që të mbyllej për dy vjet ([[1848]]-[[1850]]) edhe Kolegji i [[Shën Mitri (Itali)|Shën Mitrit]] (i përcaktuar nga Mbreti si “fole breshkash”, sepse konsiderohej vendi nga ku niseshin dhe realizoheshin të gjitha veprimet e komplotit kundër qeverisë së tij). Në Ungra, më [[16 korrik]] [[1859]], Vincenzo Stratigò, i ndaluar i kërkuar nga policia borbone, duke lavdëruar suksetet e trupave franko-piemonteze në betejat e Palestro dhe San Martino, nxitë ungrasit në kryengritje kundër tiranit dhe mblodhi popullsinë në sheshin përballë shtëpisë së vet. Përsëri, megjithatë, kryengritja u shtyp me dhunë dhe shumë persona u transferuan në burgjet e Ungrës dhe [[Kozenca|Kozencës]]. Kështu thotë një artikull në faqen e parë të Gazetës së [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Siçilive]], nr. 156, e [[19 Korrik|19 korrikut]] [[1859]] (''Arkivi i familjes Stratigò''): «Më 16 të këtij muaji në orët e pasdites, disa të marrë të komunes së Ungrës filluan të përqarkullonin vendbanimin me britma sedicioze, duke nxitur atë popullsi të bëjë të njëjtën gjë. Midis tyre një Vincenzo Stratigò iu dha të mbajë fjalim popullsisë, dhe disa bashkëfajtorë të tij u drejtuan drejt komunes së afërt [[Ferma (Itali)|Fermës]] me të njëjtin qëllim të keq, por përpjekja e tyre ishte e kotë duke u pritur shumë keq nga banorët e atij vendi. U krijua menjëherë rendi me arritjen e Nënintendantit të Rrethit dhe nga forca e disa xhandarmëve. Tetë nga fajtorët kryesorë janë tashmë në burg.» Më 6 maj 1860 [[Domeniko Damis]] u nis me [[I Mille|Mijët]] nga [[Gjenova]] drejt [[Marsala]]. Nga [[Siçilia]] i njoftoi patriotët e Ungrës të përgatiteshin për të ndjekur [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldin]] drejt [[Napoli]]. Me lajmin e arritjes së tij, 500 vullnetarë u nisën vetëm nga Ungra. Kështu Angelo Damis, kreu legjionar i zonës, organizoi pesë kompani të udhëhequra nga po aq ungras të shquar si Vincenzo Stratigò, Cesare Martino, Pietro Irianni, Pasquale Trifilio dhe Pier Giuseppe Samengo. Më 2 shtator, nën një shi lulesh, Garibaldi arriti në [[Castrovillari]]; bashkë me të ishte Domenico Damis i cili mori komandën e kompanive të Ungrës. Legjionit të Ungrës iu bashkua ai i [[Frascineto]] dhe {{Qartëso|[[Civita]]}}, duke formuar kështu një brigadë nën komandën e Giuseppe Pace. Më 1 dhe 2 tetor [[Borboni di Napoli|trupat borbone]] i kundërvunë një rezistencë të mbetur tonëve. Në betejën e Volturnos, ungrasit luftuan me trimëri duke arritur një fitore të shkëlqyer<ref>{{Cite web|url=http://www.lungro.gov.it/zf/index.php/storia-comune|title=Storia - Comune di Lungro|access-date=2017-02-01|archive-date=2019-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225103055/http://www.lungro.gov.it/zf/index.php/storia-comune|url-status=dead|language=it}}</ref>. Edhe sot në Ungra një pjesë e toponimisë i është kushtuar ngjarjeve të [[Bashkimi i Italisë|Rilindjes]]: ndër rrugët dhe sheshet më të famshme janë Rruga e [[I Mille|Mijëve]], rruga e 500, Sheshi 16 Korrik dhe Sheshi Gjeneral [[Domeniko Damis|Damis]].
=== Internatët e lirë në Ungër ===
Në periudhën midis [[1940]] dhe [[1943]] në Ungër, pas shpalljes së ligjeve raciste, u deportuan si "internatë të lirë" rreth njëzet refugjatë hebrej, që kishin arritur në Itali nga Polonia dhe Gjermania, dhe një duzinë të deportuarish politikë. "Internatët e lirë" u miqësuan me banorët e vendit: një internat mjek filloi t'i vizitonte disa të sëmurë, një i ri internat ndoqi mësime private falas (pasi fëmijët e internatëve nuk mund të shkonin në shkollë) te një profesor lokal dhe, si rast i veçantë integrimi, një internat në fund të internimit u martua me një grua nga Ungra<ref>{{Cite book|author= Leonardo Falbo |title=Non solo Ferramonti : ebrei internati in provincia di Cosenza (1940-1943) |url=https://www.worldcat.org/oclc/694058094 |access-date=31 janar 2019|year=2010|publisher=L. Pellegrini|oclc=694058094|isbn=9788881017010|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://calabriajudaica.blogspot.com/2011/01/non-solo-ferramonti-gli-internati.html|title=Calabria judaica~ Sud ebraico קלבריה יהודית: Non solo Ferramonti: gli "internati liberi"|author=Agazio Fraietta|website=Calabria judaica~ Sud ebraico קלבריה יהודית|date=19 janar 2011|access-date=31 janar 2019|language=it}}</ref>.
Të gjithë internatë mbijetuan deri në Çlirimin dhe arritjen e ushtrisë aleate në shtator 1943, me përjashtim të një refugjati (Emilio Haimann) i cili vdiq në Ungër për shkak natyral më 17 prill 1941.<ref>[https://www.annapizzuti.it/regioni/calabria.php Ebrej të huaj të internuar në Kalabri]. Nga baza e të dhënave e përgatitur nga Anna Pizzuti, dalin emrat e mëposhtëm (të gjithë ebrej me origjinë gjermane ose polake, përfshirë të paktën dy të mitur): Simon Adler me gruan Maria Kriesling; Moses Gerstner me fëmijët Lieber dhe Jenny; Szulim Harling me gruan Chaja Halpern; Bertoldo Kuznitzki me gruan Felicitas Wollenberg dhe djalin Manfred (l.1929); Abramo Nejmann me gruan Alice Leiser; Oskar Notowicz me gruan Maria dhe vajzën Henny (l.1930); Max Bruchfeld; Guglielmo Rebhun; Chaja Jaworska; dhe Emilio Haimann (vdiq në Ungër më 17 prill 1941). Për një periudhë të caktuar qëndruan në Ungër edhe Isacco Friedmann (i transferuar më pas në Santo Stefano d'Avena) dhe Isidoro Lenkowicz (më pas në Ferramonti). Asnjëri prej tyre nuk shfaqet në listat e deportuarëve. Gerstner, Kuznitzki dhe Notowicz mundën të arrinin nga Napoli në Shtetet e Bashkuara (në Fort Ontario) që në korrik 1944.</ref>
=== Aksidenti ajror i Shën Mërisë së Malit ===
Më [[25 Mars|25 mars]] [[1982]] vdes në moshën 24-vjeçare [[Togeri|togeri]] Giovanni Pinto i Stërmës së 32-të, i përplasur në një [[Fiat G.91]] në male midis [[Firmoza|Firmozës]] dhe Ungrës, konkretisht në lokalitetin [[Shën Mëria e Malit (Firmoza)|Shën Mëria e Malit]]. Një bari kishte parë atë ditë rreth orës 13 një "flakë në qiell" por vetëm ditën tjetër, duke u ngjitur në male për të kullotur kopenë, gjeti mbetjet e avionit. Ndër hipotezat e aksidentit më e besueshme është prania e bankave të dendura mjegulle. Për të kujtuar atë është ngritur një trullo në vendin e përplasjes.
=== Simbolet ===
Stema dhe flamuri u njohën me Dekret Kryesor të Shtetit (DCG) të 29 korrikut 1933.<ref>{{Cite web|url= http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1856 |title= Lungro |website= Archivio Centrale dello Stato |access-date= 6 prill 2024 |language=it}}</ref>
{{Blockquote|Flamur me sfond blu dhe i kufizuar me argjend, në pjesën e sipërme mbart shkrimin "Komuna e Ungrës" me në qendër një mburojë, të mbikëqyrur nga një kurorë me nëntë kulla, me figurën e një luani të ngritur mbi një arkë me motive dekorative me sfond të zi me katër yje. Mburoja, përveç kësaj, është e rrethuar nga dy degë të dafinës dhe të lisit të ndërfutura.|Art. 3 pika 2 e Statutit komun<ref>{{Citation|author=Komuna e Ungrës|title=Statuti |at= Art. 3 ''Stema, flamuri dhe logoi i Komunës'' |url= https://dait.interno.gov.it/documenti/statuti/statuto-comune-cs-lungro.pdf |language=it}}</ref>}}
Stema e komunës së Ungrës paraqet një përbërje simbolike: luani i ngritur mbi një arkë me katër yje, përfaqëson një komunitet krenar për veten e vet, ndërsa në tekstin e statutit komunor mungon referenca për një element të pranishëm në stemë dhe shumë kuptimplotë: dy gota nga të cilat rrjedh ujë me bollëk që simbolizojnë [[përruan Tiro|përroin Tiro]] dhe Galatron që kufizojnë fshatin.<ref>{{Cite web|url= https://www.araldicacivica.it/comune/lungro/ |title= Komuna e Ungrës – (CS) |access-date= 6 prill 2024 |language=it}}</ref>
=== Nderime ===
Më [[4 Maj|4 maj]] [[2007]] Ungra u vlerësua me emërtimin "Qytet i [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]]", sipas propozimit të shkrimtarit Giuseppe Martino, autor i shumë eseve historike, për shkak të ngjarjeve historike në të cilat qytetarët u bënë protagonistë. Kjo nderim iu dha fshatit [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] të [[Parku Kombëtar i Pollinos|Pollinos]] si "Komunitet Simbol i [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]]" për të qenë protagonist i një epopeje të vërtetë të kësaj periudhe historike<ref>{{Cite web|url=http://www.jemi.it/notizie/arberia/notizie/sp-183/lungro-denominata-citta-del-risorgimento-qytet-i-risorxhimentit|title=Lungro città del Risorgimento|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219000829/http://www.jemi.it/notizie/arberia/notizie/sp-183/lungro-denominata-citta-del-risorgimento-qytet-i-risorxhimentit|archive-date=19 shkurt 2017|language=it}}</ref>.
== Monumente dhe vende me interes ==
[[Skeda:Monumento ai caduti all'interno della villa comunale.jpeg|thumb|Monumenti i të rënëve brenda vilës komunale]]
Ekzistojnë dy monumente "për kujtim" në rrugën [[Giorgio Castriota Scanderbeg]]: monumenti i kushtuar të Rënëve dhe monumenti i kushtuar Kripëpunëtorëve.
[[Skeda:La gjitonia.jpeg|thumb|[[Gjitonia|Gjitonija]] ose lagjja në qendrën historike e fotografuar "ka udha" nga Shën Ilia|majtas]]
Ndër vendet me interes natyror mund të përmendet Piano del Faggio, Piano del Minatore dhe {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}, ky i fundit ndodhet rreth 1.200 [[Metri|metra]] [[Niveli i detit|mbi nivelin e detit]] dhe është një nga portat hyrëse në [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkun Kombëtar të Pollinos]].
Disa pika panoramike si rruga "''ka udha''" (ngjitja e [[Gjitonia|gjitonisë]] së Shën Ilisë) nga ku mund të shihet i gjithë fshati dhe e gjithë [[piana di Sibari|fusha e Siparisë]] ose Sheshi Brego nga ku mund të vëzhgohet qendra historike dhe malet mbi të.
[[Skeda:La Cattedrale di Lungro costruita nel 1721.jpeg|thumb|{{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}, kisha kryesore e [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë]] dhe selia e shqiptarëve të Italisë kontinentale]]
=== Katedralja e Shën Kollit ===
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}}}
* [[Katedralja e Shën Kollit]] (''Qisha e Shën Kollit'', [[Shekulli XVIII|shek. XVIII]]), është kisha kryesore e [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]]. Ndërtimi i kishës aktuale është i [[1721|vitit 1721]], pasi tërmeti në fund të [[Shekulli XVII|shek. XVII]] kishte shkatërruar atë të mëparshme, të kushtuar gjithashtu Shën Kollit të Mirës.
[[Skeda:Chiesa della Santa Maria dell'Icona o di Costantinopoli.jpeg|thumb|Kisha e vogël e Shën Mërisë së Ikonës, brenda së cilës ruhet dëshmia e parë e ikonografisë bizantine të shqiptarëve në gur, që përshkruan Virgjëreshën me Fëmijën]]
=== Kisha e Shën Mërisë së Ikonës ose e Konstandinopojës ===
* Kisha e Shën Mërisë së Ikonës ose e Konstandinopojës (''Qisha e Shën Mëria e Konxis'', [[Shekulli XVI|shek. XVI]]), ngrihet mbi një shkëmb pranë [[Përroi Tiro|përroit Tiro]], i cili në ato kohë shënonte kufirin natyror të territorit midis Ungrës dhe [[Saracena|Saraqenës]]. Është kisha e parë e ndërtuar nga shqiptarët në nder të Virgjëreshës Odigitria, shumë të respektuar në Lindje. Brenda saj ruhet dëshmia e parë e ikonografisë bizantine në gur që përshkruan pikërisht Virgjëreshën me Fëmijën. Shumë interesant është tavan prej druri me kasetone që e zbukuron kishën dhe që u realizua në [[1663|1663]] nga Angelo La Petra, artist kalabrez. Me punim të shquar ishte edhe [[baldacchino|baldakini]], i vjedhur vite më parë, që kornizonte ikonën e çmuar. Ndërtimi i saj i vendosur në kufirin veri-lindor të fshatit mesjetar shënon fundin e aglomeratit urban të fshatit. Duke vëzhguar strukturën urbane mesjetare mund të vërehet se shqiptarët, përveç vendosjes në pjesën më të lartë të fshatit (''ka bregu''), deshën të ndërtonin shtëpitë e tyre edhe pranë fshatit. Tekstura arkitekturore e asaj periudhe hapej, ndoshta, me manastirin e Shën Mërisë së Burimeve në jug-perëndim, dhe përfundonte në veri-lindje me kishën e vogël të Shën Mërisë së Konstandinopojës. Vazhdimi i kësaj linje urbane, përveç dhënies së më shumë garancish mbrojtjeje për shqiptarët, i bënte më të përdorshme burimet ujore dhe territoriale të [[Përroi Tiro|përroit Tiro]] afër.
[[Skeda:XL3g6.jpg|thumb|Kisha e vogël e Shën Ilisë, e ndërtuar në fund të shekullit XVII]]
=== Kisha e Shën Ilisë ===
* Kisha e [[Elia|Shën Ilisë]] (''Qisha e Shën Llirit'', fund i [[Shekulli XVII|shek. XVII]]), ngrihet mbi një pikë që, ndoshta, shërbente si vend vëzhgimi për banorët e fshatit të vogël. Në mënyrë strategjike, kisha e vogël e kushtuar profetit [[Elia|Shën Ilia]], është e vendosur mbi një shkëmb të bukur dhe sugjestiv që, duke filluar nga grykat e [[Përroi Tiro|përroit Tiro]], ngrihet vertikalisht mbi kishën e Shën Mërisë së Ikonës dhe shënon një nga pikat më të larta të aglomeratit urban të fshatit. Pranë ndërtesës, në anën jugore, mund të shihet shpella e [[Elia|Shën Ilisë]], një gropë e thellë midis gurëve me veçori interesante shpellore ende të paeksploruara sot. Në periudhën e [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]] kulti i shenjtit ishte shumë i praktikuar sepse [[Elia|Shën Ilia]] konsiderohej çlirues i popullit shqiptar të Ungrës nga shtypjet borbonike. Disa vargje në [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]], të paktët që janë transmetuar deri sot dhe që ende këndohen nga besimtarët në procesionin e Shenjtit, u shkruan nga poeti Vincenzo Stratigò në [[1852|1852]]. Që atëherë qeveria borbonike e ndaloi procesionin sepse kishte kuptuar kuptimin revolucionar të atyre vargjeve që populli i Ungrës këndonte për të lavdëruar shenjtin luftarak duke iu lutur atij për rënien e regjimit borbonik dhe kthimin në liri.
=== Kishë e Shën Mërisë së Karmunit ===
* '''Kisha e Shën Mërisë së Karmunit''' (''Shën Mëria e Karmunit'', fillim i [[Shekulli XVII|shekullit XVII]]) u ndërtua në [[1608]] si manastir dhe pati një veprimtari të gjallë kulturore deri në 1808 kur u mbyll dhe (për shkak të ediktit të Napoleonit) u shndërrua në varrezë. Kishëza i është kushtuar [[Maria del Monte Carmelo|Virgjëreshës së Bekuar të Malit të Karmelit]] dhe ruan statujën prej druri të Virgjëreshës me Fëmijën. Në dy të dielat rreth 16 korrikit zhvillohen dy procesione: të dielën para 16 korrikut Madonna çohet në agim nga kishëza në Katedrale (pas vigjiljes natën); të shtunën në mbrëmje zhvillohen festimet laike (koncert, shfaqje piroteknike), të dielën në mëngjes një panair mbresëlënës zhvillohet përgjatë ish-[[SS105]] dhe në mbrëmje procesioni solemn.
=== Kishëza ===
* '''Santa Maria delle Fonti''' (''Qisha e Shin Mëris e Ujravet''), e [[Manastiri (ndërtesë)|manastirit]] të rëndësishëm të Santa Maria delle Fonti, nuk ka mbetur asnjë gjurmë, aq sa as rrënojat e ndërtesës mbresëlënëse, sot, nuk mund të shihen në vendin ku në [[1156]] u ndërtua. Fatkeqësitë natyrore si tërmetet dhe ndërhyrjet e pamatur ndërtimore nuk kanë lënë gjurmë të ndërtesës së rëndësishme. Disa kërkime të fundit të kryera nga një studiues nga Ungra kanë identifikuar, afër vendit, [[cappella|kishëzën]] që i përkiste manastirit. Besueshmëria e këtij studimi të papublikuar mbështetet nga shumë elementë të dallueshëm shkencorë. Përmasat e kishëzës, për shembull, përputhen, në mënyrë të paqartë, me tiparet standarde të ndërtimit të periudhës. Materialet e përdorura dhe vendosja e dritareve dhe hyrjes korrespondojnë me orientimin që i jepej kishëzave të ndërtuara në Kalabri midis [[Viti 1000|1000]] dhe [[1200]]. Nga kishëza, deri më sot, mbetet vetëm një freskë e [[Santa Parasceva|Shën Paraskevës]] aktualisht në ekspozitë në sakristinë e [[Katedralja e Shën Kollit|Katedrales së Shën Kollit]].
* '''San Leonardo''', (''Shin Linardi'') u shemb për shkak të problemeve hidrogjeologjike.
=== Arkitektura civile ===
==== Pallate ====
* [[Eparhia e Ungrës|Pallati i Kurisë Eparkiale]]
* Pallati De Marchis
* Pallati Stratigò
* Pallati Kabregu
* Pallati Damis
* Pallati Belluscio
* Pallati Cucci
* Pallati Vaccaro
==== Vende të tjera me interes ====
[[File:Piazza XVI Luglio.jpeg|thumb|Sheshi XVI Korrik dhe pamja nga një kënd i veçantë i malit Petrosa pothuajse ngjitur, dhe burimi historik në qendër.]]
* Sheshi [[16 korrik|XVI Korrik]]
* Sheshi [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]
* Rruga [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Skanderbeg]]
* [[Kastjeli]]
* [[Piano Campolongo]] (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Piano del Faggio (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Piano del Minatore (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Burimi: Kroji Katundit në lagjen Konxa
* [[Përroi Tiro|Përroi Tiro]]
=== Vendet arkeologjike ===
* '''Rrënojat e një kështjelle mesjetare''' në pjesën e lartë të fshatit (''Kastjeli''):
Në 1531 me iniciativën e baronit Pescara të [[Saracena|Sarasenës]], zotërit të kasallit Lungrium në vitet 1531-1537 u nisën punimet, në një pikë strategjike të qytetit, për ndërtimin e një kështjelleje të fuqishme që, e ngritur mbi një promontor referencë, ku ndoshta ekzistonte tashmë një ndërtesë baronale, dhe nga ku ishte e mundur të kontrollohej si kampamenti shqiptar, [[Gjitonia|gjitonitë]], ashtu edhe shumë sulmet e armikut, për zotërinë pronare përbënte pikën kryesore të vëzhgimit ushtarak si dhe banesën e tij të zakonshme. Kështjella e Ungrës nuk ushtroi, megjithatë, funksionet e saj strategjiko-ushtarake për shumë kohë. Përkundrazi, tashmë në 1538, siç vëren De Marchis në "Breve Cenno Monografico-Storico del Comune di Lungro", u blenë nga zotërit e [[Altomonte|Altomontes]] të cilët pasi e ripushtuan territorin dhe e përdorën banesën feudale si pikë vëzhgimi, e konsideruan të dobishme ta shndërronin në banesë civile duke i dhënë një privilegj disa familjeve veçanërisht besnike ndaj zotërinjve pronarë.<ref>{{Cite web|url=http://www.arbitalia.it/news/lungro/2004/bavasso_castello.htm|title=Lungro, castello|language=it|access-date=}}</ref>
* [[Miniera e Kripës e Ungrës|Mina e vjetër e kripës së gurit]], arkeologji industriale
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Të dhënat e para mbi zhvillimin demografik të fshatit renditen në "[[Fuoco (demografia)|zjarre]]": në [[1476]] regjistrohet prania e 17 [[Fuoco (demografia)|zjarrëve]], në [[1532]] janë 51, në [[1545]] janë 77, në [[1561]] vazhdon rritja demografike me praninë e 101 [[Fuoco (demografia)|zjarrëve]], në [[1595]] janë 160, në [[1648]] do të arrihet maksimumi, pra 164 [[Fuoco (demografia)|zjarrë]] për të ulet në [[1669]] në 131 [[Fuoco (demografia)|zjarrë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/Lungro/popol.htm|title=Andamento demografico Lungrese nel corso dei secoli|language=it|access-date=}}</ref>.
=== Binjakëzime ===
• {{Flamuri|Franca}} [[Montceau-les-Mines]], nga [[Tetori]] [[2019]]
=== Feja ===
==== Riti bizantin ====
[[Skeda:Stemma dell'Eparchia.jpeg|thumb|Stema e Eparkisë së Ungrës]][[Eparkia e Ungrës]] është pika themelore e referimit për arbëreshët kontinentalë të Italisë dhe vazhdon të ruajë traditën fetare, gjuhësore dhe identitetin kulturor [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]. Eparkia u krijua më 13 shkurt [[1919]] nga [[Benedikti XV|Papa Benedikti XV]] dhe [[eparku]] i parë ishte [[Giovanni Mele]], të cilit iu pasua [[Giovanni Stamati]] dhe [[Ercole Lupinacci]]. Aktualisht drejtohet nga eparku [[Donato Oliverio]]. Eparkia ruan dhe mbroj gjuhën, zakonet, trashëgiminë fetare dhe kulturore të pakicës shqiptare në Itali.[[Skeda:Palazzo vescovile e sede dell'Eparchia di Lungro.jpeg|thumb|Pallati eparkal dhe selia e [[Eparkia e Ungrës|Eparkisë së Ungrës]]]]
Spiritualiteti fetar që lidh kishat e [[Arbëreshët në Itali|arbëreshëve]] me [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] është mijëvjeçar. [[Eparkia e Ungrës]], e themeluar në [[1919]] me vullnetin e [[Benedikti XV|Papës Benedikt XV]], mbledh nën jurisdikcionin e saj shumicën e kishave arbëreshe të ritit greko-bizantin në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] dhe disa edhe jashtë rajonit të [[Kalabria|Kalabrisë]]. Spiritualiteti arbëresh, që i referohet krishterimit të tipit bizantin, shprehet në thellësinë e ritit, të pasur me simbolikë dhe ceremonial sugjestiv. Ruajtja e ritit ka kohezuar qytetërimin arbëresh duke përcjellë traditat popullore, këngët liturgjike në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe [[Gjuha shqipe|shqip]], zakonet dhe kostumet. Roli që [[Kisha bizantine|Kisha Bizantine]] ka pasur për më shumë se pesë shekuj ka qenë i rëndësishëm themelor sepse i ka lejuar besimtarëve të saj të praktikojnë ritin lindor dhe të ruajnë dhe kultivojnë gjuhën dhe identitetin e tyre. Është pikërisht [[Liturgjia bizantine|riti bizantino-grek]] ai që bëhet elementi kryesor dhe nyjë e ruajtjes së trashëgimisë së kulturës dhe traditës shqiptare. Liturgjia dhe të gjitha festimet fetare kryhen në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe në [[Gjuha shqipe|shqip]] dhe, në raste të rralla, në [[Gjuha italiane|italisht]].
Është e rëndësishme të kujtohen, megjithatë, vështirësitë e mëdha që [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]] kanë dashur të kapërcejnë për të ruajtur identitetin e tyre, etnik dhe fetar, nga sulmet e vazhdueshme të kulturës mbizotëruese vendase (latine), të cilat synonin të shpërndanin besimtarët shqiptarë nga praktika e ritit lindor. Dallimet thelbësore midis krishterimit greko-bizantin dhe atij latin, vërehen për sa i përket [[kanunit|së drejtës kanonike]], e cila ndjek atë të [[ortodoks|ortodoksëve]], për kalendarin liturgjik të vet dhe ceremonialet lindore. Misa është ajo e [[San Giovanni Crisostomo|Shën Gjon Gojëarti]] që kryhet në gjuhën greke në funksionet solemne, në gjuhën shqipe në funksionet e përditshme. Veçoritë e ritit lindor, përveç kësaj, duken në paramentet e shenjta, në adhurimin e ikonave të shenjta si dhe në strukturën arkitekturore të Kishës. Veçoritë sugjestive të [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]], bazohen në ceremonialet e ndryshme që praktikohen për sakramentet e Inicimit të Krishterë. [[Pagëzimi|Baptizmi]] (''Pagëzim''), [[Konfirmimi|konfirmimi]] (''Vërtetim'') dhe [[Eukaristia|eukaristia]] (''Kungjimi'') administrohen së bashku dhe komunioni bëhet me bukë dhe me verë. Shumë sugjestiv është ceremoniali i [[Martesa|martesës]] dhe veçanërisht mistike dhe të ngarkuara me spiritualitet janë funksionet e [[Java e Shenjtë e Ungrës|Javës së Shenjtë të Ungrës]] (''Java e Madhe''), e përgatitur nga [[Kreshma|Kreshma e Madhe dhe e Shenjtë]].{{Shiko gjithashtu|Eparhia e Ungrës}}
=== Tradita dhe folklori ===
==== Festat popullore ====
===== Shën Leonard =====
Festa e [[San Leonardo del Limosino|Shën Leonardit]], e festuar më [[6 Nëntor|6 nëntor]], është e rëndësishme për atë që shenjti ka pasur kuptim për [[Miniera e Kripës e Ungrës|Kriporen e Ungrës]], ai ishte zgjedhur nga vetë minatorët si mbrojtës i tyre, aq shumë sa në vitet midis [[Shekulli XVIII|700]] dhe [[Shekulli XIX|800]] ata ngritën një kishëz në nder të tij.
===== Festa patronale e Shën Kollit dhe kaminet (vatrat) =====
Ndër festat e traditës së Ungrës, ajo padyshim më e rëndësishme është festa patronale e [[Nikolla i Mirës|Shën Kollit të Mirës]] (''Shën Kolli'') që zhvillohet më [[6 dhjetor|6 dhjetor]].
Festa patronale festohet së bashku me festën e dy shenjtorëve të tjerë: Shën Françesk Saverio (''Shën Frangji Saveri'') dhe Shën Françesk i Paolës (''Shën Frangjisku''). Në ditët 3-4-5 [[Dhjetori|dhjetor]] të çdo viti, pas kryerjes së novenës, ndizen [[vatrat]]: më 3 dhjetor në nder të Shën Françesk Saverio (datë në të cilën përsëritet edhe vdekja e tij), më 4 dhjetor në nder të Shën Françesk i Paolës dhe më 5 dhjetor (mbrëmja më e ndjerë nga populli i Ungrës) në nder të Shën Kollit. Më 5 dhjetor në [[Kryekisha e Shën Kollit|Katedralen]] zhvillohet vesperi me, në fund, bekimin e bukëve dhe shpërndarjen e tyre. Në mëngjesin e 6 dhjetor zhvillohet panairi tradicional dhe në pasdite procesioni nëpër rrugët e fshatit.
===== Madonna del Carmelo =====
Një festë tjetër e rëndësishme festohet në periudhën verore në nder të [[Beata Vergine Maria del Monte Carmelo|Zonjës së Bekuar Mari në Malin Karmel]]. Në dy të dielat rreth [[16 korrik|16 korrikut]] zhvillohen dy procesione: të dielën para 16 korrikut Madonna çohet në agim nga kisha e vogël në [[Katedralja e Shën Kollit|Katedralen]] (pas vigjiljes natën); të shtunën në mbrëmje zhvillohen festimet laike (koncert, shfaqje piroteknike), të dielën në mëngjes një panair i madh shtrihet përgjatë ish-[[SS105]] dhe në mbrëmje zhvillohet Procesioni Solemn.
==== Java e Prigatorëvet ====
Në komunitetet [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] dhe veçanërisht në ''Ungër'', në këtë javë që fillon nga e diela deri të shtunën para të dielës së parë të [[Karnavalet|Karnavalit]] (dymbëdhjetë ditë para [[Mercoledì delle ceneri|të mërkurës së Hënës]]), kujtohen të vdekurit (besohet se [[Jezusi|Jezu Krishti]] u ka dhënë atyre leje të dalin nga varret ose më mirë të kthehen në mbretërinë e të gjallëve si shpirtra, për të vizituar vendet ku kanë jetuar). Në Ungër ende është e gjallë tradita e "''picihudhra''", domethënë të kërkohet një ofertë për shpirtin e të vdekurve; fëmijët ose njerëzit në nevojë, duke i rrahur dyert e "''[[Gjitonia|gjitonisë]]''", presin që t'u jepet ushqim ose pije «''Për shpirtën e prigatorëvet''» ("''për shpirtin e të vdekurve''"); duke falënderuar, përgjigja për dhuratën është «''Nglezot gjithë të vdekurit''» ("''Le të pushojnë në paqe të vdekurit''"). Sipas traditës popullore, të vdekurit kthehen në banesën e tyre të përjetshme të shtunën në mëngjes, kur pas përfundimit të liturgjisë besimtarët shkojnë në procesion në varrezat për t'i vizituar të dashurit e tyre. Gjatë gjithë javës, instrumentet tipike të karnavalit të Ungrës "fiken". Të dielën, e quajtur '''«e diella të lidhurvet»''' (fjalë për fjalë ''"e diela e gjërave të bashkuara"'') familjet mblidhen rreth tryezës së shtruar për të kujtuar edhe një herë të vdekurit e tyre për të cilët ështu lutur në ditët e mëparshme, dhe nga kjo ditë fillon [[Karnavalet|karnavali]].
==== Karnavali ====
[[Karnavalet|Karnavali]] (''Karnivalli'') në Ungër ka një rëndësi të veçantë dhe ngjall interes të madh në të gjithë rajonin e [[Parku Kombëtar i Pollinos|Pollinos]]. Veçoritë etnike dhe folklorike e vendosin këtë festë ndër ngjarjet më të rëndësishme të traditës popullore [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]]. Nëpër rrugët e fshatit, në ritmin e klasikës ''fila ungrore'', takohen grupe djemtarësh dhe të rritur dhe në ritëm ecin nëpër rrugët e ngushta të qendrës historike. Këto grupe më pas priten në shtëpi dhe u ofrohet [[Vera (pije alkoolike)|verë]] dhe ushqime shtëpiake, gjithçka e gëzuar nga tingulli i [[organo (strumento musicale)|organit]] dhe i [[zampogna|zampogës]] dhe e ndërprerë nga ''vjershët'' (poezi) antike dhe të famshme të traditës këngëtare [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]]. Veçantia e vërtetë e karnavalit të Ungrës është dhënë nga improvizimi; asnjë kalendar i vërtetë ngjarjesh, vetëm spontaneiteti i grupeve të muzikantëve dhe i maskaradave të vetme ose të grupeve që i japin jetë rrugëve të qendrës, për të vazhduar më pas në shtëpi ose në ''katoqet'' (bodrumet).
==== Java e Shenjtë (Java e Madhe) dhe Pashkët ====
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Java e Shenjtë e Ungrës (Java e Madhe)|it|Settimana Santa di Lungro}}}}
==== Riti i kushqit dhe i martesës ====
Riti i kushqit dhe i martesës (''riti i kushqit e martesës''), pra riti i dasmës tek [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]], ka pasur gjithmonë një magji të veçantë si për ceremoninë përgatitore ashtu edhe për funksionin fetar. Natyrisht, me kalimin e shekujve, para dhe pas kanë ndryshuar në disa aspekte, ndërsa ceremonia fetare e [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]] ka mbetur e pandryshuar. Këto përshkrime të martesës tek Shqiptarët e Italisë janë shkruar nga Francesco Tajani në ''Historie albanesi'' të vitit [[1866]].
Riti i kushqit zhvillohet në një ditë të caktuar, kur dhëndri, me një procesion burrash dhe gra nga i gjithë farefisi i tij, niset për ta njohur. Të afërmit e rinj e pranojnë me gëzim. Gratë fillojnë një këngë lavdërimi, pastaj ato nga njëra anë, burrat nga ana tjetër, fillojnë një valle; dhëndri, i bashkuar me të tjerët, duke u përdredhur rreth saj, i hedh në ''madhia'' (një enë druri) unazën e dasmës, nga ana tjetër nusja e mbledh atë, dhe duke vazhduar me punën e saj, e mban në majë të buzëve. Më pas procesioni shpërndahet. Me këtë formalitet publik, lidhja bëhet e pandashme, çifti ka shkëmbyer një shenjë të parë dashurie, i gjithë fshati e di, tërshërit tashmë digjen, arbëreshët nuk dinin t'i shuajnë ndryshe veç me gjak. Derisa të përgatiten dasmat, është zakon që i riu i dashuruar me shokët e tij, gjatë gjithë natës në dritën e hënës, të shprehë me këngë shqipe nën dritaren e të dashurës së tij mundimet e pasionit të lindur, ta lavdërojë atë, t'i përcjellë psherëtimat e tij, dhe për këtë arsye këngët erotike janë shumë të zakonshme. Por jo gjithmonë shkon mirë: mund të ndodhë të marrësh mbi vete një kovë uji. Edhe nëse dy të rinjtë ishin fejuar, fjala e fundit i takonte babait të vajzës. Nëse babai është dakord, atëherë bëhet kushqia zyrtare (''kushqia''). Dita e kushqit zakonisht shënohet me "''i qelljin artë''" (i sjellin arin) vajzës dhe jo me "''bejin kushqin''" (fejohen). Në fakt, riti i kushqit, përveç se është një takim zyrtar midis familjeve për pëlqimin e martesës, karakterizohet nga dhuratat në ar që i dhëndri dhe familja e tij i bëjnë vajzës. Rregulli thoshte se i dhëndri duhej t'i dhuronte unazën dhe nëna si gjerdanin ashtu edhe byzylykun. Para shkëmbimit të dhuratave dhe pra para zyrtarizimit të kushqit, diskutohet për perspektivat që djaloshi mund t'i ofrojë vajzës dhe për pajën (''paja'') e vajzës. Edhe pas kushqisë, të rinjtë mund të dalin bashkë vetëm nëse shoqërohen nga prindërit e vajzës ose nga ndonjë i afërm. Pasi caktohet data e dasmës, bëhen publikimet dhe zgjidhen dëshmitarët (''kumbartë'') që zakonisht janë të afërm ose miq të familjes. Java që i paraprin ditës së martesës, e cila zhvillohej të dielën, familjet marrin vizita nga të afërm dhe miq që sjellin dhurata. Të enjten, familja e dhëndrit dërgon në shtëpinë e nuses një shportë (''kanistra'') me veshje dhe veshjen tradicionale shqiptare për nuse. Familja e nuses, nga ana tjetër, të shtunën i kthen dhuratat duke dërguar një pjatë zbukurimi (''spaza''). Gruaja që bart këtë pjatë të fundit përshkon rrugët që do të bënte, ditën tjetër, procesioni i dasmës. Bartëset e shportave merrnin një kompensim në para nga marrësi. Sa më i lartë ishte kompensimi, aq më shumë ishin vlerësuar dhuratat e marra.
Në mëngjez të [[Martesa|martesës]] fillon riti i veshjes me veshjen tradicionale shqiptare të plotë me të gjitha detajet e saj. Riti është mjaft i gjatë, aq sa edhe sot, kur dikush humb kohë thuhet "''vë stolit''", pra vesh veshjen shqiptare. Kur nusja është gati, dërgohet ëmbëlsira e dasmës (''mastacualli'') në shtëpinë e dhëndrit. Procesioni i dhëndrit mund të niset atëherë për të arritur në shtëpinë e nuses duke përshkuar rrugë të ndryshme nga ato që do të përshkonte procesioni i dasmës. I pari që niset është procesioni i dhëndrit, i ndjekur nga ai i nuses. Në krye të procesionit të parë është babai i dhëndrit dhe një i afërm i ngushtë, i ndjekur pastaj nga dhëndri me dy dëshmitarët dhe të ftuarit e dhëndrit. Menjëherë pas vjen nusja me babain dhe të ftuarit e saj. Pasi mbërrijnë përpara portës kryesore të kishës, dhëndri ndalet dhe pret ardhjen e nuses, dhe ata hyjnë në kishë ku i pret papasi dhe ku do të zhvillohet ceremonia. Pasi dalin nga kisha, procesioni zakonisht drejtohet në shtëpinë e dhëndrit. Gjatë kalimit të procesioneve ishte zakon të hidheshin konfeta dhe monedha nga fqinjë ose të njohur që nuk merrnin pjesë në dasmë. Pasi mbërrijnë në pragun e shtëpisë, t'i presë është nëna e dhëndrit që i rrethon të dy me një rrip elegant duke pritur çiftin e ri në shtëpi. Fillojnë më pas festimet me verën më të mirë, të ruajtur për këtë rast, dhe ëmbëlsira të bëra të gjitha në shtëpi. Duhet mbajtur mend se gratë shqiptare, njësoj si burri, ushtrojnë autoritet brenda shtëpisë.
Sot, në përgjithësi, riti dhe traditat e martesës janë të njëjta. Riti i kushqit ka humbur pjesërisht vlerën dhe prej rreth pesëdhjetë vitesh pak njerëz martohen me veshje tradicionale shqiptare. Po humbet edhe zakoni i shkuarit në shtëpinë e nuses përpara se të shkohet në kishë. Në fakt, shpesh dhëndri pret nusen direkt në kishë. Funksioni fetar ka mbetur i pandryshuar.
Disa terma të rëndësishëm janë: i fejuar dhe dhëndër: "''dhëndërr''", e fejuar: "''nusja'''', vjehërr/vjehëra: "''vjehërr/vjehëra''", nuse: "''e re''", fejëzimi: "''kushqi''", martesë: "''martesë''".
==== Riti i matit ====
[[Skeda:Il rito del mate.jpeg|thumb|Në foto instrumentet për përgatitjen e ''[[Mate (pije)|matit]]'': ''kungulli'' (enë), ''Pumbixhi'' (një lloj kallam metalik) dhe ''Çikullatera'' (enë ku vlon uji)]]
Rituali i matit (''riti i matit'') ka rrënjë nga flukset migratore që kanë çuar shumë shqiptarë nga Ungra të largohen nga vendi për të shkuar në [[Amerika]], veçanërisht në [[Argjentina]]. Ndër zakonet kulinare ekskluzive të Ungrës, riti i matit përfaqëson një shembull të madh të kontaminimit gastronomik dhe përfshirjes sociale. ''Kungulli'', enë e zgavruar e përftuar nga një kungull i zbrazur me kujdes, ''Pumbixhi'', një lloj kallam metalik dhe ''Çikullatera'', ena ku vlon uji, janë aksesorë themelorë të ritualit. Përgatitja e matit është shumë e thjeshtë. Pasi të vendoset ''Çikullateren'' mbi zjarr dhe të nxehet uji, përgatitet ''kungulli'' brenda të cilit vendoset një copë zjarr, një lëvozhgë portokalli të tharë më parë, mateja vendoset ''pumbixhi'' dhe shtohet sheqeri, pastaj derdhet uji i nxehtë dhe konsumohet përmbajtja duke e thithur qartë përmes ''pumbixhit''. Atmosfera që shërben si kornizë për këtë ritual është ajo dimërore, kur banorët e Ungrës duan të ulen në rreth pranë vatrës (''vatra''), për të shijuar maten, duke e bërë të qarkullojë nga dora në dorë në ''gjitonì'' ose tek mysafirët që pinë të gjithë nga i njëjti ''pumbixh''. Kjo praktikë rrethore ka rrënjësuar menjëherë në Ungër, një nga vatrat e kulturës [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] ku nocioni i rrethimit është i fortë si në konceptin e mënyrës së jetesës ashtu edhe në fushën arkitekturore. Ky element me interes të konsiderueshëm socio-antropologjik ka forcuar më tej karakteristikat e shoqërueshmërisë dhe ka kontribuar për t'i bërë edhe më të forta parimet e ''[[Gjitonia|gjitonisë]]'' arbëreshe.
=== Institucione, ente dhe shoqata ===
==== Spitali Civil ====
Spitali Civil i Ungrës, i filluar të ndërtohet në 1967, i përfunduar në 1970 dhe i inauguruar më 8 dhjetor 1976, është një kompleks i realizuar me zgjidhje arkitekturore moderne, i vendosur në rrethinë Carrocchia. Struktura zhvillohet në katër kate dhe ngrihet mbi një sipërfaqe prej 8000 m² në një kodër 550 metra mbi nivelin e detit, në një pozicion panoramik nga ku mund të dominohet me shikim masivi i maleve në veri ([[Monte Pollino|Pollino]]) dhe [[Piana di Sibari|fusha e gjerë e Sibarit]] deri në Detin Jon në jug-lindje. Spitali ka qenë deri para disa vitesh një pikë referimi e rëndësishme për shëndetësinë e zonës dhe territoreve më të afërt. Në vitet e fundit, me planin e rikthimit të komisarëve të shëndetësisë së [[Kalabria|Rajonit Kalabri]], nosokomi është rikonvertuar në C.A.P.T. (Qendër Ndihme Primare Territoriale) dhe në "Shtëpi të Shëndetit".
== Kultura ==
=== Arsimi ===
* Biblioteka komunale «Alberto Straticò»;
* Biblioteka e Katedrales;<ref>{{Cite web|url=https://www.meravigliedicalabria.it/viaggio-nel-cuore-dellarberia-calabrese/|title=Viaggio nel cuore dell’Arbëria calabrese • Meraviglie di Calabria|website=www.meravigliedicalabria.it|date=2024-01-22|language=it|access-date=2024-01-23}}</ref>
* Fondi i Kurisë Episkopale;
* Fondi privat Alfredo Frega;
* Fondi privat Familja Stratigò.
=== Shkollat ===
* [[Kopshti i fëmijëve|Shkolla Parashkollore Shtetërore]]
* Shkolla Parashkollore Parare "De Santoianni"
* [[Shkolla fillore|Shkolla Fillore]]
* [[Scuola secondaria di primo grado in Italia|Shkolla e Mesme e Shkallës së Parë]]
* [[Liceo scientifico|Liceo Shkencor Sportiv]]
* [[Istituto professionale|Institut Profesional Industria dhe Artizanat]]
=== Muze ===
[[Skeda:Targa Intitolazione Museo Storico della Miniera Salgemma Lungro.jpg|thumb|Tabelë dygjuhëshe e Muzeut Historik të Minierës së Kripës së Ungrës]]
* Muzeu Historik i [[Miniera e Kripës e Ungrës|Minierës së Kripës]]: i inauguruar në [[2010]] mbledh relike, dokumente, uniforma të atyre që kanë punuar brenda ndërtesës; i transferuar në [[2022]] në selinë e ish-bibliotekës komunale, në Corso Skanderbeg, inaugurohet më [[14 Maj|14 maj]] të të njëjtit vit dhe i kushtohet kujtimit të profesorit Giovan Battista Rennis, krijuesit të muzeut.
* Muzeu Diocesane i [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]]: i inauguruar më [[1 Nëntor|1 nëntor]] [[2015]], strehon të gjitha rrobat e shenjta të peshkopëve që janë ndjekur në [[Eparhia e Ungrës|Eparhi]] që nga themelimi i saj, në [[1919]], duke rilancuar objektet e traditës kulturore dhe fetare të [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë]].
=== Media ===
==== Shtypi ====
* ''Lajme'' (Periodik i [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]])
* ''DIELLI'' (Periodik politik dhe kulturor)
* ''Il Tiro'' (nuk botohet më) ''-'' ishte një revistë dy-mujore luftarake e botuar në Ungër në vitet e para të [[1880]] nga Costantino Bellusci, drejtor përgjegjës, dhe e shtypur në [[Castrovillari]] nga shtypshkronja historike e Francesco Patitucci. Kishte si nëntitull "''Gazeta e Popullit''". Fletja në vitet e pakta të jetës kishte mbledhur simpatitë e një grupi të gjerë lexuesish nga Ungra dhe jo vetëm<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/tiro/TIRO_on_line.htm|title=Tiro OnLine|language=it}}</ref>. Faqja e parë e 2 majit [[1882]] [http://www.ungra.it/tiro/tiro_cop/tiro_cop.htm].
=== Kostume ===
[[Skeda:Un tipico costume femminile.jpeg|thumb|Kostum tipik femëror i përdorur për ditët festive]]
Kostumet tipike femërore arbëreshe (''stolit'') të Ungrës ende sot vihen, si nga të rejat ashtu edhe nga më të vjetrat. Ekzistojnë dy lloje kostumesh femërore: një i përdorur për festat dhe një tjetër i përditshëm. Kostumi i gala përbëhet nga pjesët e mëposhtme: dy funde të brendshme (''sutanina''), një fund i palosur prej sateni të kuq (kamizola) me skaje të thurur me fije ari (''galuni''), një fund i palosur prej sateni blu që mblidhet si guaskë dhe vihet mbi krah (''cofa''), një këmishë e bardhë me grep (''linja''), një jelek i shkurtër kaltërosh i gjithë i qëndisur me ar (''xhipuni''), flokë të ndarë në mes, të thurur me shirita dhe të mbledhur prapa në "''kesa''", një shall me ngjyrë të kuqe për gratë e martuara (''pani''). Kostumi i përditshëm është veshja e përditshme. Është shumë i thjeshtë dhe përbëhet nga: një fund i kuq i palosur me skaj të gjelbërt, një këmishë e bardhë, një përparëse (''vandizini''), një jelek i zi me qëndisje të bardhë. Kostumi mashkullor shqiptar përdoret vetëm në rastet e manifestimeve fetare dhe folklorike. Përbëhet nga pantallona të bardha (''brekët të bardha'') me vija anësore të kuqe ose blu dhe qëndisje në të verdhë, këmishë (''këmish'') e bardhë, jelek i zi i qëndisur dhe kapelë (''këleshi'') e bardhë prej leshi në formë trungu të konit.
=== Muzikë dhe këngë ===
«''Këngët popullore shqiptare, pra, janë shprehje individuale, të mbushura me ndjenjat e popullit, të ushqyra me trashëginë e idealit, që e mbushnin veten atë epokë epike, kur i gjithë populli ishte kalorës. Por Shqiptarët e mbrojtën atë me shpatë dhe e ngjallën me këngë, dhe kur shpresat e tyre u ndërprrën, shumë braktisën atdheun, duke ikur në drejtime të ndryshme, dhe duke bartur me vete, pasi tjetër s'mundeshin, kujtimet dhe këngët e tyre, të cilat rifiluan në tokën e mërgimit. Këngët dashurie dhe elegjike, që na paraqesin një aspekt tjetër të jetës, duken si një përzgjedhje e poezive më të buta dhe elegante që zotëron letërsia popullore shqiptare. Konceptim i qartë dhe i shijshëm, ndjenjë e hollë dhe e butë, figura të buta dhe të shkathëta, na mbushin, tani me dhimbje tani me gëzim, zemrën dhe veshët me muzikë të këndshme''». Kështu shkroi Marchianò për popullin shqiptar, duke nxjerrë në pah sa ishte i rëndësishëm kënga për këtë etni të vendosur.
Këngët (''këngat'') e arbëreshëve të Ungrës në përgjithësi janë të katër llojeve të ndryshme:
* Këngë epike që tregonin veprat e Skënderbeut dhe të popullit shqiptar;
* Këngë dashurie;
* Këngë të shenjta (si ''kalimere'');
* Këngë vdekjeje.
Ndër këngët më të famshme janë: ''Ill i bukur'', ''Ka mali'', ''Kostandini i vogëlith'', ''Vdekja e Skanderbeut'', ''Ngushti Moresë, Kopile moj Kopile''.
=== Kuzhinë ===
Gastronomia (''të ngrënit'') arbëreshe gjen në Ungër një udhëkryq interesant për të shijuar specialitetet tipike arbëreshe dhe mesdhetare. Në Ungër është e mundur të shijosh makaronat e freskëta në të gjitha format e tyre: makarona (''rrashkatjelt''), knodel (''strangulrat''), lasagna (''tumac''), spageti të hollë (''fidhilt''), bucatini (''hullonjrat''), të përziera me salca të thjeshta domatesh të freskëta dhe borzilokut, ose me salcë të bazuar në mish derri ose kec.
Ndër specialitetet tipike një vend të rëndësishëm zë ''Shtridhelat me fasule'', një makarona shumë e veçantë e punuar me kujdes me dorë dhe e përzier me një salcë domatesh dhe fasule. Është pjata tipike e Ungrës me origjinë shqiptare, pasi nuk gjen përputhje veçse në vende të tjera shqiptare. Makaronat, të punuara plotësisht me dorë, marrin një formë të veçantë që i afrohet pak atij të fidelave. Një pjatë tjetër tipike është ''Dromsat'' me bazë miell dhe ujë, e përzier me salcë domatesh të freskëta të ngarkuar me spec djegës. Ndër pjatat e dyta, kërpudhat kanë një vend prestigjoz për shumicën e bimëve të pranishme në territorin malor. Ndër recetat e shumta na pëlqen të citojmë më karakteristikat: kërpudha porcini me speca (''këpurdhë me kangariqra''), kërpudha dhe patate (''këpurdhë me pataka''). Të shijshme janë gjithashtu shumë zierje mishi dhe specash: zierje salsiçe dhe specash të thatë (''stufatjel me saucicë''), zierje brinjësh derri dhe specash (''stufatjel me brinjaz derku''). Dhe pastaj mishi i derrit: organet e brendshme (''drudhezit''), mish i zier (''cingaridhet''), xhelatinë (''puftea''), përveç salsiçeve të shijshme të Ungrës me aromën karakteristike të maruleve të egra që i bën të pazatueshme. Djathrat, të prodhuar nga kullotat e larta, të pasura me barishte aromatike, kanë fituar një vend të rëndësishëm. E gjitha shoqërohet me verërat robuste lokale të hardhive Galzei (''Gauxet'') ose me verërat e rafinuara D.O.C. të Pollino. Ëmbëlsirat, në fund, para së gjithash ''kulaçi'', ëmbëlsirë luksoze dasmash me bazë mjalti; ëmbëlsirat e Krishtlindjeve, ''grispellet'', ''xhuxhullet'', ''kanarikulit'', ''bukunotet''; ëmbëlsirat e [[Pashkët|Pashkëve]], ''nusezat'', biskota me miell (''viscote të pirvëluarë''), vaj dhe farë anasoni, pa harruar frutat e thata ku dallohen fiqtë e famshme të Ungrës (''fiqë të bardha e kriqezit'').
=== Ngjarje ===
Që nga [[2013]] Ungra feston “''Festa e verës dhe e shijeve të vjetra të territorit''”, një edicion (që arriti në edicionin e pestë në [[2018]]) që organizohet nga shoqata kulturore Acta Ungra më [[27 Dhjetor]] të çdo viti në qendrën historike. Në këtë ngjarje paraqitet një shfaqje enogastronomike me tema përmirësimin e produkteve tipike dhe sipërmarrjen në këtë sektor, duke i dhënë rëndësi prodhimeve agro-ushqimore dhe artizanale, dhe me shumë muzikë.
Që nga [[2016]], gjatë periudhës së Karnavalit, Proloco “Arberia” e Ungrës feston “Rivokimin Historik të heroit shqiptar [[Gjergj Kastrioti Skënderbeu|Gjergj Kastrioti Skënderbeu]]”, që ka arritur në edicionin e tretë, për të rivokuar dhe kujtuar veprat e heroit shqiptar duke vazhduar festimet me Karnavalin e famshëm të Ungrës. Emri i ngjarjes është kushtuar “''Skanderbeku: Prindi i Arbërisë''” dhe zhvillohet çdo vit të dielën e [[Karnavalet|karnavalit]].
== Ekonomia ==
=== Miniera e Kripës ===
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro}}}}
[[Skeda:Miniera di Lungro.jpg|thumb|Jashtë Minierës së Kripës|majtas]]
[[Skeda:Operai della miniera salifera, Lungro sec. XX - san dl SAN IMG-00003687.jpg|thumb|Punëtorë të minierës së kripës, Ungra, fillimet e shekullit XX.]]
Afër vendbanimit gjejmë një [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierë të rëndësishme dhe të thellë të kripës]]. Depozita e kripës e Ungrës, e përmendur edhe nga [[Plini Plaku]], ishte pasuria më e madhe e [[Fusha e Sibarit]] deri në 1976, vitin e mbylljes. Kripa e Ungrës eksportohej në të gjithë [[Kalabria|Kalabrinë]], në disa rajone të tjera të [[Italia|Italisë]], dhe edhe në [[Evropa|Evropë]]. Miniera e kripës e Ungrës dha punë shumë punëtorëve, të cilët çdo ditë zbrisnin 2000 shkallët që çonin në galeri. Skematikisht, miniera e kripës e Ungrës përbëhej nga një masë kripe që kishte formën e një koni të përmbysur që ngushtohej ndërsa kriparët zbrisnin në nivele të ndryshme të nëntokës. Shenjti mbrojtës i kriparëve ishte [[Shën Leonard]] të cilit iu ndërtua një kishëz që u shemb për shkak të problemeve hidrogjeologjike. Në historinë e [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierës]] duhet kujtuar greva e lavdishme e përgjithshme e 1969 që shmangu mbylljen, e shtyrë për disa vite më vonë. Por shumë janë ngjarjet dhe vështirësitë që kanë shoqëruar nxjerrjen e kripës. Që nga 1976 miniera është braktisur, deri në 2015 kur filloi procesi i rimëkëmbjes dhe restaurimit, por sot për sot e pakuptueshëm i ndalur. Për të kujtuar kriparët e minierës së kripës është vendosur një monument-podest (që përfaqëson minatorët në punë) në Rrugën Skënderbeu, pranë vilës komunale. Deri para disa vitesh çdo ditë në mesditë, nga çatia e ndërtesës “ex-dopolavoro”, binte [[Sirena (akustike)|sirena]], e njëjta që shoqëronte hyrjen e [[minatorëve]] në [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierë]].
[[Skeda:Monumento ai Salinari - Lungro - maggio 2023.jpg|majtas|thumb|440x440px|Monumenti i Kriparëve në rrugën Skënderbeu.]]
=== Bujqësia ===
Në Ungër [[Bujqësia|bujqësia]], si për shkak të mjedisit fizik, për ngushtësinë e territorit dhe sidomos për praninë e minierës shekullore të kripës, ka pasur karakter dytësor, dhe gjatë shekujve ka pasur preferenca për kultura të hardhisë, të ullirit, të [[perimeve]], të [[Pemët frutore|pemëve frutore]], të prodhimit dhe shishezimit të [[Vaji i ullirit|vajit të ullirit]] dhe të [[Vera (pije alkoolike)|verës]] DOC.
=== Rüeping ===
Në fillimet e shekullit XX një ndërmarrje gjermane, Rüeping S.p.A., lidhi një kontratë me komunën e [[Saracena|Saracenës]] për prerjen dhe shfrytëzimin e burimeve pyjore. Më vonë zona të tjera u prekën nga firma, si hapësirat malore të ''Ungrës'', [[Ferma (Itali)|Fermës]], [[San Donato di Ninea|San Donato di Nineas]], [[San Sosti|San Sostit]], [[Mormanno|Mormannos]], [[Morano Calabro|Morano Calabros]], [[Verbicaro|Verbicaros]]. Mbi 600 persona punuan në çbërjen e pyjeve që zgjati deri në vitet ’50 (zona e Palombaro - [[Saracena|Saracenë]]) dhe megjithatë, edhe sot mbeten disa gjurmë të periudhës: strehimi Palmenta (shkatërruar nga një zjarr në 2014), gjurmë hekurudhash (në rrugën që çon nga [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] në Cardillo) që lidhnin Piano Novacco me [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] dhe teleferikë që transportuan trungjet në fraksionin Zoccalia ([[Saracena|Saracenë]]) nga [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]]. Nga dekada e parë e shekullit XX deri rreth 1930, u shkatërruan mbi 100.000 duke kursyer vetëm disa shembuj për hektar. Një hekurudhë pyjore me [[hekurudhë me gjërësi të reduktuar]] (600 mm) arrinte në [[Stacioni i Spezzano Albanese Terme|stacionin e Spezzano Albanese Terme]] për dërgimin dhe ngarkimin e trungjeve në portin e [[Sibari|Sibarit]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/rueping/rueping.htm|title=Rueping - Ungra.it|language=it}}</ref>.
Deri në 2014 ekzistonte afër strehimit të [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] një ndërtesë që daton nga fillimet e shekullit XX, e përdorur si depo nga punonjësit e ndërmarrjes Rüeping, e cila më pas u bë strehim (''Rifugio Palmenta''). Pas një zjarri me dashje, nga ndërtesa nuk ka mbetur gati asgjë<ref>{{Cite web|url=http://www.paese24.it/29637/pollino/la-palmenta-in-fumo-tra-saracena-e-lungro-muore-un-po-di-pollino.html|title=La Palmenta in Fumo|language=it}}</ref>.
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}}}
=== Artizanati ===
==== Ikonat ====
Origjina lindore dhe konstantinopolitane e [[Ikonat|ikonave]] ka qenë gjithmonë një element në favor të pretenduar autenticiteti të tyre, i mbështetur, ndër të tjera, nga një dëshmitar i jashtëzakonshëm: plaçkitja e [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]] në [[1204]] nga kryqëtarët, pas së cilës filluan të qarkullojnë në Perëndim një numër i madh ikonash dhe relikvash. Një tjetër kusht i nevojshëm për atribuimin e "statusit" është fuqia për të kryer mrekulli, jo sepse janë vetëmrekulluese, por sepse, përmes tyre, manifestohet vepra taumaturgjike e Zotit. Në kishat [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] të [[Liturgjia bizantine|ritit greko-bizantin]] Imazhet e Shenjta vendosen në një hapësirë të caktuar për to, [[Ikonostasi|ikonostasin]], e cila ndan vimën e rezervuar për celebrantët nga naosa e destinuar për besimtarët. Të realizuara në material të ndryshëm nga ai i strukturës që i pranon, ikonat u ofrojnë besimtarëve të çdo niveli kulturor mundësinë për të parë "atë të padukshmen që u bë i dukshëm", objekt i jo pak argumenteve patristike, duke dëshmuar se janë mbajtëse të një gjuhe universale.
== Infrastrukturë dhe transport ==
Ungra arrihet përmes [[Strada statale 534 di Cammarata e degli Stombi|SS 534]]-[[Strada statale 105 di Castrovillari|SP263 (ish SS105)]].
== Administrim ==
Administrata aktuale komunale e Ungrës drejtohet nga kryetari i komunës Carmine Ferraro, i zgjedhur në turin zgjedhor të [[12 Qershor|12 qershorit]] [[2022]] me listën civile Rinascita. Në politikën lokale Ungra ka pasur kandidatë të rëndësishëm për postin e kryetarit të komunës.
{| class="wikitable"
!Periudha
!Kryetari i Parë
!Lista Fituese
!Shënime
|-
|[[1894]] - [[1905]]
|Nicola Irianni
|
|<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.admlungro.it/corsa.htm|title="La corsa" storia della politica locale - Sindaci di Lungro dal 1900|access-date=7 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209180104/http://www.admlungro.it/corsa.htm|archive-date=9 shkurt 2019|url-status=dead|language=it}}</ref>
|-
|[[1905]] - [[1907]]
|Costantino Cucci
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1908]] - [[1910]]
|Ugo Strocchi
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1912]] - [[1913]]
|Francesco Saverio Samengo
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1914]] - [[1920]]
|Pietro Laurito
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1920]] - [[1926]]
|Ambrogio Cortese
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1943]] - [[1946]]
|Angelo Stratigò
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1946]] - [[1946|1952]]
|Martino Pasqualino
|Sveglia (S.C.A.)
|
|-
|[[1952]] - [[1956]]
|Martino Pasqualino
|Tromba (S.C.A.)
|
|-
|[[1956]] - [[1956|1960]]
|Borrescio Vincenzo
Verducci Giuseppe
|Tromba (S.C.A.)
|Pasi u zgjodh disa muaj më parë, Borresciut iu nënshtrua (shkaqet nuk dihen me saktësi) Verducci, anëtar i PCI-së dhe i listës zgjedhore TROMBA, i cili mbeti në detyrë deri në fund të mandatit
|-
|[[1960]] - [[1965]]
|Blumetti Francesco
Verducci Giuseppe
|Tromba (S.C.A.)
|Në 1960 u zgjodh Kryetar i Ungrës Blumetti, punëtor në kripore dhe anëtar i PCI-së, i cili e përfundoi mandatin e tij me Verducci
|-
|[[1965]] - [[1964|1970]]
|Bellizzi Angelo
|Dy kallinj (PSI-DC-PSDI)
|
|-
|[[1970]] - [[1970|1975]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (PCI-PRI-PSIUP)
|
|-
|[[1975]] - [[1975|1980]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.C.I. - P.S.I. - P.R.I.)
|
|-
|[[1980]] - [[1980|1985]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|PCI]] - PSI)
|
|-
|[[1985]] - [[1985|1990]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|P.C.I]].)
|
|-
|[[1990]] - [[1990|1995]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|P.C.I]].)
|
|-
|[[1995]] - [[1995|1998]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.D.S.)
|
|-
|[[1998]] - [[1998|2003]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.D.S.- P.P.I)
|Zgjedhjet zhvillohen para skadimit natyror pasi Kryetari Iannuzzi humb të drejtën, sipas një vendimi të Gjykatës, duke qenë i paeligjshëm në 1995
|-
|[[2003]] - [[2003|2006]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (DEM.SIN.- VERDI-MARGHERITA)
|
|-
|[[2007]] - [[2012]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Zgjedhjet zhvillohen para skadimit natyror pasi Kryetari Iannuzzi humb të drejtën si pasojë e një mozioni mosbesimi nga ana e këshillit komunitar.
|-
|[[2012]] - [[2017]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|
|-
|[[2017]] - [[2022]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Mandati i tretë radhazi lejohet sipas "dekreteve [[Graziano Delrio|Delrio]]" të 2014<ref>{{Cite web|url=https://www.targatocn.it/2014/03/27/leggi-notizia/argomenti/politica/articolo/nei-comuni-con-meno-di-3000-abitanti-il-sindaco-potra-governare-per-un-terzo-mandato-consecutivo.html|title=Nei Comuni con meno di 3.000 abitanti il sindaco potrà governare per un terzo mandato consecutivo.|access-date=|archive-url=|archive-date=|url-status=|language=it}}</ref>
|-
|[[2022]] -
e deri më sot
|Ferraro Carmine
|Rilindja ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Në fund të turit zgjedhor votuesit do të jenë 1.624 nga 2.661 zgjedhës (61,71%), lista "Rilindja" do të marrë 844 vota (52,62%) dhe lista "Ungra në Zemër" 760 vota (47,38%).
|}
== Sport ==
Për rreth 15 vjet (nga sezoni 1980/1981 deri në sezonin 1994/1995) në Ungrë ekzistoi një skuadër futbolli amatore, ''AS Lungro''. Ngjyra sociale ishte e kuqe, ndërsa "simboli" ishte një shqiponjë dykrenore (që kujtonte flamurin [[Shqipëria|shqiptar]], duke qenë Ungra një komunitet [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]). Skuadra arriti rezultatin më të lartë duke arritur në kampionatin e [[Prima Categoria|Kategorisë së Parë]], duke qëndruar aty gjashtë sezone (pas gjashtë sezonesh në Kategorinë e Dytë dhe tre në Kategorinë e Tretë pa u rënë kurrë). Nga viti 1995, për shkak të mungesës së fushës së lojës, skuadra nuk u regjistrua në asnjë kampionat amator<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/kujtima/aslun1/allen.htm|title=AS Lungro, campionati e allenatori|language=it|access-date=}}</ref>. Në fillim të viteve [[2000|2000]] u rifillua skuadra (me emrin ''Polisportiva Lungro''), duke filluar përsëri nga [[Terza Categoria|Kategoria e Tretë]] luajti katër sezone në impiantin e vjetër sportiv; pas kësaj parenteze të shkurtër, për shkak të mungesës së plotë të fushës, qyteti nuk pati më një skuadër futbolli.
Më [[17 Qershor|17 qershor]] [[2016|2016]] lindi ''ASD Polisportiva Lungro'' me qëllimin, të realizuar, të krijonte një sektor të rinjsh për [[Futsalli|futsall]].
Më [[16 Shtator|16 shtator]] [[2019|2019]] lindi ''Polisportiva Arberia'', skuadër futbolli me 11 lojtarë që luan në Kategorinë e Tretë, në përfaqësim të tre komunave ''Ungra'', [[Firmoza|Firmoza]] dhe [[Ferma (Itali)|Fermo]] me seli në këtë të fundit.
== Shënime ==
<references/>
== Bibliografia ==
* {{Cite book|author=Aiello Roberto Mazzei Giuseppina|title=Calabria: Viaggio alla scoperta della mia terra|publisher=FdBooks|year=2020|isbn=978-88-3166-151-5|ref={{sfnref|Aiello|Mazzei|2020}}|language=it}}
* {{Cite book|author=Castiglia Gianfranco|title=Monaci, feudatari e popolazione della Calabria settentrionale in due fonti diplomatiche di età sveva in: Apollinea, Novembre-Dicembre 2020|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2020|pages=38-40|language=it}}
* Damis Francesco, ''Gli Albanesi di Lungro''.
* {{Cite book|author=De Marchis Domenico|title=Breve Cenno Monografico-Storico del Comune di Lungro|url=http://www.ungra.it/art/De_Marchis_Lungro/Lungro.htm|publisher=Tipografia di Luigi di Domenico e comp.|year=1858|ref={{sfnref|De Marchis|1858}}|language=it}}
* De Marchis Gabriele, ''Profilo storico geografico del comune di Lungro''.
* De Marco Ambrogio, ''Guida illustrata di Lungro''.
* De Marco Ambrogio, ''Lungro profilo geografico, storico, religioso, economico, politico, sociale. Fatti, personaggi, immagini, ricordi''.
* {{Cite book|author=Galanti Giuseppe Maria|title=Giornale di viaggio in Calabria (1792)|publisher=Soveria Mannelli|year=2008|isbn=978-88-498-1905-2|ref={{sfnref|Galanti|2008}}|language=it}}
* {{Cite book|author=Mattanò Vincenzo Maria|title=Il centro antico di Lungro. Un raro documento di rigore tipologico e di sofisticata strategia insediativa|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2012|isbn=978-8-89-627626-6|language=it}}
* {{Cite book|author=Moccia Daniela|title=Iconografia neo-bizantina nell'eparchia di Lungro|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2002|isbn=978-8-88-748236-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Rennis Giovan Battista|title=La tradizione popolare della comunità arbëreshe di Lungro|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2000|isbn=88-87482-15-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Rennis Giovan Battista|title=La tradizione bizantina della comunità italo-albanese di Lungro il rito, le festività, la storia e le usanze|url=https://www.dimarcomezzojuso.it/autore.php?id=453|publisher=Editoriale Progetto 2000|location=Cosenza|year=1993|language=it}}
* {{Cite book|author=Rodotà Pietro Pompilio|title=Dell’origine progresso, e stato presente del rito greco in Italia osservato dai greci, monaci basiliani, e albanesi, Libro III|url=https://books.google.it/books?id=QgjocV3b-PkC|location=Roma|year=1763|language=it}}
* {{Cite book|author=Sole Giovanni|title=Breve storia della reale salina di Lungro|publisher=Brenner|location=Cosenza|year=1981|language=it}}
* {{Cite book|author=Zangari Domenico|title=Le colonie italo albanesi di Calabria - Storia e demografia|publisher=Caselli|location=Napoli|year=1941|language=it}}
== Shiko edhe ==
* [[Eparhia e Ungrës]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Arbëreshët në Itali]]
* {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino}}
* [[Gjergj Kastrioti Skënderbeu]]
* {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro}}
* {{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}
* {{ill|Përroi Tiro|it|Torrente Tiro}}
* {{ill|Java e Shenjtë e Ungrës (Java e Madhe)|it|Settimana Santa di Lungro}}
* {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Cite web | url = http://actaungra.com/ | title = Associazione ACTA UNGRA | access-date = 2017-06-26 | archive-date = 2017-09-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170918153110/http://www.actaungra.com/ | url-status = dead | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.lungro.gov.it/hh/index.php | title = Komuna e Ungrës - Bashkia e Ungrës | access-date = 2016-02-27 | archive-date = 2016-03-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305060733/http://www.lungro.gov.it/hh/index.php | url-status = dead | language = it }}
* {{Cite web | url = https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=32351&RicDimF=2 | title = Komuna e Ungrës | ref = {{sfnref|Comune di Lungro}} | access-date = 2021-06-06 | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.lungro.chiesacattolica.it/ | title = Eparkia e Ungrës - Eparki e Ungrës | access-date = | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.ungra.it/ | title = Ungra - Sajti arbëresh i Ungrës (CS) | access-date = 2020-06-06 | language = it }}
* {{Cite web | author = Nicola Bavasso | url = http://www.arbitalia.it/stampa/pubblicazioni/2004/bavasso_ungra_zuccaro.htm | title = Ungra Katund i Arbërisë | date = 2004 | ref = {{sfnref|Nicola Bavasso|2004}} | access-date = 2021-05-30 | language = it }}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Ungra]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
[[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]]
r0mn102gkjqh2uvwdicej6gucwolct7
3043386
3043384
2026-09-18T08:46:55Z
Arianit
106
3043386
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Ungra
| native_name = Lungro
| settlement_type = Komunë
| image_skyline = Lungro.jpg
| image_caption =
| image_flag = Lungro-Gonfalone.png
| flag_alt =
| image_shield = Lungro-Stemma.png
| shield_alt =
| image_map = Map of comune of Lungro (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
| map_caption = Pozicioni i komunës së Ungrës brenda provincës së Kozencës
| coordinates = {{Coord|39|45|N|16|7|E|region:IT|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Itali]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës]]
| leader_title = Kryetari i Komunës
| leader_name = Carmine Ferraro (që nga 14 qershori 2022)
| leader_party = Rinascita ([[Lista civica|Listë Civike]])
| elevation_m = 600
| population_demonym = lungresi (italisht)<br>ungërnjotë (arbërisht)
| blank_name_sec1 = Shenjti mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[san Nicola di Mira]] (Shën Kolli)
| blank1_name_sec1 = Dita e shenjtit
| blank1_info_sec1 = 6 dhjetor
| blank2_name_sec1 = Komuna kufitare
| blank2_info_sec1 = [[Firmoza]], [[Altomonte]], [[Ferma (Itali)|Fermo]], [[Orsomarso]], [[San Donato di Ninea]], [[Saracena]]
| blank3_name_sec1 = Gjuha zyrtare
| blank3_info_sec1 = ''[[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]'' (shqip)
| blank4_name_sec1 = Zona sizmike
| blank4_info_sec1 = 2
| blank5_name_sec1 = Gradë ditë
| blank5_info_sec1 = 2010
}}
'''Ungra''' (italisht: ''Lungro''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=364|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/364|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] italiane e [[Provinca e Kozencës|provincës së Kozencës]] në [[Kalabria]].
Ndodhet në 600 metra mbi nivelin e detit dhe vendoset në veriperëndim të [[kryeqytetit]] të provincës me të njëjtin emër, në [[Mesjeta|mesjetë]] ishte tashmë i njohur si kasol "''Lungrum''" dhe, në [[Shekulli XV|shekullin XV]], u bë tokë zbarkimi për emigrantët nga [[Shqipëria]] që iknin nga [[Perandoria Osmane|osmanët]].
Ndër qendrat më të mëdha të komunitetit shqiptar në Itali (''[[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]''), është kryeqendra fetare e arbëreshëve kontinentalë, seli e [[Eparhia e Ungrës|Eparkisë Bizantine]], e cila mbledh nën juridiksionin e saj të gjitha komunitetet shqiptare të Italisë kontinentale që kanë ruajtur [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]]. Gjuha e lashtë shqipe (''[[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërishtja]]''), ritet fetare lindore dhe kostumet tipike të kulturës së origjinës ruhen dhe transmetohen me kujdes nga banorët e saj.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
[[Skeda:Panorama di Lungro.jpeg|majtas|thumb|Panoramë e Ungrës]]
Vendbanimi ndodhet në rrëzë të malit Petrosa në 600 metra mbi nivelin e detit dhe kufizohet nga dy lumenj: Galatro (ose Fiumicello) dhe {{ill|Përroi Tiro|it|Torrente Tiro|lt=Tiro}}. [[Deti Jon]] ndodhet pak më shumë se 40 km larg, i arritshëm përmes [[SS 534]] dhe [[Strada statale 106 Jonica|SS 106]]. Kufizohet në lindje me territorin e komunës së [[Saracena|Saracenës]], në jug dhe jugperëndim me ato të [[Ferma (Itali)|Fermos]] dhe [[Altomonte|Altomontes]] (përroi Fiumicello përcakton kufirin), në veriperëndim me territorin e [[Firmoza|Firmozës]] dhe në zonat malore brenda {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino|lt=Parkut Kombëtar të Pollinos}}, përkatësisht në veriperëndim dhe veri, me [[San Donato di Ninea]], [[Orsomarso]] dhe [[Verbicaro]]. Mjedisi është kryesisht malor në pjesën veriore, me pyje ahuje dhe gështenjash, ndërsa duke zbritur drejt jugut, në një lartësi më të ulët, gjenden ullishte, vreshta dhe kultura të përziera në rotacion. Fshati hap një pamje të gjerë që shtrihet deri në [[piana di Sibari|fushën e Sibarit]], dhe është i rrethuar nga fusha të punuara, përveç anës në mal ku ka vegjetacion spontan që paraprin bukuritë florale dhe faunistike. Është një nga komunat ku gjendet [[Pino Loricato|Pisha Loricato]]. Nga pikëpamja hidrologjike, Ungra është një vend i pasur me [[Uji|ujë]] (Lungro, ''Ungros'' në greqisht, do të thotë i lagësht) me burimet e shumta të ujit dhe përroit Tiro që nuk thahet kurrë. Në vitet '30, Shërbimi Hidrografik Kombëtar regjistronte rreth 40 burime, disa prej të cilave janë humbur; ndër ato të mbetura janë: burimet ''Buldano'' që furnizojnë ujësjellësin komunal dhe kanë një prurje prej mbi 20 l/s, burimi ''Kreres'' në zonën Mumurro, një burim i vendosur në lokalitetin ''Scornavacca,'' që lëshon ujë me një prani të lartë të kripës dhe burime të tjera të vogla. Një përmendje duhet bërë për burimet ''Venaglie'', në komunën e [[Saracena|Saracenës]], por në kufi me ''Ungrën'', që dalin nga mali ''Cernistaso'' dhe kanë një prurje prej mbi 50 l/s<ref>{{Cite web|url=http://web.provincia.cs.it/ptcp/sist_infrast/infr_idra/botton_nav/idrica.pdf|title=Relazione idrica CS|url-status=dead|language=it}}</ref>. Këto, të kapura nga ndërmarrja So.Ri.Cal., furnizojnë ujësjellësit e komunave të [[Ferma (Itali)|Fermos]], Altomontes, Zoccalia (frazion i [[Saracena|Saracenës]]), [[Tarsia (Italia)|Tarsisë]], [[San Lorenzo del Vallo]], [[Terranova da Sibari]] dhe [[Spixana|Spixanës]].
Klima është kryesisht e nxehtë në stinën verore dhe [[temperato|e butë]] në periudhën dimërore. Temperatura mesatare vjetore është midis 14° dhe 16° [[Temperatura|gradë]], ndërsa reshjet mesatare janë midis 1200 dhe 1400 [[Milimetri|mm]] në vit<ref>{{Cite web|url=http://www.regione.calabria.it/ambiente/allegati/pianotutelaacque/all_num/allegato_1.pdf|title=Regione Calabria Report Ambiente|access-date=1 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821172912/http://www.regione.calabria.it/ambiente/allegati/pianotutelaacque/all_num/allegato_1.pdf|archive-date=21 gusht 2017|url-status=dead|language=it}}</ref>. Fshati bën pjesë në [[zona climatica|zonën klimatike]] D me rreth 2010 [[Grado giorno|gradë ditë]]. Nuk mungojnë, midis muajve janar dhe shkurt, reshje bore kryesisht në zonat e larta të fshatit.
=== Planifikimi urbanistik ===
[[Skeda:Villa comunale intitolato a Costantino Belluscio.jpeg|majtas|thumb|Dy vilat komunale të përshkuara nga Corso [[Giorgio Castriota Scanderbeg]]|265x265px]]
Krejtësisht ndryshe nga fshati i parë mesjetar, shtëpitë e të cilit kishin rrugë paralele me disa rrugë kryq për kalim (të ngjashme me kampin romak), struktura arkitekturore e vendit [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] është kryesisht në formë rrethore. Në të vërtetë, ndërtesat u ndërtuan rreth një sheshi të vogël në formë rrethore. Të gjitha hapjet kryesore dalin në një shesh të vogël. Çdo grumbull shtëpish përbën një [[Gjitonia|gjiton]] emri i të cilave rrjedh nga elementë të pranishëm në territor: ''Kastjeli'' (prania e një kështjelle), ''Bregu'' (zona më e lartë e vendbanimit, 780 m.s.l.m.), ''Konxa'' (Ikonë – prania e Kishës së Shën Mërisë të Konstantinopolit me ikonën e Virgjëreshës), ''Shin Lliri'' (prania e kishës së Shën Ilisë), ''Kriqi'' (prania e një kryqi), ''Abati'' (prania dikur e Abacisë së Shën Mërisë së Burimeve), ''Burgu'' (fshati i parë mesjetar), ''Taverna'' (rruga kryesore)'', Quenga'' (sheshi i “tregtisë”)'', Sheshi'' (në sheshin 16 Korrik).
Nëpër rrugët e ngushta të qendrës historike, tipologjitë arkitekturore dallohen sipas ''[[Gjitonia|gjitonisë]]'', pra fqinjërisë në shqip, portave të fshatit mesjetar dhe pallateve të vjetër zotërorë. ''[[Gjitonia|Gjitonja]]'' është një sektor i lagjes, ka përfaqësuar dhe ende përfaqëson, edhe pse në mënyrë më të kufizuar pasi qendra historike është zbrazur për shkak të zhvillimit të ndërtimit që ka zhvendosur pjesën më të madhe të banorëve drejt zonave të reja me karakteristika qytetërore, një bërthamë të vërtetë sociale me rregulla të veta. Këtu mund të përshkohen rrugë historike përrallore për të risjellë mjediset dhe ngjarjet e një populli që ka ruajtur identitetin e vet, duke lartësuar diversitetin e vet etnik dhe kulturor. [[Skeda:Statua di Giorgio Castriota Skanderbeg.jpeg|thumb|Bust i Gjergj Kastriotit Skënderbeut]]
Vendi ruan emergjenca arkitekturore fetare dhe civile, si dhe disa struktura të tjera industriale të reduktuara në arkeologji. Të forta janë ende shprehësitë që lidhen me “mbrojtjen” simbolike, veçanërisht edikolat votive si ato të Shën Leonardit dhe Shën Ilisë, në rrugët me të njëjtin emër. Dy sheshet kryesore janë sheshi [[Xhuzepe Garibaldi|Xhuzepe Garibaldis]], i famshëm për tregun perimesh-frutor, dhe sheshi [[Agostino Casini]] (ku është vendosur busti i [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Skënderbeut]]) nga ku fillon rruga më madhështore e vendit, Corso [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Gjergj Kastriot Skënderbeu]] (shtrihet përgjatë ish-SS105, tani SP263) ku ekzistojnë dy vilat komunale të vendosura njëra përballë tjetrës. Vendi është i vendosur në pjerrësi, duke paraqitur një artikulim kompakt por të parregullt në agregimin e njësive të veçanta, mjaft të ruajtura në destinimin e përdorimit, në karakteristikat arkitekturore dhe në përdorimin e materialeve.
== Origjina e emrit ==
Emri ''Lungrum'' shfaqet për herë të parë në histori, rreth [[Shekulli XII|shekullit XII]].{{Sfn|Galanti|2008}} Etimologjia ''Lungrum'' ose ''Ugrium'' duket t’i referohet lagështisë së veçantë të territorit të tij.{{Sfn|Aiello|Mazzei|2020}} Sipas Domenico De Marchis, emri i tij rrjedh nga greqishtja ''ugros'' (“i lagësht”, “i lëngshëm”, “ujë”).{{Sfn|De Marchis|1858|p=Kapitulli I}} Kjo teori do të mbështetej edhe nga emri i manastirit të vjetër të fshatit të Lungros, “Santa Maria delle Fonti”.{{Sfn|Galanti|2008}}
Sipas një hipoteze tjetër, emri i fshatit do të rrjedhë nga një koloni [[Ungari|hungarezësh]] e vendosur në territor disa shekuj para ardhjes së popullsisë Arbëreshë.<ref>{{Cite web|title=Lungro|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lungro|website=Treccani|language=it|access-date=2026-09-13}}</ref>
== Histori ==
Emri ''Lungrum'' shfaqet për herë të parë në histori, rreth shekullit XII.{{Sfn|Galanti|2008}} Në vitin 1193, Ogerio (ose Ruggero) dhe Basilia, feudalë të Brahalla (emri i vjetër i Altomonte), me miratimin e Soffrido, {{ill|Peshkopi i Kasanos|it|Diocesi di Cassano all'Jonio|lt=peshkop i Kasanos}}, i dhanë territorin përballë kishëzës së Shën Mërisë de Fontibus pranë kasolles së ''Lungrum'' (gjithashtu ''Hungarium'') murgjve bazilianë «''totum casale […] Lungrum, cum omnibus vassallis, angariis, & villani qui sunti ibi''»<ref>"Tërë kasolla [e] Lungrum, me të gjithë vasalët, rojet dhe fshatarët që janë aty".</ref>.{{Sfn|Castiglia Gianfranco|2020|p=38}}
Rreth manastirit u zhvillua një aglomerat i vogël rural i banuar nga njerëz vendas.{{Sfn|Zangari Domenico|1941|p=57}} Pas shpërbërjes së Mbretërisë së {{ill|Normanët|it|Normanni|lt=Normanëve}} (1194) dhe nën sundimin e {{ill|Svevët|it|Hohenstaufen|lt=Svevëve}} (1266), abacia dhe kasolla e ''Lungrum'' kaluan një periudhë të gjatë krize dhe gjërat u përkeqësuan më tej me sundimin e [[Anzhuinët|Anzhuinëve]] (1266-1442) së pari, të {{ill|Aragonezët|it|Aragonesi|lt=Aragonëzëve}} më pas (1442-1495).<ref>{{Cite web|url=http://beniculturaliarbereshe.educationtraining.it/uncategorized/storia-di-lungro/|title=Storia di Lungro|access-date=2020-06-06|archive-date=2021-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606065248/http://beniculturaliarbereshe.educationtraining.it/uncategorized/storia-di-lungro/|url-status=dead|language=it}}</ref>
Kjo vazhdoi derisa, në 1486, Paolo Porta (ose della Porta), abat i Abacisë së Shën Mërisë së Burimeve, priti 17 familje {{ill|Arbëreshët në Itali|it|Arbëreshë|lt=shqiptare}} që u vendosën rreth manastirit bazilian; emrat e krerëve të familjeve ishin këta: Straticò, Mattanò, Jerojanni, Cagliolo, Belluscio, Prevati (sot Loprete) Baccaro (sot Vaccaro), Musacchio, Brescia, Damisi, Manisi, Marco, Cortese, Tripoli, Cucco (sot Cucci), Bavasso, Matranga (sot Matrangolo).{{Sfn|De Marchis|1858|loc=Kapitulli II}}
Ndërkohë abacia e Shën Mërisë së Burimeve, e cila prej kohësh kalonte një periudhë krize të thellë, në [[1525]] u braktis nga murgjit bazilianë dhe u shndërrua në {{ill|Komanda (kishtare)|it|Commenda|lt=komandë}} në dispozicion të [[Papa|pontifikut]].{{Sfn|Nicola Bavasso|2004}}
Në 1531, ''Lungrum'', kasollë e Altomonte, u nda për t'u infeuduar familjes Venato që e mbajti deri në 1586, kur kaloi te Campilongo (ose Campolongo); në 1621 kaloi te Pescara dhe, në fund, në 1717 kaloi te {{ill|Sanseverino|it|Sanseverino (famiglia)}}, Princërit e [[Bisignano]] dhe Kontët e {{ill|Saponara|it|Saponara|lt=Saponarës}}.{{Sfn|Comune di Lungro}}
Në 1532, në kasollën e ''Lungrum'' u numëruan 77 vatra, ndërsa në 1545 vatrat ishin 149, por jo të gjithë ishin shqiptarë; në të vërtetë midis mbiemrave të regjistruar, gjejmë si mbiemra italianë ashtu edhe shqiptarë; këta ishin: Baccaro, Bavasso, Bellezze (Bellizzi), Belluscio, Burrelce, Conte, Cortese, Crisius, Cucchio, Cucchia, Danese (Damese, Damis), De Alfano, Da Falogna, De lo Prevete (Del Prete), De Marco, Dorise, Dorosi (Dorsa), Ferraro, Freca, Fresciva, Gramise, Greco, Lecchadita, (Leccaditi), Marso, Marzo, Matino, Iroianni (Irianni), Mosacchio, Russo, Saxus, Solanus, Stratico.{{Sfn|Zangari Domenico|1941|p=58}}
Shqiptarët i ripërtëritën jetën vendbanimit të vogël rural, duke vendosur gjuhën, zakonet, traditat dhe [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]] të vendit të origjinës. Ata ishin mbarështues dhe bujq të aftë dhe në kohë të shkurtër i dhanë një konfigurim të ri urban qendrës së banuar. Shumëzimi i shpejtë i familjeve shqiptare i lejoi kasollës të fitojë në 1546 titullin ''{{ill|Universitas|it|Universitas}}'', me të cilin banorëve u njoh e drejta për të krijuar brenda saj një administratë qytetare.{{Sfn|Comune di Lungro}}
Në 1576, abati komandatar Camillo Venati u ripërcolli shqiptarëve kapitujt, imunitetet dhe favoritë që u ishin dhënë tashmë në 1508.{{Sfn|Rodotà Pietro Pompilio|1763|p=83}}
Në gjysmën e dytë të [[Shekulli XVII|shekullit XVII]] dhe gjatë [[Shekulli XVIII|shekullit XVIII]], u intensifikuan përplasjet midis familjeve baronale të Sanseverino të Altomonte dhe Pescara të Saracenës. Në Ungra ndodhën shumë përplasje politike për fituar disa të drejta baronale mbi feude të kundërshtuara më parë. Gjatë viteve u intensifikuan kundërshtimet shekullore fetare midis ritit greko-bizantin të shqiptarëve dhe ritit latin të popullsisë fqinje. Shumë priftërinj shqiptarë vuajtën burg për shkak të praktikimit të ritit lindor, por ungrasit, u mblodhën rreth tyre dhe, duke luftuar me këmbëngulje, arritën të ruajnë identitetin e tyre fetar. Që nga [[1768]] shqiptarët e Ungrës me këmbëngulje iu hodhën mbrojtjes së të drejtave të veta. Për shekuj, falë edhe veprës së Kishës Bizantine, vazhduan të ruajnë ritin e tyre si element të identitetit të tyre. Kështu u përcaktua feja katolike sepse e bashkuar me Romën, dhe greko-bizantine për bashkimin me Lindjen dhe besimin bizantin në liturgji dhe teologji shpirtërore.
Sipas rendit administrativ të vendosur nga {{ill|Jean Étienne Championnet|it|Jean Étienne Championnet|lt=Gjenerali Championnet}} në 1799, Ungra iu caktua Kantonit të Kastrovillarit, Departamentit të Cratit. Në 1807 u bë selë e Qeverisë, ndërsa në 1811 u vendos në Juridiksionin e Altomonte. Në 1820 u shpall Kryeqendër e Rrethit në vend të Altomonte.{{Sfn|Comune di Lungro}}
=== Rilindja e Ungrës ===
Në Ungra qysh në [[1820]] për të shtypur “krimet” e rënda të kryera kundër qeverisë borbone nga disa lëvizje irredentiste, policia dërgoi një gjyqtar hetues; pastaj në qershor të [[1820]] në Ungra ishte aktive [[Carbonari]]ja, e cila u frekuentua gjithnjë e më shumë, edhe pse duhej të kalonin disa vite para se të regjistroheshin kryengritje të tjera. Një kryengritje kundër borbonëve u zhvillua në [[Kozenca]] në mars të [[1844]]. Ajo pa pjesëmarrjen e shumë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshëve]], ndër të cilët ungrasit Pasquale Cucci dhe vëllezërit Angelo dhe [[Domeniko Damis]]. Kryengritja u shtyp me ashpërsi, por ungrasit vazhduan veprimtarinë e tyre: më [[2 Qershor]] [[1848]], morën pjesë në kryengritjen e [[Kozenca|Kozencës]], ku u formua një qeveri ku u emërua kapiten ungrasi [[Domeniko Damis]]. Ofensiva e [[Ferdinando II delle Due Sicilie|Ferdinandit II]] vazhdoi me përparimin e trupave të gjeneralit Busacca, i cili zbarkoi në [[Sapri]] me 2500 burra. Më [[14 Qershor]] Domenico Mauro arriti në Ungra dhe së bashku me Vincenzo Stratigò, [[Domeniko Damis]], Pietro Irianni, Pier Giuseppe Samengo dhe 200 vullnetarë të tjerë ungras, arriti në [[Campotenese]] më [[15 Qershor]]. Ndërkohë nga [[Siçilia]], i komanduar nga gjenerali Ribotti, në [[Kozenca]] arrinte një kontingjent prej 800 burrash. Më [[27 Qershor]] Busacca shpërtheu një sulm kundër kompanisë së Giuseppe Pace (arbëresh nga [[Frascineto]]) i cili, i ndihmuar nga burrat e Stratigò dhe të Damis, arriti të siguronte një fitore të mahnitshme, duke detyruar armikun të tërhiqej. Së shpejti, trupat borbone përgatitën ofensivën me marshimin e gjeneralit Lanza, i cili nga Basilicata ishte gati të bashkohej me Busacca pranë [[Castrovillari]]. Ungrasit, për të thyer ofensivën e tyre, vendosën të organizonin një pritë në një pikë strategjike: mbi urën e lumit Cornuto. Detyra u mor nga {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro|lt=kripëxorët}} e Ungrës, ekspertë sabotues, të cilët në pak kohë arritën ta shpërthejnë urën, por më [[30 Qershor]] gjenerali Lanza arriti të arrinte në [[Campotenese]]. Pesë kompanitë, të komanduara përkatësisht nga Stratigò, Damis, Mauro, Baratta dhe Pace, pasi zbuluan tradhtinë e lartë të gjeneralit Ribotti, u hodhën me dëshpërim kundër armikut. Ishte një luftë e pabarabartë sepse [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]] ishin numerikisht më pak dhe të rraskapitur nga betejat e mëparshme, prandaj u mundën ashpër dhe u detyruan të tërhiqeshin. Kështu Lanza pushtoi [[Campotenese]] dhe u bashkua me Busacca afër [[Castrovillari]]. Më [[1 Korrik]] Stratigò dhe Damis së bashku me Mauron zbritën në Ungra ku shpërndanë kompanitë; sidoqoftë, rreth gjashtëdhjetë prej tyre, ndër të cilët shumë ungras, me shpresën për të ringjallur kryengritjen, u drejtuan drejt [[Cilento]] por u bllokuan menjëherë nga trupat borbone. Për krimet e vitit ’48 shumë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshë]] dhe shumë ungras u burgosën, u dënuan me internim të detyruar ose u dëbuan nga [[Miniera e Kripës e Ungrës|miniera e kripës gëlqerore]]. [[Domeniko Damis]] u çua në burgjet e Procidës dhe u dënua me 25 vjet pranga, të reduktuara më vonë në 18. Angelo Damis u detyrua në internim të detyruar në shtëpinë e vet. Vincenzo Stratigò u dërgua në internim të detyruar. Pier Giuseppe Samengo u arrestua, por u lirua menjëherë për mungesë provash. Pasquale Cucci u detyrua në ilegalitet. [[Ferdinando II delle Due Sicilie|Ferdinandi II]] bëri që të mbyllej për dy vjet ([[1848]]-[[1850]]) edhe Kolegji i [[Shën Mitri (Itali)|Shën Mitrit]] (i përcaktuar nga Mbreti si “fole breshkash”, sepse konsiderohej vendi nga ku niseshin dhe realizoheshin të gjitha veprimet e komplotit kundër qeverisë së tij). Në Ungra, më [[16 korrik]] [[1859]], Vincenzo Stratigò, i ndaluar i kërkuar nga policia borbone, duke lavdëruar suksetet e trupave franko-piemonteze në betejat e Palestro dhe San Martino, nxitë ungrasit në kryengritje kundër tiranit dhe mblodhi popullsinë në sheshin përballë shtëpisë së vet. Përsëri, megjithatë, kryengritja u shtyp me dhunë dhe shumë persona u transferuan në burgjet e Ungrës dhe [[Kozenca|Kozencës]]. Kështu thotë një artikull në faqen e parë të Gazetës së [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Siçilive]], nr. 156, e [[19 Korrik|19 korrikut]] [[1859]] (''Arkivi i familjes Stratigò''): «Më 16 të këtij muaji në orët e pasdites, disa të marrë të komunes së Ungrës filluan të përqarkullonin vendbanimin me britma sedicioze, duke nxitur atë popullsi të bëjë të njëjtën gjë. Midis tyre një Vincenzo Stratigò iu dha të mbajë fjalim popullsisë, dhe disa bashkëfajtorë të tij u drejtuan drejt komunes së afërt [[Ferma (Itali)|Fermës]] me të njëjtin qëllim të keq, por përpjekja e tyre ishte e kotë duke u pritur shumë keq nga banorët e atij vendi. U krijua menjëherë rendi me arritjen e Nënintendantit të Rrethit dhe nga forca e disa xhandarmëve. Tetë nga fajtorët kryesorë janë tashmë në burg.» Më 6 maj 1860 [[Domeniko Damis]] u nis me [[I Mille|Mijët]] nga [[Gjenova]] drejt [[Marsala]]. Nga [[Siçilia]] i njoftoi patriotët e Ungrës të përgatiteshin për të ndjekur [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldin]] drejt [[Napoli]]. Me lajmin e arritjes së tij, 500 vullnetarë u nisën vetëm nga Ungra. Kështu Angelo Damis, kreu legjionar i zonës, organizoi pesë kompani të udhëhequra nga po aq ungras të shquar si Vincenzo Stratigò, Cesare Martino, Pietro Irianni, Pasquale Trifilio dhe Pier Giuseppe Samengo. Më 2 shtator, nën një shi lulesh, Garibaldi arriti në [[Castrovillari]]; bashkë me të ishte Domenico Damis i cili mori komandën e kompanive të Ungrës. Legjionit të Ungrës iu bashkua ai i [[Frascineto]] dhe {{Qartëso|[[Civita]]}}, duke formuar kështu një brigadë nën komandën e Giuseppe Pace. Më 1 dhe 2 tetor [[Borboni di Napoli|trupat borbone]] i kundërvunë një rezistencë të mbetur tonëve. Në betejën e Volturnos, ungrasit luftuan me trimëri duke arritur një fitore të shkëlqyer<ref>{{Cite web|url=http://www.lungro.gov.it/zf/index.php/storia-comune|title=Storia - Comune di Lungro|access-date=2017-02-01|archive-date=2019-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225103055/http://www.lungro.gov.it/zf/index.php/storia-comune|url-status=dead|language=it}}</ref>. Edhe sot në Ungra një pjesë e toponimisë i është kushtuar ngjarjeve të [[Bashkimi i Italisë|Rilindjes]]: ndër rrugët dhe sheshet më të famshme janë Rruga e [[I Mille|Mijëve]], rruga e 500, Sheshi 16 Korrik dhe Sheshi Gjeneral [[Domeniko Damis|Damis]].
=== Internatët e lirë në Ungër ===
Në periudhën midis [[1940]] dhe [[1943]] në Ungër, pas shpalljes së ligjeve raciste, u deportuan si "internatë të lirë" rreth njëzet refugjatë hebrej, që kishin arritur në Itali nga Polonia dhe Gjermania, dhe një duzinë të deportuarish politikë. "Internatët e lirë" u miqësuan me banorët e vendit: një internat mjek filloi t'i vizitonte disa të sëmurë, një i ri internat ndoqi mësime private falas (pasi fëmijët e internatëve nuk mund të shkonin në shkollë) te një profesor lokal dhe, si rast i veçantë integrimi, një internat në fund të internimit u martua me një grua nga Ungra<ref>{{Cite book|author= Leonardo Falbo |title=Non solo Ferramonti : ebrei internati in provincia di Cosenza (1940-1943) |url=https://www.worldcat.org/oclc/694058094 |access-date=31 janar 2019|year=2010|publisher=L. Pellegrini|oclc=694058094|isbn=9788881017010|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://calabriajudaica.blogspot.com/2011/01/non-solo-ferramonti-gli-internati.html|title=Calabria judaica~ Sud ebraico קלבריה יהודית: Non solo Ferramonti: gli "internati liberi"|author=Agazio Fraietta|website=Calabria judaica~ Sud ebraico קלבריה יהודית|date=19 janar 2011|access-date=31 janar 2019|language=it}}</ref>.
Të gjithë internatë mbijetuan deri në Çlirimin dhe arritjen e ushtrisë aleate në shtator 1943, me përjashtim të një refugjati (Emilio Haimann) i cili vdiq në Ungër për shkak natyral më 17 prill 1941.<ref>[https://www.annapizzuti.it/regioni/calabria.php Ebrej të huaj të internuar në Kalabri]. Nga baza e të dhënave e përgatitur nga Anna Pizzuti, dalin emrat e mëposhtëm (të gjithë ebrej me origjinë gjermane ose polake, përfshirë të paktën dy të mitur): Simon Adler me gruan Maria Kriesling; Moses Gerstner me fëmijët Lieber dhe Jenny; Szulim Harling me gruan Chaja Halpern; Bertoldo Kuznitzki me gruan Felicitas Wollenberg dhe djalin Manfred (l.1929); Abramo Nejmann me gruan Alice Leiser; Oskar Notowicz me gruan Maria dhe vajzën Henny (l.1930); Max Bruchfeld; Guglielmo Rebhun; Chaja Jaworska; dhe Emilio Haimann (vdiq në Ungër më 17 prill 1941). Për një periudhë të caktuar qëndruan në Ungër edhe Isacco Friedmann (i transferuar më pas në Santo Stefano d'Avena) dhe Isidoro Lenkowicz (më pas në Ferramonti). Asnjëri prej tyre nuk shfaqet në listat e deportuarëve. Gerstner, Kuznitzki dhe Notowicz mundën të arrinin nga Napoli në Shtetet e Bashkuara (në Fort Ontario) që në korrik 1944.</ref>
=== Aksidenti ajror i Shën Mërisë së Malit ===
Më [[25 Mars|25 mars]] [[1982]] vdes në moshën 24-vjeçare [[Togeri|togeri]] Giovanni Pinto i Stërmës së 32-të, i rrëzuar në një [[Fiat G.91]] në male midis [[Firmoza|Firmozës]] dhe Ungrës, konkretisht në lokalitetin [[Shën Mëria e Malit (Firmoza)|Shën Mëria e Malit]]. Një bari kishte parë atë ditë rreth orës 13 një "flakë në qiell" por vetëm ditën tjetër, duke u ngjitur në male për të kullotur kopenë, gjeti mbetjet e avionit. Ndër hipotezat e aksidentit më e besueshme është prania e bankave të dendura mjegulle. Për të kujtuar atë është ngritur një trullo në vendin e përplasjes.
=== Simbolet ===
Stema dhe flamuri u njohën me Dekret Kryesor të Shtetit (DCG) të 29 korrikut 1933.<ref>{{Cite web|url= http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1856 |title= Lungro |website= Archivio Centrale dello Stato |access-date= 6 prill 2024 |language=it}}</ref>
{{Blockquote|Flamur me sfond blu dhe i kufizuar me argjend, në pjesën e sipërme mbart shkrimin "Komuna e Ungrës" me në qendër një mburojë, të mbikëqyrur nga një kurorë me nëntë kulla, me figurën e një luani të ngritur mbi një arkë me motive dekorative me sfond të zi me katër yje. Mburoja, përveç kësaj, është e rrethuar nga dy degë të dafinës dhe të lisit të ndërfutura.|Art. 3 pika 2 e Statutit komun<ref>{{Citation|author=Komuna e Ungrës|title=Statuti |at= Art. 3 ''Stema, flamuri dhe logoi i Komunës'' |url= https://dait.interno.gov.it/documenti/statuti/statuto-comune-cs-lungro.pdf |language=it}}</ref>}}
Stema e komunës së Ungrës paraqet një përbërje simbolike: luani i ngritur mbi një arkë me katër yje, përfaqëson një komunitet krenar për veten e vet, ndërsa në tekstin e statutit komunor mungon referenca për një element të pranishëm në stemë dhe shumë kuptimplotë: dy gota nga të cilat rrjedh ujë me bollëk që simbolizojnë [[përruan Tiro|përroin Tiro]] dhe Galatron që kufizojnë fshatin.<ref>{{Cite web|url= https://www.araldicacivica.it/comune/lungro/ |title= Komuna e Ungrës – (CS) |access-date= 6 prill 2024 |language=it}}</ref>
=== Nderime ===
Më [[4 Maj|4 maj]] [[2007]] Ungra u vlerësua me emërtimin "Qytet i [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]]", sipas propozimit të shkrimtarit Giuseppe Martino, autor i shumë eseve historike, për shkak të ngjarjeve historike në të cilat qytetarët u bënë protagonistë. Kjo nderim iu dha fshatit [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] të [[Parku Kombëtar i Pollinos|Pollinos]] si "Komunitet Simbol i [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]]" për të qenë protagonist i një epopeje të vërtetë të kësaj periudhe historike<ref>{{Cite web|url=http://www.jemi.it/notizie/arberia/notizie/sp-183/lungro-denominata-citta-del-risorgimento-qytet-i-risorxhimentit|title=Lungro città del Risorgimento|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219000829/http://www.jemi.it/notizie/arberia/notizie/sp-183/lungro-denominata-citta-del-risorgimento-qytet-i-risorxhimentit|archive-date=19 shkurt 2017|language=it}}</ref>.
== Monumente dhe vende me interes ==
[[Skeda:Monumento ai caduti all'interno della villa comunale.jpeg|thumb|Monumenti i të rënëve brenda vilës komunale]]
Ekzistojnë dy monumente "për kujtim" në rrugën [[Giorgio Castriota Scanderbeg]]: monumenti i kushtuar të Rënëve dhe monumenti i kushtuar Kripëpunëtorëve.
[[Skeda:La gjitonia.jpeg|thumb|[[Gjitonia|Gjitonija]] ose lagjja në qendrën historike e fotografuar "ka udha" nga Shën Ilia|majtas]]
Ndër vendet me interes natyror mund të përmendet Piano del Faggio, Piano del Minatore dhe {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}, ky i fundit ndodhet rreth 1.200 [[Metri|metra]] [[Niveli i detit|mbi nivelin e detit]] dhe është një nga portat hyrëse në [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkun Kombëtar të Pollinos]].
Disa pika panoramike si rruga "''ka udha''" (ngjitja e [[Gjitonia|gjitonisë]] së Shën Ilisë) nga ku mund të shihet i gjithë fshati dhe e gjithë [[piana di Sibari|fusha e Siparisë]] ose Sheshi Brego nga ku mund të vëzhgohet qendra historike dhe malet mbi të.
[[Skeda:La Cattedrale di Lungro costruita nel 1721.jpeg|thumb|{{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}, kisha kryesore e [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë]] dhe selia e shqiptarëve të Italisë kontinentale]]
=== Katedralja e Shën Kollit ===
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}}}
* [[Katedralja e Shën Kollit]] (''Qisha e Shën Kollit'', [[Shekulli XVIII|shek. XVIII]]), është kisha kryesore e [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]]. Ndërtimi i kishës aktuale është i [[1721|vitit 1721]], pasi tërmeti në fund të [[Shekulli XVII|shek. XVII]] kishte shkatërruar atë të mëparshme, të kushtuar gjithashtu Shën Kollit të Mirës.
[[Skeda:Chiesa della Santa Maria dell'Icona o di Costantinopoli.jpeg|thumb|Kisha e vogël e Shën Mërisë së Ikonës, brenda së cilës ruhet dëshmia e parë e ikonografisë bizantine të shqiptarëve në gur, që përshkruan Virgjëreshën me Fëmijën]]
=== Kisha e Shën Mërisë së Ikonës ose e Konstandinopojës ===
* Kisha e Shën Mërisë së Ikonës ose e Konstandinopojës (''Qisha e Shën Mëria e Konxis'', [[Shekulli XVI|shek. XVI]]), ngrihet mbi një shkëmb pranë [[Përroi Tiro|përroit Tiro]], i cili në ato kohë shënonte kufirin natyror të territorit midis Ungrës dhe [[Saracena|Saraqenës]]. Është kisha e parë e ndërtuar nga shqiptarët në nder të Virgjëreshës Odigitria, shumë të respektuar në Lindje. Brenda saj ruhet dëshmia e parë e ikonografisë bizantine në gur që përshkruan pikërisht Virgjëreshën me Fëmijën. Shumë interesant është tavan prej druri me kasetone që e zbukuron kishën dhe që u realizua në [[1663|1663]] nga Angelo La Petra, artist kalabrez. Me punim të shquar ishte edhe [[baldacchino|baldakini]], i vjedhur vite më parë, që kornizonte ikonën e çmuar. Ndërtimi i saj i vendosur në kufirin veri-lindor të fshatit mesjetar shënon fundin e aglomeratit urban të fshatit. Duke vëzhguar strukturën urbane mesjetare mund të vërehet se shqiptarët, përveç vendosjes në pjesën më të lartë të fshatit (''ka bregu''), deshën të ndërtonin shtëpitë e tyre edhe pranë fshatit. Tekstura arkitekturore e asaj periudhe hapej, ndoshta, me manastirin e Shën Mërisë së Burimeve në jug-perëndim, dhe përfundonte në veri-lindje me kishën e vogël të Shën Mërisë së Konstandinopojës. Vazhdimi i kësaj linje urbane, përveç dhënies së më shumë garancish mbrojtjeje për shqiptarët, i bënte më të përdorshme burimet ujore dhe territoriale të [[Përroi Tiro|përroit Tiro]] afër.
[[Skeda:XL3g6.jpg|thumb|Kisha e vogël e Shën Ilisë, e ndërtuar në fund të shekullit XVII]]
=== Kisha e Shën Ilisë ===
* Kisha e [[Elia|Shën Ilisë]] (''Qisha e Shën Llirit'', fund i [[Shekulli XVII|shek. XVII]]), ngrihet mbi një pikë që, ndoshta, shërbente si vend vëzhgimi për banorët e fshatit të vogël. Në mënyrë strategjike, kisha e vogël e kushtuar profetit [[Elia|Shën Ilia]], është e vendosur mbi një shkëmb të bukur dhe sugjestiv që, duke filluar nga grykat e [[Përroi Tiro|përroit Tiro]], ngrihet vertikalisht mbi kishën e Shën Mërisë së Ikonës dhe shënon një nga pikat më të larta të aglomeratit urban të fshatit. Pranë ndërtesës, në anën jugore, mund të shihet shpella e [[Elia|Shën Ilisë]], një gropë e thellë midis gurëve me veçori interesante shpellore ende të paeksploruara sot. Në periudhën e [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]] kulti i shenjtit ishte shumë i praktikuar sepse [[Elia|Shën Ilia]] konsiderohej çlirues i popullit shqiptar të Ungrës nga shtypjet borbonike. Disa vargje në [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]], të paktët që janë transmetuar deri sot dhe që ende këndohen nga besimtarët në procesionin e Shenjtit, u shkruan nga poeti Vincenzo Stratigò në [[1852|1852]]. Që atëherë qeveria borbonike e ndaloi procesionin sepse kishte kuptuar kuptimin revolucionar të atyre vargjeve që populli i Ungrës këndonte për të lavdëruar shenjtin luftarak duke iu lutur atij për rënien e regjimit borbonik dhe kthimin në liri.
=== Kishë e Shën Mërisë së Karmunit ===
* '''Kisha e Shën Mërisë së Karmunit''' (''Shën Mëria e Karmunit'', fillim i [[Shekulli XVII|shekullit XVII]]) u ndërtua në [[1608]] si manastir dhe pati një veprimtari të gjallë kulturore deri në 1808 kur u mbyll dhe (për shkak të ediktit të Napoleonit) u shndërrua në varrezë. Kishëza i është kushtuar [[Maria del Monte Carmelo|Virgjëreshës së Bekuar të Malit të Karmelit]] dhe ruan statujën prej druri të Virgjëreshës me Fëmijën. Në dy të dielat rreth 16 korrikit zhvillohen dy procesione: të dielën para 16 korrikut Madonna çohet në agim nga kishëza në Katedrale (pas vigjiljes natën); të shtunën në mbrëmje zhvillohen festimet laike (koncert, shfaqje piroteknike), të dielën në mëngjes një panair mbresëlënës zhvillohet përgjatë ish-[[SS105]] dhe në mbrëmje procesioni solemn.
=== Kishëza ===
* '''Santa Maria delle Fonti''' (''Qisha e Shin Mëris e Ujravet''), e [[Manastiri (ndërtesë)|manastirit]] të rëndësishëm të Santa Maria delle Fonti, nuk ka mbetur asnjë gjurmë, aq sa as rrënojat e ndërtesës mbresëlënëse, sot, nuk mund të shihen në vendin ku në [[1156]] u ndërtua. Fatkeqësitë natyrore si tërmetet dhe ndërhyrjet e pamatur ndërtimore nuk kanë lënë gjurmë të ndërtesës së rëndësishme. Disa kërkime të fundit të kryera nga një studiues nga Ungra kanë identifikuar, afër vendit, [[cappella|kishëzën]] që i përkiste manastirit. Besueshmëria e këtij studimi të papublikuar mbështetet nga shumë elementë të dallueshëm shkencorë. Përmasat e kishëzës, për shembull, përputhen, në mënyrë të paqartë, me tiparet standarde të ndërtimit të periudhës. Materialet e përdorura dhe vendosja e dritareve dhe hyrjes korrespondojnë me orientimin që i jepej kishëzave të ndërtuara në Kalabri midis [[Viti 1000|1000]] dhe [[1200]]. Nga kishëza, deri më sot, mbetet vetëm një freskë e [[Santa Parasceva|Shën Paraskevës]] aktualisht në ekspozitë në sakristinë e [[Katedralja e Shën Kollit|Katedrales së Shën Kollit]].
* '''San Leonardo''', (''Shin Linardi'') u shemb për shkak të problemeve hidrogjeologjike.
=== Arkitektura civile ===
==== Pallate ====
* [[Eparhia e Ungrës|Pallati i Kurisë Eparkiale]]
* Pallati De Marchis
* Pallati Stratigò
* Pallati Kabregu
* Pallati Damis
* Pallati Belluscio
* Pallati Cucci
* Pallati Vaccaro
==== Vende të tjera me interes ====
[[File:Piazza XVI Luglio.jpeg|thumb|Sheshi XVI Korrik dhe pamja nga një kënd i veçantë i malit Petrosa pothuajse ngjitur, dhe burimi historik në qendër.]]
* Sheshi [[16 korrik|XVI Korrik]]
* Sheshi [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]
* Rruga [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Skanderbeg]]
* [[Kastjeli]]
* [[Piano Campolongo]] (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Piano del Faggio (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Piano del Minatore (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Burimi: Kroji Katundit në lagjen Konxa
* [[Përroi Tiro|Përroi Tiro]]
=== Vendet arkeologjike ===
* '''Rrënojat e një kështjelle mesjetare''' në pjesën e lartë të fshatit (''Kastjeli''):
Në 1531 me iniciativën e baronit Pescara të [[Saracena|Sarasenës]], zotërit të kasallit Lungrium në vitet 1531-1537 u nisën punimet, në një pikë strategjike të qytetit, për ndërtimin e një kështjelleje të fuqishme që, e ngritur mbi një promontor referencë, ku ndoshta ekzistonte tashmë një ndërtesë baronale, dhe nga ku ishte e mundur të kontrollohej si kampamenti shqiptar, [[Gjitonia|gjitonitë]], ashtu edhe shumë sulmet e armikut, për zotërinë pronare përbënte pikën kryesore të vëzhgimit ushtarak si dhe banesën e tij të zakonshme. Kështjella e Ungrës nuk ushtroi, megjithatë, funksionet e saj strategjiko-ushtarake për shumë kohë. Përkundrazi, tashmë në 1538, siç vëren De Marchis në "Breve Cenno Monografico-Storico del Comune di Lungro", u blenë nga zotërit e [[Altomonte|Altomontes]] të cilët pasi e ripushtuan territorin dhe e përdorën banesën feudale si pikë vëzhgimi, e konsideruan të dobishme ta shndërronin në banesë civile duke i dhënë një privilegj disa familjeve veçanërisht besnike ndaj zotërinjve pronarë.<ref>{{Cite web|url=http://www.arbitalia.it/news/lungro/2004/bavasso_castello.htm|title=Lungro, castello|language=it|access-date=}}</ref>
* [[Miniera e Kripës e Ungrës|Miniera e vjetër e kripës së gurit]], arkeologji industriale
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Të dhënat e para mbi zhvillimin demografik të fshatit renditen në "[[Fuoco (demografia)|zjarre]]": në [[1476]] regjistrohet prania e 17 [[Fuoco (demografia)|zjarrëve]], në [[1532]] janë 51, në [[1545]] janë 77, në [[1561]] vazhdon rritja demografike me praninë e 101 [[Fuoco (demografia)|zjarrëve]], në [[1595]] janë 160, në [[1648]] do të arrihet maksimumi, pra 164 [[Fuoco (demografia)|zjarrë]] për të ulet në [[1669]] në 131 [[Fuoco (demografia)|zjarrë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/Lungro/popol.htm|title=Andamento demografico Lungrese nel corso dei secoli|language=it|access-date=}}</ref>.
=== Binjakëzime ===
• {{Flamuri|Franca}} [[Montceau-les-Mines]], nga [[tetori]] [[2019|2019.]]
=== Feja ===
==== Riti bizantin ====
[[Skeda:Stemma dell'Eparchia.jpeg|thumb|Stema e Eparkisë së Ungrës]][[Eparkia e Ungrës]] është pika themelore e referimit për arbëreshët kontinentalë të Italisë dhe vazhdon të ruajë traditën fetare, gjuhësore dhe identitetin kulturor [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]. Eparkia u krijua më 13 shkurt [[1919]] nga [[Benedikti XV|Papa Benedikti XV]] dhe [[eparku]] i parë ishte [[Giovanni Mele]], të cilit iu pasua [[Giovanni Stamati]] dhe [[Ercole Lupinacci]]. Aktualisht drejtohet nga eparku [[Donato Oliverio]]. Eparkia ruan dhe mbroj gjuhën, zakonet, trashëgiminë fetare dhe kulturore të pakicës shqiptare në Itali.[[Skeda:Palazzo vescovile e sede dell'Eparchia di Lungro.jpeg|thumb|Pallati eparkal dhe selia e [[Eparkia e Ungrës|Eparkisë së Ungrës]]]]
Spiritualiteti fetar që lidh kishat e [[Arbëreshët në Itali|arbëreshëve]] me [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] është mijëvjeçar. [[Eparkia e Ungrës]], e themeluar në [[1919]] me vullnetin e [[Benedikti XV|Papës Benedikt XV]], mbledh nën jurisdikcionin e saj shumicën e kishave arbëreshe të ritit greko-bizantin në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] dhe disa edhe jashtë rajonit të [[Kalabria|Kalabrisë]]. Spiritualiteti arbëresh, që i referohet krishterimit të tipit bizantin, shprehet në thellësinë e ritit, të pasur me simbolikë dhe ceremonial sugjestiv. Ruajtja e ritit ka kohezuar qytetërimin arbëresh duke përcjellë traditat popullore, këngët liturgjike në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe [[Gjuha shqipe|shqip]], zakonet dhe kostumet. Roli që [[Kisha bizantine|Kisha Bizantine]] ka pasur për më shumë se pesë shekuj ka qenë i rëndësishëm themelor sepse i ka lejuar besimtarëve të saj të praktikojnë ritin lindor dhe të ruajnë dhe kultivojnë gjuhën dhe identitetin e tyre. Është pikërisht [[Liturgjia bizantine|riti bizantino-grek]] ai që bëhet elementi kryesor dhe nyjë e ruajtjes së trashëgimisë së kulturës dhe traditës shqiptare. Liturgjia dhe të gjitha festimet fetare kryhen në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe në [[Gjuha shqipe|shqip]] dhe, në raste të rralla, në [[Gjuha italiane|italisht]].
Është e rëndësishme të kujtohen, megjithatë, vështirësitë e mëdha që [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]] kanë dashur të kapërcejnë për të ruajtur identitetin e tyre, etnik dhe fetar, nga sulmet e vazhdueshme të kulturës mbizotëruese vendase (latine), të cilat synonin të shpërndanin besimtarët shqiptarë nga praktika e ritit lindor. Dallimet thelbësore midis krishterimit greko-bizantin dhe atij latin, vërehen për sa i përket [[kanunit|së drejtës kanonike]], e cila ndjek atë të [[ortodoks|ortodoksëve]], për kalendarin liturgjik të vet dhe ceremonialet lindore. Misa është ajo e [[San Giovanni Crisostomo|Shën Gjon Gojëarti]] që kryhet në gjuhën greke në funksionet solemne, në gjuhën shqipe në funksionet e përditshme. Veçoritë e ritit lindor, përveç kësaj, duken në paramentet e shenjta, në adhurimin e ikonave të shenjta si dhe në strukturën arkitekturore të Kishës. Veçoritë sugjestive të [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]], bazohen në ceremonialet e ndryshme që praktikohen për sakramentet e Inicimit të Krishterë. [[Pagëzimi|Baptizmi]] (''Pagëzim''), [[Konfirmimi|konfirmimi]] (''Vërtetim'') dhe [[Eukaristia|eukaristia]] (''Kungjimi'') administrohen së bashku dhe komunioni bëhet me bukë dhe me verë. Shumë sugjestiv është ceremoniali i [[Martesa|martesës]] dhe veçanërisht mistike dhe të ngarkuara me spiritualitet janë funksionet e [[Java e Shenjtë e Ungrës|Javës së Shenjtë të Ungrës]] (''Java e Madhe''), e përgatitur nga [[Kreshma|Kreshma e Madhe dhe e Shenjtë]].{{Shiko gjithashtu|Eparhia e Ungrës}}
=== Tradita dhe folklori ===
==== Festat popullore ====
===== Shën Leonard =====
Festa e [[San Leonardo del Limosino|Shën Leonardit]], e festuar më [[6 Nëntor|6 nëntor]], është e rëndësishme për atë që shenjti ka pasur kuptim për [[Miniera e Kripës e Ungrës|Kriporen e Ungrës]], ai ishte zgjedhur nga vetë minatorët si mbrojtës i tyre, aq shumë sa në vitet midis [[Shekulli XVIII|700]] dhe [[Shekulli XIX|800]] ata ngritën një kishëz në nder të tij.
===== Festa patronale e Shën Kollit dhe kaminet (vatrat) =====
Ndër festat e traditës së Ungrës, ajo padyshim më e rëndësishme është festa patronale e [[Nikolla i Mirës|Shën Kollit të Mirës]] (''Shën Kolli'') që zhvillohet më [[6 dhjetor|6 dhjetor]].
Festa patronale festohet së bashku me festën e dy shenjtorëve të tjerë: Shën Françesk Saverio (''Shën Frangji Saveri'') dhe Shën Françesk i Paolës (''Shën Frangjisku''). Në ditët 3-4-5 [[Dhjetori|dhjetor]] të çdo viti, pas kryerjes së novenës, ndizen [[vatrat]]: më 3 dhjetor në nder të Shën Françesk Saverio (datë në të cilën përsëritet edhe vdekja e tij), më 4 dhjetor në nder të Shën Françesk i Paolës dhe më 5 dhjetor (mbrëmja më e ndjerë nga populli i Ungrës) në nder të Shën Kollit. Më 5 dhjetor në [[Kryekisha e Shën Kollit|Katedralen]] zhvillohet vesperi me, në fund, bekimin e bukëve dhe shpërndarjen e tyre. Në mëngjesin e 6 dhjetor zhvillohet panairi tradicional dhe në pasdite procesioni nëpër rrugët e fshatit.
===== Madonna del Carmelo =====
Një festë tjetër e rëndësishme festohet në periudhën verore në nder të [[Beata Vergine Maria del Monte Carmelo|Zonjës së Bekuar Mari në Malin Karmel]]. Në dy të dielat rreth [[16 korrik|16 korrikut]] zhvillohen dy procesione: të dielën para 16 korrikut Madonna çohet në agim nga kisha e vogël në [[Katedralja e Shën Kollit|Katedralen]] (pas vigjiljes natën); të shtunën në mbrëmje zhvillohen festimet laike (koncert, shfaqje piroteknike), të dielën në mëngjes një panair i madh shtrihet përgjatë ish-[[SS105]] dhe në mbrëmje zhvillohet Procesioni Solemn.
==== Java e Prigatorëvet ====
Në komunitetet [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] dhe veçanërisht në ''Ungër'', në këtë javë që fillon nga e diela deri të shtunën para të dielës së parë të [[Karnavalet|Karnavalit]] (dymbëdhjetë ditë para [[Mercoledì delle ceneri|të mërkurës së Hënës]]), kujtohen të vdekurit (besohet se [[Jezusi|Jezu Krishti]] u ka dhënë atyre leje të dalin nga varret ose më mirë të kthehen në mbretërinë e të gjallëve si shpirtra, për të vizituar vendet ku kanë jetuar). Në Ungër ende është e gjallë tradita e "''picihudhra''", domethënë të kërkohet një ofertë për shpirtin e të vdekurve; fëmijët ose njerëzit në nevojë, duke i rrahur dyert e "''[[Gjitonia|gjitonisë]]''", presin që t'u jepet ushqim ose pije «''Për shpirtën e prigatorëvet''» ("''për shpirtin e të vdekurve''"); duke falënderuar, përgjigja për dhuratën është «''Nglezot gjithë të vdekurit''» ("''Le të pushojnë në paqe të vdekurit''"). Sipas traditës popullore, të vdekurit kthehen në banesën e tyre të përjetshme të shtunën në mëngjes, kur pas përfundimit të liturgjisë besimtarët shkojnë në procesion në varrezat për t'i vizituar të dashurit e tyre. Gjatë gjithë javës, instrumentet tipike të karnavalit të Ungrës "fiken". Të dielën, e quajtur '''«e diella të lidhurvet»''' (fjalë për fjalë ''"e diela e gjërave të bashkuara"'') familjet mblidhen rreth tryezës së shtruar për të kujtuar edhe një herë të vdekurit e tyre për të cilët ështu lutur në ditët e mëparshme, dhe nga kjo ditë fillon [[Karnavalet|karnavali]].
==== Karnavali ====
[[Karnavalet|Karnavali]] (''Karnivalli'') në Ungër ka një rëndësi të veçantë dhe ngjall interes të madh në të gjithë rajonin e [[Parku Kombëtar i Pollinos|Pollinos]]. Veçoritë etnike dhe folklorike e vendosin këtë festë ndër ngjarjet më të rëndësishme të traditës popullore [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]]. Nëpër rrugët e fshatit, në ritmin e klasikës ''fila ungrore'', takohen grupe djemtarësh dhe të rritur dhe në ritëm ecin nëpër rrugët e ngushta të qendrës historike. Këto grupe më pas priten në shtëpi dhe u ofrohet [[Vera (pije alkoolike)|verë]] dhe ushqime shtëpiake, gjithçka e gëzuar nga tingulli i [[organo (strumento musicale)|organit]] dhe i [[zampogna|zampogës]] dhe e ndërprerë nga ''vjershët'' (poezi) antike dhe të famshme të traditës këngëtare [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]]. Veçantia e vërtetë e karnavalit të Ungrës është dhënë nga improvizimi; asnjë kalendar i vërtetë ngjarjesh, vetëm spontaneiteti i grupeve të muzikantëve dhe i maskaradave të vetme ose të grupeve që i japin jetë rrugëve të qendrës, për të vazhduar më pas në shtëpi ose në ''katoqet'' (bodrumet).
==== Java e Shenjtë (Java e Madhe) dhe Pashkët ====
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Java e Shenjtë e Ungrës (Java e Madhe)|it|Settimana Santa di Lungro}}}}
==== Riti i kushqit dhe i martesës ====
Riti i kushqit dhe i martesës (''riti i kushqit e martesës''), pra riti i dasmës tek [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]], ka pasur gjithmonë një magji të veçantë si për ceremoninë përgatitore ashtu edhe për funksionin fetar. Natyrisht, me kalimin e shekujve, para dhe pas kanë ndryshuar në disa aspekte, ndërsa ceremonia fetare e [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]] ka mbetur e pandryshuar. Këto përshkrime të martesës tek Shqiptarët e Italisë janë shkruar nga Francesco Tajani në ''Historie albanesi'' të vitit [[1866]].
Riti i kushqit zhvillohet në një ditë të caktuar, kur dhëndri, me një procesion burrash dhe gra nga i gjithë farefisi i tij, niset për ta njohur. Të afërmit e rinj e pranojnë me gëzim. Gratë fillojnë një këngë lavdërimi, pastaj ato nga njëra anë, burrat nga ana tjetër, fillojnë një valle; dhëndri, i bashkuar me të tjerët, duke u përdredhur rreth saj, i hedh në ''madhia'' (një enë druri) unazën e dasmës, nga ana tjetër nusja e mbledh atë, dhe duke vazhduar me punën e saj, e mban në majë të buzëve. Më pas procesioni shpërndahet. Me këtë formalitet publik, lidhja bëhet e pandashme, çifti ka shkëmbyer një shenjë të parë dashurie, i gjithë fshati e di, tërshërit tashmë digjen, arbëreshët nuk dinin t'i shuajnë ndryshe veç me gjak. Derisa të përgatiten dasmat, është zakon që i riu i dashuruar me shokët e tij, gjatë gjithë natës në dritën e hënës, të shprehë me këngë shqipe nën dritaren e të dashurës së tij mundimet e pasionit të lindur, ta lavdërojë atë, t'i përcjellë psherëtimat e tij, dhe për këtë arsye këngët erotike janë shumë të zakonshme. Por jo gjithmonë shkon mirë: mund të ndodhë të marrësh mbi vete një kovë uji. Edhe nëse dy të rinjtë ishin fejuar, fjala e fundit i takonte babait të vajzës. Nëse babai është dakord, atëherë bëhet kushqia zyrtare (''kushqia''). Dita e kushqit zakonisht shënohet me "''i qelljin artë''" (i sjellin arin) vajzës dhe jo me "''bejin kushqin''" (fejohen). Në fakt, riti i kushqit, përveç se është një takim zyrtar midis familjeve për pëlqimin e martesës, karakterizohet nga dhuratat në ar që i dhëndri dhe familja e tij i bëjnë vajzës. Rregulli thoshte se i dhëndri duhej t'i dhuronte unazën dhe nëna si gjerdanin ashtu edhe byzylykun. Para shkëmbimit të dhuratave dhe pra para zyrtarizimit të kushqit, diskutohet për perspektivat që djaloshi mund t'i ofrojë vajzës dhe për pajën (''paja'') e vajzës. Edhe pas kushqisë, të rinjtë mund të dalin bashkë vetëm nëse shoqërohen nga prindërit e vajzës ose nga ndonjë i afërm. Pasi caktohet data e dasmës, bëhen publikimet dhe zgjidhen dëshmitarët (''kumbartë'') që zakonisht janë të afërm ose miq të familjes. Java që i paraprin ditës së martesës, e cila zhvillohej të dielën, familjet marrin vizita nga të afërm dhe miq që sjellin dhurata. Të enjten, familja e dhëndrit dërgon në shtëpinë e nuses një shportë (''kanistra'') me veshje dhe veshjen tradicionale shqiptare për nuse. Familja e nuses, nga ana tjetër, të shtunën i kthen dhuratat duke dërguar një pjatë zbukurimi (''spaza''). Gruaja që bart këtë pjatë të fundit përshkon rrugët që do të bënte, ditën tjetër, procesioni i dasmës. Bartëset e shportave merrnin një kompensim në para nga marrësi. Sa më i lartë ishte kompensimi, aq më shumë ishin vlerësuar dhuratat e marra.
Në mëngjez të [[Martesa|martesës]] fillon riti i veshjes me veshjen tradicionale shqiptare të plotë me të gjitha detajet e saj. Riti është mjaft i gjatë, aq sa edhe sot, kur dikush humb kohë thuhet "''vë stolit''", pra vesh veshjen shqiptare. Kur nusja është gati, dërgohet ëmbëlsira e dasmës (''mastacualli'') në shtëpinë e dhëndrit. Procesioni i dhëndrit mund të niset atëherë për të arritur në shtëpinë e nuses duke përshkuar rrugë të ndryshme nga ato që do të përshkonte procesioni i dasmës. I pari që niset është procesioni i dhëndrit, i ndjekur nga ai i nuses. Në krye të procesionit të parë është babai i dhëndrit dhe një i afërm i ngushtë, i ndjekur pastaj nga dhëndri me dy dëshmitarët dhe të ftuarit e dhëndrit. Menjëherë pas vjen nusja me babain dhe të ftuarit e saj. Pasi mbërrijnë përpara portës kryesore të kishës, dhëndri ndalet dhe pret ardhjen e nuses, dhe ata hyjnë në kishë ku i pret papasi dhe ku do të zhvillohet ceremonia. Pasi dalin nga kisha, procesioni zakonisht drejtohet në shtëpinë e dhëndrit. Gjatë kalimit të procesioneve ishte zakon të hidheshin konfeta dhe monedha nga fqinjë ose të njohur që nuk merrnin pjesë në dasmë. Pasi mbërrijnë në pragun e shtëpisë, t'i presë është nëna e dhëndrit që i rrethon të dy me një rrip elegant duke pritur çiftin e ri në shtëpi. Fillojnë më pas festimet me verën më të mirë, të ruajtur për këtë rast, dhe ëmbëlsira të bëra të gjitha në shtëpi. Duhet mbajtur mend se gratë shqiptare, njësoj si burri, ushtrojnë autoritet brenda shtëpisë.
Sot, në përgjithësi, riti dhe traditat e martesës janë të njëjta. Riti i kushqit ka humbur pjesërisht vlerën dhe prej rreth pesëdhjetë vitesh pak njerëz martohen me veshje tradicionale shqiptare. Po humbet edhe zakoni i shkuarit në shtëpinë e nuses përpara se të shkohet në kishë. Në fakt, shpesh dhëndri pret nusen direkt në kishë. Funksioni fetar ka mbetur i pandryshuar.
Disa terma të rëndësishëm janë: i fejuar dhe dhëndër: "''dhëndërr''", e fejuar: "''nusja'''', vjehërr/vjehëra: "''vjehërr/vjehëra''", nuse: "''e re''", fejëzimi: "''kushqi''", martesë: "''martesë''".
==== Riti i matit ====
[[Skeda:Il rito del mate.jpeg|thumb|Në foto instrumentet për përgatitjen e ''[[Mate (pije)|matit]]'': ''kungulli'' (enë), ''Pumbixhi'' (një lloj kallam metalik) dhe ''Çikullatera'' (enë ku vlon uji)]]
Rituali i matit (''riti i matit'') ka rrënjë nga flukset migratore që kanë çuar shumë shqiptarë nga Ungra të largohen nga vendi për të shkuar në [[Amerika]], veçanërisht në [[Argjentina]]. Ndër zakonet kulinare ekskluzive të Ungrës, riti i matit përfaqëson një shembull të madh të kontaminimit gastronomik dhe përfshirjes sociale. ''Kungulli'', enë e zgavruar e përftuar nga një kungull i zbrazur me kujdes, ''Pumbixhi'', një lloj kallam metalik dhe ''Çikullatera'', ena ku vlon uji, janë aksesorë themelorë të ritualit. Përgatitja e matit është shumë e thjeshtë. Pasi të vendoset ''Çikullateren'' mbi zjarr dhe të nxehet uji, përgatitet ''kungulli'' brenda të cilit vendoset një copë zjarr, një lëvozhgë portokalli të tharë më parë, mateja vendoset ''pumbixhi'' dhe shtohet sheqeri, pastaj derdhet uji i nxehtë dhe konsumohet përmbajtja duke e thithur qartë përmes ''pumbixhit''. Atmosfera që shërben si kornizë për këtë ritual është ajo dimërore, kur banorët e Ungrës duan të ulen në rreth pranë vatrës (''vatra''), për të shijuar maten, duke e bërë të qarkullojë nga dora në dorë në ''gjitonì'' ose tek mysafirët që pinë të gjithë nga i njëjti ''pumbixh''. Kjo praktikë rrethore ka rrënjësuar menjëherë në Ungër, një nga vatrat e kulturës [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] ku nocioni i rrethimit është i fortë si në konceptin e mënyrës së jetesës ashtu edhe në fushën arkitekturore. Ky element me interes të konsiderueshëm socio-antropologjik ka forcuar më tej karakteristikat e shoqërueshmërisë dhe ka kontribuar për t'i bërë edhe më të forta parimet e ''[[Gjitonia|gjitonisë]]'' arbëreshe.
=== Institucione, ente dhe shoqata ===
==== Spitali Civil ====
Spitali Civil i Ungrës, i filluar të ndërtohet në 1967, i përfunduar në 1970 dhe i inauguruar më 8 dhjetor 1976, është një kompleks i realizuar me zgjidhje arkitekturore moderne, i vendosur në rrethinë Carrocchia. Struktura zhvillohet në katër kate dhe ngrihet mbi një sipërfaqe prej 8000 m² në një kodër 550 metra mbi nivelin e detit, në një pozicion panoramik nga ku mund të dominohet me shikim masivi i maleve në veri ([[Monte Pollino|Pollino]]) dhe [[Piana di Sibari|fusha e gjerë e Sibarit]] deri në Detin Jon në jug-lindje. Spitali ka qenë deri para disa vitesh një pikë referimi e rëndësishme për shëndetësinë e zonës dhe territoreve më të afërt. Në vitet e fundit, me planin e rikthimit të komisarëve të shëndetësisë së [[Kalabria|Rajonit Kalabri]], nosokomi është rikonvertuar në C.A.P.T. (Qendër Ndihme Primare Territoriale) dhe në "Shtëpi të Shëndetit".
== Kultura ==
=== Arsimi ===
* Biblioteka komunale «Alberto Straticò»;
* Biblioteka e Katedrales;<ref>{{Cite web|url=https://www.meravigliedicalabria.it/viaggio-nel-cuore-dellarberia-calabrese/|title=Viaggio nel cuore dell’Arbëria calabrese • Meraviglie di Calabria|website=www.meravigliedicalabria.it|date=2024-01-22|language=it|access-date=2024-01-23}}</ref>
* Fondi i Kurisë Episkopale;
* Fondi privat Alfredo Frega;
* Fondi privat Familja Stratigò.
=== Shkollat ===
* [[Kopshti i fëmijëve|Shkolla Parashkollore Shtetërore]]
* Shkolla Parashkollore Parare "De Santoianni"
* [[Shkolla fillore|Shkolla Fillore]]
* [[Scuola secondaria di primo grado in Italia|Shkolla e Mesme e Shkallës së Parë]]
* [[Liceo scientifico|Liceo Shkencor Sportiv]]
* [[Istituto professionale|Institut Profesional Industria dhe Artizanat]]
=== Muze ===
[[Skeda:Targa Intitolazione Museo Storico della Miniera Salgemma Lungro.jpg|thumb|Tabelë dygjuhëshe e Muzeut Historik të Minierës së Kripës së Ungrës]]
* Muzeu Historik i [[Miniera e Kripës e Ungrës|Minierës së Kripës]]: i inauguruar në [[2010]] mbledh relike, dokumente, uniforma të atyre që kanë punuar brenda ndërtesës; i transferuar në [[2022]] në selinë e ish-bibliotekës komunale, në Corso Skanderbeg, inaugurohet më [[14 Maj|14 maj]] të të njëjtit vit dhe i kushtohet kujtimit të profesorit Giovan Battista Rennis, krijuesit të muzeut.
* Muzeu Diocesane i [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]]: i inauguruar më [[1 Nëntor|1 nëntor]] [[2015]], strehon të gjitha rrobat e shenjta të peshkopëve që janë ndjekur në [[Eparhia e Ungrës|Eparhi]] që nga themelimi i saj, në [[1919]], duke rilancuar objektet e traditës kulturore dhe fetare të [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë]].
=== Media ===
==== Shtypi ====
* ''Lajme'' (Periodik i [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]])
* ''DIELLI'' (Periodik politik dhe kulturor)
* ''Il Tiro'' (nuk botohet më) ''-'' ishte një revistë dy-mujore luftarake e botuar në Ungër në vitet e para të [[1880]] nga Costantino Bellusci, drejtor përgjegjës, dhe e shtypur në [[Castrovillari]] nga shtypshkronja historike e Francesco Patitucci. Kishte si nëntitull "''Gazeta e Popullit''". Fletja në vitet e pakta të jetës kishte mbledhur simpatitë e një grupi të gjerë lexuesish nga Ungra dhe jo vetëm<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/tiro/TIRO_on_line.htm|title=Tiro OnLine|language=it}}</ref>. Faqja e parë e 2 majit [[1882]] [http://www.ungra.it/tiro/tiro_cop/tiro_cop.htm].
=== Kostume ===
[[Skeda:Un tipico costume femminile.jpeg|thumb|Kostum tipik femëror i përdorur për ditët festive]]
Kostumet tipike femërore arbëreshe (''stolit'') të Ungrës ende sot vihen, si nga të rejat ashtu edhe nga më të vjetrat. Ekzistojnë dy lloje kostumesh femërore: një i përdorur për festat dhe një tjetër i përditshëm. Kostumi i gala përbëhet nga pjesët e mëposhtme: dy funde të brendshme (''sutanina''), një fund i palosur prej sateni të kuq (kamizola) me skaje të thurur me fije ari (''galuni''), një fund i palosur prej sateni blu që mblidhet si guaskë dhe vihet mbi krah (''cofa''), një këmishë e bardhë me grep (''linja''), një jelek i shkurtër kaltërosh i gjithë i qëndisur me ar (''xhipuni''), flokë të ndarë në mes, të thurur me shirita dhe të mbledhur prapa në "''kesa''", një shall me ngjyrë të kuqe për gratë e martuara (''pani''). Kostumi i përditshëm është veshja e përditshme. Është shumë i thjeshtë dhe përbëhet nga: një fund i kuq i palosur me skaj të gjelbërt, një këmishë e bardhë, një përparëse (''vandizini''), një jelek i zi me qëndisje të bardhë. Kostumi mashkullor shqiptar përdoret vetëm në rastet e manifestimeve fetare dhe folklorike. Përbëhet nga pantallona të bardha (''brekët të bardha'') me vija anësore të kuqe ose blu dhe qëndisje në të verdhë, këmishë (''këmish'') e bardhë, jelek i zi i qëndisur dhe kapelë (''këleshi'') e bardhë prej leshi në formë trungu të konit.
=== Muzikë dhe këngë ===
«''Këngët popullore shqiptare, pra, janë shprehje individuale, të mbushura me ndjenjat e popullit, të ushqyra me trashëginë e idealit, që e mbushnin veten atë epokë epike, kur i gjithë populli ishte kalorës. Por Shqiptarët e mbrojtën atë me shpatë dhe e ngjallën me këngë, dhe kur shpresat e tyre u ndërprrën, shumë braktisën atdheun, duke ikur në drejtime të ndryshme, dhe duke bartur me vete, pasi tjetër s'mundeshin, kujtimet dhe këngët e tyre, të cilat rifiluan në tokën e mërgimit. Këngët dashurie dhe elegjike, që na paraqesin një aspekt tjetër të jetës, duken si një përzgjedhje e poezive më të buta dhe elegante që zotëron letërsia popullore shqiptare. Konceptim i qartë dhe i shijshëm, ndjenjë e hollë dhe e butë, figura të buta dhe të shkathëta, na mbushin, tani me dhimbje tani me gëzim, zemrën dhe veshët me muzikë të këndshme''». Kështu shkroi Marchianò për popullin shqiptar, duke nxjerrë në pah sa ishte i rëndësishëm kënga për këtë etni të vendosur.
Këngët (''këngat'') e arbëreshëve të Ungrës në përgjithësi janë të katër llojeve të ndryshme:
* Këngë epike që tregonin veprat e Skënderbeut dhe të popullit shqiptar;
* Këngë dashurie;
* Këngë të shenjta (si ''kalimere'');
* Këngë vdekjeje.
Ndër këngët më të famshme janë: ''Ill i bukur'', ''Ka mali'', ''Kostandini i vogëlith'', ''Vdekja e Skanderbeut'', ''Ngushti Moresë, Kopile moj Kopile''.
=== Kuzhinë ===
Gastronomia (''të ngrënit'') arbëreshe gjen në Ungër një udhëkryq interesant për të shijuar specialitetet tipike arbëreshe dhe mesdhetare. Në Ungër është e mundur të shijosh makaronat e freskëta në të gjitha format e tyre: makarona (''rrashkatjelt''), knodel (''strangulrat''), lasagna (''tumac''), spageti të hollë (''fidhilt''), bucatini (''hullonjrat''), të përziera me salca të thjeshta domatesh të freskëta dhe borzilokut, ose me salcë të bazuar në mish derri ose kec.
Ndër specialitetet tipike një vend të rëndësishëm zë ''Shtridhelat me fasule'', një makarona shumë e veçantë e punuar me kujdes me dorë dhe e përzier me një salcë domatesh dhe fasule. Është pjata tipike e Ungrës me origjinë shqiptare, pasi nuk gjen përputhje veçse në vende të tjera shqiptare. Makaronat, të punuara plotësisht me dorë, marrin një formë të veçantë që i afrohet pak atij të fidelave. Një pjatë tjetër tipike është ''Dromsat'' me bazë miell dhe ujë, e përzier me salcë domatesh të freskëta të ngarkuar me spec djegës. Ndër pjatat e dyta, kërpudhat kanë një vend prestigjoz për shumicën e bimëve të pranishme në territorin malor. Ndër recetat e shumta na pëlqen të citojmë më karakteristikat: kërpudha porcini me speca (''këpurdhë me kangariqra''), kërpudha dhe patate (''këpurdhë me pataka''). Të shijshme janë gjithashtu shumë zierje mishi dhe specash: zierje salsiçe dhe specash të thatë (''stufatjel me saucicë''), zierje brinjësh derri dhe specash (''stufatjel me brinjaz derku''). Dhe pastaj mishi i derrit: organet e brendshme (''drudhezit''), mish i zier (''cingaridhet''), xhelatinë (''puftea''), përveç salsiçeve të shijshme të Ungrës me aromën karakteristike të maruleve të egra që i bën të pazatueshme. Djathrat, të prodhuar nga kullotat e larta, të pasura me barishte aromatike, kanë fituar një vend të rëndësishëm. E gjitha shoqërohet me verërat robuste lokale të hardhive Galzei (''Gauxet'') ose me verërat e rafinuara D.O.C. të Pollino. Ëmbëlsirat, në fund, para së gjithash ''kulaçi'', ëmbëlsirë luksoze dasmash me bazë mjalti; ëmbëlsirat e Krishtlindjeve, ''grispellet'', ''xhuxhullet'', ''kanarikulit'', ''bukunotet''; ëmbëlsirat e [[Pashkët|Pashkëve]], ''nusezat'', biskota me miell (''viscote të pirvëluarë''), vaj dhe farë anasoni, pa harruar frutat e thata ku dallohen fiqtë e famshme të Ungrës (''fiqë të bardha e kriqezit'').
=== Ngjarje ===
Që nga [[2013]] Ungra feston “''Festa e verës dhe e shijeve të vjetra të territorit''”, një edicion (që arriti në edicionin e pestë në [[2018]]) që organizohet nga shoqata kulturore Acta Ungra më [[27 Dhjetor]] të çdo viti në qendrën historike. Në këtë ngjarje paraqitet një shfaqje enogastronomike me tema përmirësimin e produkteve tipike dhe sipërmarrjen në këtë sektor, duke i dhënë rëndësi prodhimeve agro-ushqimore dhe artizanale, dhe me shumë muzikë.
Që nga [[2016]], gjatë periudhës së Karnavalit, Proloco “Arberia” e Ungrës feston “Rivokimin Historik të heroit shqiptar [[Gjergj Kastrioti Skënderbeu|Gjergj Kastrioti Skënderbeu]]”, që ka arritur në edicionin e tretë, për të rivokuar dhe kujtuar veprat e heroit shqiptar duke vazhduar festimet me Karnavalin e famshëm të Ungrës. Emri i ngjarjes është kushtuar “''Skanderbeku: Prindi i Arbërisë''” dhe zhvillohet çdo vit të dielën e [[Karnavalet|karnavalit]].
== Ekonomia ==
=== Miniera e Kripës ===
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro}}}}
[[Skeda:Miniera di Lungro.jpg|thumb|Jashtë Minierës së Kripës|majtas]]
[[Skeda:Operai della miniera salifera, Lungro sec. XX - san dl SAN IMG-00003687.jpg|thumb|Punëtorë të minierës së kripës, Ungra, fillimet e shekullit XX.]]
Afër vendbanimit gjejmë një [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierë të rëndësishme dhe të thellë të kripës]]. Depozita e kripës e Ungrës, e përmendur edhe nga [[Plini Plaku]], ishte pasuria më e madhe e [[Fusha e Sibarit]] deri në 1976, vitin e mbylljes. Kripa e Ungrës eksportohej në të gjithë [[Kalabria|Kalabrinë]], në disa rajone të tjera të [[Italia|Italisë]], dhe edhe në [[Evropa|Evropë]]. Miniera e kripës e Ungrës dha punë shumë punëtorëve, të cilët çdo ditë zbrisnin 2000 shkallët që çonin në galeri. Skematikisht, miniera e kripës e Ungrës përbëhej nga një masë kripe që kishte formën e një koni të përmbysur që ngushtohej ndërsa kriparët zbrisnin në nivele të ndryshme të nëntokës. Shenjti mbrojtës i kriparëve ishte [[Shën Leonard]] të cilit iu ndërtua një kishëz që u shemb për shkak të problemeve hidrogjeologjike. Në historinë e [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierës]] duhet kujtuar greva e lavdishme e përgjithshme e 1969 që shmangu mbylljen, e shtyrë për disa vite më vonë. Por shumë janë ngjarjet dhe vështirësitë që kanë shoqëruar nxjerrjen e kripës. Që nga 1976 miniera është braktisur, deri në 2015 kur filloi procesi i rimëkëmbjes dhe restaurimit, por sot për sot e pakuptueshëm i ndalur. Për të kujtuar kriparët e minierës së kripës është vendosur një monument-podest (që përfaqëson minatorët në punë) në Rrugën Skënderbeu, pranë vilës komunale. Deri para disa vitesh çdo ditë në mesditë, nga çatia e ndërtesës “ex-dopolavoro”, binte [[Sirena (akustike)|sirena]], e njëjta që shoqëronte hyrjen e [[minatorëve]] në [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierë]].
[[Skeda:Monumento ai Salinari - Lungro - maggio 2023.jpg|majtas|thumb|440x440px|Monumenti i Kriparëve në rrugën Skënderbeu.]]
=== Bujqësia ===
Në Ungër [[Bujqësia|bujqësia]], si për shkak të mjedisit fizik, për ngushtësinë e territorit dhe sidomos për praninë e minierës shekullore të kripës, ka pasur karakter dytësor, dhe gjatë shekujve ka pasur preferenca për kultura të hardhisë, të ullirit, të [[perimeve]], të [[Pemët frutore|pemëve frutore]], të prodhimit dhe shishezimit të [[Vaji i ullirit|vajit të ullirit]] dhe të [[Vera (pije alkoolike)|verës]] DOC.
=== Rüeping ===
Në fillimet e shekullit XX një ndërmarrje gjermane, Rüeping S.p.A., lidhi një kontratë me komunën e [[Saracena|Saracenës]] për prerjen dhe shfrytëzimin e burimeve pyjore. Më vonë zona të tjera u prekën nga firma, si hapësirat malore të ''Ungrës'', [[Ferma (Itali)|Fermës]], [[San Donato di Ninea|San Donato di Nineas]], [[San Sosti|San Sostit]], [[Mormanno|Mormannos]], [[Morano Calabro|Morano Calabros]], [[Verbicaro|Verbicaros]]. Mbi 600 persona punuan në çbërjen e pyjeve që zgjati deri në vitet ’50 (zona e Palombaro - [[Saracena|Saracenë]]) dhe megjithatë, edhe sot mbeten disa gjurmë të periudhës: strehimi Palmenta (shkatërruar nga një zjarr në 2014), gjurmë hekurudhash (në rrugën që çon nga [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] në Cardillo) që lidhnin Piano Novacco me [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] dhe teleferikë që transportuan trungjet në fraksionin Zoccalia ([[Saracena|Saracenë]]) nga [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]]. Nga dekada e parë e shekullit XX deri rreth 1930, u shkatërruan mbi 100.000 duke kursyer vetëm disa shembuj për hektar. Një hekurudhë pyjore me [[hekurudhë me gjërësi të reduktuar]] (600 mm) arrinte në [[Stacioni i Spezzano Albanese Terme|stacionin e Spezzano Albanese Terme]] për dërgimin dhe ngarkimin e trungjeve në portin e [[Sibari|Sibarit]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/rueping/rueping.htm|title=Rueping - Ungra.it|language=it}}</ref>.
Deri në 2014 ekzistonte afër strehimit të [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] një ndërtesë që daton nga fillimet e shekullit XX, e përdorur si depo nga punonjësit e ndërmarrjes Rüeping, e cila më pas u bë strehim (''Rifugio Palmenta''). Pas një zjarri me dashje, nga ndërtesa nuk ka mbetur gati asgjë<ref>{{Cite web|url=http://www.paese24.it/29637/pollino/la-palmenta-in-fumo-tra-saracena-e-lungro-muore-un-po-di-pollino.html|title=La Palmenta in Fumo|language=it}}</ref>.
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}}}
=== Artizanati ===
==== Ikonat ====
Origjina lindore dhe konstantinopolitane e [[Ikonat|ikonave]] ka qenë gjithmonë një element në favor të pretenduar autenticiteti të tyre, i mbështetur, ndër të tjera, nga një dëshmitar i jashtëzakonshëm: plaçkitja e [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]] në [[1204]] nga kryqëtarët, pas së cilës filluan të qarkullojnë në Perëndim një numër i madh ikonash dhe relikvash. Një tjetër kusht i nevojshëm për atribuimin e "statusit" është fuqia për të kryer mrekulli, jo sepse janë vetëmrekulluese, por sepse, përmes tyre, manifestohet vepra taumaturgjike e Zotit. Në kishat [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] të [[Liturgjia bizantine|ritit greko-bizantin]] Imazhet e Shenjta vendosen në një hapësirë të caktuar për to, [[Ikonostasi|ikonostasin]], e cila ndan vimën e rezervuar për celebrantët nga naosa e destinuar për besimtarët. Të realizuara në material të ndryshëm nga ai i strukturës që i pranon, ikonat u ofrojnë besimtarëve të çdo niveli kulturor mundësinë për të parë "atë të padukshmen që u bë i dukshëm", objekt i jo pak argumenteve patristike, duke dëshmuar se janë mbajtëse të një gjuhe universale.
== Infrastrukturë dhe transport ==
Ungra arrihet përmes [[Strada statale 534 di Cammarata e degli Stombi|SS 534]]-[[Strada statale 105 di Castrovillari|SP263 (ish SS105)]].
== Administrim ==
Administrata aktuale komunale e Ungrës drejtohet nga kryetari i komunës Carmine Ferraro, i zgjedhur në turin zgjedhor të [[12 Qershor|12 qershorit]] [[2022]] me listën civile Rinascita. Në politikën lokale Ungra ka pasur kandidatë të rëndësishëm për postin e kryetarit të komunës.
{| class="wikitable"
!Periudha
!Kryetari i Parë
!Lista Fituese
!Shënime
|-
|[[1894]] - [[1905]]
|Nicola Irianni
|
|<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.admlungro.it/corsa.htm|title="La corsa" storia della politica locale - Sindaci di Lungro dal 1900|access-date=7 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209180104/http://www.admlungro.it/corsa.htm|archive-date=9 shkurt 2019|url-status=dead|language=it}}</ref>
|-
|[[1905]] - [[1907]]
|Costantino Cucci
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1908]] - [[1910]]
|Ugo Strocchi
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1912]] - [[1913]]
|Francesco Saverio Samengo
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1914]] - [[1920]]
|Pietro Laurito
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1920]] - [[1926]]
|Ambrogio Cortese
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1943]] - [[1946]]
|Angelo Stratigò
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1946]] - [[1946|1952]]
|Martino Pasqualino
|Sveglia (S.C.A.)
|
|-
|[[1952]] - [[1956]]
|Martino Pasqualino
|Tromba (S.C.A.)
|
|-
|[[1956]] - [[1956|1960]]
|Borrescio Vincenzo
Verducci Giuseppe
|Tromba (S.C.A.)
|Pasi u zgjodh disa muaj më parë, Borresciut iu nënshtrua (shkaqet nuk dihen me saktësi) Verducci, anëtar i PCI-së dhe i listës zgjedhore TROMBA, i cili mbeti në detyrë deri në fund të mandatit
|-
|[[1960]] - [[1965]]
|Blumetti Francesco
Verducci Giuseppe
|Tromba (S.C.A.)
|Në 1960 u zgjodh Kryetar i Ungrës Blumetti, punëtor në kripore dhe anëtar i PCI-së, i cili e përfundoi mandatin e tij me Verducci
|-
|[[1965]] - [[1964|1970]]
|Bellizzi Angelo
|Dy kallinj (PSI-DC-PSDI)
|
|-
|[[1970]] - [[1970|1975]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (PCI-PRI-PSIUP)
|
|-
|[[1975]] - [[1975|1980]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.C.I. - P.S.I. - P.R.I.)
|
|-
|[[1980]] - [[1980|1985]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|PCI]] - PSI)
|
|-
|[[1985]] - [[1985|1990]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|P.C.I]].)
|
|-
|[[1990]] - [[1990|1995]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|P.C.I]].)
|
|-
|[[1995]] - [[1995|1998]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.D.S.)
|
|-
|[[1998]] - [[1998|2003]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.D.S.- P.P.I)
|Zgjedhjet zhvillohen para skadimit natyror pasi Kryetari Iannuzzi humb të drejtën, sipas një vendimi të Gjykatës, duke qenë i paeligjshëm në 1995
|-
|[[2003]] - [[2003|2006]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (DEM.SIN.- VERDI-MARGHERITA)
|
|-
|[[2007]] - [[2012]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Zgjedhjet zhvillohen para skadimit natyror pasi Kryetari Iannuzzi humb të drejtën si pasojë e një mozioni mosbesimi nga ana e këshillit komunitar.
|-
|[[2012]] - [[2017]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|
|-
|[[2017]] - [[2022]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Mandati i tretë radhazi lejohet sipas "dekreteve [[Graziano Delrio|Delrio]]" të 2014<ref>{{Cite web|url=https://www.targatocn.it/2014/03/27/leggi-notizia/argomenti/politica/articolo/nei-comuni-con-meno-di-3000-abitanti-il-sindaco-potra-governare-per-un-terzo-mandato-consecutivo.html|title=Nei Comuni con meno di 3.000 abitanti il sindaco potrà governare per un terzo mandato consecutivo.|access-date=|archive-url=|archive-date=|url-status=|language=it}}</ref>
|-
|[[2022]] -
e deri më sot
|Ferraro Carmine
|Rilindja ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Në fund të turit zgjedhor votuesit do të jenë 1.624 nga 2.661 zgjedhës (61,71%), lista "Rilindja" do të marrë 844 vota (52,62%) dhe lista "Ungra në Zemër" 760 vota (47,38%).
|}
== Sport ==
Për rreth 15 vjet (nga sezoni 1980/1981 deri në sezonin 1994/1995) në Ungrë ekzistoi një skuadër futbolli amatore, ''AS Lungro''. Ngjyra sociale ishte e kuqe, ndërsa "simboli" ishte një shqiponjë dykrenore (që kujtonte flamurin [[Shqipëria|shqiptar]], duke qenë Ungra një komunitet [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]). Skuadra arriti rezultatin më të lartë duke arritur në kampionatin e [[Prima Categoria|Kategorisë së Parë]], duke qëndruar aty gjashtë sezone (pas gjashtë sezonesh në Kategorinë e Dytë dhe tre në Kategorinë e Tretë pa u rënë kurrë). Nga viti 1995, për shkak të mungesës së fushës së lojës, skuadra nuk u regjistrua në asnjë kampionat amator<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/kujtima/aslun1/allen.htm|title=AS Lungro, campionati e allenatori|language=it|access-date=}}</ref>. Në fillim të viteve [[2000|2000]] u rifillua skuadra (me emrin ''Polisportiva Lungro''), duke filluar përsëri nga [[Terza Categoria|Kategoria e Tretë]] luajti katër sezone në impiantin e vjetër sportiv; pas kësaj parenteze të shkurtër, për shkak të mungesës së plotë të fushës, qyteti nuk pati më një skuadër futbolli.
Më [[17 Qershor|17 qershor]] [[2016|2016]] lindi ''ASD Polisportiva Lungro'' me qëllimin, të realizuar, të krijonte një sektor të rinjsh për [[Futsalli|futsall]].
Më [[16 Shtator|16 shtator]] [[2019|2019]] lindi ''Polisportiva Arberia'', skuadër futbolli me 11 lojtarë që luan në Kategorinë e Tretë, në përfaqësim të tre komunave ''Ungra'', [[Firmoza|Firmoza]] dhe [[Ferma (Itali)|Fermo]] me seli në këtë të fundit.
== Shënime ==
<references/>
== Bibliografia ==
* {{Cite book|author=Aiello Roberto Mazzei Giuseppina|title=Calabria: Viaggio alla scoperta della mia terra|publisher=FdBooks|year=2020|isbn=978-88-3166-151-5|ref={{sfnref|Aiello|Mazzei|2020}}|language=it}}
* {{Cite book|author=Castiglia Gianfranco|title=Monaci, feudatari e popolazione della Calabria settentrionale in due fonti diplomatiche di età sveva in: Apollinea, Novembre-Dicembre 2020|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2020|pages=38-40|language=it}}
* Damis Francesco, ''Gli Albanesi di Lungro''.
* {{Cite book|author=De Marchis Domenico|title=Breve Cenno Monografico-Storico del Comune di Lungro|url=http://www.ungra.it/art/De_Marchis_Lungro/Lungro.htm|publisher=Tipografia di Luigi di Domenico e comp.|year=1858|ref={{sfnref|De Marchis|1858}}|language=it}}
* De Marchis Gabriele, ''Profilo storico geografico del comune di Lungro''.
* De Marco Ambrogio, ''Guida illustrata di Lungro''.
* De Marco Ambrogio, ''Lungro profilo geografico, storico, religioso, economico, politico, sociale. Fatti, personaggi, immagini, ricordi''.
* {{Cite book|author=Galanti Giuseppe Maria|title=Giornale di viaggio in Calabria (1792)|publisher=Soveria Mannelli|year=2008|isbn=978-88-498-1905-2|ref={{sfnref|Galanti|2008}}|language=it}}
* {{Cite book|author=Mattanò Vincenzo Maria|title=Il centro antico di Lungro. Un raro documento di rigore tipologico e di sofisticata strategia insediativa|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2012|isbn=978-8-89-627626-6|language=it}}
* {{Cite book|author=Moccia Daniela|title=Iconografia neo-bizantina nell'eparchia di Lungro|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2002|isbn=978-8-88-748236-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Rennis Giovan Battista|title=La tradizione popolare della comunità arbëreshe di Lungro|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2000|isbn=88-87482-15-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Rennis Giovan Battista|title=La tradizione bizantina della comunità italo-albanese di Lungro il rito, le festività, la storia e le usanze|url=https://www.dimarcomezzojuso.it/autore.php?id=453|publisher=Editoriale Progetto 2000|location=Cosenza|year=1993|language=it}}
* {{Cite book|author=Rodotà Pietro Pompilio|title=Dell’origine progresso, e stato presente del rito greco in Italia osservato dai greci, monaci basiliani, e albanesi, Libro III|url=https://books.google.it/books?id=QgjocV3b-PkC|location=Roma|year=1763|language=it}}
* {{Cite book|author=Sole Giovanni|title=Breve storia della reale salina di Lungro|publisher=Brenner|location=Cosenza|year=1981|language=it}}
* {{Cite book|author=Zangari Domenico|title=Le colonie italo albanesi di Calabria - Storia e demografia|publisher=Caselli|location=Napoli|year=1941|language=it}}
== Shiko edhe ==
* [[Eparhia e Ungrës]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Arbëreshët në Itali]]
* {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino}}
* [[Gjergj Kastrioti Skënderbeu]]
* {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro}}
* {{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}
* {{ill|Përroi Tiro|it|Torrente Tiro}}
* {{ill|Java e Shenjtë e Ungrës (Java e Madhe)|it|Settimana Santa di Lungro}}
* {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Cite web | url = http://actaungra.com/ | title = Associazione ACTA UNGRA | access-date = 2017-06-26 | archive-date = 2017-09-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170918153110/http://www.actaungra.com/ | url-status = dead | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.lungro.gov.it/hh/index.php | title = Komuna e Ungrës - Bashkia e Ungrës | access-date = 2016-02-27 | archive-date = 2016-03-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305060733/http://www.lungro.gov.it/hh/index.php | url-status = dead | language = it }}
* {{Cite web | url = https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=32351&RicDimF=2 | title = Komuna e Ungrës | ref = {{sfnref|Comune di Lungro}} | access-date = 2021-06-06 | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.lungro.chiesacattolica.it/ | title = Eparkia e Ungrës - Eparki e Ungrës | access-date = | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.ungra.it/ | title = Ungra - Sajti arbëresh i Ungrës (CS) | access-date = 2020-06-06 | language = it }}
* {{Cite web | author = Nicola Bavasso | url = http://www.arbitalia.it/stampa/pubblicazioni/2004/bavasso_ungra_zuccaro.htm | title = Ungra Katund i Arbërisë | date = 2004 | ref = {{sfnref|Nicola Bavasso|2004}} | access-date = 2021-05-30 | language = it }}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Ungra]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
[[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]]
p6k91vpzbsb9tprkjymwvzvcnnapxin
3043387
3043386
2026-09-18T08:47:24Z
Arianit
106
/* Sport */
3043387
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Ungra
| native_name = Lungro
| settlement_type = Komunë
| image_skyline = Lungro.jpg
| image_caption =
| image_flag = Lungro-Gonfalone.png
| flag_alt =
| image_shield = Lungro-Stemma.png
| shield_alt =
| image_map = Map of comune of Lungro (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
| map_caption = Pozicioni i komunës së Ungrës brenda provincës së Kozencës
| coordinates = {{Coord|39|45|N|16|7|E|region:IT|display=inline,title}}
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Itali]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës]]
| leader_title = Kryetari i Komunës
| leader_name = Carmine Ferraro (që nga 14 qershori 2022)
| leader_party = Rinascita ([[Lista civica|Listë Civike]])
| elevation_m = 600
| population_demonym = lungresi (italisht)<br>ungërnjotë (arbërisht)
| blank_name_sec1 = Shenjti mbrojtës
| blank_info_sec1 = [[san Nicola di Mira]] (Shën Kolli)
| blank1_name_sec1 = Dita e shenjtit
| blank1_info_sec1 = 6 dhjetor
| blank2_name_sec1 = Komuna kufitare
| blank2_info_sec1 = [[Firmoza]], [[Altomonte]], [[Ferma (Itali)|Fermo]], [[Orsomarso]], [[San Donato di Ninea]], [[Saracena]]
| blank3_name_sec1 = Gjuha zyrtare
| blank3_info_sec1 = ''[[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]'' (shqip)
| blank4_name_sec1 = Zona sizmike
| blank4_info_sec1 = 2
| blank5_name_sec1 = Gradë ditë
| blank5_info_sec1 = 2010
}}
'''Ungra''' (italisht: ''Lungro''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=364|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/364|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] italiane e [[Provinca e Kozencës|provincës së Kozencës]] në [[Kalabria]].
Ndodhet në 600 metra mbi nivelin e detit dhe vendoset në veriperëndim të [[kryeqytetit]] të provincës me të njëjtin emër, në [[Mesjeta|mesjetë]] ishte tashmë i njohur si kasol "''Lungrum''" dhe, në [[Shekulli XV|shekullin XV]], u bë tokë zbarkimi për emigrantët nga [[Shqipëria]] që iknin nga [[Perandoria Osmane|osmanët]].
Ndër qendrat më të mëdha të komunitetit shqiptar në Itali (''[[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]''), është kryeqendra fetare e arbëreshëve kontinentalë, seli e [[Eparhia e Ungrës|Eparkisë Bizantine]], e cila mbledh nën juridiksionin e saj të gjitha komunitetet shqiptare të Italisë kontinentale që kanë ruajtur [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]]. Gjuha e lashtë shqipe (''[[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërishtja]]''), ritet fetare lindore dhe kostumet tipike të kulturës së origjinës ruhen dhe transmetohen me kujdes nga banorët e saj.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
[[Skeda:Panorama di Lungro.jpeg|majtas|thumb|Panoramë e Ungrës]]
Vendbanimi ndodhet në rrëzë të malit Petrosa në 600 metra mbi nivelin e detit dhe kufizohet nga dy lumenj: Galatro (ose Fiumicello) dhe {{ill|Përroi Tiro|it|Torrente Tiro|lt=Tiro}}. [[Deti Jon]] ndodhet pak më shumë se 40 km larg, i arritshëm përmes [[SS 534]] dhe [[Strada statale 106 Jonica|SS 106]]. Kufizohet në lindje me territorin e komunës së [[Saracena|Saracenës]], në jug dhe jugperëndim me ato të [[Ferma (Itali)|Fermos]] dhe [[Altomonte|Altomontes]] (përroi Fiumicello përcakton kufirin), në veriperëndim me territorin e [[Firmoza|Firmozës]] dhe në zonat malore brenda {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino|lt=Parkut Kombëtar të Pollinos}}, përkatësisht në veriperëndim dhe veri, me [[San Donato di Ninea]], [[Orsomarso]] dhe [[Verbicaro]]. Mjedisi është kryesisht malor në pjesën veriore, me pyje ahuje dhe gështenjash, ndërsa duke zbritur drejt jugut, në një lartësi më të ulët, gjenden ullishte, vreshta dhe kultura të përziera në rotacion. Fshati hap një pamje të gjerë që shtrihet deri në [[piana di Sibari|fushën e Sibarit]], dhe është i rrethuar nga fusha të punuara, përveç anës në mal ku ka vegjetacion spontan që paraprin bukuritë florale dhe faunistike. Është një nga komunat ku gjendet [[Pino Loricato|Pisha Loricato]]. Nga pikëpamja hidrologjike, Ungra është një vend i pasur me [[Uji|ujë]] (Lungro, ''Ungros'' në greqisht, do të thotë i lagësht) me burimet e shumta të ujit dhe përroit Tiro që nuk thahet kurrë. Në vitet '30, Shërbimi Hidrografik Kombëtar regjistronte rreth 40 burime, disa prej të cilave janë humbur; ndër ato të mbetura janë: burimet ''Buldano'' që furnizojnë ujësjellësin komunal dhe kanë një prurje prej mbi 20 l/s, burimi ''Kreres'' në zonën Mumurro, një burim i vendosur në lokalitetin ''Scornavacca,'' që lëshon ujë me një prani të lartë të kripës dhe burime të tjera të vogla. Një përmendje duhet bërë për burimet ''Venaglie'', në komunën e [[Saracena|Saracenës]], por në kufi me ''Ungrën'', që dalin nga mali ''Cernistaso'' dhe kanë një prurje prej mbi 50 l/s<ref>{{Cite web|url=http://web.provincia.cs.it/ptcp/sist_infrast/infr_idra/botton_nav/idrica.pdf|title=Relazione idrica CS|url-status=dead|language=it}}</ref>. Këto, të kapura nga ndërmarrja So.Ri.Cal., furnizojnë ujësjellësit e komunave të [[Ferma (Itali)|Fermos]], Altomontes, Zoccalia (frazion i [[Saracena|Saracenës]]), [[Tarsia (Italia)|Tarsisë]], [[San Lorenzo del Vallo]], [[Terranova da Sibari]] dhe [[Spixana|Spixanës]].
Klima është kryesisht e nxehtë në stinën verore dhe [[temperato|e butë]] në periudhën dimërore. Temperatura mesatare vjetore është midis 14° dhe 16° [[Temperatura|gradë]], ndërsa reshjet mesatare janë midis 1200 dhe 1400 [[Milimetri|mm]] në vit<ref>{{Cite web|url=http://www.regione.calabria.it/ambiente/allegati/pianotutelaacque/all_num/allegato_1.pdf|title=Regione Calabria Report Ambiente|access-date=1 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821172912/http://www.regione.calabria.it/ambiente/allegati/pianotutelaacque/all_num/allegato_1.pdf|archive-date=21 gusht 2017|url-status=dead|language=it}}</ref>. Fshati bën pjesë në [[zona climatica|zonën klimatike]] D me rreth 2010 [[Grado giorno|gradë ditë]]. Nuk mungojnë, midis muajve janar dhe shkurt, reshje bore kryesisht në zonat e larta të fshatit.
=== Planifikimi urbanistik ===
[[Skeda:Villa comunale intitolato a Costantino Belluscio.jpeg|majtas|thumb|Dy vilat komunale të përshkuara nga Corso [[Giorgio Castriota Scanderbeg]]|265x265px]]
Krejtësisht ndryshe nga fshati i parë mesjetar, shtëpitë e të cilit kishin rrugë paralele me disa rrugë kryq për kalim (të ngjashme me kampin romak), struktura arkitekturore e vendit [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] është kryesisht në formë rrethore. Në të vërtetë, ndërtesat u ndërtuan rreth një sheshi të vogël në formë rrethore. Të gjitha hapjet kryesore dalin në një shesh të vogël. Çdo grumbull shtëpish përbën një [[Gjitonia|gjiton]] emri i të cilave rrjedh nga elementë të pranishëm në territor: ''Kastjeli'' (prania e një kështjelle), ''Bregu'' (zona më e lartë e vendbanimit, 780 m.s.l.m.), ''Konxa'' (Ikonë – prania e Kishës së Shën Mërisë të Konstantinopolit me ikonën e Virgjëreshës), ''Shin Lliri'' (prania e kishës së Shën Ilisë), ''Kriqi'' (prania e një kryqi), ''Abati'' (prania dikur e Abacisë së Shën Mërisë së Burimeve), ''Burgu'' (fshati i parë mesjetar), ''Taverna'' (rruga kryesore)'', Quenga'' (sheshi i “tregtisë”)'', Sheshi'' (në sheshin 16 Korrik).
Nëpër rrugët e ngushta të qendrës historike, tipologjitë arkitekturore dallohen sipas ''[[Gjitonia|gjitonisë]]'', pra fqinjërisë në shqip, portave të fshatit mesjetar dhe pallateve të vjetër zotërorë. ''[[Gjitonia|Gjitonja]]'' është një sektor i lagjes, ka përfaqësuar dhe ende përfaqëson, edhe pse në mënyrë më të kufizuar pasi qendra historike është zbrazur për shkak të zhvillimit të ndërtimit që ka zhvendosur pjesën më të madhe të banorëve drejt zonave të reja me karakteristika qytetërore, një bërthamë të vërtetë sociale me rregulla të veta. Këtu mund të përshkohen rrugë historike përrallore për të risjellë mjediset dhe ngjarjet e një populli që ka ruajtur identitetin e vet, duke lartësuar diversitetin e vet etnik dhe kulturor. [[Skeda:Statua di Giorgio Castriota Skanderbeg.jpeg|thumb|Bust i Gjergj Kastriotit Skënderbeut]]
Vendi ruan emergjenca arkitekturore fetare dhe civile, si dhe disa struktura të tjera industriale të reduktuara në arkeologji. Të forta janë ende shprehësitë që lidhen me “mbrojtjen” simbolike, veçanërisht edikolat votive si ato të Shën Leonardit dhe Shën Ilisë, në rrugët me të njëjtin emër. Dy sheshet kryesore janë sheshi [[Xhuzepe Garibaldi|Xhuzepe Garibaldis]], i famshëm për tregun perimesh-frutor, dhe sheshi [[Agostino Casini]] (ku është vendosur busti i [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Skënderbeut]]) nga ku fillon rruga më madhështore e vendit, Corso [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Gjergj Kastriot Skënderbeu]] (shtrihet përgjatë ish-SS105, tani SP263) ku ekzistojnë dy vilat komunale të vendosura njëra përballë tjetrës. Vendi është i vendosur në pjerrësi, duke paraqitur një artikulim kompakt por të parregullt në agregimin e njësive të veçanta, mjaft të ruajtura në destinimin e përdorimit, në karakteristikat arkitekturore dhe në përdorimin e materialeve.
== Origjina e emrit ==
Emri ''Lungrum'' shfaqet për herë të parë në histori, rreth [[Shekulli XII|shekullit XII]].{{Sfn|Galanti|2008}} Etimologjia ''Lungrum'' ose ''Ugrium'' duket t’i referohet lagështisë së veçantë të territorit të tij.{{Sfn|Aiello|Mazzei|2020}} Sipas Domenico De Marchis, emri i tij rrjedh nga greqishtja ''ugros'' (“i lagësht”, “i lëngshëm”, “ujë”).{{Sfn|De Marchis|1858|p=Kapitulli I}} Kjo teori do të mbështetej edhe nga emri i manastirit të vjetër të fshatit të Lungros, “Santa Maria delle Fonti”.{{Sfn|Galanti|2008}}
Sipas një hipoteze tjetër, emri i fshatit do të rrjedhë nga një koloni [[Ungari|hungarezësh]] e vendosur në territor disa shekuj para ardhjes së popullsisë Arbëreshë.<ref>{{Cite web|title=Lungro|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lungro|website=Treccani|language=it|access-date=2026-09-13}}</ref>
== Histori ==
Emri ''Lungrum'' shfaqet për herë të parë në histori, rreth shekullit XII.{{Sfn|Galanti|2008}} Në vitin 1193, Ogerio (ose Ruggero) dhe Basilia, feudalë të Brahalla (emri i vjetër i Altomonte), me miratimin e Soffrido, {{ill|Peshkopi i Kasanos|it|Diocesi di Cassano all'Jonio|lt=peshkop i Kasanos}}, i dhanë territorin përballë kishëzës së Shën Mërisë de Fontibus pranë kasolles së ''Lungrum'' (gjithashtu ''Hungarium'') murgjve bazilianë «''totum casale […] Lungrum, cum omnibus vassallis, angariis, & villani qui sunti ibi''»<ref>"Tërë kasolla [e] Lungrum, me të gjithë vasalët, rojet dhe fshatarët që janë aty".</ref>.{{Sfn|Castiglia Gianfranco|2020|p=38}}
Rreth manastirit u zhvillua një aglomerat i vogël rural i banuar nga njerëz vendas.{{Sfn|Zangari Domenico|1941|p=57}} Pas shpërbërjes së Mbretërisë së {{ill|Normanët|it|Normanni|lt=Normanëve}} (1194) dhe nën sundimin e {{ill|Svevët|it|Hohenstaufen|lt=Svevëve}} (1266), abacia dhe kasolla e ''Lungrum'' kaluan një periudhë të gjatë krize dhe gjërat u përkeqësuan më tej me sundimin e [[Anzhuinët|Anzhuinëve]] (1266-1442) së pari, të {{ill|Aragonezët|it|Aragonesi|lt=Aragonëzëve}} më pas (1442-1495).<ref>{{Cite web|url=http://beniculturaliarbereshe.educationtraining.it/uncategorized/storia-di-lungro/|title=Storia di Lungro|access-date=2020-06-06|archive-date=2021-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606065248/http://beniculturaliarbereshe.educationtraining.it/uncategorized/storia-di-lungro/|url-status=dead|language=it}}</ref>
Kjo vazhdoi derisa, në 1486, Paolo Porta (ose della Porta), abat i Abacisë së Shën Mërisë së Burimeve, priti 17 familje {{ill|Arbëreshët në Itali|it|Arbëreshë|lt=shqiptare}} që u vendosën rreth manastirit bazilian; emrat e krerëve të familjeve ishin këta: Straticò, Mattanò, Jerojanni, Cagliolo, Belluscio, Prevati (sot Loprete) Baccaro (sot Vaccaro), Musacchio, Brescia, Damisi, Manisi, Marco, Cortese, Tripoli, Cucco (sot Cucci), Bavasso, Matranga (sot Matrangolo).{{Sfn|De Marchis|1858|loc=Kapitulli II}}
Ndërkohë abacia e Shën Mërisë së Burimeve, e cila prej kohësh kalonte një periudhë krize të thellë, në [[1525]] u braktis nga murgjit bazilianë dhe u shndërrua në {{ill|Komanda (kishtare)|it|Commenda|lt=komandë}} në dispozicion të [[Papa|pontifikut]].{{Sfn|Nicola Bavasso|2004}}
Në 1531, ''Lungrum'', kasollë e Altomonte, u nda për t'u infeuduar familjes Venato që e mbajti deri në 1586, kur kaloi te Campilongo (ose Campolongo); në 1621 kaloi te Pescara dhe, në fund, në 1717 kaloi te {{ill|Sanseverino|it|Sanseverino (famiglia)}}, Princërit e [[Bisignano]] dhe Kontët e {{ill|Saponara|it|Saponara|lt=Saponarës}}.{{Sfn|Comune di Lungro}}
Në 1532, në kasollën e ''Lungrum'' u numëruan 77 vatra, ndërsa në 1545 vatrat ishin 149, por jo të gjithë ishin shqiptarë; në të vërtetë midis mbiemrave të regjistruar, gjejmë si mbiemra italianë ashtu edhe shqiptarë; këta ishin: Baccaro, Bavasso, Bellezze (Bellizzi), Belluscio, Burrelce, Conte, Cortese, Crisius, Cucchio, Cucchia, Danese (Damese, Damis), De Alfano, Da Falogna, De lo Prevete (Del Prete), De Marco, Dorise, Dorosi (Dorsa), Ferraro, Freca, Fresciva, Gramise, Greco, Lecchadita, (Leccaditi), Marso, Marzo, Matino, Iroianni (Irianni), Mosacchio, Russo, Saxus, Solanus, Stratico.{{Sfn|Zangari Domenico|1941|p=58}}
Shqiptarët i ripërtëritën jetën vendbanimit të vogël rural, duke vendosur gjuhën, zakonet, traditat dhe [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]] të vendit të origjinës. Ata ishin mbarështues dhe bujq të aftë dhe në kohë të shkurtër i dhanë një konfigurim të ri urban qendrës së banuar. Shumëzimi i shpejtë i familjeve shqiptare i lejoi kasollës të fitojë në 1546 titullin ''{{ill|Universitas|it|Universitas}}'', me të cilin banorëve u njoh e drejta për të krijuar brenda saj një administratë qytetare.{{Sfn|Comune di Lungro}}
Në 1576, abati komandatar Camillo Venati u ripërcolli shqiptarëve kapitujt, imunitetet dhe favoritë që u ishin dhënë tashmë në 1508.{{Sfn|Rodotà Pietro Pompilio|1763|p=83}}
Në gjysmën e dytë të [[Shekulli XVII|shekullit XVII]] dhe gjatë [[Shekulli XVIII|shekullit XVIII]], u intensifikuan përplasjet midis familjeve baronale të Sanseverino të Altomonte dhe Pescara të Saracenës. Në Ungra ndodhën shumë përplasje politike për fituar disa të drejta baronale mbi feude të kundërshtuara më parë. Gjatë viteve u intensifikuan kundërshtimet shekullore fetare midis ritit greko-bizantin të shqiptarëve dhe ritit latin të popullsisë fqinje. Shumë priftërinj shqiptarë vuajtën burg për shkak të praktikimit të ritit lindor, por ungrasit, u mblodhën rreth tyre dhe, duke luftuar me këmbëngulje, arritën të ruajnë identitetin e tyre fetar. Që nga [[1768]] shqiptarët e Ungrës me këmbëngulje iu hodhën mbrojtjes së të drejtave të veta. Për shekuj, falë edhe veprës së Kishës Bizantine, vazhduan të ruajnë ritin e tyre si element të identitetit të tyre. Kështu u përcaktua feja katolike sepse e bashkuar me Romën, dhe greko-bizantine për bashkimin me Lindjen dhe besimin bizantin në liturgji dhe teologji shpirtërore.
Sipas rendit administrativ të vendosur nga {{ill|Jean Étienne Championnet|it|Jean Étienne Championnet|lt=Gjenerali Championnet}} në 1799, Ungra iu caktua Kantonit të Kastrovillarit, Departamentit të Cratit. Në 1807 u bë selë e Qeverisë, ndërsa në 1811 u vendos në Juridiksionin e Altomonte. Në 1820 u shpall Kryeqendër e Rrethit në vend të Altomonte.{{Sfn|Comune di Lungro}}
=== Rilindja e Ungrës ===
Në Ungra qysh në [[1820]] për të shtypur “krimet” e rënda të kryera kundër qeverisë borbone nga disa lëvizje irredentiste, policia dërgoi një gjyqtar hetues; pastaj në qershor të [[1820]] në Ungra ishte aktive [[Carbonari]]ja, e cila u frekuentua gjithnjë e më shumë, edhe pse duhej të kalonin disa vite para se të regjistroheshin kryengritje të tjera. Një kryengritje kundër borbonëve u zhvillua në [[Kozenca]] në mars të [[1844]]. Ajo pa pjesëmarrjen e shumë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshëve]], ndër të cilët ungrasit Pasquale Cucci dhe vëllezërit Angelo dhe [[Domeniko Damis]]. Kryengritja u shtyp me ashpërsi, por ungrasit vazhduan veprimtarinë e tyre: më [[2 Qershor]] [[1848]], morën pjesë në kryengritjen e [[Kozenca|Kozencës]], ku u formua një qeveri ku u emërua kapiten ungrasi [[Domeniko Damis]]. Ofensiva e [[Ferdinando II delle Due Sicilie|Ferdinandit II]] vazhdoi me përparimin e trupave të gjeneralit Busacca, i cili zbarkoi në [[Sapri]] me 2500 burra. Më [[14 Qershor]] Domenico Mauro arriti në Ungra dhe së bashku me Vincenzo Stratigò, [[Domeniko Damis]], Pietro Irianni, Pier Giuseppe Samengo dhe 200 vullnetarë të tjerë ungras, arriti në [[Campotenese]] më [[15 Qershor]]. Ndërkohë nga [[Siçilia]], i komanduar nga gjenerali Ribotti, në [[Kozenca]] arrinte një kontingjent prej 800 burrash. Më [[27 Qershor]] Busacca shpërtheu një sulm kundër kompanisë së Giuseppe Pace (arbëresh nga [[Frascineto]]) i cili, i ndihmuar nga burrat e Stratigò dhe të Damis, arriti të siguronte një fitore të mahnitshme, duke detyruar armikun të tërhiqej. Së shpejti, trupat borbone përgatitën ofensivën me marshimin e gjeneralit Lanza, i cili nga Basilicata ishte gati të bashkohej me Busacca pranë [[Castrovillari]]. Ungrasit, për të thyer ofensivën e tyre, vendosën të organizonin një pritë në një pikë strategjike: mbi urën e lumit Cornuto. Detyra u mor nga {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro|lt=kripëxorët}} e Ungrës, ekspertë sabotues, të cilët në pak kohë arritën ta shpërthejnë urën, por më [[30 Qershor]] gjenerali Lanza arriti të arrinte në [[Campotenese]]. Pesë kompanitë, të komanduara përkatësisht nga Stratigò, Damis, Mauro, Baratta dhe Pace, pasi zbuluan tradhtinë e lartë të gjeneralit Ribotti, u hodhën me dëshpërim kundër armikut. Ishte një luftë e pabarabartë sepse [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]] ishin numerikisht më pak dhe të rraskapitur nga betejat e mëparshme, prandaj u mundën ashpër dhe u detyruan të tërhiqeshin. Kështu Lanza pushtoi [[Campotenese]] dhe u bashkua me Busacca afër [[Castrovillari]]. Më [[1 Korrik]] Stratigò dhe Damis së bashku me Mauron zbritën në Ungra ku shpërndanë kompanitë; sidoqoftë, rreth gjashtëdhjetë prej tyre, ndër të cilët shumë ungras, me shpresën për të ringjallur kryengritjen, u drejtuan drejt [[Cilento]] por u bllokuan menjëherë nga trupat borbone. Për krimet e vitit ’48 shumë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshë]] dhe shumë ungras u burgosën, u dënuan me internim të detyruar ose u dëbuan nga [[Miniera e Kripës e Ungrës|miniera e kripës gëlqerore]]. [[Domeniko Damis]] u çua në burgjet e Procidës dhe u dënua me 25 vjet pranga, të reduktuara më vonë në 18. Angelo Damis u detyrua në internim të detyruar në shtëpinë e vet. Vincenzo Stratigò u dërgua në internim të detyruar. Pier Giuseppe Samengo u arrestua, por u lirua menjëherë për mungesë provash. Pasquale Cucci u detyrua në ilegalitet. [[Ferdinando II delle Due Sicilie|Ferdinandi II]] bëri që të mbyllej për dy vjet ([[1848]]-[[1850]]) edhe Kolegji i [[Shën Mitri (Itali)|Shën Mitrit]] (i përcaktuar nga Mbreti si “fole breshkash”, sepse konsiderohej vendi nga ku niseshin dhe realizoheshin të gjitha veprimet e komplotit kundër qeverisë së tij). Në Ungra, më [[16 korrik]] [[1859]], Vincenzo Stratigò, i ndaluar i kërkuar nga policia borbone, duke lavdëruar suksetet e trupave franko-piemonteze në betejat e Palestro dhe San Martino, nxitë ungrasit në kryengritje kundër tiranit dhe mblodhi popullsinë në sheshin përballë shtëpisë së vet. Përsëri, megjithatë, kryengritja u shtyp me dhunë dhe shumë persona u transferuan në burgjet e Ungrës dhe [[Kozenca|Kozencës]]. Kështu thotë një artikull në faqen e parë të Gazetës së [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Siçilive]], nr. 156, e [[19 Korrik|19 korrikut]] [[1859]] (''Arkivi i familjes Stratigò''): «Më 16 të këtij muaji në orët e pasdites, disa të marrë të komunes së Ungrës filluan të përqarkullonin vendbanimin me britma sedicioze, duke nxitur atë popullsi të bëjë të njëjtën gjë. Midis tyre një Vincenzo Stratigò iu dha të mbajë fjalim popullsisë, dhe disa bashkëfajtorë të tij u drejtuan drejt komunes së afërt [[Ferma (Itali)|Fermës]] me të njëjtin qëllim të keq, por përpjekja e tyre ishte e kotë duke u pritur shumë keq nga banorët e atij vendi. U krijua menjëherë rendi me arritjen e Nënintendantit të Rrethit dhe nga forca e disa xhandarmëve. Tetë nga fajtorët kryesorë janë tashmë në burg.» Më 6 maj 1860 [[Domeniko Damis]] u nis me [[I Mille|Mijët]] nga [[Gjenova]] drejt [[Marsala]]. Nga [[Siçilia]] i njoftoi patriotët e Ungrës të përgatiteshin për të ndjekur [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldin]] drejt [[Napoli]]. Me lajmin e arritjes së tij, 500 vullnetarë u nisën vetëm nga Ungra. Kështu Angelo Damis, kreu legjionar i zonës, organizoi pesë kompani të udhëhequra nga po aq ungras të shquar si Vincenzo Stratigò, Cesare Martino, Pietro Irianni, Pasquale Trifilio dhe Pier Giuseppe Samengo. Më 2 shtator, nën një shi lulesh, Garibaldi arriti në [[Castrovillari]]; bashkë me të ishte Domenico Damis i cili mori komandën e kompanive të Ungrës. Legjionit të Ungrës iu bashkua ai i [[Frascineto]] dhe {{Qartëso|[[Civita]]}}, duke formuar kështu një brigadë nën komandën e Giuseppe Pace. Më 1 dhe 2 tetor [[Borboni di Napoli|trupat borbone]] i kundërvunë një rezistencë të mbetur tonëve. Në betejën e Volturnos, ungrasit luftuan me trimëri duke arritur një fitore të shkëlqyer<ref>{{Cite web|url=http://www.lungro.gov.it/zf/index.php/storia-comune|title=Storia - Comune di Lungro|access-date=2017-02-01|archive-date=2019-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225103055/http://www.lungro.gov.it/zf/index.php/storia-comune|url-status=dead|language=it}}</ref>. Edhe sot në Ungra një pjesë e toponimisë i është kushtuar ngjarjeve të [[Bashkimi i Italisë|Rilindjes]]: ndër rrugët dhe sheshet më të famshme janë Rruga e [[I Mille|Mijëve]], rruga e 500, Sheshi 16 Korrik dhe Sheshi Gjeneral [[Domeniko Damis|Damis]].
=== Internatët e lirë në Ungër ===
Në periudhën midis [[1940]] dhe [[1943]] në Ungër, pas shpalljes së ligjeve raciste, u deportuan si "internatë të lirë" rreth njëzet refugjatë hebrej, që kishin arritur në Itali nga Polonia dhe Gjermania, dhe një duzinë të deportuarish politikë. "Internatët e lirë" u miqësuan me banorët e vendit: një internat mjek filloi t'i vizitonte disa të sëmurë, një i ri internat ndoqi mësime private falas (pasi fëmijët e internatëve nuk mund të shkonin në shkollë) te një profesor lokal dhe, si rast i veçantë integrimi, një internat në fund të internimit u martua me një grua nga Ungra<ref>{{Cite book|author= Leonardo Falbo |title=Non solo Ferramonti : ebrei internati in provincia di Cosenza (1940-1943) |url=https://www.worldcat.org/oclc/694058094 |access-date=31 janar 2019|year=2010|publisher=L. Pellegrini|oclc=694058094|isbn=9788881017010|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://calabriajudaica.blogspot.com/2011/01/non-solo-ferramonti-gli-internati.html|title=Calabria judaica~ Sud ebraico קלבריה יהודית: Non solo Ferramonti: gli "internati liberi"|author=Agazio Fraietta|website=Calabria judaica~ Sud ebraico קלבריה יהודית|date=19 janar 2011|access-date=31 janar 2019|language=it}}</ref>.
Të gjithë internatë mbijetuan deri në Çlirimin dhe arritjen e ushtrisë aleate në shtator 1943, me përjashtim të një refugjati (Emilio Haimann) i cili vdiq në Ungër për shkak natyral më 17 prill 1941.<ref>[https://www.annapizzuti.it/regioni/calabria.php Ebrej të huaj të internuar në Kalabri]. Nga baza e të dhënave e përgatitur nga Anna Pizzuti, dalin emrat e mëposhtëm (të gjithë ebrej me origjinë gjermane ose polake, përfshirë të paktën dy të mitur): Simon Adler me gruan Maria Kriesling; Moses Gerstner me fëmijët Lieber dhe Jenny; Szulim Harling me gruan Chaja Halpern; Bertoldo Kuznitzki me gruan Felicitas Wollenberg dhe djalin Manfred (l.1929); Abramo Nejmann me gruan Alice Leiser; Oskar Notowicz me gruan Maria dhe vajzën Henny (l.1930); Max Bruchfeld; Guglielmo Rebhun; Chaja Jaworska; dhe Emilio Haimann (vdiq në Ungër më 17 prill 1941). Për një periudhë të caktuar qëndruan në Ungër edhe Isacco Friedmann (i transferuar më pas në Santo Stefano d'Avena) dhe Isidoro Lenkowicz (më pas në Ferramonti). Asnjëri prej tyre nuk shfaqet në listat e deportuarëve. Gerstner, Kuznitzki dhe Notowicz mundën të arrinin nga Napoli në Shtetet e Bashkuara (në Fort Ontario) që në korrik 1944.</ref>
=== Aksidenti ajror i Shën Mërisë së Malit ===
Më [[25 Mars|25 mars]] [[1982]] vdes në moshën 24-vjeçare [[Togeri|togeri]] Giovanni Pinto i Stërmës së 32-të, i rrëzuar në një [[Fiat G.91]] në male midis [[Firmoza|Firmozës]] dhe Ungrës, konkretisht në lokalitetin [[Shën Mëria e Malit (Firmoza)|Shën Mëria e Malit]]. Një bari kishte parë atë ditë rreth orës 13 një "flakë në qiell" por vetëm ditën tjetër, duke u ngjitur në male për të kullotur kopenë, gjeti mbetjet e avionit. Ndër hipotezat e aksidentit më e besueshme është prania e bankave të dendura mjegulle. Për të kujtuar atë është ngritur një trullo në vendin e përplasjes.
=== Simbolet ===
Stema dhe flamuri u njohën me Dekret Kryesor të Shtetit (DCG) të 29 korrikut 1933.<ref>{{Cite web|url= http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1856 |title= Lungro |website= Archivio Centrale dello Stato |access-date= 6 prill 2024 |language=it}}</ref>
{{Blockquote|Flamur me sfond blu dhe i kufizuar me argjend, në pjesën e sipërme mbart shkrimin "Komuna e Ungrës" me në qendër një mburojë, të mbikëqyrur nga një kurorë me nëntë kulla, me figurën e një luani të ngritur mbi një arkë me motive dekorative me sfond të zi me katër yje. Mburoja, përveç kësaj, është e rrethuar nga dy degë të dafinës dhe të lisit të ndërfutura.|Art. 3 pika 2 e Statutit komun<ref>{{Citation|author=Komuna e Ungrës|title=Statuti |at= Art. 3 ''Stema, flamuri dhe logoi i Komunës'' |url= https://dait.interno.gov.it/documenti/statuti/statuto-comune-cs-lungro.pdf |language=it}}</ref>}}
Stema e komunës së Ungrës paraqet një përbërje simbolike: luani i ngritur mbi një arkë me katër yje, përfaqëson një komunitet krenar për veten e vet, ndërsa në tekstin e statutit komunor mungon referenca për një element të pranishëm në stemë dhe shumë kuptimplotë: dy gota nga të cilat rrjedh ujë me bollëk që simbolizojnë [[përruan Tiro|përroin Tiro]] dhe Galatron që kufizojnë fshatin.<ref>{{Cite web|url= https://www.araldicacivica.it/comune/lungro/ |title= Komuna e Ungrës – (CS) |access-date= 6 prill 2024 |language=it}}</ref>
=== Nderime ===
Më [[4 Maj|4 maj]] [[2007]] Ungra u vlerësua me emërtimin "Qytet i [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]]", sipas propozimit të shkrimtarit Giuseppe Martino, autor i shumë eseve historike, për shkak të ngjarjeve historike në të cilat qytetarët u bënë protagonistë. Kjo nderim iu dha fshatit [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] të [[Parku Kombëtar i Pollinos|Pollinos]] si "Komunitet Simbol i [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]]" për të qenë protagonist i një epopeje të vërtetë të kësaj periudhe historike<ref>{{Cite web|url=http://www.jemi.it/notizie/arberia/notizie/sp-183/lungro-denominata-citta-del-risorgimento-qytet-i-risorxhimentit|title=Lungro città del Risorgimento|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219000829/http://www.jemi.it/notizie/arberia/notizie/sp-183/lungro-denominata-citta-del-risorgimento-qytet-i-risorxhimentit|archive-date=19 shkurt 2017|language=it}}</ref>.
== Monumente dhe vende me interes ==
[[Skeda:Monumento ai caduti all'interno della villa comunale.jpeg|thumb|Monumenti i të rënëve brenda vilës komunale]]
Ekzistojnë dy monumente "për kujtim" në rrugën [[Giorgio Castriota Scanderbeg]]: monumenti i kushtuar të Rënëve dhe monumenti i kushtuar Kripëpunëtorëve.
[[Skeda:La gjitonia.jpeg|thumb|[[Gjitonia|Gjitonija]] ose lagjja në qendrën historike e fotografuar "ka udha" nga Shën Ilia|majtas]]
Ndër vendet me interes natyror mund të përmendet Piano del Faggio, Piano del Minatore dhe {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}, ky i fundit ndodhet rreth 1.200 [[Metri|metra]] [[Niveli i detit|mbi nivelin e detit]] dhe është një nga portat hyrëse në [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkun Kombëtar të Pollinos]].
Disa pika panoramike si rruga "''ka udha''" (ngjitja e [[Gjitonia|gjitonisë]] së Shën Ilisë) nga ku mund të shihet i gjithë fshati dhe e gjithë [[piana di Sibari|fusha e Siparisë]] ose Sheshi Brego nga ku mund të vëzhgohet qendra historike dhe malet mbi të.
[[Skeda:La Cattedrale di Lungro costruita nel 1721.jpeg|thumb|{{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}, kisha kryesore e [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë]] dhe selia e shqiptarëve të Italisë kontinentale]]
=== Katedralja e Shën Kollit ===
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}}}
* [[Katedralja e Shën Kollit]] (''Qisha e Shën Kollit'', [[Shekulli XVIII|shek. XVIII]]), është kisha kryesore e [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]]. Ndërtimi i kishës aktuale është i [[1721|vitit 1721]], pasi tërmeti në fund të [[Shekulli XVII|shek. XVII]] kishte shkatërruar atë të mëparshme, të kushtuar gjithashtu Shën Kollit të Mirës.
[[Skeda:Chiesa della Santa Maria dell'Icona o di Costantinopoli.jpeg|thumb|Kisha e vogël e Shën Mërisë së Ikonës, brenda së cilës ruhet dëshmia e parë e ikonografisë bizantine të shqiptarëve në gur, që përshkruan Virgjëreshën me Fëmijën]]
=== Kisha e Shën Mërisë së Ikonës ose e Konstandinopojës ===
* Kisha e Shën Mërisë së Ikonës ose e Konstandinopojës (''Qisha e Shën Mëria e Konxis'', [[Shekulli XVI|shek. XVI]]), ngrihet mbi një shkëmb pranë [[Përroi Tiro|përroit Tiro]], i cili në ato kohë shënonte kufirin natyror të territorit midis Ungrës dhe [[Saracena|Saraqenës]]. Është kisha e parë e ndërtuar nga shqiptarët në nder të Virgjëreshës Odigitria, shumë të respektuar në Lindje. Brenda saj ruhet dëshmia e parë e ikonografisë bizantine në gur që përshkruan pikërisht Virgjëreshën me Fëmijën. Shumë interesant është tavan prej druri me kasetone që e zbukuron kishën dhe që u realizua në [[1663|1663]] nga Angelo La Petra, artist kalabrez. Me punim të shquar ishte edhe [[baldacchino|baldakini]], i vjedhur vite më parë, që kornizonte ikonën e çmuar. Ndërtimi i saj i vendosur në kufirin veri-lindor të fshatit mesjetar shënon fundin e aglomeratit urban të fshatit. Duke vëzhguar strukturën urbane mesjetare mund të vërehet se shqiptarët, përveç vendosjes në pjesën më të lartë të fshatit (''ka bregu''), deshën të ndërtonin shtëpitë e tyre edhe pranë fshatit. Tekstura arkitekturore e asaj periudhe hapej, ndoshta, me manastirin e Shën Mërisë së Burimeve në jug-perëndim, dhe përfundonte në veri-lindje me kishën e vogël të Shën Mërisë së Konstandinopojës. Vazhdimi i kësaj linje urbane, përveç dhënies së më shumë garancish mbrojtjeje për shqiptarët, i bënte më të përdorshme burimet ujore dhe territoriale të [[Përroi Tiro|përroit Tiro]] afër.
[[Skeda:XL3g6.jpg|thumb|Kisha e vogël e Shën Ilisë, e ndërtuar në fund të shekullit XVII]]
=== Kisha e Shën Ilisë ===
* Kisha e [[Elia|Shën Ilisë]] (''Qisha e Shën Llirit'', fund i [[Shekulli XVII|shek. XVII]]), ngrihet mbi një pikë që, ndoshta, shërbente si vend vëzhgimi për banorët e fshatit të vogël. Në mënyrë strategjike, kisha e vogël e kushtuar profetit [[Elia|Shën Ilia]], është e vendosur mbi një shkëmb të bukur dhe sugjestiv që, duke filluar nga grykat e [[Përroi Tiro|përroit Tiro]], ngrihet vertikalisht mbi kishën e Shën Mërisë së Ikonës dhe shënon një nga pikat më të larta të aglomeratit urban të fshatit. Pranë ndërtesës, në anën jugore, mund të shihet shpella e [[Elia|Shën Ilisë]], një gropë e thellë midis gurëve me veçori interesante shpellore ende të paeksploruara sot. Në periudhën e [[Bashkimi i Italisë|Bashkimit të Italisë]] kulti i shenjtit ishte shumë i praktikuar sepse [[Elia|Shën Ilia]] konsiderohej çlirues i popullit shqiptar të Ungrës nga shtypjet borbonike. Disa vargje në [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]], të paktët që janë transmetuar deri sot dhe që ende këndohen nga besimtarët në procesionin e Shenjtit, u shkruan nga poeti Vincenzo Stratigò në [[1852|1852]]. Që atëherë qeveria borbonike e ndaloi procesionin sepse kishte kuptuar kuptimin revolucionar të atyre vargjeve që populli i Ungrës këndonte për të lavdëruar shenjtin luftarak duke iu lutur atij për rënien e regjimit borbonik dhe kthimin në liri.
=== Kishë e Shën Mërisë së Karmunit ===
* '''Kisha e Shën Mërisë së Karmunit''' (''Shën Mëria e Karmunit'', fillim i [[Shekulli XVII|shekullit XVII]]) u ndërtua në [[1608]] si manastir dhe pati një veprimtari të gjallë kulturore deri në 1808 kur u mbyll dhe (për shkak të ediktit të Napoleonit) u shndërrua në varrezë. Kishëza i është kushtuar [[Maria del Monte Carmelo|Virgjëreshës së Bekuar të Malit të Karmelit]] dhe ruan statujën prej druri të Virgjëreshës me Fëmijën. Në dy të dielat rreth 16 korrikit zhvillohen dy procesione: të dielën para 16 korrikut Madonna çohet në agim nga kishëza në Katedrale (pas vigjiljes natën); të shtunën në mbrëmje zhvillohen festimet laike (koncert, shfaqje piroteknike), të dielën në mëngjes një panair mbresëlënës zhvillohet përgjatë ish-[[SS105]] dhe në mbrëmje procesioni solemn.
=== Kishëza ===
* '''Santa Maria delle Fonti''' (''Qisha e Shin Mëris e Ujravet''), e [[Manastiri (ndërtesë)|manastirit]] të rëndësishëm të Santa Maria delle Fonti, nuk ka mbetur asnjë gjurmë, aq sa as rrënojat e ndërtesës mbresëlënëse, sot, nuk mund të shihen në vendin ku në [[1156]] u ndërtua. Fatkeqësitë natyrore si tërmetet dhe ndërhyrjet e pamatur ndërtimore nuk kanë lënë gjurmë të ndërtesës së rëndësishme. Disa kërkime të fundit të kryera nga një studiues nga Ungra kanë identifikuar, afër vendit, [[cappella|kishëzën]] që i përkiste manastirit. Besueshmëria e këtij studimi të papublikuar mbështetet nga shumë elementë të dallueshëm shkencorë. Përmasat e kishëzës, për shembull, përputhen, në mënyrë të paqartë, me tiparet standarde të ndërtimit të periudhës. Materialet e përdorura dhe vendosja e dritareve dhe hyrjes korrespondojnë me orientimin që i jepej kishëzave të ndërtuara në Kalabri midis [[Viti 1000|1000]] dhe [[1200]]. Nga kishëza, deri më sot, mbetet vetëm një freskë e [[Santa Parasceva|Shën Paraskevës]] aktualisht në ekspozitë në sakristinë e [[Katedralja e Shën Kollit|Katedrales së Shën Kollit]].
* '''San Leonardo''', (''Shin Linardi'') u shemb për shkak të problemeve hidrogjeologjike.
=== Arkitektura civile ===
==== Pallate ====
* [[Eparhia e Ungrës|Pallati i Kurisë Eparkiale]]
* Pallati De Marchis
* Pallati Stratigò
* Pallati Kabregu
* Pallati Damis
* Pallati Belluscio
* Pallati Cucci
* Pallati Vaccaro
==== Vende të tjera me interes ====
[[File:Piazza XVI Luglio.jpeg|thumb|Sheshi XVI Korrik dhe pamja nga një kënd i veçantë i malit Petrosa pothuajse ngjitur, dhe burimi historik në qendër.]]
* Sheshi [[16 korrik|XVI Korrik]]
* Sheshi [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]
* Rruga [[Giorgio Castriota Scanderbeg|Skanderbeg]]
* [[Kastjeli]]
* [[Piano Campolongo]] (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Piano del Faggio (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Piano del Minatore (brenda [[Parku Kombëtar i Pollinos|Parkut Kombëtar të Pollinos]])
* Burimi: Kroji Katundit në lagjen Konxa
* [[Përroi Tiro|Përroi Tiro]]
=== Vendet arkeologjike ===
* '''Rrënojat e një kështjelle mesjetare''' në pjesën e lartë të fshatit (''Kastjeli''):
Në 1531 me iniciativën e baronit Pescara të [[Saracena|Sarasenës]], zotërit të kasallit Lungrium në vitet 1531-1537 u nisën punimet, në një pikë strategjike të qytetit, për ndërtimin e një kështjelleje të fuqishme që, e ngritur mbi një promontor referencë, ku ndoshta ekzistonte tashmë një ndërtesë baronale, dhe nga ku ishte e mundur të kontrollohej si kampamenti shqiptar, [[Gjitonia|gjitonitë]], ashtu edhe shumë sulmet e armikut, për zotërinë pronare përbënte pikën kryesore të vëzhgimit ushtarak si dhe banesën e tij të zakonshme. Kështjella e Ungrës nuk ushtroi, megjithatë, funksionet e saj strategjiko-ushtarake për shumë kohë. Përkundrazi, tashmë në 1538, siç vëren De Marchis në "Breve Cenno Monografico-Storico del Comune di Lungro", u blenë nga zotërit e [[Altomonte|Altomontes]] të cilët pasi e ripushtuan territorin dhe e përdorën banesën feudale si pikë vëzhgimi, e konsideruan të dobishme ta shndërronin në banesë civile duke i dhënë një privilegj disa familjeve veçanërisht besnike ndaj zotërinjve pronarë.<ref>{{Cite web|url=http://www.arbitalia.it/news/lungro/2004/bavasso_castello.htm|title=Lungro, castello|language=it|access-date=}}</ref>
* [[Miniera e Kripës e Ungrës|Miniera e vjetër e kripës së gurit]], arkeologji industriale
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Të dhënat e para mbi zhvillimin demografik të fshatit renditen në "[[Fuoco (demografia)|zjarre]]": në [[1476]] regjistrohet prania e 17 [[Fuoco (demografia)|zjarrëve]], në [[1532]] janë 51, në [[1545]] janë 77, në [[1561]] vazhdon rritja demografike me praninë e 101 [[Fuoco (demografia)|zjarrëve]], në [[1595]] janë 160, në [[1648]] do të arrihet maksimumi, pra 164 [[Fuoco (demografia)|zjarrë]] për të ulet në [[1669]] në 131 [[Fuoco (demografia)|zjarrë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/Lungro/popol.htm|title=Andamento demografico Lungrese nel corso dei secoli|language=it|access-date=}}</ref>.
=== Binjakëzime ===
• {{Flamuri|Franca}} [[Montceau-les-Mines]], nga [[tetori]] [[2019|2019.]]
=== Feja ===
==== Riti bizantin ====
[[Skeda:Stemma dell'Eparchia.jpeg|thumb|Stema e Eparkisë së Ungrës]][[Eparkia e Ungrës]] është pika themelore e referimit për arbëreshët kontinentalë të Italisë dhe vazhdon të ruajë traditën fetare, gjuhësore dhe identitetin kulturor [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]. Eparkia u krijua më 13 shkurt [[1919]] nga [[Benedikti XV|Papa Benedikti XV]] dhe [[eparku]] i parë ishte [[Giovanni Mele]], të cilit iu pasua [[Giovanni Stamati]] dhe [[Ercole Lupinacci]]. Aktualisht drejtohet nga eparku [[Donato Oliverio]]. Eparkia ruan dhe mbroj gjuhën, zakonet, trashëgiminë fetare dhe kulturore të pakicës shqiptare në Itali.[[Skeda:Palazzo vescovile e sede dell'Eparchia di Lungro.jpeg|thumb|Pallati eparkal dhe selia e [[Eparkia e Ungrës|Eparkisë së Ungrës]]]]
Spiritualiteti fetar që lidh kishat e [[Arbëreshët në Itali|arbëreshëve]] me [[Kostandinopoja|Kostandinopojën]] është mijëvjeçar. [[Eparkia e Ungrës]], e themeluar në [[1919]] me vullnetin e [[Benedikti XV|Papës Benedikt XV]], mbledh nën jurisdikcionin e saj shumicën e kishave arbëreshe të ritit greko-bizantin në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] dhe disa edhe jashtë rajonit të [[Kalabria|Kalabrisë]]. Spiritualiteti arbëresh, që i referohet krishterimit të tipit bizantin, shprehet në thellësinë e ritit, të pasur me simbolikë dhe ceremonial sugjestiv. Ruajtja e ritit ka kohezuar qytetërimin arbëresh duke përcjellë traditat popullore, këngët liturgjike në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe [[Gjuha shqipe|shqip]], zakonet dhe kostumet. Roli që [[Kisha bizantine|Kisha Bizantine]] ka pasur për më shumë se pesë shekuj ka qenë i rëndësishëm themelor sepse i ka lejuar besimtarëve të saj të praktikojnë ritin lindor dhe të ruajnë dhe kultivojnë gjuhën dhe identitetin e tyre. Është pikërisht [[Liturgjia bizantine|riti bizantino-grek]] ai që bëhet elementi kryesor dhe nyjë e ruajtjes së trashëgimisë së kulturës dhe traditës shqiptare. Liturgjia dhe të gjitha festimet fetare kryhen në [[Gjuha greke|greqisht]] dhe në [[Gjuha shqipe|shqip]] dhe, në raste të rralla, në [[Gjuha italiane|italisht]].
Është e rëndësishme të kujtohen, megjithatë, vështirësitë e mëdha që [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]] kanë dashur të kapërcejnë për të ruajtur identitetin e tyre, etnik dhe fetar, nga sulmet e vazhdueshme të kulturës mbizotëruese vendase (latine), të cilat synonin të shpërndanin besimtarët shqiptarë nga praktika e ritit lindor. Dallimet thelbësore midis krishterimit greko-bizantin dhe atij latin, vërehen për sa i përket [[kanunit|së drejtës kanonike]], e cila ndjek atë të [[ortodoks|ortodoksëve]], për kalendarin liturgjik të vet dhe ceremonialet lindore. Misa është ajo e [[San Giovanni Crisostomo|Shën Gjon Gojëarti]] që kryhet në gjuhën greke në funksionet solemne, në gjuhën shqipe në funksionet e përditshme. Veçoritë e ritit lindor, përveç kësaj, duken në paramentet e shenjta, në adhurimin e ikonave të shenjta si dhe në strukturën arkitekturore të Kishës. Veçoritë sugjestive të [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]], bazohen në ceremonialet e ndryshme që praktikohen për sakramentet e Inicimit të Krishterë. [[Pagëzimi|Baptizmi]] (''Pagëzim''), [[Konfirmimi|konfirmimi]] (''Vërtetim'') dhe [[Eukaristia|eukaristia]] (''Kungjimi'') administrohen së bashku dhe komunioni bëhet me bukë dhe me verë. Shumë sugjestiv është ceremoniali i [[Martesa|martesës]] dhe veçanërisht mistike dhe të ngarkuara me spiritualitet janë funksionet e [[Java e Shenjtë e Ungrës|Javës së Shenjtë të Ungrës]] (''Java e Madhe''), e përgatitur nga [[Kreshma|Kreshma e Madhe dhe e Shenjtë]].{{Shiko gjithashtu|Eparhia e Ungrës}}
=== Tradita dhe folklori ===
==== Festat popullore ====
===== Shën Leonard =====
Festa e [[San Leonardo del Limosino|Shën Leonardit]], e festuar më [[6 Nëntor|6 nëntor]], është e rëndësishme për atë që shenjti ka pasur kuptim për [[Miniera e Kripës e Ungrës|Kriporen e Ungrës]], ai ishte zgjedhur nga vetë minatorët si mbrojtës i tyre, aq shumë sa në vitet midis [[Shekulli XVIII|700]] dhe [[Shekulli XIX|800]] ata ngritën një kishëz në nder të tij.
===== Festa patronale e Shën Kollit dhe kaminet (vatrat) =====
Ndër festat e traditës së Ungrës, ajo padyshim më e rëndësishme është festa patronale e [[Nikolla i Mirës|Shën Kollit të Mirës]] (''Shën Kolli'') që zhvillohet më [[6 dhjetor|6 dhjetor]].
Festa patronale festohet së bashku me festën e dy shenjtorëve të tjerë: Shën Françesk Saverio (''Shën Frangji Saveri'') dhe Shën Françesk i Paolës (''Shën Frangjisku''). Në ditët 3-4-5 [[Dhjetori|dhjetor]] të çdo viti, pas kryerjes së novenës, ndizen [[vatrat]]: më 3 dhjetor në nder të Shën Françesk Saverio (datë në të cilën përsëritet edhe vdekja e tij), më 4 dhjetor në nder të Shën Françesk i Paolës dhe më 5 dhjetor (mbrëmja më e ndjerë nga populli i Ungrës) në nder të Shën Kollit. Më 5 dhjetor në [[Kryekisha e Shën Kollit|Katedralen]] zhvillohet vesperi me, në fund, bekimin e bukëve dhe shpërndarjen e tyre. Në mëngjesin e 6 dhjetor zhvillohet panairi tradicional dhe në pasdite procesioni nëpër rrugët e fshatit.
===== Madonna del Carmelo =====
Një festë tjetër e rëndësishme festohet në periudhën verore në nder të [[Beata Vergine Maria del Monte Carmelo|Zonjës së Bekuar Mari në Malin Karmel]]. Në dy të dielat rreth [[16 korrik|16 korrikut]] zhvillohen dy procesione: të dielën para 16 korrikut Madonna çohet në agim nga kisha e vogël në [[Katedralja e Shën Kollit|Katedralen]] (pas vigjiljes natën); të shtunën në mbrëmje zhvillohen festimet laike (koncert, shfaqje piroteknike), të dielën në mëngjes një panair i madh shtrihet përgjatë ish-[[SS105]] dhe në mbrëmje zhvillohet Procesioni Solemn.
==== Java e Prigatorëvet ====
Në komunitetet [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] dhe veçanërisht në ''Ungër'', në këtë javë që fillon nga e diela deri të shtunën para të dielës së parë të [[Karnavalet|Karnavalit]] (dymbëdhjetë ditë para [[Mercoledì delle ceneri|të mërkurës së Hënës]]), kujtohen të vdekurit (besohet se [[Jezusi|Jezu Krishti]] u ka dhënë atyre leje të dalin nga varret ose më mirë të kthehen në mbretërinë e të gjallëve si shpirtra, për të vizituar vendet ku kanë jetuar). Në Ungër ende është e gjallë tradita e "''picihudhra''", domethënë të kërkohet një ofertë për shpirtin e të vdekurve; fëmijët ose njerëzit në nevojë, duke i rrahur dyert e "''[[Gjitonia|gjitonisë]]''", presin që t'u jepet ushqim ose pije «''Për shpirtën e prigatorëvet''» ("''për shpirtin e të vdekurve''"); duke falënderuar, përgjigja për dhuratën është «''Nglezot gjithë të vdekurit''» ("''Le të pushojnë në paqe të vdekurit''"). Sipas traditës popullore, të vdekurit kthehen në banesën e tyre të përjetshme të shtunën në mëngjes, kur pas përfundimit të liturgjisë besimtarët shkojnë në procesion në varrezat për t'i vizituar të dashurit e tyre. Gjatë gjithë javës, instrumentet tipike të karnavalit të Ungrës "fiken". Të dielën, e quajtur '''«e diella të lidhurvet»''' (fjalë për fjalë ''"e diela e gjërave të bashkuara"'') familjet mblidhen rreth tryezës së shtruar për të kujtuar edhe një herë të vdekurit e tyre për të cilët ështu lutur në ditët e mëparshme, dhe nga kjo ditë fillon [[Karnavalet|karnavali]].
==== Karnavali ====
[[Karnavalet|Karnavali]] (''Karnivalli'') në Ungër ka një rëndësi të veçantë dhe ngjall interes të madh në të gjithë rajonin e [[Parku Kombëtar i Pollinos|Pollinos]]. Veçoritë etnike dhe folklorike e vendosin këtë festë ndër ngjarjet më të rëndësishme të traditës popullore [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]]. Nëpër rrugët e fshatit, në ritmin e klasikës ''fila ungrore'', takohen grupe djemtarësh dhe të rritur dhe në ritëm ecin nëpër rrugët e ngushta të qendrës historike. Këto grupe më pas priten në shtëpi dhe u ofrohet [[Vera (pije alkoolike)|verë]] dhe ushqime shtëpiake, gjithçka e gëzuar nga tingulli i [[organo (strumento musicale)|organit]] dhe i [[zampogna|zampogës]] dhe e ndërprerë nga ''vjershët'' (poezi) antike dhe të famshme të traditës këngëtare [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]]. Veçantia e vërtetë e karnavalit të Ungrës është dhënë nga improvizimi; asnjë kalendar i vërtetë ngjarjesh, vetëm spontaneiteti i grupeve të muzikantëve dhe i maskaradave të vetme ose të grupeve që i japin jetë rrugëve të qendrës, për të vazhduar më pas në shtëpi ose në ''katoqet'' (bodrumet).
==== Java e Shenjtë (Java e Madhe) dhe Pashkët ====
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Java e Shenjtë e Ungrës (Java e Madhe)|it|Settimana Santa di Lungro}}}}
==== Riti i kushqit dhe i martesës ====
Riti i kushqit dhe i martesës (''riti i kushqit e martesës''), pra riti i dasmës tek [[Arbëreshët në Itali|arbëreshët]], ka pasur gjithmonë një magji të veçantë si për ceremoninë përgatitore ashtu edhe për funksionin fetar. Natyrisht, me kalimin e shekujve, para dhe pas kanë ndryshuar në disa aspekte, ndërsa ceremonia fetare e [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]] ka mbetur e pandryshuar. Këto përshkrime të martesës tek Shqiptarët e Italisë janë shkruar nga Francesco Tajani në ''Historie albanesi'' të vitit [[1866]].
Riti i kushqit zhvillohet në një ditë të caktuar, kur dhëndri, me një procesion burrash dhe gra nga i gjithë farefisi i tij, niset për ta njohur. Të afërmit e rinj e pranojnë me gëzim. Gratë fillojnë një këngë lavdërimi, pastaj ato nga njëra anë, burrat nga ana tjetër, fillojnë një valle; dhëndri, i bashkuar me të tjerët, duke u përdredhur rreth saj, i hedh në ''madhia'' (një enë druri) unazën e dasmës, nga ana tjetër nusja e mbledh atë, dhe duke vazhduar me punën e saj, e mban në majë të buzëve. Më pas procesioni shpërndahet. Me këtë formalitet publik, lidhja bëhet e pandashme, çifti ka shkëmbyer një shenjë të parë dashurie, i gjithë fshati e di, tërshërit tashmë digjen, arbëreshët nuk dinin t'i shuajnë ndryshe veç me gjak. Derisa të përgatiten dasmat, është zakon që i riu i dashuruar me shokët e tij, gjatë gjithë natës në dritën e hënës, të shprehë me këngë shqipe nën dritaren e të dashurës së tij mundimet e pasionit të lindur, ta lavdërojë atë, t'i përcjellë psherëtimat e tij, dhe për këtë arsye këngët erotike janë shumë të zakonshme. Por jo gjithmonë shkon mirë: mund të ndodhë të marrësh mbi vete një kovë uji. Edhe nëse dy të rinjtë ishin fejuar, fjala e fundit i takonte babait të vajzës. Nëse babai është dakord, atëherë bëhet kushqia zyrtare (''kushqia''). Dita e kushqit zakonisht shënohet me "''i qelljin artë''" (i sjellin arin) vajzës dhe jo me "''bejin kushqin''" (fejohen). Në fakt, riti i kushqit, përveç se është një takim zyrtar midis familjeve për pëlqimin e martesës, karakterizohet nga dhuratat në ar që i dhëndri dhe familja e tij i bëjnë vajzës. Rregulli thoshte se i dhëndri duhej t'i dhuronte unazën dhe nëna si gjerdanin ashtu edhe byzylykun. Para shkëmbimit të dhuratave dhe pra para zyrtarizimit të kushqit, diskutohet për perspektivat që djaloshi mund t'i ofrojë vajzës dhe për pajën (''paja'') e vajzës. Edhe pas kushqisë, të rinjtë mund të dalin bashkë vetëm nëse shoqërohen nga prindërit e vajzës ose nga ndonjë i afërm. Pasi caktohet data e dasmës, bëhen publikimet dhe zgjidhen dëshmitarët (''kumbartë'') që zakonisht janë të afërm ose miq të familjes. Java që i paraprin ditës së martesës, e cila zhvillohej të dielën, familjet marrin vizita nga të afërm dhe miq që sjellin dhurata. Të enjten, familja e dhëndrit dërgon në shtëpinë e nuses një shportë (''kanistra'') me veshje dhe veshjen tradicionale shqiptare për nuse. Familja e nuses, nga ana tjetër, të shtunën i kthen dhuratat duke dërguar një pjatë zbukurimi (''spaza''). Gruaja që bart këtë pjatë të fundit përshkon rrugët që do të bënte, ditën tjetër, procesioni i dasmës. Bartëset e shportave merrnin një kompensim në para nga marrësi. Sa më i lartë ishte kompensimi, aq më shumë ishin vlerësuar dhuratat e marra.
Në mëngjez të [[Martesa|martesës]] fillon riti i veshjes me veshjen tradicionale shqiptare të plotë me të gjitha detajet e saj. Riti është mjaft i gjatë, aq sa edhe sot, kur dikush humb kohë thuhet "''vë stolit''", pra vesh veshjen shqiptare. Kur nusja është gati, dërgohet ëmbëlsira e dasmës (''mastacualli'') në shtëpinë e dhëndrit. Procesioni i dhëndrit mund të niset atëherë për të arritur në shtëpinë e nuses duke përshkuar rrugë të ndryshme nga ato që do të përshkonte procesioni i dasmës. I pari që niset është procesioni i dhëndrit, i ndjekur nga ai i nuses. Në krye të procesionit të parë është babai i dhëndrit dhe një i afërm i ngushtë, i ndjekur pastaj nga dhëndri me dy dëshmitarët dhe të ftuarit e dhëndrit. Menjëherë pas vjen nusja me babain dhe të ftuarit e saj. Pasi mbërrijnë përpara portës kryesore të kishës, dhëndri ndalet dhe pret ardhjen e nuses, dhe ata hyjnë në kishë ku i pret papasi dhe ku do të zhvillohet ceremonia. Pasi dalin nga kisha, procesioni zakonisht drejtohet në shtëpinë e dhëndrit. Gjatë kalimit të procesioneve ishte zakon të hidheshin konfeta dhe monedha nga fqinjë ose të njohur që nuk merrnin pjesë në dasmë. Pasi mbërrijnë në pragun e shtëpisë, t'i presë është nëna e dhëndrit që i rrethon të dy me një rrip elegant duke pritur çiftin e ri në shtëpi. Fillojnë më pas festimet me verën më të mirë, të ruajtur për këtë rast, dhe ëmbëlsira të bëra të gjitha në shtëpi. Duhet mbajtur mend se gratë shqiptare, njësoj si burri, ushtrojnë autoritet brenda shtëpisë.
Sot, në përgjithësi, riti dhe traditat e martesës janë të njëjta. Riti i kushqit ka humbur pjesërisht vlerën dhe prej rreth pesëdhjetë vitesh pak njerëz martohen me veshje tradicionale shqiptare. Po humbet edhe zakoni i shkuarit në shtëpinë e nuses përpara se të shkohet në kishë. Në fakt, shpesh dhëndri pret nusen direkt në kishë. Funksioni fetar ka mbetur i pandryshuar.
Disa terma të rëndësishëm janë: i fejuar dhe dhëndër: "''dhëndërr''", e fejuar: "''nusja'''', vjehërr/vjehëra: "''vjehërr/vjehëra''", nuse: "''e re''", fejëzimi: "''kushqi''", martesë: "''martesë''".
==== Riti i matit ====
[[Skeda:Il rito del mate.jpeg|thumb|Në foto instrumentet për përgatitjen e ''[[Mate (pije)|matit]]'': ''kungulli'' (enë), ''Pumbixhi'' (një lloj kallam metalik) dhe ''Çikullatera'' (enë ku vlon uji)]]
Rituali i matit (''riti i matit'') ka rrënjë nga flukset migratore që kanë çuar shumë shqiptarë nga Ungra të largohen nga vendi për të shkuar në [[Amerika]], veçanërisht në [[Argjentina]]. Ndër zakonet kulinare ekskluzive të Ungrës, riti i matit përfaqëson një shembull të madh të kontaminimit gastronomik dhe përfshirjes sociale. ''Kungulli'', enë e zgavruar e përftuar nga një kungull i zbrazur me kujdes, ''Pumbixhi'', një lloj kallam metalik dhe ''Çikullatera'', ena ku vlon uji, janë aksesorë themelorë të ritualit. Përgatitja e matit është shumë e thjeshtë. Pasi të vendoset ''Çikullateren'' mbi zjarr dhe të nxehet uji, përgatitet ''kungulli'' brenda të cilit vendoset një copë zjarr, një lëvozhgë portokalli të tharë më parë, mateja vendoset ''pumbixhi'' dhe shtohet sheqeri, pastaj derdhet uji i nxehtë dhe konsumohet përmbajtja duke e thithur qartë përmes ''pumbixhit''. Atmosfera që shërben si kornizë për këtë ritual është ajo dimërore, kur banorët e Ungrës duan të ulen në rreth pranë vatrës (''vatra''), për të shijuar maten, duke e bërë të qarkullojë nga dora në dorë në ''gjitonì'' ose tek mysafirët që pinë të gjithë nga i njëjti ''pumbixh''. Kjo praktikë rrethore ka rrënjësuar menjëherë në Ungër, një nga vatrat e kulturës [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] ku nocioni i rrethimit është i fortë si në konceptin e mënyrës së jetesës ashtu edhe në fushën arkitekturore. Ky element me interes të konsiderueshëm socio-antropologjik ka forcuar më tej karakteristikat e shoqërueshmërisë dhe ka kontribuar për t'i bërë edhe më të forta parimet e ''[[Gjitonia|gjitonisë]]'' arbëreshe.
=== Institucione, ente dhe shoqata ===
==== Spitali Civil ====
Spitali Civil i Ungrës, i filluar të ndërtohet në 1967, i përfunduar në 1970 dhe i inauguruar më 8 dhjetor 1976, është një kompleks i realizuar me zgjidhje arkitekturore moderne, i vendosur në rrethinë Carrocchia. Struktura zhvillohet në katër kate dhe ngrihet mbi një sipërfaqe prej 8000 m² në një kodër 550 metra mbi nivelin e detit, në një pozicion panoramik nga ku mund të dominohet me shikim masivi i maleve në veri ([[Monte Pollino|Pollino]]) dhe [[Piana di Sibari|fusha e gjerë e Sibarit]] deri në Detin Jon në jug-lindje. Spitali ka qenë deri para disa vitesh një pikë referimi e rëndësishme për shëndetësinë e zonës dhe territoreve më të afërt. Në vitet e fundit, me planin e rikthimit të komisarëve të shëndetësisë së [[Kalabria|Rajonit Kalabri]], nosokomi është rikonvertuar në C.A.P.T. (Qendër Ndihme Primare Territoriale) dhe në "Shtëpi të Shëndetit".
== Kultura ==
=== Arsimi ===
* Biblioteka komunale «Alberto Straticò»;
* Biblioteka e Katedrales;<ref>{{Cite web|url=https://www.meravigliedicalabria.it/viaggio-nel-cuore-dellarberia-calabrese/|title=Viaggio nel cuore dell’Arbëria calabrese • Meraviglie di Calabria|website=www.meravigliedicalabria.it|date=2024-01-22|language=it|access-date=2024-01-23}}</ref>
* Fondi i Kurisë Episkopale;
* Fondi privat Alfredo Frega;
* Fondi privat Familja Stratigò.
=== Shkollat ===
* [[Kopshti i fëmijëve|Shkolla Parashkollore Shtetërore]]
* Shkolla Parashkollore Parare "De Santoianni"
* [[Shkolla fillore|Shkolla Fillore]]
* [[Scuola secondaria di primo grado in Italia|Shkolla e Mesme e Shkallës së Parë]]
* [[Liceo scientifico|Liceo Shkencor Sportiv]]
* [[Istituto professionale|Institut Profesional Industria dhe Artizanat]]
=== Muze ===
[[Skeda:Targa Intitolazione Museo Storico della Miniera Salgemma Lungro.jpg|thumb|Tabelë dygjuhëshe e Muzeut Historik të Minierës së Kripës së Ungrës]]
* Muzeu Historik i [[Miniera e Kripës e Ungrës|Minierës së Kripës]]: i inauguruar në [[2010]] mbledh relike, dokumente, uniforma të atyre që kanë punuar brenda ndërtesës; i transferuar në [[2022]] në selinë e ish-bibliotekës komunale, në Corso Skanderbeg, inaugurohet më [[14 Maj|14 maj]] të të njëjtit vit dhe i kushtohet kujtimit të profesorit Giovan Battista Rennis, krijuesit të muzeut.
* Muzeu Diocesane i [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]]: i inauguruar më [[1 Nëntor|1 nëntor]] [[2015]], strehon të gjitha rrobat e shenjta të peshkopëve që janë ndjekur në [[Eparhia e Ungrës|Eparhi]] që nga themelimi i saj, në [[1919]], duke rilancuar objektet e traditës kulturore dhe fetare të [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë]].
=== Media ===
==== Shtypi ====
* ''Lajme'' (Periodik i [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]])
* ''DIELLI'' (Periodik politik dhe kulturor)
* ''Il Tiro'' (nuk botohet më) ''-'' ishte një revistë dy-mujore luftarake e botuar në Ungër në vitet e para të [[1880]] nga Costantino Bellusci, drejtor përgjegjës, dhe e shtypur në [[Castrovillari]] nga shtypshkronja historike e Francesco Patitucci. Kishte si nëntitull "''Gazeta e Popullit''". Fletja në vitet e pakta të jetës kishte mbledhur simpatitë e një grupi të gjerë lexuesish nga Ungra dhe jo vetëm<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/tiro/TIRO_on_line.htm|title=Tiro OnLine|language=it}}</ref>. Faqja e parë e 2 majit [[1882]] [http://www.ungra.it/tiro/tiro_cop/tiro_cop.htm].
=== Kostume ===
[[Skeda:Un tipico costume femminile.jpeg|thumb|Kostum tipik femëror i përdorur për ditët festive]]
Kostumet tipike femërore arbëreshe (''stolit'') të Ungrës ende sot vihen, si nga të rejat ashtu edhe nga më të vjetrat. Ekzistojnë dy lloje kostumesh femërore: një i përdorur për festat dhe një tjetër i përditshëm. Kostumi i gala përbëhet nga pjesët e mëposhtme: dy funde të brendshme (''sutanina''), një fund i palosur prej sateni të kuq (kamizola) me skaje të thurur me fije ari (''galuni''), një fund i palosur prej sateni blu që mblidhet si guaskë dhe vihet mbi krah (''cofa''), një këmishë e bardhë me grep (''linja''), një jelek i shkurtër kaltërosh i gjithë i qëndisur me ar (''xhipuni''), flokë të ndarë në mes, të thurur me shirita dhe të mbledhur prapa në "''kesa''", një shall me ngjyrë të kuqe për gratë e martuara (''pani''). Kostumi i përditshëm është veshja e përditshme. Është shumë i thjeshtë dhe përbëhet nga: një fund i kuq i palosur me skaj të gjelbërt, një këmishë e bardhë, një përparëse (''vandizini''), një jelek i zi me qëndisje të bardhë. Kostumi mashkullor shqiptar përdoret vetëm në rastet e manifestimeve fetare dhe folklorike. Përbëhet nga pantallona të bardha (''brekët të bardha'') me vija anësore të kuqe ose blu dhe qëndisje në të verdhë, këmishë (''këmish'') e bardhë, jelek i zi i qëndisur dhe kapelë (''këleshi'') e bardhë prej leshi në formë trungu të konit.
=== Muzikë dhe këngë ===
«''Këngët popullore shqiptare, pra, janë shprehje individuale, të mbushura me ndjenjat e popullit, të ushqyra me trashëginë e idealit, që e mbushnin veten atë epokë epike, kur i gjithë populli ishte kalorës. Por Shqiptarët e mbrojtën atë me shpatë dhe e ngjallën me këngë, dhe kur shpresat e tyre u ndërprrën, shumë braktisën atdheun, duke ikur në drejtime të ndryshme, dhe duke bartur me vete, pasi tjetër s'mundeshin, kujtimet dhe këngët e tyre, të cilat rifiluan në tokën e mërgimit. Këngët dashurie dhe elegjike, që na paraqesin një aspekt tjetër të jetës, duken si një përzgjedhje e poezive më të buta dhe elegante që zotëron letërsia popullore shqiptare. Konceptim i qartë dhe i shijshëm, ndjenjë e hollë dhe e butë, figura të buta dhe të shkathëta, na mbushin, tani me dhimbje tani me gëzim, zemrën dhe veshët me muzikë të këndshme''». Kështu shkroi Marchianò për popullin shqiptar, duke nxjerrë në pah sa ishte i rëndësishëm kënga për këtë etni të vendosur.
Këngët (''këngat'') e arbëreshëve të Ungrës në përgjithësi janë të katër llojeve të ndryshme:
* Këngë epike që tregonin veprat e Skënderbeut dhe të popullit shqiptar;
* Këngë dashurie;
* Këngë të shenjta (si ''kalimere'');
* Këngë vdekjeje.
Ndër këngët më të famshme janë: ''Ill i bukur'', ''Ka mali'', ''Kostandini i vogëlith'', ''Vdekja e Skanderbeut'', ''Ngushti Moresë, Kopile moj Kopile''.
=== Kuzhinë ===
Gastronomia (''të ngrënit'') arbëreshe gjen në Ungër një udhëkryq interesant për të shijuar specialitetet tipike arbëreshe dhe mesdhetare. Në Ungër është e mundur të shijosh makaronat e freskëta në të gjitha format e tyre: makarona (''rrashkatjelt''), knodel (''strangulrat''), lasagna (''tumac''), spageti të hollë (''fidhilt''), bucatini (''hullonjrat''), të përziera me salca të thjeshta domatesh të freskëta dhe borzilokut, ose me salcë të bazuar në mish derri ose kec.
Ndër specialitetet tipike një vend të rëndësishëm zë ''Shtridhelat me fasule'', një makarona shumë e veçantë e punuar me kujdes me dorë dhe e përzier me një salcë domatesh dhe fasule. Është pjata tipike e Ungrës me origjinë shqiptare, pasi nuk gjen përputhje veçse në vende të tjera shqiptare. Makaronat, të punuara plotësisht me dorë, marrin një formë të veçantë që i afrohet pak atij të fidelave. Një pjatë tjetër tipike është ''Dromsat'' me bazë miell dhe ujë, e përzier me salcë domatesh të freskëta të ngarkuar me spec djegës. Ndër pjatat e dyta, kërpudhat kanë një vend prestigjoz për shumicën e bimëve të pranishme në territorin malor. Ndër recetat e shumta na pëlqen të citojmë më karakteristikat: kërpudha porcini me speca (''këpurdhë me kangariqra''), kërpudha dhe patate (''këpurdhë me pataka''). Të shijshme janë gjithashtu shumë zierje mishi dhe specash: zierje salsiçe dhe specash të thatë (''stufatjel me saucicë''), zierje brinjësh derri dhe specash (''stufatjel me brinjaz derku''). Dhe pastaj mishi i derrit: organet e brendshme (''drudhezit''), mish i zier (''cingaridhet''), xhelatinë (''puftea''), përveç salsiçeve të shijshme të Ungrës me aromën karakteristike të maruleve të egra që i bën të pazatueshme. Djathrat, të prodhuar nga kullotat e larta, të pasura me barishte aromatike, kanë fituar një vend të rëndësishëm. E gjitha shoqërohet me verërat robuste lokale të hardhive Galzei (''Gauxet'') ose me verërat e rafinuara D.O.C. të Pollino. Ëmbëlsirat, në fund, para së gjithash ''kulaçi'', ëmbëlsirë luksoze dasmash me bazë mjalti; ëmbëlsirat e Krishtlindjeve, ''grispellet'', ''xhuxhullet'', ''kanarikulit'', ''bukunotet''; ëmbëlsirat e [[Pashkët|Pashkëve]], ''nusezat'', biskota me miell (''viscote të pirvëluarë''), vaj dhe farë anasoni, pa harruar frutat e thata ku dallohen fiqtë e famshme të Ungrës (''fiqë të bardha e kriqezit'').
=== Ngjarje ===
Që nga [[2013]] Ungra feston “''Festa e verës dhe e shijeve të vjetra të territorit''”, një edicion (që arriti në edicionin e pestë në [[2018]]) që organizohet nga shoqata kulturore Acta Ungra më [[27 Dhjetor]] të çdo viti në qendrën historike. Në këtë ngjarje paraqitet një shfaqje enogastronomike me tema përmirësimin e produkteve tipike dhe sipërmarrjen në këtë sektor, duke i dhënë rëndësi prodhimeve agro-ushqimore dhe artizanale, dhe me shumë muzikë.
Që nga [[2016]], gjatë periudhës së Karnavalit, Proloco “Arberia” e Ungrës feston “Rivokimin Historik të heroit shqiptar [[Gjergj Kastrioti Skënderbeu|Gjergj Kastrioti Skënderbeu]]”, që ka arritur në edicionin e tretë, për të rivokuar dhe kujtuar veprat e heroit shqiptar duke vazhduar festimet me Karnavalin e famshëm të Ungrës. Emri i ngjarjes është kushtuar “''Skanderbeku: Prindi i Arbërisë''” dhe zhvillohet çdo vit të dielën e [[Karnavalet|karnavalit]].
== Ekonomia ==
=== Miniera e Kripës ===
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro}}}}
[[Skeda:Miniera di Lungro.jpg|thumb|Jashtë Minierës së Kripës|majtas]]
[[Skeda:Operai della miniera salifera, Lungro sec. XX - san dl SAN IMG-00003687.jpg|thumb|Punëtorë të minierës së kripës, Ungra, fillimet e shekullit XX.]]
Afër vendbanimit gjejmë një [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierë të rëndësishme dhe të thellë të kripës]]. Depozita e kripës e Ungrës, e përmendur edhe nga [[Plini Plaku]], ishte pasuria më e madhe e [[Fusha e Sibarit]] deri në 1976, vitin e mbylljes. Kripa e Ungrës eksportohej në të gjithë [[Kalabria|Kalabrinë]], në disa rajone të tjera të [[Italia|Italisë]], dhe edhe në [[Evropa|Evropë]]. Miniera e kripës e Ungrës dha punë shumë punëtorëve, të cilët çdo ditë zbrisnin 2000 shkallët që çonin në galeri. Skematikisht, miniera e kripës e Ungrës përbëhej nga një masë kripe që kishte formën e një koni të përmbysur që ngushtohej ndërsa kriparët zbrisnin në nivele të ndryshme të nëntokës. Shenjti mbrojtës i kriparëve ishte [[Shën Leonard]] të cilit iu ndërtua një kishëz që u shemb për shkak të problemeve hidrogjeologjike. Në historinë e [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierës]] duhet kujtuar greva e lavdishme e përgjithshme e 1969 që shmangu mbylljen, e shtyrë për disa vite më vonë. Por shumë janë ngjarjet dhe vështirësitë që kanë shoqëruar nxjerrjen e kripës. Që nga 1976 miniera është braktisur, deri në 2015 kur filloi procesi i rimëkëmbjes dhe restaurimit, por sot për sot e pakuptueshëm i ndalur. Për të kujtuar kriparët e minierës së kripës është vendosur një monument-podest (që përfaqëson minatorët në punë) në Rrugën Skënderbeu, pranë vilës komunale. Deri para disa vitesh çdo ditë në mesditë, nga çatia e ndërtesës “ex-dopolavoro”, binte [[Sirena (akustike)|sirena]], e njëjta që shoqëronte hyrjen e [[minatorëve]] në [[Miniera e Kripës e Ungrës|minierë]].
[[Skeda:Monumento ai Salinari - Lungro - maggio 2023.jpg|majtas|thumb|440x440px|Monumenti i Kriparëve në rrugën Skënderbeu.]]
=== Bujqësia ===
Në Ungër [[Bujqësia|bujqësia]], si për shkak të mjedisit fizik, për ngushtësinë e territorit dhe sidomos për praninë e minierës shekullore të kripës, ka pasur karakter dytësor, dhe gjatë shekujve ka pasur preferenca për kultura të hardhisë, të ullirit, të [[perimeve]], të [[Pemët frutore|pemëve frutore]], të prodhimit dhe shishezimit të [[Vaji i ullirit|vajit të ullirit]] dhe të [[Vera (pije alkoolike)|verës]] DOC.
=== Rüeping ===
Në fillimet e shekullit XX një ndërmarrje gjermane, Rüeping S.p.A., lidhi një kontratë me komunën e [[Saracena|Saracenës]] për prerjen dhe shfrytëzimin e burimeve pyjore. Më vonë zona të tjera u prekën nga firma, si hapësirat malore të ''Ungrës'', [[Ferma (Itali)|Fermës]], [[San Donato di Ninea|San Donato di Nineas]], [[San Sosti|San Sostit]], [[Mormanno|Mormannos]], [[Morano Calabro|Morano Calabros]], [[Verbicaro|Verbicaros]]. Mbi 600 persona punuan në çbërjen e pyjeve që zgjati deri në vitet ’50 (zona e Palombaro - [[Saracena|Saracenë]]) dhe megjithatë, edhe sot mbeten disa gjurmë të periudhës: strehimi Palmenta (shkatërruar nga një zjarr në 2014), gjurmë hekurudhash (në rrugën që çon nga [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] në Cardillo) që lidhnin Piano Novacco me [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] dhe teleferikë që transportuan trungjet në fraksionin Zoccalia ([[Saracena|Saracenë]]) nga [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]]. Nga dekada e parë e shekullit XX deri rreth 1930, u shkatërruan mbi 100.000 duke kursyer vetëm disa shembuj për hektar. Një hekurudhë pyjore me [[hekurudhë me gjërësi të reduktuar]] (600 mm) arrinte në [[Stacioni i Spezzano Albanese Terme|stacionin e Spezzano Albanese Terme]] për dërgimin dhe ngarkimin e trungjeve në portin e [[Sibari|Sibarit]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/rueping/rueping.htm|title=Rueping - Ungra.it|language=it}}</ref>.
Deri në 2014 ekzistonte afër strehimit të [[Piano Campolongo|Piano Campolongo]] një ndërtesë që daton nga fillimet e shekullit XX, e përdorur si depo nga punonjësit e ndërmarrjes Rüeping, e cila më pas u bë strehim (''Rifugio Palmenta''). Pas një zjarri me dashje, nga ndërtesa nuk ka mbetur gati asgjë<ref>{{Cite web|url=http://www.paese24.it/29637/pollino/la-palmenta-in-fumo-tra-saracena-e-lungro-muore-un-po-di-pollino.html|title=La Palmenta in Fumo|language=it}}</ref>.
{{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}}}
=== Artizanati ===
==== Ikonat ====
Origjina lindore dhe konstantinopolitane e [[Ikonat|ikonave]] ka qenë gjithmonë një element në favor të pretenduar autenticiteti të tyre, i mbështetur, ndër të tjera, nga një dëshmitar i jashtëzakonshëm: plaçkitja e [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]] në [[1204]] nga kryqëtarët, pas së cilës filluan të qarkullojnë në Perëndim një numër i madh ikonash dhe relikvash. Një tjetër kusht i nevojshëm për atribuimin e "statusit" është fuqia për të kryer mrekulli, jo sepse janë vetëmrekulluese, por sepse, përmes tyre, manifestohet vepra taumaturgjike e Zotit. Në kishat [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] të [[Liturgjia bizantine|ritit greko-bizantin]] Imazhet e Shenjta vendosen në një hapësirë të caktuar për to, [[Ikonostasi|ikonostasin]], e cila ndan vimën e rezervuar për celebrantët nga naosa e destinuar për besimtarët. Të realizuara në material të ndryshëm nga ai i strukturës që i pranon, ikonat u ofrojnë besimtarëve të çdo niveli kulturor mundësinë për të parë "atë të padukshmen që u bë i dukshëm", objekt i jo pak argumenteve patristike, duke dëshmuar se janë mbajtëse të një gjuhe universale.
== Infrastrukturë dhe transport ==
Ungra arrihet përmes [[Strada statale 534 di Cammarata e degli Stombi|SS 534]]-[[Strada statale 105 di Castrovillari|SP263 (ish SS105)]].
== Administrim ==
Administrata aktuale komunale e Ungrës drejtohet nga kryetari i komunës Carmine Ferraro, i zgjedhur në turin zgjedhor të [[12 Qershor|12 qershorit]] [[2022]] me listën civile Rinascita. Në politikën lokale Ungra ka pasur kandidatë të rëndësishëm për postin e kryetarit të komunës.
{| class="wikitable"
!Periudha
!Kryetari i Parë
!Lista Fituese
!Shënime
|-
|[[1894]] - [[1905]]
|Nicola Irianni
|
|<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.admlungro.it/corsa.htm|title="La corsa" storia della politica locale - Sindaci di Lungro dal 1900|access-date=7 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209180104/http://www.admlungro.it/corsa.htm|archive-date=9 shkurt 2019|url-status=dead|language=it}}</ref>
|-
|[[1905]] - [[1907]]
|Costantino Cucci
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1908]] - [[1910]]
|Ugo Strocchi
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1912]] - [[1913]]
|Francesco Saverio Samengo
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1914]] - [[1920]]
|Pietro Laurito
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1920]] - [[1926]]
|Ambrogio Cortese
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1943]] - [[1946]]
|Angelo Stratigò
|
|<ref name=":0" />
|-
|[[1946]] - [[1946|1952]]
|Martino Pasqualino
|Sveglia (S.C.A.)
|
|-
|[[1952]] - [[1956]]
|Martino Pasqualino
|Tromba (S.C.A.)
|
|-
|[[1956]] - [[1956|1960]]
|Borrescio Vincenzo
Verducci Giuseppe
|Tromba (S.C.A.)
|Pasi u zgjodh disa muaj më parë, Borresciut iu nënshtrua (shkaqet nuk dihen me saktësi) Verducci, anëtar i PCI-së dhe i listës zgjedhore TROMBA, i cili mbeti në detyrë deri në fund të mandatit
|-
|[[1960]] - [[1965]]
|Blumetti Francesco
Verducci Giuseppe
|Tromba (S.C.A.)
|Në 1960 u zgjodh Kryetar i Ungrës Blumetti, punëtor në kripore dhe anëtar i PCI-së, i cili e përfundoi mandatin e tij me Verducci
|-
|[[1965]] - [[1964|1970]]
|Bellizzi Angelo
|Dy kallinj (PSI-DC-PSDI)
|
|-
|[[1970]] - [[1970|1975]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (PCI-PRI-PSIUP)
|
|-
|[[1975]] - [[1975|1980]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.C.I. - P.S.I. - P.R.I.)
|
|-
|[[1980]] - [[1980|1985]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|PCI]] - PSI)
|
|-
|[[1985]] - [[1985|1990]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|P.C.I]].)
|
|-
|[[1990]] - [[1990|1995]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia ([[Partito Comunista Italiano|P.C.I]].)
|
|-
|[[1995]] - [[1995|1998]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.D.S.)
|
|-
|[[1998]] - [[1998|2003]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (P.D.S.- P.P.I)
|Zgjedhjet zhvillohen para skadimit natyror pasi Kryetari Iannuzzi humb të drejtën, sipas një vendimi të Gjykatës, duke qenë i paeligjshëm në 1995
|-
|[[2003]] - [[2003|2006]]
|Iannuzzi Vincenzo
|Sveglia (DEM.SIN.- VERDI-MARGHERITA)
|
|-
|[[2007]] - [[2012]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Zgjedhjet zhvillohen para skadimit natyror pasi Kryetari Iannuzzi humb të drejtën si pasojë e një mozioni mosbesimi nga ana e këshillit komunitar.
|-
|[[2012]] - [[2017]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|
|-
|[[2017]] - [[2022]]
|Santoianni Giuseppino
|Ungra në zemër ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Mandati i tretë radhazi lejohet sipas "dekreteve [[Graziano Delrio|Delrio]]" të 2014<ref>{{Cite web|url=https://www.targatocn.it/2014/03/27/leggi-notizia/argomenti/politica/articolo/nei-comuni-con-meno-di-3000-abitanti-il-sindaco-potra-governare-per-un-terzo-mandato-consecutivo.html|title=Nei Comuni con meno di 3.000 abitanti il sindaco potrà governare per un terzo mandato consecutivo.|access-date=|archive-url=|archive-date=|url-status=|language=it}}</ref>
|-
|[[2022]] -
e deri më sot
|Ferraro Carmine
|Rilindja ([[Lista civica|Listë Civike]])
|Në fund të turit zgjedhor votuesit do të jenë 1.624 nga 2.661 zgjedhës (61,71%), lista "Rilindja" do të marrë 844 vota (52,62%) dhe lista "Ungra në Zemër" 760 vota (47,38%).
|}
== Sport ==
Për rreth 15 vjet (nga sezoni 1980/1981 deri në sezonin 1994/1995) në Ungrë ekzistoi një skuadër futbolli amatore, ''AS Lungro''. Ngjyra sociale ishte e kuqe, ndërsa "simboli" ishte një shqiponjë dykrenore (që kujtonte flamurin [[Shqipëria|shqiptar]], duke qenë Ungra një komunitet [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]]). Skuadra arriti rezultatin më të lartë duke arritur në kampionatin e Kategorisë së Parë, duke qëndruar aty gjashtë sezone (pas gjashtë sezonesh në Kategorinë e Dytë dhe tre në Kategorinë e Tretë pa u rënë kurrë). Nga viti 1995, për shkak të mungesës së fushës së lojës, skuadra nuk u regjistrua në asnjë kampionat amator<ref>{{Cite web|url=http://www.ungra.it/kujtima/aslun1/allen.htm|title=AS Lungro, campionati e allenatori|language=it|access-date=}}</ref>. Në fillim të viteve [[2000|2000]] u rifillua skuadra (me emrin ''Polisportiva Lungro''), duke filluar përsëri nga Kategoria e Tretë luajti katër sezone në impiantin e vjetër sportiv; pas kësaj parenteze të shkurtër, për shkak të mungesës së plotë të fushës, qyteti nuk pati më një skuadër futbolli.
Më [[17 Qershor|17 qershor]] [[2016|2016]] lindi ''ASD Polisportiva Lungro'' me qëllimin, të realizuar, të krijonte një sektor të rinjsh për [[Futsalli|futsall]].
Më [[16 Shtator|16 shtator]] [[2019|2019]] lindi ''Polisportiva Arberia'', skuadër futbolli me 11 lojtarë që luan në Kategorinë e Tretë, në përfaqësim të tre komunave ''Ungra'', [[Firmoza|Firmoza]] dhe [[Ferma (Itali)|Fermo]] me seli në këtë të fundit.
== Shënime ==
<references/>
== Bibliografia ==
* {{Cite book|author=Aiello Roberto Mazzei Giuseppina|title=Calabria: Viaggio alla scoperta della mia terra|publisher=FdBooks|year=2020|isbn=978-88-3166-151-5|ref={{sfnref|Aiello|Mazzei|2020}}|language=it}}
* {{Cite book|author=Castiglia Gianfranco|title=Monaci, feudatari e popolazione della Calabria settentrionale in due fonti diplomatiche di età sveva in: Apollinea, Novembre-Dicembre 2020|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2020|pages=38-40|language=it}}
* Damis Francesco, ''Gli Albanesi di Lungro''.
* {{Cite book|author=De Marchis Domenico|title=Breve Cenno Monografico-Storico del Comune di Lungro|url=http://www.ungra.it/art/De_Marchis_Lungro/Lungro.htm|publisher=Tipografia di Luigi di Domenico e comp.|year=1858|ref={{sfnref|De Marchis|1858}}|language=it}}
* De Marchis Gabriele, ''Profilo storico geografico del comune di Lungro''.
* De Marco Ambrogio, ''Guida illustrata di Lungro''.
* De Marco Ambrogio, ''Lungro profilo geografico, storico, religioso, economico, politico, sociale. Fatti, personaggi, immagini, ricordi''.
* {{Cite book|author=Galanti Giuseppe Maria|title=Giornale di viaggio in Calabria (1792)|publisher=Soveria Mannelli|year=2008|isbn=978-88-498-1905-2|ref={{sfnref|Galanti|2008}}|language=it}}
* {{Cite book|author=Mattanò Vincenzo Maria|title=Il centro antico di Lungro. Un raro documento di rigore tipologico e di sofisticata strategia insediativa|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2012|isbn=978-8-89-627626-6|language=it}}
* {{Cite book|author=Moccia Daniela|title=Iconografia neo-bizantina nell'eparchia di Lungro|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2002|isbn=978-8-88-748236-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Rennis Giovan Battista|title=La tradizione popolare della comunità arbëreshe di Lungro|publisher=Il Coscile|location=Castrovillari|year=2000|isbn=88-87482-15-2|language=it}}
* {{Cite book|author=Rennis Giovan Battista|title=La tradizione bizantina della comunità italo-albanese di Lungro il rito, le festività, la storia e le usanze|url=https://www.dimarcomezzojuso.it/autore.php?id=453|publisher=Editoriale Progetto 2000|location=Cosenza|year=1993|language=it}}
* {{Cite book|author=Rodotà Pietro Pompilio|title=Dell’origine progresso, e stato presente del rito greco in Italia osservato dai greci, monaci basiliani, e albanesi, Libro III|url=https://books.google.it/books?id=QgjocV3b-PkC|location=Roma|year=1763|language=it}}
* {{Cite book|author=Sole Giovanni|title=Breve storia della reale salina di Lungro|publisher=Brenner|location=Cosenza|year=1981|language=it}}
* {{Cite book|author=Zangari Domenico|title=Le colonie italo albanesi di Calabria - Storia e demografia|publisher=Caselli|location=Napoli|year=1941|language=it}}
== Shiko edhe ==
* [[Eparhia e Ungrës]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Arbëreshët në Itali]]
* {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino}}
* [[Gjergj Kastrioti Skënderbeu]]
* {{ill|Miniera e Kripës e Ungrës|it|Salina di Lungro}}
* {{ill|Katedralja e Shën Kollit|it|Cattedrale di San Nicola di Mira}}
* {{ill|Përroi Tiro|it|Torrente Tiro}}
* {{ill|Java e Shenjtë e Ungrës (Java e Madhe)|it|Settimana Santa di Lungro}}
* {{ill|Piano Campolongo|it|Piano Campolongo}}
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Cite web | url = http://actaungra.com/ | title = Associazione ACTA UNGRA | access-date = 2017-06-26 | archive-date = 2017-09-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170918153110/http://www.actaungra.com/ | url-status = dead | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.lungro.gov.it/hh/index.php | title = Komuna e Ungrës - Bashkia e Ungrës | access-date = 2016-02-27 | archive-date = 2016-03-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305060733/http://www.lungro.gov.it/hh/index.php | url-status = dead | language = it }}
* {{Cite web | url = https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=32351&RicDimF=2 | title = Komuna e Ungrës | ref = {{sfnref|Comune di Lungro}} | access-date = 2021-06-06 | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.lungro.chiesacattolica.it/ | title = Eparkia e Ungrës - Eparki e Ungrës | access-date = | language = it }}
* {{Cite web | url = http://www.ungra.it/ | title = Ungra - Sajti arbëresh i Ungrës (CS) | access-date = 2020-06-06 | language = it }}
* {{Cite web | author = Nicola Bavasso | url = http://www.arbitalia.it/stampa/pubblicazioni/2004/bavasso_ungra_zuccaro.htm | title = Ungra Katund i Arbërisë | date = 2004 | ref = {{sfnref|Nicola Bavasso|2004}} | access-date = 2021-05-30 | language = it }}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Ungra]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
[[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]]
1fdny2d2bwff92of0xup80816rw443u
Kryeministri i Shqipërisë
0
170300
3043252
3020323
2026-09-17T19:03:28Z
~2026-50168-93
193043
/* */
3043252
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox post zyrtar
|post = Kryeministri
|body = Republikës së Shqipërisë
|insignia = Kryeministri i Shqipërisë.svg
|insigniasize = 110
|insigniacaption = Stema e Kryeministrisë
|flag =
|flagcaption =
|flagborder =
|type = [[Kreu i qeverisë]]
|style = Shkëlqesia e tij (zyrtare dhe diplomatike)<br/>z.Kryeministër (jo-zyrtare)
|image =
|incumbent = Sali Berisha
|incumbentsince = 15 shtator 2013
|appointer = [[Presidenti i Shqipërisë|Presidenti]]
|residence = [[Kryeministria (Shqipëri)|Kryeministria]]
|seat = [[Tirana|Tiranë]], [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit]] 7, 1010
|termlength = Katër vjet
|termlength_qualified = e rinovueshme
|member_of = {{hlist|[[Këshilli i Ministrave i Shqipërisë|Këshilli i Ministrave]]|[[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendi]]}}
|reports_to = {{hlist|[[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendi]]|[[Presidenti i Shqipërisë|Presidenti]]}}
|
|formation = {{start date and age|df=yes|1912|11|29}}
|first = [[Ismail Qemali]]
|deputy = [[Albana Koçiu]]
|salary = [[Leku shqiptar|L]] 228,730 mujor
|website = [https://www.kryeministria.al/ Faqja zyrtare]
}}
'''Kryeministri''' apo '''Kryetari i Këshillit të Ministrave''' është kreu i qeverisë së [[Shqipëria|Republikës së Shqipërisë]].
Kryeministri është ministri më i lartë i kabinetit në degën ekzekutive të qeverisë në një sistem parlamentar. Pushteti ekzekutiv i takon Këshillit të Ministrave (kabinetit). Kryetari i Këshillit (Kryeministri) emërohet nga Presidenti; Ministrat emërohen nga Presidenti në bazë të rekomandimit të Kryeministrit. Kuvendi duhet të japë miratimin përfundimtar të përbërjes së Këshillit. Këshilli është përgjegjës për kryerjen politikës të brendshme dhe të jashtme. Ai drejton dhe kontrollon veprimtarinë e ministrive dhe organeve të tjera shtetërore.
Kryeministri i parë i Shqipërisë ishte [[Ismail Qemali]]. Kryeministri aktual është [[Edi Rama]], që nga 15 shtatori 2013.
== Kompetencat, detyrat dhe përgjegjësitë ==
Kryeministri i Shqipërisë, i quajtur zyrtarisht Kryeministër i Republikës së Shqipërisë, është zyrtari shtetëror më i fuqishëm dhe më me ndikim në sistemin e qeverisjes shqiptare.
Një rol i rëndësishëm i presidentit është të caktojë një kandidat për postin e kryeministrit, i cili, sipas mendimit të presidentit, është më i aftë të komandojë shumicën e anëtarëve të Parlamentit. Si kryetar i qeverisë, kryeministri është i ngarkuar me drejtimin e politikës së brendshme të vendit dhe drejton administratën publike. Në këtë drejtim, qeveria bashkëpunon me aktorë të tjerë të interesuar socialë. Nëse kryeministri mungon përkohësisht ose është i paaftë për të ushtruar pushtetin e tij ekzekutiv, zëvendëskryeministri merr funksionet e tij, si kryesimi i kabinetit dhe këshillit të ministrave.
Kushtetuta thotë se kryeministri përfaqëson këshillin e ministrave dhe kryeson mbledhjet e tij, përshkruan dhe paraqet politikat kryesore të përgjithshme të shtetit dhe është përgjegjës për to, siguron zbatimin e legjislacionit dhe politikave të miratuara nga Këshilli i Ministrave, koordinon dhe mbikëqyr. punën e anëtarëve të Këshillit të Ministrave dhe të institucioneve të tjera të administratës qendrore shtetërore, kryen detyra të tjera të parashikuara në Kushtetutë dhe ligje, zgjidh mosmarrëveshjet midis ministrave dhe nxjerr urdhra në ushtrimin e kompetencave të tij. Kryeministri mund të nisë edhe një procedim në Gjykatën Kushtetuese të Shqipërisë.
== Betim ==
Përpara se të marrë detyrën, kryeministrit të zgjedhur i kërkohet të bëjë betimin përpara Presidentit, duke u betuar për besnikëri ndaj Kushtetutës. Teksti i betimit në formën e tij shqipe është i ndjeshëm ndaj gjinisë dhe të gjithë emrat ruajnë gjithmonë një formë asnjanëse. Kryeministri i zgjedhur bën betimin e mëposhtëm, të përcaktuar me Kushtetutë:
{{cquote|Betohem se do t’i bindem Kushtetutës dhe ligjeve të vendit, do të respektoj të drejtat dhe liritë e shtetasve, do të mbroj pavarësinë e Republikës së Shqipërisë dhe do t’i shërbej interesit të përgjithshëm dhe përparimit të Popullit Shqiptar.
Presidenti mund te shtoje edhe: Zoti më ndihmoftë!AMIN}}
== Zyra dhe vendbanimi ==
Zyra e Kryeministrit ose Kryeministria është zyra dhe vendbanimi zyrtar i kryeministrit. Ajo ofron asistencë sekretarie për kryeministrin. Kryeministri përmes zyrës së tij bashkërendon me të gjithë ministrat e kabinetit qendror të sindikatës, ministrin e akuzave të pavarura dhe guvernatorët dhe ministrat e qeverisë së shtetit. Për më tepër, në zyrë zhvillohen takime jo-formale ndërmjet kryeministrit dhe zyrtarëve të tjerë qeveritarë ose të huaj. Ai përbëhet gjithashtu nga stafi i menjëhershëm i kryeministrit të Shqipërisë, si dhe nga nivele të shumta të stafit mbështetës që i raportojnë kryeministrit. Që nga viti 1941, ndërtesa shërben si zyrë dhe rezidencë e kryeministrit. Objekti ndodhet në kryeqytetin e Tiranës në Bulevardin Dëshmorët e Kombit, pranë sheshit Nënë Tereza.
Ndërtesa u planifikua nga arkitektët italianë Florestano Di Fausto dhe Gherardo Bosio dhe u ndërtua së bashku me Bulevardin Dëshmorët e Kombit, sheshin Nënë Tereza dhe të gjitha ndërtesat e vendosura në këto sheshe, gjatë pushtimit italian të Shqipërisë në 1939-1941. një stil racionalist.
== Lista e kryeministrave të Shqipërisë ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ Lista e kryeministrave të Shqipërisë
|-
! scope=col rowspan="2" | Nr.
! scope=col rowspan="2" | Portreti
! scope=col rowspan="2" | Emri
! colspan="2" | Mandati
! colspan="2" rowspan="2" | Partia
! scope=col rowspan="2" | Qeveria
! scope=col rowspan="2" | Ref.
|-
! scope=col | Fillimi
! scope=col | Fundi
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of the Provisional Government of Albania (1912–1914).svg|25px]] '''[[Shqipëria e Pavarur]] (1912–1914)'''
|-
! 1
| [[File:Ismail Qemalii.jpeg|85px]]
| '''[[Ismail Qemali]]'''<br/>{{Small|''(1844–1919)''}}<br/>[[File:Ismail Qemali (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|4 dhjetor}}<br/>1912
| {{Small|22 janar}}<br/>1914
| rowspan="2" style="background:{{party color|Independent politician}};color:#000" |
| rowspan="2" | I pavarur
| [[Qeveria e Përkohshme e Vlorës|E Përkohshme]]
|
|-
! –
| [[File:Anëtarë të Komisionit Ndërkombëtar të Kufinjve.jpg|85px]]
| [[Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit]]
| {{Small|22 janar}}<br/>1914
| {{Small|14 mars}}<br/>1914
| Anëtarët
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania (1914-1920).svg|25px]] '''[[Principata e Shqipërisë]] (1914–1925)'''
|-
! 2
| [[File:Turhan Pashë Përmeti.jpg|85px]]
| '''[[Turhan Përmeti]]'''<br/>{{Small|''(1846–1927)''}}<br/>[[File:Turhan Pasha (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|14 mars}}<br/>1914
| {{Small|3 shtator}}<br/>1914
| rowspan="9" style="background:{{party color|Independent politician}};color:#000" |
| rowspan="9" | I pavarur
| [[Qeveria Përmeti I|Përmeti I]] dhe II
|
|-
! 3
| [[File:Esad Toptani (portret).jpg|85px]]
| '''[[Esad pashë Toptani|Esad Toptani]]'''<br/>{{Small|''(1863–1920)''}}<br/>[[File:Esad Toptani2 (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|5 tetor}}<br/>1914
| {{Small|27 janar}}<br/>1916
| Toptani
|
|-
! –
| [[File:Turhan Pashë Përmeti.jpg|85px]]
| '''Turhan Përmeti'''<br/>{{Small|''(1846–1927)''}}<br/>[[File:Turhan Pasha (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|25 dhjetor}}<br/>1918
| {{Small|29 janar}}<br/>1920
| Përmeti III
|
|-
! 4
| [[File:Sulejman Delvina1.jpg|85px]]
| '''[[Sulejman Delvina]]'''<br/>{{Small|''(1884–1933)''}}<br/>[[File:Sulejman Delvina (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|30 janar}}<br/>1920
| {{Small|14 nëntor}}<br/>1920
| [[Qeveria Delvina|Delvina]]
|
|-
! 5
| [[File:Iliaz Vrioni 1932.jpg|85px]]
| '''[[Ilias Vrioni]]'''<br/>{{Small|''(1882–1932)''}}<br/>[[File:Ilias Vrioni (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|15 nëntor}}<br/>1920
| {{Small|16 tetor}}<br/>1921
| Vrioni I dhe II
|
|-
! 6
| [[File:Pandeli Evangjeli (portret 2).jpg|85px]]
| '''[[Pandeli Evangjeli]]'''<br/>{{Small|''(1859–1949)''}}<br/>[[File:Pandeli Evangjeli (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|16 tetor}}<br/>1921
| {{Small|6 dhjetor}}<br/>1921
| Evangjeli
|
|-
! 7
| [[File:Qazim Koculi (portret).jpg|85px]]
| '''[[Qazim Koculi]]'''<br/>{{Small|''(1887–1943)''}}<br/>[[File:Qazim Koculi (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|6 dhjetor}}<br/>1921
| {{Small|6 dhjetor}}<br/>1921
| Koculi
|
|-
! 8
| [[File:Hasan Prishtina (portret).jpg|85px]]
| '''[[Hasan Prishtina]]'''<br/>{{Small|''(1873–1933)''}}<br/>[[File:Hasan Prishtina (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|7 dhjetor}}<br/>1921
| {{Small|12 dhjetor}}<br/>1921
| Prishtina
|
|-
! 9
| [[File:Idhomen Kosturi.jpg|85px]]
| '''[[Idhomeno Kosturi]]'''<br/>{{Small|''(1873–1943)''}}<br/>[[File:Idhomen Kosturi (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|12 dhjetor}}<br/>1921
| {{Small|24 dhjetor}}<br/>1921
| Kosturi
|
|-
! 10
| [[File:Xhafer Ypi.jpg|85px]]
| '''[[Xhafer Ypi]]'''<br/>{{Small|''(1880–1940)''}}<br/>[[File:Xhafer Ypi (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|24 dhjetor}}<br/>1921
| {{Small|2 dhjetor}}<br/>1922
| style="background:{{party color|Popular Party of Albania}};color:#000" |
| Popullore
| Ypi
|
|-
! 11
| [[File:King Zog I.jpg|85px]]
| '''[[Ahmet Zogu]]'''<br/>{{Small|''(1895–1961)''}}<br/>[[File:Zogu (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|2 dhjetor}}<br/>1922
| {{Small|25 shkurt}}<br/>1924
| style="background:{{party color|Conservative Party of Albania}};color:#000" |
| Konservatore
| Zogu
|
|-
! 12
| [[File:Shefqet Vërlaci (portret).jpg|85px]]
| '''[[Shefqet Vërlaci]]'''<br/>{{Small|''(1877–1946)''}}<br/>[[File:Shefqet Vërlaci (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|3 mars}}<br/>1924
| {{Small|27 maj}}<br/>1924
| style="background:#ff8080; color:white;" |
| Progresiste
| Vërlaci
|
|-
! –
| [[File:Iliaz Vrioni 1932.jpg|85px]]
| '''Ilias Vrioni'''<br/>{{Small|''(1882–1932)''}}<br/>[[File:Ilias Vrioni (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|31 maj}}<br/>1924
| {{Small|10 qershor}}<br/>1924
| style="background:{{party color|Independent politician}};color:#000" |
| I pavarur
| Vrioni III
|
|-
! 13
| [[File:Fan Stilian Noli.jpg|85px]]
| '''[[Fan Noli]]'''<br/>{{Small|''(1882–1965)''}}<br/>[[File:Fan Noli (nënshkrim).svg|60px]]
| {{Small|16 qershor}}<br/>1924
| {{Small|24 dhjetor}}<br/>1924
| style="background:{{party color|Liberal Party of Albania}};color:#000" |
| Liberale
| Noli
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania (1920–1926).svg|25px]] '''[[Republika Shqiptare|Republika Shqiptare]] (1925–1928)'''
|-
! –
| [[File:King Zog I.jpg|85px]]
| '''Ahmet Zogu'''<br/>{{Small|''(1895–1961)''}}<br/>[[File:Zogu (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|6 janar}}<br/>1925
| {{Small|31 janar}}<br/>1925
| style="background:{{party color|Conservative Party of Albania}};color:#000" |
| Konservatore
| Zogu II
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania (1934–1939).svg|25px]] '''[[Mbretëria Shqiptare|Mbretëria Shqiptare]] (1928–1939)'''
|-
! 14
| [[File:Koço Kotta.jpg|85px]]
| '''[[Kostaq Kotta]]'''<br/>{{Small|''(1886–1947)''}}<br/>[[File:Kostaq Kotta (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|5 shtator}}<br/>1928
| {{Small|5 mars}}<br/>1930
| rowspan="4" style="background:{{party color|Independent politician}};color:#000" |
| rowspan="4" | I pavarur
| Kotta I
|
|-
! –
| [[File:Pandeli Evangjeli (portret 2).jpg|85px]]
| '''Pandeli Evangjeli'''<br/>{{Small|''(1859–1949)''}}<br/>[[File:Pandeli Evangjeli (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|6 mars}}<br/>1930
| {{Small|16 tetor}}<br/>1935
| Evangjeli II, III dhe IV
|
|-
! 15
| [[File:Mehdi Frashëri (portrait).jpg|85px]]
| '''[[Mehdi Frashëri]]'''<br/>{{Small|''(1872–1963)''}}<br/>[[File:Mehdi Frashëri (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|21 tetor}}<br/>1935
| {{Small|7 nëntor}}<br/>1936
| Frashëri
|
|-
! –
| [[File:Koço Kotta.jpg|85px]]
| '''Kostaq Kotta'''<br/>{{Small|''(1886–1947)''}}<br/>[[File:Kostaq Kotta (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|9 nëntor}}<br/>1936
| {{Small|7 prill}}<br/>1939
| Kotta II
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania (1939-1943).svg|25px]] '''[[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–1943)|Shqipëria nën Italinë]] (1939–1943)'''
|-
! –
| [[File:Shefqet Vërlaci (portret).jpg|85px]]
| '''Shefqet Vërlaci'''<br/>{{Small|''(1877–1946)''}}<br/>[[File:Shefqet Vërlaci (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|12 prill}}<br/>1939
| {{Small|3 dhjetor}}<br/>1941
| rowspan="5" style="background:{{party color|Fascist Party of Albania}};color:#000" |
| rowspan="5" | [[Partia Fashiste Shqiptare|Fashiste]]
| Vërlaci II
|
|-
! 16
| [[File:Mustafa Merlika Kruja.jpg|85px]]
| '''[[Mustafa Merlika-Kruja]]'''<br/>{{Small|''(1887–1958)''}}<br/>[[File:Mustafa Kruja (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|4 dhjetor}}<br/>1941
| {{Small|4 janar}}<br/>1943
| Merlika-Kruja
|
|-
! 17
| [[File:Ekrem Libohova.jpg|85px]]
| '''[[Ekrem Libohova]]'''<br/>{{Small|''(1882–1948)''}}<br/>[[File:Ekrem Libohova (nënshkrim).svg|60px]]
| {{Small|18 janar}}<br/>1943
| {{Small|11 shkurt}}<br/>1943
| Libohova
|
|-
! 18
| [[File:Maliq Bushati (portret).jpg|85px]]
| '''[[Maliq Bushati]]'''<br/>{{Small|''(1890–1946)''}}<br/>[[File:Maliq Bushati (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|12 shkurt}}<br/>1943
| {{Small|28 prill}}<br/>1943
| Bushati
|
|-
! –
| [[File:Ekrem Libohova.jpg|85px]]
| '''Ekrem Libohova'''<br/>{{Small|''(1882–1948)''}}<br/>[[File:Ekrem Libohova (nënshkrim).svg|60px]]
| {{Small|11 maj}}<br/>1943
| {{Small|10 shtator}}<br/>1943
| Libohova II
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania (1943–1944).svg|25px]] '''[[Pushtimi gjerman i Shqipërisë]] (1943–1944)'''
|-
! 19
| [[File:Rexhep Mitrovica.jpg|85px]]
| '''[[Rexhep Mitrovica]]'''<br/>{{Small|''(1887–1967)''}}<br/>[[File:Rexhep Mitrovica (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|5 nëntor}}<br/>1943
| {{Small|16 qershor}}<br/>1944
| rowspan="3" style="background:{{party color|National Front of Albania}};color:#000" |
| rowspan="3" | [[Balli Kombëtar]]
| Mitrovica
|
|-
! 20
| [[File:Fiqri Dine.jpg|85px]]
| '''[[Fiqri Dine]]'''<br/>{{Small|''(1897–1960)''}}<br/>[[File:Fiqiri Dine (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|18 korrik}}<br/>1944
| {{Small|29 gusht}}<br/>1944
| Dine
|
|-
! 21
| [[File:Ibrahim Biçaku (portret).jpg|85px]]
| '''[[Ibrahim Biçakçiu]]'''<br/>{{Small|''(1905–1977)''}}<br/>[[File:Ibrahim Biçakçiu (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|29 gusht}}<br/>1944
| {{Small|20 tetor}}<br/>1944
| Biçaku
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania (1946-1992).svg|25px]] '''[[Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë]] (1944–1991)'''
|-
! 22
| [[File:Enver Hoxha (portret).jpg|85px]]
| '''[[Enver Hoxha]]'''<br/>{{Small|''(1908–1985)''}}<br/>[[File:Enver Hoxha (signature).svg|50px]]
| {{Small|20 tetor}}<br/>1944
| {{Small|19 korrik}}<br/>1954
| rowspan="3" style="background:{{party color|Party of Labour of Albania}};color:#000" |
| rowspan="3" | [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partia e Punës]]
| Hoxha I, II dhe III
|
|-
! 23
| [[File:Mehmet Shehu (portrait).jpg|85px]]
| '''[[Mehmet Shehu]]'''<br/>{{Small|''(1913–1981)''}}<br/>[[File:Mehmet Shehu (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|19 korrik}}<br/>1954
| {{Small|17 dhjetor}}<br/>1981
| Shehu I–VII
|
|-
! 24
| [[Skeda:Adil Çarçaniii.jpg|85px]]
| '''[[Adil Çarçani]]'''<br/>{{Small|''(1922–1997)''}}<br/>[[File:Adil Çarçani (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|18 dhjetor}}<br/>1981
| {{Small|22 shkurt}}<br/>1991
| Çarçani I, II dhe III
|
|-
| colspan="9" bgcolor="#dfdde0" style="color:#000" | [[File:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Shqipëria|Republika e Shqipërisë]] (1991–sot)'''
|-
! 25
| [[File:Фатос Нано (20-01-2004).jpg|85px]]
| '''[[Fatos Nano]]'''<br/>{{Small|''(1952–2025)''}}<br/>[[File:Fatos Nano (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|22 shkurt}}<br/>1991
| {{Small|4 qershor}}<br/>1991
| rowspan="3" style="background:{{party color|Socialist Party of Albania}};color:#000" |
| rowspan="3" | [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Socialiste]]
| Nano I dhe II
|
|-
! 26
| [[File:Albania politic personality icon.svg|85px]]
| '''[[Ylli Bufi]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1948)''}}<br/>[[File:Ylli Bufi (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|5 qershor}}<br/>1991
| {{Small|10 dhjetor}}<br/>1991
| Qeveria e Stabilitetit
|
|-
! 27
| [[File:Albania politic personality icon.svg|85px]]
| '''[[Vilson Ahmeti]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1951)''}}<br/>[[File:Vilson Ahmeti (nënshkrim).svg|50px]]
| {{Small|10 dhjetor}}<br/>1991
| {{Small|4 prill}}<br/>1992
| Ahmeti
|
|-
! 28
| [[File:Aleksandër Meksi.jpg|85px]]
| '''[[Aleksandër Meksi]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1939)''}}<br/>[[File:Aleksandër Meksi (nënshkrim).svg|60px]]
| {{Small|13 prill}}<br/>1992
| {{Small|25 mars}}<br/>1997
| style="background:{{party color|Democratic Party of Albania}};color:#000" |
| [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Demokrate]]
| Meksi I dhe II
|
|-
! 29
| [[File:Bashkim Fino (2014).jpg|85px]]
| '''[[Bashkim Fino]]'''<br/>{{Small|''(1962–2021)''}}<br/>[[File:Bashkim Fino (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|13 mars}}<br/>1997
| {{Small|25 korrik}}<br/>1997
| rowspan="6" style="background:{{party color|Socialist Party of Albania}};color:#000" |
| rowspan="6" | Socialiste
| [[Qeveria e Pajtimit Kombëtar|Fino]]
|
|-
! –
| [[File:Фатос Нано (20-01-2004).jpg|85px]]
| '''Fatos Nano'''<br/>{{Small|''(1952–2025)''}}<br/>[[File:Fatos Nano (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|25 korrik}}<br/>1997
| {{Small|28 shtator}}<br/>1998
| Nano III
|
|-
! 30
| [[File:Pandeli Majko (cropped).jpg|85px]]
| '''[[Pandeli Majko]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1967)''}}<br/>[[File:Pandeli Majko (nënshkrim).svg|60px]]
| {{Small|28 shtator}}<br/>1998
| {{Small|29 tetor}}<br/>1999
| Majko
|
|-
! 31
| [[File:Sergio Mattarella e Ilir Meta al Quirinale durante la visita ufficiale 2017 (5) (cropped).jpg|85px]]
| '''[[Ilir Meta]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1969)''}}<br/>[[File:Ilir Meta (nënshkrim).svg|40px]]
| {{Small|29 tetor}}<br/>1999
| {{Small|29 janar}}<br/>2002
| Meta I dhe II
|
|-
! –
| [[File:Pandeli Majko (cropped).jpg|85px]]
| '''Pandeli Majko'''<br/>{{Small|''(lindur 1967)''}}<br/>[[File:Pandeli Majko (nënshkrim).svg|60px]]
| {{Small|7 shkurt}}<br/>2002
| {{Small|24 korrik}}<br/>2002
| Majko II
|
|-
! –
| [[File:Фатос Нано (20-01-2004).jpg|85px]]
| '''Fatos Nano'''<br/>{{Small|''(1952–2025)''}}<br/>[[File:Fatos Nano (nënshkrim).svg|45px]]
| {{Small|24 korrik}}<br/>2002
| {{Small|8 shtator}}<br/>2005
| Nano IV
|
|-
! 32
| [[File:Sali Berisha 2008.jpg|85px]]
| '''[[Sali Berisha]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1944)''}}<br/>[[File:Sali Berisha (nënshkrim).svg|55px]]
| {{Small|8 shtator}}<br/>2005
| {{Small|11 shtator}}<br/>2013
| style="background:{{party color|Democratic Party of Albania}};color:#000" |
| Demokrate
| Berisha I dhe II
|
|-
! 33
| [[File:Edi Rama, press conference, ITB 2025, Berlin (ITB56291) (cropped 1).jpg|85px]]
| '''[[Edi Rama]]'''<br/>{{Small|''(lindur 1964)''}}<br/>[[File:Edi Rama2 (nënshkrim).svg|70px]]
| {{Small|11 shtator}}<br/>2013
| Në detyrë
| style="background:{{party color|Socialist Party of Albania}};color:#000" |
| Socialiste
| [[Qeveria Rama I|Rama I]], [[Qeveria Rama II|II]], [[Qeveria Rama III|III]] dhe [[Qeveria Rama IV|IV]]
|
|}
== Ish kryeministrat që jetojnë ==
{| class="wikitable"
|-
!Emri!!Mandati!!Data e lindjes
|-
|[[Ylli Bufi]]
|style="text-align:center;"|1991
|{{birth date and age|25|5|1948}}
|-
|[[Vilson Ahmeti]]
|1991–1992
|{{birth date and age|5|9|1951}}
|-
|[[Aleksandër Meksi]]
|1992–1997
|{{birth date and age|8|3|1939}}
|-
|[[Pandeli Majko]]
|1998–1999<br>{{center|2002}}
|{{birth date and age|15|11|1967}}
|-
|[[Ilir Meta]]
|1999–2002
|{{birth date and age|24|3|1969}}
|-
|[[Sali Berisha]]
|2005–2013
|{{birth date and age|15|10|1944}}
|}
== Shih edhe ==
*[[Lista e mbretërve shqiptarë]]
*[[Presidenti i Shqipërisë]]
*[[Krerët e Shtetit Shqiptar]]
*[[Lista e Kryeministrave të Shqipërisë]]
*[[Lista e Ministrave të Jashtëm të Shqipërisë]]
== Lidhje të jashtme ==
* {{Official website|http://www.kryeministria.al/}}
== Burime ==
{{Kryeministrat e Shqipërisë}}
[[Kategoria:Kryeministra të Shqipërisë]]
[[Kategoria:Politika e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Qeveria e Shqipërisë]]
834q6yy0s972hb0p3izy9p4ibx85wgl
Svetlana Khodchenkova
0
179854
3043205
3037872
2026-09-17T13:31:07Z
~2026-50091-75
193025
/* Televizion */
3043205
wikitext
text/x-wiki
{{Family name hatnote|Viktorovna|Khodchenkova|lang=Eastern Slavic}}{{Infobox person
| name = Svetlana Khodchenkova
| other_names =
| image = Ходченкова Светлана Викторовна 2017.jpg
| caption = Khodchenkova në Festivalin Kinotavr 2017
| birth_name = Svetlana Viktorovna Khodchenkova
| birth_date = {{Birth date and age|21|01|1983|df=yes}}
| birth_place = [[Moska|Moskë]], [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë|RSFSR]], [[Bashkimi Sovjetik]]
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| citizenship = Ruse
| occupation = Aktore
| years_active = 2003–aktualisht
| spouse = {{Marriage|[[Vladimir Yaglych]]|2005|2010|reason=divorced}}
| awards =
}}
'''Svetlana Viktorovna Khodchenkova''' ({{lang-ru|Светла́на Ви́кторовна Хо́дченкова}}, lindur më 21 janar 1983) është një aktore teatri, filmi dhe televizioni [[rus]]e.
== Jeta e hershme ==
Svetlana Khodchenkova ka lindur në [[Moskë]], [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë|RSFSR]], [[Bashkimi Sovjetik]]. Ajo për pak kohë ka punuar për një agjenci modelimi.
Në 2005 ajo diplomoi nga Instituti i Teatrit Boris Shchukin, ku studioi nën patronazhin e Mikhail Borisovich Borisov.<ref>{{Cite web | url = http://www.sobaka.ru/oldmagazine/portrety/13770#pr | title = Svetlana Khodchenkova v rubrike «Portrety» | language = ru | trans-title = Svetlana Khodchenkova në seksionin "Portrete" | website = Sobaka.ru | archive-url = https://web.archive.org/web/20140316063807/http://www.sobaka.ru/oldmagazine/portrety/13770 | archive-date = 16 mars 2014|date=9 nëntor 2011|last=Tarabutin|first=Gleb|url-status=live|script-title=ru:Светлана Ходченкова в рубрике «Портреты»}}</ref>
== Karriera ==
Ajo u bë e njohur pasi debutoi në filmin e [[Stanislav Govorukhin]], ''Bless the Woman'' (2003), për të cilin ajo u kandidua për çmimin ''"Nika"'' dhe vazhdoi karrierën me rolin Cassandra në serialin televiziv historik ''Mascot Love'' (2005).<ref>{{Cite web |date=2010-02-27 |title=Светлана Ходченкова: «Вторая Юлия Тимошенко из меня не выйдет» (фото) |url=https://www.fontanka.ru/2010/02/27/67083877/ |access-date=2026-09-06 |website=ФОНТАНКА.ру |language=ru}}</ref>
Khodchenkova interpretoi rolin kryesor, gruaja greke Irina, në filmin historik aksion ''Viking'' (2016).
== Jeta personale ==
Më 13 dhjetor 2005, ajo u martua me shokun e saj Vladimir Yaglych, një aktor rus. Në vitin 2010 ata u shkurorëzuan.<ref>{{Cite news |date=2010-07-31 |title=Светлана Ходченкова развелась с мужем |language=ru-RU |work=LIVEstory - истории из жизни знаменитостей |url=http://www.livestory.com.ua/star/2010/07/31/121630.html |access-date=2026-09-06 |archive-date=14 maj 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120514123819/http://www.livestory.com.ua/star/2010/07/31/121630.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Svetlana Khodchenkova razvoditsya s muzhem - Shou-biznes |script-title=ru:Светлана Ходченкова разводится с мужем - Шоу-бизнес |trans-title=Svetlana Khodchenkova po divorcohet nga burri i saj. |url=https://www.eurosmi.ru/svetlana_hodchenkova_razvoditsya_s_mujem.html |access-date=2026-09-06 |website=www.eurosmi.ru |language=ru}}</ref> Në maj të vitit 2015 ajo u fejua me biznesmenin nga Moska, Georgiy Petrishin.<ref>[http://www.kp.ru/daily/26020.3/2941078/ Светлана Ходченкова: Перестать сниматься ради рождения ребёнка? Легко!]</ref> Në shkurt 2016, çifti e anuluan fejesën.<ref>{{cite web |date=6 February 2016 |title=Svetlana Khodchenkova and Georgy Petrishin broke off the engagement |url=http://fashionmind.eu/fashion-season-2015-2016/svetlana-khodchenkova-and-georgy-petrishin-broke-off-the-engagement.html |accessdate=25 July 2017 |work=Fashionmind.eu |archive-date=8 janar 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108040356/http://fashionmind.eu/fashion-season-2015-2016/svetlana-khodchenkova-and-georgy-petrishin-broke-off-the-engagement.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |date=February 2016 |title=Media: Svetlana Khodchenkova called off the wedding |url=http://news2night.com/en/news/smi-aktrisa-svetlana-hodchenkova-otmenila-svadbu |accessdate=25 July 2017 |work=News2Night.com |archive-date=31 mars 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331034930/http://news2night.com/en/news/smi-aktrisa-svetlana-hodchenkova-otmenila-svadbu |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Lapteva |first=Elena |date=1 February 2016 |title=Светлана Ходченкова и Георгий Петришин разошлись за месяц до свадьбы |language=ru |work=[[Komsomolskaya Pravda]] |url=https://www.kp.ru/daily/26484.5/3356777/ |accessdate=25 July 2017}}</ref>
== Filmografia ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
| 2003
| ''[[:ru:Благословите женщину|Bless the Woman]]''
| Vera
|-
| 2005
| ''[[:ru:Не хлебом единым (фильм)|Not by Bread Alone]]''
| Nadezhda Sergeevna Drozdova
|-
| 2006
| ''Four taxi drivers and a dog 2''
| Kozyrkina
|-
| 2007
| ''Real Dad''
| kryemësuesja e shkollës
|-
| 2007
| ''[[Kilometer Zero (film)|Kilometer Zero]]''
| Alina
|-
| 2008
| ''[[Little Moscow (film)|Little Moscow]] (Mala Moskwa)''
| Wiera Swietłowa
|-
| 2009
| ''[[:ru:Любовь в большом городе|Love in the City]]''
| Anastasia Igorevna Korshun
|-
| 2010
| ''[[:ru:Любовь в большом городе 2|Love in the City 2]]''
| Anastasia Igorevna Korshun
|-
| 2011
| ''[[:ru:Служебный роман. Наше время|Office romance. Our time]]''
| Lyudmila Prokofevna Kalugina
|-
| 2011
| ''[[:ru:Беременный|Pregnant]]''
| prokurorja
|-
| 2011
| ''[[Tinker Tailor Soldier Spy (film)|Tinker Tailor Soldier Spy]]''
| Irina
|-
| 2011
| ''[[:ru:Пять невест (фильм, 2011)|Five Brides]]''
| Nastya Karpova
|-
| 2011
| ''For you''
| Kira
|-
| 2012
| ''[[:ru:Ржевский против Наполеона|Rzhevsky Vs. Napoleon]]''
| Natasha Rostova
|-
| 2012
| ''Mothers''
| Kozyreva, short story "mate"
|-
| 2012
| ''Eight First Dates''
| passenger taxis
|-
| 2012
| ''[[:ru:Удиви меня (фильм)|Surprise Me]]''
| Bagira
|-
| 2013
| ''[[Metro (2013 film)|Metro]]''
| Irina Garina
|-
| 2013
| ''[[The Wolverine (film)|The Wolverine]]''
| [[Viper (Marvel Comics)|Viper]]
|-
| 2013
| ''Isle of luck''
| Lena
|-
| 2013
| ''[[:ru:Любовь в большом городе 3|Love in the City 3]]''
| Anastasia Igorevna Korshun
|-
| 2013
| ''[[:ru:Василиса (фильм)|Vasilisa]]''
| [[Vasilisa Kozhina]]
|-
| 2014
| ''[[:ru:Чемпионы (фильм, 2014)|Champions]]''
| [[Svetlana Zhurova]]
|-
| 2014
| ''[[:ru:Авантюристы (фильм, 2014)|Adventurers]]''
| Katya
|-
| 2014
| ''Love does not love''
| Ira
|-
| 2014
| ''Blog Mom first grader''
| Masha
|-
| 2015
| ''[[Lady of Csejte]]''
| [[Elizabeth Báthory]]
|-
| 2015
| ''[[:ru:Гороскоп на удачу|Horoscope fortune]]''
| Elena Karyakina
|-
| 2015
| ''[[:ru:Конец прекрасной эпохи (фильм)|The end of a great era]]''
| Marina
|-
| 2015
| ''Warrior''
| Katya Rodina
|-
| 2016
| ''Schoolmates''
| Vika
|-
| 2016
| ''[[Viking (2016 movie)]]''
| Irina
|-
|
| ''Conspiracy Rising''
| Kontesha Anna Petrova
|-
|}
===Televizion===
{| class="wikitable sortable"
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënime
|-
| 2005
| ''Mascot Love''
| fallçorja Cassandra
|
|-
| 2005
| ''Agent''
| Masha
|
|-
| 2005
| ''Carousel''
| Tamara Onegina
|
|-
| 2005
| ''Solitude Love''
| Irina
|
|-
| 2005
| ''Hunters icons''
| Nezhdana
|
|-
| 2006
| ''Stalin's wife''
| Zhenya Alliluyeva
| miniserial
|-
| 2006
| ''My Prechistenka''
| Agniya Tikhomirova
|
|-
| 2006–12
| ''Alias "Albanian"''
| Galina Ermolaeva
|
|-
| 2007
| ''[[:ru:Последняя репродукция|Last reproduction]]''
| Lena
| miniserial
|-
| 2008
| ''Quiet family life''
| Mariya
|
|-
|
|
|
|
|-
| 2008
| ''Crazy Angel''
| Alena Nekrasova
|
|-
| 2009
| ''When we were happy''
| Lena Sintsova
|
|-
| 2009
| ''Traps''
| Liliana
| miniserial
|-
| 2009
| ''Pharmacist''
| Lubov Nikolaevna
|
|-
| 2010
| ''Robinson''
| Lena Balunova
|
|-
| 2010
| ''Gang''
| Anna Egorova
|
|-
| 2011
| ''[[:ru:Метод Лавровой|Lavrova's Method]]''
| Ekaterina Andreevna Lavrova
|
|-
| 2011
| ''[[:ru:Краткий курс счастливой жизни|A short course of a happy life]]''
| Sasha Usova
|
|-
| 2012
| ''Mosgaz''
| Irina
|
|-
| 2012
| ''[[:ru:Метод Лавровой|Lavrova's Method 2]]''
| Ekaterina Andreevna Lavrova
|
|-
|
|
|
|
|-
| 2014
| ''[[:ru:Куприн (телесериал)|Kuprin]]''
| Zhenya
| miniserial
|-
| 2014
| ''The Executioner''
| Irina
|
|-
| 2016
| ''Mata Hari''
| Zlatka Dzhenich
|
|}
===Teatër===
* ''"These free butterflies" (STD Theatre Centre (WTO) of the Russian Federation "On Strastnom")''
* ''"Hospital „Moulin Rouge“" ("Independent Theater Project")''
* ''"Santa Claus - bastard!" ("Independent Theater Project")''
* ''"Theatre with and without rules" ("Independent Theater Project")''
* ''"Love Story" ("Independent Theater Project")''
== Lidhje të jashtme ==
*{{twitter|skhodchenkova}}
* {{IMDb name|id=1300303|emri = Svetlana Khodchenkova}}
== Referime ==
[[Kategoria:Lindje 1983]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
81k6u8ao9pkgs6ifu43ser83kpmly74
3043207
3043205
2026-09-17T13:32:33Z
~2026-50091-75
193025
/* Televizion */
3043207
wikitext
text/x-wiki
{{Family name hatnote|Viktorovna|Khodchenkova|lang=Eastern Slavic}}{{Infobox person
| name = Svetlana Khodchenkova
| other_names =
| image = Ходченкова Светлана Викторовна 2017.jpg
| caption = Khodchenkova në Festivalin Kinotavr 2017
| birth_name = Svetlana Viktorovna Khodchenkova
| birth_date = {{Birth date and age|21|01|1983|df=yes}}
| birth_place = [[Moska|Moskë]], [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë|RSFSR]], [[Bashkimi Sovjetik]]
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| citizenship = Ruse
| occupation = Aktore
| years_active = 2003–aktualisht
| spouse = {{Marriage|[[Vladimir Yaglych]]|2005|2010|reason=divorced}}
| awards =
}}
'''Svetlana Viktorovna Khodchenkova''' ({{lang-ru|Светла́на Ви́кторовна Хо́дченкова}}, lindur më 21 janar 1983) është një aktore teatri, filmi dhe televizioni [[rus]]e.
== Jeta e hershme ==
Svetlana Khodchenkova ka lindur në [[Moskë]], [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë|RSFSR]], [[Bashkimi Sovjetik]]. Ajo për pak kohë ka punuar për një agjenci modelimi.
Në 2005 ajo diplomoi nga Instituti i Teatrit Boris Shchukin, ku studioi nën patronazhin e Mikhail Borisovich Borisov.<ref>{{Cite web | url = http://www.sobaka.ru/oldmagazine/portrety/13770#pr | title = Svetlana Khodchenkova v rubrike «Portrety» | language = ru | trans-title = Svetlana Khodchenkova në seksionin "Portrete" | website = Sobaka.ru | archive-url = https://web.archive.org/web/20140316063807/http://www.sobaka.ru/oldmagazine/portrety/13770 | archive-date = 16 mars 2014|date=9 nëntor 2011|last=Tarabutin|first=Gleb|url-status=live|script-title=ru:Светлана Ходченкова в рубрике «Портреты»}}</ref>
== Karriera ==
Ajo u bë e njohur pasi debutoi në filmin e [[Stanislav Govorukhin]], ''Bless the Woman'' (2003), për të cilin ajo u kandidua për çmimin ''"Nika"'' dhe vazhdoi karrierën me rolin Cassandra në serialin televiziv historik ''Mascot Love'' (2005).<ref>{{Cite web |date=2010-02-27 |title=Светлана Ходченкова: «Вторая Юлия Тимошенко из меня не выйдет» (фото) |url=https://www.fontanka.ru/2010/02/27/67083877/ |access-date=2026-09-06 |website=ФОНТАНКА.ру |language=ru}}</ref>
Khodchenkova interpretoi rolin kryesor, gruaja greke Irina, në filmin historik aksion ''Viking'' (2016).
== Jeta personale ==
Më 13 dhjetor 2005, ajo u martua me shokun e saj Vladimir Yaglych, një aktor rus. Në vitin 2010 ata u shkurorëzuan.<ref>{{Cite news |date=2010-07-31 |title=Светлана Ходченкова развелась с мужем |language=ru-RU |work=LIVEstory - истории из жизни знаменитостей |url=http://www.livestory.com.ua/star/2010/07/31/121630.html |access-date=2026-09-06 |archive-date=14 maj 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120514123819/http://www.livestory.com.ua/star/2010/07/31/121630.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Svetlana Khodchenkova razvoditsya s muzhem - Shou-biznes |script-title=ru:Светлана Ходченкова разводится с мужем - Шоу-бизнес |trans-title=Svetlana Khodchenkova po divorcohet nga burri i saj. |url=https://www.eurosmi.ru/svetlana_hodchenkova_razvoditsya_s_mujem.html |access-date=2026-09-06 |website=www.eurosmi.ru |language=ru}}</ref> Në maj të vitit 2015 ajo u fejua me biznesmenin nga Moska, Georgiy Petrishin.<ref>[http://www.kp.ru/daily/26020.3/2941078/ Светлана Ходченкова: Перестать сниматься ради рождения ребёнка? Легко!]</ref> Në shkurt 2016, çifti e anuluan fejesën.<ref>{{cite web |date=6 February 2016 |title=Svetlana Khodchenkova and Georgy Petrishin broke off the engagement |url=http://fashionmind.eu/fashion-season-2015-2016/svetlana-khodchenkova-and-georgy-petrishin-broke-off-the-engagement.html |accessdate=25 July 2017 |work=Fashionmind.eu |archive-date=8 janar 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108040356/http://fashionmind.eu/fashion-season-2015-2016/svetlana-khodchenkova-and-georgy-petrishin-broke-off-the-engagement.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |date=February 2016 |title=Media: Svetlana Khodchenkova called off the wedding |url=http://news2night.com/en/news/smi-aktrisa-svetlana-hodchenkova-otmenila-svadbu |accessdate=25 July 2017 |work=News2Night.com |archive-date=31 mars 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331034930/http://news2night.com/en/news/smi-aktrisa-svetlana-hodchenkova-otmenila-svadbu |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Lapteva |first=Elena |date=1 February 2016 |title=Светлана Ходченкова и Георгий Петришин разошлись за месяц до свадьбы |language=ru |work=[[Komsomolskaya Pravda]] |url=https://www.kp.ru/daily/26484.5/3356777/ |accessdate=25 July 2017}}</ref>
== Filmografia ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
! Viti
! Titulli
! Roli
|-
| 2003
| ''[[:ru:Благословите женщину|Bless the Woman]]''
| Vera
|-
| 2005
| ''[[:ru:Не хлебом единым (фильм)|Not by Bread Alone]]''
| Nadezhda Sergeevna Drozdova
|-
| 2006
| ''Four taxi drivers and a dog 2''
| Kozyrkina
|-
| 2007
| ''Real Dad''
| kryemësuesja e shkollës
|-
| 2007
| ''[[Kilometer Zero (film)|Kilometer Zero]]''
| Alina
|-
| 2008
| ''[[Little Moscow (film)|Little Moscow]] (Mala Moskwa)''
| Wiera Swietłowa
|-
| 2009
| ''[[:ru:Любовь в большом городе|Love in the City]]''
| Anastasia Igorevna Korshun
|-
| 2010
| ''[[:ru:Любовь в большом городе 2|Love in the City 2]]''
| Anastasia Igorevna Korshun
|-
| 2011
| ''[[:ru:Служебный роман. Наше время|Office romance. Our time]]''
| Lyudmila Prokofevna Kalugina
|-
| 2011
| ''[[:ru:Беременный|Pregnant]]''
| prokurorja
|-
| 2011
| ''[[Tinker Tailor Soldier Spy (film)|Tinker Tailor Soldier Spy]]''
| Irina
|-
| 2011
| ''[[:ru:Пять невест (фильм, 2011)|Five Brides]]''
| Nastya Karpova
|-
| 2011
| ''For you''
| Kira
|-
| 2012
| ''[[:ru:Ржевский против Наполеона|Rzhevsky Vs. Napoleon]]''
| Natasha Rostova
|-
| 2012
| ''Mothers''
| Kozyreva, short story "mate"
|-
| 2012
| ''Eight First Dates''
| passenger taxis
|-
| 2012
| ''[[:ru:Удиви меня (фильм)|Surprise Me]]''
| Bagira
|-
| 2013
| ''[[Metro (2013 film)|Metro]]''
| Irina Garina
|-
| 2013
| ''[[The Wolverine (film)|The Wolverine]]''
| [[Viper (Marvel Comics)|Viper]]
|-
| 2013
| ''Isle of luck''
| Lena
|-
| 2013
| ''[[:ru:Любовь в большом городе 3|Love in the City 3]]''
| Anastasia Igorevna Korshun
|-
| 2013
| ''[[:ru:Василиса (фильм)|Vasilisa]]''
| [[Vasilisa Kozhina]]
|-
| 2014
| ''[[:ru:Чемпионы (фильм, 2014)|Champions]]''
| [[Svetlana Zhurova]]
|-
| 2014
| ''[[:ru:Авантюристы (фильм, 2014)|Adventurers]]''
| Katya
|-
| 2014
| ''Love does not love''
| Ira
|-
| 2014
| ''Blog Mom first grader''
| Masha
|-
| 2015
| ''[[Lady of Csejte]]''
| [[Elizabeth Báthory]]
|-
| 2015
| ''[[:ru:Гороскоп на удачу|Horoscope fortune]]''
| Elena Karyakina
|-
| 2015
| ''[[:ru:Конец прекрасной эпохи (фильм)|The end of a great era]]''
| Marina
|-
| 2015
| ''Warrior''
| Katya Rodina
|-
| 2016
| ''Schoolmates''
| Vika
|-
| 2016
| ''[[Viking (2016 movie)]]''
| Irina
|-
|
| ''Conspiracy Rising''
| Kontesha Anna Petrova
|-
|}
===Televizion===
{| class="wikitable sortable"
! Viti
! Titulli
! Roli
! Shënime
|-
| 2005
| ''Mascot Love''
| fallçorja Cassandra
|
|-
| 2005
| ''Agent''
| Masha
|
|-
| 2005
| ''Carousel''
| Tamara Onegina
|
|-
| 2005
| ''Solitude Love''
| Irina
|
|-
| 2005
| ''Hunters icons''
| Nezhdana
|
|-
| 2006
| ''Stalin's wife''
| Zhenya Alliluyeva
| miniserial
|-
| 2006
| ''My Prechistenka''
| Agniya Tikhomirova
|
|-
| 2006–12
| ''Alias "Albanian"''
| Galina Ermolaeva
|
|-
| 2007
| ''[[:ru:Последняя репродукция|Last reproduction]]''
| Lena
| miniserial
|-
| 2008
| ''Quiet family life''
| Mariya
|
|-
|2008
|''[[Univer]]''
|Tatyana
|
|-
| 2008
| ''Crazy Angel''
| Alena Nekrasova
|
|-
| 2009
| ''When we were happy''
| Lena Sintsova
|
|-
| 2009
| ''Traps''
| Liliana
| miniserial
|-
| 2009
| ''Pharmacist''
| Lubov Nikolaevna
|
|-
| 2010
| ''Robinson''
| Lena Balunova
|
|-
| 2010
| ''Gang''
| Anna Egorova
|
|-
| 2011
| ''[[:ru:Метод Лавровой|Lavrova's Method]]''
| Ekaterina Andreevna Lavrova
|
|-
| 2011
| ''[[:ru:Краткий курс счастливой жизни|A short course of a happy life]]''
| Sasha Usova
|
|-
| 2012
| ''Mosgaz''
| Irina
|
|-
| 2012
| ''[[:ru:Метод Лавровой|Lavrova's Method 2]]''
| Ekaterina Andreevna Lavrova
|
|-
|2013
|''[[SashaTanya]]''
|Veronika
|
|-
| 2014
| ''[[:ru:Куприн (телесериал)|Kuprin]]''
| Zhenya
| miniserial
|-
| 2014
| ''The Executioner''
| Irina
|
|-
| 2016
| ''Mata Hari''
| Zlatka Dzhenich
|
|}
===Teatër===
* ''"These free butterflies" (STD Theatre Centre (WTO) of the Russian Federation "On Strastnom")''
* ''"Hospital „Moulin Rouge“" ("Independent Theater Project")''
* ''"Santa Claus - bastard!" ("Independent Theater Project")''
* ''"Theatre with and without rules" ("Independent Theater Project")''
* ''"Love Story" ("Independent Theater Project")''
== Lidhje të jashtme ==
*{{twitter|skhodchenkova}}
* {{IMDb name|id=1300303|emri = Svetlana Khodchenkova}}
== Referime ==
[[Kategoria:Lindje 1983]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
q0cyjizdtmosh2yjnoyc1923xl7d0kf
Wikipedia:Buletini Teknik
4
196848
3043350
3039025
2026-09-18T04:18:00Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 3 ditë te faqja [[Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi 2]]
3043350
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css" />
<div class="header">
<div class="main-grid">
<div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div>
<div><div class="title">Buletini Teknik</div></div>
<div>{{Archives|style=display:unset; float:none; margin:auto; padding:0; background:none;color:inherit; border:none;|image=none|auto=short|age=3|bot=MajavahBot}}</div>
</div>
<div class="details">
Këtu gjenden informacione për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet automatikisht nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që kemi lajmërime të reja.<br><br>Nëse dëshironi që lajmërime të tilla t'i merrni dhe në faqen tuaj personale të diskutimit, mund të abonoheni duke ndjekur udhëzimet [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]].<br><br>Nëse faqja ndryshon në të ardhmen, sigurohuni që përveç lidhjes më lart, të bëni dhe ndryshimin e nevojshëm te faqja [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|këtu]].
</div>
{{Shortcut|WP:BT}}
</div>
__TOC__
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d
|algo = old(3d)
|counter = 2
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
<section begin="dritare" />
2sg9kzi6mu51nepge2aft7yrnp4dcmu
Avesnes-sur-Helpe
0
199841
3043182
2301944
2026-09-17T12:56:26Z
Kontributor 2K
155890
stema @svg
3043182
wikitext
text/x-wiki
{{Komunë në Francë
| name =Avesnes-sur-Helpe
| native_name =
| settlement_type =Komunë
| nicknames =
| mottoes =
| image_flag =
| flag_link =
| image_seal = Blason Maison d'Avesnes.svg
| seal_link =
| image_skyline =Ancien palais de justice Avesnes-sur-Helpe.JPG
<!--Administrimi territorial-->
|Rajoni =[[Nord-Pas-de-Calais]]
|Departamenti =[[Nord]]
|Qarku =[[Avesnes-sur-Helpe]]
|Kantoni =[[Avesnes-sur-Helpe-Nord and Sud]]
|Ndërbashkësi =[[Pays d'Avesnes]]
<!--Sipërfaqja dhe Demografia -->
|Sipërfaqja =2.24
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane=
| population_total =4991
|Dendësia =
|Zona urbane =
|Zona metropolitane =
<!-- Të dhëna-->
|Lartësia =170
| population_demonym =
| established_date =
| postal_code =59440
|INSEE =59036
|Kryetari =Alain Poyart
|Partia =
| website =
|gjerësia =47.9569
|gjatësia =-0.2489
<!--Koordinatat Mënyra #2-->
| gjer_g= | gjer_m= | gjer_s=
| gjat_g= | gjat_m= | gjat_s=
}}
'''Avesnes-sur-Helpe''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Avesnes-sur-Helpebën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Nord]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Nord-Pas-de-Calais]]. Komuna ka një popullsi prej 4991 banorë dhe sipërfaqe 2.24 km².
== Referimet ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{commonscat|Avesnes-sur-Helpe}}
{{Franca-cung}}
[[Kategoria:Komunat e Francës|Avesnes-sur-Helpe]]
okwy52yp85fakggmc0lejjdgd69atvx
Diskutim:Njëqind vjet vetmi (Sabri Hamiti)
1
200390
3043217
2770041
2026-09-17T14:17:46Z
~2026-50423-37
193027
/* Njeqind vjet vetmi komentim */ pjesë e re
3043217
wikitext
text/x-wiki
romani njeqind vjet vetmi
== Komentimi 100 vjet vetmi ==
Peshkruaje [[Speciale:Kontributet/2A03:4B80:C300:8BB0:6E89:CA1D:534C:ED25|2A03:4B80:C300:8BB0:6E89:CA1D:534C:ED25]] 11 mars 2025 20:54 (CET)
== Njeqind vjet vetmi komentim ==
Komentimin [[Speciale:Kontributet/~2026-50423-37|~2026-50423-37]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-50423-37|talk]]) 17 shtator 2026 16:17 (CEST)
32wn6ynjdehxiujcytfy1uporiolvi5
Ajeti i Paralajmërimit
0
219020
3043310
2952437
2026-09-17T22:05:13Z
Leutrim.P
113691
3043310
wikitext
text/x-wiki
{{Faqe për grisje}}
'''Ajeti i Paralajmërimit''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]:'''آیه الانذار''') është ajeti i 214 i sures [[Suretu esh-Shuaraë|Esh-Shuara]] që i'u zbrit [[Muhammedi|Muhammedit]] në vitin e tretë të misionit të tij. Sipas këtij ajeti, Muhammedi u përmend që t'i paralajmëroj farefisin e tij që të konvertohen në [[Islami|Islam]].
==Teksti i ajetit==
{{center|'''وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ'''}}
{{center|'''Dhe tërhiqju vërejtjen farefisit tënd më të afërt'''.<ref>{{cite web|title=Kuran (26:214)|url=http://quran.com/26/214|language=en}}</ref>}}
==Komentimi i ajetit==
===Sipas mendimit të sunnetit===
Sipas komentimit të [[Ibn Kethiri|Ibn Kethirit]], Allahu e urdhëroi Muhammedin që t'i paralajmëroj farefisin e tij të afërt duke i'u thënë, që shpëtimi është tek Allahu. Gjithashtu kjo duhet të bëhet me mirësi.<ref>{{Cite web|url=http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2251&Itemid=82|title=Quran Tafsir Ibn Kathir - The Command to warn His Tribe of near Kindred<!-- Bot generated title -->|language=en|url-status=dead|access-date=4 korrik 2017|archive-date=7 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170907213651/http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2251&Itemid=82}}</ref>
===Sipas mendimit të shiave===
Muhammedi u urdhërua që t'i ftoj njerëzit në Islam. Gjatë kësaj kohe, Muhammedi i ftonte njerëzit fshehurazi.<ref>{{Cite web|url=http://www.al-islam.org/enlightening-commentary-light-holy-quran-vol-12/section-11-spirit-faithful-descended-quran#surah-ash-shuara-verses-214-217|language=en|title=Section 11: The Spirit-Faithful, Descended with the Qur’an {{!}} An Enlightening Commentary into the Light of the Holy Qur'an vol. 12 {{!}} Books on Islam and Muslims {{!}} Al-Islam.org<!-- Bot generated title -->|url-status=dead|access-date=4 korrik 2017|archive-date=23 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180823105556/https://www.al-islam.org/enlightening-commentary-light-holy-quran-vol-12/section-11-spirit-faithful-descended-quran#surah-ash-shuara-verses-214-217}}</ref>
==Si të bëhet paralajmërimi==
Kur i'u zbrit ky ajet Muhammedit, ai e pyeti [[Aliu|Aliun]] që t'i ftoj të gjithë farefisin në shtëpinë e [[Ebu Talib ibn Abdylmutalib|Ebu Talib ibn Abylmutalibit]] dhe t'ju përgatisë ushqim atyreve. Ushqimi ishte një tas me qumësht dhe një mish deleje. Dyzet persona të plakut të Kurejshit u ftuan. Kështu që Muhammedi e filloi paralajmërimin duke thënë "në emër të Allahut" dhe më pas i ftoi ata të përqafonin Islamin. Ai tha: "Nëse dikush më jep premtimin për besnikëri, ai do të jetë vëllai im dhe mbështetësi më i afërt", por askush nuk pranoi përveç [[Aliu|Aliut]].<ref name="Kaya2015">{{cite book|author=Rahime Kaya|title=Prophhet Muhammad The Seal All Prophets|url=https://books.google.com/books?id=aG66BwAAQBAJ&pg=PT61|date=31 mars 2015|publisher=Işık Yayıncılık Ticaret|language=en|isbn=978-1-59784-686-8|pages=61–}}</ref>
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Vargje në Kuran]]
i1iti9v3ctxjn8fs7azbj4frbf65eeg
Huriel
0
223242
3043388
2303851
2026-09-18T08:49:59Z
Kontributor 2K
155890
stema @common file
3043388
wikitext
text/x-wiki
{{Komunë në Francë
| name =Huriel
| native_name =
| settlement_type =Komunë
| nicknames =
| mottoes =
| image_flag =
| flag_link =
| image_seal = Blason maison fr de Brosse.svg
| seal_link =
| image_skyline = Donjon%20roman%20d%27Huriel.jpg
|Rajoni = [[Auvernia-Rhône-Alpes]]
|Departamenti = [[Allier]]
|Qarku =
|Kantoni =
|Ndërbashkësi =
|Sipërfaqja =34.92
|Sipërfaqja urbane =
|Sipërfaqja metropolitane=
| population_total =2669
|Dendësia =76
|Zona urbane =
|Zona metropolitane =
|Lartësia =
| population_demonym =
| established_date =
| postal_code = 03380
|INSEE = 03128
|Kryetari =
|Partia =
| website =
|gjerësia = 46.373055555556
|gjatësia = 2.4766666666667
| image_map =
}}
'''Huriel''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Allier]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Auvernia-Rhône-Alpes]]. Huriel ka një popullsi prej 2669 banorë dhe sipërfaqe 34.92 km², me një dendësi prej 76 banor/km².
== Referimet ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
{{commonscat|Huriel}}
*[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-03128 INSEE]
{{clear}}{{Franca-cung}}
[[Kategoria:Komuna në Allier|Huriel]]
0jfi373jgsaac1n1eygolh2hqz4jd27
Ganimete Abazi
0
225654
3043175
3043174
2026-09-17T12:00:15Z
~2026-50401-28
193017
3043175
wikitext
text/x-wiki
Ganimete Abazi e njohur me nofkën (Ganja) u lind me 25 Dhjetor 1975 në Prishtinë.Hapat e parë në muzikë filluan në moshën 9 vjeçare e gjysëm SH.K.A Kosova 1986 pastaj në aktivitete "Qendra Pionerve" ku shperbelehet ne te njejtat çmime Nê vitin 1992 Ganja publikon albumin e parê "Kthehu" me 9 Këngê popullore pastaj Në vitin 1994 njoftohet me grupin e famshem "Iliret" dhe solistin Shemsi Krasniqi dhe grupin e famshem Elita 5 me kengen "Xhi me bone" dhe Agron Berishen "Oj dora me kam nbanin koncerte ne mbare Evropen Gjermani Frankfurt Në vitin 1995 publikon albumin "Tri pika" me 9 këngë per tekstet u kujdes Aida Baraku dhe Armend Rexhepagiqi dhe kenget bashke me Iliret "Gane Gane çka na bane","Djal i mir nenene ke te shtire", "Shamia e beqarit","Xhamadanu vija vija","Gajdexhiu" , "O cimë o axha cimë" etj. videoklipet xhiroheshin ne Mal te zi dhe Maqedoni te gjitha keto u kujdes Aida dhe Armend Rexhepagiqi produksionet qe punonin ishin Albanota , VizionLibonia , dhe Produksioni Labia dihet qe televizionet ishin te mbyllura tashmë Në vitin 1997 Ganja publikon albumin "Nuk dorezohet Ganja" me 8 këngë hite "Ne ora 5","Heshta","Balluket", per tekstet u kujdes edhe ktu Aida Baraku dhe Armend Rexhepagiqi
Në vitin 2000 Ganja publikon albumin "Mirupafshim"
Më 14 Maj 2003 Ganja publikon videoklipin "Shko ne dreq të mallkiar" së bashku me videoklip nga produksioni Pixels Production nje kenge e cila degjohej ku do ka shqiptar per kengen u kujdes Avni Qahili dhe Orkestrimi nga Marjan Filopiski (Maki)
Në Qershor 2003 Ganja publikon albumin "S'mendoj për ty" per tekstet u kujdes Marjan Filopvski , Avni Qahili , Ilir Berani , Eroll Jakupi etj.
Në vitin 2005 Ganja publikon albumin "U knaqem tu knaq per tekstet u kujdes Kristi Popa dhe Orkestrimet Artan Kastrati , Florent Boshnjaku
Më 3 Shtator 2005 Ganja publikon videoklipin "U knaqem tu knaq"
Në 10 Mars 2006 Ganja publikon videoklipin "U mashtrove"
Më 10 Maj 2006 Ganja publikon videoklipin "Fluturoj"
Në vitin 2007 Ganja publikon albumin "Dyshoj" më 9 Kënge
Ne vitin 2012 Nuk fshihet gëzimi i fansave të Ganimete Abazit për kthimin e saj serish në skenën tonë muzikore. Zatën kërkesa tyre e vazhdueshme bëri që ajo t’i rikthehet këngës, muzikës.Ndonëse ajo i mungoi skenës më se gjashtë vjet, por për kaq kohë të shkurtër, arriti t’jetë po ajo Ganja, veç çka edhe më e fuqishme dhe më e pëlqyer e më e dashur edhe për fansat e rinj, të cilët po adhurojnë këngën zërin e stilin e saj.Ganja është një nga zërat më të mirë në muzikën shqiptare. Andaj [[Gjynahu|gjynah]] ishte t’mos jetë ajo në skenën muzikore, të cilës i mungoi shumë. Për këtë kemi shkruar disa herë edhe në revistën Kosovarja. Vlen të përmendim, se sa ishte larg muzikës, ajo përjetoi edhe spekulime e thashetheme, të cilat veç çka ia vështirësonin jetën.Kjo dhe bëri që Ganja të rikthehet, e që rikthimi i saj po shënon arritje të sukseseve të njëpasnjëshme. Secila këngë e saj po bëhet hit. Edhe sot këngët e saja hite, sikur edhe të hershmet, që edhe sot po janë e po dëgjohen kudo, si “xhamadani vija vija”, “çka m’ka syri”, ”magdalena”, “kallma cigaren” e shumë të tjera. Por, a harrohet kënga “Mirupafshim”, e cila bëri bum të madh kur u lansua në treg dhe këndohej gjithandej kah kishte shqiptarë në kohën e luftës.Për ata që nuk kanë informacion: Ganimete Abazi- Ganja, nuk erdhi në skenën muzikore e pa ditur, e pa shkollë dhe veç me dashjen që t’bëhet këngëtare. Ganja ka dalur qysh në moshën 5-vjeçare para publikut. Ka të kryer shkollë e mesme të muzikës, në instrumentin e pianos. Poashtu edhe fakultetin e arteve të bukura. Karrierën muzikore e filloi me grupin “Ilirët”. Si sot m’kujtohet, shumë të rinj erdhën në redaksinë e Kosovares, Ganja me Shemin me kërkesën që të shkruajmë për ta, e që ne e realizuam me kënaqësi, nga se ne veç ishim shumë të interesuar për intervistën me ta, se ishte kjo dhe kërkesë e shumë lexuesve tanë, por që nuk kishim adresë të tyre.Albumi i saj i parë “Gane Gane po çka na bane” bëri aq bum sa brenda një kohe të shkurtër u shit dhe kërkohej ribotimi i saj. Ganja ka edhe tjera albume, që për momentin nuk po më kujtohen, por pa mëdyshje jo ndër dhjetë. Dhjetë albume, shumë këngë - të paharruara, të dëgjuara me shumë kënaqësi edhe sot.Sot Ganja dhe vet po edhe në bashkëpunim me Shemin, Golden Ag, plasoi këngën “Fjalët e qiririt”, e cila arriti të jetë në top listë si dhe balada e fundit, që po e japim në portal tonin.Kush është Ganimete Abazi, pse deshi të bëhet këngëtare, çka investoi për këngën, çka e bëri që të ndahet një kohë prej skenës, e shumëçka tejet interesante për jetën e karrierën e saj
Ajo prej se ka qenë e re është marr me muzikë, por famën më të madhe e ka arrit viteve të 90-ta.
Ne 31 Maj 2003 "Shko n'dreq t'mallkuar"
Ne 26 Nentor 2004 "U knaqem tu knaq"
Ne 13 Shkurt 2005 "U mashtrove"
Ne 2 Mars 2006 "Fluturoj
Ne 14 Dhjetor 2006 "Dyshoj"
E më pas edhe vitet e 2000-ta i ka vazhduar suksesi, derisa ajo bëri një shkëputje për tu rikthyer sërish në skenë.Të gjithë keni menduar gjatë kohës kur Ganja pauzoi me këngë e klipe të reja se mos ndoshta ajo u martua e më nuk do të këndoj, por jo.
Ganja atë kohë preferonte që të pauzonte pa ndonjë arsye, por që vet kishte vendos që të bënte një shkëputje nga skena muzikore.
E më pas u kthye me këngë të reja, dhe u mirëprit nga fansat e saj.
Ganja edhe sot e kësaj dite vazhdon ta mbaj statusin e saj “single”, ajo akoma është beqare dhe nuk është martuar. Arsyeja është se sigurisht akoma nuk i ka trokitur fati në derë këngëtares bukuroshe është pëlqyer gjithmonë nga publiku shqiptar për këngët e saj, në zhanrin të cilin ajo e këndon.
Një ndër hitet më të mëdha në karrierën e saj kujtohet kënga “Mirupafshim”, të cilën këngëtarja e kishte realizuar menjëherë në vitet e pas luftës, këngë kjo e cila i bënte për vete shqiptarët me refrenin ku citohej “Mirupafshim në Kosovën e lirë…”, duke iu referuar kështu tashmë Kosovës të pavarur si shtet.
Ndonëse i ka munguar skenës për një kohë, këngëtarja e njohur Ganimete Abazi u rikthye më fuqishëm se kurrë, duke e mbushur me këngë e projekte të reja [[boshllëku]]n që për një kohë e la në skenën tonë.
E meqenëse premton se tash e pas do të jetë aktive dhe nuk do ta lë më muzikën, Ganja bën me dije për Tribuna se tashmë ajo veçse i është përveshur punës për këngë të re.
[[Kategoria:Këngëtare shqiptare]]
1jvxn2fuvsmfhcq1ef5iswg0iz1qzse
Elvis Alieva
0
230082
3043253
2986677
2026-09-17T19:12:23Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 4
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043253
wikitext
text/x-wiki
== Jeta ==
Pasi përfundoi shkollën e mesme, ai shkoi në Vjenë, ku në vitin 2013 filloj studimet në [http://www.schauspielschulekrauss.at/ shkollën e aktrimit Krauss]. Megjithatë, ai ndërpreu studimet para përfundimit të vitit të dytë, për shkak të angazhimeve të shumta që kishte.
Që nga viti 2016 është anëtar i [http://www.odeon-theater.at/290.0.html Serapions Ensemble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204171654/http://www.odeon-theater.at/290.0.html |date=4 dhjetor 2017 }} në [http://www.odeon-theater.at/willkommen.0.html teatrin Odeon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129221940/http://www.odeon-theater.at/willkommen.0.html |date=29 nëntor 2017 }}.
Përveç punës, ai është anëtar i 7 klubeve sportive dhe gjithashtu bën kurse në [http://www.usi.at/ Universität Sport Institut në Vjenë]:
skermë (épée dhe sabre), iaido, shigjetari, capoeira, kickbox, taekwondo, muay thai, shaolin kung fu, jujitsu, parkour, not, kërcim notim, akrobaci, trampolinë, gjimnastikë, jazz dance dhe balet.
Gjithashtu ai jep provimet për musical dhe operetë në [https://www.younion.at/cms/C01/C01_5.2.8.a/1342570905160/das-sind-wir/wiener-hauptgruppen/hauptgruppe-viii/paritaetische-pruefungskommission Paritätische Prüfungskommission], në Vjenë.
Ai ishte 5 vjet basist dhe zë i dytë i rock bendit The Strings në [[Kosovë]].
Elvisi luan kontrabas, violonçel, kitarë, bass-kitarë, bateri dhe tarabukë.
== Filmografia ==
=== Film ===
{| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;"
! Viti
! Titulli
! Roli
! Gjuha
! Regjisori
|-
|2014
| [http://docuwiki.net/index.php?title=Operation_stonehenge:_what_lies_beneath Operation Stonehenge – What Lies Beneath]
|Biri
| Anglisht
| Jeremy Turner
|}
=== Televizion ===
{| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;"
! Viti
! Titulli
! Roli
! Gjuha
! Regjisori
|-
|2015
|''SOKO Donau''
| Mike
| Gjermanisht
| Heinrich Ambrosch
|-
|2017
|''Trakehnerblut''
| Julio
| Gjermanisht
| Andreas Herzog dhe Christopher Schier
|-
|2018–2019
|''CopStories''
| Nuri Mudarow
| Gjermanisht
| Barbara Eder dhe Umut Dag
|}
== Teatër ==
{| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 82px;"
! Jahr
! Titulli
! Roli
! Gjuha
! Regjisori
! Teatri
|-
| 2014
| [https://web.archive.org/web/20160606115953/http://alt.volkstheater.at/home/archiv/1709/Die+V%C3%B6gel Die Vögel]
| Ansambli i zogjëve
| Gjermanisht
| Thomas Schulte-Michels
| [http://www.volkstheater.at/ Volkstheater Wien]
|-
| 2015
| Schönberg in Erwartung
| Trupa e vallëzimit
| Gjermanisht
| Elisabeth Gabriel
| [http://www.neueoperwien.at/ Neue Oper Wien]
|-
| 2015
| [https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html Im Weißen Rössl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205093045/https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html |date=5 dhjetor 2017 }}
|Kuzhinieri
|Gjermanisht
| Josef E. Köpplinger
| [https://www.volksoper.at/ Volksoper Wien]
|-
| 2016
| Agrippina
|Role të ndryshme dhe Stunt <br />
| Gjermanisht
| Robert Carsen
| [https://www.theater-wien.at/de/home Theater an der Wien]
|-
| 2016
| [https://web.archive.org/web/20171205194643/http://signa.dk/projects?pid=94111 Wir Hunde / Us Dogs]
| Rex
| Gjermanisht
| Signa Köstler und Arthur Köstler
| [http://www.volkstheater.at/ Volkstheater Wien]
|-
| 2016
| [https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html Im Weißen Rössl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205093045/https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html |date=5 dhjetor 2017 }}
| Kuzhinieri
| Gjermanisht
| Josef E. Köpplinger
| [https://www.volksoper.at/ Volksoper Wien]
|-
| 2017
| [http://www.odeon-theater.at/658.0.html Fidèles d’amour 1 – Das Rauschen der Flügel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042315/http://www.odeon-theater.at/658.0.html |date=5 dhjetor 2017 }}
| Djaloshi (Roli kryesor)
| Gjermanisht
| Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann
| [http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ |date=4 dhjetor 2017 }}
|-
| 2017
| [http://www.odeon-theater.at/661.0.html Fidèles d’amour 2 – Rebellion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042316/http://www.odeon-theater.at/661.0.html |date=5 dhjetor 2017 }}
|Djaloshi (Roli kryesor)
|Gjermanisht
| Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann
| [http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ |date=4 dhjetor 2017 }}
|-
|2018
|[http://www.odeon-theater.at/691.0.html Fidèles d’amour 3 – Der Ruf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042215/http://www.odeon-theater.at/691.0.html |date=5 dhjetor 2017 }}
|Djaloshi (Roli kryesor)
|Gjermanisht
|Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann
|[http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ |date=4 dhjetor 2017 }}
|-
|2019
|Lamento Allegro
|Ansambël
|Gjermanisht, Shqip, Portugalisht
|Max Kaufmann, Mario Mattiazzo und Erwin Piplits
|[http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ |date=4 dhjetor 2017 }}
|-
|2019
|Carmen – Das Musical
|Ansambël
|Gjermanisht
|Erik Petersen
|[http://www.musicalsommer-winzendorf.at/ Musicalsommer Winzendorf]
|}
== Shpërblime ==
* 2016: [http://www.nestroypreis.at/show_content2.php?s2id=234 Nestroy-Theaterpreis – Spezialpreis] për [https://web.archive.org/web/20171205194643/http://signa.dk/projects?pid=94111 Wir Hunde / Us Dogs]
== Lidhjet e jashtme ==
* [http://elvisgrezda.com/ Elvis Grezda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204222950/http://elvisgrezda.com/ |date=4 dhjetor 2017 }} Web faqja oficiale
* [https://filmmakers.de/actor/view?rid=a8985240051452f5348847a168e5a40e&searchid=134934831 Elvis Grezda] filmmakers.de
* [http://www.odeon-theater.at/290.0.html Elvis Grezda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204171654/http://www.odeon-theater.at/290.0.html |date=4 dhjetor 2017 }} Serapions Ensemble
[[Kategoria:Lindje 1991]]
qm5dawpe1aqw88cpu5e3h2ylhdcb33v
Diskutim:Elvis Alieva
1
230188
3043254
2986679
2026-09-17T19:12:23Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043254
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Elvis Grezda/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
--[[Përdoruesi:Link3ple|Link3ple]] ([[Përdoruesi diskutim:Link3ple|diskutimet]]) 6 dhjetor 2017 04:50 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Elvis Alieva]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043253 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ për lidhjen http://www.odeon-theater.at/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ për lidhjen http://www.odeon-theater.at/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ për lidhjen http://www.odeon-theater.at/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171204004037/http://www.odeon-theater.at/ për lidhjen http://www.odeon-theater.at/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 21:12 (CEST)
2k3ae7x26y3utz2ijcnc16lax0hqigf
Charlie Jane Anders
0
251798
3043260
2954422
2026-09-17T20:01:01Z
Rosiestep
13742
Charlie Jane Anders at Hugo Awards (LAcon V; 84th Worldcon) 2026 (cropped).jpg
3043260
wikitext
text/x-wiki
[[File:Charlie Jane Anders at Hugo Awards (LAcon V; 84th Worldcon) 2026 (cropped).jpg|thumb|Charlie Jane Anders në 2026]]
'''Charlie Jane Anders''' është një shkrimtare amerikane dhe komentatore. Ajo ka shkruar me dhjetëra novela si dhe ka publikuar shumë revista, ndër të cilat është dhe revista për kulturën pop dhe politikën. Në 2005 ajo mori çmimin ''Lambda Literary Award'' për kontributin e dhënë në komunitetin [[transgjinor]]. Në 2009 asaj iu atribua çmimi ''Emperor Norton Award.''<ref name="Locus">{{cite web|url=http://www.locusmag.com/Perspectives/2010/08/spotlight-on-charlie-jane-anders-author-editor-blogger-emcee/|title=Spotlight on: Charlie Jane Anders, Author, Editor, Blogger, Emcee|work=Locus Online|publisher=Locus Publications|date=25 gusht 2010|accessdate=2015-04-16}}</ref>
==Jeta personale==
[[File:Charlie Jane Anders and Annalee Newitz 2011.jpg|left|thumb|Charlie Jane Anders dhe Annalee Newitz në 2011]]
Në 2007 Anders denoncoi në policinë e [[San Francisco|San Franciskos]] një organizatë për të drejtat e grave biseksuale të quajtur "The Chasing Amy Social Club", ku ajo kishte ndjerë diskirminim, duke specifikuar se grave transgjinore iu mohohej anëtarësimi.<ref>{{cite web|last=Cassell|first=Heather|url=http://www.ebar.com/news/article.php?sec=news&article=2119|work=The Bay Area Reporter|title=Bi social club bars some trans women|date=23 gusht 2007|accessdate=2015-04-16|archive-date=10 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710164659/http://www.ebar.com/news/article.php?sec=news&article=2119|url-status=dead}}</ref>
Anders është transgjinore.<ref name="WritersWithDrinks">[http://www.sfgate.com/style/article/Keeping-S-F-safe-for-subversives-at-Writers-With-5920683.php Keeping S.F. safe for subversives at Writers With Drinks], by James Maguire, at the ''[[San Francisco Chronicle]]''; published December 4, 2014; retrieved July 6, 2017</ref> Që prej 2000 Anders ka qenë në një lidhje me autoren Annalee Newitz.<ref>Marech (2004): "Anders and Newitz have been a couple for four years."</ref> Çifti ka themeluar shumë revista.<ref>{{cite news|first=Camille|last=Dodero|title=The New Outcasts|work=Boston Phoenix|date=14–20 nëntor 2003}}</ref><ref>{{cite news|first=Rona|last=Marech|title=A pop culture magazine for freaks and 'new outcasts', ''Other'' journal is pro-rant, pro-loopy and pro-anarchy|work=[[San Francisco Chronicle|SFGate.com]]|date=31 gusht 2004|url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/SAN-FRANCISCO-A-pop-culture-magazine-for-freaks-2697570.php|accessdate=2015-04-16}}</ref> Që prej 2018 Anders dhe Newitz drejtojnë podkastet pranë medias ''Our Opinionins Are Correct''. Anders jeton në San Francisco, [[Kaliforni]].
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:LGBTQ]]
a321c8foyu1mx7evs9jkojx4rd0tpfe
Fan Bingbing
0
256423
3043293
2954604
2026-09-17T21:24:03Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043293
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Fan Bingbing
| image = Skeda:Fan Bingbing (范冰冰), 2017 (cropped).jpg
| birth_date = 16 shtator 1981
| birth_place = [[Yantai]], [[Shandong]], [[Kinë]]
| death_date =
| death_place =
| alma_mater = {{Plainlist|
*[[Xie Jin|Shanghai Xie Jin Film and Television Art College]]
*[[Shanghai Theatre Academy]]
}}
| occupation = {{flatlist|
* Aktore
* modele
* producente televizive
* këngëtare
}}
| years_active = 1996–tani
| partner =
| children =
| relatives = [[Fan Chengcheng]] (vëlla)
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| genre = [[Mandopop]]
| label = Fan Bingbing Studio<br/>[[Creative Artists Agency]]<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2016/11/fan-bingbing-china-movie-star-representation-caa-1201850110/|title=Fan Bingbing Signs With CAA|work=Deadline|date=18 maj 2017|access-date=17 prill 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200204114035/https://deadline.com/2016/11/fan-bingbing-china-movie-star-representation-caa-1201850110/|archive-date=4 shkurt 2020|url-status=live}}</ref>
}}
| module2 = {{Infobox Chinese |child = yes
|pic = Fan Bingbing (Chinese characters).svg
|piccap = "Fan Bingbing" in Chinese characters
|picupright = 0.425
|c = 范冰冰
|p = Fàn Bīngbīng
|mi =[fân píŋ.píŋ]
|j = Faan<sup>6</sup> Bing<sup>1</sup>-bing<sup>1</sup>
|ci = [faːn˨ peŋ˥.peŋ˥]
}}
}}
'''Fan Bingbing''' ([[Gjuha kineze|Kinezisht]]: 范冰冰, lindi më 16 shtator 1981) është aktore, modele, producente televiziv dhe këngëtare kineze.
Fan ngriti famë në [[Azia Lindore|Azinë Lindore]] më 1998–1999 në dramën historike ''[[My Fair Princess]]''. Në vitin 2003, ajo luajti në filmin ''[[Telefoni celular (film)|Telefoni celular]]'', e cila u bë filmi me më shumë fitime në Kinë. Ajo luajti në shumë filma kinezë, më të shquarit ''[[Lost in Beijing]]'' (2007), ''[[Buddha Mountain]]'' (2011), ''[[Double Xposure]]'' (2012) dhe ''[[I Am Not Madame Bovary]]'' (2016), ku ajo morri çmime nga ceremonia më prestigjioze si [[Festivali i Filmit dhe Çmimi Kali i Artë]], [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tokjo]], [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit San Sebastián]] dhe [[Çmimet Gjeli i Artë]]. Ajo poashtu ka pasur paraqitje në filma të huaj, si në filmat francezë, koreanë dhe Hollywood.
Fan është një nga aktorët me pagesë më të lartë në botë dhe u quajt si portret i modës për shkak paraqitjes së saj të vazhdueshme në qilimin e kuq, premierën e filmit dhe shfaqjen e modës.<ref>{{cite news|last=Muhammad|first=Fajr|title=Style Icon: Fan Bingbing|url=http://stylishthought.com/fashion/style-icon-fan-bingbing/|newspaper=stylishthought.com|language=en|date=5 mars 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120613014426/http://stylishthought.com/fashion/style-icon-fan-bingbing/|archivedate=13 qershor 2012|df=dmy-all|access-date=1 dhjetor 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Peng|first=Sun|title=Behind the Scenes with Fan Bingbing|url=http://www.chinadaily.com.cn/video/2010-10/14/content_11411274.htm|newspaper=[[China Daily]]|language=en|date=14 tetor 2010}}</ref><ref>{{cite news|last=Lewis|first=Leo|title=Why 550 million women want what she’s got|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/magazine/article3533848.ece|newspaper=[[The Times]]|language=en|date=15 shtator 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=新任时尚偶像范冰冰横扫巴黎时装周 火红造型引围观|url=http://fashion.ifeng.com/news/detail_2011_03/09/5047913_0.shtml|newspaper=Phoenix New Media|language=zh|date=9 mars 2011}}</ref>
Fan u arrestua fshehurazi nga autoritetet kineze nga 1 korriku 2018 për gati tre muaj. Ajo më pas u shfaq në rrjetet sociale, duke ofruar një falje publike mbi evazionin fiskal, për të cilin autoritetet kineze gjobitën atë më shumë se 883 milionë juan (rreth 127.4 milionë dollarë).<ref name="fanfined">{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/business-45728459|title=Fan Bingbing: Missing Chinese actress fined for tax fraud|date=3 tetor 2018|website=BBC|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.scmp.com/news/china/politics/article/2166744/chinese-actress-fan-bingbing-fined-us70-million-tax-offences|title=‘I was in pain and agony’: Fan Bingbing speaks out after secret detention|work=South China Morning Post|language=en|access-date=2018-11-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/regional/2018/10/03/chinese-actress-fan-bingbing-released-from-secret-detention-told-to-pay-us130-million-for-tax-offenc/|title=Chinese actress Fan Bingbing released from secret detention, told to pay US$130 million for tax offences - Asean Plus {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|language=en|access-date=2018-11-20}}</ref>
==Jeta e hershme==
Fan lindi në [[Qingdao]] dhe u rrit në [[Yantai]]. Ajo diplomoi në Kolegjine Artit dhe Filmit Xie Jin<ref>{{cite web|title=上海师范大学谢晋影视艺术学院简介|url=http://xiejin.shnu.edu.cn/Default.aspx?tabid=3738|archive-url=https://archive.today/20120805220856/http://xiejin.shnu.edu.cn/Default.aspx?tabid=3738|archive-date=5 gusht 2012|work=Xin Jin Film and Television Art College of Shanghai Normal University|language=zh|accessdate=22 mars 2010}}</ref> dhe [[Akademia e Teatrit të Shangait|Akademinë e Teatrit]] në [[Shangai]].
==Karriera==
Fan debutoi në seritë televizive ''Powerful Woman'' dhe luajti role të vogla për dy vite, para se ajo u bë ndër aktorêt më të mirë më 1999 në rolet përkrahës si Jin Suo në dy sezonet e serisë ''[[My Fair Princess]]'', të cilat u adoptuan nga historia e shkrimtarit tajvanezë [[Chiung Yao]].<ref>{{cite web|url=http://yule.sohu.com/20070819/n251659381.shtml|title=范冰冰报恩邀刘雪华演创业作 曝当年本该演紫薇|date=19 gusht 2007|website=Sohu|language=zh}}</ref> Ajo u rekomandua nga aktorja tajvaneze [[Leanne Liu]] t'i bashkohet filmit.<ref>{{cite web|url=http://enjoy.eastday.com/epublish/gb/paper190/5/class019000029/hwz1094971.htm|title=范冰冰:刘雪华把我推荐给琼瑶|work=eastday.com|language=zh|date=22 prill 2013|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=24 dhjetor 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041224174318/http://enjoy.eastday.com/epublish/gb/paper190/5/class019000029/hwz1094971.htm|url-status=dead}}</ref>
Në vitin 2000, Fan u bashkua me një kompani e cila ishte në pronësi të Wang Jinghua. Në fund të vitit 2000, Wang u bë menaxher i [[Huayi Brothers]] dhe Fan e ndjeku Wang dhe nënshkroi kontratë gjashtë vjeçare me Huayi. Gjatë kohës kur ishte me Huayi, ajo u shfaq në shumë seri si ''Young Justice Bao II'' (2001),<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/32955.html|title=范冰冰与陆毅联手打造《少年包青天》续集|date=15 shkurt 2001|website=Sina|language=zh}}</ref> ''Red Poppies'' (2002),<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/2002-01-30/71518.html|title=宋佳范冰冰加盟 《尘埃落定》主演锁定|date=30 janar 2002|website=Sina|language=zh}}</ref> i adoptuar nga romani i [[Çmimi i Letërsisë Mao Dun|Çmimit të Letërsisë Mao Dun]], dhe ''[[The Proud Twins (serial)|The Proud Twins]]'' (2005), i adoptuar nga romani i shkrimtarit tajvanezë [[Gu Long]] ''[[Juedai Shuangjiao]]''.<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2005-06-07/1052745034.html|title=《小鱼儿与花无缺》热翻天 范冰冰版铁心兰大火|date=7 qershor 2005|website=Sina|language=zh}}</ref> Nga viti 1999 deri më 2002, Fan luajti gjithsej 17 seriale.
Fan lansoi albumin e saj të parë ''Just Begun'' më 2005. Ajo ka punuar me producentët dhe kompozitorët e muzikës në mënyrë që të inkorporojë një shumëllojshmëri zhanresh në album. Në vitin 2006, [[Forbes]] Kina dha çmimin e saj më të çmuar, Ylli i Vitit, për Fan për popullaritetin e saj, mbulimin e shtypit të lartë dhe hitet e internetit gjatë atij viti.<ref>{{cite news|url=http://www.china.org.cn/english/NM-e/161064.htm|title=Fan Bingbing Nabs Forbes Star of the Year|date=10 mars 2006|work=China.org.cn|language=en}}</ref>
Në shkurt të vitit 2007, Fan la kompaninë [[Huayi Brothers]] dhe filloi studion e saj, Fan Bingbing Studio. Ajo u shfaq në tetë filma në vitin 2007, duke fituar Çmimin për Aktoren më të Mirë Mbështetëse për rolin e saj në ''[[The Matrimony]]''.<ref name="horse">{{cite web|title=44th Golden Horse Film Awards Winners|url=http://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2007/12/09/2003391885|work=[[Taipei Times]]|date=9 dhjetor 2007|language=en}}</ref> Ajo gjithashtu fitoi Çmimin për Aktoren më të Mirë për rolin e saj në ''[[Lost in Beijing]]''.<ref name="eu">{{cite news|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2007-10-09/14301742713.shtml|title=Fan received the Best actress Award at the 4th Eurasia International film festival|date=9 tetor 2007|work=Sina|language=en}}</ref>
Në vitin 2008, Fan filloi një shkollë të artit në [[Huairou]], [[Pekin]] dhe shërbeu si drejtoreshë e saj, por shkolla drejtohej nga prindërit e saj. Ajo gjithashtu u bë udhëheqëse e ekipit të aktrimit të qendrës së arteve të West Movie Group.<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2008-11-07/03342239876.shtml|title=范冰冰任西部电影集团艺创中心演员剧团副团长|date=7 nëntor 2008|work=Sina|language=zh}}</ref> Atë vit, studioja e saj bëri prodhimin e parë televiziv, ''Rouge Snow'' (2008), i adaptuar nga romani me të njëjtin emër. Fan luajti rolin kryesor në prodhimin, duke portretizuar një vajzë të varfër që lufton për liri kundër fatit, pasi u shit në një fis të pasur dhe me ndikim.<ref>{{cite web|url=http://ent.qq.com/a/20070613/000120.htm|title=范冰冰正式单干 首部作品《胭脂雪》月中开机|date=13 qershor 2007|work=[[Tencent]]|language=zh|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=3 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003220856/http://ent.qq.com/a/20070613/000120.htm|url-status=dead}}</ref>
Në vitin 2009, studioja e saj prodhoi ''The Last Night of Madame Chin'', një histori e jetës legjendare e valltares së bukur, i adoptuar nga romani me të njëjtin emër nga [[Pai Hsien-yung|Bai Xianyong]].<ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/p/2009-01-13/05272340384.shtml|title=《金大班》正式开机--三个女人一台戏|date=13 janar 2009|work=Sina|language=zh}}</ref>
Në vitin 2010, Fan luajti në dramën [[Sacrifice (film 2010)|Sacrifice]] me regji të [[Chen Kaige]]. Fan tha se ajo zgjodhi rolin si ajo ishte nxitur nga guximi i madh i Princeshës Zhuang Ji dhe një dashuri shumë e ashpër e nënës.<ref>{{cite web|url=http://travel.cnn.com/shanghai/life/interview-fan-bingbing-dishes-everything-life-lessons-make-advice-907542/|title=Fan Bingbing's bizarre skin-care methods, and other secrets from the star of 'Sacrifice'|date=22 dhjetor 2010|work=[[CNN|CNN Travel]]|language=en}}</ref> Në prill 2010, Fan u rendit e para në listën "50 njerëz më të bukur në Kinë" nga gazeta ''Beijing News''.<ref>{{cite news|title=中国最美50人 范冰冰"真实之美"|url=http://www.china.com.cn/info/2010-04/09/content_19777725.htm|newspaper=China.com|date=9 prill 2010|language=zh|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200015/http://www.china.com.cn/info/2010-04/09/content_19777725.htm|url-status=dead}}</ref>
[[Skeda:Fan bingbing seasia prem xmen.jpg|thumb|Fan Bingbing në premierën e filmit ''[[X-Men: Days of Future Past]]'' në Singaporë]]
Në vitin 2011, Fan luajti në filmin [[Shaolin (film)|Shaolin]] së bashku me [[Andy Lau]] dhe [[Jackie Chan]] dhe [[The Founding of a Party]], një film që shënon përvjetorin e 90-të të [[Partia Komuniste e Kinës|Partisë Komuniste të Kinës]].<ref>{{cite web|url=http://screenanarchy.com/2009/10/jackie-chan-wu-jing-nicholas-tse-fan-bingbing-and-andy-lau-to-star-in-shaolin.html|title=Jackie Chan, Wu Jing, Nicholas Tse, Fan Bingbing and Andy Lau To Star In SHAOLIN!|date=22 tetor 2009|website=Screen Anarchy|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.cntv.cn/20110624/108244_11.shtml|title=Characters at Founding of a Party|date=24 qershor 2011|website=CCTV|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=11 maj 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511012946/http://english.cntv.cn/20110624/108244_11.shtml|url-status=dead}}</ref> Në njëtin vit, ajo luajti në filmin francezë ''[[Stretch (film 2011)|Stretch]]'' me [[Nicolas Cozalé]] dhe [[David Carradine]], poashtu në filmin korean ''[[My Way (film 2011)|My Way]]''.<ref name="french">{{cite web|url=http://www.globaltimes.cn/content/820584.shtml|title=Un certain regard|date=27 tetor 2013|work=[[The Global Times]]|language=en|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=7 prill 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407224524/http://www.globaltimes.cn/content/820584.shtml|url-status=dead}}</ref> Në tetor ajo u bë anëtare e jurisë në [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tokjo|Festivalin e 24-të të Filmit Tokjo]].<ref>{{cite web|title=24th TIFF Juries|url=http://2011.tiff-jp.net/en/tiff/juries.html|work=tiff-jp.net|accessdate=24 gusht 2012|language=en|archive-date=27 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527154040/http://2011.tiff-jp.net/en/tiff/juries.html|url-status=dead}}</ref>
Fan morri pjesë në shumë shfaqje të modës në Paris.<ref name="12louis">{{cite news|title=Fan Bing Bing attends the Louis Vuitton Ready-To-Wear Fall/Winter 2012 show|url=http://stars.topnews.in/214350-fan-bing-bing-attends-louis-vuitton-ready-wear-fallwinter-2012-show-part-paris-fashion-week|newspaper=Top News|date=11 prill 2012|language=en|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=3 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003181829/http://stars.topnews.in/214350-fan-bing-bing-attends-louis-vuitton-ready-wear-fallwinter-2012-show-part-paris-fashion-week|url-status=dead}}</ref><ref name="12salva">{{cite news|title=Fan Bingbing in Salvatore Ferragamo|url=http://www.tomandlorenzo.com/2012/06/werq-fan-bingbing-in-salvatore-ferragamo.html|newspaper=tomandlorenzo.com|language=en|date=13 qershor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120615175551/http://www.tomandlorenzo.com/2012/06/werq-fan-bingbing-in-salvatore-ferragamo.html|archivedate=15 qershor 2012|df=dmy|access-date=1 dhjetor 2018|url-status=dead}}</ref><ref name="12vanity">{{cite news|title=The Fan Bingbing Sensation|url=http://www.vanityfair.com/style/2012/07/china-fashion-fan-bingbing-red-lipstick|newspaper=[[Vanity Fair (revistë)|Vanity Fair]]|language=en|date=25 korrik 2012}}</ref><ref name="12versace">{{cite news|title=Milla Jovovich and Fan Bingbing compete for Pierce Brosnan's attention at Paris fashion show|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2168065/Milla-Jovovich-Fan-Bingbing-compete-Pierce-Brosnans-attention-Paris-fashion-show.html|newspaper=[[Daily Mail]]|language=en|date=3 korrik 2012}}</ref> Më 16 maj 2012, ajo morri pjesë në ceremoninë e hapjes të [[Festivali i Filmit në Kanë 2012|Festivalin e 65-të të Filmit në Kanë]] si e vetmja folëse e Azisë Lindore në emër të [[L'Oréal]] Paris.<ref>{{cite web|title=L’oreal Paris Ambassadors at Cannes 2012 Red Carpet : Fan Bingbing|url=http://corallista.com/2012/05/20/loreal-paris-ambassadors-at-cannes-2012-red-carpet-fan-bingbing/|work=corallista.com|language=en|accessdate=10 maj 2012|archive-date=23 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120523151317/http://corallista.com/2012/05/20/loreal-paris-ambassadors-at-cannes-2012-red-carpet-fan-bingbing/|url-status=dead}}</ref> ''[[Forbres]]'' rradhiti Fan e treta në listën e 100 njerëzve të famshëm bazuar në suksesin e saj në atë vit.<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2012/05/21/taiwan-singer-jay-chou-tops-the-2012-forbes-china-celebrity-list/|title=The 2012 Forbes China Celebrity List|date=21 maj 2012|work=Forbes|language=en}}</ref>
Fan luajti në filmin ''[[Double Exposure]]'', e cila u lansua në Kinë më 29 shtator.<ref>{{cite news|title=Fan Bingbing Promotes "Double Xposure" in Beijing|url=http://www.chinesefilms.cn/141/2012/07/18/122s10748.htm|newspaper=Chinese Films|language=en|date=18 korrik 2012|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=17 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117181915/http://www.chinesefilms.cn/141/2012/07/18/122s10748.htm|url-status=dead}}</ref> Në këtë film, ajo luajti rolin e një vajze që vuante nga trauma gjatë fëmijërisë, ku përjeton hallucinacione vizuale pas dëshmisë së vrasjes së nënës së saj nga babai. Më 12 dhjetor, ajo u shfaq në filmin ''[[Lost in Thailand]]'' së bashku me [[Xu Zheng]]. Filmi u bë një nga filmat me fitime më të larta gjatë gjithë kohës.<ref>{{cite news|title=China's Record-Breaking 'Lost in Thailand' Prepares to Sink 'Titanic'|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/chinas-lost-thailand-breaks-records-406379|work=[[The Hollywood Reporter]]|language=en|date=26 dhjetor 2012}}</ref>
Në vitin 2013, Fan luajti në një film romantik me aktorin [[Aarif Rahman]], ''[[One Night Surprise]]'', ku u transmetua në [[Festivali Qixi|Shën Valentini Kinezë]].<ref>{{cite web|url=http://usa.chinadaily.com.cn/life/2013-08/07/content_16875567.htm|title=More than just a pretty face|date=7 gusht 2013|website=China Daily|language=en|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=28 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128222806/http://usa.chinadaily.com.cn/life/2013-08/07/content_16875567.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.globaltimes.cn/content/798414.shtml|title=‘One Night Surprise’|date=23 korrik 2013|website=Global Times|language=en|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=4 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104050329/http://www.globaltimes.cn/content/798414.shtml|url-status=dead}}</ref>
Në vitin 2014, Fan portretizoi personazhin [[Blink (komik)|Blink (Clarice Ferguson)]] në filmin amerikanë ''[[X-Men: Days of Future Past]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chinese-actress-tapped-x-men-429066|title=Chinese Actress Tapped for 'X-Men: Days of Future Past'|date=15 mars 2013|work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Në të njëjtin vit, ajo luajti në filmin ''[[Perandoresha e Kinës]]'', ku portretizoi [[Wu Zetlan]], e vetmja perandoreshë në historinë e Kinës.<ref name="fan">{{cite web|url=http://www.scmp.com/magazines/post-magazine/film-tv/article/1892354/actress-fan-bingbing-becoming-new-empress-china|title=Actress Fan Bingbing on becoming the new 'empress of China'|date=19 dhjetor 2015|work=[[South China Morning Post]]|language=en}}</ref>
Fan u rradhit në vendin e katërt si aktorja më e paguar në botë për vitin 2015.<ref>{{cite web|title=The World's Highest-Paid Actresses 2015|url=https://www.forbes.com/sites/natalierobehmed/2015/08/20/the-worlds-highest-paid-actresses-2015-jennifer-lawrence-leads-with-52-million/|website=Forbes|language=en|date=20 gusht 2015}}</ref> Në vitin 2016, Fan luajti në filmin aksion ''[[Skiptrace (film)|Skiptrace]]'' së bashku me [[Jackie Chan]] dhe aktorin amerikan [[Johnny Knoxville]].<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-fan-bingbing-joins-jackie-487679|title=Cannes: Fan Bingbing Joins Jackie Chan Action Comedy 'Skiptrace'|date=5 qershor 2016|work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref name="screen">{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/chinas-oscar-selection-xuanzang-wins-big-at-inaugural-golden-screen-awards-944410|title=China's Oscar Selection 'Xuanzang' Wins Big at Inaugural Golden Screen Awards|date=4 nëntor 2016|work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Në prill 2017, ajo u bë juri në [[Festivali i Filmit në Kanë|Festivalin e 70-të të Filmit në Kanë]].<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2017/film/festivals/cannes-full-festival-jury-1202394621/|title=Cannes: Will Smith, Paolo Sorrentino Join Festival Jury; Full Lineup Announced|last=Mitchell|first=Robert|date=25 prill 2017|work=Variety|language=en}}</ref>
Në vitin 2018, Fan luajti në filmin e [[Cao Baoping]] ''The Perfect Blue''.<ref>{{cite web|url=http://news.mtime.com/2017/12/14/1576461.html|title=范冰冰&黄轩加盟曹保平新片《她杀》|date=14 dhjetor 2017|website=Mtime|language=zh|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=6 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206142526/http://news.mtime.com/2017/12/14/1576461.html|url-status=dead}}</ref> Fan u emërua ambasadore e disa markave si ReFa Beauty Care Tools,<ref>{{cite web|title=ReFa Names Chinese Actress Fan Bingbing as Global Ambassador|url=https://www.refausa.com/news/post2/|website=ReFa USA|language=en|accessdate=10 maj 2018|archive-date=10 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115636/https://www.refausa.com/news/post2/|url-status=dead}}</ref> [[De Beers]],<ref>{{cite web|title=Introducing Fan Bingbing|url=https://www.debeers.com/forever/fan-bingbing/|website=De Beers Official Website|language=en|accessdate=10 maj 2018}}</ref> [[King Power]]<ref>{{cite web|title=King Power flexes star power|url=http://www.nationmultimedia.com/detail/lifestyle/30337808|website=The Nation|date=3 shkurt 2018|accessdate=10 maj 2018|language=en|archive-date=10 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510115908/http://www.nationmultimedia.com/detail/lifestyle/30337808|url-status=dead}}</ref> dhe [[Montblanc (kompani)|Montblanc]].<ref>{{cite web|title=Montblanc Names Fan Bing Bing as Global Ambassador|url=http://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/montblanc-fan-bing-bing-global-ambassador-1202660812/|website=WWD|date=26 prill 2018|accessdate=10 maj 2018|language=en}}</ref>
==Jeta personale==
Fan Bingbing filloi të takohej me aktorin [[Li Chen (aktor)|Li Chen]]. Më 16 shtator 2017, çifti u fejuan pasi ai propozoi Fanit në festën e saj të ditëlindjes.<ref name="vid-strait">{{cite web|title=Video of Li Chen's proposal to Fan Bingbing goes viral|url=http://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/video-of-li-chens-proposal-to-fan-bingbing-goes-viral|website=The Straits Times|language=en|accessdate=17 tetor 2017|date=20 shtator 2017|archive-date=17 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171017210056/http://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/video-of-li-chens-proposal-to-fan-bingbing-goes-viral|url-status=dead}}</ref> Çifti njoftuan ndarjen e tyre më 27 qershor 2019.<ref>{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2019/06/27/entertainment/fan-bingbing-split-li-chen-trnd/index.html|title=Fan Bingbing announced split with fiance Li Chen|last=Lou|first=Michelle|work=[[CNN]]|date=27 qershor 2019|access-date=29 qershor 2019|language=en}}</ref>
Fan ka një vëlla të vogël Fan Chengcheng i cili është anëtar i grupit të djemve [[Nine Percent]] dhe [[NEXT (band kineze|NEXT]].<ref>{{cite web|url=https://sg.style.yahoo.com/fan-bingbing-brother-doing-well-094900382.html|title=Fan Bingbing: My brother is doing well on his own|date=13 mars 2018|website=Yahoo|language=en}}</ref> Ajo është anëtare e [[Partia Komuniste e Kinës|Partisë Komuniste Kineze]].<ref>[http://m.sohu.com/n/355681232/ 娱乐圈九大美女党员 董洁孙俪范冰冰皆在列(组图)]</ref>
==Filmografia==
===Filma===
{| class="wikitable sortable"
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
|-
|2001
|''Reunion'' 手足情
|Zhang Yanqing
|
|-
| rowspan="2" |2002
|''Fall in Love at First Sight'' 一见钟情
|Jiu Jiu
|
|-
|''[[The Lion Roars]]''
|Princess Ping'an
|
|-
| rowspan="2" |2003
|''Dragon Laws I: The Undercover'' 卧底威龙
|Yu Feng
|
|-
|''[[Cell Phone (film)|Cell Phone]]''
|Wu Yue
|
|-
|2004
|''[[The Twins Effect II]]''
|Red Vulture
|
|-
|2005
|''[[A Chinese Tall Story]]''
|Princess Xiaoshan
|
|-
|2006
|''[[A Battle of Wits (2006 film)|A Battle of Wits]]''
|Yiyue
|
|-
| rowspan="7" |2007
|''[[The Matrimony]]''
|Xu Manli
|
|-
|''[[Call for Love]]''
|Chen Xiaoyu
|Cameo
|-
|''Sweet Revenge'' 寄生人
|Cheung Yung
|
|-
|''[[Lost in Beijing]]''
|Liu Pingguo
|
|-
|''[[Flash Point (film)|Flash Point]]''
|Julie
|
|-
|''Contract Lover'' 合约情人
|Liu Zao
|
|-
|''[[Crossed Lines (film)|Crossed Lines]]''
|Ning Can/Xin Ran
|
|-
| rowspan="3" |2008
|''Kung Fu Hip-Hop'' 精舞门
|Tina
|
|-
|''Home Run'' 回家的路
|Tian Cong
|
|-
|''[[Desires of the Heart (2008 film)|Desires of the Heart]]''
|Zhang Ying
|Cameo
|-
| rowspan="4" |2009
|''[[Shinjuku Incident]]''
|Lily
|
|-
|''[[Sophie's Revenge]]''
|Joanna Wang Jingjing
|
|-
|''[[Wheat (film)|Wheat]]''
|Li
|
|-
|''[[Bodyguards and Assassins]]''
|Yueru
|
|-
| rowspan="4" |2010
|''[[Future X-Cops]]''
|Meili / Milie
|Cameo
|-
|''East Wind Rain'' 东风雨
|Huanyan
|
|-
|''[[Chongqing Blues]]''
|Zhu Qing
|Cameo
|-
|''[[Sacrifice (film 2010)|Sacrifice]]''
|Princess Zhuang
|
|-
| rowspan="5" |2011
|''[[Stretch (film 2011)|Stretch]]''
|Pamsy
|
|-
|''[[Shaolin (film)|Shaolin]]''
|Yan Xi
|Co-producer
|-
|''[[Buddha Mountain (film)|Buddha Mountain]]''
|Nan Feng
|
|-
|''[[The Founding of a Party]]''
|[[Empress Dowager Longyu]]
|Cameo
|-
|''[[My Way (2011 film)|My Way]]''
|Shi-rai
|
|-
| rowspan="2" |2012
|''[[Double Xposure]]''
|Song Qi
|
|-
|''[[Lost in Thailand]]''
|Fan Bingbing
|Cameo
|-
| rowspan="2" |2013
|''[[Iron Man 3]]''
|Wu Jiaqi
|Cameo
|-
|''[[One Night Surprise]]''
|Michelle
|
|-
| rowspan="2" |2014
|''[[X-Men: Days of Future Past]]''
|[[Blink (comics)|Clarice Fong / Blink]]
|
|-
|''[[The White Haired Witch of Lunar Kingdom]]''
|Lian Nishang
|
|-
| rowspan="2" |2015
|''[[Ever Since We Love]]''
|Liu Qing
|
|-
|''[[Lady of the Dynasty]]''
|[[Yang Guifei]]
|
|-
| rowspan="4" |2016
|''[[Skiptrace (film)|Skiptrace]]''
|Bai
|
|-
|''[[League of Gods]]''
|[[Daji]]
|
|-
|''[[I Am Not Madame Bovary]]''
|Li Xuelian
|
|-
|''[[L.O.R.D: Legend of Ravaging Dynasties]]''
|Guishan Lianquan
|
|-
| rowspan="2" |2017
|''[[Sky Hunter]]''
|Zhao Yali
|
|-
|''The Lady in the Portrait'' 画框女人
|[[Hoifa-Nara, the Step Empress|Empress Ula Nara]]
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''[[The Faces of My Gene]]''
|
|Cameo
|-
|''[[Air Strike (2018 film)|Air Strike]]''
|Ye Peixuan
|Cameo
|-
| rowspan="2" |2022
|''[[The 355]]''
| Lin Mi Sheng
|
|-
|''[[The King's Daughter (film 2022)|The King's Daughter]]''
|The Mermaid
|
|-
| 2023
| ''Green Night'' 绿夜
|Jinsha
|
|-
|TBA
|''The Perfect Blue'' 她杀
|Liu Mei
|
|}
===Television===
{| class="wikitable sortable"
!Viti
!Titulli
!Roli
!Shënime
|-
|1996
|''Powerful Woman'' 女强人
|Zhao Bin's fiancé
|
|-
| rowspan="4" |1998
|''[[Master Ma]]''
|Bai Xiaodie; Ma Suzhen
|
|-
|''[[My Fair Princess]]''
|Jin Suo
|
|-
|''The Scary Folktales - Black Moth'' 乡野传奇之大黑蛾
|Huniu
|Alternative Chinese title: ''Strange Talk'' (聊斋怪谈)
|-
|''The Act of the Youngs'' 青春出动
|Huang Xiaoduo
|
|-
| rowspan="3" |1999
|''Master of Zen'' 达摩祖师
|A'si
|
|-
|''[[My Fair Princess|My Fair Princess II]]''
|Jin Suo
|
|-
|''Legend of Dagger Li'' 小李飞刀
|Xing'er
|
|-
|2000
|''Storm in Zhongguan Village'' 中关村风云
|Su Xue'er
|Alternative Chinese title: ''Heihun'' (黑魂)
|-
| rowspan="4" |2001
|''The Book of Love'' 爱情宝典之救风尘
|Song Yinzhang
|
|-
|''The Story of the Past'' 风雨步高苑
|Lin Siyuan
|Alternative Chinese title: ''Hongchen Wangshi'' (红尘往事)
|-
|''Floating in Chaos'' 乱世飘萍
|Fenghuang Nü; Run Ge'er; Run Tianhong
|
|-
|''The Kitchen God'' 人间灶王
|Princess Hongyan
|<ref>{{Cite web|url=https://movie.douban.com/subject/3647113/|title=人间灶王 (豆瓣)|website=movie.douban.com|language=zh-cmn-Hans|access-date=2018-11-04}}</ref>
|-
| rowspan="4" |2002
|''Young Justice Bao II'' 少年包青天2
|Little Dragonfly
|
|-
|''Homeward Bound'' 情缘的天空
|Ma Jiahui
|Alternative Chinese title: ''Geiwo Yige Ma'' (给我一个妈)
|-
|''[[Jiangshan Weizhong|The Great Qing Empire]]''
|Lü Siniang
|Paraqitje mysafire<br />Alternative Chinese title: ''Da Qing Diguo'' (大清帝国)
|-
|''Sweetheart of the Palace'' 皇宫宝贝
|Shangguan Xueru
|Paraqitje mysafire
|-
| rowspan="3" |2003
|''Flying Dragon - the Special Unit'' 特警飞龙
|Yu Feng
|
|-
|''Famous Catcher in Kanto'' 名捕镇关东
|[[Princess Ning'an]]
|
|-
|''The Legend of the Treasure Basin'' 聚宝盆
|Zhao Xue'er
|Paraqitje mysafire
|-
| rowspan="6" |2004
|''Heroic Legend'' 萍踪侠影
|Yunlei
|
|-
|''Lucky Zhu Bajie'' 福星高照猪八戒之老鼠爱上猪
|Hued Rat
|
|-
|''Red Poppies'' 尘埃落定
|Tana
|
|-
|''Princess Enuo'' 婀娜公主
|Princess Enuo
|
|-
|''No. 4 Female Prison'' 四号女监
|Chen Yu
|Alternative Chinese title: ''Di San Ke Zidan'' (第三颗子弹)
|-
|''Mu Guiying'' 巾帼英雄穆桂英
|Wang Lijun
|
|-
| rowspan="2" |2005
|''Soaring Ambition Justice Bao'' 凌云壮志包青天
|Yelü Aoxue
|Alternative Chinese title: ''Jianlin Tianxia'' (剑临天下)
|-
|''[[The Proud Twins (seri televizive)|The Proud Twins]]''
|Tie Xinlan
|
|-
| rowspan="6" |2006
|''[[Eight Heroes]]''
|Chu Xiangxiang
|Paraqitje mysafire
|-
|''[[The Legend and the Hero]]''
|[[Daji]]
|
|-
|''Library'' 天一生水
|Fan Yunlian
|
|-
|''A Beautiful New World'' 美丽新天地
|Cheng Lin
|
|-
|''Explosion'' 大爆炸
|Luo Xiao
|Alternative Chinese title: ''Tufa Shijian'' (突发事件)
|-
|''[[Qin Shi Huang (seri televizive 2001)|Qin Shi Huang]]''
|Princess A'ruo
|
|-
| rowspan="3" |2007
|''[[Da Tang Fu Rong Yuan]]''
|[[Yang Guifei]]
|
|-
|''[[The Legend and the Hero]]''
|[[Daji]]
|
|-
|''[[War and Destiny]]''
|Jin Nuannuan
|Paraqitje mysafire
|-
| rowspan="2" |2008
|''Rouge Snow'' 胭脂雪
|Wen Yuhe
|Gjithashtu producente
|-
|''An Angel Will Love You for Me'' 会有天使替我爱你
|Fan Wenxing
|Paraqitje mysafire
|-
| rowspan="2" |2009
|''Human Love'' 人间情缘
|Gan Lu
|Paraqitje mysafire
|-
|''The Last Night of Madam Chin'' 金大班的最后一夜
|Jin Zhaoli
|Gjithashtu producente<br />Alternative Chinese title: ''Madam Chin'' (金大班)
|-
|2014
|''[[The Empress of China]]''
|[[Wu Zetian]]
|Gjithashtu producente
|-
|2015
|''Diors Man'' 屌丝男士4
|Beauty
|Cameo
|-
| 2022
| ''[[Insider (South Korean TV series)|Insider]]''
|Lam
|Paraqitje speciale; dramë koreane
|-
|TBA
|''The Legend of Ba Qing'' 巴清传
|[[Widow Qing|Ba Qing]]
|
|}
==Diskografia==
===Vetëm===
{| class="wikitable sortable"
!Viti
!Titulli
|-
|2000
|''Floating in Chaos''<br />乱世浮萍
|-
|2002
|''Happiness for Thousand Years''<br />幸福千万年
|-
|2003
|''Long Summer''<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/2004-02-03/0146290039.html|title=范冰冰《长夏》小试嗓门|website=ent.sina.com.cn|language=zh|access-date=2018-11-04}}</ref><br />长夏
|-
|2004
|''Flowers Blossom, At Ease''<br />花开自在
|-
| rowspan="4" |2007
|''Beyond Love''<br />爱超越
|-
|''Chasing Love''<br />追爱
|-
|''Rouge''<br />胭脂
|-
|''Rouge Snow''<br />胭脂雪
|-
|2008
|''Dare to Fly''<br />勇敢飞
|-
| rowspan="2" |2009
|''Love Ends, People Part Ways''<br />爱终人散
|-
|''I Thought''<br />我以为
|-
|2011
|''Farewell''<br />辞
|-
|2013
|''One Night Surprise''<br />一夜惊喜
|}
===Albumi===
{{Track listing
| all_writing =
| all_lyrics =
| all_music =
| collapsed =
| headline = ''Just Begun'' tracks
| extra_column =
| title1 = 飞鸟
| note1 = Flying Bird
| length1 = 4:07
| lyrics1 = Wang Zheng (王铮)
| music1 = Cang Yanbin (仓雁彬)
| writer1 =
| title2 = 刚刚开始
| note2 = Just Begun
| length2 = 4:22
| lyrics2 = Wen Ya (文雅)
| music2 = Lee Wei song (李伟菘)
| writer2 =
| title3 = 海的女儿
| note3 = Daughter of the Sea
| length3 = 4:22
| lyrics3 = Wen Ya (文雅)
| music3 = Lee Wei song (李伟菘)
| writer3 =
| title4 = 妈妈谈恋爱
| note4 = Mother in Love
| length4 = 3:25
| lyrics4 = Wen Ya (文雅)
| music4 =
| writer4 =
| title5 = 海边
| note5 = Seaside
| length5 = 4:20
| lyrics5 = Wen Ya (文雅)
| music5 =
| writer5 =
| title6 = It's Raining Day
| note6 =
| length6 = 5:06
| lyrics6 =
| music6 =
| writer6 =
| title7 = 给我不同
| note7 = Give Me the Difference
| length7 = 4:14
| lyrics7 =
| music7 =
| writer7 =
| title8 = 夕阳
| note8 = Sunset
| length8 = 3:59
| lyrics8 =
| music8 =
| writer8 =
| title9 = 花之魅
| note9 = Charm of Flowers
| length9 = 3:53
| lyrics9 = [[Vincent Fang (lyricist)|Vincent Fang]] (方文山)
| music9 = Chen Zhongyi (陈忠义)
| writer9 =
| title10 = 坐在巷子口的那对男女
| note10 = That Couple Sitting in the Alley
| length10 = 2:38
| lyrics10 = Zi Ranjuan (自然卷)
| music10 = Zi Ranjuan (自然卷)
| writer10 =
| title11 = 遥远的爱恋
| note11 = Distant Love
| length11 = 4:29
| lyrics11 =
| music11 =
| writer11 =
| title12 =
| length12 =
| title13 =
| length13 =
| title14 =
| length14 =
| title15 =
| length15 =
| title16 =
| length16 =
| title17 =
| length17 =
| title18 =
| length18 =
| title19 =
| length19 =
| title20 =
| length20 =
| total_length = 44:55
}}
==Çmimet dhe nominimet==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Viti
! Çmimi
! Puna e nominuar
! Kategoria
! Rezultati
! Ref.
|-
| 2002
| [[Hundred Flowers Awards]]
| ''Fall in Love at First Sight''
| [[Hundred Flowers Award for Best Actress|Best Actress]]
| {{nom}}
|
|-
| rowspan=4| 2004
| [[Huabiao Awards]]
| rowspan=4|''[[Cell Phone (film)|Cell Phone]]''
| [[Huabiao Award për Aktoren e Re të Shquar|Aktore e Re e Shquar]]
| {{nom}}
|<ref name="huabiao" />
|-
| [[Hundred Flowers Awards]]
| Aktorja më e Mirë
| {{won}}
|<ref name="hundred" />
|-
| [[Golden Rooster Awards]]
| Aktorja më e Mirë Dytësore
| {{nom}}
|
|-
| [[Chinese Film Media Awards]]
| Aktorja më e Mirë Dytësore
| {{nom}}
|
|-
| rowspan=2| 2007
| [[Golden Bauhinia Awards]]
| ''[[A Battle of Wits (film 2006)|A Battle of Wits]]''
| Aktorja më e Mirë
| {{nom}}
|<ref name="golden" />
|-
| [[Golden Horse Awards]]
| ''[[The Matrimony]]''
| [[Golden Horse Award për Aktoren më të Mirë Dytësore|Aktorja më e Mirë Dytësore]]
| {{won}}
|<ref name="horse" />
|-
| rowspan=2|2010
| [[29th Hong Kong Film Awards]]
| rowspan=2|''[[Bodyguards and Assassins]]''
| [[Hong Kong Film Award për Aktoren më të Mirë Dytësore|Aktorja më e Mirë Dytësore]]
| {{nom}}
|<ref name="hong" />
|-
| 30th [[Hundred Flowers Awards]]
| Aktorja më e Mirë
| {{nom}}
|
|-
| rowspan=2|2011
| 23rd [[Tokyo International Film Festival]]
| rowspan=3|''[[Buddha Mountain (film)|Buddha Mountain]]''
| rowspan=7|Best Actress
| {{won}}
|<ref name="tokyo" />
|-
| [[Beijing College Student Film Festival]]
| {{won}}
|<ref>{{cite web|url=http://news.enorth.com.cn/system/2011/04/30/006469024.shtml|title=第18届北京大学生电影节落幕|date=30 prill 2011|work=enorth|language=zh|access-date=18 maj 2017|archive-date=21 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221212349/http://news.enorth.com.cn/system/2011/04/30/006469024.shtml|url-status=dead}}</ref>
|-
| rowspan=3|2012
| [[China Film Director's Guild Awards]]
| {{nom}}
|
|-
| [[Huading Awards]]
| rowspan=3|''[[Double Xposure]]''
| {{won}}
|<ref name="huading" />
|-
| [[Chinese Film Media Awards]]
| {{nom}}
|
|-
| rowspan=3|2013
| [[Beijing College Student Film Festival]]
| {{nom}}
|
|-
| rowspan=2| China Film International Festival London
| rowspan=1|''[[One Night Surprise]]''
| {{nom}}
|
|-
| {{NA}}
| Most Influential Chinese Actress Overseas
| {{won}}
|
|-
| rowspan=3|2015
| [[Huading Awards]]
| ''[[The White Haired Witch of Lunar Kingdom]]''
| rowspan=2|Aktorja më e Mirë
| {{nom}}
|
|-
| rowspan=2|[[Huading Awards]]
| rowspan=2|''[[The Empress of China]]''
| {{nom}}
|rowspan=2|
|-
| Producentja më e Mirë
| {{nom}}
|-
| rowspan=5|2016
| Berlin Chinese Film Festival
| rowspan=2|''[[Ever Since We Love]]''
| rowspan=2|Aktorja më e Mirë
| {{won}}
|<ref name="berlin" />
|-
| Gold Aries Award Macau International Film Festival
| {{nom}}
|
|-
| Golden Screen Awards
| ''[[Skiptrace (film)|Skiptrace]]''
| Aktorja më e Mirë Dytësore
| {{won}}
|<ref name="screen" />
|-
| 64th [[San Sebastián International Film Festival]]
| rowspan=4|''[[I Am Not Madame Bovary]]''
| [[Silver Shell për Aktoren më të Mirë]]
| {{won}}
|<ref name="san" />
|-
| [[53rd Golden Horse Awards]]
| [[Golden Horse Award për Aktoren më të Mirë Kryesore|Aktorja më e Mirë Kryesore]]
| {{nom}}
|<ref>{{cite web|title=Nominees & Winners|url=http://www.goldenhorse.org.tw/awards/nw/?serach_type=award&sc=8&search_regist_year=2016&ins=45&r=en|website=goldenhorse.org.tw|access-date=8 prill 2017|archive-date=27 dhjetor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227190641/http://www.goldenhorse.org.tw/awards/nw/?serach_type=award&sc=8&search_regist_year=2016&ins=45&r=en|url-status=live}}</ref>
|-
|rowspan=2|2017
| [[31st Golden Rooster Awards]]
|rowspan=2|Aktorja më e Mirë
| {{won}}
|
|-
| [[11th Asian Film Awards]]
| {{won}}
|
|-
| rowspan="2" |2022
| [[Asia Contents Awards]]
| rowspan="2" {{N/A}}
|Popularity Award
|{{won}}
|<ref>{{cite web|url=https://entertain.naver.com/read?oid=416&aid=0000287912|last=Kim|first=Ji-hye|title=김민하X판빙빙, 아시아콘텐츠어워즈서 라이징스타상·인기상 수상|trans-title=Kim Min-ha and Fan Bing-bing win the Rising Star Award and Popularity Award at the Asia Content Awards|publisher=SBS Entertainment News|via=Naver|date=27 shtator 2022|access-date=3 tetor 2022|language=ko|archive-date=3 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003020641/https://entertain.naver.com/read?oid=416&aid=0000287912|url-status=live}}</ref>
|-
| Asia Model Awards
|Asia Star Award
|{{won}}
|<ref>{{cite web|url=https://www.straightnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=218731|last=Yang|first=Yong-eun|title=제17회 2022 아시아모델페스티벌 인 의정부', 14일부터 사흘간 의정부에서 개최|trans-title=The 17th 2022 Asian Model Festival in Uijeongbu', held in Uijeongbu for three days from the 14th|work=Straight News|date=14 tetor 2022|access-date=15 tetor 2022|language=ko|archive-date=15 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015032458/https://www.straightnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=218731|url-status=live}}</ref>
|-
| 2023
| [[Golden Raspberry Awards]]
| ''[[The King's Daughter (film 2022)|The King's Daughter]]'' dhe ''[[The 355]]''
| [[Golden Raspberry Award për Aktoren më të Keqe Dytësore|Aktorja më e Keqe Dytësore]]
| {{nom}}
|<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2023/01/razzie-awards-nominations-blonde-leads-films-with-8-nods-tom-hanks-listed-twice-1235237231/|title=Razzie Awards Nominations: 'Blonde' leads films with 8 nods; Tom Hanks Listed Twice for 'Elvis' & 'Pinocchio'|last=Ntim|first=Zac|work=[[Deadline Hollywood]]|date=23 janar 2023|access-date=11 dhjetor 2023|language=en}}</ref>
|-
| 2023
| [[Singapore International Film Festival]]
|
| The Cinema Icon Award
| {{Honored}}
|<ref name="awards:sd">{{cite web|url=https://www.screendaily.com/news/singapore-film-festival-unveils-2023-lineup-honorary-award-for-fan-bingbing/5187292.article|title=Singapore film festival unveils 2023 lineup, honorary award for Fan Bingbing|first=Michael|last=Rosser|date=26 tetor 2023|access-date=11 dhjetor 2023|website=[[ScreenDaily]]|language=en}}</ref>
|-
|}
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
[[Kategoria:Lindje 1981]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Aktorë kinezë]]
[[Kategoria:Këngëtarë kinezë]]
liz54e5k1y6d9nyjibk61z7hb1anitm
Diskutim:Katundi (Itali)
1
259035
3043199
1949846
2026-09-17T13:23:49Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043199
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Greci (Italia)|12 qershor 2026|151107080}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:23 (CEST)
7wknr8u2cx32wlusijzorg8lnzhggh5
Fjalori Enciklopedik i Kosovës
0
261998
3043389
2461799
2026-09-18T09:01:44Z
Zbulimi
166213
3043389
wikitext
text/x-wiki
'''Fjalori Enciklopedik i Kosovës''' <ref>https://ashak.org/fjalori-enciklopedik-i-kosoves/</ref> është një vepër <ref>https://observerkult.com/promovohen-dy-vellimet-e-fjalorit-enciklopedik-te-kosoves-video/</ref> në dy vëllime: Vëllimi 1 (A - K) dhe Vëllimi 2 (L - ZH), përgatitur dhe botuar nga [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]], në [[Prishtinë]], në vitin [[2018]]. Ky fjalor
<ref>https://rajonipress.com/disa-shpjegime-rreth-fjalorit-enciklopedik-te-kosoves/</ref> enciklopedik <ref>https://ekonomiaonline.com/ashak-publikon-fjalorin-enciklopedik-te-kosoves-i-dhe-ii/</ref> paraqet veprën e parë të këtij lloji të botuar në [[Kosovë]] <ref>https://www.llapi.info/ne-kosove-per-here-te-pare-publikohet-fjalori-enciklopedik/</ref>. Vepra ka 1,818 faqe, me rreth 6,000 zëra, dhe është produkt i hartuar nga një ekip prej 26 redaktorësh dhe 506 autorësh
<ref>https://alb-spirit.com/2018/10/01/mehmet-kraja-fjalori-enciklopedik-kosoves/</ref> <ref>https://www.koha.net/kulture/kraja-u-pergjigjet-akuzave-rreth-fjalorit-enciklopedik-te-kosoves/</ref>.
== ISBN ==
{{ISBN|978-9951-615-26-6}}, {{ISBN|978-9951-615-84-6}}, {{ISBN|9951615848}}, {{ISBN|9789951615853}}, {{ISBN|9951615856}}, {{ISBN|9789951615860}}, {{ISBN|9951615864}}. <br>
{{OCLC|1089880829}} KDU811.18'374, COBISS.KS-ID 387551495
== Lidhje të jashtme ==
* [https://ashak.org/botime/fjalesi-i-zerave-te-fjalorit-enciklopedik-te-kosoves/ Fjalësi i zërave të Fjalorit Enciklopedik të Kosovës]
== Referime ==
[[Kategoria:Enciklopedi]]
[[Kategoria:Enciklopedi në gjuhën shqipe]]
[[Kategoria:Fjalorë]]
[[Kategoria:Libra të botuar në 2018]]
mtixt391r2j6lmwam5k8z0wqp4xwdxp
LinkedIn
0
262176
3043271
2996104
2026-09-17T20:39:51Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:LinkedIn]]; +[[Kategoria:Rekrutim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043271
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox webfaqe|name=Linkedin|logo=[[File:LinkedIn Logo 2013.svg|180px]]|screenshot=|caption=|revenue=|url={{URL|https://www.linkedin.com}}|alexa={{DecreasePositive}} 26 (shkurt 2019)<ref name="alexa">{{cite web|title=Linkedin.com Traffic, Demographics and Competitors - Alexa|url=https://www.alexa.com/siteinfo/linkedin.com|website=www.alexa.com|accessdate=4 shkurt 2019|language=en|archive-date=14 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200414164031/https://www.alexa.com/siteinfo/linkedin.com|url-status=dead}}</ref>|registration=e detyruar|language=<nowiki>[Shumëgjuhësh]] (24)</nowiki>|num_users=590 milion antarë (Tetor 2018)<ref name="num_users">{{cite web|url=https://news.linkedin.com/about-us#statistics|title=Linkedin, About Us, Statistics}}</ref>|launch_date=5 maj 2003|current_status=Aktive}}
'''LinkedIn''' (/lɪŋktˈɪn/) është një shërbim [[Biznesi|biznesi]] dhe punësimi që operon nëpërmjet [[Vëndi i rrjetës|internetit]] dhe aplikacioneve. Themeluar më [[28 dhjetor]] [[2002]]<ref>{{Cito web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160427110626/http://www.tiki-toki.com/timeline/entry/347471/Linkedin-A-Short-Historical-Review/|archivedate=27 prill 2016|url=http://www.tiki-toki.com/timeline/entry/347471/Linkedin-A-Short-Historical-Review/|title=Linkedin: A Short Historical Review|website=Tiki-Toki|accessdate=24 prill 2016}}</ref> dhe i nisur më [[5 maj]] [[2003]],<ref name="about">{{Cito web|url=http://press.linkedin.com/about/|title=LinkedIn – About|year=2015|publisher=LinkedIn Corporation|accessdate=5 mars 2015|archive-date=2 gusht 2013|archive-url=https://archive.today/20130802020816/http://press.linkedin.com/about/|url-status=dead}}</ref> përdoret kryesisht për komunikim profesional , duke bërë të mundur që punëdhënësit të postojnë vende të lira pune dhe punëkërkuesit të postojnë CV-të e tyre. Që nga viti [[2015]], shumica e të ardhurave të kompanisë kanë ardhur nga shitja e informacioneve të anëtarëve të sajrekrutuesve dhe shitësve profesionist.<ref>{{Cito web|url=http://www.newyorker.com/magazine/2015/10/12/the-network-man|title=Reid Hoffman's Big Dreams for LinkedIn|last=Nicholas Lemann|date=12 tetor 2015|website=The New Yorker}}</ref> Që nga marsi i vitit [[2019]], LinkedIn kishte 610 milionë anëtarë të regjistruar në 200 vende të botës.
LinkedIn bën të mundur që anëtarët (si punëmarrësit dhe punëdhënesit) të krijojnë profile dhe "lidhje" me njëri-tjetrin në një rrjet social në internet i cili mund të krijoj marrëdhënie profesionale reale. Anëtarët mund të ftojnë cilindo (anëtar ekzistues ose jo) të lidhet me to.<ref name="Help.linkedin.com">{{Cito web|url=https://help.linkedin.com/app/answers/detail/a_id/1386|title=Account Restricted | LinkedIn Help Center|publisher=Help.linkedin.com|date=2013-12-20|accessdate=6 tetor 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819030609/https://www.linkedin.com/help/linkedin?lang=en|url-status=dead}}</ref> Që nga dhjetori [[2016]] ajo ka qenë në pronësi të plotë të [[Microsoft]]. LinkedIn ka marr pjesë në [[Safe Harbor|International Safe Harbor Privacy Principles]] të BE- së.<ref name=":1">{{Cito web|url=https://www.linkedin.com/help/linkedin/answer/62533/eu-data-transfers?lang=en|title=EU Data Transfers {{!}} LinkedIn Help|website=www.linkedin.com|language=en|accessdate=2017-12-21|archive-date=10 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410134132/https://www.linkedin.com/help/linkedin/answer/62533/eu-data-transfers%3Flang%3Den|url-status=dead}}</ref>
== Referime ==
<references />
[[Kategoria:Rrjete shoqërore]]
[[Kategoria:LinkedIn]]
[[Kategoria:Rekrutim]]
23qaddb2y610b60erclf6wigee98lkn
Diskutim:Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara
1
266283
3043339
3043141
2026-09-18T02:16:21Z
MajavahBot
122738
Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik.
3043339
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== U ndryshuan lidhjet e jashtme ==
Përshëndetje, redaktorë!
Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1989044 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120620101548/http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html te http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html
Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat.
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:57 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048888 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120620101548/http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html për lidhjen http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:24 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120620101548/http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html për lidhjen http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2020 08:31 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2770160 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191030235557/https://onu.delegfrance.org/Nicolas-de-Riviere-8617 për lidhjen https://onu.delegfrance.org/Nicolas-de-Riviere-8617.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2025 22:26 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191008094303/https://usun.usmission.gov/our-leaders/our-ambassador/ për lidhjen https://usun.usmission.gov/our-leaders/our-ambassador/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 06:50 (CEST)
rvbu27xe72tbs3595ybgphipy2g4pai
3043352
3043339
2026-09-18T04:18:53Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara/Arkivi 1]]
3043352
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191008094303/https://usun.usmission.gov/our-leaders/our-ambassador/ për lidhjen https://usun.usmission.gov/our-leaders/our-ambassador/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 06:50 (CEST)
87ug3sdfpsukrs6qjmt1xkfuvqy98a5
Diskutim:Filippo Inzaghi
1
266901
3043315
3031319
2026-09-17T22:38:14Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043315
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Filippo Inzaghi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Filippo Inzaghi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043314 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html për lidhjen http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 00:38 (CEST)
do13hjbzqfx8iw24ri738ggjr8o7d8o
Diskutim:Jarno Trulli
1
267312
3043401
3027114
2026-09-18T11:54:27Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043401
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Jarno Trulli/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043400 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430121505/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20070415/f1/trulli-enjoys-the-race.183191 për lidhjen https://www.timesofmalta.com/articles/view/20070415/f1/trulli-enjoys-the-race.183191.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:54 (CEST)
es8jqftxx9ivhmvuc09ow9pjxvil2ld
Diskutim:Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim
1
268697
3043354
3029614
2026-09-18T04:20:31Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim/Arkivi 1]]
3043354
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
18ln23x1u0lwgyid75chmvcrvgyu0qw
Diskutim:Dita e Arafatit
1
270266
3043236
2978166
2026-09-17T15:55:10Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043236
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Dita e Arafatit/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dita e Arafatit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043235 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080720065157/http://www.znaci.com/serijatsko_pravo/ibadat/art307_0.html për lidhjen http://www.znaci.com/serijatsko_pravo/ibadat/art307_0.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 17:55 (CEST)
7v7yxkbp5dy0b2wh0e7z0vb693tj4z4
Diskutim:Fan Bingbing
1
273373
3043294
2945662
2026-09-17T21:24:04Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043294
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Fan Bingbing/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fan Bingbing]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043293 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181128222806/http://usa.chinadaily.com.cn/life/2013-08/07/content_16875567.htm për lidhjen http://usa.chinadaily.com.cn/life/2013-08/07/content_16875567.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 23:24 (CEST)
2efzmchggug1bdbf3oz982c6qhhg6hg
Ekzistencializmi
0
274885
3043250
3002472
2026-09-17T18:21:34Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043250
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Kierkegaard-Dostoyevsky-Nietzsche-Sartre.jpg|djathtas|parapamje|[[Søren Kierkegaard]], [[Fjodor Mihajlloviç Dostojevski|Fyodor Dostoevsky]], [[Jean-Paul Sartre]], [[Friedrich Nietzsche]] ]]
'''Ekzistencializmi''' është një teori tradicionale e shqyrtimit filozofik<ref>Oxford University Press, [http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/existentialism "Oxford Dictionary: 'existentialism'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913202618/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/existentialism |date=13 shtator 2016 }}, ''Oxford English Dictionary'', Retrieved 22 August 2014.</ref> i cili merr si pikënisje përvojën e njeriut si subjekt, por jo thjesht subjektin mendimtar, por veprimin, ndjenjën, [[Individi|individualitetin]] e gjallë të njeriut.<ref>John Macquarie, ''Existentialism'', New York (1972), pp. 14–15.</ref> Ai lidhet kryesisht me disa filozofë evropianë të shekullit XIX dhe XX, të cilët, megjithë ndryshimet e thella doktrinore,<ref>John Macquarrie, ''Existentialism'', New York (1972), pp. 18–21.</ref><ref name="Philosophy 1995 p. 259">''Oxford Companion to Philosophy'', ed. Ted Honderich, New York (1995), p. 259.</ref> ndanin besimin në atë fillim të të menduarit filozofik.
Ndërsa vlera mbizotëruese e mendimit ekzistencialist pranohet se është liria, virtyti i saj kryesor është origjinaliteti.<ref>{{Cite book|title=Existentialism - A Very Short Introduction|url=https://archive.org/details/existentialismve0000flyn|last=Flynn|first=Thomas|publisher=Oxford University Press Inc.|year=2006|isbn=0-19-280428-6|location=New York|page=xi|language=en}}</ref> Sipas pikëpamjes ekzistencialiste, pikënisja e individit karakterizohet nga ajo që është quajtur "qëndrim ekzistencial", ose një ndjenjë disorientimi, konfuzioni ose frike përballë një bote dukshëm të pakuptimtë ose absurde.<ref name="Robert C. Solomon 1974, pp. 1">Robert C. Solomon, ''Existentialism'' (McGraw-Hill, 1974, pp. 1–2).</ref> Shumë ekzistencialistë kanë shqyrtuar edhe filozofi tradicionale sistematike ose akademike, si në stil ashtu edhe në përmbajtje, si tepër abstrakte dhe të largëta nga përvoja konkrete njerëzore.<ref>Ernst Breisach, ''Introduction to Modern Existentialism'', New York (1962), p. 5.</ref><ref>Walter Kaufmann, ''Existentialism: From Dostoyevesky to Sartre'', New York (1956) p. 12.</ref>
[[Søren Kierkegaard]] përgjithësisht konsiderohet se ka qenë filozofi i parë ekzistencialist,<ref>Marino, Gordon. ''Basic Writings of Existentialism'' (Modern Library, 2004, p. ix, 3).</ref> megjithëse ai nuk e përdorte termin ekzistencializëm.<ref>However he did title his 1846 book ''Concluding Unscientific Postscript to Philosophical Fragments'', (Subtitle) A Mimical-Pathetic-Dialectical Compilation an Existential Contribution, and mentioned the term on pages 121–22, 191, 350–51, 387 ff of that book.</ref> Ai propozoi që çdo individ - jo shoqëri ose fe - të jetë përgjegjës vetëm për t'i dhënë kuptim jetës dhe ta jetojë atë me pasion dhe sinqeritet, ose "në mënyrë autentike".<ref>Watts, Michael. ''Kierkegaard'' (Oneworld, 2003, pp. 4–6).</ref><ref>Lowrie, Walter. ''Kierkegaard's attack upon "Christendom"'' (Princeton, 1969, pp. 37–40).</ref>
Ekzistencializmi u popullarizua sidomos në vitet pas [[Luftës së Dytë Botërore]], falë [[Jean-Paul Sartre|Jean Paul Sartre]] i cili kishte lexuar [[Martin Heidegger|Martin Heideggerin]] ndërsa ishte në një kamp si [[rob lufte]], gjë që krahas [[Filozofia|filozofisë]] dhe disiplinave të tjera përfshirë teologjinë, dramën, artin, letërsinë dhe [[Psikologji|psikologjinë]] kishin ndikuar fuqishëm në pikëpamjet e tij.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=NSvRzPye-gEC&printsec=frontcover#v=onepage&q=psychoanalysis|last=Guignon and Pereboom, Derk|first=Charles B.|title=Existentialism: basic writings|publisher=Hackett Publishing|year=2001|page=xiii|isbn=9780872205956|language=en}}</ref>
== Etimologjia ==
Termi "ekzistencializëm" (frëngjisht: ''L'existentialisme'' ) u krijua nga filozofi francez [[Gabriel Marcel]] në mesin e viteve 1940.<ref>D.E. Cooper ''Existentialism: A Reconstruction'' (Basil Blackwell, 1990, p. 1)</ref><ref name="Thomas R. Flynn 2006, page 89">Thomas R. Flynn, ''Existentialism: A Very Short Introduction'' (Oxford University Press), 2006, p. 89</ref><ref name="Christine Daigle 2006, page 5">Christine Daigle, ''Existentialist Thinkers and Ethics'' (McGill-Queen's press, 2006, p. 5)</ref> Në fillim, kur Marcel paraqiti termin në fjalë, në një kolokium në vitin 1945, [[Jean-Paul Sartre]] fillimisht e refuzoi atë<ref>
Ann Fulton, Apostles of Sartre: Existentialism in America, 1945–1963 (Evanston, IL: Northwestern University Press, 1999) 18–19.</ref> por më pas ndërroi mendje dhe, më 29 tetor 1945, miratoi publikisht pikëpamjet ekzistencialiste në një leksion për ''Club Maintenant'' në [[Parisi|Paris]]. Leksioni u botua me titullin ''L'existentialisme est un humanisme'' ( ''Ekzistencializmi është një humanizëm'' ), një libër i shkurtër por që ndikoi shumë në popullarizimin e mendimit ekzistencialist.<ref>''L'Existentialisme est un Humanisme'' (Editions Nagel, 1946); ''English'' Jean-Paul Sartre, ''Existentialism and Humanism'' (Eyre Methuen, 1948)</ref> Më vonë vetë Marcel e refuzoi ekzistencializmin në favor të termit Neo-Sokratik, për nder të esesë së Kierkegaardit "Për konceptin e ironisë".
Disa studiues argumentojnë se termi duhet të përdoret vetëm për t'iu referuar lëvizjes kulturore në Evropë në vitet 1940 dhe 1950 e lidhur me veprat e filozofëve [[Jean-Paul Sartre]], [[Simone de Beauvoir]], [[ Maurice Merleau-Ponty |Maurice Merleau-Ponty]], dhe [[Albert Camus]]. Studiues të tjerë e zgjerojnë termin duke përfshirë edhe [[Soren Kierkegaard]]in, gjersa të tjerë e shtrijnë atë deri në kohën e [[Sokrati|Sokratit]].<ref>Crowell, Steven. ''The Cambridge Companion to Existentialism'', Cambridge, 2011, p. 316.</ref> Sidoqoftë, termi shpesh identifikohet me pikëpamjet filozofike të Sartrit.
== Shiko gjithashtu ==
* [[Filozofia]]
* [[Soren Kierkegaard]]
* [[Jean-Paul Sartre]]
* [[Fyodor Dostoevsky]]
* [[Friedrich Nietzsche]]
* [[Martin Heidegger]]
* [[Albert Camus]]
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
== Bibliografia ==
{{refbegin}}
* {{cite book|last=Appignanesi|first=Richard|author2=Oscar Zarate|title=Introducing Existentialism|url=https://archive.org/details/introducingexist0000appi|year=2001|publisher=Icon|location=Cambridge, UK|isbn=1-84046-266-3|language=en}}
* {{cite book|last=Appignanesi|first=Richard|title=Introducing Existentialism|year=2006|edition=3rd|publisher=Icon Books (UK), Totem Books (USA)|location=Thriplow, Cambridge|isbn=1-84046-717-7|language=en}}
* {{cite book|last=Barrett|first=William|title=Irrational Man: A Study in Existential Philosophy|url=https://archive.org/details/irrationalmanstu00barr|year=1958|edition=1st|publisher=Doubleday|language=en}}
* {{cite book|last=Cooper|first=David E.|title=Existentialism: A Reconstruction|url=https://archive.org/details/existentialismre0000coop|year=1999|edition=2nd|publisher=Blackwell|location=Oxford, UK|isbn=0-631-21322-8|language=en}}
* {{cite book|last=Deurzen|first=Emmy van|title=Everyday Mysteries: a Handbook of Existential Psychotherapy|year=2010|edition=2nd|publisher=Routledge|location=London|isbn=978-0-415-37643-3|language=en}}
* Fallico, Arthuro B. (1962). ''Art & Existentialism''. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall.
* {{cite book|title=Attack Upon Christendom|year=1855|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|title=The Concept of Anxiety|year=1843|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|title=Concluding Unscientific Postscript|year=1846|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|title=Either/Or|year=1843|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|title=Fear and Trembling|year=1843|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|title=The Sickness Unto Death|year=1849|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|title=Works of Love|year=1847|first=Søren|last=Kierkegaard|language=en}}
* {{cite book|last=Luper|first=Steven|title=Existing: An Introduction to Existential Thought|url=https://archive.org/details/existingintroduc0000unse|year=2000|publisher=Mayfield|location=Mountain View, California|isbn=0-7674-0587-0|language=en}}
* {{cite book|last=Marino|first=Gordon|title=Basic Writings of Existentialism|year=2004|publisher=Modern Library|location=New York|isbn=0-375-75989-1|url-access=registration|url=https://archive.org/details/basicwritingsofe00gord|language=en}}
* {{cite book|title=Phenomenology of Perception|url=https://archive.org/details/phenomenologyofp0000merl|url-access=registration|year=1962|first=M.|last=Merleau-Ponty|location=New York|publisher=Routledge and Kegan Paul|trans-title=Colin Smith|language=en}}
* {{cite book|title=Nihilism: The Root of the Revolution of the Modern Age|url=http://www.columbia.edu/cu/augustine/arch/nihilism.html|last=Rose|first=Eugene (Fr. Seraphim)|publisher=Saint Herman Press (1 September 1994)|isbn=0-938635-15-8|year=1994|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130302192424/http://www.columbia.edu/cu/augustine/arch/nihilism.html|archivedate=2 mars 2013|language=en|accessdate=4 dhjetor 2019}}
* {{cite book|title=Being and Nothingness|year=1943|first=Jean-Paul|last=Sartre|language=en}}
* {{cite book|title=Existentialism and Humanism|year=1945|first=Jean-Paul|last=Sartre|language=en}}
* {{cite book|last=Stewart|first=Jon|title=Kierkegaard and Existentialism|year=2011|publisher=Ashgate|location=Farnham, England|isbn=978-1-4094-2641-7|language=en}}
* {{cite book|last=Solomon|first=Robert C.|title=Existentialism|url=https://archive.org/details/existentialism0000unse_m9d9|year=2005|edition=2nd|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=0-19-517463-1|language=en}}
* {{cite book|title=Existentialism: A Beginner's Guide|year=2008|url=https://archive.org/details/existentialismbe0000wart|first=Thomas E.|last=Wartenberg|language=en}}
{{refend}}
== Lidhje të jashtme ==
{{sisterlinks|d=Q38066|n=no|mw=no|m=no|species=no|c=Category:Existentialism|b=Existentialism|s=no|v=no|voy=no}}
* [http://www.friesian.com/existent.htm Friesian interpretation of Existentialism]
* [http://www.tameri.com/csw/exist/ ''The Existential Primer'']
* [http://publish.uwo.ca/~dmann/waking_essay.htm Buddhists, Existentialists and Situationists: Waking up in Waking Life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110625113126/http://publish.uwo.ca/~dmann/waking_essay.htm |date=25 qershor 2011 }}
* [http://www.realcleardefense.com/articles/2016/02/10/what_is_an_existential_threat_109009.html What Is an Existential Threat?]
* [https://web.archive.org/web/20060207114956/http://stirrings-still.org/ Stirrings Still]: The International Journal of Existential Literature
* [http://www.existentialanalysis.co.uk Existential Analysis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080827160050/http://www.existentialanalysis.co.uk/ |date=27 gusht 2008 }} published by The Society for Existential Analysis
* [http://www.danielmartin.eu/Textes/Existentialisme.htm L'existentialisme est un Humanisme] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214120744/http://www.danielmartin.eu/Textes/Existentialisme.htm |date=14 dhjetor 2019 }} Jean-Paul Sartre {{fr}}
* [http://www.marxists.org/reference/archive/sartre/works/exist/sartre.htm "Existentialism Is a Humanism"] Jean-Paul Sartre {{en}}
* [https://philosophynow.org/issues/15/A_students_guide_to_Jean-Paul_Sartres_Existentialism_and_Humanism A student’s guide to Jean-Paul Sartre’s Existentialism and Humanism - Philosophy Now]
[[Kategoria:Teori metafizike]]
[[Kategoria:Articles containing Japanese-language text]]
[[Kategoria:Shkolla dhe tradita filozofike]]
[[Kategoria:Ekzistencializëm]]
tn118cbektjq5mkk9eb7gnajz29vfqe
Giuseppe Bergomi
0
275717
3043335
3027778
2026-09-18T02:01:48Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043335
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Giuseppe Bergomi
| image = Giuseppe Bergomi.jpg
| caption = Bergomi në vitin 2008
| fullname = Giuseppe Bergomi
| birth_date = {{birth date and age|22|12|1963|df=yes}}
| birth_place = [[Milano]], Itali
| height = 1.85 m
| position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]]
| currentclub =
| youthyears1 =
| youthclubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| years1 = 1979–1999 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 519 | goals1 = 23
| nationalyears1 = 1981–1982 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 1982–1998 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] | nationalcaps2 = 81 | nationalgoals2 = 6
| medaltemplates =
{{MedalTeam|{{flamuri|Italia}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]}}
{{MedalCompetition |[[FIFA Kupa e Botës]]}}
{{MedalGold|[[1982 FIFA Kupa e Botës|Spanjë 1982]]|}}
{{MedalBronze|[[1990 FIFA Kupa e Botës|Itali 1990]]|}}
}}
'''Giuseppe "Beppe" Bergomi''' (<small>Italisht: </small>[[Gjuha italiane|[dʒuˈzɛppe ˈbɛrɡomi]]]; lindur më 22 dhjetor 1963) është një ish [[futbolli]]st profesionist [[Italia|italian]] i cili ka luajtur si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]].
Bergomi e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij te klubi italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]], ku për disa vite ishte lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit, si dhe shërbeu edhe si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]]. Ai njihej në mënyrë humoristike si ''"Lo zio"'' (xhaxhai)<ref name="Billy e lo zio Bergomi">{{cite news|url=http://archiviostorico.corriere.it/2008/maggio/04/Billy_zio_Bergomi_derby_infinito_co_7_080504023.shtml|title=Billy e lo zio Bergomi, derby infinito "Viva i grattacieli". "Più linee del metrò"|trans-title=Billi dhe Xhaxha Bergomi, derbi që nuk mbaron kurrë "Jetë të gjatë qiellgërvishtësve". Më shumë linja metrosh"|publisher=[[Corriere della Sera]]|language=it|date=4 maj 2008|accessdate=17 tetor 2011}}</ref> për shkak të vetullave të trasha dhe mustaqeve "mbreslënëse" që ai kishte kur ishte i ri.<ref name="100 top World Cup footballers">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/27/100-top-world-cup-footballers-100-61|title=100 top World Cup footballers: No100 to No61|trans-title=100 futbollistët më të mirë të Kupës së Botës: Nr 100 deri te nr 61|publisher=The Guardian|language=en|author1=Jonathan Wilson|date=27 maj 2014|accessdate=3 dhjetor 2016}}</ref><ref name="best nicknames">{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2045764.html|title=European football's best nicknames|trans-title=Pseudonimet më të mira të futbollit evropian|publisher=UEFA|language=en|date=27 janar 2014|accessdate=18 qershor 2017}}</ref>
Ai konsiderohet një nga mbrojtësit më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave,<ref name="fifa">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2010/m=7/news=bergomi-all-about-teamwork-1264637.html|title=Bergomi: It's all about teamwork|trans-title=Bergomi: Është e gjitha rreth bashkpunimi|publisher=[[FIFA]]|language=en|date=1 korrik 2010|accessdate=4 qershor 2016|archive-date=15 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160215072902/http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2010/m=7/news=bergomi-all-about-teamwork-1264637.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Italy's greatest defenders">{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/18622/6097486/italys-greatest-defenders|title=Italy's greatest defenders|trans-title=Mbrojtësit më të mëdhejnë italian|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=31 maj 2010|accessdate=26 janar 2016}}</ref><ref name="Italy in our songs">{{cite web|url=http://www.espnfc.us/fifa-world-cup/4/blog/post/2478159/diego-maradona-in-naples-during-1990-world-cup-in-italy|title=When Naples had "Diego in our hearts, Italy in our songs"|trans-title=Kur Napoli kishte "Diegon në zemrat tona, Italinë në këngët tona"|publisher=[[ESPN FC]]|language=en|date=8 qershor 2015|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> si dhe një nga më të mirët e gjeneratës së tij.<ref name="rosso"/> Në vitin 2004, ai u zgjodh nga [[Pelé]] në listën [[FIFA 100]].<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/mar/04/newsstory.sport15|title=The FIFA 100|publisher=The Guardian|language=en|date=4 mars 2004|accessdate=28 qershor 2019}}</ref>
Bergomi aktualisht punon si analist në [[Sky Sport (Itali)|Sky Sports Italia]] dhe shpesh është bashk-komentator në ndeshjet e [[Serie A]] sëbashku me [[Fabio Caressa]].<ref>{{cite web|url=http://www.rai.it/dl/RaiTV/programmi/media/ContentItem-e0b06aae-477b-4bbb-af8e-60100ddf7ad5.html|title=Fabio Caressa e Beppe Bergomi|trans-title=Fabio Caressa dhe Beppe Bergomi|publisher=[[RAI]]|language=it|date=19 janar 2014|accessdate=6 janar 2020}}</ref>
==Karriera me klube==
I lindur në [[Milano]], Bergomi filloi të stërvitej me ekipin e parë të [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] që në moshën 16 vjeç dhe debutoi si profesionist në [[1980–81 Serie A|sezonin 1980–81]]. Pasi [[1981–82 Coppa Italia|fitoi]] [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] sezonin e ardhshëm,<ref name="Treccani">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-bergomi_%28Enciclopedia_dello_Sport%29/|title=Bergomi, Giuseppe|publisher=[[Treccani]]|language=it|author=Fabio Monti|accessdate=30 dhjetor 2014|year=2002}}</ref> ai arriti edhe gjysëm-finalen e [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën Evropiane]] ndrësa ai zhvilloi paraqitje pozitive të vazhdueshme; këto paraqitje bënë që ai të behej pjesë e Italisë.<ref name="SDC">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/giuseppe-bergomi.html|title=Giuseppe Bergomi|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=30 dhjetor 2014|archive-date=6 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006063547/http://www.storiedicalcio.altervista.org/giuseppe-bergomi.html|url-status=dead}}</ref>
Bergomi e shpenzoi të gjithë karrierën e tij te Interi, ku më vonë u bë edhe kapiten. Njëzet sezonet në Serie A ku ai luajti u dominuan më së shumti nga [[A.C. Milan|Milani]], duke bërë që ai ta fitonte ''[[Scudetto]]n'' vetëm një herë gjatë sezonit rekord [[1988–89 Serie A|1988–89]]. Megjithatë, ai arriti të fitonte [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] tre herë,<ref name="Treccani"/> duke arritur edhe një finale të katërt në vitin [[Finalja e Kupës UEFA 1997|1997]]<ref>{{cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2026885.html|title=I ricordi europei di Bergomi|trans-title=Kujtimet Evropiane të Bergomit|publisher=UEFA|language=it|date=25 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2014}}</ref> Për disa kohë, ai mbajti rekordet për numrin më të madh të ndeshjeve nga një lojtar italian në [[UEFA|kompeticionet evropiane]] dhe më shumë ndeshje në [[Derby della Madonnina|derbin e Milanos]]; të dy rekordet më pas u thyen nga [[Paolo Maldini]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/2793919.stm|title=Milan ease into last eight|trans-title=Milani kalon me lehtësi në tetë të fundit|publisher=[[BBC Sport]]|language=en|date=25 shkurt 2003|accessdate=6 janar 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3024531.stm|title=Clockwatch: Inter 1–1 Milan|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2003|accessdate=6 janar 2020}}</ref>
Bergomi u tërhoq në vitin 1999 në moshën pothuajse 36 vjeçare, duke mbajtur rekordin si lojtari me më shumë ndeshje i Interit 758. Rekordi i tij qëndroi deri në shtator 2011 kur u thye nga argjentinasi [[Javier Zanetti]].<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/959834/zanetti-continues-to-push-the-boundaries?cc=5739|title=Zanetti continues to push boundaries|trans-title=Zanetti vazhdon të shtyj kufijtë|publisher=[[ESPN FC]]|language=en|date=21 shtator 2011|accessdate=17 tetor 2011|archive-date=7 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107003656/http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/959834/zanetti-continues-to-push-the-boundaries?cc=5739|url-status=dead}}</ref> Me 96 ndeshje, ai është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje në historinë e Kupës UEFA.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/14/56/77/2145677_DOWNLOAD.pdf|title=UEFA Europa League Statistics Handbook 2014–15: All-Time Records (1971–2015)|trans-title=Libri i statistikave të UEFA Ligës së Evropës: Rekodet e të gjitha kohërave (1971–2015)|publisher=UEFA|language=en|accessdate=24 maj 2015}}</ref> Në mars 2004, ai u përfshi nga Pelé në listën FIFA 100.<ref name="FIFA"/>
==Karriera ndërkombëtare==
Me [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]], Bergomi fitoi [[1982 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1982]], por gjithashtu luajti në edicionet [[1986 FIFA Kupa e Botës|1986]] dhe [[1990 FIFA Kupa e Botës|1990]] (duke qënë kapiten në të dytën). Ai luajti edhe në [[UEFA Euro 1988]], ku ekipi i tij arriti në gjysëm-finale dhe ai u zgjodh në ekipin e turnamentit.<ref name="UEFA">{{cite web|url=http://www.uefa.com/news/newsid=1625002.html|title=1988 team of the tournament|trans-title=Ekipi i turnamentit 1988|publisher=UEFA|language=en|date=19 shtator 2011|accessdate=4 qershor 2015}}</ref> Baresi formoi një mbrojtje të fuqishme për Italinë në vitet 1980 sëbashku me lojtarë si [[Giuseppe Baresi]] i Interit, vëllai i tij [[Franco Baresi|Franco]] i Milanit dhe treshja e [[Juventus F.C.|Juventusit]] [[Antonio Cabrini]], [[Claudio Gentile]] dhe [[Gaetano Scirea]]. Ai bëri debutimin e tij më 14 prill 1982 në humbjen 1–0 ndaj Gjermanisë Jugore; në moshën 18 vjeç dhe 3 muaj, ai u bë lojtari më i ri që luan për Italinë pas Luftës së Dytë Botërore;;<ref>{{cite web|url=http://vivoazzurro.it/news/buon-compleanno-giuseppe-bergomi-che-compie-51-anni/|title=Buon compleanno a Giuseppe Bergomi, che compie 51 anni!|trans-title=Gëzuar ditëlindjen Giuseppe Bergomi, i cili mbush 51!|publisher=VivoAzzurro.it|language=it|date=22 dhjetor 2014|accessdate=3 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/ottobre/31/esordienti_battuto_Maldini_piu_giovane_ga_0_9710312373.shtml?refresh_ce-cp|title=esordienti: ha battuto Maldini, il piu' giovane rimane Bergomi|trans-title=Debutuesit: ai mposhti Maldinin, më i riu qëndron Bergomi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=31 tetor 1997|accessdate=12 maj 2016}}</ref> gjatë fushatës së suksesshme në Kupën e Botës 1982, ai luajti tre ndeshje, përfshirë dy të fundit, ku ai luajti nga 90 minuta të plota në të dyja. Në gjysëm-finale, ai ndihmoi ekipin të mos pësonte gol pasi zëvëndësoi në formacion të dëmtuarin Collovati. Në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës 1982|finale]], ai mori pjesë në golin ikonik të [[Marco Tardelli]]t, sëbashku me Scirean.<ref>{{cite web|url=https://static.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=174391/index.html|title=Giuseppe Bergomi|publisher=FIFA|language=en|accessdate=6 janar 2020}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>
Në edicionin e vitit 1986, Italia u eliminua në raundin e 16-tave. Katër vite më pas, Bergomi ishte kapiten në turnamentin që u zhvillua në shtëpi, ku ekipi arriti vendin e tretë. Ai luajti në të shtata ndeshjet, ku arriti pesë fitore rresht dhe po aq ndeshje pa pësuar gol, duke qëndruar plot 518 minuta pa pësuar gol që ishte një rekord në atë kohë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/the-gentleman-ultra/2014/jun/05/internazionale-inter-milan-serie-a-alternative-club-guide|title=Internazionale: Serie A alternative club guide|trans-title=Internazionale: Serie A udhëzues alternative për klubin|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=5 qershor 2014|accessdate=24 korrik 2014}}</ref>
Pasi u përjashtua me karton të kuq në ndeshjen kualifikuese të [[UEFA Euro 1992|Euro 1992]] kundër [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjisë]], Bergomi shpenzoi vite ai u thirrur në kombëtare, por ai u zgjodh në mënyrë surprizuese për [[1998 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1998]] në moshën 34 vjeç.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/nol/ukfs_news/hi/newsid_80000/newsid_84200/84213.stm|title=The Italy squad|trans-title=Ekipi i Italisë|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 maj 1998|accessdate=6 janar 2020}}</ref> Thirrja e tij erdhi pas performancave pozitive në sezonin 1997–98 me Interin, duke luajtur 27 ndeshje në [[1997–98 Serie A|kampionat]] dhe udhëhoqi ''Zikaltrit'' në triumfin e [[1997–98 Kupa UEFA|Kupës UEFA]] – i treti dhe i fundit për të. Në turnamentin e zhvilluar në Francë, ai e nisi si rezervë, por u aktivizua si zëvëndësues në ndeshjen e tretë të grupit në vënd të [[Alessandro Nesta|Alessandro Nestës]], i cili pësoi një dëmtim që e detyroi t'a mbyllte turnamentin. Ai luajti në qëndër të mbrotjes sëbashku me lojtarë si [[Fabio Cannavaro]], [[Alessandro Costacurta]] dhe Maldini në pjesën e mbetur të turnamentit, duke zhvilluar tre ndeshje me Italinë që u eliminua në çerek-finale me penallti nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]], që në fund fitoi turnamentin; kjo ishte ndeshja e tij e 81të dhe e fundit me ekipin kombëtar, me të cilën shënoi edhe gjashtë gola.<ref name="RSSSF">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/bergomi-intl.html|title=Giuseppe Bergomi – International Appearances|trans-title=Giuseppe Bergomi – Paraqitjet ndërkombëtare|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=6 janar 2020}}</ref>
Pavarësisht se luajti në katër edicione të Kupës së Botës, Bergomi nuk luajti në asnjë ndeshje kualifikuese.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2012/feb/29/knowledge-managers-changed-club-colours|title=Which managers have changed their club's colours?|trans-title=Cilët trajnerë ka ndryshuar ngjyrat e klubit të tyre|publisher=The Guardian|language=en|date=29 shkurt 2012|accessdate=6 janar 2020}}</ref>
==Profili i lojtarit==
Bergomi ishte një lojtar shumë i shkathët, i cili ishte i aftë në luante në çdo pozicion të prapavijës dhe të përshtatej në çdo formacion:<ref name="fifa"/><ref name="Treccani"/><ref name="solocalcio">{{cite web|url=http://www.solocalcio.com/gallery/players/bergomi.htm|title=Giuseppe BERGOMI|publisher=www.solocalcio.com|language=it|accessdate=9 nëntor 2017|archive-date=14 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514101648/http://www.solocalcio.com/gallery/players/bergomi.htm|url-status=dead}}</ref> edhe pse pozicioni i tij parësor ishte [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]],<ref name="rosso">{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1992/03/28/comincio-dalla-nazionale-anche-bergomi-in.html|title=Cominciò dalla Nazionale: anche Bergomi è in rosso|trans-title=Filloi me ekipin kombëtar: edhe Bergomi është në të kuqe|publisher=[[La Repubblica]]|language=it|author=Gianni Piva|date=28 mars 1992|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref><ref name="illuminati">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1989/09/21/illuminati-da-baggio.html|title=Illuminati da Baggio|trans-title=I ndriçuar nga Baggio|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Gianni Brera|date=21 shtator 1989|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> ai luante po me të njëjtën saktësi edhe në majtë,<ref name="festazio"/><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1997/03/24/ince-instancabile.html|title=Ince Instancabile|trans-title=Ince i palodhur|publisher=La Repubblica|language=it|date=24 mars 1997|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> qëndër<ref name="beppebergomi">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/luglio/30/BEPPE_BERGOMI_gm_0_9907301702.shtml|title=Beppe Bergomi|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=30 korrik 1999|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> dhe si mbrojtës i lirë.<ref name="calcioantico">{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1998/05/24/bergomi-il-calcio-antico-ma-il-libero.html|title=Bergomi e il calcio antico. Ma il libero serve sempre|trans-title=Bergomi dhe futbolli antik. Por lojtari i lirë nevojitet përherë|publisher=[[La Repubblica]]|language=it|author=Enrico Currò|date=24 maj 1998|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> Në këto pozicione ai ka luajtur si me Interin ashtu edhe me ekipin kombëtar. Një lojtar i shpejtë, atletik, i qëndrueshëm dhe puntor, duke i shtuar këtyre edhe aftësitë e tij në mbrojtje, Bergomi si mbrojtës njihej për forcën e tij, rezistencën dhe aftësinë për të kryer inkursione përpara në krah, duke ndihmuar ekipin në aksionet sulmuese me gola dhe asiste,<ref name="rosso"/><ref name="SDC"/><ref name="festazio"/><ref name="beppebergomi"/><ref name="CINQUE GOL">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1987/01/25/cinque-gol-non-fanno-italia.html|title=Cinque Gol Non Fanno L'Italia|trans-title=Pesë golat nuk e bënë Italnë|work=La Repubblica|language=it|author=Gianni Brera|date=25 janar 1987|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1988/03/18/ma-il-mio-ct-razza-celtica.html|title=Ma Il Mio CT E' Razza Celtica|trans-title=Por trajneri im është me origjinë nga Celtic|publisher=La Repubblica|language=it|date=18 mars 1988|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,5/articleid,0909_02_1990_0177_0029_18577080/|title=Carnevale e Vialli i due insufficienti|publisher=La Stampa Sera|page=5|language=it|author=Bruno Perucca|date=9 korrik 1990|accessdate=2 shtator 2019}}</ref> kjo falë këmbës së tij të djathtë, krosimeve dhe gjuajtjeve të fuqishme nga distanca.<ref name="hall of fame"/> Mbi të gjitha, Bergomi njihej për aftësitë të tij të shkëlqyer të markimit si një "ndalues" në mbrojtje,<ref name="rosso"/><ref name="calcioantico"/><ref name="almanacco">{{cite book|title=Almanacco illustrato del calcio 2005|trans-title=Album futbolli i ilustruar 2005|publisher=Panini Group|year=2004|p=547|language=it}}</ref> edhe pse ai luante po aq mirë në sistemin e markimit zonal;<ref name="festazio"/><ref name="calcioantico"/> ai gjithashtu vlerësohej për kohën e kryerjes së ndërhyrjeve ndaj kundërshtarëve.<ref name="hall of fame">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=uFmZivGeiGM|title=FC Internazionale Hall of Fame – Bergomi|publisher=Youtube.com|language=it|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref>
Bergomi kishte temperament të fortë dhe bënte ndërhyrje të ashpra, duke bërë që gjatë karrierës së tij ai të përjashtohej me karton të kuq në 12 raste.<ref name="50 futbollistët më të fortë">{{cite web|url=http://www.empireonline.com/forum/printable.asp?m=1554851|title=Top 50 hardest footballers|trans-title=50 futbollistët më të fortë|publisher=[[Empire (revistë)|Empire]]|language=en|date=13 gusht 2007|accessdate=23 prill 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019002225/http://www.empireonline.com/forum/printable.asp?m=1554851|archivedate=19 tetor 2015|df=dmy}}</ref><ref name="beppebergomi"/> Pavarësisht kësaj, ai dallohej për ndershmërinë, profesionalizmin dhe disiplinën, që e bënë atë lojtar që respektohej nga shokët e ekipit, kundërshtarët dhe trajnerët;<ref name="festazio">{{Cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/ottobre/11/festa_dello_Zio_ga_0_9910114095.shtml|title=La festa dello Zio|trans-title=Festa e xhaxhait|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Luca Curino|author2=Andrea Elefante|date=11 tetor 1999|accessdate=6 janar 2020}}</ref><ref name="moda">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/luglio/01/Bergomi_uno_che_sempre_moda_ga_0_9807013149.shtml|title=Bergomi, uno che va sempre di moda|trans-title=Bergomi, dikush që nuk del kurr nga moda|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|author=Nicola Cecere|date=1 korrik 1998|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref><ref name="ciclo">{{cite news|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/luglio/06/Bergomi_apre_ciclo_interista_ga_0_9807063323.shtml|title=Bergomi apre il ciclo interista|trans-title=Bergomi nis ciklin e Interit|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|author=Nicola Cecere|date=6 korrik 1998|accessdate=24 nëntor 2016}}</ref> ai është njohur edhe për 'lidershipin në heshtje' gjatë karrierës së tij.<ref>{{cite news|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,31/articleid,0908_01_1990_0149_0031_12461822/|title=Zio Bergomi rincorre il magico bis|newspaper=La Stampa|language=it|author=Massimo Gramellini|date=29 qershor 1990|p=31|accessdate=6 janar 2020}}</ref> Për shkak të mënyrës së të luajturit fizik dhe të fortë,<ref name="festazio"/><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1986/03/28/galli-tancredi-ancora-non-scelgo.html|title=Galli o Tancredi Ancora Non Scelgo|trans-title="Galli ose Tancredi Ende nuk po zgjedh"|publisher=La Repubblica|language=it|date=28 mars 1986|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> në vitin 2007, ''[[The Times]]'' e renditi atë në vendin e 9të në listën e tyre me 50 lojtarët të më të fortë në historinë e futbollit.<ref name="50 futbollistët më të fortë"/><ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/Primo_Piano/2007/08_Agosto/09/ancoratimes.shtml|title=Il Times contro gli eroi '82|trans-title=The Times kundër heronjëve të '82|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Claudio Lenzi|date=9 gusht 2007|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref>
Një talent i çmuar në rininë e tij,<ref name="beppebergomi"/><ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/12-08-2015/romagnoli-8-difensori-scirea-baresi-bergomi-collovati-ferrara-cannavaro-nesta-maldini-120912929289.shtml|title=Romagnoli, ecco i tuoi modelli: 8 difensori precoci da Baresi a Maldini|trans-title=Romagnoli, ja ku janë modelët e roleve të tu: 8 mbrojtësa të çmuar nga Baresi te Maldini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Sebastiano Vernazza|date=12 gusht 2015|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> Bergomi më vonë u dallua për jetëgjatësinë e tij në karrierën e tij të gjatë; përvoja e tij, inteligjenca taktike, pozicionimi,<ref name="DI MATTEO MALE"/><ref>{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1997/10/06/signori-confuso-djorkaeff-inesistente.html|title=SIGNORI E' Confuso Djorkaeff Inesistente|trans-title=Signori është i hutuar Djorkaeff joekzistent|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 tetor 1997|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://it.eurosport.com/calcio/i-momenti-piu-belli_sto1501990/story.shtml|title=Da Skoglund a Ibra, i momenti più belli|trans-title=Nga Skoglund te Ibra, momentet më të bukura|publisher=Eurosport.com|language=it|date=7 mars 2008|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> vetëbesimi në zotërimin e topit, balanca, teknika dhe aftësia për të nisur aksione nga prapavija bënë që ai të shkëlqente në pozicionin e mbrojtësit të lirë ("Swepper") në vitet e fundit të karrierës,<ref name="rosso"/><ref name="festazio"/><ref name="calcioantico"/><ref>{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,1412_02_1982_0122_0065_20131926/|title=Bergomi|publisher=La Stampa|language=it|date=21 maj 1982|accessdate=8 qershor 2019|page=25}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.milanotoday.it/sport/milan-inter-al-via-il-derby-di-milanotoday-e-sfida-tra-baresi-e-bergomi.html|title=Milan-Inter: al via il derby di MilanoToday E' sfida tra Baresi e Bergomi|trans-title=Milan-Inter: le të fillojë derbi MilanToday Është një përballje midis Baresit dhe Bergomit|publisher=Milano Today|language=it|author1=Alessio Pignatelli|date=19 qershor 2009|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref> duke mbajtur një nivel të lartë performance, pavarësisht se ai pati një rënje shpejtësinë dhe force fizike.<ref name="DI MATTEO MALE">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1996/03/04/di-matteo-male-bravo-pagliuca.html|title=Di Matteo Male Bravo Pagliuca|trans-title=Di Matteo keq Pagliuca mirë|publisher=La Repubblica|language=it|date=4 mars 1996|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//1998/dicembre/04/Salas_ferma_nuova_Inter_ga_0_9812048833.shtml|title=Salas ferma la nuova Inter|trans-title=Salas ndalon Interin e ri|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Antonello Capone|author2=Luca Curino|author3=Ruggiero Palombo|date=4 dhjetor 1998|accessdate=9 nëntor 2017}}</ref>
==Karriera pas tërheqjes==
[[Skeda:Beppe Bergomi 2016.jpg|parapamje|djathtas|Bergomi në vitin 2016.]]
Bergomi është një trajner i liçensuar. Ai u bë trajneri i të rinjëve ''Esordienti'' të Interit në vitin 2008.<ref>{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Giovani/Primo_Piano/2008/02_Febbraio/25/Bergomi%20allenatore%20comincia%20con%20un%20derby.shtml|title=Lo Zio allenatore comincia con un pari|trans-title=Trajneri''Zio'' e nis me barazim|publisher=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=2 shkurt 2008|accessdate=7 korrik 2011}}</ref> Në korrik 2009, ai u vendos trajner i ekipit nën-17 ''Allievi Nazionali'' të [[A.C. Monza Brianza 1912]].<ref>{{cite news|url=http://www.ilcittadinomb.it/stories/Monza/141883/|title=Cevoli nuovo mister del Monza Berretti a Muraro, Allievi a Bergomi|trans-title=Cevoli trajneri i ri Monzës, ''Berretti'' për Muraron, ''Allievi'' për Bergomin|publisher=Il Cittadino Monza Brianza|language=it|date=26 qershor 2009|accessdate=7 korrik 2011}}</ref> Një vit më pas, ai u ngrit në detyrë duke u bërë trajneri i ekipit nën-19 të quajtur ''Berretti'', në bashkpunim me Giuseppe Chieppa.<ref>{{cite web|url=http://www.ilgiornaledellosport.net/monza-brianza/10167-acmonza-brianza-bergomi-allenatore-della-berretti|title=A.C. Monza Brianza: Bergomi allenatore della Berretti|trans-title=A.C. Monza Brianza: Bergomi trajneri i ''Berrettit''|publisher=Il Giornale dello Sport|language=it|date=21 korrik 2010|accessdate=7 korrik 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100727022150/http://www.ilgiornaledellosport.net/monza-brianza/10167-acmonza-brianza-bergomi-allenatore-della-berretti|archivedate=27 korrik 2010|df=dmy}}</ref>
Në korrik 2011, Bergomi u bë trajneri i të rinjëve të [[Atalanta B.C.|Atalantës]].<ref>{{cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/monza/?action=read&idnet=bW9uemEtbmV3cy5pdC0zOTE4|title=Ufficiale: Bergomi al settore giovanile dell'Atalanta|trans-title=Zyrtare: Bergomi me ekipet e të rinjëve Atalantës|publisher=Tutto Mercato|language=it|date=7 korrik 2011|accessdate=7 korrik 2011}}</ref> Përveç karrierës së tij, ai ka punuar edhe si analist futbolli dhe komentator për kanalin sportiv italian [[Sky Italia]], duke qënë shpesh në rolin e komentatorit sëbashku me kolegun [[Fabio Caressa]], përfshirë edhe ndeshjet e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]] ku Italia triumfoi.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/2014/01/19/news/rai_contro_fazio_bergomi_caressa_sky-76409599/|title=Caressa e Bergomi da Fazio, proteste di Usigrai e Raisport|trans-title=Caressa dhe Bergomi te Fazio, protesta në Usigrai dhe Raisport|publisher=[[La Repubblica]]|language=it|date=19 janar 2014|accessdate=22 mars 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://it.ibtimes.com/articles/68501/20140715/mondiali-voti-pagelle-telecronisti-sky-rai-mediaset-caressa-buffa-bizzotto-pardo-del-piero-bergomi-b.htm|archive-url=https://archive.today/20150408005606/http://it.ibtimes.com/articles/68501/20140715/mondiali-voti-pagelle-telecronisti-sky-rai-mediaset-caressa-buffa-bizzotto-pardo-del-piero-bergomi-b.htm|url-status=dead|archive-date=8 prill 2015|title=Il Mondiale in tv: le pagelle dei telecronisti. Flop Caressa, Buffa da 10|trans-title=Kupa e Botës në tv: kartat e raportit të komentuesve. Caressa dështim, Buffa 10|publisher=International Business Times|author1=Di Domenico Esposito|language=it|date=15 korrik 2014|accessdate=22 mars 2015}}</ref>
==Jeta personale==
Bergomi është i martuar me Daniela Bergomin; sëbashku ata kanë dy fëmijë, Andrea dhe Sara.<ref name="cinquantamila">{{cite web|url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerArticolo.php?storyId=4fc2d4b22279a|title=Biografia di Giuseppe Bergomi|trans-title=Biografia e Giuseppe Bergomit|publisher=cinquantamila.corriere.it|language=it|accessdate=9 nëntor 2017|archive-date=9 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109134442/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerArticolo.php?storyId=4fc2d4b22279a|url-status=dead}}</ref>
==Statistikat e karrierës==
===Klube===
Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0057/giuseppe-bergomi|title=Giuseppe Bergomi|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=7 janar 2020}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit
|-
!rowspan="2"|Klubi
!rowspan="2"|Sezoni
!colspan="3"|Liga
!colspan="2"|Kupa
!colspan="2"|[[UEFA|Evropa]]
!colspan="2"|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan="21"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
|[[1979–80 Serie A|1979–80]]
|rowspan="20"|[[Serie A]]
|0||0||1||0||0||0||1||0
|-
|[[1980–81 Serie A|1980–81]]
|12||0||colspan="2"|—||4||0||16||0
|-
|[[1981–82 Serie A|1981–82]]
|24||2||10||2||4||0||38||4
|-
|[[1982–83 Serie A|1982–83]]
|28||1||9||1||6||0||43||2
|-
|[[1983–84 Serie A|1983–84]]
|25||0||5||0||5||0||35||0
|-
|[[1984–85 Serie A|1984–85]]
|29||2||9||0||10||0||48||2
|-
|[[1985–86 Serie A|1985–86]]
|30||5||6||0||10||0||46||5
|-
|[[1986–87 Serie A|1986–87]]
|28||2||9||0||8||0||45||2
|-
|[[1987–88 Serie A|1987–88]]
|28||1||9||0||5||0||42||1
|-
|[[1988–89 Serie A|1988–89]]
|32||1||8||0||6||0||46||1
|-
|[[1989–90 Serie A|1989–90]]
|33||2||5||0||2||0||40||2
|-
|[[1990–91 Serie A|1990–91]]
|30||3||4||1||12||0||46||4
|-
|[[1991–92 Serie A|1991–92]]
|29||0||6||0||2||0||37||0
|-
|[[1992–93 Serie A|1992–93]]
|31||2||6||0||colspan="2"|—||37||2
|-
|[[1993–94 Serie A|1993–94]]
|31||0||4||0||12||0||47||0
|-
|[[1994–95 Serie A|1994–95]]
|32||1||7||1||2||0||41||2
|-
|[[1995–96 Serie A|1995–96]]
|27||0||5||0||1||0||33||0
|-
|[[1996–97 Serie A|1996–97]]
|19||0||7||0||10||0||36||0
|-
|[[1997–98 Serie A|1997–98]]
|28||0||5||0||9||0||42||0
|-
|[[1998–99 Serie A|1998–99]]
|23||1||7||0||9||0||39||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!519!!23!!120!!5!!117!!0!!756!!28
|-
!colspan="3"|Gjithsej karriera
!519!!23!!120!!5!!117!!0!!756!!28
|}
{{Reflist|group=lower-alpha}}
===Kombëtarja===
Burimi:<ref name="EU-Football.info">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=1731|title=Giuseppe Bergomi|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=22 dhjetor 2018}}</ref>
{| class=wikitable style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit
|-
!Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan=11|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]
|1982||6||0
|-
|1983||4||0
|-
|1984||9||0
|-
|1985||7||0
|-
|1986||8||2
|-
|1987||8||1
|-
|1988||11||2
|-
|1989||10||1
|-
|1990||12||0
|-
|1991||2||0
|-
|1998||4||0
|-
!colspan=2|Gjithsej!!81!!6
|}
===Golat me kombëtaren===
''Rezultatet e Italisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Bergomi.''<ref name="EU-Football.info"/>
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit
|-
!scope=col|Nr.
!scope=col data-sort-type=date|Data
!scope=col|Vendi
!scope=col|Ndsh
!scope=col|Kundërshtari
!scope=col|Goli
!scope=col|Rezultati
!scope=col|Kompeticioni
|-
!scope=row|1
|rowspan=2 | 10 tetor 1986 || rowspan=2|[[Stadio Renato Dall'Ara]], [[Bolonja]], Itali || rowspan=2 align=center | 32 || rowspan=2 | {{flamuri|Greqia}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] || align=center |1–0 || rowspan=2 align=center | 2–0 || rowspan=2| Ndeshje miqësore
|-
!scope=row|2
|align=center|2–0
|-
!scope=row|3
| 24 janar 1987 || [[Stadio Atleti Azzurri d'Italia]], [[Bergamo]], Itali || align=center | 35 || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] || align=center | 2–0 || align=center | 5–0 || Kualifikueset e [[UEFA Euro 1988]]
|-
!scope=row|4
| 20 shkurt 1988 || [[Stadio San Nicola]], [[Bari]], Itali || align=center | 43 || {{flamuri|Bashkimi Sovjetik}} [[Kombëtarja sovjetikase e futbollit|Bashkimi Sovjetik]] || align=center | 4–1 || align=center | 4–1||rowspan=3|Ndeshje miqësore
|-
!scope=row|5
| 24 prill 1988 || [[Stade Josy Barthel]], [[Luksemburgu (qyteti)|Luksemburg]], Luksemburg || align=center | 45 || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgase e futbollit|Luksemburgu]] || align=center | 2–0 || align=center | 3–0
|-
!scope=row|6
| 22 shkurt 1989 || [[Arena Garibaldi – Stadio Romeo Anconetani|Arena Garibaldi]], [[Piza]], Itali || align=center | 54 || {{flamuri|Danimarka}} [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] || align=center | 1–0 || align=center | 1–0
|}
==Trofe==
===Klube===
;Internazionale<ref name="Treccani"/>
*[[Serie A]]: [[1988–89 Serie A|1988–89]]
*[[Coppa Italia]]: [[1981–82 Coppa Italia|1981–82]]
*[[Supercoppa Italiana]]: [[1989 Supercoppa Italiana|1989]]
*[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[1990–91 Kupa UEFA|1990–91]], [[1993–94 Kupa UEFA|1993–94]], [[1997–98 Kupa UEFA|1997–98]]; finalist [[1996–97 Kupa UEFA|1996–97]]
===Kombëtarja===
;Italia<ref name="Treccani"/>
*[[FIFA Kupa e Botës]]: [[1982 FIFA Kupa e Botës|1982]]; Vendi i tretë [[1990 FIFA Kupa e Botës|1990]]
===Personale===
*[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|UEFA Kampionati Evropian Ekipi i Turnamentit]]: [[UEFA Euro 1988|1988]]<ref name="UEFA"/>
*Pirata d'Oro (Lojtari i Vitit i Interit): 1990<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2012/04/23/inter-club-a-lucio-il-pirata-doro.html|title=Inter Club: a Lucio il "Pirata d'Oro"|trans-title=Inter Club: te Lucio "Pirata d'Oro"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 prill 2012|accessdate=2 dhjetor 2019|archive-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320190641/https://www.inter.it/it/news/57683|url-status=dead}}</ref>
*[[Premio Nazionale Carriera Esemplare "Gaetano Scirea"]]: 1997<ref>{{cite web|url=http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043|title=Premio Nazionale Carriera Esemplare Gaetano Scirea|trans-title=Çmimi kombëtar i karrierës shëmbullore Gaetano Scirea|website=comune.cinisello-balsamo.mi.it|language=it|accessdate=27 korrik 2016|archive-date=5 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html|url-status=dead}}</ref>
*[[FIFA 100]]: 2004<ref name="FIFA"/>
*[[Holli i Famës i Futbollit Italian]]: 2016<ref>{{cite web|url=http://vivoazzurro.it/en/news/italian-football-hall-of-fame-to-induct-ten-new-stars/|title=Italian football Hall of Fame to induct ten new stars|trans-title=Holli i Famës i Futbollit Italian do të fusi dhjetë yje të rinjë|publisher=vivoazzurro.it|language=it|date=25 tetor 2016|accessdate=25 tetor 2016}}</ref>
===Urdhërat===
:[[Skeda:Cavaliere OMRI BAR.svg|left|50px]] Klasi i 5të/Kalorës: ''[[Urdhërat e meritës italiane|Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]'': 1991<ref>{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=208913|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403203131/http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=208913|url-status=dead|archive-date=3 prill 2015|title=Bergomi Sig. Giuseppe – Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana|trans-title=Bergomi Zoti Giuseppe – Urdhëri Zyrtar i Meritës së Republikës Italiane|publisher=Quirinale|language=it|date=30 shtator 1991|accessdate=19 mars 2015}}</ref>
== Referime ==
{{reflist|3}}
==Lidhje të jashtme==
{{commons}}
*[https://www.tuttocalciatori.net/Bergomi_Giuseppe Giuseppe Bergomi] te TuttoCalciatori.net
*[https://web.archive.org/web/20160304041523/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=6&squadra=1 Profili dhe statistikat me kombëtaren] te FIGC
*[https://www.national-football-teams.com/player/14116/Giuseppe_Bergomi.html Giuseppe Bergomi] te National Football Teams
{{Pirata d'Oro}}
{{FIFA 100}}
[[Kategoria:Lindje 1993]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Futbollistë italianë]]
[[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]]
[[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]]
[[Kategoria:Futbollistë në Serie A]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1982]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1986]]
[[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1988]]
[[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1990]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]]
[[Kategoria:Lojtarë fitues të Kupës UEFA]]
by3u8uap3nq0kbrkonc7xg9j9xzh5vd
Diskutim:Giuseppe Bergomi
1
275718
3043336
3031323
2026-09-18T02:01:50Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043336
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Giuseppe Bergomi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
{{Projekti Futbolli}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giuseppe Bergomi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043335 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html për lidhjen http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 04:01 (CEST)
17ra3j6gw6anhd3wgx8kmawirqj0cyx
Diskutim:Vasili i Kajserit
1
276223
3043201
2668093
2026-09-17T13:26:23Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043201
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shën Vasili]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2068980 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060925043550/http://www.ccel.org/fathers2/NPNF2-08/TOC.htm për lidhjen http://www.ccel.org/fathers2/NPNF2-08/TOC.htm.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080414224313/http://www.geocities.com/hashanayobel/christwrit/basil.htm për lidhjen http://www.geocities.com/hashanayobel/christwrit/basil.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2020 16:06 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shën Vasili]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2668092 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210907203446/http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.detail.html?2637 për lidhjen http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.detail.html?2637.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 qershor 2024 01:55 (CEST)
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|San Basile|11 maj 2026|150646457}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:26 (CEST)
4yoantjwu0d2v946akzg5agwez7qm4l
Diskutim:Ekzistencializmi
1
276352
3043251
2691990
2026-09-17T18:21:34Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043251
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Ekzistencializmi/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ekzistencializmi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043250 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110625113126/http://publish.uwo.ca/~dmann/waking_essay.htm për lidhjen http://publish.uwo.ca/~dmann/waking_essay.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 20:21 (CEST)
3vxfmcog8tzlq8b5y86dh0mmin03il1
Diskutim:Shtypi fleksografik
1
276654
3043356
3029563
2026-09-18T04:21:53Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Shtypi fleksografik/Arkivi 1]]
3043356
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Shtypi fleksografik/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
hljmna66eltjq66wsjclpc35en4vaoy
Shën Vasili
0
280136
3043200
2956671
2026-09-17T13:26:04Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:San Basile, versioni i datës 11 maj 2026 (revizioni 150646457)
3043200
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Shën Vasili
| native_name = San Basile
| native_name_lang = it
| image_flag = San Basile-Gonfalone.png
| image_seal = San Basile-Stemma.png
| image_skyline = Chiesa di San Giovanni Battista (San Basile)01.jpg
| image_map = Map of comune of San Basile (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Filippo Quinto Tocci
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 540
<!-- Demografia -->
| population_demonym = sambasilez/e; arbërisht: ''Shënvasilotë''
<!-- Kontakte -->
| website = http://www.comune.sanbasile.cs.it/
}}
'''San Basile''' (''Shën Vasili'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=568|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/568|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Kozencës|Kozencës]] në [[Kalabria]].
Ngrihet në 540 m mbi nivelin e detit, në shpatet e malit Pollino, në luginën e sipërme të lumit Coscile. Është pjesë e {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino}}. Është një komunitet etno-gjuhësor shqiptar i Italisë ([[Arbëreshët në Itali|arbëreshë]]), që ruan gjuhën, zakonet, [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin-grek]], doket dhe kulturën e origjinës.
== Gjeografia fizike ==
=== Klima ===
San Basile gëzon një klimë kryesisht të butë, e ndikuar padyshim nga të paktën dy faktorë: lartësia mesatare kodrinore dhe orografia e veçantë e territorit. Fshati ndodhet në një lartësi që varion nga 540 m deri në 570 m dhe ngrihet në këmbët e masivit malor më perëndimor të Parkut të Pollinos; kjo gjatë verës garanton temperatura ditore jo tepër të nxehta dhe mbrëmje të freskëta. Vjeshta është me shi, por me temperatura të këndshme. Stina e dimrit, falë pengesës që ofron në veri vargu i afërt i Pollinos, nuk është veçanërisht e ftohtë, megjithatë reshjet e borës nuk janë të rralla. Pason një pranverë zakonisht e qetë, me temperatura të buta dhe pak shi, sidomos në fillim. Stina e shirave zgjat nga nëntori deri në mars, dhe erërat janë përgjithësisht të lehta.
== Historia ==
San Basile është një nga komunat me origjinë shqiptare të ritit greko-katolik ose bizantin të pranishme në territorin kalabrez. U themelua nga një komunitet shqiptarësh rreth viteve 1475–1480, të ardhur në Itali pas vdekjes së [[Skënderbeu|Gjergj Kastriotit Skënderbeut]], për t'i shpëtuar pushtimit turk të Ballkanit dhe Moresë. U ngrit rreth qendrës fetare (cenobio) të Shën Vasilit Kraterete, nga e cila rrjedh edhe emri, dhe u vendos rreth manastirit basilian, sot Shenjtërorja e Shën Marisë Odigitria, një nga vetëm tri manastiret e ritit greko-bizantin që ekzistojnë në Itali.
Dokumenti i parë që dëshmon praninë e shqiptarëve janë Kapitujt e lidhur me peshkopin e Cassano all'Jonio-s (Marino Antonio Tomacelli), që datojnë në 1510.
Fshati u ngrit në veri të cenobit të lashtë, dhe shtëpitë e para u ndërtuan mbi lagjen (''gjitonia'') ''Kroj'', që në arbërisht do të thotë "burim".
Ishte feud i dukëve të Castrovillarit, i Nicola Interzato-s nga Cariati, i Francesco Campolongo-s nga Altomonte-s dhe më pas i familjes Rende të Bisignano-s.<ref>Giovan Battista Pacichelli, ''Il Regno di Napoli in prospettiva'', cituar te Franz Von Lobstein, ''Nobiltà e città calabresi infeudate'', Chiaravalle Centrale, Frama Sud, f. 23.</ref> Më 1617 kaloi te duka i Saracena-s, pastaj te abati i Castrovillarit dhe më në fund te princat e Scalea-s.
Ndër bijtë e tij më të shquar kujtojmë: Angelo Bellizzi (shek. XVIII), prift, teolog, historiograf dhe poet; Costantino Bellizzi (shek. XIX), hero i Rilindjes italiane.
Pikërisht për shkak të origjinës së saj, popullsia lokale flet gjuhën shqipe (''arbërisht'') dhe beson fenë e krishterë katolike të ritit lindor, duke ruajtur kostumet karakteristike femërore. Ndërgjegjja e përkatësisë në të njëjtën etni, edhe pse e shpërndarë dhe e copëzuar, kapet, ndër të tjera, në një moto shumë të përhapur, që shqipfolësit italo-shqiptarë e kujtojnë shpesh kur takohen: "''gjaku jonë i shprisht''" (fjalë për fjalë "gjaku ynë i shpërndarë").
=== Simbolet ===
Stema komunale u dha me Dekret të Presidentit të Republikës më 18 janar 1988.<ref>{{Cite web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.detail.html?2637|title=San Basile, decreto 1988-01-18 DPR, concessione di stemma e gonfalone|publisher=Archivio Centrale dello Stato|language=it}}</ref>
{{Blockquote|E artë, me figurën e Shën Vasilit, me ngjyrë lëkure, në madhështi, i mbuluar me mitër argjendi, i veshur me tunikë të gjerë të gjelbër, me krahët e shtrirë, duke bekuar me dorën e djathtë, duke mbajtur me dorën e majtë stafetën baritore (pastorale) blu, të vendosur vertikalisht. Zbukurime të jashtme si Komunë.|D.P.R. 18.01.1988}}
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
==== Kisha e Shën Gjon Pagëzorit ====
[[Skeda:Chiesa di San Giovanni Battista (San Basile) inside view02.jpg|thumb|150px|left|Brendia e Kishës së Shën Gjon Pagëzorit]]
Kisha e [[Gjon Pagëzori|Shën Gjon Pagëzorit]] u ndërtua pas ardhjes së shqiptarëve, në gjysmën e dytë të shekullit XVIII, saktësisht më 1791, siç dëshmon data e gdhendur në kornizën e vetë ndërtesës. Sipas dëshmive gojore, u ndërtua nga mjeshtër vendas dhe banorë të fshatit, që për ditë të tëra transportuan materialet e përdorura. Punime shumë më të gjera u kryen mbi ndërtesën falë përfshirjes së Kurisë Peshkopale të Cassano-s, nën të cilën varej San Basile; për këtë arsye, stili i kishës nuk është bizantin, por barok i vonë. Jashtësia e ndërtesës është e thjeshtë, me një kambanore jo shumë të lartë, të pajisur me kambana të ndërtuara më 1500, që i përkisnin sigurisht Manastirit të Colloreto-s. Hyrja kryesore përbëhet nga tri dyer druri, punë e zejtarisë vendase. Planimetria e kishës është me tri nefe, me altarin kryesor të vendosur nën harkun triumfal. Arkitektura e brendshme është tipike baroke, me friza dhe figura engjëllore.
Për ta përshtatur stilin me nevojat e veçanta të [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]], më 1930 altari kryesor u shemb për shkak të strukturës së tij të parregullt dhe u zëvendësua me një altar katror të mbuluar nga një tendë. Me formën katrore, Trupi dhe Gjaku i çmuar i Zotit tonë Jezu Krisht shpërndahen në katër pikat kryesore të botës. Altari ndahet nga pjesa tjetër e kishës nga një ndarëse druri e quajtur [[Ikonostasi|ikonostas]], dritare simbolike e përjetësisë. Ikonostasi është i pasur me ikona dhe piktura me vlerë.
==== Manastiri i Shën Marisë Odigitria ====
[[Skeda:Santuario Santa Maria Odigitria (Basile)01.jpg|thumb|left|Shenjtërorja e Shën Marisë Odigitria]]
Manastiri basilian i Shën Marisë Odigitria është vazhdimësia e manastirit të lashtë të Shën Vasilit Kraterete, i themeluar mes fundit të shekullit X dhe fillimit të shekullit XI. Ndodhet në një pozicion panoramik, në shpatet e maleve të pyllëzuara, mes masivit madhështor të Pollinos në veri dhe fushës së Sibarit poshtë, në lindje. Thuhet se një nga malet që dominon Manastirin dhe fshatin është krateri i një vullkani, prej nga rrjedh edhe emërtimi i lashtë "craterete" i dhënë Manastirit të Shën Vasilit (sipas prof. B. Cappelli, "craterete" nga ''crateròs'', "i fuqishmi, i forti": epitet për [[Vasili i Kajserit|Shën Vasilin e Madh]]).
Kisha e Shën Marisë Odigitria ruan me xhelozi, përballë altarit kryesor, një afresk që përfaqëson gjoksin e një Madone të veshur në blu nën një mantel të kuq, me kokën e kurorëzuar, nga e cila zbret deri te shpatullat një vello jeshile e çelët, mbi një aureolë të madhe të artë. Është një copë e afreskut të plotë, e shpëtuar në shekullin XIII, dhe mbetja e vetme e cenobit të lashtë të Shën Vasilit, që kishte ekzistuar tashmë për të paktën tri shekuj. Ikonostasi, ndarësja e lartë që ndan vimën ose shenjtëroren nga nefi, quhet kështu sepse është e stolisur me ikona të shenjta. Është karakteristikë e kishave të [[Liturgjia bizantine|ritit bizantin]] dhe e ka zanafillën pas rikthimit të kultit të imazheve të shenjta (viti 843).
[[Skeda:San Basile 09.jpg|thumb|[[Gjitonia]] (lagjja)]]
=== Arkitektura civile ===
[[Skeda:Statua Skanderbeg San Basile.jpg|thumb|150px|left|Statuja kalorësiake e Gjergj Kastriotit Skënderbeut]]
Në fshat ndodhet një monument kushtuar udhëheqësit [[Skënderbeu|Gjergj Kastriotit Skënderbeut]], hero kombëtar shqiptar.
Përbëhet nga një piedestal betoni, i lartë rreth dy metra, mbi të cilin qëndron një statujë prej bronzi, e lartë rreth katër metra, që përfaqëson heroin në betejë mbi kalë të ngritur, e realizuar në një kopje të vetme nga skulptori shqiptar Ardian Pepa.
Monumenti u përurua më 4 maj 2024,<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellacalabria.it/2024/05/04/san-basile-il-presidente-albanese-begaj-svela-il-monumento-dedicato-a-skanderbeg-foto-e-video/|title=San Basile, il presidente albanese Begaj svela il monumento dedicato a Skanderbeg – FOTO E VIDEO|website=Corriere della Calabria|date=2024-05-04|access-date=2024-05-10|language=it}}</ref> në praninë e autoriteteve të [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], të Rajonit të Kalabrisë dhe të [[Eparhia e Ungrës|Eparhisë së Ungrës]].
=== Të tjera ===
[[Skeda:San Basile 08.jpg|thumb|150px|''Kopela e At Çiçillit'', kishëz bizantine]]
Në territor gjenden gjithashtu ''Kisha e Shën Anës'' (''Kopela Sandë Anës – ka Konëza'') dhe ''Kopela Rinucit''.
== Shoqëria ==
[[Skeda:Straßenschild (San Basile).jpg|thumb|150px|Tabelë rrugore dygjuhëshe]]
=== Etnitë dhe pakicat e huaja ===
Sipas të dhënave ISTAT, më 31 dhjetor 2009 popullsia e huaj rezidente ishte 31 vetë. Kombësia më e përfaqësuar sipas përqindjes ndaj popullsisë totale rezidente ishte: [[Shqipëria]], 25 vetë (2,28%).
== Kultura ==
[[Skeda:Typical Arbëreshë female costumes.jpg|thumb|Kostume femërore arbëreshe, të veshura gjatë ''valljes'' tipike.]]
Më 25 maj festohet festa e shenjtorit mbrojtës [[Gjon Pagëzori|Shën Gjon Pagëzorit]]. Të mërkurën pas [[Rrëshajët|Rrëshajëve]], në nder të Shën Marisë së Mëshirës, zhvillohet një paradë me kostumin e veçantë shqiptar të zonës. Në periudhën e [[Pashkët|Pashkëve]] (''për Pashkët''), zhvillohen ''vallet'' në nder të heroit Skënderbeu, traditë popullore që sot, bashkë me gjuhën, rrezikon të humbasë.
== Ekonomia ==
Karakteristik është kultivimi i hardhive, prej të cilave përftohet [[Vera (pije alkoolike)|vera]] e "Murgeve", fisnike dhe e shijshme.
== Administrimi ==
[[Skeda:San Basile 03.jpg|thumb|150px|Bashkia, në Piazza Scanderbeg]]
=== "Një shtëpi në San Basile" ===
Në maj 2010, fshati u bë objekt lajmesh falë nismës "Një shtëpi në San Basile",<ref>{{Cite web|url=http://www.unacasaasanbasile.com/|title=Copia archiviata|access-date=2019-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630142954/http://www.unacasaasanbasile.com/|archive-date=2018-06-30|url-status=dead|language=it}}</ref> e kryetarit të atëhershëm të bashkisë Vincenzo Tamburi, që konsistonte në shitjen e disa shtëpive të pabanuara, duke nisur nga shifra 5 000 €, me qëllim nxitjen e ripopullimit të qendrës së banuar arbëreshe, duke i afruar kështu ata që në kohët e kaluara qenë të detyruar të braktisnin vendlindjen e tyre.
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Eparhia e Ungrës]]
* {{ill|Parku Kombëtar i Pollinos|it|Parco nazionale del Pollino}}
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.comune.sanbasile.cs.it/ Faqja zyrtare e bashkisë së Shën Vasilit]
{{Komunat e Provincës së Kozencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
qih9fgclelty8s61jq6hqaai9ms6f33
Singi
0
281137
3043290
3017491
2026-09-17T21:22:24Z
Leutrim.P
113691
Hiqet stampa per grisje, pas mos-shtimit te arsyes nga vet propozuesi, te cilin e kontaktova dhe ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Singi_(albanian_rapper)#Arsyeja
3043290
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Albanian artist}}
{{Infobox musical artist
| name = Singi
| alias = Singi, Singullar
| image =
| titulli = Singi 2020
| birth_name = Agon Anadolli
| birth_date = 1986/16/03
| years_active = 2005-present
| genre = Hip Hop
| occupation = Reper, Tekstshkrues
| label = Ham Squad Global
}}
Singullar është këngëtar i njohur. Agon Anadolli aka Singullar, eshte shume i njohur per rep real dhe duete me reperat me te mire te Kosoves.
==Karriera==
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Ahh".
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Terapia", në bashkëpunim me Alfayed.
Në vitin 2009, Singullar Kodoshi & 039 Crew publikojnë albumin "Embargo".
Në vitin 2010, Newporn publikojnë albumin "Newporn".
Më datë 1 Mars 2011, Dj Flow publikojnë videoklipin "N'qytetin Tem", në bashkëpunim me Lumi B, Singullar & Iliros. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Dj Flow marrin pjesë në Netët e Klipit Shqiptar 10 në vitin 2011.
Më datë 12 Tetor 2011, Mc Kresha & Lyrical Son publikojnë videoklipin "Kon Pe Shan Me Non", në bashkëpunim me Singullar. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Mc Kresha & Lyrical Son u paraqit në këto festivale: Netët e Klipit Shqiptar 11 (2012), Zhurma Show 2011 (2011).
Më datë 13 Korrik 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë videoklipin "H.S.L. (Ham Squad Life)", në bashkëpunim me Jeton.
Në vitin 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë albumin "Hip-Hop Me Ngjyra T'gjalla".
Më datë 13 Nëntor 2019, Mak Zøgaj publikon videoklipin "Karosel", në bashkëpunim me Singin. Teksti i këngës u shkrua nga Mak Zogaj & Singullar.
Më datë 3 Mars 2020, Singi publikon videoklipin "Drip", në bashkëpunim me Butën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.
Më datë 2 Prill 2020, Ledri Vula, Lyrical Son & Singullar publikojnë videoklipin "100".
Më datë 10 Prill 2020, Singi publikon videoklipin "KG", në bashkëpunim me Mc Kreshën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.<ref>https://www.teksteshqip.com/singullar-kodoshi/biografia</ref>
==Burime==
{{reflist}}
[[Kategoria:Lindje 1986]]
[[Kategoria:Njerëz nga Peja]]
76apv0i2w5rr00qg9k5cue6pcpc6jvi
3043292
3043290
2026-09-17T21:23:09Z
Leutrim.P
113691
added [[Category:Reperë shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043292
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Albanian artist}}
{{Infobox musical artist
| name = Singi
| alias = Singi, Singullar
| image =
| titulli = Singi 2020
| birth_name = Agon Anadolli
| birth_date = 1986/16/03
| years_active = 2005-present
| genre = Hip Hop
| occupation = Reper, Tekstshkrues
| label = Ham Squad Global
}}
Singullar është këngëtar i njohur. Agon Anadolli aka Singullar, eshte shume i njohur per rep real dhe duete me reperat me te mire te Kosoves.
==Karriera==
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Ahh".
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Terapia", në bashkëpunim me Alfayed.
Në vitin 2009, Singullar Kodoshi & 039 Crew publikojnë albumin "Embargo".
Në vitin 2010, Newporn publikojnë albumin "Newporn".
Më datë 1 Mars 2011, Dj Flow publikojnë videoklipin "N'qytetin Tem", në bashkëpunim me Lumi B, Singullar & Iliros. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Dj Flow marrin pjesë në Netët e Klipit Shqiptar 10 në vitin 2011.
Më datë 12 Tetor 2011, Mc Kresha & Lyrical Son publikojnë videoklipin "Kon Pe Shan Me Non", në bashkëpunim me Singullar. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Mc Kresha & Lyrical Son u paraqit në këto festivale: Netët e Klipit Shqiptar 11 (2012), Zhurma Show 2011 (2011).
Më datë 13 Korrik 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë videoklipin "H.S.L. (Ham Squad Life)", në bashkëpunim me Jeton.
Në vitin 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë albumin "Hip-Hop Me Ngjyra T'gjalla".
Më datë 13 Nëntor 2019, Mak Zøgaj publikon videoklipin "Karosel", në bashkëpunim me Singin. Teksti i këngës u shkrua nga Mak Zogaj & Singullar.
Më datë 3 Mars 2020, Singi publikon videoklipin "Drip", në bashkëpunim me Butën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.
Më datë 2 Prill 2020, Ledri Vula, Lyrical Son & Singullar publikojnë videoklipin "100".
Më datë 10 Prill 2020, Singi publikon videoklipin "KG", në bashkëpunim me Mc Kreshën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.<ref>https://www.teksteshqip.com/singullar-kodoshi/biografia</ref>
==Burime==
{{reflist}}
[[Kategoria:Lindje 1986]]
[[Kategoria:Njerëz nga Peja]]
[[Kategoria:Reperë shqiptarë të Kosovës]]
p5m8dfzzt5raf860xup8baci1mcl2m7
3043295
3043292
2026-09-17T21:24:23Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Singi (albanian rapper)]] te [[Singi]]
3043292
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Albanian artist}}
{{Infobox musical artist
| name = Singi
| alias = Singi, Singullar
| image =
| titulli = Singi 2020
| birth_name = Agon Anadolli
| birth_date = 1986/16/03
| years_active = 2005-present
| genre = Hip Hop
| occupation = Reper, Tekstshkrues
| label = Ham Squad Global
}}
Singullar është këngëtar i njohur. Agon Anadolli aka Singullar, eshte shume i njohur per rep real dhe duete me reperat me te mire te Kosoves.
==Karriera==
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Ahh".
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Terapia", në bashkëpunim me Alfayed.
Në vitin 2009, Singullar Kodoshi & 039 Crew publikojnë albumin "Embargo".
Në vitin 2010, Newporn publikojnë albumin "Newporn".
Më datë 1 Mars 2011, Dj Flow publikojnë videoklipin "N'qytetin Tem", në bashkëpunim me Lumi B, Singullar & Iliros. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Dj Flow marrin pjesë në Netët e Klipit Shqiptar 10 në vitin 2011.
Më datë 12 Tetor 2011, Mc Kresha & Lyrical Son publikojnë videoklipin "Kon Pe Shan Me Non", në bashkëpunim me Singullar. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Mc Kresha & Lyrical Son u paraqit në këto festivale: Netët e Klipit Shqiptar 11 (2012), Zhurma Show 2011 (2011).
Më datë 13 Korrik 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë videoklipin "H.S.L. (Ham Squad Life)", në bashkëpunim me Jeton.
Në vitin 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë albumin "Hip-Hop Me Ngjyra T'gjalla".
Më datë 13 Nëntor 2019, Mak Zøgaj publikon videoklipin "Karosel", në bashkëpunim me Singin. Teksti i këngës u shkrua nga Mak Zogaj & Singullar.
Më datë 3 Mars 2020, Singi publikon videoklipin "Drip", në bashkëpunim me Butën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.
Më datë 2 Prill 2020, Ledri Vula, Lyrical Son & Singullar publikojnë videoklipin "100".
Më datë 10 Prill 2020, Singi publikon videoklipin "KG", në bashkëpunim me Mc Kreshën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.<ref>https://www.teksteshqip.com/singullar-kodoshi/biografia</ref>
==Burime==
{{reflist}}
[[Kategoria:Lindje 1986]]
[[Kategoria:Njerëz nga Peja]]
[[Kategoria:Reperë shqiptarë të Kosovës]]
p5m8dfzzt5raf860xup8baci1mcl2m7
3043299
3043295
2026-09-17T21:26:33Z
Leutrim.P
113691
3043299
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Singi
| alias = Singi, Singullar
| image =
| titulli = Singi 2020
| birth_name = Agon Anadolli
| birth_date = 1986/16/03
| years_active = 2005-present
| genre = Hip Hop
| occupation = Reper, Tekstshkrues
| label = Ham Squad Global
}}
'''Singi''' është reper [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptar i Kosovës]], emri i vërtetë i të cilit është Agon Anadolli.
==Karriera==
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Ahh".
Më datë 5 Korrik 2007, Singullar Kodoshi publikon videoklipin "Terapia", në bashkëpunim me Alfayed.
Në vitin 2009, Singullar Kodoshi & 039 Crew publikojnë albumin "Embargo".
Në vitin 2010, Newporn publikojnë albumin "Newporn".
Më datë 1 Mars 2011, Dj Flow publikojnë videoklipin "N'qytetin Tem", në bashkëpunim me Lumi B, Singullar & Iliros. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Dj Flow marrin pjesë në Netët e Klipit Shqiptar 10 në vitin 2011.
Më datë 12 Tetor 2011, Mc Kresha & Lyrical Son publikojnë videoklipin "Kon Pe Shan Me Non", në bashkëpunim me Singullar. Videoklipi u prodhua nga Pinkmoon Creative. Me këtë këngë, Mc Kresha & Lyrical Son u paraqit në këto festivale: Netët e Klipit Shqiptar 11 (2012), Zhurma Show 2011 (2011).
Më datë 13 Korrik 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë videoklipin "H.S.L. (Ham Squad Life)", në bashkëpunim me Jeton.
Në vitin 2012, Singullar & Bloodychuck publikojnë albumin "Hip-Hop Me Ngjyra T'gjalla".
Më datë 13 Nëntor 2019, Mak Zøgaj publikon videoklipin "Karosel", në bashkëpunim me Singin. Teksti i këngës u shkrua nga Mak Zogaj & Singullar.
Më datë 3 Mars 2020, Singi publikon videoklipin "Drip", në bashkëpunim me Butën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.
Më datë 2 Prill 2020, Ledri Vula, Lyrical Son & Singullar publikojnë videoklipin "100".
Më datë 10 Prill 2020, Singi publikon videoklipin "KG", në bashkëpunim me Mc Kreshën. Produksioni audio u realizua nga Bloodychuck.<ref>https://www.teksteshqip.com/singullar-kodoshi/biografia</ref>
== Shih edhe ==
*
==Burime==
{{reflist}}
[[Kategoria:Lindje 1986]]
[[Kategoria:Njerëz nga Peja]]
[[Kategoria:Reperë shqiptarë të Kosovës]]
g8wja1x1urch0tmi89oui5dkm8350iw
Diskutim:Shqarthët
1
290479
3043358
3029618
2026-09-18T04:22:32Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Shqarthët/Arkivi 1]]
3043358
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Shqarthët/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
cvbuq7ajg3rpvs033hy4gbsv45se8vv
Granulimi
0
290651
3043375
2905976
2026-09-18T05:38:46Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043375
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Andhra_Pradesh_Royal_earrings_1st_Century_BCE.jpg|parapamje|{{Center|Granulimi në vathë indianë,}}]]
'''Granulimi''' është një teknikë e prodhimit të argjendarisë me anë të së cilës një sipërfaqe mbulohet me sfera ose kokrriza prej metali të çmuar. Teknika mendohet se ka origjinën e saj në [[Sumeri]] rreth 5,000 vjet më parë. Kjo teknikë u përhap më pas edhe në Evropën Jugore përmes [[Fenikasit|fenikasve]], të cilët kishin krijuar koloni në [[Sardenja|Sardenjë]], [[Siçilia|Siçili]] dhe [[Spanja|Spanjë]], si dhe përmes zejtarëve të Lindjes së Afërt.
Në mijëvjeçarin e parë p.e.s. teknika e granulimit u përdor nga [[etruskët]] të cilët jetonin në Italinë e sotme. Mjeshtrit grekë gjithashtu përdorën teknikën e granulimit, por që Etruria ishte ajo që ishte bërë e famshme në këtë zeje, pjesërisht për shkak të mistereve që rrethonin këtë proces. <ref>{{Cite web |url=http://www.langantiques.com/university/index.php/Granulation_and_its_Techniques |title=Kopje e arkivuar |access-date=8 korrik 2020 |archive-date=19 gusht 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819180346/http://www.langantiques.com/university/index.php/Granulation_and_its_Techniques |url-status=dead }}</ref>
'''Granulimi dekorativ''' mund të përdoret në tre mënyra të ndryshme. Stili i skicës, në të cilin linjat e drithërave përdoren si një shtesë e formave. Stili i siluetës, në të cilin figurat jepen me masa të ngurta kokrrizash dhe stil i siluetës së rezervuar, një teknikë shumë e rrallë në të cilën sfondi mbushet me kokrra, ndërsa tiparet kryesore janë të ngulitura, por të cilat mbesin të padekoruara.
== Shih edhe ==
* [[Filigrani]]
* [[Filigranologjia]]
== Burimet ==
{{Reflist}}Higgins, R.A., 1980. Greek and Roman Jewellery. London, Second Edition.
[[Kategoria:Përpunim i metaleve]]
[[Kategoria:Ar]]
[[Kategoria:Argjend]]
[[Kategoria:Metale të çmuara]]
jnahr3q7se0hrydlj93cdrwtoxqtwpk
Diskutim:Piramidat e Egjiptit/Arkivi 1
1
293325
3043347
2796340
2026-09-18T04:17:15Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Piramidat e Egjiptit]]
3043347
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Ndryshime te lidhjet e jashtme ==
Përshëndetje, redaktorë!
Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Piramidat e Egjiptit]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1995210 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://africa.reuters.com/top/news/usnJOE4AA0H1.html
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://africa.reuters.com/top/news/usnJOE4AA0H1.html
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080511163647/http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/geog101/textbook/connections/connections_dating_pyramids.html te http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/geog101/textbook/connections/connections_dating_pyramids.html
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20171226150557/http://www.whtour.org/86 te http://www.whtour.org/86
Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat.
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 06:26 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2038605 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160426193807/http://m.livescience.com/ për lidhjen http://m.livescience.com/.
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://africa.reuters.com/top/news/usnJOE4AA0H1.html
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://africa.reuters.com/top/news/usnJOE4AA0H1.html
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 08:13 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2116526 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160426193807/http://m.livescience.com/ për lidhjen http://m.livescience.com/.
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://africa.reuters.com/top/news/usnJOE4AA0H1.html.
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://africa.reuters.com/top/news/usnJOE4AA0H1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080511163647/http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/geog101/textbook/connections/connections_dating_pyramids.html për lidhjen http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/geog101/textbook/connections/connections_dating_pyramids.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171226150557/http://www.whtour.org/86 për lidhjen http://www.whtour.org/86.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 10:43 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2145985 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://news.yahoo.com/s/ap/20080606/ap_on_re_mi_ea/egypt_missing_pyramid;_ylt=AtJMeqg4khfjCZgFw4P7z5us0NUE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2020 07:31 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2171700 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110808170642/http://library.thinkquest.org/C0123829/ për lidhjen http://library.thinkquest.org/C0123829/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 08:45 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2178418 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160409180155/http://m.livescience.com/45285-how-egyptians-moved-pyramid-stones.html për lidhjen http://m.livescience.com/45285-how-egyptians-moved-pyramid-stones.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 14:27 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2240965 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081204030442/http://news.nationalgeographic.com/news/2008/11/081111-new-pyramid-egypt.html për lidhjen http://news.nationalgeographic.com/news/2008/11/081111-new-pyramid-egypt.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 gusht 2021 05:58 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2245483 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111002191314/http://www.nationalgeographic.com/pyramids/menkaure.html për lidhjen http://www.nationalgeographic.com/pyramids/menkaure.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shtator 2021 19:47 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2790445 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110517063335/http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/burialcustoms/mastaba.html për lidhjen http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/burialcustoms/mastaba.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130722231319/http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/burialcustoms/earlydynastic.html për lidhjen http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/burialcustoms/earlydynastic.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 prill 2025 12:32 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Piramidat e Egjiptit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029423 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120516065027/http://www.narmer.pl/indexen.htm për lidhjen http://www.narmer.pl/indexen.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 06:24 (CEST)
li97vws9kvg9n59i75oyy4mll10i0rt
Diskutim:Ryan Dahl
1
296834
3043360
3029475
2026-09-18T04:22:59Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ryan Dahl/Arkivi 1]]
3043360
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Ryan Dahl/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
emh7c60tgyhydx05k9czmcg980eilee
Dokumentimi dhe Qendra Kulturore e Romëve
0
302061
3043237
3039526
2026-09-17T16:12:44Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043237
wikitext
text/x-wiki
Qendra e '''Dokumentimit dhe Kulturës së Romëve dhe Romëve Gjermanë''' u krijua në [[Hajdelberg|Heidelberg]], [[Gjermania|Gjermani]], në fillim të viteve 1990, si përkujtimore për Sintit dhe Romët që u vranë nga Partia Nacional Socialiste.<ref>{{Cito web|title=Sinti und Roma - Heidelberg|url=http://www.sintiundroma.de/en/centre/exhibitions/heidelberg.html|url-status=live|access-date=2016-12-15|website=www.sintiundroma.de|language=en}}</ref> Pas disa viteve të punës shtesë për mbledhjen e historive nga viktimat, kryerjen e kërkimeve dhe konvertimin, kompleksi i ndërtesës u hap ceremonialisht për publikun në 16 Mars 1997 dhe u mbështet nga pjesëmarrja e shumë të mbijetuarve. Është ekspozita e parë e përhershme në botë mbi gjenocidin e kryer mbi [[Romët]] nga [[Nazizmi|nazistët]] . Qendra e dokumentacionit ka tre nivele dhe mbulon një sipërfaqe prej gati 700 metrash katrorë, dhe ndjek historitë e persekutimit të Romëve nën Nacional Socializmin.<ref name=":0">{{Cito web|title=Sinti und Roma - Building|url=http://www.sintiundroma.de/no_cache/en/centre/about-us/building.html?sword_list%5B0%5D=building|url-status=live|access-date=2016-12-15|website=www.sintiundroma.de|language=en}}</ref> Institucioni mbikëqyret nga Këshilli Qendror i Sintit Gjerman dhe Rom, i mbështetur nga qyteti i Heidelberg, dhe është përfitues i fondeve speciale nga Qeveria Federale Gjermane dhe toka e [[Baden-Vyrtemberg|Baden-Württemberg]] .
== Përshkrim ==
Niveli i parë i ekspozitës është krijuar për të shfaqur jetën e përditshme të pakicës në një kat, dhe në katin e dytë aparatin e persekutimit dhe terrorin. Arkitekti i Gjermanisë Lindore të qendrës, Dieter Quast, bëri qëllimisht këtë ndarje si hapësinore ashtu edhe në vetë ekspozitën.<ref>{{Cito web|last=Hendel|first=archINFORM – Sascha|title=Dieter Quast|url=https://eng.archinform.net/arch/73942.htm|url-status=dead|access-date=2016-12-15|website=eng.archinform.net|language=en|archive-date=3 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210403222400/https://www.archinform.net/arch/73942.htm}}</ref> Në të njëjtën kohë, ato janë të lidhura me njëra-tjetrën në një mënyrë që të krijojë një tension të vazhdueshëm, i cili jo vetëm që i sfidon vizitorët të reflektojnë në mënyrë kritike në dokumentet e prodhuara nga autorët e veprës, por gjithashtu i nxit ata të tregojnë mirëkuptim empatik për viktimat.<ref name=":0"/>
Të tre pjesët e ndërtesës historike të rindërtuar në Oberen Fauken Pelz u ndërtuan të gjitha rreth oborrit të saj me pamje nga lindja. Në anën jugore u shtua një seksion i ri mbi qemerin historik të bodrumit për të shërbyer si holl dhe hyrje kryesore e ekspozitës. Nën këtë janë disa salla prezantimesh dhe ligjëratash. E dyta është një depo e shekullit të 18-të që ishte pajisur për ekspozitën e dokumentarit. Papafingoja e magazinës shërbente si shteg përkujtimor nëpër pjesën e fundit të ekspozitës.<ref name=":0"/> Së fundmi, seksioni verior u ndërtua fillimisht rreth vitit 1900, dhe dikur ishte teatri dhe restoranti "Zum Faulen Pelz". Ai u shndërrua në zyrën e administratës si të Qendrës së Dokumentacionit dhe Kulturës ashtu edhe të Zentralrat Deutscher Sinti dhe Romëve.
Midis tyre është zyra e Romani Rose, kryetari i Këshillit Qendror dhe drejtori i qendrës. Duke qenë vetë pakica rome dhe sinti, dhe si dikush që humbi 13 anëtarë të familjes në kampe përqendrimi, ai ka qenë shumë i përkushtuar për të parë Qendrën të përparojë dhe për të transmetuar me saktësi historitë e të përndjekurve.<ref name=":1">{{Cito web|last=www.liwintermedia.com|first=liw intermedia -|title=The Romani Elders|url=http://www.theromanielders.org/elders/2/7/|url-status=live|access-date=2016-12-15|website=www.theromanielders.org|language=en}}</ref> Sukseset e tij domethënëse përfshijnë njohjen e Sintit Gjerman dhe Romëve si një pakicë kombëtare sipas kushteve të Marrëveshjes Kornizë për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare të Këshillit të Evropës, dhe të qenit drejtor i Dokumentimit dhe Qendrës Kulturore të Sintit Gjerman dhe Rom . Rose shkroi:<ref>{{Cito web|last=Rose|first=Romani|title=The Nazi Genocide of the Sinti and Roma|url=http://gff-szeged.hu/uploads/fm/romani_rose_szeged.pdf|url-status=dead|access-date=2019-09-25|language=en|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220213142/http://gff-szeged.hu/uploads/fm/romani_rose_szeged.pdf}}</ref><blockquote>Nga ana hebraike ishte natyrisht një çështje pas përfundimit të luftës që krimet e kryera kundër hebrenjve do të dokumentoheshin në mënyrë gjithëpërfshirëse. Institucionet hebraike bënë të pamundurën për të siguruar që Holokausti kundër hebrenjve evropianë ishte sjellë në vëmendjen e publikut dhe nuk mund të harrohet kurrë. Që nga fillimi, qëllimi kryesor i lëvizjes për të drejtat civile të Sintit dhe Romëve Gjermanë ka qenë krijimi i një Qendre që do të shikonte dhe rivlerësonte historinë tonë - në veçanti atë të gjenocidit - dhe ta ankoronte atë në kujtesën kolektive. Ne e kuptuam që kjo detyrë ishte një kontribut i domosdoshëm si për vetëkuptimin demokratik ashtu edhe për kulturën politike të Republikës Federale të Gjermanisë. Është dashur të tregohet se paragjykimet dhe diskriminimi shtetëror ku bazohen drejtpërdrejtë në paragjykimet racore dhe strukturat e mendimit të Nacional Socialistëve vazhdojnë edhe sot e kësaj dite dhe mbajnë qëndrimin e tyre mbi imazhin e pakicës sonë në publik. . . Është thelbësore që realiteti i jetës së Romëve të ndahet nga klishetë anti-cigane, të cilat për shekuj me radhë kanë zënë rrënjë në ndërgjegjen kolektive të shoqërisë dhe janë shfrytëzuar nga propaganda nacional-socialiste. Prandaj është me rëndësi jetike që dokumentet përbuzëse të autorëve, ku Romët shfaqen thjesht si objekte, të krahasohen dhe të kontrastohen me raportet dhe dëshmitë autentike të të mbijetuarve. Këto veçanërisht përfshijnë fotografitë e vjetra familjare, të cilat japin një pasqyrë të rrethanave personale të njerëzve dhe tregojnë larminë e mënyrave në të cilat Romët ishin të përfshirë në jetën e shoqërisë përpara se Nazistët t'i përjashtonin ato nga të gjitha fushat e jetës publike. Marrëdhënia midis këtyre dy niveleve - normaliteti dhe jeta e përditshme e pakicës nga njëra anë, dhe terrori dhe persekutimi nga ana tjetër - zbulon në të njëjtën kohë se dokumentet abstrakte të shfarosjes së organizuar burokratikisht qëndronin për jetë të panumërta të shkatërruara dhe për fatet njerëzore .</blockquote>Krahas funksionit të saj si një muze për historinë bashkëkohore dhe një sit për të përkujtuar të kaluarën, qendra gjithashtu ofron një mjedis për takime dhe dialogje. Një pjesë e konsiderueshme e punës së saj për marrëdhëniet me publikun i kushtohet të drejtave të njeriut dhe duke u siguruar që asnjë grup ose pakicë të mos neglizhohet siç ishin romët për katër dekada pas Luftës së Dytë Botërore. Qendra kërkon të japë hua për të gjithë ata që kanë vuajtur nga diskriminimi dhe dhunaraciste. Në funksion të persekutimit të Romëve nën [[Nazizmi|Nacional Socializmin]], Qendra ndien një detyrim për të siguruar një forum për debat kritik mbi çështjet e ngutshme socio-politike.
Një nga detyrat e qendrës është të dokumentojë historinë 600-vjeçare të Romëve në Gjermani, por fokusi kryesor i saj mbeten aktet e gjenocidit të kryera nga Nacional Socialistët: akte që u shtypën nga vetëdija publike për disa dekada. Prandaj, që kur u themelua, qendra i ka dhënë përparësi intervistimit të viktimave të Holokaustit të mbijetuara dhe ruajtjes së kujtimeve të tyre në video kaseta. Përveç kryerjes së hulumtimeve të gjera të arkivave brenda dhe jashtë vendit, stafi i qendrës mbledh sistematikisht dëshmi personale nga të mbijetuarit dhe të afërmit e tyre. Fotografitë e vjetra familjare kanë një interes të veçantë në këtë drejtim, pasi fotografitë shërbejnë si një medium për të treguar se si u shkatërruan jeta e viktimave të panumërta.
Një pjesë tjetër e punës së qendrës është prezantimi i kontributeve kulturore të minoritetit Rom në fushat e letërsisë, arteve figurative dhe muzikës, duke ndihmuar kështu në prishjen e stereotipave. Për këtë qëllim, Qendra organizon konferenca dhe seminare së bashku me ekspertë nga Gjermania dhe vendet e tjera. Çdo pranverë dhe vjeshtë, ai drejton një program të ngjarjeve publike që përfshin leksione, ekspozita, filma, koncerte dhe ekskursione.
== Edukimi për romët ==
Në vitin 1990, [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë]] (OSBE) njohu pozicionin e prekshëm të Romëve dhe Sinteve (romëve në Gjermani) në lidhje me urrejtjen racore dhe etnike, ksenofobinë dhe diskriminimin. Që atëherë OSBE-ja është zotuar të promovojë të drejtat e njeriut të Romëve dhe integrimin e tyre në shoqëri. Shtetet pjesëmarrëse të OSBE-së janë zotuar të promovojnë përkujtimin dhe edukimin në lidhje me këtë dhe gjenocidet e tjera. Ata janë zotuar gjithashtu të ndërmarrin masa efektive për të eleminuar diskriminimin ndaj Romëve dhe për të rritur njohjen e tyre publike.<ref name=":2">{{Cito web|title=Teaching about and Commemorating the Roma and Sinti Genocide: Practices within the OSCE Area {{!}} OSCE|url=http://www.osce.org/romasintigenocide|url-status=live|access-date=2016-12-15|website=www.osce.org|pages=18–23|language=en}}</ref> Për të përkujtuar 70 vjetorin e përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, ODIHR ( Zyra për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut ) publikoi raportin ''Mësimdhënia në lidhje me dhe Përkujtimin e Gjenocidit të Romëve dhe Sinti .''
Në këtë raport, 34 nga 57 Shtetet pjesëmarrëse të OSBE-së iu përgjigjën pyetësorit të ODIHR-it mbi mësimin dhe përkujtimin e gjenocidit të Romëve. Përgjigjet tregojnë një nivel të përgjithshëm të ndërgjegjësimit se Romët ishin viktima të gjenocidit gjatë Luftës së Dytë Botërore, por shumë njerëz nuk e dinin se në çfarë masë ishin persekutuar.<ref name=":2"/> 20 vende (59%) nga 34 Shtetet pjesëmarrëse raportuan se gjenocidi i Romëve mësohet të paktën me një nivel arsimor. Nëntë vende (26.5 %) thanë se disa informacione në lidhje me gjenocidin rom sigurohen ose janë në dispozicion për t'u mësuar nga mësuesit që në arsimin fillor. Shumica e të anketuarve, gjithsej 19 (56 përqind) treguan se mësohet në nivelin e mesëm. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se një mësim u kushtohet romëve, por që informacioni në lidhje me persekutimin dhe gjenocidin nga nazistët është ose mund të përfshihet brenda kurrikulës kryesore. Për shembull, katër shtete pjesëmarrëse vunë në dukje se ndërsa gjenocidi i Romëvenuk përmendet qartë në librat shkollorë, mësuesit mund të zgjedhin të përfshijnë informacione të tilla ndërsa japin mësime për Luftën e Dytë Botërore, Holokaustin ose totalitarizmin, megjithëse nuk mund të kërkohet në mënyrë rigoroze.
Kur shtetet u pyetën se cila ditë specifike përkujton gjenocidin rom, 12 vende (35%) u përgjigjën se viktimat e gjenocidit rom përkujtohen në 27 janar, Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit . Shtatë vende treguan se viktimat përkujtohen në 2 Gusht, ditën rreth 23,000 Romë u mblodhën dhe u larguan nga SS dhe u dërguan në Auschwitz . Gjashtë vende (18 %) treguan data të tjera të ndryshme përkujtimore.<ref name=":2"/> Katërmbëdhjetë Shtete pjesëmarrëse (41%) që iu përgjigjën pyetësorit të ODIHR-it ofruan informacion mbi vendet përkujtimore që janë caktuar nga qeveria. Një i anketuar iu referua Këshillit Qendror të Sinti dhe Romëve Gjermanë (Zentralrat Deutscher Sinti und Roma) si një burim i rëndësishëm për të hyrë në informacione të mëtejshme dhe për të mësuar më shumë rreth kampeve, memorialeve dhe ngjarjeve përkujtimore në të gjithë Evropën, kjo përfshinte Qendrën e Dokumentimit dhe Kulturës së Romëve dhe Romëve Gjermanë.
== Çmimi Evropian për të Drejtat Civile të Romëve ==
Çmimi Evropian për të Drejtat Civile të Romëve, i cili u dhurua nga Fondacioni Manfred Lautenschläger dhe u krijua me rastin e 10 vjetorit të themelimit të Dokumentacionit dhe Qendrës Kulturore të Romëve në nëntor 2007, dhënë për herë të parë në dhjetor 2008. Çmimi mbështet përpjekjet politike dhe sociale për mbrojtjen e qëndrueshme të njerëzve të prekur nga diskriminimi, në mënyrë që t'u mundësojë atyre të bëjnë një jetë të pavarur. Çmimi nderon individë, grupe ose institucione kryesisht nga shumica, të cilët përballen me përgjegjësinë historike dhe kanë qenë shembullorë në thirrjen për një përmirësim të situatës së të drejtave të njeriut dhe të Romëve.<ref>{{Cite web|url=http://www.buergerrechtspreis.de/en/prize.html|title=European Civil Rights Prize Homepage|access-date=3 prill 2021|archive-date=16 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160616151303/http://www.buergerrechtspreis.de/en/prize.html|language=en|url-status=dead}}</ref>
== Referime ==
[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]
[[Kategoria:Kultura e komunitetit Rom]]
ia3qcmwxab1cw8nc67sinqd9755vwdv
Diskutim:Dokumentimi dhe Qendra Kulturore e Romëve
1
302452
3043238
2219399
2026-09-17T16:12:45Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043238
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dokumentimi dhe Qendra Kulturore e Romëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219398 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161220213142/http://gff-szeged.hu/uploads/fm/romani_rose_szeged.pdf për lidhjen http://gff-szeged.hu/uploads/fm/romani_rose_szeged.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160616151303/http://www.buergerrechtspreis.de/en/prize.html për lidhjen http://www.buergerrechtspreis.de/en/prize.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 prill 2021 15:14 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dokumentimi dhe Qendra Kulturore e Romëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043237 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210403222400/https://www.archinform.net/arch/73942.htm për lidhjen https://eng.archinform.net/arch/73942.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 18:12 (CEST)
3vborvap57n2e54zwvd161y3n9oczmr
Muzeu Historik i Tepelenës
0
302478
3043392
2869936
2026-09-18T10:11:22Z
Zbulimi
166213
3043392
wikitext
text/x-wiki
Ky muze ndodhet në qendër të qytetit të Tepelenës <ref>https://akt.gov.al/trashegimia/muzeu-historik-i-tepelenes/</ref>, në Shqipëri. Në të gjenden objekte që i përkasin periudhave të ndryshme të historisë shqiptare, përfshirë objekte arkeologjike, historike e etnografike, si dhe dokumente që lidhen me historinë e Tepelenës <ref>https://rtsh.al/muzeu-historik-ne-tepelene-destinacion-i-preferuar-per-turistet/</ref>.
Objektet e ekspozuara në muze <ref>https://rtsh.al/muzeu-historik-ne-tepelene-400-vizitore-ne-tri-muajt-e-veres-kryesisht-te-huaj/</ref> përfaqësojnë mënyrën e jetesës në rajonin e Tepelenës gjatë periudhave të ndryshme historike, duke filluar nga Epoka e Bronzit e deri në ditët e sotme. Objektet më të rëndësishme janë të ekspozuara në pavijonet arkeologjike <ref>https://www.youtube.com/watch?v=djdGfJPPsq8/</ref>.
Ndër periudhat më të rëndësishme të përfaqësuara në muze është koha e Ali Pashë Tepelenës <ref>https://ata.gov.al/2023/07/10/dhurohen-dokumente-mbi-luanin-e-janines/</ref>, si dhe periudha e luftës për Pavarësinë e Shqipërisë, betejat e Vlorës dhe lufta kundër forcave gjermane për çlirimin e vendit.
== Burimet ==
[[Kategoria:Muze historikë në Shqipëri]]
[[Kategoria:Tepelenë]]
[[Kategoria:Ndërtimtari]]
lxwljiel3necx5yyoca4glerickr6x7
Dorpell
0
303712
3043242
2958748
2026-09-17T16:30:49Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043242
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Fotoimedorpell0001.jpg|parapamje|235x235px|Dorian Pellumbi gjatë një shooting fotografik në Bologna, Itali]]
Dorpell, pseudonimi i Dorian Pellumbi ([[Korça|Korcë]], [[23 Maj]] [[1987]]), është një [[Fotografia|fotograf]], blogger dhe artist [[shqiptar]].
Ka nisur karierën e tij si fotograf i pejsazheve natyrale dhe atyre urbane në vitin 2006 mbas transferimit në shtetin fqinj të Italisë.
Dorian Pellumbi është më së tepërmi i njohur për stilin e tij fotografik të vecantë të perfaqësuar nga atmosferat ëndërruese plotngjyrëshe dhe nga përdorimi i dritës natyrale në mënyrë personale.<ref>{{Cite web|last=Revista|first=Elegancë|date=2020-10-12|title=Dorian Pellumbi në ndjekje të dritës|url=https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/|url-status=dead|access-date=2021-06-14|website=Elegance|language=sq|archive-date=26 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126115010/https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/}}</ref>
== Ambasador ==
* Dorian Pellumbi në vitin [[2018]] ka përfaqësuar kollosin teknollogjik [[Samsung]]<ref>{{Cite web|last=Samsung|first=Italia|title=Dorpell - Sfida One Charge - Samsung Galaxy Note 9|url=https://www.samsung.com/it/smartphones/galaxy-note9/one-charge-challenge/|url-status=live|access-date=2021-06-14|website=Samsung it|language=it-IT}}</ref> duke u emëruar në rrjetet sociale [[Instagram]] dhe [[Facebook]] si ambasador i firmës për repartin e telefonave smartphone. Gjatë këti viti po ashtu ai ka qënë pjesë e grupit të fotografëve zyrtarë te [[Samsung]].
* Gjatë vitit [[2020]] Dorian Pellumbi ka gjithashtu përfaqësuar si ambasador dhe si realizues i imazheve dhe videove profesionale për Huawei.
* Nga viti 2019 Dorian Pellumbi përfaqëson me imazhin e tij firmën e njohur të materialeve fotografike [https://haidaphoto.com/en/news001-1226.html Haida]<ref>{{Cite web|last=Haida|first=Photo|date=2019|title=Dorpell - Photographer Ambassador|url=https://haidaphoto.com/en/news001-1226.html|url-status=live|access-date=2021-06-14|website=haidaphoto.com|language=zh-tw}}</ref>
[[Skeda:Dorianpellumbimestevemccurry.jpg|parapamje|199x199px|Dorian Pellumbi (majtas) në një bisedë me [https://www.stevemccurry.com/ Steve McCurry] (në të djathtë)]]
== Bashkëpunime ==
Dorian Pellumbi ne cilësinë e fotografit ka bashkëpunuar dhe vazhdon të bashkëpunojë me disa nga entet publike dhe private më të rëndësishme në fushen e turismit ndërkombëtar por dhe në fusha të tjera.
disa prej tyre janë:
* [https://www.myswitzerland.com/it/ Enti zyrtar i turizmit në Zvicër]. Në vitin [[2019|2019.]]<ref name=":0">{{Cite web|last=Dorian|first=Pellumbi|date=2018|title=dorpell Faqja Zyrtare|url=https://www.dorpell.com/it/home|url-status=live|access-date=2021-06-14|website=Dorpell - DORIAN PELLUMBI - Content Creator & Media Specialist|language=it}}</ref>
* Enti local i turizmit në [[Bolonja|Bologna]], [[Italia|Itali]] [https://www.instagram.com/visitbo/?hl=it Visitbo]. [[2016]] - [[2021]].<ref name=":0" />
* [[Lufthansa|Lufthansa.]] [[2019]]<ref name=":1">{{Cite web|last=Portali|first=Turistipercaso|date=2019|title=Dorpell - #InspiringKrakow #CityOfTheMonth con Lufthansa|url=https://turistipercaso.it/cracovia/80806/inspiringkrakow-una-scoperta-inaspettata-con-cityo.html|url-status=live|access-date=2021-06-14|website=Turisti per Caso|language=it}}</ref>.
* [https://www.polonia.travel/it Polonia Travel]<ref name=":1" />. [[2019]].
* [https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate?gclid=CjwKCAjw_JuGBhBkEiwA1xmbRcpxcpLXr4ugu3bNvrOHVMIYCNe1mH8j_CQGRfHP2KwGX0psbWOCqBoCb88QAvD_BwE Visit Trentino] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210826172534/https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate |date=26 gusht 2021 }}. [[2017|2017.]]
* [https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ Telepass] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ |date=14 qershor 2021 }}<ref>{{Cite web|last=Portale|first=Telepass|date=2020-07-27|title=Varese coast to coast - Dorpell (Dorian Pellumbi)|url=https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/|url-status=dead|access-date=2021-06-14|website=T va di partire?|language=it-IT|archive-date=14 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/}}</ref>. [[2020]].
* [https://www.jaguarlandrover.com/ Jaguar Land Rover]<ref name=":0" />. [[2019|2019.]]
* [https://www.jeep.com/ Jeep]<ref name=":0" />. [[2018|2018.]]
* [https://www.googleadservices.com/pagead/aclk?sa=L&ai=DChcSEwiygueDgJfxAhWMkbIKHXGxAOwYABAAGgJscg&ohost=www.google.com&cid=CAESQOD2jDwYzfKdW48JES22Zerbf0wx1BI3qNtwbGmQ1nF4u-4ulBnpn-MBAMIhE0wsDcOSpN2WzHcw-xWKVAVDUl8&sig=AOD64_2-F60oRI8RH5XfoBCSRok598Sh-Q&q&adurl&ved=2ahUKEwig2dSDgJfxAhVSqosKHexmA4sQ0Qx6BAgDEAE Kia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210826172608/https://www.kia.com/it/?&cmpid=ppc%7cKia_ITA_BRD_DFD_EXT_PHR_STD_Kia_Brand_KML_EUR%7cgoogle%7ce%7ckia&gclid=CJa-s8qaz_ICFfIHrQYdpmcKWw&gclsrc=ds |date=26 gusht 2021 }}. [[2018|2018.]]<ref name=":0" />
* [[Sony]] [[2018|2018.]]<ref>{{Cite web|last=Sony Alpha|first=Universe|title=How To Photograph Twinkling Holiday Lights - Dorian Pellumbi|url=https://alphauniverse.com/stories/how-to-photograph-twinkling-holiday-lights/|url-status=live|access-date=2021-06-14|website=Sony {{!}} Alpha Universe|language=en-us}}</ref>
== Shënime ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* [https://www.dorpell.com/ Dorpell Faqja Zyrtare] Websiti Zyrtar i Dorian Pellumbi
* [https://www.instagram.com/dorpell/?hl=it Dorpell Gallery] galeria ne Instagram.
[[Kategoria:Fotografë shqiptarë]]
[[Kategoria:Njerëz nga Korça]]
[[Kategoria:Lindje 1987]]
kidvh79ocw70cu117hir1esv79szjdz
Fuqizimi i të rinjve
0
304693
3043323
3039549
2026-09-18T00:46:57Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043323
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Malala_Yousafzai_2015.jpg|parapamje| [[Malala Yousafzai]], një aktiviste për arsimin e femrave dhe laureatja më e re e Çmimit Nobel.]]
Fuqizimi i të rinjve është një proces ku [[Fëmija|fëmijët]] dhe të rinjtë inkurajohen të marrin përsipër jetën e tyre. Ata e bëjnë këtë duke adresuar situatën e tyre dhe pastaj marrin masa në mënyrë që të përmirësojnë qasjen e tyre në burime dhe të transformojnë vetëdijen e tyre përmes besimeve, vlerave dhe qëndrimeve të tyre. Fuqizimi i të rinjve synon të përmirësojë cilësinë e jetës. Fuqizimi i të rinjve arrihet përmes pjesëmarrjes në programet e fuqizimit të të rinjve. Sidoqoftë, studiuesit argumentojnë se zbatimi i të drejtave të fëmijëve duhet të shkojë përtej të mësuarit rreth të drejtave zyrtare dhe procedurave për të lindur një përvojë konkrete të të drejtave. Ekzistojnë modele të shumta që programet e fuqizimit të të rinjve përdorin dhe që i ndihmojnë të rinjtë të arrijnë fuqizimin. Një larmi iniciativash për fuqizimin e të rinjve janë duke u zhvilluar në të gjithë botën. Këto programe mund të bëhen përmes organizatave jofitimprurëse, organizatave qeveritare, shkollave ose organizatave private.
Fuqizimi i të rinjve është i ndryshëm nga zhvillimi i të rinjve, sepse zhvillimi përqendrohet tek individët në zhvillim, ndërsa fuqizimi përqendrohet në krijimin e një ndryshimi më të madh të komunitetit, mbështetur në zhvillimin e kapaciteteve individuale.<ref name=":9">{{Cito web|last=Ledford|first=Meredith King|last2=Lucas|first2=Bronwyn|date=2013|title=Youth Empowerment: The theory and its implementation|url=http://www.youthempoweredsolutions.org/wp-content/uploads/2013/11/Youth_Empowerment_The_Theory_and_Its_Implementation_YES-11-13-13.pdf|access-date=21 nëntor 2015|website=Youth Empowerment Solutions|publisher=Youth Empowerment Solutions|archive-date=16 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516224609/http://www.youthempoweredsolutions.org/wp-content/uploads/2013/11/Youth_Empowerment_The_Theory_and_Its_Implementation_YES-11-13-13.pdf|url-status=dead}}</ref>
Lëvizjet e fuqizimit, përfshirë fuqizimin e të rinjve, fillojnë, marrin vrull, bëhen të zbatueshme dhe bëhen të institucionalizuara.<ref name=":0"/> Fuqizimi i të rinjve shpesh adresohet si një portë drejt [[Kapitali ndërmjet brezave|barazisë ndërmjet brezave]], [[Angazhimi qytetar|angazhimit qytetar]] dhe [[Ndërtimi i demokracisë|ndërtimit të demokracisë]]. Aktivitetet mund të përqendrohen në [[Media e drejtuar nga të rinjtë|mediat e drejtuara nga të]] rinjtë, të [[Të drejtat e të rinjve|drejtat e të rinjve]], [[Këshilli rinor|këshillat]] rinorë[[Aktivizmi|, aktivizmin e të]] rinjve, përfshirjen e të rinjve në vendimmarrjen e komunitetit,<ref name="Sazama, J. 2006">Sazama, J. & Young, K. (2006) ''15 Points to Successfully Involving Youth in Decision-Making,'' Boston: Youth jHGbagY On Board.</ref> dhe metoda të tjera.
== Elementet e fuqizimit ==
=== Teoria e fuqizimit ===
Teoria e fuqizimit përqendrohet në proceset që mundësojnë pjesëmarrjen; rrisin kontrollin përmes vendimmarrjes së përbashkët; dhe të krijojnë mundësi për të mësuar, praktikuar dhe rritur aftësitë.<ref>{{Cite book|last=Zimmerman|first=Marc A.|title=Handbook of Community Psychology|date=2000-01-01|publisher=Springer US|isbn=9781461368816|editor-last=Rappaport|editor-first=Julian|pages=43–63|language=en|chapter=Empowerment Theory|doi=10.1007/978-1-4615-4193-6_2|editor-last2=Seidman|editor-first2=Edward}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Zimmerman|first=Marc A.|date=1995-10-01|title=Psychological empowerment: Issues and illustrations|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/117117/1/ajcpbf02506983.pdf|journal=American Journal of Community Psychology|language=en|volume=23|issue=5|pages=581–599|doi=10.1007/BF02506983|issn=1573-2770|pmid=8851341}}</ref> Teoria e fuqizimit sugjeron që angazhimi i të rinjve në aktivitete pro-shoqërore, kuptimplota dhe të rritjes së komunitetit që vetë të rinjtë përcaktojnë dhe kontrollojnë, i ndihmon të rinjtë të fitojnë aftësi, përgjegjësi dhe besim jetësor të nevojshëm për t'u bërë të rritur produktivë dhe të shëndetshëm.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Reischl|first=Thomas M.|last2=Zimmerman|first2=Marc A.|last3=Morrel-Samuels|first3=Susan|last4=Franzen|first4=Susan P.|last5=Faulk|first5=Monique|last6=Eisman|first6=Andria B.|last7=Roberts|first7=Everett|date=2011-12-01|title=Youth empowerment solutions for violence prevention|journal=Adolescent Medicine: State of the Art Reviews|volume=22|issue=3|pages=581–600, xiii|issn=1934-4287|pmid=22423465}}</ref>
=== Llojet e fuqizimit ===
Fuqizimi i të rinjve shqyrton gjashtë dimensione të ndërvarura: psikologjike, komunitare, organizative, ekonomike, sociale dhe kulturore.<ref name=":0"/> Fuqizimi psikologjik rrit vetëdijen e individit, besimin në vetë-efikasitet, vetëdijen dhe njohjen e problemeve dhe zgjidhjeve dhe se si individët mund të adresojnë probleme që dëmtojnë cilësinë e jetës së tyre. Ky dimension synon të krijojë vetëbesim dhe t'i japë rinisë aftësitë për të marrë njohuri. Fuqizimi i komunitetit përqendrohet në përmirësimin e komunitetit përmes zhvillimit të lidershipit, përmirësimit të komunikimit dhe krijimit të një rrjeti mbështetjeje për të mobilizuar komunitetin për të adresuar shqetësimet. Fuqizimi organizativ synon të krijojë një bazë burimesh për një komunitet, përfshirë organizatat vullnetare, sindikatat dhe shoqatat që synojnë të mbrojnë, promovojnë dhe avokojnë për të pafuqishmit. Fuqizimi ekonomik mëson aftësitë sipërmarrëse, si të marrin pronësinë e pasurive të tyre dhe si të kenë siguri të të ardhurave. Fuqizimi shoqëror i mëson të rinjtë për përfshirjen sociale dhe shkrim-leximin, si dhe për të ndihmuar fëmijët të gjejnë burimet për të qenë proaktivë në komunitetet e tyre. Fuqizimi kulturor synon të rikrijojë praktikat kulturore dhe të ripërcaktojë rregullat dhe normat kulturore për të rinjtë.<ref name=":2">Edralin, Divina M.; Tibon, Maria Victoria P.; Tugas,, Florenz C. (Jan 2015). "Initiating Women Empowerment and Youth Development through Involvement in Non-Formal Education in Three Selected Parishes: An Action Research on Poverty Alleviation". ''DLSU Business & Economics Review''. Vol. 24 (Issue 2,): p108–123. {{ISSN|0116-7111}}. Retrieved October 9, 2015.</ref> Përmes këtyre dimensioneve të fuqizimit, programet mund të punojnë në fuqizimin e të rinjve në një ose më shumë aspekte të jetës së tyre.
=== Qëllimet e fuqizimit ===
Programet e fuqizimit të të rinjve synojnë krijimin e cilësive më të shëndetshme dhe më të larta të jetës për të rinjtë e pa privilegjuar ose në rrezik.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Kar|first=Snehendu B|last2=Pascual|first2=Catherine A|last3=Chickering|first3=Kirstin L|date=1999-12-01|title=Empowerment of women for health promotion: a meta-analysis|url=https://archive.org/details/sim_social-science-medicine_1999-12_49_11/page/1431|journal=Social Science & Medicine|volume=49|issue=11|pages=1431–1460|doi=10.1016/S0277-9536(99)00200-2|pmid=10515628}}</ref> Pesë kompetencat e një të riu të shëndetshëm janë: (1) ndjenja pozitive e vetvetes, (2) vetëkontrolli, (3) aftësitë e vendimmarrjes, (4) një sistem moral i besimit dhe (5) lidhja pro-shoqërore. Ndërhyrjet dhe programet zhvillimore duhet të ankorohen në këto kompetenca që përcaktojnë rezultatet pozitive të të rinjve të shëndetshëm.
Gjatë dy dekadave të fundit, cilësia e jetës (QOL) është shfaqur si një njësi e rëndësishme matëse për të vlerësuar suksesin e programeve të fuqizimit.<ref name=":0"/> Përdoret si qëllim i programeve dhe si tregues i efektivitetit. Sidoqoftë, nuk ka një përkufizim standard të QOL. QOL e një personi varet nga vlerësimi subjektiv i aspekteve individuale të jetës së këtij individi.
Programet e fuqizimit të të rinjve lulëzojnë në mjediset pozitive të zhvillimit. Cilësimet zhvillimore pozitive promovojnë aftësitë, besimin dhe lidhjet e të rinjve.<ref name=":7">{{Cite journal|last=Krauss|first=Steven Eric|last2=Collura|first2=Jessica|last3=Zeldin|first3=Shepherd|last4=Ortega|first4=Adriana|last5=Abdullah|first5=Haslinda|last6=Sulaiman|first6=Abdul Hadi|date=2013-10-12|title=Youth–Adult Partnership: Exploring Contributions to Empowerment, Agency and Community Connections in Malaysian Youth Programs|url=http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/53370/1/Youth%E2%80%93adult%20partnership.pdf|journal=Journal of Youth and Adolescence|volume=43|issue=9|pages=1550–1562|doi=10.1007/s10964-013-0027-1|issn=0047-2891|pmid=24122395|access-date=17 korrik 2021|archive-date=4 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804024813/http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/53370/1/Youth%E2%80%93adult%20partnership.pdf|url-status=dead}}</ref> Dy tipare të mjediseve pozitive të zhvillimit rinor janë marrëdhëniet mbështetëse dhe mbështetja për efikasitetin dhe rëndësinë. Marrëdhëniet mbështetëse janë ato që janë midis të rinjve dhe të rriturve jo-familjarë që nxisin besimin dhe respektin. Mbështetja për efikasitetin dhe rëndësinë e tij përqendrohet posaçërisht në të rinjtë aktivë, agjentë instrumentalë të ndryshimit në komunitetet e tyre, vendimmarrjen kolektive dhe të rriturit dëgjojnë dhe respektojnë zërin e tyre.
== Programet e fuqizimit të të rinjve ==
Ekzistojnë lloje të ndryshme të programeve të fuqizimit në të gjithë globin që fuqizojnë rininë përmes shumë taktikave dhe programeve të ndryshme. Programet mund të funksionojnë në një sërë cilësimesh. Shumica e programeve operojnë në më shumë se një mjedis, i cili mund të jetë një faktor kryesor në suksesin e tyre.<ref>{{Cite journal|last=Catalano|first=Richard F.|last2=Berglund|first2=M. Lisa|last3=Ryan|first3=Jean A. M.|last4=Lonczak|first4=Heather S.|last5=Hawkins|first5=J. David|date=2004-01-01|title=Positive Youth Development in the United States: Research Findings on Evaluations of Positive Youth Development Programs|journal=The Annals of the American Academy of Political and Social Science|volume=591|issue=1|pages=98–124|doi=10.1177/0002716203260102|issn=0002-7162}}</ref> Rezultatet e dobishme për programet e fuqizimit të të rinjve janë aftësitë e përmirësuara sociale, sjellja e përmirësuar, rritja e arritjeve akademike, rritja e vetëvlerësimit dhe rritja e vetë-efikasitetit.<ref>{{Cito web|title=Youth empowerment programs|url=http://www.countyhealthrankings.org/policies/youth-empowerment-programs|access-date=2015-11-09|website=County Health Rankings & Roadmaps}}</ref>
Ka programe që synojnë vetëm fuqizimin e grave dhe vajzave të reja. Pavarësisht nga qëllimet ose metodat specifike, efektet fuqizuese përfshijnë përmirësimin e mirëqenies, vetëvlerësimit dhe vetë-efikasitetit të grave dhe rritjen e statusit shoqëror duke dhënë mësim aftësitë teknike dhe organizative.<ref name=":2">Edralin, Divina M.; Tibon, Maria Victoria P.; Tugas,, Florenz C. (Jan 2015). "Initiating Women Empowerment and Youth Development through Involvement in Non-Formal Education in Three Selected Parishes: An Action Research on Poverty Alleviation". ''DLSU Business & Economics Review''. Vol. 24 (Issue 2,): p108–123. {{ISSN|0116-7111}}. Retrieved October 9, 2015.</ref>
Programet e tjera të fuqizimit të të rinjve janë përqendruar në zbutjen e varfërisë . Standardet e jetesës janë për ata që jetojnë në varfëri janë në rënie duke shkaktuar forma privimi pasi lidhet me ushqimin, burimet dhe arsimin.<ref name=":3">Matin, I., & Hulme, D. (2003). Programs for the poorest: Learning from the IGVGD program in Bangladesh. ''World Development'', 31(3), 647-665.</ref> Programet që synojnë fuqizimin e të rinjve të varfër, punën drejt mbrojtjes së jetesës ose promovimit të jetesës.
Ekzistojnë gjithashtu lëvizje fuqizimi që përdorin modelin e veprimit shoqëror, duke synuar që njerëzit në nevojë të bëhen të fuqizuar, të organizuar dhe të arsimuar në mënyrë që ata të mund të krijojnë ndryshime.<ref name=":0"/> Këto programe avokojnë për konfrontime konstruktive për të rritur fuqinë shoqërore të njerëzve që konsiderohen të pafavorizuar. Një model tjetër është modeli i 5C që përqendrohet në theksimin e kompetencës, besimit, lidhjes, karakterit dhe kujdesit.<ref name=":8">{{Cite journal|last=Guerra|first=Nancy G.|last2=Bradshaw|first2=Catherine P.|date=2008-12-01|title=Linking the prevention of problem behaviors and positive youth development: Core competencies for positive youth development and risk prevention|journal=New Directions for Child and Adolescent Development|volume=2008|issue=122|pages=1–17|doi=10.1002/cd.225|issn=1534-8687|pmid=19021244}}</ref> Më vonë u shtua një kontribut i gjashtë i shoqërisë. Ky model përqendrohet kryesisht në angazhimin si një shënues kryesor i zhvillimit pozitiv të rinisë, duke theksuar nevojën për të nxitur iniciativën. Partneritetet mes të rinjve dhe të rriturve janë një lloj tjetër i metodës së fuqizimit të përdorur në të gjithë botën. Kjo metodë është përcaktuar si një proces zhvillimi dhe një praktikë e komunitetit. Partneriteti përfshin njerëz të moshave të ndryshme që punojnë së bashku për çështje të komunitetit gjatë një periudhe kohe.<ref name=":7"/> Metoda thekson reciprocitetin midis të rriturve dhe të rinjve me një fokus në vendimmarrjen e përbashkët dhe të mësuarit reflektues. Koncepti i kontrollit të përbashkët është thelbësor për fuqizimin e të rinjve.
Fuqizimi i të rinjve është përdorur gjithashtu si një kornizë për të parandaluar dhe zvogëluar dhunën e të rinjve.<ref name=":1"/><ref name=":10">{{Cite journal|last=Franzen|first=Susan|last2=Morrel-Samuels|first2=Susan|last3=Reischl|first3=Thomas M.|last4=Zimmerman|first4=Marc A.|date=2009-10-16|title=Using Process Evaluation to Strengthen Intergenerational Partnerships in the Youth Empowerment Solutions Program|journal=Journal of Prevention & Intervention in the Community|volume=37|issue=4|pages=289–301|doi=10.1080/10852350903196290|issn=1085-2352|pmid=19830624}}</ref> Hulumtimet tregojnë se këto programe të fuqizimit të të rinjve mund të përmirësojnë shmangien e konflikteve dhe aftësitë e zgjidhjes, të rrisin aftësitë e lidershipit në grup dhe efikasitetin qytetar dhe të përmirësojnë identitetin etnik dhe të zvogëlojnë konfliktin racor.<ref>{{Cite journal|last=Fuentes|first=Vanessa E.|last2=Goncy|first2=Elizabeth A.|last3=Sutherland|first3=Kevin S.|date=2016-05-17|title=Cross-Cultural Perspectives After Participation in the YES Program: A Pilot Study|url=http://jyd.pitt.edu/ojs/index.php/jyd/article/view/8|journal=Journal of Youth Development|language=en|volume=10|issue=3|pages=64–73|doi=10.5195/JYD.2015.8|issn=2325-4017|doi-access=free}}</ref>
=== Shembuj të programeve të fuqizimit të të rinjve ===
Rreth globit ka programe të ndryshme fuqizuese të përqendruara në një larmi gjërash dhe kjo nuk është një listë e plotë. Programet e pasuksesshme të fuqizimit të të rinjve nuk janë dokumentuar ose botuar me kujdes në rastet studimore.<ref name=":0"/>
Në Indi, Fondacioni për Fuqizimin e të Rinjve, një organizatë jofitimprurëse është përqendruar në ngritjen e brezit të ri të varfër të shoqërisë nga sigurimi i tyre me arsimin bazë për të krijuar një bazë të fortë për karrierën e tyre, në zhvillimin e aftësive të personalitetit, sepse rinia është e ardhmja të vendit.
Në Namibi, një program popullor për fuqizimin është <nowiki>''Pots of Hope'', qëllimi kryesor i ''Pots of Hope''</nowiki> është të zvogëlojë ndjeshmërinë e të rinjve ndaj HIV dhe Ndihmave përmes edukimit, informacionit dhe ndërgjegjësimit, si dhe projekteve të sigurisë së të ardhurave.<ref name=":5">Mutumbulwa, Fransina. "Empowering youth and women through Pots of Hope." Sister Namibia 20.3 (2008): 16+. Global Issues In Context. Web. 9 Oct. 2015.</ref> <nowiki>''Pots of Hope''</nowiki> punon duke edukuar dhe ofruar këshillim për ata në mjediset rurale që nuk kanë qasje në ato burime. Ky program përqendrohet në fuqizimin organizativ brenda komunitetit.
[[Skeda:Georgia_4-H_Communications_Team.jpg|parapamje| Të rinjtë pjesëmarrës në 4-H, një organizatë për fuqizimin e të rinjve kryesisht në Shtetet e Bashkuara.]]
Brenda Shteteve të Bashkuara ka programe të panumërta për fuqizimin e të rinjve. <nowiki>''</nowiki>Urban 4-H<nowiki>''</nowiki> është një praktikë kulturore e përgjegjshme, e bazuar në komunitet që angazhon në mënyrë autentike familjet, të rinjtë dhe komunitetin në zhvillimin e rinisë.<ref name=":4">Landrieu, Josey; Pierson Russo, Jessica. "The What, How, and Why of 21st Century Urban Youth Development". Reclaiming Children & Youth. Vol. 23 (Issue 3): p48–52. {{ISSN|1089-5701}}. Retrieved October 9, 2015.</ref> <nowiki>''</nowiki>Urban 4-H<nowiki>''</nowiki> është një shembull i fuqizimit të komunitetit që përqendrohet në dimensionet ekonomike dhe sociale të fuqizimit. Programi ndihmon të rinjtë të ndërtojnë aftësi për t'i mundësuar ata të kapërcejnë barrierat ekonomike dhe sociale duke njohur rëndësinë e të mësuarit të vetë-drejtuar për të rinjtë. <nowiki>''</nowiki>Urban 4-H<nowiki>''</nowiki> përqendrohet në fuqizimin e të rinjve për të menduar në mënyrë kritike, për të komunikuar përtej kufijve kulturorë dhe për të udhëhequr të tjerët.
Në Indi, fuqizimi i të rinjve është marrë nga organizata të tjera të drejtuara nga të rinj. Fondacioni <nowiki>''Young India''</nowiki> ka punuar në fuqizimin e të rinjve duke angazhuar drejtpërdrejt të rinjtë dhe politikat elektorale, e para për një organizatë që do të bëjë në Indi.<ref>{{Cito web|title=Young India Foundation – Empowering young people from the Panchayat to the Parliament|url=https://youngindiafoundation.org/|access-date=17 korrik 2021|archive-date=18 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180718055310/https://youngindiafoundation.org/|url-status=dead}}</ref>
Kombet e Bashkuara kanë programe të shumta zhvillimi, një prej tyre janë programet e fuqizimit të të rinjve. Kombet e Bashkuara sigurojnë mbështetje për zhvillimin e politikës kombëtare përreth fuqizimit brenda pesë rajoneve.<ref name=":6">{{Cito web|title=Youth empowerment|url=http://www.undp.org/youth|access-date=2015-11-09|website=UNDP|archive-date=23 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423094658/https://www.undp.org/youth|url-status=dead}}</ref> Ata e bëjnë këtë duke siguruar udhëzime të bazuara në prova të politikave dhe mbështetje programatike duke promovuar pjesëmarrjen aktive të të rinjve në shoqëri. <nowiki>''</nowiki>[[United Nation Development Program|UNDP<nowiki>''</nowiki>]] promovon pjesëmarrjen gjithëpërfshirëse të të rinjve në qeverisjen efektive dhe demokratike, fuqizimin ekonomik të të rinjve, angazhimin e forcuar të të rinjve në ndërtimin e rezistencës në komunitetet e tyre, përfshirjen e të rinjve në axhendën e zhvillimit të ardhshëm, përfshirë përmes konsultimeve dhe diskutimeve. Programet e Kombeve të Bashkuara për fuqizimin e të rinjve shqyrtojnë të katër dimensionet e fuqizimit të të rinjve dhe kërkojnë t'i përmirësojnë të gjitha ato.
<nowiki>''USAID''</nowiki> ka programe për fuqizimin e të rinjve të ngritura në të gjithë botën që synojnë angazhimin civil, qasjen në burime dhe mundësi për arsimim dhe punësim.<ref>{{Cito web|date=2012-08-10|title=Global Highlights: USAID Youth Programs|url=https://www.usaid.gov/news-information/fact-sheets/global-highlights-usaid-youth-programs|access-date=2015-11-09|website=www.usaid.gov|archive-date=8 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208212612/https://www.usaid.gov/news-information/fact-sheets/global-highlights-usaid-youth-programs|url-status=dead}}</ref>
Për një listë më gjithëpërfshirëse: [[Lista e organizatave për fuqizimin e të rinjve]]
== Përfshirja e qeverisë në fuqizimin ==
Fuqizimi i të rinjve shpesh adresohet si një portë drejt barazisë ndërmjet brezave, angazhimit qytetar dhe ndërtimit të demokracisë . Agjencitë qeveritare lokale, shtetërore, provinciale, rajonale, kombëtare dhe ndërkombëtare dhe organizata jofitimprurëse me bazë në komunitet ofrojnë programe të përqendruara në fuqizimin e të rinjve.<ref>(1998) [http://www.joe.org/joe/1998december/a1.html "Examining empowerment: A 'how-to' guide for youth development professionals"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090115193516/http://www.joe.org/joe/1998december/a1.html |date=15 janar 2009 }} ''Journal of Extension,'' December 1998</ref> Aktivitetet e përfshira në to mund të përqendrohen në mediat e drejtuara nga të rinjtë, të drejtat e të rinjve, këshillat rinorë, aktivizmin e të rinjve, përfshirjen e të rinjve në vendimmarrjen e komunitetit,<ref name="Sazama, J. 2006">Sazama, J. & Young, K. (2006) ''15 Points to Successfully Involving Youth in Decision-Making,'' Boston: Youth jHGbagY On Board.</ref> dhe metoda të tjera.
Secila parti e madhe politike në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë [[Partia Republikane (ShBA)|Republikanët]], [[Partia Demokratike (ShBA)|Demokratët]] dhe Partinë e Gjelbër, si dhe disa parti të mëdha evropiane, Afrikane, Amerikës së Jugut (Peru) dhe Australiane kanë deklarata që mbështesin fuqizimin e të rinjve. Fuqizimi i të rinjve është gjithashtu një parim qendror i [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Konventës së Kombeve të Bashkuara]] [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës|për të Drejtat e Fëmijëve]], të cilën çdo vend në botë (minus [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] dhe [[Sudani i Jugut]] ) ka nënshkruar në ligj.
=== Bashkimi Evropian ===
"Rinia" në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] (BE) përcaktohet si ato ndërmjet moshës 15 dhe 29 nga Institucionet Evropiane.<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/youth Youth - Overview] Eurostat, accessed September 2020</ref>
BE ka qenë vendlindja e shumë lëvizjeve kulturore të fuqizimit të rinisë gjatë shekullit të kaluar.<ref>{{Cite book|last=Van der Steen|first=Bart|url=https://www.palgrave.com/gp/book/9781137565693|title=A European Youth Revolt|date=2016|publisher=Pelgrave UK|isbn=978-1-137-56570-9|location=UK}}</ref> Kohët e fundit këto kanë përfshirë, të Premten për të Ardhmen, Rebelimin e Shuarjes dhe Protestat Studentore të Austrisë 2009 . Por gjithashtu historikisht ka pasur një lidhje me fuqizimin e të rinjve përmes lëvizjeve kulturore të tilla si nënkultura e punkut.
Baza për fuqizimin e të rinjve në BE bazohet në nenet 165 dhe 166 të Traktatit për Funksionimin e Bashkimit Evropian (TFEU).<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/141/youth Fact Sheet on the European Union- Youth] ''Fact Sheet,'' January 2020</ref> Objektivat e fuqizimit të të rinjve të traktatit synuan të inkurajojnë zhvillimin e shkëmbimeve dhe shkëmbimeve të të rinjve midis instruktorëve socio-arsimorë (p.sh. punëtorët e të rinjve) dhe të inkurajojnë pjesëmarrjen e të rinjve në jetën demokratike në Evropë.
[[Komisioni Evropian]] dhe [[Parlamenti Evropian]] janë institucionet e ngarkuara kryesisht me angazhimin dhe fuqizimin e të rinjve. Këto institucione kanë vendosur iniciativa dhe projekte të ndryshme për të arritur këto qëllime, përfshirë këtu; [[Programi Erasmus]], [https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1079 Garancia e Rinisë], Korpusi i Solidaritetit Evropian, Java Evropiane e Rinisë, Ngjarja Evropiane e Rinisë [https://europa.eu/newsroom/events/european-youth-conference-0_en#:~:text=The%20Youth%20Conference%20is%20a,youth%20policy%20development%20and%20implementation.&text=The%20Structured%20Dialogue%20between%20young,feature%20of%20each%20Youth%20Conference , Konferenca e Rinisë] dhe [https://ec.europa.eu/youth/policy/implementation/dialogue_en#:~:text=Structured%20Dialogue%20is%20a%20means,the%20European%20policy%2Dshaping%20process. Dialogu i Strukturuar] .
Projektet për fuqizimin e të rinjve nga Institucionet e BE-së kryhen në bashkëpunim të ngushtë me [[Organizata joqeveritare|OJQ]] ndërkombëtare, të tilla si Forumi Evropian i Rinisë dhe Këshillat Kombëtare të Rinisë .
=== Shtetet e Bashkuara ===
Fuqizimi i të rinjve ndodh në shtëpi, në [[shkolla]], përmes organizatave rinore, politikave qeveritare dhe fushatave të organizimit të komunitetit. Aktivitetet kryesore strukturore ku fuqizimi i të rinjve ndodh në të gjithë shoqërinë përfshijnë [[Vendimmarrja|vendimmarrjen e]] komunitetit, planifikimin organizativ dhe reformën në arsim.
Aktivitetet arsimore që përmendin fuqizimin e të rinjve si qëllim përfshijnë [[Mësimi me nxënësin në qendër|të nxënit në qendër të studentëve]], arsimin popullor dhe të mësuarit e shërbimeve . [[Edukimi demokratik|Shkollat falas]] dhe organizatat e mediave të drejtuara nga të rinjtë shpesh shprehin qëllimin e tyre për të fuqizuar të rinjtë, si dhe zërin e të rinjve, zhvillimin e të rinjve në komunitet dhe programet e udhëheqjes së të rinjve. Fuqizimi i të rinjve studiohet nga një larmi studiuesish, përfshirë Shawn Ginwright, Henry Giroux, Barry Checkoway, Mike Males dhe Marc A. Zimmerman . Hulumtimi i tyre theksohet nga avokimi nga aktivistë të shquar si William Upski Wimsatt, Alex Koroknay-Palicz, Salome Chasnoff dhe Adam Fletcher . Një iniciativë e shquar në Shtetet e Bashkuara është Nisma për Fuqizimin e të Rinjve, sponsorizuar nga Grupi Rinor i Fondacionit Obama.
=== Republika e Irlandës ===
Në 2002 Comhairle na nÓg u krijua në secilën zonë të autoritetit lokal si pjesë e strategjisë Kombëtare të Fëmijëve. Comhairle na nÓg është Irlandeze për Këshillin e Rinisë. Këto këshilla inkurajohen të përfshijnë pjesëmarrjen e të rinjve nga të gjitha sferat e jetës dhe të trajtojnë çështjet lokale që prekin të rinjtë. Ajo drejtohet nga këshillat lokale të qarkut ose të qytetit nën Zyrën e Ministrit për Çështjet e Fëmijëve dhe Rinisë. Isshtë një organizatë e njohur politike nga Qeveria Irlandeze. Një zgjerim i Comhairle na nÓg është Comhairle na nÓg National Executive. Ekzekutivi Kombëtar ka një "këshilltar të të rinjve" nga çdo Comhairle na n withg dhe merret me çështje të rëndësishme për të rinjtë. Këto çështje emërohen nga vetë të rinjtë në një AGM çdo dy vjet. Ekzekutivi Kombëtar i Comhairle na nÓg ka mundësinë të shprehë pikëpamjet atje në një formë të një raporti të hulumtuar, fushatës reklamuese, konferencave, seminareve dhe t'ia vendosë ato pikëpamje politikëbërësve.
=== Komonuelthi ===
Të 53 vendet anëtare të [[Komonuelthi|Komonuelthit të Kombeve]] kanë nënshkruar të gjithë në Planin e Veprimit të Komonuelthit për Fuqizimin e Rinisë (2007–2015). Plani i veprimit mbështet punën e Programit Rinor të Komonuelthit (CYP). Për përkufizimin e Komonuelthit, "Të rinjtë fuqizohen kur pranojnë se kanë ose mund të krijojnë zgjedhje në jetë, janë të vetëdijshëm për implikimet e atyre zgjedhjeve, marrin një vendim të informuar lirisht, ndërmarrin veprime bazuar në atë vendim dhe pranojnë përgjegjësi për pasojat nga ato veprime. Fuqizimi i të rinjve do të thotë krijimi dhe mbështetja e kushteve të mundësuara në të cilat të rinjtë mund të veprojnë në emër të tyre dhe sipas kushteve të tyre, në vend që të drejtohen nga të tjerët "
Plani i Veprimit për Fuqizimin e Rinisë u zhvillua nga Sekretariati i Komonuelthit, duke punuar ngushtë me Ministrat e Rinisë dhe vetë të rinjtë. Ajo inkurajon integrimin e të rinjve dhe përmban trembëdhjetë pika veprimi për qeveritë. E para nga këto është: "Zhvillimi dhe zbatimi i masave për të promovuar përfitimin ekonomik të të rinjve" përmes një sërë masash duke filluar nga mikrokredia dhe edukimi i sipërmarrjes deri te rishikimi i planifikimit makroekonomik dhe regjimet tregtare dhe si ato ndikojnë te të rinjtë. Pika të tjera veprimi adresojnë barazinë gjinore, HIV / AIDS, arsimin, mjedisin, pjesëmarrjen e të rinjve në vendimmarrje dhe demokracinë dhe të drejtat e njeriut.
== Përfitimet e fuqizimit ==
Kur të rinjtë marrin pjesë në programe të themeluara të fuqizimit, ata shohin një larmi përfitimesh. Praktikat e përfshirjes dhe fuqizimit të të rinjve nguliten në kulturën organizative dhe kulturën e komunitetit.<ref name=":9"/> Të rriturit dhe organizatat gjithashtu përfitojnë nga programet e fuqizimit. Ata të dy bëhen më të komunikueshëm dhe më të përgjegjshëm ndaj të rinjve në komunitet, gjë që çon në përmirësime të programit, si dhe në rritjen e pjesëmarrjes nga të rinjtë.
== Kritikat e fuqizimit të të rinjve ==
Një kritikë kryesore e [https://www.teluguheal.tech/2020/03/empower-employment-in-india-indian-job.html fuqizimit të të] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210620094950/https://www.teluguheal.tech/2020/03/empower-employment-in-india-indian-job.html |date=20 qershor 2021 }} rinjve është se shumica e programeve marrin një qasje të përqendruar në rrezik.<ref name=":8"/> Ka pasur një theks të madh në atë që po shkon keq për të rinjtë në jetën e tyre sesa në atë që shkon mirë. Kjo i portretizon të rinjtë si një problem që duhet të rregullohet dhe tregon procesin e zhvillimit si një proces të kapërcimit të rrezikut. Kjo mund të pengojë të rinjtë të bashkohen me programet e zhvillimit të rinisë. Modeli i bazuar në rrezik mund të errësojë faktin se adoleshenca është një kohë kur të rinjtë zotërojnë aftësi dhe koncepte.
== Shiko gjithashtu ==
* Lista e organizatave për fuqizimin e të rinjve
* Një Projekt Botëror për Rininë
* Puna e të rinjve
* Doktrinë e vogël e pjekur
* Zhvillimi pozitiv i të rinjve
== Referime ==
{{reflist}}
== Leximi më tej ==
* Harris, A., Wyn, J. & Younes, S. (2010). Përtej rinisë apatike ose aktiviste: Të rinjtë 'e zakonshëm' dhe format bashkëkohore të pjesëmarrjes, Young, 18, 1, 9-32.
* Sukarieh, M. & Tannock, S. (2011). Imperativi pozitiv: një vështrim kritik në lëvizjen 'e re' për zhvillimin e rinisë, Gazeta e Studimeve Rinore, 14, 6, 675-691.
* Evans S. (2007) Youth Sense of community: voice and power in community community, Journal of Community Psychology, 35, No. 6, 693–709.
* Morsillo J., Prilleltensky I. (2007) Veprimi shoqëror me të rinjtë: ndërhyrjet, vlerësimi dhe vlefshmëria psikopolitike, Gazeta e Psikologjisë së Komunitetit, 35, Nr. 6, 725-740
* Tsekoura, M. (2016). Hapësira për Pjesëmarrjen e Rinisë dhe Rastet e Fuqizimit të Rinisë nga MB dhe Greqia. Të rinj, DOI: 10.1177 / 1103308815618505.
* Zeldin S., Petrokubi, MacNeil C. (2008) Partneritetet Rinia-Të Rriturit në Vendimmarrje: Shpërndarja dhe Zbatimi i Një Ideje Inovative në Organizatat dhe Komunitetet e Krijuara, Gazeta Amerikane e Psikologjisë së Komunitetit, 41, 262–277.
* {{Cite book|last=Roger A. Hart|url=https://books.google.com/books?id=ncRSAQAAQBAJ|title=Children's Participation: The Theory and Practice of Involving Young Citizens in Community Development and Environmental Care|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-134-17222-1}}<bdi></bdi>
* {{Cito web|year=2015|title=What works in enhancing social and emotional skills development during childhood and adolescence?|url=http://www.eif.org.uk/wp-content/uploads/2015/03/Review-of-Social-and-Emotional-Skills-Based-Intervention_Report-WEB-VERSION.pdf|publisher=WHO|access-date=17 korrik 2021|archive-date=5 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505050930/http://www.eif.org.uk/wp-content/uploads/2015/03/Review-of-Social-and-Emotional-Skills-Based-Intervention_Report-WEB-VERSION.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=European Commission|url=http://ec.europa.eu/assets/eac/youth/events/documents/youthweek_brochure_en.pdf|title=Empowering young people to participate in society|publisher=Publications Office of the European Union|year=2015|isbn=978-92-79-46640-3}}<bdi></bdi> ( [http://pjp-eu.coe.int/documents/1017981/1667911/2.4.pdf/64ce8034-440c-4ebc-b325-2fe3be0190f5 Raporti i Këshillit të Evropës dhe Bashkimit Evropian] )
<nowiki>
[[Kategoria:Category:Egalitarianizmi]]
[[Kategoria:Category:Fuqizimi]]
[[Kategoria:Të drejtat e të rinjve]]
[[Kategoria:Category:Rinia]]
[[Kategoria:Fuqizimi i të rinjve]]
[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki>
qnex8xj3bk6r9ei0da9bypzwd0ku46q
Diskutim:Fuqizimi i të rinjve
1
304889
3043324
2692599
2026-09-18T00:46:58Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043324
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Fuqizimi i të rinjve/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
<div style="width: auto; border: 1px solid grey; padding: 0.5em; font-size: 100%; line-height: 150%; text-align: center">
{|
| valign="center" | [[File:Wikimedians of Albanian Language User Group Vertical Logo.svg|left|80px]]
| style="width: 100%" | Ky artikull u shkrua nga pjesëmarrës të Ponder /Wiki Academy Kosovo 2021, në kuadër të bashkëpunimit me
[[Meta:Wikimedians of Albanian Language User Group|Grupin e Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe]].
Redaktori është fillestar prandaj ndihmoje nëse mundesh.<br>
|}
</div>
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fuqizimi i të rinjve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043323 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210804024813/http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/53370/1/Youth%E2%80%93adult%20partnership.pdf për lidhjen http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/53370/1/Youth%E2%80%93adult%20partnership.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 02:46 (CEST)
gmtf2dk1vkmqdbulifqgpm29m0nju76
Përdoruesi diskutim:SHB
3
305153
3043343
2238042
2026-09-18T03:43:42Z
Max
156445
Max zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:SHB2000]] te [[Përdoruesi diskutim:SHB]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]"
2238042
wikitext
text/x-wiki
<div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div>
ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc
Republika e Mirditës
0
305991
3043262
2959033
2026-09-17T20:14:03Z
~2026-50219-57
193045
/* */
3043262
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ''Republika e Mirditës''
| common_name = Mirdita
| status = E panjohur
|
| p1 = Principata e Shqipërisë
| flag_p1 = Flag of the Principality of Albania (1915).svg
| s1 = Principata e Shqipërisë
| flag_s1 = Flag of the Principality of Albania (1915).svg
| image_flag = Flag of the Bajrak of Kashnjeti (1878).svg
| image_coat =
| image_map =
| image_map_caption = [[Albania (toponym)|Albania]] after fragmentation in 1916<big><ref name="SteinN.Y. 2000">{{cite book|last=Stein|first=Jonathan P.|title=The Politics of National Minority Participation in Post-Communist Europe: State-Building, Democracy, and Ethnic Mobilization|url=https://books.google.com/books?id=xeFNV40_EUAC&pg=PA171|access-date=26 qershor 2012|year=2000|publisher=M.E. Sharpe|isbn=9780765605283|page=171|language=en}}</ref></big>
| national_motto =
| national_anthem =
| capital = [[Orosh]]<ref name="Pearson168">{{harvnb|Pearson|2004|pp=168}}</ref>
| government_type = Republikë
| religion = [[Kisha katolike]]
|
| title_leader = President
| leader1 = [[Marka Gjoni]]
| year_leader1 = [[1921]]
|
| established_event1 = Principata e Mirditës
| established_date1 = [[1515]]
| established_event2 = Republika e Mirditës
| established_date2 = [[17 Korrik]], [[1921]]
| established_event3 = Shpërbërja
| established_date3 = [[20 Nëntor]], [[1921]]
|
| demonym = Mirditor
| area_km2 =
| area_rank =
| GDP_PPP =
| GDP_PPP_year =
| HDI =
| HDI_year =
| today = [[Shqipëria|Shqipërisë]]
}}
'''Mirdita''' ishte shtet nga 17 korriku deri më 20 nëntor 1921. Ata ishin quajtur të pavarur nga [[Greqia]].
Vështirësitë më të mëdha politike, Mirdita do ti kalonte në vitin 1919 e më vonë, pasi Malsorët e Shkodrës me pagesë të Serbisë vranë në afërsi të Lezhës Princin e Mirditës Preng Bib Dodën (Gjomarkaj) dhe në shenjë hakmarrje disa Mirditor që ndodheshin në Shkodër kryn vrasje dhe masakër në banorët Shkodranë në shenjë hakmarrje për Princin e tyre.
Në Mirditë u mblodhën dhe u bënë gati 740 luftëtarë për të sulmuar Shkodrën me qëllim hakmarrjen e vrasjes në pabesi të Princit. Menjëherë Konsulli Francez në Shkodër thirri në një takim urgjent Marka Gjonin (Gjomarkaj) dhe i kërkoj që të ndërhynte e të qetësonte popullin, kjo u arrit, Marka Gjoni (Gjomarkaj) i kthej mbrapsht forcat Mirditore që i ishin afruar Naraçit. Në vitin 1920 qeveria e Tiranës kishte planifikuar shpërbërjen e Mirditës duke e coptuar dhe shpërbërë në tre pjesë, (Prefektura).
Kjo lojë e Tiranës irritoj Derën e Gjomarkaj dhe mbarë Mirditën, kështu që Dera Princërore e Mirditës thirri në një mbledhje urgjente 12 Bajraktarët dhe të gjithë Kryetarët e fiseve për një mbledhje me vendosur përfundimisht mbi fatin e Mirditës. Mbarë populli doli malit dhe u pozicionuan afër kufinjëve që ndante me Shkodër, Lezhë, Kurbin, Mat, Dibër dhe Kukës. Tashmë në gjithë vendin ishte shpallur gjendje e jashtëzakonshme. Dera Princërore dhe Krerët e Mirditës diskutuan dhe vendosën përfundimisht që Mirdita të shpallej REPUBLIKA E MIRDITËS me President, Kushtetute, dhe Administratë.
Gjithashtu u nisën telegramet e tyre shteteve Perëndimore duke kërkuar që ta njihnin si Republikë, në një kohë shumë të shkurtër, Republikën Serbe të Mirditës e para e njohu Franca, pasi lidhjet e Mirditës me Francën ishin prej kohësh sepse Princi i Mirditës Preng Bib Doda (Gjomarkaj) ishte Kumbarë i Napoleon Bonapartit III dhe Franca ishte garantuesja në diplomacinë Europjane që të mbronte paprekshmërinë e Mirditës. Fillë pas Francës, Republikën e Mirditës e njohën Austria, Hungaria, Gjermania, Italia, Spanja dhe Vatikani. Mirdita u shpallë Republikë me 21 Korrik 1921.
President i Republikës së Mirditë: Gjon Marka Gjoni (Gjomarkaj). Ministër i Punëve të Jashtme: Andon Ashiku. Ministri i Luftës: Prenk Lleshi. Ministri i Punëve të Brendshme: Zef Ndoci. 12 Deputetë të Republikës së Mirditës ishin 12 Bajraktarët e Mirditës. Pas këtij lajmi që Mirdita shpallet Republikë dhe e cila u njoh nga shtetet Perëndimore, menjëherë forcat e qeverisë së Tiranës nisin ofensivën ushtarake drejt Mirditës ku u bë një luftë titanike e cila u pasqyrua nga mbarë Media Ndërkombëtare me Kryetitujt: “Republika e Shqipërisë sulmon ushtarakisht Republikën e Mirditës”, pra tregohej qartë që Republika e Mirditës u njoh në Perëndim si Qeveri, Flamurë, Vulë, Pulla Postare etj. por kjo nuk do zgjaste shumë pasi Presidenti i Republikës së Mirditës Gjon Marka Gjoni (Gjomarkaj) kërkoj që Mirdita të ndërpriste luftën sepse sipas tij kishte si qëllim që mos të derdhej gjak vëllazëror.
Përfundimisht në Historinë Europjanë u njoh Republika e Mirditës sikurë u njoh më parë Principatë e pa prekur për 500 vjet me rrallë, kurse “intelektualët” Shqipëria siç e sulmuan baballarët e tyre ushtarakisht e sulmojnë dhe sot me penë duke i mohuar historinë dhe faktin e të qënit dikurë Mirdita Republikë. (konica)[[Skeda:Kapidan Marka Gjoni.jpg|parapamje|Kapedan Marka Gjoni]]
== Historia ==
=== Prapaskena ===
Rajoni i Mirditës ka qenë tradicionalisht i njohur për rezistencën katolike kundër [[Islami|myslimanëve]] osmanë në pushtet. Kjo rezistencë i ka rrënjët në shekullin 15, kur mirditorët luftuan ushtritë osmane nën udhëheqjen e Gjergj Kastrioti - [[Skënderbeu]]t. Për më tepër, Mirditorët thuhet se janë vëllezërit e drejtpërdrejtë të fisit [[Dukagjinët|Dukagjini]], që do të thotë se të dy rajonet drejtoheshin nga një paraardhës. Mirditorët ishin të suksesshëm në bashkimin me zonat e Kurbinit, [[Lezha|Lezhës]], [[Dukagjini]]t, [[Puka|Pukës]], [[Shkodra|Shkodrës]] dhe [[Malësia|Malësisë]] në mënyrë që të ruanin kulturën, fenë e tyre dhe të merrnin autonomi nga [[Perandoria Osmane]].
=== Shpallja dhe tentimi i krijimit të republikës së Mirditës ===
Në vitin 1919, [[Prenk Bib Doda]], kryetari (Kapedan) i Kapetainatit katolik të fisit Mirdita u vra më 1919 pranë kënetave të Lezhës dhe nuk la pasardhës të qartë.<ref name="Tomes46"/><ref name="Elsie232"/> Marka Gjoni, një i afërm u bë pretendues dhe pasues për pozicionin e kryetarit, megjithatë shumë nga udhëheqësit e Mirditës refuzuan ta njohin atë dhe atij i mungoi popullariteti midis fisit për shkak të çështjeve të frikacakëve të treguar gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].<ref name="Elsie232"/> Ai lejoi autoritetet jugosllave të shpallnin në emër të tij pavarësinë e republikës së Mirditës (korrik 1921) në [[Prizreni|Prizren]], Jugosllavi.<ref name="Pearson168">{{harvnb|Pearson|2004|pp=168}}</ref><ref name="Pula48"/><ref name="BesierStoklosa239">{{harvnb|Besier|Stokłosa|2014|p=239}}.</ref><ref name="Tomes46"/><ref name="Austin25"/><ref name="Elsie232"/> Gjoni mori mbështetje jugosllave, armë, para, dhe prej të cilëve [[Lëvizja e Bardhë|Ushtria e Bardhë Ruse]] e [[Pyotr Wrangel|Wrangel]] ishte në shërbim të tij për përpjekjen dhe motivin për pavarësi që ai pretendonte se ishte se qeveria shqiptare ose "turqit" do të ndalonin katolicizmin.<ref name="Tomes46"/><ref name="Austin25"/><ref name="Elsie232"/> Ngjarjet e republikës së Mirditës përkonin me negociatat ndërkombëtare mbi finalizimin e kufirit shqiptaro-jugosllav të cilat u panë nga pjesëmarrësit si të rëndësishme dhe këto diskutime po vazhdonin gjatë nëntorit 1921.<ref name="Austin25"/> Gjoni u kërkoi autoriteteve jugosllave të ndërmarrin hapa për të siguruar njohjen e republikës së Mirditës, ndërsa jugosllavët shpresonin se rebelimi në Shqipërinë veriore do të kishte mbështetjen e pretendimeve të tij territoriale ndaj rajonit.<ref name="Austin25"/> [[Greqia]] i dha njohje republikës së Mirditës.<ref name="Elsie232"/> Në [[Lidhja e Kombeve|Lidhjen e Kombeve]], qeveria jugosllave akuzoi qeverinë shqiptare se ishte një mjet i elitave të [[Islami në Shqipëri|tokave myslimane]], ndërsa Shqipëria u përgjigj se nuk ishte një qeveri e [[mysliman]]ëve dhe përfaqësonte popullin shqiptar nga të gjitha fetë.<ref name="Austin25">{{harvnb|Austin|2012|p=25}}</ref> Qeveria jugosllave kundërshtoi se qeveria shqiptare e Tiranës përfaqësonte të gjithë shqiptarët, për shkak të ekzistencës së republikës së Mirditës e cila hodhi në dyshim statusin e Shqipërisë për të qenë një vend duke ndikuar kështu që ajo të ishte anëtare e Lidhjes.<ref name="Austin2425">{{harvnb|Austin|2012|pp=24–25}}.</ref> Delegacioni jugosllav pretendoi se ekzistonin dy qeveri dhe nuk ekzistonte një unitet i njerëzve.<ref name="Austin25"/>
[[Britania e madhe (ishull)|Britania e Madhe]], e cila njohu qeverinë shqiptare në nëntor 1921, hodhi poshtë pozicionin e Jugosllavisë duke dërguar përmes kryeministrit të saj [[David Lloyd George|Lloyd George]] protesta të shumta diplomatike të nxehta në Beograd duke kërkuar tërheqjen e saj nga zonat e diskutueshme.<ref name="Austin25"/><ref name="Tomes47"/> Ndërhyrja nga Britania e Madhe ishte e rëndësishme pasi mbështetja jugosllave për Gjonin përfundoi më pas.<ref name="Austin2526">{{harvnb|Austin|2012|pp=25–26}}.</ref> Qeveria britanike këshilloi Lidhjen e Kombeve që duhet të ndërmerren veprime kundër Jugosllavisë bazuar në nenin 16 të Paktit të Lidhjes dhe Konferenca e Ambasadorëve sugjeroi sanksione.<ref name="Austin25"/><ref name="Tomes46">{{harvnb|Tomes|2011|p=46}}.</ref> Lidhja e Kombeve njohu kufijtë e Shqipërisë si ata të vitit 1913 me rregullime të vogla territoriale në favor të Jugosllavisë.<ref name="Austin25"/> [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogu]] u dërgua në rajonin e Mirditës nga qeveria shqiptare me një kontingjent të trupave shqiptare dhe forcave të parregullta që mundën lëvizjen separatiste deri më 20 nëntor 1921.<ref name="Tomes47"/><ref name="Pula48"/><ref name="Elsie232"/> Me mbërritjen Zogu ofroi kushte më të lehta për të mos pasur ndëshkime nëse rebelimi pushonte, ndërsa Gjoni iku në Jugosllavi.<ref name="Tomes47"/><ref name="Elsie232"/> Me Pleqtë vendas të Mirditorit negociuan me Zogun për një marrëveshje me qeverinë qendrore.<ref name="Tomes47">{{harvnb|Tomes|2011|p=47}}.</ref> Mirdita u vu nën gjendjen e rrethimit, Gjoni dhe pasuesit e tij u shpallën tradhtarë të Shqipërisë dhe mirditorët e tjerë të lidhur me ngjarjet u dënuan në një gjykatë politike qeveritare. Marrëveshjet e mëparshme që datojnë në periudhën Osmane që i dhanë Mirditës autonomi përmes sundimit indirekt u shfuqizuan.<ref name="Pula48">{{harvnb|Pula|2013|p=48}}.</ref> Pas ca kohësh Marka Gjoni u lejua të kthehej në Shqipëri dhe në Mirditë ishte aktiv në punët lokale për disa vjet para vdekjes së tij.<ref name="Elsie232">{{harvnb|Elsie|2015|p=232.}}</ref>
== Qeveria ==
* Presidenti: [[Marka Gjoni]]
* Ministri i Punëve të Jashtme: Anton Ashiku
* Ministri i Luftës: Prenk Lleshi
* Ministri i Punëve t Brendshme: Zef Ndoci
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
=== Referime ===
{{refbegin|2}}
*{{cite book|last=Austin|first=Robert Clegg|title=Founding a Balkan State: Albania's Experiment with Democracy, 1920-1925|year=2012|location=Toronto|publisher=University of Toronto Press|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Mwi137osWhMC&q=Mirdita|isbn=9781442644359}}
*{{cite book|last1=Besier|first1=Gerhard|last2=Stokłosa|first2=Katarzyna|title=European Dictatorships: A Comparative History of the Twentieth Century|year=2014|location=Newcastle upon Tyne|publisher=Cambridge Scholars Publishing|language=en|url=https://books.google.com/books?id=wmMxBwAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PA239|isbn=9781443855211}}
*{{cite book|last=Elsie|first=Robert|title=The Tribes of Albania: History, Society and Culture|year=2015|publisher=I.B.Tauris|isbn=9780857739322|language=en|url=https://books.google.com/books?id=-EzWCQAAQBAJ&q=Mirdita+republic}}
*{{cite book|last=Pearson|first=Owen|title=Albania and King Zog: Independence, republic and monarchy 1908–1939|year=2004|location=London|publisher=Centre for Albanian Studies|language=en|isbn=1845110137}}
*{{cite book|last=Pula|first=Besnik|chapter=Binding Institutions: Peasants and Nation-state rule in the Albanian highlands, 1911-1939|pages=37–72|editor1-last=Go|editor1-first=Julian|title=Decentering Social Theory|year=2013|location=Bingley|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=9781781907276|language=en|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ReJbAAAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PA48}}
*{{cite book|last=Tomes|first=Jason|title=King Zog: Self-Made Monarch of Albania|year=2011|location=Stroud|publisher=The History Press|language=en|url=https://books.google.com/books?id=6jc7AwAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PT55|isbn=9780752470870}}
{{refend|2}}
[[Kategoria:Historia moderne e Shqipërisë]]
[[Kategoria:1921 në Shqipëri]]
[[Kategoria:Vende të mëparshme në Ballkan]]
[[Kategoria:Republika autonome]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1921]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1921]]
i6j7jmojpx69rxy6d1vdni5g684sf6f
3043265
3043262
2026-09-17T20:24:11Z
Thjeshte
193046
/* */ Nga Librat
3043265
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ''Republika e Mirditës''
| common_name = Mirdita
| status = E panjohur
|
| p1 = Principata e Shqipërisë
| flag_p1 = Flag of the Principality of Albania (1915).svg
| s1 = Principata e Shqipërisë
| flag_s1 = Flag of the Principality of Albania (1915).svg
| image_flag = Flag of the Bajrak of Kashnjeti (1878).svg
| image_coat =
| image_map =
| image_map_caption = [[Albania (toponym)|Albania]] after fragmentation in 1916<big><ref name="SteinN.Y. 2000">{{cite book|last=Stein|first=Jonathan P.|title=The Politics of National Minority Participation in Post-Communist Europe: State-Building, Democracy, and Ethnic Mobilization|url=https://books.google.com/books?id=xeFNV40_EUAC&pg=PA171|access-date=26 qershor 2012|year=2000|publisher=M.E. Sharpe|isbn=9780765605283|page=171|language=en}}</ref></big>
| national_motto =
| national_anthem =
| capital = [[Orosh]]<ref name="Pearson168">{{harvnb|Pearson|2004|pp=168}}</ref>
| government_type = Republikë
| religion = [[Kisha katolike]]
|
| title_leader = President
| leader1 = [[Marka Gjoni]]
| year_leader1 = [[1921]]
|
| established_event1 = Principata e Mirditës
| established_date1 = [[1515]]
| established_event2 = Republika e Mirditës
| established_date2 = [[17 Korrik]], [[1921]]
| established_event3 = Shpërbërja
| established_date3 = [[20 Nëntor]], [[1921]]
|
| demonym = Mirditor
| area_km2 =
| area_rank =
| GDP_PPP =
| GDP_PPP_year =
| HDI =
| HDI_year =
| today = [[Shqipëria|Shqipërisë]]
}}
'''Mirdita''' ishte shtet nga 17 korriku deri më 20 nëntor 1921. Ata ishin quajtur të pavarur nga [[Greqia]].
Vështirësitë më të mëdha politike, Mirdita do ti kalonte në vitin 1919 e më vonë, pasi Malsorët e Shkodrës me pagesë të Serbisë vranë në afërsi të Lezhës Princin e Mirditës Preng Bib Dodën (Gjomarkaj) dhe në shenjë hakmarrje disa Mirditor që ndodheshin në Shkodër kryn vrasje dhe masakër në banorët Shkodranë në shenjë hakmarrje për Princin e tyre.
Në Mirditë u mblodhën Gjoni.S me shokë dhe u bënë gati 740 luftëtarë për të sulmuar Shkodrën me qëllim hakmarrjen e vrasjes në pabesi të Princit. Menjëherë Konsulli Francez në Shkodër thirri në një takim urgjent Marka Gjonin (Gjomarkaj) dhe i kërkoj që të ndërhynte e të qetësonte popullin, kjo u arrit, Marka Gjoni (Gjomarkaj) i kthej mbrapsht forcat Mirditore që i ishin afruar Naraçit. Në vitin 1920 qeveria e Tiranës kishte planifikuar shpërbërjen e Mirditës duke e coptuar dhe shpërbërë në tre pjesë, (Prefektura).
Kjo lojë e Tiranës irritoj Derën e Gjomarkaj dhe mbarë Mirditën, kështu që Dera Princërore e Mirditës thirri në një mbledhje urgjente 12 Bajraktarët dhe të gjithë Kryetarët e fiseve për një mbledhje me vendosur përfundimisht mbi fatin e Mirditës. Mbarë populli doli malit dhe u pozicionuan afër kufinjëve që ndante me Shkodër, Lezhë, Kurbin, Mat, Dibër dhe Kukës. Tashmë në gjithë vendin ishte shpallur gjendje e jashtëzakonshme. Dera Princërore dhe Krerët e Mirditës diskutuan dhe vendosën përfundimisht që Mirdita të shpallej REPUBLIKA E MIRDITËS me President, Kushtetute, dhe Administratë.
Gjithashtu u nisën telegramet e tyre shteteve Perëndimore duke kërkuar që ta njihnin si Republikë, në një kohë shumë të shkurtër, Republikën Serbe të Mirditës e para e njohu Franca, pasi lidhjet e Mirditës me Francën ishin prej kohësh sepse Princi i Mirditës Preng Bib Doda (Gjomarkaj) ishte Kumbarë i Napoleon Bonapartit III dhe Franca ishte garantuesja në diplomacinë Europjane që të mbronte paprekshmërinë e Mirditës. Fillë pas Francës, Republikën e Mirditës e njohën Austria, Hungaria, Gjermania, Italia, Spanja dhe Vatikani. Mirdita u shpallë Republikë me 21 Korrik 1921.
President i Republikës së Mirditë: Gjon Marka Gjoni (Gjomarkaj). Ministër i Punëve të Jashtme: Andon Ashiku. Ministri i Luftës: Prenk Lleshi. Ministri i Punëve të Brendshme: Zef Ndoci. 12 Deputetë të Republikës së Mirditës ishin 12 Bajraktarët e Mirditës. Pas këtij lajmi që Mirdita shpallet Republikë dhe e cila u njoh nga shtetet Perëndimore, menjëherë forcat e qeverisë së Tiranës nisin ofensivën ushtarake drejt Mirditës ku u bë një luftë titanike e cila u pasqyrua nga mbarë Media Ndërkombëtare me Kryetitujt: “Republika e Shqipërisë sulmon ushtarakisht Republikën e Mirditës”, pra tregohej qartë që Republika e Mirditës u njoh në Perëndim si Qeveri, Flamurë, Vulë, Pulla Postare etj. por kjo nuk do zgjaste shumë pasi Presidenti i Republikës së Mirditës Gjon Marka Gjoni (Gjomarkaj) kërkoj që Mirdita të ndërpriste luftën sepse sipas tij kishte si qëllim që mos të derdhej gjak vëllazëror.
Përfundimisht në Historinë Europjanë u njoh Republika e Mirditës sikurë u njoh më parë Principatë e pa prekur për 500 vjet me rrallë, kurse “intelektualët” Shqipëria siç e sulmuan baballarët e tyre ushtarakisht e sulmojnë dhe sot me penë duke i mohuar historinë dhe faktin e të qënit dikurë Mirdita Republikë. (konica)[[Skeda:Kapidan Marka Gjoni.jpg|parapamje|Kapedan Marka Gjoni]]
== Historia ==
=== Prapaskena ===
Rajoni i Mirditës ka qenë tradicionalisht i njohur për rezistencën katolike kundër [[Islami|myslimanëve]] osmanë në pushtet. Kjo rezistencë i ka rrënjët në shekullin 15, kur mirditorët luftuan ushtritë osmane nën udhëheqjen e Gjergj Kastrioti - [[Skënderbeu]]t. Për më tepër, Mirditorët thuhet se janë vëllezërit e drejtpërdrejtë të fisit [[Dukagjinët|Dukagjini]], që do të thotë se të dy rajonet drejtoheshin nga një paraardhës. Mirditorët ishin të suksesshëm në bashkimin me zonat e Kurbinit, [[Lezha|Lezhës]], [[Dukagjini]]t, [[Puka|Pukës]], [[Shkodra|Shkodrës]] dhe [[Malësia|Malësisë]] në mënyrë që të ruanin kulturën, fenë e tyre dhe të merrnin autonomi nga [[Perandoria Osmane]].
=== Shpallja dhe tentimi i krijimit të republikës së Mirditës ===
Në vitin 1919, [[Prenk Bib Doda]], kryetari (Kapedan) i Kapetainatit katolik të fisit Mirdita u vra më 1919 pranë kënetave të Lezhës dhe nuk la pasardhës të qartë.<ref name="Tomes46"/><ref name="Elsie232"/> Marka Gjoni, një i afërm u bë pretendues dhe pasues për pozicionin e kryetarit, megjithatë shumë nga udhëheqësit e Mirditës refuzuan ta njohin atë dhe atij i mungoi popullariteti midis fisit për shkak të çështjeve të frikacakëve të treguar gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].<ref name="Elsie232"/> Ai lejoi autoritetet jugosllave të shpallnin në emër të tij pavarësinë e republikës së Mirditës (korrik 1921) në [[Prizreni|Prizren]], Jugosllavi.<ref name="Pearson168">{{harvnb|Pearson|2004|pp=168}}</ref><ref name="Pula48"/><ref name="BesierStoklosa239">{{harvnb|Besier|Stokłosa|2014|p=239}}.</ref><ref name="Tomes46"/><ref name="Austin25"/><ref name="Elsie232"/> Gjoni mori mbështetje jugosllave, armë, para, dhe prej të cilëve [[Lëvizja e Bardhë|Ushtria e Bardhë Ruse]] e [[Pyotr Wrangel|Wrangel]] ishte në shërbim të tij për përpjekjen dhe motivin për pavarësi që ai pretendonte se ishte se qeveria shqiptare ose "turqit" do të ndalonin katolicizmin.<ref name="Tomes46"/><ref name="Austin25"/><ref name="Elsie232"/> Ngjarjet e republikës së Mirditës përkonin me negociatat ndërkombëtare mbi finalizimin e kufirit shqiptaro-jugosllav të cilat u panë nga pjesëmarrësit si të rëndësishme dhe këto diskutime po vazhdonin gjatë nëntorit 1921.<ref name="Austin25"/> Gjoni u kërkoi autoriteteve jugosllave të ndërmarrin hapa për të siguruar njohjen e republikës së Mirditës, ndërsa jugosllavët shpresonin se rebelimi në Shqipërinë veriore do të kishte mbështetjen e pretendimeve të tij territoriale ndaj rajonit.<ref name="Austin25"/> [[Greqia]] i dha njohje republikës së Mirditës.<ref name="Elsie232"/> Në [[Lidhja e Kombeve|Lidhjen e Kombeve]], qeveria jugosllave akuzoi qeverinë shqiptare se ishte një mjet i elitave të [[Islami në Shqipëri|tokave myslimane]], ndërsa Shqipëria u përgjigj se nuk ishte një qeveri e [[mysliman]]ëve dhe përfaqësonte popullin shqiptar nga të gjitha fetë.<ref name="Austin25">{{harvnb|Austin|2012|p=25}}</ref> Qeveria jugosllave kundërshtoi se qeveria shqiptare e Tiranës përfaqësonte të gjithë shqiptarët, për shkak të ekzistencës së republikës së Mirditës e cila hodhi në dyshim statusin e Shqipërisë për të qenë një vend duke ndikuar kështu që ajo të ishte anëtare e Lidhjes.<ref name="Austin2425">{{harvnb|Austin|2012|pp=24–25}}.</ref> Delegacioni jugosllav pretendoi se ekzistonin dy qeveri dhe nuk ekzistonte një unitet i njerëzve.<ref name="Austin25"/>
[[Britania e madhe (ishull)|Britania e Madhe]], e cila njohu qeverinë shqiptare në nëntor 1921, hodhi poshtë pozicionin e Jugosllavisë duke dërguar përmes kryeministrit të saj [[David Lloyd George|Lloyd George]] protesta të shumta diplomatike të nxehta në Beograd duke kërkuar tërheqjen e saj nga zonat e diskutueshme.<ref name="Austin25"/><ref name="Tomes47"/> Ndërhyrja nga Britania e Madhe ishte e rëndësishme pasi mbështetja jugosllave për Gjonin përfundoi më pas.<ref name="Austin2526">{{harvnb|Austin|2012|pp=25–26}}.</ref> Qeveria britanike këshilloi Lidhjen e Kombeve që duhet të ndërmerren veprime kundër Jugosllavisë bazuar në nenin 16 të Paktit të Lidhjes dhe Konferenca e Ambasadorëve sugjeroi sanksione.<ref name="Austin25"/><ref name="Tomes46">{{harvnb|Tomes|2011|p=46}}.</ref> Lidhja e Kombeve njohu kufijtë e Shqipërisë si ata të vitit 1913 me rregullime të vogla territoriale në favor të Jugosllavisë.<ref name="Austin25"/> [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogu]] u dërgua në rajonin e Mirditës nga qeveria shqiptare me një kontingjent të trupave shqiptare dhe forcave të parregullta që mundën lëvizjen separatiste deri më 20 nëntor 1921.<ref name="Tomes47"/><ref name="Pula48"/><ref name="Elsie232"/> Me mbërritjen Zogu ofroi kushte më të lehta për të mos pasur ndëshkime nëse rebelimi pushonte, ndërsa Gjoni iku në Jugosllavi.<ref name="Tomes47"/><ref name="Elsie232"/> Me Pleqtë vendas të Mirditorit negociuan me Zogun për një marrëveshje me qeverinë qendrore.<ref name="Tomes47">{{harvnb|Tomes|2011|p=47}}.</ref> Mirdita u vu nën gjendjen e rrethimit, Gjoni dhe pasuesit e tij u shpallën tradhtarë të Shqipërisë dhe mirditorët e tjerë të lidhur me ngjarjet u dënuan në një gjykatë politike qeveritare. Marrëveshjet e mëparshme që datojnë në periudhën Osmane që i dhanë Mirditës autonomi përmes sundimit indirekt u shfuqizuan.<ref name="Pula48">{{harvnb|Pula|2013|p=48}}.</ref> Pas ca kohësh Marka Gjoni u lejua të kthehej në Shqipëri dhe në Mirditë ishte aktiv në punët lokale për disa vjet para vdekjes së tij.<ref name="Elsie232">{{harvnb|Elsie|2015|p=232.}}</ref>
== Qeveria ==
* Presidenti: [[Marka Gjoni]]
* Ministri i Punëve të Jashtme: Anton Ashiku
* Ministri i Luftës: Prenk Lleshi
* Ministri i Punëve t Brendshme: Zef Ndoci
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
=== Referime ===
{{refbegin|2}}
*{{cite book|last=Austin|first=Robert Clegg|title=Founding a Balkan State: Albania's Experiment with Democracy, 1920-1925|year=2012|location=Toronto|publisher=University of Toronto Press|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Mwi137osWhMC&q=Mirdita|isbn=9781442644359}}
*{{cite book|last1=Besier|first1=Gerhard|last2=Stokłosa|first2=Katarzyna|title=European Dictatorships: A Comparative History of the Twentieth Century|year=2014|location=Newcastle upon Tyne|publisher=Cambridge Scholars Publishing|language=en|url=https://books.google.com/books?id=wmMxBwAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PA239|isbn=9781443855211}}
*{{cite book|last=Elsie|first=Robert|title=The Tribes of Albania: History, Society and Culture|year=2015|publisher=I.B.Tauris|isbn=9780857739322|language=en|url=https://books.google.com/books?id=-EzWCQAAQBAJ&q=Mirdita+republic}}
*{{cite book|last=Pearson|first=Owen|title=Albania and King Zog: Independence, republic and monarchy 1908–1939|year=2004|location=London|publisher=Centre for Albanian Studies|language=en|isbn=1845110137}}
*{{cite book|last=Pula|first=Besnik|chapter=Binding Institutions: Peasants and Nation-state rule in the Albanian highlands, 1911-1939|pages=37–72|editor1-last=Go|editor1-first=Julian|title=Decentering Social Theory|year=2013|location=Bingley|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=9781781907276|language=en|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ReJbAAAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PA48}}
*{{cite book|last=Tomes|first=Jason|title=King Zog: Self-Made Monarch of Albania|year=2011|location=Stroud|publisher=The History Press|language=en|url=https://books.google.com/books?id=6jc7AwAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PT55|isbn=9780752470870}}
{{refend|2}}
[[Kategoria:Historia moderne e Shqipërisë]]
[[Kategoria:1921 në Shqipëri]]
[[Kategoria:Vende të mëparshme në Ballkan]]
[[Kategoria:Republika autonome]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1921]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1921]]
hnp5yc8jev503jqlzmmggrw79epna3s
3043270
3043265
2026-09-17T20:35:50Z
Thjeshte
193046
/* */ E lash sic ishte , por mendoj qe info nuk eshte i sakte
3043270
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ''Republika e Mirditës''
| common_name = Mirdita
| status = E panjohur
|
| p1 = Principata e Shqipërisë
| flag_p1 = Flag of the Principality of Albania (1915).svg
| s1 = Principata e Shqipërisë
| flag_s1 = Flag of the Principality of Albania (1915).svg
| image_flag = Flag of the Bajrak of Kashnjeti (1878).svg
| image_coat =
| image_map =
| image_map_caption = [[Albania (toponym)|Albania]] after fragmentation in 1916<big><ref name="SteinN.Y. 2000">{{cite book|last=Stein|first=Jonathan P.|title=The Politics of National Minority Participation in Post-Communist Europe: State-Building, Democracy, and Ethnic Mobilization|url=https://books.google.com/books?id=xeFNV40_EUAC&pg=PA171|access-date=26 qershor 2012|year=2000|publisher=M.E. Sharpe|isbn=9780765605283|page=171|language=en}}</ref></big>
| national_motto =
| national_anthem =
| capital = [[Orosh]]<ref name="Pearson168">{{harvnb|Pearson|2004|pp=168}}</ref>
| government_type = Republikë
| religion = [[Kisha katolike]]
|
| title_leader = President
| leader1 = [[Marka Gjoni]]
| year_leader1 = [[1921]]
|
| established_event1 = Principata e Mirditës
| established_date1 = [[1515]]
| established_event2 = Republika e Mirditës
| established_date2 = [[17 Korrik]], [[1921]]
| established_event3 = Shpërbërja
| established_date3 = [[20 Nëntor]], [[1921]]
|
| demonym = Mirditor
| area_km2 =
| area_rank =
| GDP_PPP =
| GDP_PPP_year =
| HDI =
| HDI_year =
| today = [[Shqipëria|Shqipërisë]]
}}
'''Mirdita''' ishte shtet nga 17 korriku deri më 20 nëntor 1921. Ata ishin quajtur të pavarur nga [[Greqia]].
Vështirësitë më të mëdha politike, Mirdita do ti kalonte në vitin 1919 e më vonë, pasi Malsorët e Shkodrës me pagesë të Serbisë vranë në afërsi të Lezhës Princin e Mirditës Preng Bib Dodën (Gjomarkaj) dhe në shenjë hakmarrje disa Mirditor që ndodheshin në Shkodër kryn vrasje dhe masakër në banorët Shkodranë në shenjë hakmarrje për Princin e tyre.
Në Mirditë u mblodhën dhe u bënë gati 740 luftëtarë për të sulmuar Shkodrën me qëllim hakmarrjen e vrasjes në pabesi të Princit. Menjëherë Konsulli Francez në Shkodër thirri në një takim urgjent Marka Gjonin (Gjomarkaj) dhe i kërkoj që të ndërhynte e të qetësonte popullin, kjo u arrit, Marka Gjoni (Gjomarkaj) i kthej mbrapsht forcat Mirditore që i ishin afruar Naraçit. Në vitin 1920 qeveria e Tiranës kishte planifikuar shpërbërjen e Mirditës duke e coptuar dhe shpërbërë në tre pjesë, (Prefektura).
Kjo lojë e Tiranës irritoj Derën e Gjomarkaj dhe mbarë Mirditën, kështu që Dera Princërore e Mirditës thirri në një mbledhje urgjente 12 Bajraktarët dhe të gjithë Kryetarët e fiseve për një mbledhje me vendosur përfundimisht mbi fatin e Mirditës. Mbarë populli doli malit dhe u pozicionuan afër kufinjëve që ndante me Shkodër, Lezhë, Kurbin, Mat, Dibër dhe Kukës. Tashmë në gjithë vendin ishte shpallur gjendje e jashtëzakonshme. Dera Princërore dhe Krerët e Mirditës diskutuan dhe vendosën përfundimisht që Mirdita të shpallej REPUBLIKA E MIRDITËS me President, Kushtetute, dhe Administratë.
Gjithashtu u nisën telegramet e tyre shteteve Perëndimore duke kërkuar që ta njihnin si Republikë, në një kohë shumë të shkurtër, Republikën e Mirditës e para e njohu Franca, pasi lidhjet e Mirditës me Francën ishin prej kohësh sepse Princi i Mirditës Preng Bib Doda (Gjomarkaj) ishte Kumbarë i Napoleon Bonapartit III dhe Franca ishte garantuesja në diplomacinë Europjane që të mbronte paprekshmërinë e Mirditës. Fillë pas Francës, Republikën e Mirditës e njohën Austria, Hungaria, Gjermania, Italia, Spanja dhe Vatikani. Mirdita u shpallë Republikë me 21 Korrik 1921.
President i Republikës së Mirditë: Gjon Marka Gjoni (Gjomarkaj). Ministër i Punëve të Jashtme: Andon Ashiku. Ministri i Luftës: Prenk Lleshi. Ministri i Punëve të Brendshme: Zef Ndoci. 12 Deputetë të Republikës së Mirditës ishin 12 Bajraktarët e Mirditës. Pas këtij lajmi që Mirdita shpallet Republikë dhe e cila u njoh nga shtetet Perëndimore, menjëherë forcat e qeverisë së Tiranës nisin ofensivën ushtarake drejt Mirditës ku u bë një luftë titanike e cila u pasqyrua nga mbarë Media Ndërkombëtare me Kryetitujt: “Republika e Shqipërisë sulmon ushtarakisht Republikën e Mirditës”, pra tregohej qartë që Republika e Mirditës u njoh në Perëndim si Qeveri, Flamurë, Vulë, Pulla Postare etj. por kjo nuk do zgjaste shumë pasi Presidenti i Republikës së Mirditës Gjon Marka Gjoni (Gjomarkaj) kërkoj që Mirdita të ndërpriste luftën sepse sipas tij kishte si qëllim që mos të derdhej gjak vëllazëror.
Përfundimisht në Historinë Europjanë u njoh Republika e Mirditës sikurë u njoh më parë Principatë e pa prekur për 500 vjet me rrallë, kurse “intelektualët” Shqipëria siç e sulmuan baballarët e tyre ushtarakisht e sulmojnë dhe sot me penë duke i mohuar historinë dhe faktin e të qënit dikurë Mirdita Republikë. (konica)[[Skeda:Kapidan Marka Gjoni.jpg|parapamje|Kapedan Marka Gjoni]]
== Historia ==
=== Prapaskena ===
Rajoni i Mirditës ka qenë tradicionalisht i njohur për rezistencën katolike kundër [[Islami|myslimanëve]] osmanë në pushtet. Kjo rezistencë i ka rrënjët në shekullin 15, kur mirditorët luftuan ushtritë osmane nën udhëheqjen e Gjergj Kastrioti - [[Skënderbeu]]t. Për më tepër, Mirditorët thuhet se janë vëllezërit e drejtpërdrejtë të fisit [[Dukagjinët|Dukagjini]], që do të thotë se të dy rajonet drejtoheshin nga një paraardhës. Mirditorët ishin të suksesshëm në bashkimin me zonat e Kurbinit, [[Lezha|Lezhës]], [[Dukagjini]]t, [[Puka|Pukës]], [[Shkodra|Shkodrës]] dhe [[Malësia|Malësisë]] në mënyrë që të ruanin kulturën, fenë e tyre dhe të merrnin autonomi nga [[Perandoria Osmane]].
=== Shpallja dhe tentimi i krijimit të republikës së Mirditës ===
Në vitin 1919, [[Prenk Bib Doda]], kryetari (Kapedan) i Kapetainatit katolik të fisit Mirdita u vra më 1919 pranë kënetave të Lezhës dhe nuk la pasardhës të qartë.<ref name="Tomes46"/><ref name="Elsie232"/> Marka Gjoni, një i afërm u bë pretendues dhe pasues për pozicionin e kryetarit, megjithatë shumë nga udhëheqësit e Mirditës refuzuan ta njohin atë dhe atij i mungoi popullariteti midis fisit për shkak të çështjeve të frikacakëve të treguar gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].<ref name="Elsie232"/> Ai lejoi autoritetet jugosllave të shpallnin në emër të tij pavarësinë e republikës së Mirditës (korrik 1921) në [[Prizreni|Prizren]], Jugosllavi.<ref name="Pearson168">{{harvnb|Pearson|2004|pp=168}}</ref><ref name="Pula48"/><ref name="BesierStoklosa239">{{harvnb|Besier|Stokłosa|2014|p=239}}.</ref><ref name="Tomes46"/><ref name="Austin25"/><ref name="Elsie232"/> Gjoni mori mbështetje jugosllave, armë, para, dhe prej të cilëve [[Lëvizja e Bardhë|Ushtria e Bardhë Ruse]] e [[Pyotr Wrangel|Wrangel]] ishte në shërbim të tij për përpjekjen dhe motivin për pavarësi që ai pretendonte se ishte se qeveria shqiptare ose "turqit" do të ndalonin katolicizmin.<ref name="Tomes46"/><ref name="Austin25"/><ref name="Elsie232"/> Ngjarjet e republikës së Mirditës përkonin me negociatat ndërkombëtare mbi finalizimin e kufirit shqiptaro-jugosllav të cilat u panë nga pjesëmarrësit si të rëndësishme dhe këto diskutime po vazhdonin gjatë nëntorit 1921.<ref name="Austin25"/> Gjoni u kërkoi autoriteteve jugosllave të ndërmarrin hapa për të siguruar njohjen e republikës së Mirditës, ndërsa jugosllavët shpresonin se rebelimi në Shqipërinë veriore do të kishte mbështetjen e pretendimeve të tij territoriale ndaj rajonit.<ref name="Austin25"/> [[Greqia]] i dha njohje republikës së Mirditës.<ref name="Elsie232"/> Në [[Lidhja e Kombeve|Lidhjen e Kombeve]], qeveria jugosllave akuzoi qeverinë shqiptare se ishte një mjet i elitave të [[Islami në Shqipëri|tokave myslimane]], ndërsa Shqipëria u përgjigj se nuk ishte një qeveri e [[mysliman]]ëve dhe përfaqësonte popullin shqiptar nga të gjitha fetë.<ref name="Austin25">{{harvnb|Austin|2012|p=25}}</ref> Qeveria jugosllave kundërshtoi se qeveria shqiptare e Tiranës përfaqësonte të gjithë shqiptarët, për shkak të ekzistencës së republikës së Mirditës e cila hodhi në dyshim statusin e Shqipërisë për të qenë një vend duke ndikuar kështu që ajo të ishte anëtare e Lidhjes.<ref name="Austin2425">{{harvnb|Austin|2012|pp=24–25}}.</ref> Delegacioni jugosllav pretendoi se ekzistonin dy qeveri dhe nuk ekzistonte një unitet i njerëzve.<ref name="Austin25"/>
[[Britania e madhe (ishull)|Britania e Madhe]], e cila njohu qeverinë shqiptare në nëntor 1921, hodhi poshtë pozicionin e Jugosllavisë duke dërguar përmes kryeministrit të saj [[David Lloyd George|Lloyd George]] protesta të shumta diplomatike të nxehta në Beograd duke kërkuar tërheqjen e saj nga zonat e diskutueshme.<ref name="Austin25"/><ref name="Tomes47"/> Ndërhyrja nga Britania e Madhe ishte e rëndësishme pasi mbështetja jugosllave për Gjonin përfundoi më pas.<ref name="Austin2526">{{harvnb|Austin|2012|pp=25–26}}.</ref> Qeveria britanike këshilloi Lidhjen e Kombeve që duhet të ndërmerren veprime kundër Jugosllavisë bazuar në nenin 16 të Paktit të Lidhjes dhe Konferenca e Ambasadorëve sugjeroi sanksione.<ref name="Austin25"/><ref name="Tomes46">{{harvnb|Tomes|2011|p=46}}.</ref> Lidhja e Kombeve njohu kufijtë e Shqipërisë si ata të vitit 1913 me rregullime të vogla territoriale në favor të Jugosllavisë.<ref name="Austin25"/> [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogu]] u dërgua në rajonin e Mirditës nga qeveria shqiptare me një kontingjent të trupave shqiptare dhe forcave të parregullta që mundën lëvizjen separatiste deri më 20 nëntor 1921.<ref name="Tomes47"/><ref name="Pula48"/><ref name="Elsie232"/> Me mbërritjen Zogu ofroi kushte më të lehta për të mos pasur ndëshkime nëse rebelimi pushonte, ndërsa Gjoni iku në Jugosllavi.<ref name="Tomes47"/><ref name="Elsie232"/> Me Pleqtë vendas të Mirditorit negociuan me Zogun për një marrëveshje me qeverinë qendrore.<ref name="Tomes47">{{harvnb|Tomes|2011|p=47}}.</ref> Mirdita u vu nën gjendjen e rrethimit, Gjoni dhe pasuesit e tij u shpallën tradhtarë të Shqipërisë dhe mirditorët e tjerë të lidhur me ngjarjet u dënuan në një gjykatë politike qeveritare. Marrëveshjet e mëparshme që datojnë në periudhën Osmane që i dhanë Mirditës autonomi përmes sundimit indirekt u shfuqizuan.<ref name="Pula48">{{harvnb|Pula|2013|p=48}}.</ref> Pas ca kohësh Marka Gjoni u lejua të kthehej në Shqipëri dhe në Mirditë ishte aktiv në punët lokale për disa vjet para vdekjes së tij.<ref name="Elsie232">{{harvnb|Elsie|2015|p=232.}}</ref>
== Qeveria ==
* Presidenti: [[Marka Gjoni]]
* Ministri i Punëve të Jashtme: Anton Ashiku
* Ministri i Luftës: Prenk Lleshi
* Ministri i Punëve t Brendshme: Zef Ndoci
== Referime ==
{{Reflist|30em}}
=== Referime ===
{{refbegin|2}}
*{{cite book|last=Austin|first=Robert Clegg|title=Founding a Balkan State: Albania's Experiment with Democracy, 1920-1925|year=2012|location=Toronto|publisher=University of Toronto Press|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Mwi137osWhMC&q=Mirdita|isbn=9781442644359}}
*{{cite book|last1=Besier|first1=Gerhard|last2=Stokłosa|first2=Katarzyna|title=European Dictatorships: A Comparative History of the Twentieth Century|year=2014|location=Newcastle upon Tyne|publisher=Cambridge Scholars Publishing|language=en|url=https://books.google.com/books?id=wmMxBwAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PA239|isbn=9781443855211}}
*{{cite book|last=Elsie|first=Robert|title=The Tribes of Albania: History, Society and Culture|year=2015|publisher=I.B.Tauris|isbn=9780857739322|language=en|url=https://books.google.com/books?id=-EzWCQAAQBAJ&q=Mirdita+republic}}
*{{cite book|last=Pearson|first=Owen|title=Albania and King Zog: Independence, republic and monarchy 1908–1939|year=2004|location=London|publisher=Centre for Albanian Studies|language=en|isbn=1845110137}}
*{{cite book|last=Pula|first=Besnik|chapter=Binding Institutions: Peasants and Nation-state rule in the Albanian highlands, 1911-1939|pages=37–72|editor1-last=Go|editor1-first=Julian|title=Decentering Social Theory|year=2013|location=Bingley|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=9781781907276|language=en|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ReJbAAAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PA48}}
*{{cite book|last=Tomes|first=Jason|title=King Zog: Self-Made Monarch of Albania|year=2011|location=Stroud|publisher=The History Press|language=en|url=https://books.google.com/books?id=6jc7AwAAQBAJ&q=mirdita+republic&pg=PT55|isbn=9780752470870}}
{{refend|2}}
[[Kategoria:Historia moderne e Shqipërisë]]
[[Kategoria:1921 në Shqipëri]]
[[Kategoria:Vende të mëparshme në Ballkan]]
[[Kategoria:Republika autonome]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1921]]
[[Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1921]]
ix89hnjrimzrvgkm54s2ehjrof7pp9f
Diskutim:Stema e Kroacisë
1
310754
3043362
3029575
2026-09-18T04:23:35Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Stema e Kroacisë/Arkivi 1]]
3043362
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Stema e Kroacisë/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
s76mnprje9xb9cuv69gjuts1u7asf8u
Diskutim:Dorpell
1
311004
3043243
2672657
2026-09-17T16:30:49Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043243
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377160 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210826172608/https://www.kia.com/it/?&cmpid=ppc%7cKia_ITA_BRD_DFD_EXT_PHR_STD_Kia_Brand_KML_EUR%7cgoogle%7ce%7ckia&gclid=CJa-s8qaz_ICFfIHrQYdpmcKWw&gclsrc=ds për lidhjen https://www.googleadservices.com/pagead/aclk?sa=L&ai=DChcSEwiygueDgJfxAhWMkbIKHXGxAOwYABAAGgJscg&ohost=www.google.com&cid=CAESQOD2jDwYzfKdW48JES22Zerbf0wx1BI3qNtwbGmQ1nF4u-4ulBnpn-MBAMIhE0wsDcOSpN2WzHcw-xWKVAVDUl8&sig=AOD64_2-F60oRI8RH5XfoBCSRok598Sh-Q&q&adurl&ved=2ahUKEwig2dSDgJfxAhVSqosKHexmA4sQ0Qx6BAgDEAE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 00:33 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2447861 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ për lidhjen https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ për lidhjen https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2022 22:31 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2672656 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210126115010/https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/ për lidhjen https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 qershor 2024 04:27 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043242 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210826172534/https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate për lidhjen https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate?gclid=CjwKCAjw_JuGBhBkEiwA1xmbRcpxcpLXr4ugu3bNvrOHVMIYCNe1mH8j_CQGRfHP2KwGX0psbWOCqBoCb88QAvD_BwE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 18:30 (CEST)
ajy4aksfkjyshon99uwdms7l8kima71
3043342
3043243
2026-09-18T02:16:51Z
MajavahBot
122738
Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik.
3043342
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Dorpell/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377160 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210826172608/https://www.kia.com/it/?&cmpid=ppc%7cKia_ITA_BRD_DFD_EXT_PHR_STD_Kia_Brand_KML_EUR%7cgoogle%7ce%7ckia&gclid=CJa-s8qaz_ICFfIHrQYdpmcKWw&gclsrc=ds për lidhjen https://www.googleadservices.com/pagead/aclk?sa=L&ai=DChcSEwiygueDgJfxAhWMkbIKHXGxAOwYABAAGgJscg&ohost=www.google.com&cid=CAESQOD2jDwYzfKdW48JES22Zerbf0wx1BI3qNtwbGmQ1nF4u-4ulBnpn-MBAMIhE0wsDcOSpN2WzHcw-xWKVAVDUl8&sig=AOD64_2-F60oRI8RH5XfoBCSRok598Sh-Q&q&adurl&ved=2ahUKEwig2dSDgJfxAhVSqosKHexmA4sQ0Qx6BAgDEAE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 00:33 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2447861 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ për lidhjen https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ për lidhjen https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2022 22:31 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2672656 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210126115010/https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/ për lidhjen https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 qershor 2024 04:27 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043242 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210826172534/https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate për lidhjen https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate?gclid=CjwKCAjw_JuGBhBkEiwA1xmbRcpxcpLXr4ugu3bNvrOHVMIYCNe1mH8j_CQGRfHP2KwGX0psbWOCqBoCb88QAvD_BwE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 18:30 (CEST)
nf1x4f0k2g50xalapr0watx8vc9ojza
3043364
3043342
2026-09-18T04:23:55Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 3 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Dorpell/Arkivi 1]]
3043364
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Dorpell/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043242 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210826172534/https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate për lidhjen https://www.visittrentino.info/it/esperienze/outdoor-estate?gclid=CjwKCAjw_JuGBhBkEiwA1xmbRcpxcpLXr4ugu3bNvrOHVMIYCNe1mH8j_CQGRfHP2KwGX0psbWOCqBoCb88QAvD_BwE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 18:30 (CEST)
hxr2r2x788zm56r8uuf79kicnjuhmzy
Jan Strelau
0
315292
3043398
2959909
2026-09-18T11:49:04Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043398
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:JanStrelau.jpg|djathtas|parapamje|260x260px| Jan Strelau]]
'''Jan Strelau''' (30 maj 1931 në [[Dancigu|Gdańsk]] - 4 gusht 2020 në [[Varshava|Varshavë]]) ishte një psikolog polak i njohur për studimet e tij mbi temperamentin . Ai ishte profesor i psikologjisë në [[Universiteti i Varshavës|Universitetin e Varshavës]] nga viti 1968 deri në vitin 2001 dhe nga viti 2001 ishte profesor në Shkollën e Shkencave Sociale dhe Humane të Varshavës, ku mbajti postin e Zëvendësrektorit për Kërkime dhe Çështje Ndërkombëtare (2002–2010), Zëvendës Rektor për Hulumtime (2010–2012), dhe Kryetar i Bordit të Administratorëve (2012–2016).
== Biografia ==
Strelau ka lindur në qytetin e lirë të Danzig, tani [[Dancigu|Gdańsk]].
Hulumtimet e tij ishin të përqendruara për disa dekada në temperamentin dhe rëndësinë e tij funksionale në përshtatjen njerëzore, veçanërisht në kushte ekstreme (stresorë) dhe si një faktor që ndikon në çrregullimet e sjelljes . Ai i transferoi konceptet e [[Ivan Petroviç Pavlov|Ivan Pavlovit]] për vetitë më të larta [[Sistemi nervor|të sistemit nervor]] si forca e ngacmimit, forca e frenimit dhe lëvizshmëria e proceseve nervore në konstruktet (tiparet) psikologjike që do të maten që nga vitet 1970 nga Inventari i Temperamentit të Strelau (STI)<ref>{{Cite news|title=The Strelau Temperament Inventory-Revised (STI-R): Theoretical considerations and scale development|url=https://www.semanticscholar.org/paper/The-Strelau-Temperament-Inventory-Revised-(STI-R)%3A-Strelau-Angleitner/915d70a60ecf1912eaf879d5c0a912cbb21fc887|access-date=22 mars 2020|doi=10.1002/per.2410040304}}</ref> dhe duke filluar nga viti 1999 nga Anketa e Temperamentit Pavlovian (PTS) - një inventar i ndërtuar nga Strelau, Angleitner dhe Newberry.<ref>{{Cite news|title=An American English version of the Pavlovian Temperament Survey|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886996001742|access-date=22 mars 2020}}</ref> Që të dy inventarët janë përshtatur në mbi një duzinë versionesh gjuhësore.
Strelau, në bashkëpunim me Alois Angleitner nga Universiteti i Bielefeldit, ishte studiuesi i parë që prezantoi studimet gjenetike të sjelljes në [[Polonia|Poloni]], të zgjeruara gjatë dekadës së fundit nga një prej dishepujve të tij, Włodzimierz Oniszczenko dhe nga Wojciech Dragan në [[Gjenetika molekulare|gjenetikën molekulare]] të përqendruar në studimin e sfondi gjenetik i tipareve të temperamentit siç përcaktohet nga RTT .
Strelau ishte themeluesi dhe drejtuesi i Departamentit të Psikologjisë së Diferencave Individuale dhe i Qendrës Ndërdisiplinore për Kërkime të Sjelljes-Gjenetike në [[Universiteti i Varshavës|Universitetin e Varshavës]] . Ai ka qenë presidenti i parë i Shoqatës Evropiane të Psikologjisë së Personalitetit dhe president i Shoqatës Ndërkombëtare për Studimin e Diferencave Individuale .<ref>{{Cite news|last=Sheehy|first=Noel|last2=Chapman|first2=Antony J.|last3=Conroy|first3=Wenday A.|date=8 janar 2016|title=Biographical Dictionary of Psychology|url=https://books.google.com/books?id=5CJZCwAAQBAJ&q=jan+strelau+president+of+the+International+Society+for+the+Study+of+Individual+Differences&pg=PA548|access-date=22 mars 2020|isbn=9781136798856}}</ref> Ai ishte nënkryetar i Unionit Ndërkombëtar të Shkencave Psikologjike.
Ai ishte anëtar i Akademisë Polake të Shkencave, [[Akademia Europaea|Academia Europaea]] dhe anëtar i huaj i Akademisë Finlandeze të Shkencave . Ai fitoi diploma nderi (Dr.hc) të Universitetit të Gdańsk,<ref>{{Cite news|title=Doktorzy Honorowi Uniwersytetu Gdańskiego|url=https://ug.edu.pl/uniwersytet/o_nas/doktoraty_honoris_causa?tpl=doktoraty_hc|access-date=22 mars 2020}}</ref> Universitetit të Poznań<ref>{{Cite news|title=DOKTORATY HONORIS CAUSA|url=https://amu.edu.pl/dzialalnosc/o-uam/wyronienia/doktoraty-honoris-causa|url-status=dead|access-date=22 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221100648/https://amu.edu.pl/dzialalnosc/o-uam/wyronienia/doktoraty-honoris-causa|archive-date=21 shkurt 2018}}</ref> dhe Universitetit Shtetëror të Shkencave Humanistike në Moskë. Në vitin 2000 ai u nderua me Çmimin e Fondacionit për Shkencën Polake (i konsideruar si "Çmimi Nobel Polatik").<ref>{{Cite news|title=PROF. DR HAB. JAN STRELAU – LAUREAT NAGRODY FNP 2000|url=https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/|access-date=22 mars 2020|archive-date=22 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322185700/https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2011, ai mori Kryqin e Komandantit të Urdhrit të Polonia Restituta .<ref>{{Cite news|title=M.P. 2011 nr 111 poz. 1131|url=https://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131|access-date=22 mars 2020|archive-date=14 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614094709/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131|url-status=dead}}</ref>
Ai vdiq në Varshavë, në moshën 89-vjeçare.
== Vepra ==
* ''Temperament, personality, activity'' (1983)
* ''Temperament: A psychological perspective'' (1998)
* ''The Pavlovian Temperament Survey (PTS): An international handbook'' (1999) with A. Angleitner and B. H. Newberry
* ''Temperament as a regulator of behavior: After fifty years of research'' (2008)
* ''Temperamental bases of behavior: Warsaw studies on individual differences'' (1985) editor
* ''The biological bases of personality and behavior: Theories, measurement techniques, and development'', vol. 1 (1985) editor, with F. H. Farley and A. Gale
* ''The biological bases of personality and behavior: Psychophysiology, performance, and application'', vol. 2 (1986) editor, with F. H. Farley and A. Gale
* ''Personality dimensions and arousal'' (1987) editor, with H. J. Eysenck
* ''Explorations in temperament: International perspectives on theory and measurement'' (1991) editor, with A. Angleitner
* ''People under extreme stress: An individual differences approach'' (2006) editor, with T. Klonowicz
* ''Temperament as a regulator of behavior: After fifty years of research'' (2008) Clinton Corners, NY: Eliot Werner Publications.
== Shih edhe ==
* [[Psikologjia]]
* [[Universiteti i Varshavës]]
* [[Universiteti Pedagogjik i Krakovit]]
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.swps.pl/english/ Warsaw School of Social Sciences and Humanities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529061209/http://www.swps.pl/english/ |date=29 maj 2016 }}
* [http://www.pan.pl/ Polska Akademia Nauk - Polish Academy of Sciences] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201005044643/http://www.pan.pl/ |date=5 tetor 2020 }}
* [http://psych.uw.edu.pl/ Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego]
[[Kategoria:Lindje 1931]]
[[Kategoria:Vdekje 2020]]
[[Kategoria:Psikologë polakë]]
o1lb0x607e9rezjm070uc363on9gnhq
Diskutim:Jan Strelau
1
315799
3043399
2851827
2026-09-18T11:49:04Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043399
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448447 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160529061209/http://www.swps.pl/english/ për lidhjen http://www.swps.pl/english/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 14:08 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488734 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200614094709/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131 për lidhjen https://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 08:45 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819536 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 korrik 2025 16:09 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851826 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200322185700/https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/ për lidhjen https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 01:47 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043398 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201005044643/http://www.pan.pl/ për lidhjen http://www.pan.pl/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:49 (CEST)
or46o92olweivhe1fonij9kd18kwjgx
Lahi Brahimaj
0
316072
3043329
3042951
2026-09-18T01:09:27Z
Leutrim.P
113691
3043329
wikitext
text/x-wiki
'''Lahi Brahimaj''' (lindi më 26 janar 1970), i njohur me pseudonimin ''Magjupi'', ishte komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99). Një shqiptar i Kosovës, Brahimaj ka lindur në Jabllanicë, një fshat në [[Gjakovë]]. Ai është i afërm i [[Ramush Haradinaj]]t, komandantit të UÇK-së në Zonën e Dukagjinit. Gjatë Luftës së Kosovës ka qenë zëvendës komandant i Shtabit Operativ të Zonës së Dukagjinit, si dhe ndërmjetësues në mes Shtabit të Zonës së Dukagjinit dhe Shtabit Kryesor të UÇK-së, si dhe menaxher i një burgu në Jabllanicë.{{sfn|Nimoni|2014|pp=55–56}} Pas luftës u bë oficer në [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës]].{{sfn|Nimoni|2014|p=55}} Më 4 mars 2005, [[Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish Jugosllavinë|ICTY]] ngriti aktakuza kundër Ramush Haradinajt, Idriz Balajt dhe Lahi Brahimajt për 37 pika (''Prokurori kundër Haradinajt, Balajt dhe Brahimajt''), duke përfshirë krimet kundër njerëzimit, shkeljen e ligjit dhe zakoneve të luftës.{{sfn|Nimoni|2014|p=55}} Ata u akuzuan për krime të kryera ndërmjet 1 marsit dhe 30 shtatorit 1998.{{sfn|Nimoni|2014|p=56}} Të 3 u dorëzuan më 9 mars 2005. Pas 4 vitesh gjykim, në vitin 2008, Haradinaj dhe Balaj u konsideruan të pafajshëm dhe u liruan.{{sfn|Nimoni|2014|p=57}} Ndërkaq, Brahimaj u dënua me 6 vjet për trajtim mizor dhe torturë si shkelje të ligjeve apo zakoneve të luftës në dy pika.{{sfn|Nimoni|2014|p=58}}
== Referime ==
{{reflist}}
== Referime ==
*{{cite journal|last=Nimoni|first=Genc|title=Slučaj Haradinaj i ostali|journal=Regionalna škola tranzicione pravde - Zbornik|year=2014|volume=1|pages=55–59|url=http://www.hlc-rdc.org/wp-content/uploads/2014/03/ZBORNIK2.pdf|language=sr}}
*{{cite web|title=Haradinaj, Balaj, and Brahimaj Acquitted on Retrial|date=29 nëntor 2012|publisher=ICTY|url=http://www.icty.org/en/press/haradinaj-balaj-and-brahimaj-acquitted-retrial|language=en}}
{{DEFAULTSORT:Brahimaj, Lahi}}
[[Kategoria:Lindje 1970]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Ushtarakë nga Gjakova]]
[[Kategoria:Të burgosur dhe të paraburgosur shqiptarë të Kosovës]]
1igki74dfyzpi1jpt6ht3gq4dqzfgdb
Feyenoord
0
321377
3043312
3001809
2026-09-17T22:32:36Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043312
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Feyenoord Rotterdam
| image = Feyenoord logo since 2024.svg
| upright = 0.8
| fullname = Feyenoord Rotterdam
| nickname = ''De club aan de Maas'' <br>''De Stadionclub'' <br>''De club van het volk'' <br>''De Trots van Zuid''
| founded = {{Start date and age|1908|df=y}}
| ground = [[De Kuip]]
| capacity = 51,177
| chairman = Toon van Bodegom
| manager = [[Robin van Persie]]
| league = [[Eredivisie]]
| season = [[Eredivisie 2024–25|2024–25]]
| position = Eredivisie, 3të nga 18
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _feyenoord2223h
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 = _feyenoord2223h
| pattern_so1 = _3_stripes_white
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _feyenoord2223t
| pattern_b2 = _feyenoord2223t
| pattern_ra2 = _feyenoord2223t
| pattern_sh2 = _adidasred
| pattern_so2 = _3_stripes_red
| leftarm2 = 347082
| body2 = 347082
| rightarm2 = 347082
| shorts2 = 347082
| socks2 = 347082
| pattern_la3 = _feyenoord2223a
| pattern_b3 = _feyenoord2223a
| pattern_ra3 = _feyenoord2223a
| pattern_sh3 = _feyenoord2223a
| pattern_so3 = _3_stripes_black
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = ED008C
| socks3 = ED008C
| website = https://www.feyenoord.nl
| current = Sezoni 2024–25 i Feyenoord
}}
'''Feyenoord Rotterdam''' është një klub profesionist [[futbolli]] me seli në [[Rotterdam]], e cila garon në [[Eredivisie]], elita e futbollit holandez. Klubi u themelua si '''Wilhelmina''' në vitin 1908, dhe që nga ajo kohë ka pasur disa emra; në vitin 1912 klubi u quajt '''SC Feijenoord''', kurse në vitin 1974 '''SC Feyenoord'''.<ref name="Wist u dat">{{cite web|url=http://www.stadionfeijenoord.nl/pagestadion.php?id=4&l=2&i=5|title=Wist u dat...|work=stadionfeijenoord.nl|publisher=Stadion Feijenoord N.V.|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20071231020323/http://www.stadionfeijenoord.nl/pagestadion.php?id=4&l=2&i=5|archive-date=31 dhjetor 2007|quote=zowel Stadion Feijenoord als Feyenoord Rotterdam met een lange ij geschreven werd. Pas in 1974 besloot de voetbalclub een y te gebruiken, de lange ij gaf namelijk problemen met de uitspraak in het buitenland}}</ref> Katër vite më vonë, ata morën emrin aktual ''Feyenoord Rotterdam'' pas ndarjes nga klubi amator [[SC Feyenoord]]. Stadiumi i Feyenoordit quhet [[De Kuip]], dhe është stadiumi i dytë më i madh në Holandë.
Feyenoordi është një nga klubet më të suksesshme të futbollit holandez, duke fituar [[Eredivisie|kampionatin]] 16 herë, [[Kupa KNVB|Kupën KNVB]] 14 herë dhe [[Johan Cruyff Shield|Superkupën]] 5 herë. Në nivel ndërkombëtar, ata kanë fituar një [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupë Evropiane]], dy [[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]] dhe një [[Kupa Ndërkontinentale|Kupë Ndërkontinentale]]. Klubi ka luajtur në mënyrë të vazhdueshme në elitën e futbollit holandez që pas ngjitjes së tyre në vitin 1921. Ata kanë shpenzuar më shumë sezone në elitë se çdo klub tjetër holandez,<ref name="rsssf">{{cite web|title=Coventric!|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/coventric.html|publisher=RSSSF|language=en|access-date=24 qershor 2015}}</ref> duke lënë mbrapa klube si [[AFC Ajax|Ajax]] dhe [[PSV Eindhoven]].
Feyenoordi njihet si klubi i popullit me mbështjetje të madhe kombëtare dhe ndërkombëtare. Periudha më e suksesshme e klubit ishte në vitet 1960 dhe 1970, ku trajnerët [[Coen Moulijn]] dhe [[Ove Kindvall]] udhëhoqën klubin drejt fitimit të gjashtë kampionateve, dy trofeve evropian dhe një Kupe Ndërkontinentale. Në shekullin e 21të, Feyenoordi i dha fund zbraztisë në vitin 2017 duke fituar kampionatin e parë pas 18 vitesh kurse në vitin 2002 fitoi Kupën UEFA kundër klubit gjerman [[Borussia Dortmund]]; ky sukses e bënë Feyenoordin klubin e fundit holandez që ka fituar një trofe evropian.<ref>{{Cite web|url=https://breakingthelines.com/historical/how-feyenoord-kickstarted-the-dutch-dominance-in-europe/|title=How Feyenoord kickstarted the Dutch dominance in Europe|trans-title=Si e nisi Feyenoordi dominimin holandez në Evrop|website=Breaking Lines|language=en|access-date=5 nëntor 2022}}</ref>
Feyenoordi ka një rivalitet të madh me gjigandin tjetër holandez Ajax; dueli midis klubeve që ndodhen në dy qytetet më të mëdha të Holandës quhet ''[[De Klassieker]]'' (Klasikja). Himni i klubit është Hand in Hand.
==Historia==
===1908–1918: Themelimi dhe vitet e para===
[[Skeda:Logo RVV Feijenoord.svg|parapamje|Stema e parë e klubit (1912).]]
Klubi i futbollit '''Wilhelmina''' u themelua në pabin ''De Vereeniging'' më 19 korrik 1908.<ref name="hist1">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Oprichting Wilhelmina|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref> Ata fillimisht luanin me bluze të kuqe me mëngë blu si dhe me të shkurtra të bardha.<ref name="hist1"/> Në vitet 1908, 1910 dhe 1911, klubi ndryshoi emrin dhe ngjyrat në disa raste; ata u bënë '''Hillesluise Football Club''' dhe më pas '''RVV Celeritas'''.<ref name="hist2">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=HFC en Celeritas|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref> Pasi u ngjit në shoqatën kombëtare të futbollit në vitin 1912, klubi u riemërua "SC Feijenoord" (i emëruar pas rrethit të qytetit në të cilin u themelua ekipi) dhe ndryshoi ngjyrat sërisht, duke adoptuar fanella bardh e kuq, pantallona të shkurtra të zeza dhe çorape të zeza që i mbajnë edhe sot.<ref name="hist3">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Tot Feijenoord en de eerste prijzen|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref> Në vitin 1918, Feijenoord u promovua në elitën e futbollit holandez dhe kaloi në fushën ''Kromme Zandweg''.<ref name="hist3"/>
===1919–1956: Sukseset e para===
Feyenoordi fitoi trofeun e parë në histori 18 vite pas themelimit të tyre në vitin 1924 duke ngritur trofeun e kampionatit kombëtar.<ref name="hist3"/> Ekipi shijoi sukses gjatë dekadës së dytë, duke fituar titujt e divizionit në vitet 1926, 1927, 1928 dhe 1929, kurse në vitin 1928 fituan kampionatin kombëtar për herë të dytë.<ref name="hist3"/>
Feyenoordi fitoi Kupën e parë në histori në vitin 1930 duke mposhtur në finale klubin rival [[Excelsior|Excelsior]].<ref name="cupfinals">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesn/nedcuphist.html|title=Netherlands Cup Finals|trans-title=Finalet e Kupës së Holandës|publisher=RSSSF|language=en|access-date=6 nëntor 2020}}</ref> Ata vazhduan të dominonin në divizionin e tyre, duke fituar edhe tre tituj rresht por nuk fituan kampionatin kombëtar. Pesë vite pas triumfit tyre të parë në kupë, Feijenoordi fitoi kupën për herë të dytë në vitin 1935, duke mposhtur në finale HVV Helmond.<ref name="cupfinals"/>
Feyenoordi filloi të tërhiqte më shumë shikues në stadiumin e tyre në Kromme Zandweg. Në vitin 1933, ata vendosën të ndërtonin një stadium të ri. Katër vite më pas, klubi u zhvendos në [[Feijenoord Stadion]], e cila njihej gjithashtu si "De Kuip". Ata luajtën ndeshjen e parë më 27 mars 1937 kundër [[K.F.C. Germinal Beerschot|Beerschot]].<ref name="hist4">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Feijenoord werkt aan prijzenkast|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref> Gjatë kësaj periudhe klubi fitoi tre tituj divizioni rresht në vitet 1936–1938 si dhe dy kampionate kombëtare në vitet 1936 dhe 1938.<ref name="hist5">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Landstitel in Sparta Stadion|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref>
Gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], Feyenoordi i luajti ndeshjet si vendas në stadiumin e [[Sparta Rotterdam]]it, [[Sparta Stadion Het Kasteel|Kasteel]], pasi stadiumi i tyre ishte nën kontrollin e nazistëve.<ref name="hist5"/> Kur Kasteel ishte i padisponueshëm për ekipin për shkak të axhendës së ndeshjeve të Spartës, Feyenoordi i luante ndeshjet si vendas në ish fushën e tyre Kromme Zandweg.<ref name="hist5"/>
Feyenoordi fitoi kampionatin kombëtar për herë të pestë në histori në vitin 1940, duke shtuar gjithashtu edhe titullin e divizionit. Gjatë kohës që [[Holanda]] ishte e pushtuar nga [[Gjermania|gjermanët]], futbolli vazhdoi të luhej rregullisht pavarësisht se kampionati i vitit 1945 u anullua për shkak të përfundimit të luftës.<ref name="chmp">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesn/nedchamp.html|title=Dutch Championships|trans-title=Kampionatet holandeze|publisher=RSSSF|language=en|access-date=7 nëntor 2022}}</ref> Gjatë kësaj periudhe, klubi fitoi vetëm një titull divizioni në vitin 1943. Pas përfundimit të luftës, Feyenoordi e humbi statusin si një nga ekipet konkuruese për trofe, duke performuar nën nivel.
Më 30 qershor 1954, presidenti i tre klubeve më të mëdha të [[Rotterdam]]it organizoi një mbledhje në [[Utrecht]], e cila u ndoq nga disa president klubesh të ndryshme dhe një delegacion i [[Federata Holandeze e Futbollit|KNVB]] për të diskutuar nisjen e futbollit profesionist në Holandë.<ref name="hist6">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=De nieuwe start|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref> Epoka e futbollit profesionist nisi me sezonin e parë të [[Eredivisie]]s në 1954–55.<ref name="varkenoord"/> Feyenoordi ishte një nga klubet që garuan në sezonin hapës të Eredivisies dhe janë një nga klubet që nuk kanë rënë kurrë nga kategoria.<ref name="hist6"/> Një nga ndeshjet më të dalluara të viteve të para të futbollit profesionist në Holandë ishte fitorja 11–4 e Feyenoordit kundër [[ASC De Volewijckers|Volewijckers]] më 2 prill 1956; mesfushori [[Henk Schouten]] shënoi plot nëntë gola në këtë ndeshje. Gjatë kësaj kohe klubi nisi një rivalitet intensiv me [[AFC Ajax|Ajaxin]], dhe ndeshjet midis të dy klubeve quheshin ''de Klassieker'' (Klasikja). Një nga klasiket më të paharrueshme për Feyenoordin ishte fitorja 7–3 më 11 nëntor 1956; protagonisti kryesor i ndeshjes ishte [[Daan den Bleijker]] me katër gola të shënuar.<ref name="therival">{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/story/s2/the+club+-+history+-+the+rival.aspx|title=The rival|trans-title=Rivali|website=Feyenoord.nl|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070323023450/http://www.feyenoord.com/pages/story/s2/the+club+-+history+-+the+rival.aspx|archive-date=23 mars 2007}}</ref>
===1957–1999: Epoka e artë===
[[Skeda:Henk Schouten (1961).jpg|parapamje|majtas|[[Henk Schouten]] ishte një nga lojtarët më të dalluar të klubit në vitet 1950' dhe 60'.]]
Feyenoordi fitoi titullin e parë të Eredivisies dhe kampionatin e gjashtë holandez në vitin 1961.<ref name="hist7">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Landstitels en de dubbel(s)|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref> Gjatë atij sezoni ekipi regjistroi një fitore historike 9–5 kundër Ajaxit në De Kuip, me Henk Schouten i cili shënoi katër gola.<ref name="therival" /> Një vit më pas ekipi zhvilloi përballjen e parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën Evropiane]] kundër klubit suedez [[IFK Göteborg]]; Feyenoordi fitoi ndeshjen e parë 3–0 në Gothenburg dhe të dytën 8–2 në Rotterdam.<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/802.html|title=IFK Göteborg – Feyenoord 0 – 3|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003555/http://www.voetbalstats.nl/ec/802.html|archive-date=27 shtator 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/803.html|title=Feyenoord – IFK Göteborg 8 – 2|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003843/http://www.voetbalstats.nl/ec/803.html|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Pas kësaj ata u eliminuan në raundin pasues nga [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref name="feyeuro">{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/c93.html|title=Feyenoord in Europa|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070218021527/http://www.voetbalstats.nl/ec/c93.html|archive-date=18 shkurt 2007}}</ref> Në vitin 1962, Feyenoordi fitoi titullin e Eredivisies sërisht si dhe arriti në finalen e Kupës Intertoto 1961–62,<ref name="hist7"/> duke u mposhtur nga Ajaxi me rezultatin 4–2.<ref>{{cite web|url=http://rsssf.com/tablesi/int61.html|title=Intertoto Cup 1961/62|publisher=RSSSF|language=en|access-date=10 nëntor 2022}}</ref>
Në vitin 1963, Feyenoordi arriti në gjysëm-finalen e Kupës Evropiane, duke u mposhtur me rezultatin e përgjithshëm 3–1 nga [[S.L. Benfica|Benfica]].<ref name="Lisbon">{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/domains/default/pages/content.asp?content=12770000000113_2_10000000001651&contentcode=feyenoord_historiedaden|title=Passage to Lisbon|trans-title=Kalimi në Lisbonë|website=feyenoord.com|publisher=Feyenoord|language=en|archive-url=https://archive.today/20130122192315/http://www.feyenoord.com/domains/default/pages/content.asp?content=12770000000113_2_10000000001651&contentcode=feyenoord_historiedaden|archive-date=22 janar 2013}}</ref> Pavarësisht kësaj, viti 1963 do të sillte fillimin e epokës më të suksesshme në historinë e klubit.<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/815.html|title=Halve finale return EC1 Benfica-Feyenoord 3–1|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003917/http://www.voetbalstats.nl/ec/815.html|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Feyenoordi arriti dopietën në sezonin 1964–65 (kampionati dhe kupa), një arritje që ata e përsëritën në vitin 1969. Fitimi i kampionatit në vitin 1965 bëri që Feyenoordi të siguronte pjesëmarrjen në Kupën e Evropës; ata u eliminuan në raundin paraeliminator nga [[Real Madrid C.F.|Real Madridi]] me rezultatin e përgjithshëm 7–2, pavarësisht se Feyenoordi fitoi ndeshjen e parë në Rotterdam.<ref name="Humbja rekord">{{cite web|url=http://www.feyenoordgeschiedenis.net/wedstrijden/1965-Feyenoord-Real-Madrid.htm|title=De avond waarop Puskas in De Kuip speelde|website=feyenoordgeschiedenis.net|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070519200418/http://www.feyenoordgeschiedenis.net/wedstrijden/1965-Feyenoord-Real-Madrid.htm|archive-date=19 maj 2007}}</ref>
Feyenoordi mori pjesë në Kupën Evropiane si kampioni i Holandës në vitin 1969. Pasi fitoi me rezultatin e përgjithshëm 16–2 kundër [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]], ekipi u ndesh kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në raundin e rradhës;<ref name="feyeuro"/> ata u mposhtën 1–0 në ndeshjen e parë në [[San Siro]] por arritën një fitore të madhe 2–0 në Rotterdam, duke u kualifikuar në çerek-finale.<ref name="feyeuro"/> Çerek-finalja kundër klubit gjerman [[ASK Vorwärts Berlin]] pati të njëjtin skenar, me Feyenoordin që u mposht 1–0 në ndeshjen e parë por fitoi 2–0 në të dytën.<ref name="feyeuro"/> Nē gjysëm-finale, Feyenoordi mposhti me rezultatin e përgjithshëm 2–0 polakët e [[Legia Varshava|Legia Varshavës]], duke u kualifikuar në një finale evropiane për herë të parë.<ref name="feyeuro"/> Në finale ekipi u përball kundër [[Celtic F.C.|Celtic]] në San Siro të [[Milano]]s; Celtic kaloi fillimisht në avantazh me golin e [[Tommy Gemmell]] në minutën e 29të, por [[Rinus Israël]] barazoi për Feyenoordin dy minuta më pas. Në minutën e 27të të kohës shtesë, bomberi [[Ove Kindvall]] shënoi golin e fitores për Feyenoordin e cila arriti suksesin e parë evropian në historinë e tyre.<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/828.html|title=1970 European Cup Final|trans-title=Finalja e Kupës Evropiane 1970|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070830220557/http://www.voetbalstats.nl/ec/828.html|archive-date=30 gusht 2007}}</ref>
Pas suksesit në Kupën Evropiane, Feyenoordi fitoi edhe [[Kupa Ndërkontinentale|Kupën Ndërkontinentale]],<ref>{{cite web|url=http://www.netvasco.com.br/mauroprais/futbr/toyotacup.html|title=Toyota Intercontinental Cup|trans-title=Kupa Ndërkontinentale Toyota|website=netvasco.com.br|language=en|access-date=12 nëntor 2022|archive-date=21 janar 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070121030032/http://www.netvasco.com.br/mauroprais/futbr/toyotacup.html|url-status=dead}}</ref> duke u bërë ekipi i parë holandez që arrin këtë sukses. Në finale ata mposhtën argjentinasit e [[Estudiantes La Plata]] me rezultatin e përgjithshëm 3–2.<ref>{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Vervolg van succesvolle jaren|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref><ref name="memparty">{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/story/s2/the+club+-+history+-+party+in+rotterdam.aspx|title=Party in Rotterdam|trans-title=Festë në Rotterdam|website=Feyenoord.nl|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126131114/http://www.feyenoord.com/pages/story/s2/the%2Bclub%2B-%2Bhistory%2B-%2Bparty%2Bin%2Brotterdam.aspx|archive-date=26 janar 2007}}</ref> Feyenoordi hyri në Kupën Evropiane të sezonin 1970–71 si kampioni në fuqi, por pësoi një eliminim surpirzë që në raundin e parë nga klubi rumun [[UTA Arad]].<ref name="feyeuro"/> Në përfundim të sezonit, ekipi fitoi kampionatin holandez për herë të 10të në histori.<ref name="door">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Feyenoord gaat door|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref>
Në vitin 1974, klubi ndryshoi emrin nga ''Feijenoord'' në '''Feyenoord''', për shkak se njerëzit jashtë Holandës nuk e thonin dot gërmën holandeze "ij".<ref name="Wist u dat"/> Ata morën pjesë në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] të sezonit 1973–74, duke arritur finalen pasi mposhtën me rezultatin e përgjithshëm 4–3 [[VfB Stuttgart]] në gjysëm-finale.<ref name="feyeuro"/> Në finale ata u ndeshën kundër Tottenham Hotspurit; ndeshja e parë në [[White Hart Lane]] u mbyll në barazim 2–2,<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/851.html|title=Tottenham Hotspur-Feyenoord 1974|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003654/http://www.voetbalstats.nl/ec/851.html|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> kurse ndeshja e kthimit në De Kuip u mbyll me një fitore komode 2–0 të Feyenoordit falë golave të [[Wim Rijsbergen]] dhe [[Peter Ressel]]. Ky sukses e bëri Feyenoordin klubin e parë holandez që fitonte Kupën UEFA.<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/852.html|title=Feyenoord-Tottenham Hotspur 1974|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003603/http://www.voetbalstats.nl/ec/852.html|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Si rezultat i kësaj, tifozët e Tottenhamit shkaktuan trazira, duke i prezantuar futbollit holandez spektrin e huliganizmit.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/footballviolence/article/0,,333905,00.html|title=England told: more rioting and you're out|trans-title=Anglisë i thuhet: Po pati më trazira do të përjashtohesh|publisher=The Guardian|language=en|access-date=15 nëntor 2022}}</ref> Në vitin 1978, klubi ndau ekipin profesionist dhe amator nga njeri-tjetri; ekipit amator ju vu emri [[SC Feyenoord]] kurse atij profesionist Feyenoord Rotterdam.<ref name="split">{{cite web|url=http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|title=Splitsing en weer prijzen|website=frgoals.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203845/http://www.frgoals.nl/index.php?pagina=historie|archive-date=3 mars 2016}}</ref>
[[Skeda:Feyenoord tegen PEC, met afscheid Johan Cruyff ; Johan Cruyff op de schouders van Wijnstekers en Brand.jpg|parapamje|djathtas|Sulmuesi legjendar [[Johan Cruyff]] e mbylli karrierën e tij te Feyenoordi.]]
Në vitin 1980, Feyenoordi fitoi Kupën e Holandës për herë të pestë në histori duke mposhtur Ajaxin 3–1 në finale.<ref name="split"/> Katër vite më pas, klubi regjistroi një tjetër sezon historik, duke fituar kupën dhe kampionatin sërisht.<ref name="split"/> Ekipi në atë vit përbëhej nga emra si [[Johan Cruyff]], [[Ruud Gullit]] dhe [[Peter Houtman]] (i cili më pas do të bëhej spikeri i stadiumit).<ref name="johan">{{cite web|url=http://www.cruijff.com/eng/player/feyenoord_eng/|title=Playing for Feyenoord|trans-title=Duke luajtur për Feyenoordin|website=cruijff.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070210160658/http://www.cruijff.com/eng/player/feyenoord_eng/|archive-date=10 shkurt 2007}}</ref> Transferimi i Cruyff te Feyenoordi shkaktoi bujë në media dhe rriti rivalitetin midis Ajaxit dhe Feyenoordit; sulmuesi, i cili ishte në perëndim të karrierës, nuk ju ofrua një kontratë e re nga Ajaxi dhe ai në shenjë hakmarrjeje firmosi me Feyenoordin.<ref name="johan"/> Kjo lëvizje i motivoi lojtarët e Ajaxit për të mposhtur Feyenoordin; në Stadiumin Olimpik Feyenoordi pësoi humbjen më të rëndë në histori duke u mposhtur 8–2 në Eredivisie.<ref>{{cite web|url=http://www.footballderbies.com//results/match_details.php?id=9&match_id=421|title=1983 Ajax-Feyenoord 8–2|website=footballderbies.com|language=en|access-date=18 nëntor 2022}}</ref> Megjithatë, Feyenoordi i mposhti 4–1 në ndeshjen e kthimit si dhe i eliminoi nga kupa për të dytin sezon rresht.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesa/ajaxfeyenoord.html|title=Ajax vs. Feyenoord since 1922|trans-title=Ajax vs. Feyenoord që nga 1922|publisher=RSSSF|language=en|access-date=18 nëntor 2022}}</ref> Feyenoordi fitoi kupën duke mposhtur në finale [[Fortuna Sittard]].<ref>{{cite web|url=http://www.foot.dk/Holpokal.asp|title=KNVB-beker finales|trans-title=Finalet e KNVB-beker|website=foot.dk|language=nl|access-date=18 nëntor 2022}}</ref>
Pas këtij suksesi, ekipi pati vështirësi për të fituar trofe, duke arritur vetëm një vend të tretë në kampionat.<ref>{{cite web|url=http://www.foot.dk/Holklubres.asp?id=33|title=Feyenoord Final League Standings|trans-title=Renditjet finale të Feyenoordit në ligë|website=foot.dk|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20051003215948/http://www.foot.dk/Holklubres.asp?id=33|archive-date=3 tetor 2005}}</ref> Në sezonin 1989–90, ekipi rrezikoi rënjen nga kategoria por arriti të siguronte qëndrimin.<ref>{{cite web|url=http://www.foot.dk/Holstilling.asp?SeasonID=92|title=Eredivisie 1989/90|website=foot.dk|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070728111846/http://www.foot.dk/Holstilling.asp?SeasonID=92|archive-date=28 korrik 2007}}</ref> Klubi gjithashtu kishte probleme financiare, kjo dhe për shkak se sponsori i tyre kryesor, HCS, falimentoi.<ref>{{cite web|url=http://home.student.uva.nl/joost.vanbloois/historie/historie.html|title=De zwarte bladzij|website=uva.nl|language=nl|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, gjërat filluan të përmirësoheshin pas emërimit të [[Wim Jansen]] si trajner i përkohshëm.<ref>{{cite web|url=http://home.wanadoo.nl/ronald.zwiers/Clubs/F/Feyenoord/Feyenoord.htm|title=Feyenoord manager history|trans-title=Historia e trajnerëve të Feyenoordit|publisher=Ronald Wiers|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204064331/http://home.wanadoo.nl/ronald.zwiers/Clubs/F/Feyenoord/Feyenoord.htm|archive-date=4 shkurt 2007}}</ref> Feyenoordi nën drejtimin e tij eliminoi [[PSV Eindhoven|PSV-në]], në atë kohë ekipi më i fortë holandez, nga kupa falë një goli të [[Henk Fräser]] në [[Eindhoven]]. Ekipi shkoi deri në finale, duke mposhtur [[BVV Den Bosch]].<ref>{{cite web|url=http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Competities/Amstel%20Cup/1991/1991.htm|title=Amstel Cup 1990–1991|trans-title=Kupa Amstel 1990–1991|publisher=Ronald Wiers|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070216132736/http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Competities/Amstel%20Cup/1991/1991.htm|archive-date=16 shkurt 2007}}</ref> Si fitues të kupës, Feyenoordi mori pjesë në Superkupën e Holandës 1991, duke u përballur sërisht me PSV-në; ky ishte edicioni i parë i superkupës që nga viti 1949. Feyenoordi fitoi minimalisht 1–0 falë një goli të [[Marian Damaschin]].<ref name="rsssf.com">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesn/nedsupcuphist.html|title=Netherlands list of Super Cup finals|trans-title=Lista e finaleve të Super Kupës së Holandës|publisher=RSSSF|language=en|access-date=20 nëntor 2022}}</ref> Ata e fituan sërisht kupën në vitin 1992, duke mposhtur në finale [[Roda JC]] 3–0.<ref>{{cite web|url=http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Competities/Amstel%20Cup/1992/1992.htm|title=Amstel Cup 1991–1992|trans-title=Kupa Amstel 1991–1992|publisher=Ronald Wiers|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070216132716/http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Competities/Amstel%20Cup/1992/1992.htm|archive-date=16 shkurt 2007}}</ref>
Gjatë viteve në vazhdim, Feyenoordi do të fitonte kampionatin në vitin 1993<ref name="1993ch">{{cite web|url=http://www.qontour.nl/HTML/QHistory/qmatches_neth_fcgf310593.html|title=1993 Groningen-Feyenoord 0–5|website=qontour.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070218165124/http://www.qontour.nl/HTML/QHistory/qmatches_neth_fcgf310593.html|archive-date=18 shkurt 2007}}</ref> si dhe dy kupa rresht në vitet 1994 dhe 1995, duke mposhtur respektivisht në finale [[NEC Nijmegen]] dhe [[FC Volendam]].<ref name="cupfinals"/> Në çerek-finalen e Kupës KNVB 1994–95, Feyenoordi u përball me Ajaxin e cila do të fitonte Ligën e Kampioneve në atë sezon; Feyenoordi do të fitonte me rezultatin 2–1 me përmbysje duke i shkaktuar Ajaxit humbjen e vetme në të gjitha kompeticionet në atë sezon. Goli vendimtar i shënuar nga [[Mike Obiku]] ishte i pari "gol i artë" në historinë e futbollit holandez.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/newsdetail/S1/10010000003287-2-10010000000003.aspx|title=Ajax-Feyenoord, Mike Obiku scoort in sudden death|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927220953/http://www.feyenoord.com/pages/newsdetail/S1/10010000003287-2-10010000000003.aspx|archive-date=27 shtator 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.funtrivia.com/en/subtopics/The-Curious-World-of-Ajax-123430.html|title=The curious world of Ajax|trans-title=Bota kurioze e Ajaxit|website=funtrivia.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20081228035827/http://www.funtrivia.com/en/subtopics/The-Curious-World-of-Ajax-123430.html|archive-date=28 dhjetor 2008}}</ref> Feyenoordi bëri debutimin në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në sezonin 1997–98; ata u eliminuan në fazën e grupeve me ekipe si [[Juventus F.C.|Juventus]] dhe [[Manchester United F.C.|Manchester United]]. Pavarësisht eliminimit të shpejtë, ekipi arriti një fitore të madhe 2–0 kundër Juventusit në Rotterdam falë një dopiete të sulmuesit argjentinas [[Julio Ricardo Cruz]].<ref>{{cite web|url=http://www.zanziball.it/en/26/91c.html|title=Champions League 1997/98 Standings and results|trans-title=Liga e Kampioneve 1997/98|website=zanziball.it|language=it|access-date=20 nëntor 2022|archive-date=17 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070717193823/http://www.zanziball.it/en/26/91c.html|url-status=dead}}</ref>
Në vitin 1998, [[FIOD-ECD]] (Shërbimi i Informacionit dhe Hetimit Fiskal/Shërbimi i Hetimit Ekonomik) vizitoi klubin me dyshimin për mashtrim.<ref name="fraud">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/domains/feyenoord/pages/article_v2.asp?content=12790000011664_2_12770000000008|title=Laatste woord Jorien van den Herik in Hoger Beroep "FIOD-Affaire"|publisher=Feyenoord|language=nl|access-date=20 nëntor 2022|url-status=dead}}</ref> Ky organ e bazonte dyshimin mbi transferimet e [[Aurelio Vidmar]], [[Christian Gyan]] dhe [[Patrick Allotey]].<ref>{{cite web|url=http://www.precision-football.com/scripts/news.asp?action=show&ID=1466&lang=en&sitetypID=2&sessionID=|title=Feye fraud|website=precision-football.com|language=en|access-date=20 nëntor 2022|archive-date=28 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928030937/http://www.precision-football.com/scripts/news.asp?action=show&ID=1466&lang=en&sitetypID=2&sessionID=|url-status=dead}}</ref> Çështja më pas u kthye në skandal dhe presidenti i klubit [[Jorien van den Herik]] ishte i dyshuari kryesor.<ref name="fraud"/> Më 25 prill 1999, Feyenoordi fitoi kampionatin për herë të 14të. 250,000 tifozë dolën të festonin me ekipin në qëndrën e Rotterdamit. Megjithatë, disa orë më pas ndodhën trazira të mëdha.<ref>{{cite web|url=http://www.sovs.nl/index.php?newsId=13&mode=NIEUWS&action=archive&yy=&mm=|title=Harde maatregelen voorkomen rellen niet|website=sovs.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930073930/http://www.sovs.nl/index.php?newsId=13&mode=NIEUWS&action=archive&yy=&mm=|archive-date=30 shtator 2007}}</ref> Në gusht 1999, Feyenoordi fitoi superkupën për herë të dytë në histori duke mposhtur Ajaxin 3–2 në stadiumin e tyre.<ref name="rsssf.com"/>
===2000–2008: Mijëvjeçari i ri===
[[Skeda:Genève Indoors 2014 - 20140114 - Pierre van Hooijdonk.jpg|parapamje|majtas|[[Pierre van Hooijdonk]] shënoi tetë gola në Kupën UEFA 2001–02 e cila u fitua nga Feyenoordi.]]
Feyenoordi mori pjesë në Ligën e Kampioneve për herë të dytë në histori në sezonin 1999–2000. Këtë herë, ekipi arriti ta kalonte grupin duke u renditur në vendin e dytë, mbrapa [[Rosenborg BK]] dhe para [[Borussia Dortmund]].<ref name="zanzi">{{cite web|url=http://www.zanziball.it/en/26/a50.html|title=Champions League 1999/2000 Standings and results|trans-title=Liga e Kampioneve 1999/2000 Renditjet dhe rezultatet|website=zanziball.it|language=it|access-date=20 nëntor 2022|archive-date=27 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927035235/http://www.zanziball.it/en/26/a50.html|url-status=dead}}</ref> Feyenoordi arriti fazën e dytë të grupeve dhe siguroi fitore në shtëpi kundër [[Olympique de Marseille|Marseille]] dhe në transfertë kundër [[S.S. Lazio|Lazio]], por humbën të dy ndeshjet kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]]. Ata kishin nevojë për një fitore për t'u kualifikuar në fazën me eliminim direkt, por nuk shkuan më shumë se një barazim pa gola kundër Marseille, duke u eliminuar.<ref name="zanzi"/>
Pjesëmarrja e tyre e rradhës në Ligën e Kampioneve ndodhi në sezonin 2001–02. Feyenoordi dështoi të kalonte grupin e përbërë nga [[FC Bayern München|Bayern München]], [[AC Sparta Prague|Sparta Prague]] dhe [[FC Spartak Moscow|Spartak Moscow]].<ref>{{cite web|url=http://www.zanziball.it/en/26/1033.html|title=Champions League 2001/02 Standings and results|trans-title=Liga e Kampioneve 2001/02 Renditjet dhe Rezultatet|website=zenziball.it|language=it|access-date=20 nëntor 2022|archive-date=18 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070718055613/http://www.zanziball.it/en/26/1033.html|url-status=dead}}</ref> Ata u renditën të tretët dhe do të vazhdonin rrugëtimin e tyre evropian në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]].<ref name="uefa2002">{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UEFACup/history/Season=2001/intro.html|title=Van Hooijdonk fires Feyenoord up|trans-title=Van Hooijdonk ndez Feyenoordin|publisher=UEFA|language=en|access-date=20 nëntor 2022}}</ref> Zhgënjimi i mos kalimit të grupit u kthye optimizëm dhe festë. Pasi fillimisht eliminuan [[SC Freiburg]] dhe [[Rangers F.C.|Rangers]], Feyenoordi u përball në çerek-finale me PSV-në.<ref name="uefa2002"/> Të dyja ndeshjet u mbyllën në barazim 1–1 duke bërë që fituesi të vendosej nga penalltitë.<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalstats.nl/ec/1390.html|title=UEFA Cup 2002 – Feyenoord-PSV|trans-title=Kupa UEFA 2002 – Feyenoord-PSV|website=voetbalstats.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070827010344/http://www.voetbalstats.nl/ec/1390.html|archive-date=27 gusht 2007}}</ref> [[Pierre van Hooijdonk]], i cili në ndeshjen e dytë kishte barazuar rezultatin me një goditje dënimi në minutën e 90të, shënoi penalltinë vendimtare duke kualifikuar Feyenoordin në gjysëm-finale.<ref>{{cite web|url=http://home.planet.nl/~rapo/psv/europacup/uefacup.html|title=PSV in de UEFA Cup|trans-title=PSV jashtë Kupës UEFA|website=planet.nl|language=nl|access-date=20 nëntor 2022}}</ref> Një fitore 1–0 në [[Milano]] dhe një barazim 2–2 në Rotterdam kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] bëri që ekipi të kualifikohej në finale.<ref>{{cite web|url=http://www.the-english-football-archive.com/non_domestic_competitions/results/uefa_cup/2002.htm|title=UEFA Cup Results/Fixtures 2002|trans-title=Kupa UEFA 2002 Rezultatet/Ndeshjet|website=English Football Archive|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20061120051648/http://www.the-english-football-archive.com/non_domestic_competitions/results/uefa_cup/2002.htm|archive-date=20 nëntor 2006}}</ref> Finalja e zhvillua në De Kuip dhe Feyenoordi u përball me Borussia Dortmundin.<ref name="uefa2002"/> Holandezët shënuan dy gola në pjesën e parë me van Hooijdonk kurse në pjesën e dytë danezi [[Jon Dahl Tomasson]] shënoi golin e tretë me Feyenoordin që fitoi 3–2.<ref name="uefa2002"/>
Pas suksesit në Kupën UEFA 2002, ekipi përjetoi një periudhë zbrazëtie. Në sezonin 2002–03, ata u renditën në vendin e tretë në kampionat si dhe arritën finalen e kupës, duke u mposhtur 4–1 nga [[Utrecht FC|Utrecht]].<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fc-utrecht_feyenoord-rotterdam/index/spielbericht/1154036|title=Utrecht 4:1 Feyenoord|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=20 nëntor 2022}}</ref> Gjatë kësaj kohe, klubi dhe presidenti Jorien van den Herik u shpallën të pafajshëm për akuzën e mashtrimit. Pas apelit të prokurorit dhe dhe një hetimi tre-vjeçar, vendimi u mbajt në fuqi. Pavarësisht vendimit, prokurori deklaroi se nuk do ta braktiste çështjen.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/news/2002/november/29/feyenoord-cleared-of-fraud|title=Feyenoord cleared of fraud|trans-title=Feyenoord shpallet i pafajshëm për mashtrim|publisher=Soccerway|language=en|access-date=20 nëntor 2022}}</ref>
Në sezonin 2005–06, ekipi konkuroi për kampionatin por në fund u rendit në vendin e tretë. Një sezon më pas, klubi shiti dy nga lojtarët e tyre më të rëndësishëm, [[Salomon Kalou]] dhe [[Dirk Kuyt]].<ref>{{cite news|title=Salomon Kalou Bio|url=http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=39964&cc=5901|publisher=[[ESPN FC]]|language=en|access-date=7 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20100216115834/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=39964&cc=5901|archive-date=16 shkurt 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/5886260|archive-url=https://archive.today/20120712102106/http://msn.foxsports.com/soccer/story/5886260|url-status=dead|archive-date=12 korrik 2012|title=Kuyt: I can handle 'big club' pressure|trans-title=Kuyt: Mund t'a përballoj presionin e një "klubi të madh"|publisher=[[FOX Sports]]|language=en|access-date=19 gusht 2006}}</ref> Gjatë kësaj kohe, ishte e dukshme që klubi ishte në vështirësi financiare pavarësisht se presidenti Jorien van den Herik deklaronte të kundërtën. Tifozët ishin të pakënaqur me klubin pas firmosjen me sulmuesin grek [[Angelos Charisteas]], i cili ishte rezervë te Ajaxi.<ref>{{cite news|url=https://capital-balls.com/the-fallen-angel/|title=The Fallen Angel|trans-title=Ëngjëlli i rënë|website=Capital Balls|language=en|date=1 korrik 2008|access-date=22 nëntor 2022}}</ref> Pas protestave të vazhdueshme nga ana e tifozëve, presidenti dha dorëheqjen dhe klubi nisi një reformë manaxheriale. Feyenoordi u përjashtua edhe nga kompeticionet evropiane pas sjelljes huliganiste nga ana e tifozëve në ndeshjen kundër [[AS Nancy Lorraine|Nancy]];<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UEFACup/FixturesResults/Round=2365/match=85046/Report=RP.html|title=Feyenoord sink as Nancy roar|trans-title=Feyenoordi mbytet, Nancy gjëmon|publisher=UEFA|language=en|access-date=22 nëntor 2022}}</ref> apeli i klubit nuk ishte i suksesshëm.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/t/tottenham_hotspur/6241919.stm|title=Court upholds Spurs' Uefa Cup bye|trans-title=Gjykata mban në fuqi vendimin për kalimin e turit nga Spurs në Kupën UEFA|language=en|access-date=22 nëntor 2022}}</ref>
[[Skeda:Giovanni van Bronckhorst 005.jpg|180px|parapamje|djathtas|Van Bronckhorst u rikthye te Feyenoordi në vitin 2007 pas nëntë vitesh mungesë.]]
Ekipi e mbylli kampionatin në vendin e shtatë, duke mos u kualifikuar në kompeticionet evropiane për herë të parë pas 16 vitesh. Pavarësisht sezonit negativ, klubi ishte shumë aktiv në merkaton e verës, duke firmosur me lojtarë të profilit të lartë si [[Giovanni van Bronckhorst]] dhe [[Roy Makaay]].<ref>{{cite news|title=VAN BRONCKHORST WANTS TO WIN THINGS AT FEYENOORD|trans-title=Van Bronckhorst do të fitojë gjëra te Feyenoordi|url=http://www.feyenoord.com/news/news-overview/68267|access-date=23 mars 2015|publisher=Feyenoord|language=en|date=27 qershor 2007|archive-date=8 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408050056/http://www.feyenoord.com/news/news-overview/68267|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Feyenoord signs Netherlands striker Roy Makaay from Bayern Munich on three-year deal|trans-title=Feyenoordi firmos me sulmuesin e Holandës Roy Makaay nga Bayern München në një marrëveshje tre-vjeçare|access-date=4 janar 2008|date=28 qershor 2007|url=http://www.iht.com/articles/ap/2007/06/28/sports/EU-SPT-SOC-Feyenoord-Makaay.php|work=International Herald Tribune|agency=Associated Press|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20071015092844/http://iht.com/articles/ap/2007/06/28/sports/EU-SPT-SOC-Feyenoord-Makaay.php|archive-date=15 tetor 2007}}</ref> Pavarësisht këtyre blerjeve, Feyenoordi luajti poshtë pritshmërive në kampionat, duke u renditur në vendin e gjashtë. Megjithatë, klubi arriti të fitonte kupën, duke mposhtur në finale Roda JC me rezultatin 2–0.<ref>{{Cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000032053-999-10010000000003.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20080501010400/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000032053-999-10010000000003.aspx|archive-date=1 maj 2008|title=FEYENOORD WINT KNVB-BEKER|trans-title=Feyenoordi fiton kupën KNVB|date=27 prill 2008|publisher=Feyenoord|language=nl|access-date=20 qershor 2017}}</ref>
===2009–2012: Kriza financiare===
Në sezonin 2008–09 Feyenoordi festoi 100 vjetorin e themelimit duke organizuar shumë evente përgjatë vitit. Klubi gjithashtu prezantoi stemën speciale të 100 vjetorit e cila ishte e artë dhe ishte prezantuar për herë të parë në vitin 2007.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoordleven.nl/feyenoord100jaar.html|title=Feyenoord 100 jaar|trans-title=Feyenoordi 100 vite|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927225155/http://www.feyenoordleven.nl/feyenoord100jaar.html|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Gjatë verës klubi organizoi një turnament miqësor, i quajtur [[Feyenoord Jubilee Tournament]], duke ftuar Borussia Dortmund, Tottenham Hotspur dhe [[Celtic F.C.|Celtic]].<ref name="feyenoord100">{{cite web|url=http://www.ad.nl/sport/article1004946.ece|title=Borussia, Spurs en Celtic naar Kuip|website=ad.nl|language=nl|access-date=26 nëntor 2022}}</ref>
Gjatë mesit të sezonit, trajneri [[Gertjan Verbeek]] u shkarkua për mungesë rezultatesh në kampionat.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2009/jan/19/verbeek-feyenoord-eredivisie-leander-schearlaeckens|title=Generation gap foils Verbeek as Feyenoord's imperfect storm rages on|trans-title=Hendeku i brezave e pengon Verbeek-un teksa stuhia e papërsosur e Feyenoord-it shpërthen|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=19 janar 2009|access-date=5 shkurt 2010|location=Londër|author=Leander Schaerlaeckens}}</ref> Ai u zëvëndësua nga ndihmësi i tij [[Leon Vlemmings]], i cili qëndroi deri në përfundim të sezonit, të cilën Feyenoordi e mbylli në vendin e 7të. Për sezonin 2009–10, klubi punësoi [[Mario Been]] si trajnerin e ri të ekipit; ai më parë kishte qënë futbollist dhe ndihmës trajner në klub. Leo Beenhakker u vendos si drejtori i ri teknik i klubit, duke u larguar nga puna e tij si trajner i [[Kombëtarja polake e futbollit|kombëtares polake]].<ref>{{cite web|url=http://www.mediotiempo.com/futbol/internacional/noticias/2009/10/09/feyenoord-contrato-a-leo-beenhakker-como-dt|title=Feyenoord contrató a Leo Beenhakker como DT|website=Medio Tiempo|language=es|date=9 tetor 2009|access-date=27 nëntor 2022}}</ref> Falë pozitës së tij të re, Beenhakker tërhoqi interesin e disa investitorëve, duke bërë që klubi të afronte lojtarë si [[Sekou Cissé]], [[Dani Fernández]] dhe [[Stefan Babović]].<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail.aspx?contentcode=20090705Cisse|title=Feyenoord verwelkomt Sekou Cissé|website=Feyenoord.nl|language=nl|access-date=27 nëntor 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.fr12.nl/nieuws/7532-dani-fernandez-naar-feyenoord.html|title=Dani Fernández naar Feyenoord|trans-title=Dani Fernández te Feyenoordi|publisher=FR 12|language=nl|date=10 qershor 2009|accessdate=26 prill 2018|archive-date=27 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180427044822/https://www.fr12.nl/nieuws/7532-dani-fernandez-naar-feyenoord.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1102884.html|title=Babovic signing boosts Feyenoord|trans-title=Firmosja e Babovic shtyn Feyenoordin|publisher=FIFA|language=en|date=17 shtator 2009|accessdate=9 tetor 2009|url-status=dead}}{{cbignore|bot=medic}}</ref>
Më 24 tetor 2010, Feyenoordi regjistroi një nga humbjet më të rënda në histori, duke u mposhtur 10–0 nga PSV në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.squawka.com/en/psv-10-0-feyenoord-a-dark-day-in-de-kuips-history-but-where-are-those-players-now/|title=PSV 10-0 Feyenoord, a “dark day” in De Kuip’s history – but where are those players now?|trans-title=PSV 10-0 Feyenoord, një “ditë e zezë në historinë e De Kuip – por kur janë ata lojtarë tani?|website=Squawka|language=en|author=Mohamed Moallim|date=8 nëntor 2021|access-date=27 nëntor 2022}}</ref> Tre muaj më vonë, Beenhakker dha dorëheqjen pas disa përplasjeve me stafin drejtues të klubit,<ref>{{cite web|url=http://www.ad.nl/ad/nl/5619/Feyenoord/article/detail/1892970/2011/01/17/Leo-Beenhakker-stapt-zelf-op-bij-Feyenoord.dhtml|title=Beenhakker stapt op|trans-title=Beenhakker largohet|website=AD.nl|language=nl|date=17 janar 2011|access-date=26 nëntor 2022}}</ref> duke u zëvëndësuar nga [[Martin van Geel]], i cili në atë ishte drejtori teknik i Rodës kurse në të kaluarën kishte luajtur me Feyenoordin.<ref>{{cite web|url=http://www.nieuwslog.nl/2011/02/24/martin-van-geel-nieuwe-technisch-directeur-feyenoord/|title=van Geel nieuwe technisch directeur|trans-title=van Geel është drejtori teknik i ri|website=nieuwslog.nl|language=nl|archive-url=https://archive.today/20120906032607/http://www.nieuwslog.nl/2011/02/24/martin-van-geel-nieuwe-technisch-directeur-feyenoord/|archive-date=6 shtator 2012}}</ref>
Në korrik 2011, një shumicë lojtarësh votuan për shkarkimin e trajnerit Been; u zbulua se 13 nga 18 lojtarët e ekipit kishin humbur besimin se Been mund ta drejtonte ekipin drejt suksesit.<ref>{{cite web|url=http://feyenoordreport.nl/2011/07/14/dit-zijn-de-feyenoorders-die-mario-been-hebben-weggestemd/|title=Feyenoorders die hebben gestemd|website=feyenoordreport.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425231521/http://feyenoordreport.nl/2011/07/14/dit-zijn-de-feyenoorders-die-mario-been-hebben-weggestemd/|archive-date=25 prill 2012}}</ref> Shkarkimi i tij bëri bujë në media si dhe u bë trend në [[Twitter]].<ref>{{cite web|url=http://nos.nl/artikel/255919-vertrek-mario-been-wereldnieuws.html|title=Vertrekt Been wereldnieuws|website=NOS.nl|language=nl|access-date=27 nëntor 2022}}</ref> Ai u zëvëndësua nga [[Ronald Koeman]], i cili kishte luajtur me klubin në vitet 1990'.<ref>{{cite web|url=http://www.nu.nl/sport/2570054/ronald-koeman-nieuwe-trainer-feyenoord.html|title=Koemand nieuwe trainer Feyenoord|website=nu.nl|language=nl|access-date=27 nëntor 2022}}</ref> Ai u bë njeriu i parë që kishte luajtur si futbollist dhe kishte qënë trajner i "tre klubeve të mëdha" të futbollit holandez: Ajax, PSV dhe Feyenoord.<ref>{{cite news|url=http://www.vi.nl/Nieuws-item/203846/Unieke-werkreeks-Koeman-bij-traditionele-topdrie.htm|publisher=[[Voetbal International]]|language=nl|access-date=21 korrik 2011|date=20 korrik 2011|title=Unieke werkreeks Koeman bij traditionele top-drie|trans-title=Unique working stint for Koeman at traditional top-three|trans-title=Periudha unike e punës për Koeman në top-treshen tradicionale|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722012323/http://www.vi.nl/Nieuws-item/203846/Unieke-werkreeks-Koeman-bij-traditionele-topdrie.htm|archive-date=22 korrik 2011|url-status=live}}</ref>
[[Skeda:Ronald-Koeman-DSC 0039.jpg|parapamje|majtas|[[Ronald Koeman]] ishte trajner i ekipit për tre vite si dhe luajti si futbollist në vitet 1990'.]]
Në fillim të sezonit 2011–12, ekipi humbi disa lojtarë të rëndësishëm si [[Leroy Fer]],<ref>{{cite news|title=FC TWENTE BLIJFT OP FER AZEN|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/jong-oranje/27254/fc-twente-blijft-op-fer-azen|website=Ons Oranje|language=nl|date=27 gusht 2011|access-date=27 qershor 2021}}</ref> [[Georginio Wijnaldum]]<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=141028|title='Ik had Wijnaldum liever aan buitenlandse club verkocht'|website=Voetbalzone.nl|language=nl|access-date=2 gusht 2013}}</ref> dhe [[André Bahia]], por afroi lojtarë si [[Jordy Clasie]], [[Miquel Nelom]], [[Guyon Fernandez]] dhe [[Kaj Ramsteijn]], të cilët ishin në moshë të re. [[John Guidetti]] dhe [[Otman Bakkal]] erdhën në huazim respektivisht nga [[Manchester City F.C.|Manchester City]] dhe PSV.<ref>{{cite news|url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2011/august/john-guidetti-loaned-to-feyenoord|title=Guidetti loaned to Feyenoord|trans-title=Guidetti huazohet te Feyenoord|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2011|access-date=21 qershor 2012|archive-date=16 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616231934/http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2011/August/John-Guidetti-loaned-to-Feyenoord|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Feyenoord versterkt zich met Otman Bakkal|trans-title=Feyenoordi forcohet me Otman Bakkal|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000038915-999-10010000000003.aspx|publisher=Feyenoord|language=nl|date=31 gusht 2011|access-date=27 janar 2013}}</ref> Në dhjetor, u raportua se Feyenoordi ishte transferuar në "Categorie 2" nga KNVB, gjë që do të thoshte se klubi nuk ishte më në borxhe dhe se e kishte anashkaluar krrizën financiare. Ata arritën riklasifikimin pas transferimit të disa lojtarëve të rëndësishëm dhe një injeksioni të madh kapitali të bërë nga organizata VVF (Friends of Feyenoord, Vrienden Van Feyenoord). Megjithatë, për të mbetur në kategorinë e dytë, Feyenoordit i duhej të merrte të njëjtin numër pikësh të fituara, të paktën 65 pikë.<ref>{{cite web|url=http://www.ad.nl/ad/nl/5619/Feyenoord/article/detail/3079368/2011/12/16/Feyenoord-heeft-voldoende-punten-voor-Categorie-2.dhtml|title=Feyenoord heeft voldoende punten voor Categorie 2 – Home – AD|language=nl|website=Ad.nl|date=16 dhjetor 2011|access-date=24 janar 2013}}</ref>
Më 13 prill 2012, Feyenoordi ishte zyrtarisht jashtë asaj që është përshkruar si "zona e rrezikut financiar" dhe u vendos zyrtarisht në kategorinë e dytë. Sipas kryetarit të klubit Eric Gudde, vendosja në kategorinë më të favorshme erdhi më herët se sa ishte parashikuar; ai gjithashtu uroi tifozët dhe premtoi se do të mbajë të njëjtën politikë derisa Feyenoord të jetë plotësisht i shëndetshëm përsëri, duke thënë se klubi nuk do të kthehet kurrë në kategorinë e parë.<ref>{{cite web|url=http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2698/Sport/article/detail/3240389/2012/04/13/Feyenoord-uit-financiele-gevarenzone.dhtml|title=Feyenoord uit financiële gevarenzone – Sport – Voor nieuws, achtergronden en columns|website=De Volkskrant|language=nl|access-date=27 nëntor 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nusport.nl/eredivisie/2786767/feyenoord-promoveert-categorie-ii.html|title=Feyenoord promoveert naar categorie II – NU – Het laatste nieuws het eerst op NU.nl|website=nusport.nl|language=nl|access-date=27 nëntor 2022|archive-date=14 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414185058/http://www.nusport.nl/eredivisie/2786767/feyenoord-promoveert-categorie-ii.html|url-status=dead}}</ref> Feyenoordi e mbylli kampionatin në vendin e dytë, duke u rikthyer në Ligën e Kampioneve pas disa vitesh mungesë.<ref>{{cite web|url=http://www.vi.nl/nieuws/220566/Feyenoord-tweede-na-logische-zege-op-SC-Heerenveen.htm|title=Cookies op VI.nl|website=vi.nl|language=nl|access-date=27 nëntor 2022|archive-date=15 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715071655/http://www.vi.nl/nieuws/220566/Feyenoord-tweede-na-logische-zege-op-SC-Heerenveen.htm|url-status=dead}}</ref>
===2013–vazhdon: Ringjallja dhe rikthimi te trofetë===
Feyenoordi ishte aktiv në merkaton verore para fillimit të sezonit 2012–13, duke firmosur me lojtarë si [[John Goossens]],<ref>{{cite web|url=http://www.fr12.nl/nieuws/17095-john-goossens-wordt-feyenoorder.html|title=John Goossens wordt Feyenoorder | Feyenoord nieuws|website=FR12.nl|language=nl|access-date=24 janar 2013|archive-date=29 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130729022830/http://www.fr12.nl/nieuws/17095-john-goossens-wordt-feyenoorder.html|url-status=dead}}</ref> [[Ruud Vormer]]<ref>{{cite web|url=http://www.ad.nl/ad/nl/5619/Feyenoord/article/detail/3074509/2011/12/13/Vormer-tekent-voor-drie-jaar-bij-Feyenoord.dhtml|title=Vormer tekent voor drie jaar bij Feyenoord – Home – AD|language=nl|website=Ad.nl|date=13 dhjetor 2011|access-date=24 janar 2013}}</ref> dhe [[Daryl Janmaat]] me kosto të lirë.<ref>{{cite web|url=http://nos.nl/artikel/336256-janmaat-in-zomer-naar-feyenoord.html|title=Janmaat in zomer naar Feyenoord – NOS Sport|website=Nos.nl|language=nl|access-date=24 janar 2013}}</ref> [[Mitchell te Vrede]]<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000040037-999-10010000000003.aspx|archive-url=https://archive.today/20120801121228/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000040037-999-10010000000003.aspx|url-status=dead|archive-date=1 gusht 2012|title=Feyenoord neemt Mitchell te Vrede over van Excelsior|publisher=Feyenoord.nl|language=nl|access-date=24 janar 2013}}</ref> u promovua nga akademia kurse [[Harmeet Singh]] dhe [[Lex Immers]] ishin të vetmit lojtarë për të cilën klubi pagoi. Sezoni nisi me një eliminim të shpejtë në raundin e tretë kualifikuese të Ligës së Kampioneve nga [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]]. Në Ligën e Evropës ekipi pësoi një tjetër eliminim të shpejtë, këtë herë nga [[AC Sparta Prague|Sparta Prague]]. Pas këtyre ngjarjeve, klubi huazoi sulmuesin italian [[Graziano Pellè]] nga [[Parma F.C.|Parma]] për një sezon dhe firmosi me [[Wesley Verhoek]] në këmbim të [[Jerson Cabral]].<ref>{{cite web|url=http://www.voetbal4u.com/2012/08/31/koeman-graziano-pelle-is-net-wat-we-nodig-hebben/|title=Koeman: 'Graziano Pelle is net wat we nodig hebben'|website=Voetbal4u.com|language=nl|date=31 gusht 2012|access-date=24 janar 2013|archive-date=23 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130523061039/http://www.voetbal4u.com/2012/08/31/koeman-graziano-pelle-is-net-wat-we-nodig-hebben/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Tijd|url=http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/feyenoord-en-twente-akkoord-over-ruil-cabral-verhoek|title='Feyenoord en Twente akkoord over ruil Cabral-Verhoek' | VoetbalPrimeur|language=nl|website=Voetbalprimeur.nl|date=31 gusht 2012|access-date=24 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023120335/http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/feyenoord-en-twente-akkoord-over-ruil-cabral-verhoek|archive-date=23 tetor 2012|url-status=dead}}</ref> Pellè do të ishte protagonisti kryesor i këtij sezoni për Feyenoordin, duke shënuar 27 gola në 29 ndeshje në kampionat,<ref>{{cite news|url=http://sport.leonardo.it/pelle-capocannoniere-in-olanda-e-il-quinto-italiano-topscorer-allestero/|title=Pellè capocannoniere in Olanda: è il quinto italiano topscorer all'estero|trans-title=Pellè ''capocannoniere'' në Holandë: golashënuesi i pestë italian jashtë vendit the fifth Italian|publisher=Leo Sport|language=it|date=14 maj 2013|access-date=14 shtator 2013|archive-date=30 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030162400/http://sport.leonardo.it/pelle-capocannoniere-in-olanda-e-il-quinto-italiano-topscorer-allestero/|url-status=dead}}</ref> të cilën ekipi e mbylli në vendin e 3të. Performancat e tij bënë që Feyenoordi t'i ofronte një kontratë të re deri në vitin 2017.<ref>{{cite news|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail.aspx?contentcode=20130105_pelle|title=Feyenoord bindt Pellè voor vier jaar|trans-title=Feyenoord merr Pellèn për katër vite|publisher=Feyenoord|language=nl|date=5 janar 2013|access-date=5 janar 2013}}</ref>
Feyenoordi bëri nisjen më të keqe në histori në sezonin 2013–14, duke humbur tre ndeshjet e para në Eredivisie.<ref>{{cite web|url=http://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=194575|title='Feyenoord beleeft slechtste seizoenstart ooit: 'Het is niet dramatisch'|language=nl|website=Voetbalzone.nl|date=18 gusht 2013|access-date=18 gusht 2022}}</ref> Performancat e tyre ishin me ulje-ngritje përgjatë sezonit, por gjithsesi ata arritën një vend të 2të në kampionat.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/fixtures-results/feyenoord-sc-cambuur-netherlands-eredivisie-2013-2014/post-match|title=Feyenoord Secure Second Place in Style|trans-title=Feyenoordi siguron vendin e dytë me stil|publisher=Feyenoord|language=en|date=27 prill 2014|access-date=20 shtator 2014|archive-date=2 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102202258/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/fixtures-results/feyenoord-sc-cambuur-netherlands-eredivisie-2013-2014/post-match|url-status=dead}}</ref> Në Ligën e Evropës, ata u eliminuan në raundin e tretë kualifikues nga [[FC Kuban Krasnodar|Kuban Krasnodar]], duke shënuar vitin e pestë që Feyenoordi dështonte të arrinte fazën e grupeve të një kompeticioni evropian.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2014/matches/round=2000468/match=2012445/postmatch/index.html|title=Feyenoord 1:2 Krasnodar|publisher=UEFA|language=en|date=29 gusht 2013|access-date=20 shtator 2014}}</ref> Më 1 shkurt 2014, Koeman njoftoi se do të jepte dorëheqjen në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25999426|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=31 maj 2014|date=1 shkurt 2014|title=Coach Ronald Koeman to leave Dutch giants Feyenoord|trans-title=Trajneri Ronald Koeman do të largohet nga gjigandët holandez të Feyenoordit|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316104703/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25999426|archive-date=16 mars 2014|url-status=live}}</ref> Një muaj më vonë, [[Fred Rutten]] u konfirmua si zëvëndësuesi i tij për sezonin 2014–15.<ref>{{cite web|url=http://www.nu.nl/sport/3716249/rutten-volgt-koeman-bij-feyenoord.html|title='Rutten volgt Koeman op bij Feyenoord'|language=nl|website=nu.nl|date=3 mars 2014|access-date=28 nëntor 2022}}</ref>
[[Skeda:Dirk Kuijt-Feyenoord-DSC 0058.jpg|parapamje|djathtas|Legjenda e klubit [[Dirk Kuyt]] ishte një nga protagonistët kryesor të sezonit 2016–17 ku ekipi fitoi Eredivisien.]]
Pavarësisht se ishte shumë aktive gjatë merkatos verore, Feyenoordi regjistroi vetëm pesë pikë në katër ndeshjet e para në kampionat. Megjithatë, ata arritën fazën e grupeve të Ligës së Evropës pas gjashtë vitesh. Feyenoordi e kaloi me suksesin grupin e tij, duke regjistruar fitore kundër [[Standard Liège]], [[HNK Rijeka|Rijekës]] dhe [[Sevilla FC|Seviljes]]. Pas kualifikimit nga grupi, ata u eliminuan me rezultatin e përgjithshëm 3–2 nga [[A.S. Roma|Roma]] në raundin e 32-tave.<ref>{{cite web|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/besiktas-bounces-liverpool-europa-league/|title=Roma eliminates Feyenoord from Europa League|trans-title=Roma eliminon Feyenoordin nga Liga e Evropës|website=Sportsnet.ca|language=en|date=26 shkurt 2015|access-date=1 dhjetor 2022}}</ref> Ndërkohë në kampionat, ekipi arriti një vend të 4të dhe u kualifikua në fazën play-off, duke u eliminuar në raundin e parë nga Heerenveen. Trajneri Fred Rutten vendosi të mos rinovonte kontratën duke bërë që klubi të punësonte ish futbollistin Giovanni van Bronckhorst.<ref>{{cite news|title=Giovanni van Bronckhorst: Feyenoord confirm new boss|trans-title=Giovanni van Bronckhorst: Feyenoord konfirmon bosin e ri|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32021018|access-date=23 mars 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 mars 2015}}</ref> Legjenda Dirk Kuyt u rikthye në një marrëveshje një-vjeçare.<ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.com/story/2390747/dirk-kuyt-returning-to-feyenoord-on-one-year-contract|title=Dirk Kuyt returning to Feyenoord on one-year contract|trans-title=Dirk Kuyt rikthehet te Feyenoordi në një kontratë një-vjeçare|date=10 prill 2015|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=29 nëntor 2022}}</ref>
Më 24 prill 2016, Feyenoordi fitoi Kupën KNVB për herë të 12të në histori, duke u rikthyer te trofetë pas tetë vitesh pritje.<ref>{{cite web|url=https://nos.nl/artikel/2101266-feyenoord-wint-voor-het-eerst-sinds-2008-de-beker|title=Feyenoord wint voor het eerst sinds 2008 de beker|trans-title=Feyenoordi fiton kupën për herë të parë që nga viti 2008|website=nos.nl|language=nl|date=24 prill 2016|access-date=1 dhjetor 2022}}</ref> Në Eredivisie ekipi u rendit në vendin e tretë duke u kualifikuar në Ligën e Evropës. Në sezonin e ardhshëm ekipi pati një nisje rekord duke fituar nëntë ndeshjet e para të kampionatit, si dhe duke arritur një fitore të madhe 1–0 kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në fazën e grupeve të Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37302380|title=Feyenoord 1–0 Manchester United|publisher=BBC Sport|language=en|date=15 shtator 2016|access-date=29 nëntor 2022}}</ref> Pavarësisht kësaj fitoreje, ekipi u eliminua në fazën e grupeve. Në kampionat, pavarësisht disa rrëshkitjeve, ekipi arriti t'a mbyllte fazën e parë në vendin e parë me një avantazh prej 5 pikësh. Feyenoordi e nisi vitin 2017 duke fituar shtatë ndeshje rresht, por ndërkohë pësoi një eliminim nga kupa. Në javën e fundit të kampionatit, ekipi mposhti 3–1 Heracles duke fituar kampionatin për herë të 15të në histori.<ref>{{cite web|title=Feyenoord 3-1 Heracles Almelo|url=https://www.bbc.com/sport/football/39915623|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 maj 2017|access-date=29 nëntor 2022}}</ref> Të tre golat u shënuan nga kapiteni Dirk Kuyt, i cili pas ndeshjes njoftoi tërheqjen nga futbolli.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39952788|title=Dirk Kuyt: Former Liverpool and Netherlands forward retires after Feyenoord title win|trans-title=Dirk Kuyt: Ish sulmuesi i Liverpoolit dhe Holandës tërhiqet pas fitores së titullit me Feyenoordin|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 maj 2017|access-date=17 maj 2017}}</ref> Feyenoordi u bë ekipi i dytë në historinë e futbollit holandez që qëndronte në krye të kampionatit nga java e parë e deri në të fundit.
Feyenoordi e nisi sezonin 2017–18 duke fituar superkupën pasi mposhtën me penallti Vitessen më 5 gusht 2017. Në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve, ata u mposhtën në pesë ndeshjet e para kurse arritën një fitore në ndeshjen e fundit ndaj [[S.S.C. Napoli|Napolit]].<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2017/12/06/pointless-no-more-feyenoord-beats-napoli-2-1-in-cl/108377378/|title=Pointless no more: Feyenoord beats Napoli 2-1 in CL|trans-title=Jo më pa pik: Feyenoordi mposht Napolin 2–1 në LK|date=6 dhjetor 2017|publisher=USA Today|language=en|accessdate=30 nëntor 2022}}</ref> Në këtë sezon, ekipi dështoi t'a fitonte kampionatin sërisht por ishte e suksesshme në kupë, duke e fituar sërisht pasi mposhti në finale [[AZ Alkmaar]] me rezultatin 3–0.<ref>{{cite web|url=https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/2861642/feyenoord-wint-100ste-toto-knvb-beker|title=Feyenoord wint 100ste TOTO KNVB Beker|publisher=FOX Sports|language=nl|access-date=29 nëntor 2022|archive-date=15 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115234214/https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/2861642/feyenoord-wint-100ste-toto-knvb-beker|url-status=dead}}</ref>
Feyenoordi mori pjesë në edicionin e parë UEFA Liga e Konferencës Evropiane në sezonin 2021–22, duke arritur në finale. Në finale ata u mposhtën 1–0 në [[Air Albania Stadium]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/61563232|title=Roma 1 Feyenoord 0|date=25 maj 2022|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=15 qershor 2022}}</ref>
==Identiteti==
===Fanella===
[[Skeda:Shirt met handtekening -1622122501.jpg|parapamje|djathtas|Një fanellë tradicionale e Feyenoordit.]]
{| class=wikitable
|-
!Periudha
!Prodhuesi i fanellës
!Sponsori i fanellës
|-
| 1981–82 || [[Adidas]] || rowspan=2 | [[Yellow Pages|Gouden Gids]]
|-
| 1982−84 || rowspan=2 | [[Puma AG|Puma]]
|-
| 1984–87 || rowspan=2 | [[Opel]]
|-
| 1987–89 || rowspan=2 | [[Hummel International|Hummel]]
|-
| 1989−90 || rowspan=2 | HCS
|-
| 1990−91 || rowspan=2 | [[Adidas]]
|-
| 1991−2000 || rowspan=2 | [[Stad Rotterdam Verzekeringen]]
|-
| 2000−04 || rowspan=2 | [[Kappa (company)|Kappa]]
|-
| 2004−09 || [[Fortis (finance)|Fortis]]
|-
| 2009−13 || rowspan=3 | [[Puma AG|Puma]] || [[ASR Nederland]]
|-
| 2013 || [[Diergaarde Blijdorp]]
|-
| 2013–14 || rowspan=2 | [[Opel]]
|-
| 2014–17 || rowspan=6 | [[Adidas]]
|-
| 2017–19 || Greenchoice<ref name="qurrent">{{cite web|title=Knalgroene energie|url=https://www.qurrent.nl/|website=qurrent.nl|language=nl|access-date=25 shtator 2017|archive-date=3 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171003232143/https://www.qurrent.nl/|url-status=dead}}</ref>
|-
| 2019 || Droomparken
|-
| rowspan="2"|2020–2021 || Droomparken <small>(Eredivisie)</small>
|-
| EuroParcs <small>(Kupa KNVB dhe Liga e Evropës)</small>
|-
| 2021– || EuroParcs
|}
===Media===
Që nga viti 2000, Feyenoordi ka pasur programin e vetë televiziv e cila shfaqet çdo javë në kanalin SBS6.<ref name="media">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/10010000000002-10010000000156/media.aspx|title=Feyenoord media|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070312152624/http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/S2/10010000000002-10010000000156/media.aspx|archive-date=12 mars 2007}}</ref> Në program përfshihen intervista me lojtarët dhe anëtarët e tjerë të stafit si dhe dokumentarë rreth ekipit.<ref name="media" /> Që nga sezoni 2006–07, Feyenoordi lançoi kanalin e vetë televiziv të quajtur Feyenoord TV, e cila mund të ndiqet në uebfaqen e klubit. Në këtë kanal jepen lajmet ditore dhe gjithçka në lidhje me ekipin dhe klubin.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/10010000000002-10010000000155/feyenoord+tv.aspx|title=Feyenoord TV|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001923/http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/10010000000002-10010000000155/feyenoord+tv.aspx|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Në vitin 1993, Feyenoordi publikoi gazëtën e tyre të parë të quajtur ''Feyenoord Krant'', duke u bërë klubi i parë që e bënte këtë.<ref name="krant">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/domains/feyenoord/content/html/feyenoordkrant/home.html|title=Feyenoord Krant|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070209050913/http://www.feyenoord.nl/domains/feyenoord/content/html/feyenoordkrant/home.html|archive-date=9 shkurt 2007}}</ref> Gazeta botohet çdo dy javë, me një tirazh prej 25,000 kopjesh. Gjithashtu botohen botime shtesë që të përkojnë me ndeshjet evropiane.<ref name="krant" /> Gazeta përbëhet nga lajme, intervista të ndryshme dhe raportime si dhe mund të gjenden kolona nga figurat e lidhura të Feyenoordit.<ref name="krant" />
Feyenoordi ishte një nga klubet e fundit holandeze që hapi uebfaqen e vetë më 21 maj 2001.<ref name="web1">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000020774-2-10010000000003.aspx|title=Feyenoord website in bedrijf|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120212003200/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000020774-2-10010000000003.aspx|archive-date=12 shkurt 2012}}</ref> Faqja është e disponueshme në holandisht dhe anglisht si dhe në gjuhë të tjera në varësi të kombësive të lojtarëve më të mirë të klubit. Nga viti 2007, uebfaqja u bë e disponueshme në gjuhet japoneze dhe koreane falë popullaritetit të futbollistëve [[Shinji Ono]] dhe [[Song Chong-Gug]] në vendet e tyre respektive.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000023512-2-10010000000003.aspx|title=Feyenoord lanceert in juni Koreaanse website|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20120212005033/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000023512-2-10010000000003.aspx|archive-date=12 shkurt 2012}}</ref>
Që nga viti 2004, Feyenoord ka ndarë uebfaqen ''2 ekipe 1 gol'' me [[UNICEF]]-in si pjesë e projektit të mirëqenies së fëmijëve të Feyenoordit në [[Gana]]. Për të shënuar njëqindvjetorin e Feyenoordit, në janar 2007 u hap një faqe tjetër për të publikuar ngjarjet që lidhen me këtë rast.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/content/feyenoord100jaar/index.asp|title=Feyenoord 100 jaar|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070121125409/http://www.feyenoord.nl/content/feyenoord100jaar/index.asp|archive-date=21 janar 2007}}</ref> Feyenoordi gjithashtu hapi faqet zyrtare në [[Live.com]] dhe [[YouTube]] në 2006.<ref name="media" /> Feyenoord gjithashtu ofron mundësinë për të ndjekur klubin me lajme dhe statistika në telefonat celularë ose email.<ref name="media" /> Për çdo ndeshje në shtëpi krijohet një revistë programore ditore dhe fëmijët që janë anëtarë të Kameraadjes marrin gjithashtu një revistë.<ref name="media" /> Në fillim të çdo sezoni Feyenoord prodhon një revistë të re prezantimi, ndërsa në fund të çdo sezoni krijohet një revistë vjetore.<ref name="media" />
===Himni===
Himni zyrtar i Feyenoordit që nga viti 1961 quhet "Dora në dorë".<ref>{{cite web|url=http://www.ajax-usa.com/teams/feyenoord.html|title=Feyenoord|website=ajax-usa.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070202012722/http://www.ajax-usa.com/teams/feyenoord.html|archive-date=2 shkurt 2007}}</ref> Melodia e saj u shkrua në shekullin e 19-të nga gjermani [[Wilhelm Speidel]]. Në vitin 1961, [[Jaap Valkhoff]] shkroi tekstin që u bë i njohur mes tifozëve të Feyenoordit, të cilët e miratuan këngën si himnin e tyre jozyrtar.<ref>{{cite web|url=http://www.muziekweb.nl/WW/WW041/onderwerp.php?h=280|title=Jaap Valkhoff, de deinende boeien|website=muziekweb.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20060614003334/http://www.muziekweb.nl/WW/WW041/onderwerp.php?h=280|archive-date=14 qershor 2006}}</ref> Valkhoff shkroi tekste me të njëjtën melodi edhe për disa ekipe të tjera. Midis tyre ishin rivalët kryesorë të Feyenoord, Ajax.<ref>{{cite web|url=http://www.popinstituut.nl/biografie/tante_leen.4929.html|title=Tante Leen, hand in hand|website=popinstituut.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070312121248/http://www.popinstituut.nl/biografie/tante_leen.4929.html|archive-date=12 mars 2007}}</ref> Në ditët e sotme kënga dëgjohet kudo ku Feyenoordi luan ndeshjet e tyre, por edhe tifozët e [[MVV Maastricht|MVV]] dhe [[Club Brugge KV|Club Brugge]] kanë versionin e tyre që këndojnë.<ref>{{cite web|url=http://home.wanadoo.nl/maarten.geluk/songs/brugge.html|title=Soccer chants|website=wanadoo.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070517053646/http://home.wanadoo.nl/maarten.geluk/songs/brugge.html|archive-date=17 maj 2007}}</ref>
====Këngë të tjera====
Kur një gol shënohet nga Feyenoordi në ndeshjet e tyre në shtëpi, luhet kënga "I Will Survive", e kënduar nga [[Hermes House Band]] (por e bërë e famshme nga [[Gloria Gaynor]] në vitet 1970).<ref>{{cite web|url=http://www.discogs.com/artist/Hermes+House+Band|title=Hermes House Band|website=discogs.com|language=en|access-date=3 dhjetor 2022}}</ref>
Tifozët e Feyenoordit njihen si kreativë dhe kanë shumë këngë dhe kore të ndryshme në pajisjet e tyre gjatë ndeshjeve. Ndër këngët më të rëndësishme të Feyenoordit janë "Wie heeft er weer een goal gescoord", "Feijenoord", "Feijenoord" nga [[Tom Manders]], "Mijn Feyenoord" nga [[Lee Towers]],<ref>{{cite web|url=http://www.peterkoelewijn.nl/songteksten/feyenoord.html|title=Lee Towers – Mijn Feyenoord|website=peterkoelewijn.nl|language=nl|access-date=3 dhjetor 2022}}</ref> "Feyenoord, wat gaan we doen vandaag?" nga [[Cock van der Palm]] dhe "De laatste trein naar Rotterdam" nga Tom Manders.<ref>{{cite web|url=http://www.rotterdammers.nl/kleingrut/galerij30.htm|title=Tom Manders (Dorus) als Rotterdammer|website=rotterdammers.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070505041835/http://www.rotterdammers.nl/kleingrut/galerij30.htm|archive-date=5 maj 2007}}</ref>
Gjatë sezonit 2001–02, kur Feyenoord fitoi Kupën UEFA, u lançua një parodi e këngës "Put your hands up" nga [[Black and White Brothers]], e quajtur "Put your hands up for Pi-Air", një homazh për Pierre ( "Pi-Air") van Hooijdonk, një nga lojtarët kryesorë të klubit në atë kohë.<ref>{{cite web|url=http://feyenoordaubry.tripod.com/|title=Put your hands up for Pi-Air|website=feyenoordaubry.tripod.com|language=nl|access-date=3 dhjetor 2022}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitet 1970, [[Coen Moulijn]] kishte edhe një këngë kushtuar atij, "Coentje Coentje Coentje".<ref>{{Cite web|url=http://www.muziekweb.nl/m0/m0/shared/cat/pop/pm.php?medewerker_id=77184&alleensongs=0&medium]=13&catalogus=Alles|title=Benny Boy catalogus|website=muziekweb.nl|language=nl|url-status=dead}}</ref>
==Stadiumi==
===De Kuip===
{{Main|De Kuip}}
[[Skeda:Rotterdam feyenoord stadion 1.jpg|parapamje|majtas|Pamja e jashtme e De Kuip.]]
Stadiumi i Feyenoordit ndodhet në qarkun IJsselmonde të Rotterdamit dhe ka pseudonimin "De Kuip".<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/uefa_cup/1960050.stm|title=Feyenoord revive glory days|trans-title=Feyenoordi përjeton ditët e lavdisë|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=3 dhjetor 2022}}</ref> Ajo u ndërtua nē vitin 1937 dhe është një nga stadiumet më të rëndësishme të Evropës.<ref name="kuiphist">{{cite web|url=http://www.vasf.nl/historie.php|title=Stadion Feijenoord – historie|trans-title=Stadiumi i Feyenoordit|website=Vasf.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070516173256/http://www.vasf.nl/historie.php|archive-date=16 maj 2007}}</ref> Stadiumi ka 51,117 ulëse dhe ka organizuar 10 finale të kompeticioneve të UEFA-s, një rekord, përfshirë edhe Kupën UEFA 2002 që u fitua pikërisht nga Feyenoordi.<ref>{{cite web|url=http://www.stadiumguide.com/europecupspecial.htm|title=Stadiums European Cup finals|trans-title=Stadiumet e finaleve të Kupës Evropiane|website=stadiumguide.com|language=en|access-date=5 dhjetor 2022}}</ref> Ish lojtari i klubit [[Mike Obiku]] ka deklaruar: "Sa herë që hyn në fushë, duket sikur po hyn në strofullën e luanit."<ref name="kuiphist"/> Megjithatë, Feyenoordi nuk është pronari i stadiumit.<ref name="kuiphist"/>
Ndërtimi i stadiumit filloi në vitin 1935 dhe përfundoi dy vite më pas. Stadiumi u hap zyrtarisht më 27 mars 1937 me ndeshjen miqësore të Feyenoordit kundër [[Beerschot A.C.|Beerschot]], të cilën holandezët e fituan 5–2; [[Leen Vente]] ishte lojtari që shënoi golin e parë në De Kuip.<ref name="kuiphist"/> Që në fillimet e veta De Kuip ishte "sold out" në disa raste dhe eventet që mbaheshin në stadium tërhoqën interesin e shumë vetave.<ref name="kuiphist"/> Gjatë Luftës së Dytë Botërore, De Kuip ishte një vendet e pakta që nuk u bombardua, megjithatë u pushtua nga nazistët.<ref name="kuiphist"/> Pas përfundimit të luftës De Kuip u bë një vend popullor sërisht. Në vitin 1949, 64,368 tifozë ndoqën ndeshjen vendimtare për kampionatin holandez midis [[FC Dordrecht|SVV Schiedam]] dhe [[SC Heerenveen|Heerenveen]], duke vendosur një rekord të ri pjesëmarrje.<ref name="kuiphist"/>
[[Skeda:DeKuipdak2006.jpg|parapamje|djathtas|Brënda stadiumit, 2006.]]
Në De Kuip janë mbajtur aktivitete të sporteve të tjera, si ndeshje boksi dhe gara motorrësh. Në vitin 1953, njërezit u strehuan në stadium gjatë [[Përmbytja e Detit të Veriut e vitit 1953|përmbytjeve të Detit të Veriut 1953]].<ref name="kuiphist"/> Më 27 nëntor 1957, Feyenoordi luajti një ndeshje kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Boltonit]] gjatë së cilës prozhektorët u përdorën për herë të parë.<ref name="kuiphist"/> Lojtarët hynë në fushë mes errësirës dhe tifozëve j'u kërkua të ndiznin shkrepset pas ndezjes së prozhektorëve. Kjo ndeshje konsiderohet e veçantë nga tifozët e klubit.<ref name="kuiphist"/>
Në vitin 1963, De Kuip organizoi finalen e parë të një kompeticioni evropian (Kupa UEFA e fituesve të Kupës) të luajtur midis Tottenham Hotspur dhe [[Atlético Madrid]]. Që nga ajo kohë në stadium janë luajtur edhe nëntë finale të tjera, përfshirë atë midis Feyenoordit dhe Dortmundit në vitin 2002, e cila ka qënë edhe finalja e fundit e luajtur në këtë stadium.<ref name="kuiphist"/> Në vitin 1969, rekordi për numrin e tifozëve gjatë një ndeshje u thye në takimin midis Feyenoordit dhe [[Twente FC|Twentes]], e cila u ndoq nga 65,427 tifozë.<ref name="kuiphist"/>
===Stadiumi i ri===
Në dhjetor 2006, drejtori sportiv i klubit [[Chris Woerts]] njoftoi se Feyenoordi kishte nisur planin për ndërtimin e një stadiumi të ri i cili do të kishte kapacitet prej rreth 90,000 ulësesh. Stadiumi sipas gjasave do të ndërtohej në [[Nieuwe Maas]], një liqen i cili kalon përmes Rotterdamit, dhe supozohej të përfundonte në vitin 2016.<ref>{{cite web|url=http://www.volkskrant.nl/sport/article376313.ece/Feyenoord_houdt_zijn_identiteit/|title="Feyenoord behoudt zijn identiteit|website=Volkskrant.nl|language=nl|access-date=7 dhjetor 2022}}</ref>
Në maj 2008, Woerts njoftoi detaje të reja: klubi kishte synimin për ndërtimin e një stadiumi me më shumë se 100,000 ulëse.<ref>{{cite web|url=http://kr.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=688510|title=Feyenoord To Build Europe’s Biggest Stadium|trans-title=Feyenoordi do të ndërtoj stadiumin më të madh në Evropë|publisher=Goal.com|language=en|access-date=7 dhjetor 2022|archive-date=15 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120715170916/http://kr.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=688510|url-status=dead}}</ref> Sipas tij, nëse do të ishte e mundur kapaciteti i stadiumit mund të shkonte deri në 130,000 ulëse që do t'a bëntë këtë stadiumin më të madh në Evropë. Stadiumi do të ndërtohej me stilin anglez me ulëset rreth fushës dhe pa pistë atletike, si dhe do të kishte një çati e cila mund të hiqej dhe vendosej për të mundësuar zhvillimin e eventeve të tjera. Sipas planeve në atë kohë, stadiumi do të ishte gati në vitin 2016.
Për shkak të vështirësive financiare të të gjitha palëve të përfshira, si dhe fakti që Holanda nuk u zgjodh si shteti organizator i [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2018]], planet për stadiumin e ri u mbajtën pezull. Stadiumi i ri tashmë do të kishte një kapacitet prej 70,000 ulësesh.
Në shtator 2012, klubi konfirmoi se do të ndërtonte një stadium të dhe se stadiumi do të ishte gati në vitin 2018. Stadiumi ishte projektuar nga [[VolkerWessels]] dhe shuma për ndërtimin e saj ishte 300 milion €. Klubi gjithashtu kishte projekte të tjera të bëra nga [[Royal BAM Group|BAM]], [[Eneco Energie]] dhe [[Siemens]]. Megjithatë, këto projekte u hodhën poshtë nga bordi drejtues i klubit. Stadiumi i ri do të kishte kapacitet prej 63,000 ulësesh. Për shkak të historisë dhe vlerave që ka De Kuip, tifozët ishin kundër shkatërrimit të tij, duke preferuar që De Kuip të rinovohej. Një nga iniciativat që tifozët morën ishte ''Red de Kuip'', që në shqip përkthehet ''Shpëtoni De Kuip''.<ref>{{cite web|url=http://www.reddekuip.nl|title=Home – RedDeKuip|website=www.reddekuip.nl|language=nl|access-date=8 dhjetor 2022}}</ref> Ata bënë plane për ndërtimin e një shtrese të tretë në krye të stadiumit aktual, duke e rritur kapacitetin në 68,000 ulëse. Ky plan do të kushtonte vetëm 117 milion € (~94 milion £).
Në vitin 2016, klubi njoftoi planet për ndërtimin e një stadiumi të do të quhej Feyenoord City. Kapaciteti i stadiumit do të ishte përafërsisht 65,000 ulëse, që do t'a bënte stadiumin më të madh në Holandë. Pavarësisht se këshilli bashkiak e miratoi planin për ndërtimin e stadiumit të ri, sërisht idea e shkatërrimit të De Kuip solli pakënaqësira të tjera te shumë tifozë të Feyenoordit.
Në maj 2022, drejtori i stadiumit Dr Kuip Jan van Merwijk deklaroi se Feyenoord City nuk do të ndërtohej për shkak të vështirësive financiare të klubit, si dhe shtoi se një rinovim i mundshëm i stadiumit aktual ishte i pamundur për momentin.<ref>{{cite web|url=http://stadiumdb.com/news/2022/05/netherlands_feyenoord_abandons_plans_to_build_new_stadium|title=Netherlands: Feyenoord abandons plans to build new stadium|trans-title=Holandë: Feyenoordi braktis planet për ndërtimin e stadiumit të ri|website=stadiumdb.com|language=en|date=7 maj 2022|access-date=7 dhjetor 2022}}</ref>
==Tifozët==
Feyenoordi është një nga klubet me më shumë tifozë në Holandë, të cilën shquhen për besnikërinë ndaj klubit.<ref>{{cite web|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/drilldown/NG153334060831-1414.htm|title=Dirk Kuyt will be a sensation at Liverpool|trans-title=Dirk Kuyt do të jetë një sensacion te Liverpooli|website=liverpoolfc.tv|language=en|access-date=8 dhjetor 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rainbowhearts.co.uk/rotterdammed.html|title=Rotterdammed|website=rainbowhearts.co.uk|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070623062000/http://www.rainbowhearts.co.uk/rotterdammed.html|archive-date=23 qershor 2007}}</ref> Ata njihen me pseudonimin ''Het Legioen'', që në shqip përkthehet ''Legjion''. Në nder të tyre Feyenoordi ka tërhequr fanellën me numrin 12, duke i konsideruar tifozët si lojtarin e 12të.
===Popullariteti===
[[Skeda:Legioenbijhettrainingsveld1.jpg|parapamje|majtas|240px|Het Legioen gjatë seancës së parë stërvitore të ekipit për sezonin e ri në vitin 2008.]]
Feyenoordi është një klub popullor në Holandë me një numër të madh tifozësh.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/story/s1/10010000000002-10010000000069/10010000000061-2-10010000000026.aspx|title=The club history|trans-title=Historia e klubit|publisher=Feyenoord|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070324170146/http://www.feyenoord.com/pages/story/s1/10010000000002-10010000000069/10010000000061-2-10010000000026.aspx|archive-date=24 mars 2007}}</ref> Seanca e parë stërvitore e ekipit në çdo sezon ndiqet nga mijëra tifozë;<ref name="1sttrain">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000028817-999-10010000000003.aspx|title=Eerste training|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927002035/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000028817-999-10010000000003.aspx|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> seanca e parë e sezonit 2007–08 u ndoq nga mbi 20,000 tifozë.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail.aspx?contentcode=200707071etraining_fotoverslag|title=Twintigduizend supporters zien start Feyenoord|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20071010120123/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail.aspx?contentcode=200707071etraining_fotoverslag|archive-date=10 tetor 2007}}</ref>
Në vitin 1963, rreth 3,000 tifozë udhëtuan me dy anije, kurse mijëra të tjerë me tren dhe makina personale drejtë [[Lisbona|Lisbonës]], për të ndjekur Feyenoordin e cila u përball kundër Benficës në finalen e Kupës Evropiane.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/story/s2/the+club+-+history+-+passage+to+lisbon.aspx|title=Passage to Lisbon|trans-title=Kalimi në Lisbonë|publisher=Feyenoord|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070325034730/http://www.feyenoord.com/pages/story/s2/the+club+-+history+-+passage+to+lisbon.aspx|archive-date=25 mars 2007}}</ref> Kur Feyenoordi luan ndeshje në transfertë në kompeticionet evropiane, rreth 8,000 tifozë udhëtojnë për të mbështetur ekipin.<ref name="toesch">{{cite web|url=http://feyenoord.netwerk.to/statistieken/toeschouwers.php|title=Toeschouwers gemiddelden|website=feyenoord.netwerk.to|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070610100157/http://feyenoord.netwerk.to/statistieken/toeschouwers.php|archive-date=10 qershor 2007}}</ref> Në vitin 1996 rreth 15,000 tifozë ndoqën ndeshjen e Feyenoordit në Gjermani kundër [[Borussia Mönchengladbach]].<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/story/s2/10010000000002-10010000000073/de+club+-+historie+-+het+legion.aspx|title=History of the legion|trans-title=Historia e legjionit|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070913203314/http://www.feyenoord.nl/pages/story/s2/10010000000002-10010000000073/de+club+-+historie+-+het+legion.aspx|archive-date=13 shtator 2007}}</ref> Kur Feyenoordi luan kundër ekipeve si PSV dhe Ajax dhe klubeve të mëdha evropiane, mbi 40,000 tifozë janë në stadium për të mbështetur ekipin, si dhe në shumicën e rasteve stadiumi është "sold out".<ref name="toesch" />
Mbi 250,000 tifozë ishin të pranishëm në rrugën [[Coolsingel]] në qëndër të Rotterdamit për të festuar titullin e Eredivisies të fituar nga Feyenoordi në vitin 1999. Pasi Feyenoordi mposhti Interin në gjysëm-finalen e Kupës UEFA 2002, mesfushori i ekipit italian [[Clarence Seedorf]] deklaroi: "E shijova me të vërtetë atmosferën në De Kuip. Si një ish-lojtar i Ajaxit më treguan gishtin e mesit, por kjo është e gjitha pjesë e emocioneve në futboll. Gjithashtu ilustron mënyrën intensive në të cilën tifozët e Feyenoordit përjetojnë ndeshjet e klubit të tyre."<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/newsdetail/S1/10010000010718-2-10010000000003.aspx|title=Seedorf impressed by the letion and its team|trans-title=Seedorf i impresionuar nga letion dhe ekipi i tij|publisher=Feyenoord|language=en|access-date=1 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927220821/http://www.feyenoord.com/pages/newsdetail/S1/10010000010718-2-10010000000003.aspx|archive-date=27 shtator 2007|url-status=dead}}</ref>
Një numër i tifozëve të klubit kanë një lidhje të afërt me klubin anglez [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]]. Mbi 100 tifoz të Feyenoordit ndoqën një event në Sunderland në mbrëmjen para ndeshjes së tyre kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] në prill 2015, një gjë që u përsërit nga tifozët e Sunderlandit para ndeshjes së Feyenoordit kundër [[SBV Vitesse|Vitesses]].<ref>{{Cite web|url=https://safc.com/fans/supporters-branches/international-branches/feyenoord|title=INTERNATIONAL BRANCH: Feyenoord|trans-title=Dega ndërkombëtare:Feyenoord|publisher=Sunderland A.F.C.|access-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527070253/https://safc.com/fans/supporters-branches/international-branches/feyenoord|archive-date=27 maj 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rokerreport.sbnation.com/2018/11/22/18107742/meet-the-branches-chatting-to-the-boisterous-feyenoord-mackems-branch-of-sunderland-supporters|title=Meet The Branches: Chatting to the boisterous Feyenoord Mackems branch of Sunderland supporters!|trans-title=Njihuni me degët: Duke folur me degën Feyenoord Mackems të tifozëve të Sunderlandit|date=22 nëntor 2018|website=Roker Report|language=en}}</ref>
Jashtë Holandës, Feyenoordi ka hapur një dyqan në [[Tokjo]] në kohën që lojtari japonez [[Shinji Ono]] ishte një lojtar kyç në ekip, si dhe një tjetër dyqan në Korenë e Jugut gjatë kohës që [[Song Chong-Gug]] ishte pjesë e klubit.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/domains/default/pages/content.asp?content=_2_10000000001651&contentcode=feyenoord_fanshops|title=Feyenoord Fanshops|publisher=Feyenoord|language=en|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120904235522/http://www.feyenoord.com/domains/default/pages/content.asp?content=_2_10000000001651&contentcode=feyenoord_fanshops|archive-date=4 shtator 2012}}</ref>
===Organizatat e tifozëve===
[[Skeda:Feyenoord Training 006.jpg|parapamje|djathtas|Coentje, maskota e Kameraadjes.]]
Feyenoordi ka një grup zyrtar tifozësh të quajtur Feyenoord Supportersvereniging.<ref name="fsv">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/S2/10010000000002-10010000000162/fsv.aspx|title=De Feyenoord Supportersvereniging|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070620092148/http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/S2/10010000000002-10010000000162/fsv.aspx|archive-date=20 qershor 2007}}</ref> Grupimi është i pavarur nga klubi dhe që ka viti 2006 janë antarësuar mbi 23,000 tifozë.<ref name="fsv"/> FSV vepron si një ndërlidhës ndërmjet klubit dhe tifozëve, prodhon programe ndeshjesh, organizon udhëtime në ndeshjet në transfertë dhe jashtë Holandës si dhe organizon mbrëmjet e tifozëve, dhe gjithashtu përfshihet në organizatat e tjera mbështetëse.<ref name="fsv"/> Fëmijët nga 0 deri në 12 vjeç mund t'i bashkohen grupit "Kameraadjes" (shqip: shokët e vegjël).<ref name="kamer">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/10010000000002-10010000000094/supporters+-+kameraadjes+-+meld+je+aan.aspx|title=Kameraadjes|trans-title=Shokët e vegjël|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070503081708/http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/10010000000002-10010000000094/supporters+-+kameraadjes+-+meld+je+aan.aspx|archive-date=3 maj 2007}}</ref>
Në vitin 1998, mbështetësit e Feyenoord Vereniging po pyesnin nëse do të ishte apo jo e mundur të krijohej më shumë atmosferë brenda stadiumit kryesisht gjatë ndeshjeve të rëndësishme. Si rezultat, disa flamuj të mëdhenj u prodhuan dhe u sollën në stadium përpara ndeshjeve të luajtura nga ekipi.<ref name="tifoinfo">{{cite web|url=http://www.tifonet.nl/informatie.html|title=TIFO Team Feyenoord Rotterdam|website=tifonet.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070509222834/http://www.tifonet.nl/informatie.html|archive-date=9 maj 2007}}</ref> Flamujt ishin një sukses, por njerëzit filluan të kërkonin më shumë aktivitete duke bërë që të organizohej një takim mes tifozëve dhe zyrtarëve të klubit. Në vitin 2000, Harry Vethit iu dha leja për të krijuar një grup prej pesë tifozësh të Feyenoord të quajtur ekipi TIFO Feyenoord Rotterdam.<ref name="tifoinfo"/> Përveç krijimit të më shumë flamujve dhe copave të vogla të letrave të lëshuara nga platforma e dytë, klubi gjithashtu filloi të organizojë aktivitete më të mëdha. Aktiviteti i parë i madh u mbajt më 10 dhjetor 2000 kur Feyenoordi u përball me Ajaxin dhe 40 makineri mjegulle u aktivizuan kur lojtarët hynë në fushë.<ref name="tifoinfo"/> Në vitet në vijim u zhvilluan shumë aktivitete të ndryshme për të përmirësuar atmosferën brenda stadiumit. Ekipi TIFO i Feyenoordit u bë i famshëm edhe jashtë vendit dhe fondacioni italian TIFO i dha Feyenoordit çmimin "Best of TIFO 2000–01".<ref>{{cite web|url=http://www.tifo.it/il_meglio/meglio_eng_00-01.html|title=The best of TIFO 2000/01 TIFO Northstand Feyenoord|website=tifo.it|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20070707114325/http://www.tifo.it/il_meglio/meglio_eng_00-01.html|archive-date=7 korrik 2007}}</ref>
===Jeugdproject===
Jeugdproject (Projekti për të rinjtë) i Feyenoordit përqendrohet te fëmijët nga 6 deri në 12 vjeç, të cilët luajnë futboll në shkolla dhe ekipe amatore.<ref name="jeugd">{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/S2/10010000000002-10010000000135/supporters+-+jeugdproject.aspx|title=Jeugdproject|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070812194600/http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/S2/10010000000002-10010000000135/supporters+-+jeugdproject.aspx|archive-date=12 gusht 2007}}</ref> Për t'u treguar fëmijëve rëndësinë e sportit dhe sportivitetin, Feyenoordi ftoi fëmijët në De Kuip për të parë se çfarë mund t'u bëjë sporti njerëzve: lumturi, zhgënjim, eksitim, emocione, frikë dhe kosinone, i bashkon njerëzit.<ref name="jeugd"/> Në projektin e të rinjve të Feyenoordit, vizita e një ndeshjeje është pika qendrore, por ka gjithashtu edhe një karakter edukativ dhe kulturor.<ref name="jeugd"/> Feyenoordi u siguron shkollave dhe klubeve amatore libra të vegjël mësimor dhe pret që këto të plotësohen nga të rinjtë vizitorë kur të hyjnë në stadium në një ditë ndeshjeje.<ref name="jeugd"/> Grupet që mbështesin Feyenoordin në mënyrën më origjinale dhe ata që mund të parashikojnë saktë rezultatin e ndeshjeve shpërblehen me çmime.<ref name="jeugd"/>
===Dita hapëse===
Disa javë pas fillimit të para-sezonit, por ko para fillimit të sezonit zyrtar, klubi hap dyert falas për të gjithë tifozët e Feyenoordit që të argëtohen së bashku dhe të prezantojnë skuadrën për sezonin e ardhshëm.<ref name="od">{{cite web|url=http://www.ego2.nl/0506Ego2FotoOpenDag.htm|title=Open Dag 2005|website=ego2.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070224001008/http://www.ego2.nl/0506Ego2FotoOpenDag.htm|archive-date=24 shkurt 2007}}</ref> De Kuip hapet që në mëngjes kur ka shumë aktivitete rreth stadiumit kryesisht për fëmijët dhe aktivitete promovuese për kompanitë që kanë një partneritet me Feyenoordin.<ref name="od"/> Tifozët gjithashtu mund të bëjnë një tur në stadium dhe të ecin në fushë. Aktivitetet brenda stadiumit nisin normalisht rreth mesditës, kur ka disa shfaqje nga artistë të ndryshëm. Çdo vit, në ditën e hapjes shpallet ambasadori i ri i klubit.<ref name="od2">{{cite web|url=http://www.ad.nl/rotterdam/article514224.ece|title=Open Dag Feyenoord|website=ad.nl|language=nl|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Një minutë heshtje mbahet për të gjithë ish-lojtarët e Feyenoordit që kanë vdekur dhe për tifozët e njohur që kanë vdekur vitin e kaluar.<ref>{{cite web|url=http://www.fr-fanatic.com/2006/08/03/2294/|title=Minuut stilte voor overleden oud-Feyenoorders en supporters|website=fr-fanatic.com|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927012001/http://www.fr-fanatic.com/2006/08/03/2294/|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Ish-lojtarët e Feyenoordit kthehen në De Kuip çdo vit për të luajtur kundër një ekipi me njerëz të famshëm holandez.<ref>{{cite web|url=http://www.v-bal.nl/nieuws/print.php?id=2491|title=Verslag Open Dag Feyenoord|website=v-bal.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001441/http://www.v-bal.nl/nieuws/print.php?id=2491|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> Aktivitetet e stadiumit përfundojnë pas prezantimit të ekipit të sezonit të ardhshëm para tifozëve. Kjo është gjithmonë një ndodhi e veçantë, kryesisht për blerjet e reja të skuadrës. Ata zbresin në stadium me helikopterë para tifozëve.<ref name="od2"/> Pasi ata mbërrinjë, lojtarët e tjerë dhe zyrtarët e klubit hyjnë në fushë një nga një. E fundit, por jo më pak e rëndësishme, të gjithë lojtarët janë në dispozicion për seanca autografesh më pas.<ref name="od2"/> Dita hapëse e Feyenoordit tërheq afërsisht 60,000 deri në 70,000 tifozë drejt Rotterdamit, që vijnë nga e gjithë [[Holanda]], edhe pse De Kuip ka vetëm 51,117 vënde në dispozicion.<ref>{{cite web|url=http://www.cybercomm.nl/~skolle/nieuws28072001.htm|title=Massale drukte Open dag|website=cybercomm.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928011559/http://www.cybercomm.nl/~skolle/nieuws28072001.htm|archive-date=28 shtator 2007}}</ref>
===Tifozë të famshëm===
Disa nga tifozët e famshëm të Feyenoordit janë [[Craig Bellamy]],<ref>{{cite8,000 web|url=http://www.ad.nl/ad/nl/1429/Feyenoord/article/detail/548350/2010/12/05/Ik-word-Feyenoorder-als-Beenhakker-mij-serieus-neemt.dhtml|title=Ik word Feyenoorder als Beenhakker mij serieus neemt|website=ad.nl|language=nl|access-date=16 dhjetor 2022}}</ref> [[Wouter Bos]],<ref>{{cite web|url=http://www.elsevier.nl/login/login_preview_e.asp?strretpath=http%3A%2F%2Fwww%2Eelsevier%2Enl%2Fmagazine%2Fartikel%2Easp%3Fartnr%3D122297%26zoeken%3Dja|title=De ongrijpbare Wouter Bos|website=elsevier.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930205146/http://www.elsevier.nl/login/login_preview_e.asp?strretpath=http:%2F%2Fwww.elsevier.nl%2Fmagazine%2Fartikel.asp%3Fartnr=122297&zoeken=ja|archive-date=30 shtator 2007}}</ref> [[Gerard Cox]],<ref>{{cite web|url=http://www.uitgeverijnijghenvanditmar.nl/boekboek/show/id=44593/dbid=5723/typeofpage=30186|title=Het lied van Feyenoord|website=uitgeverijnijghenvanditmar.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927092121/http://www.uitgeverijnijghenvanditmar.nl/boekboek/show/id%3D44593/dbid%3D5723/typeofpage%3D30186|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> [[Robert Eenhoorn]],<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/feyenoord+ambassadeur.aspx|title=Feyenoord ambassadeur Robert Eenhoorn|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20061127051829/http://www.feyenoord.nl/pages/feyenoordcontent/s2/feyenoord+ambassadeur.aspx|archive-date=27 nëntor 2006}}</ref> [[DJ Paul Elstak]],<ref>{{cite web|url=http://www.last.fm/music/DJ+Paul+Elstak/_/%5BFeyenoord-S.C.F.%5D+Bro+Hymn|title=Bro Hymn|website=last.fm|language=nl|access-date=16 dhjetor 2022}}</ref> [[Arjan Erkel]],<ref>{{cite web|url=http://www.portobellofilmfestival.com/2006/west18.html|title=Going Dutch|website=portobellofilmfestival.com|language=en|access-date=16 dhjetor 2022}}</ref> [[Dennis van der Geest]],<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/pages/newsdetail/S1/10010000007803-999-10010000000003.aspx|title=Van der Geest|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927220854/http://www.feyenoord.com/pages/newsdetail/S1/10010000007803-999-10010000000003.aspx|archive-date=27 shtator 2007}}</ref> [[Ernesto Hoost]], [[Jan Marijnissen]],<ref>{{cite web|url=http://www.janmarijnissen.nl/interviews/underdog.stm|title=Liefde voor de underdog|website=janmarijnissen.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20071009081035/http://www.janmarijnissen.nl/interviews/underdog.stm|archive-date=9 tetor 2007}}</ref> [[Mark Rutte]] dhe [[Raemon Sluiter]].<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000025342-999-10010000000003.aspx|title=Raemon Sluiter gelooft in vooruitgang|publisher=Feyenoord|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20071008132107/http://www.feyenoord.nl/pages/newsdetail/S1/10010000025342-999-10010000000003.aspx|archive-date=8 tetor 2007}}</ref>
[[Raemon Sluiter]], [[Lee Towers]], [[Dennis van der Geest]], [[Robert Eenhoorn]] dhe [[Renate Verbaan]] kanë qenë të gjithë zyrtarisht ambasadorë të Feyenoordit. Gerard Meijer është ambasadori aktual, duke u emëruar gjithashtu "ambasador i përjetshëm" më 19 korrik 2008.
==Rivalët==
===De Klassieker===
Rivali kryesor i Feyenoordit është [[AFC Ajax|Ajaxi]] i [[Amsterdam]]it.<ref>{{cite web|url=http://www.ajax-usa.com/matches/m05-06/feyenoord-striker-force-too-much-for-ajax-1-2.html|title=Feyenoord striker force too much for Ajax: 1–2|website=ajax-usa.com|language=en|access-date=18 dhjetor 2022}}</ref> Të dy klubet ndajnë një histori të gjatë sëbashku dhe ndeshjet midis tyre quhen ''[[De Klassieker|Klassieker]]'' (Klasikja).<ref name="fariv">{{cite web|url=http://www.ajax-usa.com/teams/feyenoord.html|title="No words, but deeds!" – Introduction to an eternal rivalry|trans-title="Jo fjalë, por vepra!" – Prezantimi i një rivaliteti të përjetshëm|website=ajax-usa.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070202012722/http://www.ajax-usa.com/teams/feyenoord.html|archive-date=2 shkurt 2007}}</ref> Rivaliteti nuk është vetëm midis dy klubeve por edhe midis qyteteve, kultra, sjellja dhe tradita e të cilave janë shumë të ndryshme nga njera-tjetra.<ref name="fariv"/> Takimi mes dy skuadrave konsiderohet ende si ndeshja më e madhe e sezonit.<ref name="fariv"/> Në të kaluarën, ka pasur shumë përplasje midis tifozëve të të dy klubeve, nga të cilat '''përplasja e Beverwijk''' në vitin 1997 është më famëkeqja, me tifozin e Ajaxit, Carlo Picornie, i cili u vra dhe disa të tjerë u plagosën.<ref name="fariv"/> Në vitin 2004, lojtari i Feyenoordit, [[Jorge Acuña]] u dërgua në spital me lëndime në kokë, qafë dhe brinjë pasi lojtarët e Feyenoordit u sulmuan nga huliganët e Ajaxit gjatë një ndeshjeje midis ekipeve rezervë të të dy klubeve.<ref name="cda">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2004-04/16/content_323948.htm|title=Feyenoord's Acuña hurt after attack by Ajax hooligans|trans-title=Acuña i Feyenoordit lëndphet pasi sulmit nga huliganët e Ajaxit|website=chinadailly.com|language=en|access-date=18 dhjetor 2022}}</ref> Një tjetër lojtar i Feyenoordit, [[Robin van Persie]], u shpëtua nga trajneri i Ajaxit, [[John van 't Schip]] dhe lojtari [[Daniël de Ridder]].<ref name="cda"/> Në vitin 2005, trazirat para dhe pas ndeshjes ndodhën në Rotterdam dhe u konsideruan si më të këqijat në historinë e futbollit holandez.<ref name="fariv"/>
===Derbi i Rotterdamit===
Roterdami është qyteti me ekipet më profesionale në Holandë. Përveç Feyenoordit është edhe [[Sparta Rotterdam]] dhe [[Excelsior]]. Ekziston një rivalitet mes skuadrave, kryesisht midis Feyenoordit dhe Spartës pasi Excelsior dikur ishte klubi ushqyes i Feyenoordit, por nuk është i krahasueshëm me derbit e tjerë lokal. Rivaliteti mes Spartës dhe Feyenoordit shihet më së shumti në anën e Spartës.<ref name="spf">{{cite web|url=http://www.itwm.nl/artikel.php?id=46|title=Gratis naar binnen op Zuid|website=itwm.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070224070515/http://www.itwm.nl/artikel.php?id=46|archive-date=24 shkurt 2007}}</ref> Rivaliteti filloi në vitet 1910' dhe 20', kur Sparta konsiderohej si një klub për elitën, ndërsa Feyenoordi konsiderohej klubi i popullit, kryesisht punëtorë. Disa tifozë të Spartës kanë refuzuar të hyjnë në stadiumin De Kuip të Feyenoord, edhe kur Sparta kishte arritur në finalen e Kupës KNVB, e cila u luajt në De Kuip.<ref name="spf"/> Në vitet 1950 kishte shumë më tepër një rivalitet. Një nga faktorët kryesorë për këto ndjenja ishte futbollisti [[Tinus Bosselaar]], i cili u transferua nga Sparta te Feyenoordi në vitin 1954 përpara se Sparta ta rimerre, pavarësisht se Feyenoordi u përpoq të parandalonte marrëveshjen në gjykatë.<ref name="feitjes">{{cite web|url=http://sportgeschiedenis.web-log.nl/sportgeschiedenis/2006/09/weetjes_en_feit.html|title=Feitjes en weetjes over Feyenoord|website=sportgeschiedenis.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20070705013206/http://sportgeschiedenis.web-log.nl/sportgeschiedenis/2006/09/weetjes_en_feit.html|archive-date=5 korrik 2007}}</ref>
Feyenoordi gjithashtu ka një rivalitet jashtë vendit kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], pas disa përplasjeve të dhunshme midis tifozëve të klubeve dhe "lidhjes" së Tottenhamit me Ajaxin.<ref>{{cite web|url=https://play.acast.com/s/thefightingcock/feature-tottenhamandajax-afriendship-?autoplay|title=Tottenham-Ajax friendship|trans-title=Miqësia Tottenham-Ajax|publisher=The Fighting Cock Podcast|language=en|date=18 shkurt 2019|access-date=8 gusht 2021|archive-date=8 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210808113206/https://play.acast.com/s/thefightingcock/feature-tottenhamandajax-afriendship-?autoplay|url-status=dead}}</ref>
==Lista e rekordeve dhe statistikave==
[[Coen Moulijn]] është lojtari me më shumë ndeshje të luajtura në historinë e Feyenoordit. Anësori zhvilloi 487 ndeshje në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=https://footballbh.net/2022/05/27/coen-moulijn-mr-feyenoord/|title=Coen Moulijn: ‘Mr Feyenoord|publisher=Football Bloody Hell|language=en|author=Max Bradfield|date=27 maj 2022|access-date=31 dhjetor 2022}}</ref> [[Jaap Barendregt]] është golashënuesi më i mirë në historinë e klubit me 196 gola në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=http://www.lunaticnews.nl/feyenoord/spelers/jaap-barendregt/|title=Profile|trans-title=Profili|publisher=Lutanic News|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920014733/http://www.lunaticnews.nl/feyenoord/spelers/jaap-barendregt/|archive-date=20 shtator 2016}}</ref> Ai ndiqet nga [[Kees Pijl]] me 179 gola dhe [[Cor van der Gijp]] me 177 gola.
Fitorja më e madhe e klubit në kompeticionet evropiane është 12–0 kundër klubit nga Luksemburgu, [[US Rumelange]]. Kjo fitore u arrit në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] të sezonit 1972–73. Humbja më e rëndë është 5–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në raundin e parë të Kupës Evropiane 1965–66.<ref name="Humbja rekord"/>
==Trofe==
Feyenoordi është një nga klubet më të suksesshme të Holandës, duke fituar 39 trofe zyrtar në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=https://www.feyenoord.com/teams/feyenoord-first-team/honours|title=Honours|trans-title=Trofetë|publisher=Feyenoord|language=en|access-date=28 dhjetor 2022}}</ref> Ata janë klubi i parë holandez që kanë fituar Kupën Evropiane, Kupën UEFA dhe Kupën Ndërkontinentale. Feyenoordi ka arritur dopietën (fitimi i kampionatit dhe kupës në një sezon) në dy raste, respektivisht në sezonet 1964–65 dhe 1968–69.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/feyenoord-rotterdam/erfolge/verein/234|title=Feyenoord – Club achievements|trans-title=Feyenoord – Areitjet e klubit|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=28 dhjetor 2022}}</ref>
{| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;"
|+Trofetë e Feyenoordit
!style="width: 1%;"|Tipi
!style="width: 6%;"|Kompeticioni
!style="width: 1%;"|Tituj
!style="width: 21%;"|Sezone
|-
| rowspan="3" |'''Vendor'''
! scope=col|[[Eredivisie]]
|align="center"|16
| align="left"|[[1923–24 Netherlands Football League Championship|1923–24]], [[1927–28 Netherlands Football League Championship|1927–28]], [[1935–36 Netherlands Football League Championship|1935–36]], [[1937–38 Netherlands Football League Championship|1937–38]], [[1939–40 Netherlands Football League Championship|1939–40]], [[1960–61 Eredivisie|1960–61]], [[1961–62 Eredivisie|1961–62]], [[1964–65 Eredivisie|1964–65]], [[1968–69 Eredivisie|1968–69]], [[1970–71 Eredivisie|1970–71]], [[1973–74 Eredivisie|1973–74]], [[1983–84 Eredivisie|1983–84]], [[1992–93 Eredivisie|1992–93]], [[1998–99 Eredivisie|1998–99]], [[2016–17 Eredivisie|2016–17]], [[2022–23 Eredivisie|2022–23]]
|-
! scope=col|[[Kupa KNVB]]
|align="center"|14
| align="left"|[[KNVB Cup|1929–30]], [[KNVB Cup|1934–35]], [[KNVB Cup|1964–65]], [[KNVB Cup|1968–69]], [[1979–80 KNVB Cup|1979–80]], [[1983–84 KNVB Cup|1983–84]], [[1990–91 KNVB Cup|1990–91]], [[1991–92 KNVB Cup|1991–92]], [[1993–94 KNVB Cup|1993–94]], [[1994–95 KNVB Cup|1994–95]], [[2007–08 KNVB Cup|2007–08]], [[2015–16 KNVB Cup|2015–16]], [[2017–18 KNVB Cup|2017–18]], [[2023–24 KNVB Cup|2023–24]]
|-
! scope=col|[[Johan Cruyff Shield]]
|align="center"|5
| align="left"|[[1991 Dutch Supercup|1991]], [[1999 Johan Cruyff Shield|1999]], [[2017 Johan Cruyff Shield|2017]], [[2018 Johan Cruyff Shield|2018]], [[2024 Johan Cruyff Shield|2024]]
|-
| rowspan="2" |'''Kontinental'''
! scope=col|[[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]]
|align="center"|1
| align="left"| [[1969–70 Kupa Evropiane|1969–70]]
|-
! scope=col|[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]
|align="center"|2
| align="left"| [[1973–74 Kupa UEFA|1973–74]], [[2001–02 Kupa UEFA|2001–02]]
|-
| rowspan="1" |'''Botëror'''
! scope=col|[[Kupa Ndërkontinentale]]
|align="center"|1
| align="left"| [[Kupa Ndërkontinentale 1970|1970]]
|}
<references group="nb"/>
==Lojtarët==
===Skuadra e parë===
{{Updated|4 dhjetor 2022}}<ref>{{cite web|url=https://www.feyenoord.com/teams/feyenoord-first-team/squad|title=First team squad|trans-title=Skuadra e parë|publisher=Feyenoord|language=en|access-date=20 dhjetor 2022}}</ref>
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=NED|name=[[Justin Bijlow]]|pos=GK|other=}}
{{Fs player|no=2|nat=NOR|name=[[Marcus Holmgren Pedersen]]|pos=DF|other=}}
{{Fs player|no=4|nat=NED|name=[[Lutsharel Geertruida]]|pos=DF|other=}}
{{Fs player|no=5|nat=NOR|name=[[Fredrik André Bjørkan]]|pos=DF|other=në huazim nga [[Hertha BSC]]}}
{{Fs player|no=6|nat=DEN|name=[[Jacob Rasmussen]]|pos=DF|other=në huazim nga [[ACF Fiorentina|Fiorentina]]}}
{{Fs player|no=7|nat=Iran|name=[[Alireza Jahanbakhsh]]|pos=FW|other=}}
{{Fs player|no=8|nat=NED|name=[[Quinten Timber]]|pos=MF|other=}}
{{Fs player|no=9|nat=BRA|name=[[Danilo (footballer, born 1999)|Danilo]]|pos=FW|other=}}
{{Fs player|no=10|nat=TUR|name=[[Orkun Kökçü]]|pos=MF|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}}
{{Fs player|no=11|nat=NED|name=[[Javairô Dilrosun]]|pos=FW|other=}}
{{Fs player|no=14|nat=BRA|name=[[Igor Paixão]]|pos=FW|other=}}
{{Fs player|no=15|nat=Peru|name=[[Marcos López]]|pos=DF|other=}}
{{Fs player|no=17|nat=POL|name=[[Sebastian Szymański]]|pos=MF|other=në huazim nga [[FC Dynamo Moska|Dynamo Moska]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=18|nat=AUT|name=[[Gernot Trauner]]|pos=DF|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}}
{{Fs player|no=19|nat=NED|name=[[Quilindschy Hartman]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=20|nat=NED|name=[[Mats Wieffer]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=21|nat=ISR|name=[[Ofir Marciano]]|pos=GK|other=}}
{{Fs player|no=22|nat=GER|name=[[Timon Wellenreuther]]|pos=GK|other=në huazim nga [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]]}}
{{Fs player|no=23|nat=SWE|name=[[Patrik Wålemark]]|pos=FW|other=}}
{{Fs player|no=24|nat=NED|name=[[Mimeirhel Benita]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=25|nat=NED|name=[[Mohamed Taabouni]]|pos=MF|other=}}
{{Fs player|no=26|nat=MAR|name=[[Oussama Idrissi]]|pos=FW|other=në huazim nga [[Sevilla FC|Sevilla]]}}
{{Fs player|no=27|nat=NED|name=[[Noah Naujoks]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=29|nat=MEX|name=[[Santiago Giménez]]|pos=FW|other=}}
{{Fs player|no=30|nat=ARG|name=[[Ezequiel Bullaude]]|pos=MF|other=}}
{{Fs player|no=33|nat=SVK|name=[[Dávid Hancko]]|pos=DF|other=}}
{{Fs end}}
===Në huazim===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Thijs Jansen]]|pos=GK|other=on loan at [[TOP Oss]]}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Denzel Hall]]|pos=DF|other=në huazim te [[ADO Den Haag]]}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Ramon Hendriks]]|pos=DF|other=në huazim te [[FC Utrecht]]}}
{{Fs player|no=|nat=BEL|name=[[Francesco Antonucci]]|pos=MF|other=në huazim te [[FC Volendam]]}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Mark Diemers]]|pos=MF|other=në huazim te [[FC Emmen]]}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Lennard Hartjes]]|pos=MF|other=në huazim te [[Roda JC Kerkrade|Roda JC]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Marouan Azarkan]]|pos=FW|other=në huazim te [[Excelsior Rotterdam|Excelsior]]}}
{{Fs player|no=|nat=Senegal|name=[[Aliou Baldé]]|pos=FW|other=në huazim te [[FC Dordrecht|Dordrecht]]}}
{{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Naoufal Bannis]]|pos=FW|other=në huazim te [[FC Eindhoven]]}}
{{Fs player|no=|nat=SVK|name=[[Róbert Boženík]]|pos=FW|other=në huazim te [[Boavista F.C.|Boavista]]}}
{{Fs player|no=|nat=GER|name=[[Christian Conteh]]|pos=FW|other=në huazim te [[Dynamo Dresden]]}}
{{Fs end}}
===Skuadra rezervë===
{{updated|4 November 2022}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no=40|nat=NED|name=[[Guus Baars]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=41|nat=NED|name=[[Mannou Berger]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=42|nat=NED|name=[[Jayden Candelaria]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=43|nat=GER|name=[[Youssef Amyn]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=44|nat=NED|name=[[Nesto Groen]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=45|nat=FRA|name=[[Tidjany Touré]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=47|nat=Togo|name=[[Karim Dermane]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=49|nat=NED|name=[[Tein Troost]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=50|nat=NED|name=[[Délano van der Heijden]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=51|nat=NED|name=[[Devin Remie]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=52|nat=NED|name=[[Milan Hokke]]|pos=DF}}
{{fs mid}}
{{Fs player|no=54|nat=NED|name=[[Mike Kleijn]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=56|nat=NED|name=[[Kars van Veldhoven]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=57|nat=NED|name=[[Sem Valk]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=58|nat=NED|name=[[Shiloh 't Zand]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=59|nat=NED|name=[[Jaimy Kroesen]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=60|nat=NED|name=[[Twan van der Zeeuw]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=61|nat=MAR|name=[[Ilyas el Moussaoui]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=62|nat=SVK|name=[[Leo Sauer]]|pos=FW|other=në huazim nga [[MŠK Žilina]]}}
{{Fs player|no=63|nat=NED|name=[[Jaden Slory]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=64|nat=NED|name=[[Gjivai Zechiël]]|pos=MF}}
{{Fs end}}
===Numra të tërhequr===
*{{big|'''12'''}} – Numri është tërhequr në nder të tifozëve të quajtur [[Het Legioen]], të cilët konsiderohen lojtari i 12të i ekipit.
===SC Feyenoord===
{{main|SC Feyenoord}}
[[SC Feyenoord]] është ekipi amator i Feyenoordit, e cila u themelua zyrtarisht në vitin 1978 pasi Feyenoordi ndau ekipet profesionale dhe amatore. Ata i luajnë ndeshjet në Varkenoord, e cila është pranë De Kuip.<ref name="varkenoord">{{cite web|url=http://www.feyenoord.com/domains/default/pages/content.asp?content=12770000000050_2_10000000001651&contentcode=Varkenoord&navid=12770000000010_12770000000049|title=About Mario, Giovanni and dreaming in the shadow of the Kuip|trans-title=Rreth Marios, Giovannit dhe ëndërrave në hijet e De Kuip|publisher=Feyenoord|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20060527160129/http://www.feyenoord.com/domains/default/pages/content.asp?content=12770000000050_2_10000000001651&contentcode=Varkenoord&navid=12770000000010_12770000000049|archive-date=27 maj 2006}}</ref> Provat vjetore të të rinjve të Sportclub Feyenoord tërheqin një numër të madh shpresash, me mijëra djem që përpiqen t'i lejnë mbresa trajnerëve.<ref name="varkenoord"/>
Ekipi i Feyenoordit zakonisht përmban një numër lojtarësh që j'u bashkuan ekipit pasi luajtën fillimisht për Sportclub Feyenoord, kurse disa lojtarë nga Sportclub Feyenoord kanë përparuar për të pasur karriera të suksesshme në nivel ndërkombëtar, duke përfshirë [[Puck van Heel]], [[Wim Jansen]] dhe Giovanni van Bronckhorst.<ref name="varkenoord"/> Një numër trajnerësh të profilit të lartë gjithashtu filluan karrierën e tyre si trajner në Varkenoord, duke përfshirë [[Clemens Westerhof]] dhe [[Leo Beenhakker]].<ref name="varkenoord"/>
===Ekipi i grave===
{{Main|Feyenoord (ekipi i grave)}}
Më 31 mars 2020, Feyenoordi njoftoi se do të bëhej pjesë e Eredivisies për gra për sezonin 2021–22, duke krijuar zyrtarisht ekipin e grave.<ref>{{cite web|url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/feyenoord-gaat-meedoen-aan-eredivisie-vrouwen---310321|title=Feyenoord gaat meedoen aan Pure Energie Eredivisie Vrouwen|publisher=Feyenoord|language=nl|date=31 mars 2021|access-date=31 mars 2021}}</ref>
====Stafi teknik====
{| class=wikitable
|-
!Pozicioni
!
|-
| Trajneri || {{flamuri|Holanda}} Danny Mulder
|-
| Ndihmës-trajner || {{flamuri|Holanda}} Patty Damsma
|-
| Trajneri i portierëve || {{flamuri|Holanda}} John Bos
|-
| Menaxheri i ekipit || {{flamuri|Holanda}} Jonara Bernardina
|-
| Fizioterapisti || {{flamuri|Holanda}} Marjolein Kusters
|}
==Struktura organizative==
===Presidentët===
Feyenoordi ka pasur 14 presidentë të ndryshëm që nga themelimi. Të gjithë presidentët kanë pasur kombësi holandeze me përjashtim të Amandus Lundqvist, i cili ishte suedez. Cor Kieboom është presidenti që ka shërbyer më gjatë në klub me 28 vite. Leen van Zandvliet, Guus Couwenberg dhe Gerard Kerkum janë të vetmit president që kanë drejtuar klubin në periudha të ndryshme.<ref>{{cite web|url=http://www.feyenoord.nl/pages/story/s2/10010000000002-10010000000072/de+club+-+historie+-+het+bestuur+1908-1925.aspx|title=Feyenoord.nl|publisher=Feyenoord|language=nl|access-date=24 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130129041629/http://www.feyenoord.nl/pages/story/s2/10010000000002-10010000000072/de+club+-+historie+-+het+bestuur+1908-1925.aspx|archive-date=29 janar 2013|url-status=dead}}</ref> Presidenti aktual është Toon van Bodegom, i cili e mori detyrën në vitin 2019.
===Bordi drejtues===
{| class="wikitable"
|-
! Pozicioni
! Emri
|-
| Presidenti
| [[Toon van Bodegom]]
|-
| Anëtarë të këshillit
| [[Gerard Moussault]]<br/>[[Sjaak Troost]]<br />[[Ronald Brus]]<br />[[Peter van der Laan]]
|-
| Drejtor i përgjithshëm
| [[Mark Koevermans]]
|-
| Drejtori i financave
| Pieter Smorenburg
{{Fb cs footer|s=<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/feyenoord-rotterdam/mitarbeiter/verein/234|title=Feyenoord|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=20 dhjetor 2021|archive-date=26 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221026090329/https://www.transfermarkt.us/feyenoord-rotterdam/mitarbeiter/verein/234|url-status=dead}}</ref>}}
===Trajnerët===
Feyenoordi ka pasur 57 trajnerë që nga themelimi i tyre.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/feyenoord-rotterdam/mitarbeiterhistorie/verein/234|title=Feyenoord Rotterdam - Current and former staff|trans-title=Feyenoord Rotterdam - Stafi aktual|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=22 dhjetor 2022|archive-date=22 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221222060148/https://www.transfermarkt.us/feyenoord-rotterdam/mitarbeiterhistorie/verein/234|url-status=dead}}</ref> Në vitet e para të ekzistencës, klubi kishte trajnerë anglez pasi futbolli në Angli në atë kohë ishte bërë profesionist. Trajneri i parë holandez i klubit ishte [[Engel Geneugelijk]], kurse trajneri i parë që fitoi trofe ishte [[Richard Dombi]]. Ai ka qënë trajner i klubit në tre periudha të ndryshme.<ref>{{cite web|url=https://feyenoordhistorie.blogspot.com/p/hall-of-fame-richard-dombi.html|title=Hall of Fame - Richard Dombi|website=feyenoordhistorie.blogspot.com|language=en|access-date=14 korrik 2019}}</ref> Gjatë periudhës më të keqe të klubit, ekipi drejtohej nga dy trajnerë: holandezi [[Pim Verbeek]] dhe suedezi [[Gunder Bengtsson]]. Bengtsson është trajneri i huaj i fundit i klubit. Trofetë ndërkombëtarë të Feyenoordit janë fituar nga [[Ernst Happel]], [[Wiel Coerver]] dhe [[Bert van Marwijk]].<ref>{{cite web|url=http://www.fr4ever.nl/index.php?p=gesaltrainers|title=Alle trainers van 1908 tot en met 2006|website=fr4ever.nl|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20060825031441/http://www.fr4ever.nl/index.php?p=gesaltrainers|archive-date=25 gusht 2006}}</ref>
===Stafi teknik===
{| class=wikitable
|-
!Pozicioni
!Emri
|-
| Trajneri ||{{flamuri|Holanda}} [[Robin van Persie]]
|-
| Ndihmës-trajner ||{{flamuri|Holanda}} [[René Hake]]
|-
| Ndihmës-trajner ||{{flamuri|Holanda}} [[John de Wolf]]
|-
| Drejtori teknik ||{{flamuri|Holanda}} [[Koen Stam]]
|-
| Trajneri i portierëve ||{{flamuri|Holanda}} Khalid Benlahsen
|-
| Shefi i Stafit Mjeksor ||{{flamuri|Belgjika}} [[Stijn Vandenbroucke]]
|-
| Physical trainer ||{{flamuri|Holanda}} Bas van Bentum
|-
| Recovery and physical coach ||{{flamuri|Australia}} [[Leigh Egger]]
|-
| Terapisti ||{{flamuri|Holanda}} Jasper van Kempen
|-
| Terapisti ||{{flamuri|Holanda}} Stefan van Meenen
|-
| Terapisti ||{{flamuri|Holanda}} Jurgen Nijenhuis
|-
| Doktori i Klubit ||{{flamuri|Holanda}} Prof. dr. Casper van Eijck
|-
| Doktori Ortopedik ||{{flamuri|Holanda}} dr. Duncan Meuffels
|-
| Video analisti ||{{flamuri|Holanda}} [[Etienne Shew-Atjon]]
|-
| Analisti i Performancave ||{{flamuri|Holanda}} Theodore Kastanidis
|-
| Menaxheri i Ekipit ||{{flamuri|Holanda}} Frank Boer
|-
| Menaxheri i Pajisjeve ||{{flamuri|Holanda}} Jesse de Vente
|-
| Drejtori i Futbollit ||{{flamuri|Danimarka}} [[Frank Arnesen]]
|-
| Drejtori i Akademisë ||{{flamuri|Holanda}} [[Rini Coolen]]
|-
| Menaxheri i Akademisë ||{{flamuri|Holanda}} Raymond van Meenen
|-
| Trajneri i Ekipit Rezervë ||{{flamuri|Holanda}} Sipke Hulshoff
|}
== Referime ==
{{Reflist|3}}
==Lidhje të jashtme==
{{Commons}}
*[https://www.feyenoord.nl/ Uebfaqja zyrtare e klubit]
*[http://www.feyenoordacademy.com/ Uebfaqja zyrtare e akademisë]
[[Kategoria:Feyenoord]]
[[Kategoria:Klube futbolli në Holandë]]
[[Kategoria:Klube fituese të Kupës UEFA]]
[[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]]
[[Kategoria:Sporti në Roterdam]]
42km14drcmo6yrudki7fogcgk8xr1y9
Diskutim:Feyenoord
1
322006
3043313
2983450
2026-09-17T22:32:39Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043313
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Feyenoord/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Feyenoord]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043312 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070121030032/http://www.netvasco.com.br/mauroprais/futbr/toyotacup.html për lidhjen http://www.netvasco.com.br/mauroprais/futbr/toyotacup.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 00:32 (CEST)
hrdzqxunjipop9n4xlor0i61qqe3a1y
FutureBlock.al
0
322117
3043327
2975650
2026-09-18T00:59:09Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043327
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__
{{Use mdy dates|date=August 2022}}
{{Infobox company||name=FutureBlock|logo=|logo_size=250px|logo_alt=A square divided into four sub-squares, colored red-orange, green, yellow and blue (clockwise), with the company name appearing to its right|image=Futurephoto.jpg|image_size=250px|trade_name=FutureBlock|type=[[Public company|Public]]|ISIN=M21528028T|industry=[[Information technology]]|founded={{Start date and age|2022|03|23}} në {{Nowrap|[[Tiranë ]], Albania.}}|founders={{Unbulleted list
| [[Kadri Manaj ]]
}}|hq_location=Rruga Liman Kaba, Përballë Parkut Olimpik,Tiranë|hq_location_country=Albania|area_served=Kombëtare|key_people={{ubl|[[Kadri Manaj]]<br />([[chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]])|| <br />}}|services={{Unbulleted list
| [[ Digital Marketing]]
| [[ Branding & Graphic Design]]
| [[ Web Development]]
| [[ Web Hosting & Domains]]
| [[ App Development]]
| [[Corporate Multimedia & Consulting]]
}}|website=https://futureblock.al/}}
FutureBlock është një agjenci dixhitale në Shqipëri e përqendruar në inovacion dhe teknologji.FutureBlock ofron shërbime të ndryshme në fushën e zhvillimit të web-it, marketingut si dhe teknologjisë për të bërë të mundur zhvillimin dhe rritjen e biznesit.
== Historia ==
<!-- Këtu mund të vendosni informacion në lidhje me historikun e sipërmarrjes në fjalë. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. -->E themeluar me 23 mars 2022, agjencia bën bashkë njerëz të fushave të ndryshme si programimi, web dizajni, marketingu, shitja, puna kërkimore, et. E ndarë në 3 departamente kryesore dhe me mbi 15 punonjës, FutureBlock është rritur shumë që nga dita që është krijuar. FutureBlock cilëson vëmendjen ndaj detajeve, kreativitetin, tarifat konkurruese dhe përmbushjen e afateve si tipare dalluese të tij. Gjithashtu ata vënë theksin si shërbime të tyre kryesore marketingun dixhital dhe zhvillimin e faqeve në internet dhe aplikacioneve por jo vetëm.
Pavarësisht se është e vendosur në Tiranë, kjo agjenci ofron shërbime për të gjitha bizneset kudo në Shqipëri. Në faqen e tyre të internetit janë vendosur si forma kontakti numri i telefonit (+355) 69 55 60 033 dhe adresa e email-it.
== Pse NE? ==
<!-- Këtu mund të vendosni informacion në lidhje me strukturën organizative të sipërmarrjes në fjalë. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. -->FutureBlock ofron shërbime unike për dixhitalizimin e biznesit tuaj duke ardhur tek ju me 4 elementë kryesorë:
* Vëmendje ndaj Detajeve – është vëmendja jonë ndaj gjërave të vogla, planifikimit të afateve kohore dhe menaxhimit të mprehtë të projektit që na bën të dallojmë nga të tjerët. Ne jemi kreativë, ndërkohë që monitorojmë me vëmendje kalendarin dhe buxhetin tuaj.
* Kreativitet – ne sjellim sfondin tonë të larmishëm të reklamave, dizajnit, markës, marrëdhënieve me publikun, kërkimit dhe planifikimit strategjik për të punuar për kompaninë tuaj. Materialet tuaja jo vetëm që do të duken të shkëlqyera - ato do të kenë rezultate.
* Tarifa konkurruese – tarifat tona janë konkurruese dhe të drejta. Nuk ka fatura surprizë. Çdo shpenzim i papritur ose shtesë duhet të miratohet paraprakisht nga ju. Kështu do të donim të trajtoheshim, dhe kështu trajtohen klientët tanë.
* Përmbushje e afateve – ajo ҫfarë ne ju ofrojmë është shërbimi në kohë reale. Përpos koncepteve innovative dhe kreativitetit të ekipit tone, ҫdo shërbim vjen me limit kohor të caktuar paraprakisht. Punoni me ne dhe do të punoni me profesionistë me përvojë dhe vigjilentë ndaj afateve.
== Sherbimet ==
<!-- Këtu mund të vendosni informacion në lidhje me të dhënat financiare të sipërmarrjes në fjalë. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. -->
* DIGITAL MARKETING
* BRANDING & GRAPHIC DESIGN
* WEB DEVELOPMENT
* WEB HOSTING & DOMAINS
* APP DEVELOPMENT
* MULTIMEDIA & CONSULTING
== Produkte ==
<!-- Këtu mund të vendosni informacion në lidhje me kritikat drejtuar sipërmarrjes në fjalë për çështje të ndryshme. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. -->
* [https://hive.al/ Hive.al] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161736/https://hive.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
== Kliente ==
<!-- Këtu mund të vendosni në formë liste artikuj të tjerë të ngjashëm ose të lidhur disi me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. -->
* https://gjelber.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161741/https://gjelber.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* https://dukani.al/{{Lidhje e vdekur}}
* https://faktoje.al/
* [http://autoelpis.al/ https://autoelpis.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161742/http://autoelpis.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://pinostyle.it/ https://pinostyle.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124163250/https://pinostyle.it/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://shpernda.al/ https://shpernda.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124163247/https://shpernda.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://skaproblem.al/ https://skaproblem.al/]
* [http://emante.al/ https://emante.al/]
* [http://elitepol.al/ https://elitepol.al/]
* https://studioligjorememinaj.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202150048/https://studioligjorememinaj.al/ |date=2 dhjetor 2022 }}
* [https://digitalbee.al https:/digitalbee.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202150418/https://digitalbee.al/ |date=2 dhjetor 2022 }}
* [http://magniflex.al/ https://magniflex.al/]
* https://hsconstruction.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161737/https://hsconstruction.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://sanluca.al/ https://sanluca.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161747/https://sanluca.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://skinclinic.al/ https://skinclinic.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161745/https://skinclinic.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://ecoforum.al/ https://ecoforum.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124161735/http://ecoforum.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
* [http://eorganik.al/ https://eorganik.al/]{{Lidhje e vdekur}}
* [http://greenfoods.al/ https://greenfoods.al/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221124171753/https://greenfoods.al/ |date=24 nëntor 2022 }}
== Referimet ==
{{reflist}}
{{NIA}}
<!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. -->
== Lidhjet e jashtme ==
<!-- Këtu mund të vendosni në formë liste adresa faqesh zyrtare serioze që lidhen me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. -->
107ea70kpqui8m7cj26ymct0n8amp94
Salih Mustafa
0
323135
3043266
3043041
2026-09-17T20:28:28Z
Leutrim.P
113691
Korrigjime.
3043266
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person|name=Salih Mustafa|image=[[File:Salih Mustafa during the Court.jpg|thumb|Salih Mustafa në Dhomën e Specializuar të Gjyqeve të Kosovës.]]|birth_date={{Birth date and age|01|01|1972}}|birth_place=[[Prishtinë]], [[Republika Socialiste Federale e Jugosllavisë|RSF e Jugosllavisë]]|allegiance=[[File:Emblema e UÇK-së.svg|20px|Kosovo Liberation Army]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]|serviceyears=|rank=Komandant njësiti|unit=|battles=[[Lufta e Kosovës]]}}
'''Salih Mustafa''' (lindur më: 1 janar 1972 në [[Prishtinë]]) është shqiptar i Kosovës dhe ish-komandant i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë [[Luftës së Kosovës]].
Mustafa u shpall fajtor nga [[Dhomat e Specializuara të Kosovës]] në [[Hagë]] për [[krimet e luftës]] të [[Arrestimi dhe ndalimi arbitrar|ndalimit arbitrar]], [[Tortura|torturës]] dhe [[Vrasja|vrasjes]]. Më 16 dhjetor 2022, ai u dënua fillimisht me 26 vjet burgim. Pas procedurave të apelit, dënimi u ul në 15 vjet burgim, duke u llogaritur edhe koha e kaluar në paraburgim.<ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=2021-06-28|title=Kosovo War Crimes Court’s First Trial Will Set a Precedent|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/06/28/kosovo-war-crimes-courts-first-trial-will-set-a-precedent/|access-date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=15 shtator 2021|title=First Trial of Kosovo Ex-Guerrilla Opens at Hague War Crimes Court|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/09/15/first-trial-of-kosovo-ex-guerrilla-opens-at-hague-war-crimes-court/|access-date=15 shtator 2021}}</ref>
== Edukimi ==
Ka kryer studimet për ekonomi.
== Veprimtaria ushtarake ==
Gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Mustafa shërbeu me UÇK-në si komandant i njësisë guerile BIA SKIFTERAT që vepronte në rajonin e [[Krahina e Llapit|Llapit]] të Kosovës.<ref>{{Cite book|last=Krieger|first=Heike|title=Yearbook of International Humanitarian Law, Volume 23 (2020)|last2=Mignot-Mahdavi|first2=Rebecca|last3=Geiß|first3=Robin|last4=D. Gill|first4=Terry|date=2022|publisher=Springer|isbn=9789462654914|location=Berlin, Germany|page=210|language=en}}</ref> Në vitin 2021, Mustafa u akuzua për krime lufte për veprat e kryera kundër civilëve shqiptarë të Kosovës të mbajtur në kompleksin e paraburgimit në Zllash në prill 1999.<ref>{{Cite web|title=Humanitarian Law Center Kosovo|url=https://www.hlc-kosovo.org/en/media/press-release/91/first-trial-starts-kosovo-specialist-chambers|publisher=Humanitarian Law Center Kosovo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs Salih Mustafa - Prosecutor Opening Statement''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Opening%20Statements%20-%20Public%20Redacted%20-%2015%20September%202021.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-12-16|title=Salih Mustafa found guilty of war crimes and sentenced to 26 years of imprisonment|url=https://www.scp-ks.org/en/salih-mustafa-found-guilty-war-crimes-and-sentenced-26-years-imprisonment|access-date=2022-12-16|website=Kosovo Specialist Chambers & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Veprimtaria politike ==
Pas përfundimit të Luftës së Kosovës ka shërbyer si këshilltar në Ministrinë e Mbrojtjes të Kosovës.<ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs. Salih Mustafa''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Initial%20Appearance%20of%20Salih%20Mustafa.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Referime ==
{{DEFAULTSORT:Mustafa, Salih}}
[[Kategoria:Lindje 1970]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Krime të luftës në Luftën e Kosovës]]
[[Kategoria:Të akuzuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]]
[[Kategoria:Ushtarakë nga Prishtina]]
ousmkh69tmywqmywn5otxrkd649r3x8
3043267
3043266
2026-09-17T20:28:52Z
Leutrim.P
113691
3043267
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person|name=Salih Mustafa|image=[[File:Salih Mustafa during the Court.jpg|thumb|Salih Mustafa në Dhomën e Specializuar të Gjyqeve të Kosovës.]]|birth_date={{Birth date and age|01|01|1972}}|birth_place=[[Prishtinë]], [[Republika Socialiste Federale e Jugosllavisë|RSF e Jugosllavisë]]|allegiance=[[File:Emblema e UÇK-së.svg|20px|Kosovo Liberation Army]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]|serviceyears=|rank=Komandant njësiti|unit=|battles=[[Lufta e Kosovës]]}}
'''Salih Mustafa''' (lindur më: 1 janar 1972 në [[Prishtinë]]) është shqiptar i Kosovës dhe ish-komandant i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë [[Luftës së Kosovës]].
Mustafa u shpall fajtor nga [[Dhomat e Specializuara të Kosovës]] në [[Hagë]] për [[krimet e luftës]] të [[Arrestimi dhe ndalimi arbitrar|ndalimit arbitrar]], [[Tortura|torturës]] dhe [[Vrasja|vrasjes]]. Më 16 dhjetor 2022, ai u dënua fillimisht me 26 vjet burgim. Pas procedurave të apelit, dënimi u ul në 15 vjet burgim, duke u llogaritur edhe koha e kaluar në paraburgim.<ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=2021-06-28|title=Kosovo War Crimes Court’s First Trial Will Set a Precedent|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/06/28/kosovo-war-crimes-courts-first-trial-will-set-a-precedent/|access-date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=15 shtator 2021|title=First Trial of Kosovo Ex-Guerrilla Opens at Hague War Crimes Court|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/09/15/first-trial-of-kosovo-ex-guerrilla-opens-at-hague-war-crimes-court/|access-date=15 shtator 2021}}</ref>
== Arsimi ==
Ka kryer studimet për ekonomi.
== Veprimtaria ushtarake ==
Gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Mustafa shërbeu me UÇK-në si komandant i njësisë guerile BIA SKIFTERAT që vepronte në rajonin e [[Krahina e Llapit|Llapit]] të Kosovës.<ref>{{Cite book|last=Krieger|first=Heike|title=Yearbook of International Humanitarian Law, Volume 23 (2020)|last2=Mignot-Mahdavi|first2=Rebecca|last3=Geiß|first3=Robin|last4=D. Gill|first4=Terry|date=2022|publisher=Springer|isbn=9789462654914|location=Berlin, Germany|page=210|language=en}}</ref> Në vitin 2021, Mustafa u akuzua për krime lufte për veprat e kryera kundër civilëve shqiptarë të Kosovës të mbajtur në kompleksin e paraburgimit në Zllash në prill 1999.<ref>{{Cite web|title=Humanitarian Law Center Kosovo|url=https://www.hlc-kosovo.org/en/media/press-release/91/first-trial-starts-kosovo-specialist-chambers|publisher=Humanitarian Law Center Kosovo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs Salih Mustafa - Prosecutor Opening Statement''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Opening%20Statements%20-%20Public%20Redacted%20-%2015%20September%202021.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-12-16|title=Salih Mustafa found guilty of war crimes and sentenced to 26 years of imprisonment|url=https://www.scp-ks.org/en/salih-mustafa-found-guilty-war-crimes-and-sentenced-26-years-imprisonment|access-date=2022-12-16|website=Kosovo Specialist Chambers & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Veprimtaria politike ==
Pas përfundimit të Luftës së Kosovës ka shërbyer si këshilltar në Ministrinë e Mbrojtjes të Kosovës.<ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs. Salih Mustafa''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Initial%20Appearance%20of%20Salih%20Mustafa.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Referime ==
{{DEFAULTSORT:Mustafa, Salih}}
[[Kategoria:Lindje 1970]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Krime të luftës në Luftën e Kosovës]]
[[Kategoria:Të akuzuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]]
[[Kategoria:Ushtarakë nga Prishtina]]
jjxnkg3gzhso3rjkziysltdf0crp6nc
3043268
3043267
2026-09-17T20:32:10Z
Leutrim.P
113691
3043268
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person|name=Salih Mustafa|image=[[File:Salih Mustafa during the Court.jpg|thumb|Salih Mustafa në Dhomën e Specializuar të Gjyqeve të Kosovës.]]|birth_date={{Birth date and age|01|01|1972}}|birth_place=[[Prishtinë]], [[Republika Socialiste Federale e Jugosllavisë|RSF e Jugosllavisë]]|allegiance=[[File:Emblema e UÇK-së.svg|20px|Kosovo Liberation Army]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]|serviceyears=|rank=Komandant njësiti|unit=|battles=[[Lufta e Kosovës]]}}
'''Salih Mustafa''' (lindur më: 1 janar 1972 në [[Prishtinë]]) është shqiptar i Kosovës dhe ish-komandant i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë [[Luftës së Kosovës]].
Mustafa u shpall fajtor nga [[Dhomat e Specializuara të Kosovës]] në [[Hagë]] për [[krimet e luftës]] të [[Arrestimi dhe ndalimi arbitrar|ndalimit arbitrar]], [[Tortura|torturës]] dhe [[Vrasja|vrasjes]]. Më 16 dhjetor 2022, ai u dënua fillimisht me 26 vjet burgim. Pas procedurave të apelit, dënimi u ul në 15 vjet burgim, duke u llogaritur edhe koha e kaluar në paraburgim.<ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=2021-06-28|title=Kosovo War Crimes Court’s First Trial Will Set a Precedent|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/06/28/kosovo-war-crimes-courts-first-trial-will-set-a-precedent/|access-date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=15 shtator 2021|title=First Trial of Kosovo Ex-Guerrilla Opens at Hague War Crimes Court|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/09/15/first-trial-of-kosovo-ex-guerrilla-opens-at-hague-war-crimes-court/|access-date=15 shtator 2021}}</ref><ref>{{Cite web |last=Berisha |first=Laurant |date=2025-02-26 |title=Supremja e lë në fuqi dënimin me 15 vjet burgim për Salih Mustafën |url=https://kallxo.com/lajm/supremja-e-le-ne-fuqi-denimin-me-15-vite-burgim-per-salih-mustafen/ |access-date=2026-09-17 |website=Raporto Korrupsionin! KALLXO.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lirë |first=Radio Evropa E. |date=2024-09-10 |title=Apeli ul në 15 vjet burgim dënimin ndaj Mustafës |language=sq |work=Radio Evropa e Lirë |url=https://www.evropaelire.org/a/salih-mustafa-ulje-e-denimit-/33114842.html |access-date=2026-09-17}}</ref>
== Arsimi ==
Ka kryer studimet për ekonomi.
== Veprimtaria ushtarake ==
Gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Mustafa shërbeu me UÇK-në si komandant i njësisë guerile BIA SKIFTERAT që vepronte në rajonin e [[Krahina e Llapit|Llapit]] të Kosovës.<ref>{{Cite book|last=Krieger|first=Heike|title=Yearbook of International Humanitarian Law, Volume 23 (2020)|last2=Mignot-Mahdavi|first2=Rebecca|last3=Geiß|first3=Robin|last4=D. Gill|first4=Terry|date=2022|publisher=Springer|isbn=9789462654914|location=Berlin, Germany|page=210|language=en}}</ref> Në vitin 2021, Mustafa u akuzua për krime lufte për veprat e kryera kundër civilëve shqiptarë të Kosovës të mbajtur në kompleksin e paraburgimit në Zllash në prill 1999.<ref>{{Cite web|title=Humanitarian Law Center Kosovo|url=https://www.hlc-kosovo.org/en/media/press-release/91/first-trial-starts-kosovo-specialist-chambers|publisher=Humanitarian Law Center Kosovo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs Salih Mustafa - Prosecutor Opening Statement''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Opening%20Statements%20-%20Public%20Redacted%20-%2015%20September%202021.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-12-16|title=Salih Mustafa found guilty of war crimes and sentenced to 26 years of imprisonment|url=https://www.scp-ks.org/en/salih-mustafa-found-guilty-war-crimes-and-sentenced-26-years-imprisonment|access-date=2022-12-16|website=Kosovo Specialist Chambers & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Veprimtaria politike ==
Pas përfundimit të Luftës së Kosovës ka shërbyer si këshilltar në Ministrinë e Mbrojtjes të Kosovës.<ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs. Salih Mustafa''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Initial%20Appearance%20of%20Salih%20Mustafa.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Referime ==
{{DEFAULTSORT:Mustafa, Salih}}
[[Kategoria:Lindje 1970]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Krime të luftës në Luftën e Kosovës]]
[[Kategoria:Të akuzuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]]
[[Kategoria:Ushtarakë nga Prishtina]]
s1yo4hs3ihdgfqzicdwnaebxafld0on
3043269
3043268
2026-09-17T20:33:05Z
Leutrim.P
113691
3043269
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person|name=Salih Mustafa|image=[[File:Salih Mustafa during the Court.jpg|thumb|Salih Mustafa në Dhomën e Specializuar të Gjyqeve të Kosovës.]]|birth_date={{Birth date and age|01|01|1972}}|birth_place=[[Prishtinë]], [[Republika Socialiste Federale e Jugosllavisë|RSF e Jugosllavisë]]|allegiance=[[File:Emblema e UÇK-së.svg|20px|Kosovo Liberation Army]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]|serviceyears=|rank=Komandant njësiti|unit=|battles=[[Lufta e Kosovës]]}}
'''Salih Mustafa''' (lindur më: 1 janar 1972 në [[Prishtinë]]) është [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptar i Kosovës]] dhe ish-komandant njësiti i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë [[Luftës së Kosovës]].
Mustafa u shpall fajtor nga [[Dhomat e Specializuara të Kosovës]] në [[Hagë]] për [[krimet e luftës]] të [[Arrestimi dhe ndalimi arbitrar|ndalimit arbitrar]], [[Tortura|torturës]] dhe [[Vrasja|vrasjes]]. Më 16 dhjetor 2022, ai u dënua fillimisht me 26 vjet burgim. Pas procedurave të apelit, dënimi u ul në 15 vjet burgim, duke u llogaritur edhe koha e kaluar në paraburgim.<ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=2021-06-28|title=Kosovo War Crimes Court’s First Trial Will Set a Precedent|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/06/28/kosovo-war-crimes-courts-first-trial-will-set-a-precedent/|access-date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bami|first=Xhorxhina|date=15 shtator 2021|title=First Trial of Kosovo Ex-Guerrilla Opens at Hague War Crimes Court|language=en|work=Balkan Insight|url=https://balkaninsight.com/2021/09/15/first-trial-of-kosovo-ex-guerrilla-opens-at-hague-war-crimes-court/|access-date=15 shtator 2021}}</ref><ref>{{Cite web |last=Berisha |first=Laurant |date=2025-02-26 |title=Supremja e lë në fuqi dënimin me 15 vjet burgim për Salih Mustafën |url=https://kallxo.com/lajm/supremja-e-le-ne-fuqi-denimin-me-15-vite-burgim-per-salih-mustafen/ |access-date=2026-09-17 |website=Raporto Korrupsionin! KALLXO.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lirë |first=Radio Evropa E. |date=2024-09-10 |title=Apeli ul në 15 vjet burgim dënimin ndaj Mustafës |language=sq |work=Radio Evropa e Lirë |url=https://www.evropaelire.org/a/salih-mustafa-ulje-e-denimit-/33114842.html |access-date=2026-09-17}}</ref>
== Arsimi ==
Ka kryer studimet për ekonomi.
== Veprimtaria ushtarake ==
Gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Mustafa shërbeu me UÇK-në si komandant i njësisë guerile BIA SKIFTERAT që vepronte në rajonin e [[Krahina e Llapit|Llapit]] të Kosovës.<ref>{{Cite book|last=Krieger|first=Heike|title=Yearbook of International Humanitarian Law, Volume 23 (2020)|last2=Mignot-Mahdavi|first2=Rebecca|last3=Geiß|first3=Robin|last4=D. Gill|first4=Terry|date=2022|publisher=Springer|isbn=9789462654914|location=Berlin, Germany|page=210|language=en}}</ref> Në vitin 2021, Mustafa u akuzua për krime lufte për veprat e kryera kundër civilëve shqiptarë të Kosovës të mbajtur në kompleksin e paraburgimit në Zllash në prill 1999.<ref>{{Cite web|title=Humanitarian Law Center Kosovo|url=https://www.hlc-kosovo.org/en/media/press-release/91/first-trial-starts-kosovo-specialist-chambers|publisher=Humanitarian Law Center Kosovo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs Salih Mustafa - Prosecutor Opening Statement''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Opening%20Statements%20-%20Public%20Redacted%20-%2015%20September%202021.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-12-16|title=Salih Mustafa found guilty of war crimes and sentenced to 26 years of imprisonment|url=https://www.scp-ks.org/en/salih-mustafa-found-guilty-war-crimes-and-sentenced-26-years-imprisonment|access-date=2022-12-16|website=Kosovo Specialist Chambers & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Veprimtaria politike ==
Pas përfundimit të Luftës së Kosovës ka shërbyer si këshilltar në Ministrinë e Mbrojtjes të Kosovës.<ref>{{Cite web|title=''Specialist Prosecutor vs. Salih Mustafa''|url=https://repository.scp-ks.org/LW/Published/Transcript/KSC-BC-2020-05/Initial%20Appearance%20of%20Salih%20Mustafa.pdf|access-date=25 gusht 2022|website=Kosovo Specialist Chamber & Specialist Prosecutor's Office|language=en}}</ref>
== Referime ==
{{DEFAULTSORT:Mustafa, Salih}}
[[Kategoria:Lindje 1970]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]
[[Kategoria:Krime të luftës në Luftën e Kosovës]]
[[Kategoria:Të akuzuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]]
[[Kategoria:Ushtarakë nga Prishtina]]
4ew0ngkmmhcjp39ukdrxsw1ib75x64a
Diskutim:FutureBlock.al
1
327096
3043328
2980752
2026-09-18T00:59:10Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043328
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:FutureBlock.al/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[FutureBlock.al]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043327 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221202150048/https://studioligjorememinaj.al/ për lidhjen https://studioligjorememinaj.al/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 02:59 (CEST)
ltfxcccq5iuz0jhw9bypq7scql7uga8
Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi 2
4
327521
3043349
3038211
2026-09-18T04:17:50Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Wikipedia:Buletini Teknik]]
3043349
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]).
* Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327]
* On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 nëntor 2022 21:02 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Join the Coolest Tool Award 2022: Friday, Dec 16th, 17:00 UTC</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="message"/>
The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210028 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]!
This award is highlighting software tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects. The ceremony will be a nice moment to show appreciation to our tool developers and maybe discover new tools!
[[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Read more about the livestream and the discussion channels.]]
Thanks for joining! -[[m:User:SSapaty (WMF)|Komla]]
<section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 dhjetor 2022 19:53 (CET)
<!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=24059435 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 dhjetor 2022 01:40 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961]
* The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714]
'''Events'''
* The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 dhjetor 2022 00:34 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available.
'''Tech News'''
* Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023.
'''Recent changes'''
* On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536]
'''Problems'''
* Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week or next week.
* The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537]
'''Future changes'''
* Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063]
* The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused.
* [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021.
'''Events'''
* You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2022-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 dhjetor 2022 00:59 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349]
* [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]].
* You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541]
* A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257]
* [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021]
* You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493]
'''Changes later this week'''
* [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W02"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 janar 2023 02:07 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available.
'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417]
*On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841]
* The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]].
'''Future changes'''
* The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 janar 2023 02:09 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907]
* The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 janar 2023 00:45 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 janar 2023 01:05 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433]
* Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692]
*[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February.
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 shkurt 2023 11:20 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available.
'''Problems'''
* On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 shkurt 2023 02:48 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
*The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February.
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 shkurt 2023 02:57 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 shkurt 2023 00:46 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023.
* On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 mars 2023 00:49 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 mars 2023 00:19 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]].
* There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662]
'''Meetings'''
* You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 mars 2023 02:25 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609]
* [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521]
* Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 mars 2023 03:13 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194]
* Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242]
* You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221]
'''Future changes'''
* The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 prill 2023 01:39 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876]
'''Problems'''
* There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 prill 2023 22:04 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246]
'''Problems'''
* At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 prill 2023 03:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Graph extension disabled</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="message" />Yesterday the [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|Wikimedia Foundation noted]] that in the interests of the security of our users, the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]] was disabled. This means that pages that were formerly displaying graphs will now display a small blank area. To help readers understand this situation, communities can now define a brief message that can be displayed to readers in place of each graph until this is resolved. That message can be defined on each wiki at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Graph-disabled]]</bdi>. Wikimedia Foundation staff are looking at options available and expected timelines. For updates, follow the public Phabricator task for this issue: [[phab:T334940|T334940]]<section end="message" />
</div>
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 prill 2023 19:36 (CEST)
<!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=24483197 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316]
'''Problems'''
* Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940]
* For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794]
'''Changes later this week'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 prill 2023 00:03 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891]
* The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits]
* The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 maj 2023 03:44 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828]
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit§ion=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337]
'''Problems'''
* Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750]
'''Future changes'''
* During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805]
* There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 maj 2023 02:35 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Automatic citations based on ISBN are broken</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="message" />
Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help.
We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now.
This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available.
You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them.
[[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.<section end="message" />
</div>
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 11 maj 2023 21:45 (CEST)
<!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&oldid=25009633 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134]
'''Future changes'''
* There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 maj 2023 23:44 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250]
'''Changes later this week'''
* An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W21"/>
</div>
22 maj 2023 18:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252]
'''Problems'''
* For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 maj 2023 00:02 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750]
* Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081]
'''Problems'''
* For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 qershor 2023 00:51 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341]
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937]
* The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064]
'''Problems'''
* For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101]
* Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529]
'''Future changes'''
* From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 qershor 2023 16:50 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
* There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 qershor 2023 22:08 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994]
'''Problems'''
* Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268]
* All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126]
* The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 qershor 2023 18:18 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 korrik 2023 00:50 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles.
* [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159]
* [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431]
* The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810]
* [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218]
'''Future changes'''
* There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI]
* There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 korrik 2023 21:53 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 korrik 2023 01:07 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 korrik 2023 04:19 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates.
* The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338]
* The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI]
'''Problems'''
* It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 gusht 2023 01:53 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 gusht 2023 23:20 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes -->
'''Future changes'''
* A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 gusht 2023 07:59 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868]
* From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages.
** Since the last edition, two new wikis have been created:
*** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540]
*** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539]
** To catch up, the next most recent six wikis are:
*** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945]
*** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216]
*** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969]
*** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394]
*** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266]
*** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W34"/>
</div>
21 gusht 2023 17:24 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166]
* Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932]
* Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]].
* All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921]
'''Future changes'''
* The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]].
* A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 gusht 2023 15:59 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763]
* There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294]
* One new wiki has been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166]
'''Problems'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 shtator 2023 01:33 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115]
* When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263]
* The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 shtator 2023 23:06 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263]
* All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 shtator 2023 21:18 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there.
* Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces.
'''Future changes'''
* New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format]
'''Meetings'''
* You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 shtator 2023 18:50 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Temporary accounts for unregistered editors</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="body" />
''[[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/Updates/2023-09|Read this in your language]] • <span class=plainlinks>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-IP+Editing%3A+Privacy+Enhancement+and+Abuse+Mitigation%2FUpdates%2F2023-09&language=&action=page&filter= {{Int:please-translate}}]</span> • Please tell other users about these changes''
[[File:MediaWiki Temporary accounts page history mockup 2023-09 en.gif|alt=Mock up of history page showing old and new username styles. The IP address 172.0.0.1 changes to the temporary account ~2024-23126-086, with an icon for revealing the underlying IP address|thumb|400px|Next year, unregistered editors will start using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary_accounts|temporary accounts]].]]
In 2024, editors who have not [[Special:CreateAccount|registered an account]] will automatically begin using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary_accounts|temporary accounts]]. These editors are sometimes called "IP editors" because the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/Glossary_of_key_terms#ip-address|IP address]] is displayed in the page history.
The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] gave a presentation at Wikimania about this change. You can [https://www.youtube.com/live/3ygRnVXTAPM?si=lAkJEcvgPl1sV6JO&t=22290 watch it on YouTube].
There is more information at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation]].<section end="body" />
</div>
<span dir=ltr>[[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]])</span> 30 shtator 2023 04:05 (CEST)
<!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=25636618 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 tetor 2023 03:25 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139]
* At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 tetor 2023 16:37 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889]
* [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 tetor 2023 01:45 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 tetor 2023 01:15 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]).
* The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
* Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145]
* Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203]
'''Future changes'''
* There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]].
* The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 tetor 2023 00:20 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062]
'''Problems'''
* Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
* The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 nëntor 2023 22:04 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Four new wikis have been created:
** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216]
** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218]
** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320]
** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217]
'''Problems'''
* Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695]
* Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]).
'''Future changes'''
* Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 nëntor 2023 00:51 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143]
* The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711]
'''Future changes'''
* There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 nëntor 2023 01:54 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499]
* The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 nëntor 2023 00:07 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754]
* The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398]
'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]].
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/]
* Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]].
'''Events'''
* Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 dhjetor 2023 00:48 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709]
'''Problems'''
* There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 dhjetor 2023 03:11 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available.
'''Tech News'''
* The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]].
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794]
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]].
* The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2023-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 dhjetor 2023 17:16 (CET)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W02"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 janar 2024 02:18 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957]
* You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388]
* An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966]
'''Future changes'''
* Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 janar 2024 01:11 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available.
'''Problems'''
* A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 janar 2024 02:02 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011]
* There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 janar 2024 20:30 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
*The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]].
*On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199]
'''Future changes'''
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 shkurt 2024 20:21 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation]
'''Problems'''
*There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 shkurt 2024 06:47 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984]
* There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively.
*Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]].
*The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid.
* The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 shkurt 2024 16:35 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 shkurt 2024 20:22 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437]
* [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details.
* Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272]
* A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233]
* The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]).
*
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mars 2024 20:45 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498]
*The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315]
'''Future changes'''
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 mars 2024 00:03 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/]
* Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746]
'''Problems'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mars 2024 18:38 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mars 2024 19:54 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 prill 2024 05:34 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey.
* Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727]
* Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 prill 2024 01:35 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available.
'''Problems'''
* Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435]
* A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769]
'''Future changes'''
* Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 prill 2024 01:27 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086]
* You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 prill 2024 22:26 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
[[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491]
* Seven new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085]
* You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501]
* Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]].
'''Problems'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 prill 2024 05:32 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
[[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729]
'''Future changes'''
* A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension.
* Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 maj 2024 18:42 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214]
* If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907]
* [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137]
* The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295]
'''Future changes'''
* In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries:
*# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement
*# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi>
** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 maj 2024 01:57 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351]
* New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 maj 2024 01:02 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed.
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 maj 2024 02:13 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086]
* The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Future changes'''
* Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 qershor 2024 00:33 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705]
'''Problems'''
* There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809]
* On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2024 22:18 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751]
* The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954]
* The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370]
'''Problems'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph]
* Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY -->
* [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 qershor 2024 01:47 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717]
* The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515]
'''Problems'''
* You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196]
'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
* Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 qershor 2024 00:31 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364]
* Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278]
* If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode]
* Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458]
* Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038]
'''Problems'''
* Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119]
'''Future changes'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 korrik 2024 01:57 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available.
'''Recent changes'''
* At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart.
* The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]].
* Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia.
* Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects.
'''Problems'''
* A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]].
'''Future changes'''
* The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]].
'''Tech News survey'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2024 23:30 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available.
'''Tech News survey'''
* Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available.
'''Recent changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page.
* The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]].
* Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]].
* Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]].
'''Changes later this week'''
* This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help.
'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895]
* Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]].
</div><section end="technews-2024-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 korrik 2024 03:29 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available.
'''Feature News'''
* Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public.
* Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
* Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329]
* Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone.
* Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/]
'''Project Updates'''
* Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language.
'''Learn more'''
* Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff].
* How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]].
</div><section end="technews-2024-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 korrik 2024 02:02 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]].
'''Bugs status'''
* Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing.
* Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week.
'''Project updates'''
* There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]].
* There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905]
'''Learn more'''
* There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times.
* There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images.
* Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API.
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 korrik 2024 01:09 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623]
* Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces.
* The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match.
'''Project updates'''
* Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]].
'''Learn more'''
* There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]].
* The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available.
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more.
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available.
* The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2024 22:41 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110]
* [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses.
'''Project updates'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26.
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 gusht 2024 01:20 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Sub-referencing"/>
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].
'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]].
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.
Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
<section end="Sub-referencing"/>
</div>
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]].
* Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372]
'''Bugs status'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]].
* Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Project updates'''
* The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee.
'''Learn more'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers.
* The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 gusht 2024 02:51 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]].
* Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156]
'''Bugs status'''
* Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Project updates'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization.
* Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013.
'''Learn more'''
* If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]].
* To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project.
** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2024 22:30 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts.
'''Feature news'''
* Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633]
* Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
* Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243]
* Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]].
'''Project updates'''
* A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded.
'''Learn more'''
* To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project.
** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 shtator 2024 03:04 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available.
'''Feature news'''
* Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356]
'''Project updates'''
* Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962]
* Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2024 20:50 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available.
'''Improvements and Maintenance'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]].
* The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692]
* It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
* Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box®ex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499]
'''Technical project updates'''
* Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962]
'''Tech in depth'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out:
** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task.
** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 shtator 2024 02:00 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers.
'''Updates for editors'''
[[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]]
* Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]].
* The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166]
* Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223]
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]:
** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too.
** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content.
'''In depth'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 shtator 2024 01:34 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 -->
== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}}
Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section.
We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 27 shtator 2024 20:56 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month.
* Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796]
* For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585]
* The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]].
* View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis.
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/]
'''Meetings and events'''
* October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa
* November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 tetor 2024 00:17 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934]
'''Updates for editors'''
* Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422]
* View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932]
* Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]].
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088]
** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 tetor 2024 01:40 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722]
* WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29]
* View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles.
'''Updates for technical contributors'''
* Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool]
* [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975]
'''In depth'''
* The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more.
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 tetor 2024 23:19 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years.
[[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]]
'''Updates for editors'''
* Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]].
* Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]].
* View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556]
* It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects.
* The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of.
* The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content.
'''Meetings and events'''
* 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel.
* 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 tetor 2024 22:50 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 -->
== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==
Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 22 tetor 2024 13:28 (CEST)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia].
* View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528]
* Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 tetor 2024 21:54 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949]
* Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help.
* The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446]
* View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page.
'''Updates for technical contributors'''
* XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/]
'''In depth'''
* Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance.
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more.
'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 nëntor 2024 21:48 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463]
* View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]].
'''In depth'''
* Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488]
'''Meetings and events'''
* 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 nëntor 2024 01:05 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057]
* View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676]
'''Updates for technical contributors'''
* On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380]
'''In depth'''
* There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis.
'''Meetings and events'''
* Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas.
* Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''.
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 nëntor 2024 02:58 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]].
* The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928]
* Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]].
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>".
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069]
'''Meetings and events'''
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 nëntor 2024 23:40 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]].
* Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/]
* Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910]
* This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438]
'''Updates for technical contributors'''
* In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 dhjetor 2024 23:21 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]].
'''Updates for editors'''
[[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted.
* The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion.
* The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365]
* The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B®ex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726]
* Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system.
* The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]].
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 dhjetor 2024 23:14 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]].
'''Updates for editors'''
* Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history.
* Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles.
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information.
* The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped.
'''Updates for technical contributors'''
* There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 dhjetor 2024 23:23 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline.
'''Updates for editors'''
* On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise.
* Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]
'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 janar 2025 02:40 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]].
'''Updates for technical contributors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 janar 2025 02:35 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year.
'''Updates for editors'''
* iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 janar 2025 23:13 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements.
* Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki.
** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset'].
** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 shkurt 2025 01:07 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 -->
== Questions from the CEE Hub regarding your technical village pump ==
Hello and sorry for writing in English. There is an automatically translated version below, feel free to modify it if it contains errors.
I'm user Strainu, member of the [[metawiki:CEE Hub|CEE Hub]] Steering Committee. One of the directions of the Hub for 2025 is to support its member communities technically, including for technical village pumps. We would like to understand how you use this page, so I would appreciate your answers to a few questions:
# If you have a technical problem, does it usually get an answer here?
# Does your project have enough technical members to respond such questions?
# Are there any profiles missing locally? (for instance: gadget creators, bot creators, people with graphical skills etc.)
# On a scale from 1 to 10, how important is it for you to receive an answer in the project's language?
# Would you be willing to support smaller communities to resolve technical issues if you get notified about such questions?
Thank you! Based on the community's responses, we will try to provide some ideas that would support you in the next few months. Best, [[Përdoruesi:Strainu|Strainu]] ([[Përdoruesi diskutim:Strainu|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 13:16 (CET)
----
Unë jam përdoruesi Strainu, anëtar i Komitetit Drejtues të [[metawiki:CEE Hub|CEE Hub]]. Një nga drejtimet e Hub-it për vitin 2025 është mbështetja teknike për komunitetet e tij anëtare, duke përfshirë edhe forumet teknike. Do të donim të kuptonim se si e përdorni këtë faqe, prandaj do të vlerësoja përgjigjet tuaja për disa pyetje:
#Nëse keni një problem teknik, a merrni zakonisht një përgjigje këtu?
#A ka projekti juaj mjaft anëtarë teknikë që mund të përgjigjen në pyetje të tilla?
#A mungojnë disa profile në komunitetin tuaj? (p.sh.: krijues të mjeteve, krijues të robotëve, persona me aftësi grafike, etj.)
#Në një shkallë nga 1 deri në 10, sa e rëndësishme është për ju që të merrni një përgjigje në gjuhën e projektit?
#A do të ishit të gatshëm të ndihmoni komunitete më të vogla për të zgjidhur çështje teknike nëse do të merrnit njoftime për pyetje të tilla?
Faleminderit! Bazuar në përgjigjet e komunitetit, do të përpiqemi të ofrojmë disa ide që mund t’ju ndihmojnë në muajt e ardhshëm.
Të mirat, [[Përdoruesi:Strainu|Strainu]] ([[Përdoruesi diskutim:Strainu|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 13:16 (CET)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February.
'''Updates for editors'''
* The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more.
* The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 shkurt 2025 01:10 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]].
'''Updates for editors'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]]
* Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used.
* The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements.
* A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]
'''Updates for technical contributors'''
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 shkurt 2025 22:15 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]
'''Meetings and events'''
* The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 shkurt 2025 01:39 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D®ex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you.
* When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline.
* Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mars 2025 03:29 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>!
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors.
* An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mars 2025 00:07 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC].
'''Updates for editors'''
* The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns.
* On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard.
* The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]].
* Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation.
* The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mars 2025 00:47 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag).
* Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time.
* Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]].
* Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 mars 2025 23:41 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable.
'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 prill 2025 02:04 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>.
* The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]] are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 prill 2025 20:51 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for.
* To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies.
* On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]].
* The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 prill 2025 02:23 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''Meetings and events'''
* The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 prill 2025 22:59 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 -->
== Sub-referencing: User testing ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
<small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small>
Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:
#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher.
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.
We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.
Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 28 prill 2025 17:03 (CEST)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]].
* Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events.
'''Meetings and events'''
* The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 prill 2025 21:30 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.
'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 maj 2025 02:13 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 -->
== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==
''(Apologies for posting in English)''
Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.
As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].
After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.
The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.
If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].
Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 6 maj 2025 17:07 (CEST)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.
'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 maj 2025 00:37 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 -->
== Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition ==
Dear Wikipedia community,
(''Please help translate to your language'')
We invite your community to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025.
Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years.
More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors!
We now invite your community to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may:
*Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles.
*Host edit-a-thons focused on improving visual content.
*Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia.
These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia.
Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025 edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis.
The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia.
We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]].
With kind regards,
[[User:Reading Beans]]
On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 18 maj 2025 23:53 (CEST)
<!-- Message sent by User:T Cells@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Village_pump&oldid=28751075 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.
'''Updates for editors'''
* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 maj 2025 01:11 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 maj 2025 22:04 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].
'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 qershor 2025 01:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2025 03:16 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 qershor 2025 01:37 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]
'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 qershor 2025 01:20 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].
'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 korrik 2025 01:40 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.
'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data".
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2025 02:04 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 -->
== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==
''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''
Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.
The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]
These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.
Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.
Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].
Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 14 korrik 2025 14:46 (CEST)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.
'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 korrik 2025 22:08 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 korrik 2025 01:41 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 korrik 2025 02:25 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2025 05:39 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 gusht 2025 01:28 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 gusht 2025 02:37 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.
'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2025 02:11 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.
'''Meetings and events'''
* Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:
** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 shtator 2025 22:49 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:CAnanian (WMF)|C. Scott Ananian]] (Parsoid technical lead)</bdi> 5 shtator 2025 20:31 (CEST)
<!-- Message sent by User:CAnanian (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-09-05_Wikipedias&oldid=29228338 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303]
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2025 03:13 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]
'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services.
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 shtator 2025 19:05 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].
'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]].
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shtator 2025 00:54 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]
'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 shtator 2025 22:51 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 -->
== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==
<div lang="en" dir="ltr">
{{int:Hello}} Wikimedians,
Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.
The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.
[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.
Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.
We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.
If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.
Thank you!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 30 shtator 2025 04:08 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&oldid=29358561 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 tetor 2025 19:22 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor.
'''Updates for editors'''
* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]
'''Updates for technical contributors'''
* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 tetor 2025 20:58 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]
'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 tetor 2025 21:35 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]
'''Updates for technical contributors'''
* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 tetor 2025 20:30 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]
'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 nëntor 2025 20:33 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]
'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 nëntor 2025 21:37 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 nëntor 2025 18:26 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]
'''Updates for technical contributors'''
* Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 nëntor 2025 16:56 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 dhjetor 2025 19:57 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.
'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 dhjetor 2025 18:45 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]
'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 dhjetor 2025 20:02 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W52"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 dhjetor 2025 22:45 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 janar 2026 20:33 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 janar 2026 21:29 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 janar 2026 22:17 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 shkurt 2026 18:43 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 shkurt 2026 00:30 (CET)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 shkurt 2026 20:17 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shkurt 2026 20:03 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mars 2026 18:51 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mars 2026 19:52 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mars 2026 20:35 (CET)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].
We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community.
=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].
'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.
Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.
Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|diskutimi]])</bdi> 19 mars 2026 12:15 (CET)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mars 2026 17:51 (CET)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mars 2026 21:25 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 3 prill 2026 19:09 (CEST)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 prill 2026 18:19 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 prill 2026 17:18 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 prill 2026 17:00 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 prill 2026 20:06 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 maj 2026 22:43 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 maj 2026 21:20 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Survey (proposed direction for Wishlist) ==
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}.
You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 29 maj 2026 05:07 (CEST)
</div>
<!-- Message sent by User:기나ㅏㄴ@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&oldid=30604233 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 qershor 2026 23:29 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 qershor 2026 18:48 (CEST)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 qershor 2026 15:05 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 qershor 2026 13:47 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 korrik 2026 15:56 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 korrik 2026 18:11 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 korrik 2026 07:46 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 korrik 2026 20:49 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 gusht 2026 21:46 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 gusht 2026 22:45 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.
'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]
'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 gusht 2026 23:03 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]
'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 gusht 2026 22:45 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.
'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 gusht 2026 22:52 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 shtator 2026 20:43 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 shtator 2026 17:30 (CEST)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
plg0jhri5zf1x36jcdvy5qd10f7pee6
Hapi rrugë Nodit
0
328422
3043213
3043013
2026-09-17T13:57:17Z
~2026-49769-72
192924
3043213
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|name=Hapi rrugë Nodit|native_name=Make Way for Noddy|genre=Komedia, Muzikor|creator=Jymn Magon|director=Byron Vaughns|voices=*Martin Skews
*Joanna Ruiz
*Pavel Douglas
*Richard Newman
*Ben Small
*Tabitha St. Germain
*Carrie Mullan|composer=*Steven Bernstein
*Julie Bernstein
*Steven Bernstein
*Julie Bernstein
*Lorraine Feather
*Larry Grossman
*Sharon Sampson
*Terry Sampson|country={{GBR}}|language=[[Gjuha angleze|Anglisht]]|num_episodes=100|num_seasons=2|executive_producer=*Paul Sabella
*Jonathan Dern
*Carolyn Monroe
*Lorrie Lewis
*Bradley Hood-Stevenson|producer=*Robert Winthrop
*Byron Vaughns|editor=Jymn Magon|company=*Chorion
*SD Entertainment
*Cinar|first_aired=[[2 Shtator|2 shtator]] 2002|last_aired=[[7 Prill|7 prill]] 2006|channel=*Channel 5 ([[Mbretëria e Bashkuar]])
*PBS Kids ([[Shtetet e Bashkuara]])
*Teletoon ([[Kanadaja]])|runtime=7 minuta}}
'''Hapi rrugë Nodit''' (ang. Make Way for Noddy) ishtë një serial vizatimor për fëmijë i bazuar në personazhe të krijuar nga shkrimtari Enid Blyton dhe u transmetua midis 2001 dhe 16 qershor 2007.
Në [[Kosova|Kosovë]], ishtë transmetuar në kanalin televiziv [[21 Junior]].
== Personazhët ==
* '''Nodi''': Nodi ishtë protagonisti i serialit. Nodi është një djalë me imagjinatë prej druri që jeton në Qytetin e Lodrave. Ndonëse Nodi karakterizohet si fëmijë, ai shërben edhe si taksisti kryesor. Ai ndonjëherë fillon të tundë kokën në mënyrë të pakontrolluar, si për shembull pas teshtitjes, dhe duhet të ndalojë fizikisht veten nga tundja e kokës.
* '''Veshët''': Veshët ishtë një gnome që shërben si një figurë babai për Nodin dhe lodrat e tjera me njohuri të mprehta dhe një sens të mirë humori.
* '''Tesi''': Tesi ishtë një arush pelushi femër neutral dhe si një fëmijë, e cila është shoqja më e mirë e Nodit, gjithmonë e gatshme të provojë diçka të re dhe të ndihmojë këdo që sheh.
* '''Shpirtkëqij''': Ata shërbejnë si antagonistë të serialit. Të dy janë të djallëzuar dhe gjithmonë përpiqen të vjedhin makinën e Nodit, por është mirë që punonjësi i policisë t'i kap dhe t'i futë në burg.
== Episodët ==
Disa episode të Hapi rrugë Nodit:
* Shumë Nodij
* Nodi dhe taksia e re
* Nodi dhe gajde magjike
* Dita me fat e Nodit
* Ekipi më i mirë ne qytet
* Kohëmatësi i shpirtkëqijve
* Nodi shpërngulet
* Çka gjeti Nodi?
* Teshtima e madhe
* Pasqyra Magjike
* Shpirtkëqij dhe Boja e Padukshme
* Nodi bën një raketë
* Parada e Lodrave
* Një ditë e zymtë në Qytetin e Lodrave
== Gjuhët e përkthyera ==
* {{flagicon|Kosovo}} [[gjuha shqipe|shqip]] - Hapi rrugë Nodit
* {{flagicon|United Kingdom}}{{flagicon|United States}}{{flagicon|Canada}} [[gjuha angleze|anglisht]] - Make Way for Noddy
* {{flagicon|Portugal}} [[gjuha portugeze|portugalisht]] - Aí Vem o Noddy / Abram Alas Para O Noddy
* {{flagicon|Russia}} [[gjuha ruse|rusisht]] - Дорогу Нодди
* {{flagicon|the Netherlands}} [[gjuha holandeze|holandisht]] - Noddy
* {{flagicon|Hungary}} [[gjuha hungareze|hungarisht]] - Noddy Kalandjai Játékvárosban
* {{flagicon|Finland}} [[gjuha finlandeze|finlandisht]] - Lelumaan Niksu
* {{flagicon|Croatia}} [[gjuha kroate|kroatisht]] - Zvonko
* {{flagicon|Germany}}{{flagicon|Austria}}{{flagicon|Switzerland}} [[gjuha gjermane|gjermanisht]] - Bahn frei für Noddy
* {{flagicon|Spain}} [[gjuha spanjolle|spanjisht]] - ¡Ya llega Noddy!
* {{flagicon|Mexico}} [[gjuha spanjolle|spanjisht]] - Ahí viene Noddy
[[Kategoria:Seriale të animuar]]
ci5gf2ija9q4hwezwgrupy2mbdvtd0b
Garrafë
0
331606
3043196
2962428
2026-09-17T13:21:29Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Caraffa di Catanzaro, versioni i datës 29 korrik 2026 (revizioni 151826396)
3043196
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Garrafë
| native_name = Caraffa di Catanzaro
| native_name_lang = it
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Katanxaros|Katanxaro]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Antonio Giuseppe Sciumbata
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 358
| area_total_km2 = 25.05
<!-- Demografia -->
| population_demonym = garrafjot/e
}}
'''Caraffa di Catanzaro''' (''Garrafë'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]<ref>{{Cite book|title=Dizionario di toponomastica: Storia e significato dei nomi geografici italiani|publisher=Garzanti|year=1996|page=139|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Katanxaros|Katanxaros]] në [[Kalabria]]. Është një qytezë me gjuhë dhe kulturë [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]], e themeluar rreth shekullit XV nga refugjatë shqiptarë pas pushtimit osman të Ballkanit.
== Gjeografia fizike ==
Ndodhet te hyrja e qytetit të Katanxaros, dhe pjesa e poshtme e qendrës historike strehon një zonë industriale që në vitet e fundit ka njohur një zhvillim të fortë.
Në ditët e kthjellëta, nga pika më e lartë e fshatit, mund të admirohen njëkohësisht deti Jon dhe deti Tirren.
== Historia ==
[[Skeda:Via bilingue arbereshe a Caraffa di Catanzaro (agosto 2021).jpg|thumb|left|Rrugë dygjuhëshe arbëreshe në Caraffa di Catanzaro (gusht 2021)]]
Sipas Domenico Zangari-t, autor i ''Le colonie italo albanesi di Calabria'', shqiptarët mbërritën në Caraffa rreth vitit 1550, dhe vinin nga vendbanimi i Arenoso-s (ose edhe Santa Barbara), ku ishin vendosur rreth vitit 1467, kohë kur kishin mbërritur në Mbretërinë e Napolit.<ref name="zangari">{{Cite book|author=Domenico Zangari|title=Le colonie italo albanesi di Calabria – Storia e demografia|publisher=Caselli|location=Napoli|year=1941|language=it}}</ref>
Në 1466, pak para mbërritjes së shqiptarëve, territori i Tiriolo-s, ku do të ngriheshin disa katunde shqiptare, mes të cilëve ato të Arenoso-s dhe të Usito-s, i përkiste pronës mbretërore. Në 1481, mbreti Ferdinando I i Aragonës shiti territorin e Tiriolo-s, që përfshinte "''Castra seu Terras Roccae Poverellae'' (Rocca Falluca), ''Gimignani'' (Gimigliano), ''et Tiriolo''", te Galeotto Carafa.<ref name="tiriolo">{{Cite web|url=http://www.tirioloturistica.it/it/eta-moderna/|title=Tiriolo – Verso l'Età Moderna|access-date=2021-02-13|language=it}}</ref>
Për të fituar hapësirë për kultura bujqësore, shqiptarët e Arenoso-s bënë të shpyllëzohej mali fqinj, duke shkaktuar rrëshqitje dheu që, dalëngadalë, iu afruan vendbanimit derisa e përpinë katundin, kështu që, rreth vitit 1550, Ferdinando Carafa, nip i Galeotto Caraffa-s dhe baron i Tiriolo-s, u lejoi shumë familjeve shqiptare të Arenoso-s të shpërnguleshin në lokalitetin fqinj "Serra Mazza" (arbërisht ''Rahj i Croit''), me kusht që vendbanimi i ri të merrte emrin e fisit të tij, "Carafa".<ref name="tiriolo" />
Më 17 maj 1567 në Caraffa u bë numërimi i parë i vatrave (familjeve). Nga ky numërim rezulton se "ardhësit e katundit renusa" kishin ardhur prej 15 vjetësh.<ref name="zangari" />
Më 28 mars 1783 një tërmet katastrofik me magnitudë 6,9, me epiqendër në verilindje të Vallefiorita-s, u regjistrua në mbi 300 vendbanime dhe tronditi të gjithë rajonin. Pasuan replikë tërmetesh për rreth tre vjet. Kriza sizmike la një territor të shkatërruar nga shembjet, rrëshqitjet e dheut, faljet, çarjet në tokë, kraterë, burime dhe liqene të reja. Në total u vlerësuan rreth 25 000 të vdekur. Tërmeti shkaktoi gjithashtu një rrëshqitje dheu pranë katundit të lashtë të Usito-s, duke ndërprerë rrugën që të çonte në Katanxaro. Edhe pjesa më e madhe e Caraffa-s u shkatërrua nga tërmeti, dhe pati një numër të lartë viktimash. Prandaj, duke mos e konsideruar të përshtatshme rindërtimin e Caraffa-s në vendin fillestar, u vendos të rindërtohej ose në San Giovanni di Truchi, ose në Ortali.<ref>{{Cite book|author=Giovanni Vivenzio|title=Istoria de Tremuoti|publisher=Stamperia Reale|location=Napoli|year=1788|language=it}}</ref>
Në vendin ku rilindi Caraffa, filluan punimet për ndërtimin e kishës; më 18 tetor 1792 filluan punimet e çatisë dhe të gjitha pjesëve prej druri; punimet përfunduan më 18 shtator 1798, me bekimin e kishës.<ref>{{Cite web|author=Antonio Sciumbata|url=https://documen.site/download/storia-di-caraffa-sciumbata-antonio-fu-francesco_pdf|title=Storia di Caraffa|page=13|access-date=2021-02-13|language=it}}</ref>
=== Simbolet ===
==== Stema ====
Stema e komunës përshkruhet si më poshtë:<ref name="araldica">{{Cite web|url=https://www.araldicacivica.it/comune/caraffa-di-catanzaro/|title=Comune di Caraffa di Catanzaro – (CZ)|access-date=2026-07-29|language=it}}</ref> {{Blockquote|E kuqe, me shqiponjë të zezë, me krahë të hapur. Zbukurime të jashtme si Komunë.}}
==== Gonfaloni ====
Gonfaloni është një pëlhurë blu.<ref name="araldica" />
[[Skeda:Caraffa di Catanzaro-Gonfalone.svg|thumb|346x346px|Gonfaloni komunal]]
==== Flamuri ====
Flamuri është një pëlhurë e bardhë, e mbajtur në qendër me stemën komunale, mbi të cilën ngrihet mbishkrimi me shkronja të mëdha latine, të kuqe të errët, "Amministrazione Comunale Caraffa di Catanzaro".<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/comunedicaraffadicatanzaro/photos/396498084085956/?locale=es_ES|title=Comune di Caraffa di Catanzaro|access-date=2026-07-29|language=it}}</ref>
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Kisha e Maiorana-ve ===
Kisha e Maiorana-ve, kushtuar Shën Marisë së Hireve, në mes të fushave, është një ndërtesë modeste eklektike e mjeshtërve vendas, që paraqet disa afreske të epokës vonë-romanike. Kostumet shqiptare, të veshura në raste të veçanta, kanë elementë origjinalë lindorë.
== Shoqëria ==
=== Feja ===
Ka humbur [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin]], por ruan ende kulturën dhe [[Gjuha arbëreshe (Itali)|gjuhën arbëreshe]].
== Kultura ==
=== Muzetë ===
Në komunën e Caraffa di Catanzaro-s muzeu më i rëndësishëm është ''Instituti i Kulturës Arbëreshe'' "Giuseppe Gangale", me dëshmi të kulturës së gjallë italo-shqiptare të vendit.
== Infrastruktura dhe transporti ==
Komuna përshkohet nga rruga provinciale SP 49.
Fshati strehon gjithashtu radiofarin VORTAC CDC (117,300 MHz).
== Administrimi ==
Kryetarë të mëparshëm të komunës:
* 1995–1999: Attilio Mazzei (Aleanca e Progresistëve)
* 1999–2003: Attilio Mazzei (listë civile)
* 2003–2007: Giovanni Schinea (listë civile)
* 2007–2012: Antonio Migliazza (listë civile)
* 2012–2022: Antonio Giuseppe Sciumbata (listë civile)
* Që nga 2022: Antonio Giuseppe Sciumbata (listë civile)
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Komunat e Provincës së Katanxaros}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Katanxaros]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
15pe8amabzxhhsuy0z28gmmuddp218v
Bois-de-la-Pierre
0
335953
3043393
2567240
2026-09-18T10:21:18Z
Kontributor 2K
155890
Bois-de-la-Pierre: jo stema
3043393
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Komunat franceze|name=Pyllgur|commune status=Komunë|image=Bois-de-la-Pierre.JPG|caption=Bashkia||area km2=7,420|population date=Janar 2020|population=447}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Pages using infobox settlement with image map1 but not image map]]
== Gjeografia ==
Pyllguri kufizohet me pesë komuna të tjera: [[Bérat, Haute-Garonne|Bérat]] në veri, [[Longages]] në veriperëndim, [[Peyssies]] përtej lumit Louge në juglindje, [[Gratens]] në jugperëndim dhe së fundi nga [[Labastid-Clermont|Labastide-Clermont]] në perëndim.
== Popullatë ==
{{Historical populations|1962|168|1968|175|1975|147|1982|152|1990|219|1999|313|2008|421|2018|437}}
[[Kategoria:Komuna në Haute-Garonne]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)]]
[[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]]
40zgsuab7z1qv7of9i6t3zyv7wffqbo
3043394
3043393
2026-09-18T10:31:54Z
Kontributor 2K
155890
U kthye versioni 3043393 i bërë nga [[Special:Contributions/Kontributor 2K|Kontributor 2K]] ([[User talk:Kontributor 2K|diskutimet]]) ~
3043394
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Komunat franceze|name=Pyllgur|commune status=Komunë|image=Bois-de-la-Pierre.JPG|caption=Bashkia|image coat of arms=Blason_Bois_de_la_Pierre_Version_2014.gif|area km2=7,420|population date=Janar 2020|population=447}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Pages using infobox settlement with image map1 but not image map]]
== Gjeografia ==
Pyllguri kufizohet me pesë komuna të tjera: [[Bérat, Haute-Garonne|Bérat]] në veri, [[Longages]] në veriperëndim, [[Peyssies]] përtej lumit Louge në juglindje, [[Gratens]] në jugperëndim dhe së fundi nga [[Labastid-Clermont|Labastide-Clermont]] në perëndim.
== Popullatë ==
{{Historical populations|1962|168|1968|175|1975|147|1982|152|1990|219|1999|313|2008|421|2018|437}}
[[Kategoria:Komuna në Haute-Garonne]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)]]
[[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]]
ctktjtjst9xeyp5iq30vo51eywtr1lg
3043395
3043394
2026-09-18T10:32:13Z
Kontributor 2K
155890
stema @svg
3043395
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Komunat franceze|name=Pyllgur|commune status=Komunë|image=Bois-de-la-Pierre.JPG|caption=Bashkia|image coat of arms=Blason ville fr Bois-de-la-Pierre (31).svg|area km2=7,420|population date=Janar 2020|population=447}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Pages using infobox settlement with image map1 but not image map]]
== Gjeografia ==
Pyllguri kufizohet me pesë komuna të tjera: [[Bérat, Haute-Garonne|Bérat]] në veri, [[Longages]] në veriperëndim, [[Peyssies]] përtej lumit Louge në juglindje, [[Gratens]] në jugperëndim dhe së fundi nga [[Labastid-Clermont|Labastide-Clermont]] në perëndim.
== Popullatë ==
{{Historical populations|1962|168|1968|175|1975|147|1982|152|1990|219|1999|313|2008|421|2018|437}}
[[Kategoria:Komuna në Haute-Garonne]]
[[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)]]
[[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]]
cw8octnunyvo8f0mnw0gcl4h9bxqpd5
Diskutim:Proton AG
1
336168
3043366
3029622
2026-09-18T04:24:29Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Proton AG/Arkivi 1]]
3043366
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Proton AG/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
k3bo7kjxl75v4prozl6uq1vp1v740jy
Jacques Derrida
0
336542
3043396
3040471
2026-09-18T11:35:04Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043396
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox filozof|image=|emri=Jacques Derrida|region=[[Filozofia perëndimore]]|era=[[Filozofia i shekullit XX]]|shkolla_tradita=[[Filozofia kontinentale]] [[Post-strukturalizmi]] [[Demonstrojini]] [[Radical Hermeneutikat radikale]]|lindja=15 korrik 1930|vendlindja=[[El bair]], [[Algjeria]]|vdekja=9 tetor 2004|vendvdekja=[[Parisi]], [[Franca]]|idetë=[[Demonstrojini]] [[différance]] [[fallogocentrizmi]] {{!}} [[loja e lirë (Derrida)|loja e lirë]] {{!}} [[ark-shkrim]] [[metafizika e pranisë]] [[invaginimi (filozofi)|invaginimi]] [[farmakon (filozofi)|farmakon]] [[gjurmat (dekonstruksion)|gjurmat]] [[hantologjia]] ''[[sous rature]]'' ''[[khôra]]''|ndikoi_te=[[Jean-Luc Nancy]] [[Gayatri Chakravorty Spivak]] [[Paul de Man]] [[Philippe Lacoue-Labarthe]] [[Maebh Long]] [[Geoffrey Hartman]] [[John D. Caputo]] [[James KA Smith]] [[Judith Butler]] [[Catherine Malabou]] [[Bernard Stiegler]] [[Béatrice Galinon-Mélénec]] [[Peter Rollins]] [[Richard Rorty]] [[Sarah Kofman]] [[Paul B. Preciado]] [[Theodore Jennings]]|ndikimet=[[Plato]] [[Charles Darwin|Darvini]] [[James Joyce|Joyce]] [[Nice]] [[Ferdinand de Saussure|De Saussure]] [[J.L. Austin|Austin]] [[Martin Heidegger|Heidegger]] [[Georges Bataille|Bataille]] [[Walter Benjamin|Benjamin]] [[Emmanuel Levinas|Levinas]] [[Sigmund Freud|Freud]] [[Edmund Husserl|Husserl]] [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]] [[Karl Marx|Marx]] [[Claude Lévi-Strauss|Lévi-Strauss]] [[Roland Barthes|Barthes]] [[Maurice Blanchot|Blanchot]] [[Søren Kierkegaard|Kierkegaard]] [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]] [[Jean Genet|Genet]] [[Franz Kafka|Kafka]] [[Meister Eckhart]]}}
[[Kategoria:Artikuj me hKarta]]
Jacques Derrida (''shqip'': Zhak Derida) ishte një filozof i shquar francez i lindur më 15 korrik 1930 dhe vdiq më 9 tetor 2004. Ai njihet si një nga përfaqësuesit më të njohur të lëvizjes poststrukturaliste dhe një nga themeluesit kryesorë të analizës së tekstit. Derrida u bë i famshëm për konceptin e tij të "dekonstruksionit", që kritikonte mënyrën tradicionale të leximit dhe shkrimi të tekstit.
Derrida lindi në Algjeri dhe u edukua në universitetin e Algjerit dhe më vonë në École Normale Supérieure në Paris. Ai fitoi një reputacion ndërkombëtar si filozof dhe shkrimtar prodhues, duke publikuar një sërë të gjërë veprash që trajtonin temat e gjuhësisë, letërsisë, filozofisë, politikës dhe kulturës. Shumë nga punimet e tij janë ndikuar nga ide të Nietzsche-s, Heidegger-it dhe Freud-it, dhe ka lënë gjurmë të rëndësishme në fusha të tilla si studimet kulturore, estetika, sociologjia dhe letërsia.
Një nga kontributet kryesore të Derrida ishte përgjegjësia e tij ndaj "dekonstruksionit", një metodë analitike që e shqyrton tekstin në mënyrë të ndërlikuar dhe tërheq vëmendjen ndaj kontradiksioneve dhe tensioneve që ndodhin brenda tij. Ai argumentoi se tekstet kanë sfida dhe kundërshti të fshehura që mund të zbulohen përmes interpretimit të kujdesshëm. Kjo ndryshoi rrugën e shkencës humaniste dhe kritikës së kulturës, duke e bërë atë më të ndërgjegjshme për ndërvarësitë dhe paragjykimet që mund të ekzistojnë në tekste.
Derrida ishte një figurë e diskutueshme dhe sfiduese, me disa njerëz që e konsiderojnë si një filozof të madh dhe të rëndësishëm, ndërsa të tjerët e kanë kritikuar për stilin e tij të shkrimi dhe përhapjen e thelbit të tij filozofik. Megjithatë, nuk ka dyshim se Derrida ka pasur një ndikim të madh në fushën e studimeve humaniste dhe ka patur një ndikim të qëndrueshëm në debatet intelektuale të shekullit të kaluar.
== Jeta ==
Jacques Derrida lindi më 15 korrik 1930 në El Biar, një përiferi të Algjerit, Algjeri. Ai erdhi nga një familje hebraike, dhe vitet e tij të hershme u ndikuan nga përvoja e rritjes gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe shfaqja e antisemitizmit. Përvoja intelektuale e Derridës nisi në moshën e re dhe ai shkëlqeu në aspektin akademik.
Në vitin 1949, Derrida zhvendosi në Paris për të ndjekur arsimin e lartë në École Normale Supérieure (ENS). Atje ai studjoi filozofi dhe letërsi, dhe u takua me mendimtarë të ndikshëm si Michel Foucault dhe Louis Althusser. Derrida përfundoi agrégation-in e tij në filozofi në vitin 1956, një kualifikim prestigjioz që i lejoi të mësonte në nivelin universitar.
Gjatë viteve 1960, Derrida filloi të fitonte njohuri si filozof dhe filloi të botojë vepra të ndikshme. Në vitin 1967, ai mbajti një ligjëratë me titullin "Struktura, Shenja dhe Loja në Diskursin e Shkencave Njerëzore" në Universitetin Johns Hopkins, e cila e prezantoi atë në skenën intelektuale amerikane dhe e vendosi atë si figurë të shquar në rrethinat filozofike.
Puna e Derridës ishte karakterizuar nga një pyetje radikale e koncepteve filozofike dhe gjuhësore tradicionale. Ai sfidoi idenë e një kuptime të fiksuara dhe të qëndrueshme, duke argumentuar në vend të kësaj për ekzistencën e një joqëndrueshmërie dhe të papërcaktueshmërie të vetvetishme në gjuhë dhe tekste. Kjo çoi në zhvillimin e konceptit të "dekonstruksionit", i cili kërkonte të zbulonte kontradiktat dhe paragjykimet brenda teksteve, duke nënminuar strukturat dhe interpretimet hierarkike tradicionale.
Gjatë gjithë karrierës së tij, Derrida u angazhua në aktivitete shkencore të rreptë, duke botuar shumë libra, ese dhe ligjëratë. Ai eksploroi një sërë temash, duke përfshirë letërsinë, gjuhësinë, etikën, politikën dhe natyrën e vetë gjuhës. Disa nga veprat e tij të njohura përfshijnë "Of Grammatology" (1967), "Writing and Difference" (1967), "Speech and Phenomena" (1973) dhe "The Post Card" (1980).
Idetë e Derridës shkaktuan debate dhe polemika të ashpra në brendësi të komunitetit akademik. Kritikët e akuzuan atë për të qenë i përzier dhe qëllimisht i vështirë për të kuptuar, ndërsa të tjerët e lavdëruan qasjen e tij inovative ndaj filozofisë dhe gjuhës. Pavarësisht polemikave, Derrida vazhdoi të ndikojë breza të tërë studiuesish, veçanërisht në fusha si teoria letrare, studimet kulturore dhe filozofia.
Jacques Derrida ndërroi jetë më 9 tetor 2004 në Paris, Franca, duke lënë pas një trup të pasur dhe kompleks veprash që vazhdojnë të formojnë diskursin intelektual dhe të frymëzojnë mendimin kritik.
== Filozofia ==
Derrida e quajti veten nje historiane.<ref name="Afterword88P130">Derrida (1988), ''Afterword'', pp. 130–31.</ref><ref name="LitHistorian">Derrida (1989) ''This Strange Institution Called Literature'', p. 54: {{Quote|Contrary to what some people believe or have an interest in making believe, I consider myself very much a historian, very historicist [...] Deconstruction calls for a highly "historian's" attitude (''Of Grammatology'', for example, is a history book through and through).}}</ref> Ai vuri në dyshim supozimet e traditës filozofike perëndimore dhe gjithashtu më gjerësisht [[Kultura perëndimore|të kulturës perëndimore]] .<ref name="NationObituaries">Ross Benjamin ''[http://www.thenation.com/article/hostile-obituary-derrida Hostile Obituary for Derrida]'', [[The Nation]], 24 November 2004.</ref> Duke vënë në pikëpyetje diskurset mbizotëruese dhe duke u përpjekur t'i modifikojë ato, ai u përpoq të demokratizonte skenën universitare dhe ta politizonte atë.<ref name="CambridgeInterviewOct92">Derrida (1992) ''Cambridge Review'', pp. 404, 408–13.</ref> Derrida e quajti sfidën e tij ndaj supozimeve të [[Kultura perëndimore|kulturës perëndimore]] " dekonstruksion ".<ref name="NationObituaries" /> Në disa raste, Derrida iu referua dekonstruksionit si një radikalizim i një fryme të caktuar të [[Marksizmi|marksizmit]] .<ref>Derrida (1976) ''Where a Teaching Body Begins'', English translation 2002, p. 72.</ref><ref>{{Cite journal|last=Derrida|first=Jacques|year=1993|title=Spectres of Marx|language=fr|page=92}}</ref>
Me leximet e tij të detajuara të veprave nga Platoni tek Rousseau tek Heideggeri, Derrida shpesh argumenton se filozofia perëndimore ka lejuar në mënyrë jokritike modele të thellësisë metaforike. </link></link></link> për të qeverisur konceptimin e tij për gjuhën dhe ndërgjegjen. Ai i sheh këto supozime shpesh të papranuara si pjesë të një "metafizike të pranisë" me të cilën është lidhur filozofia. Ky "logocentrizëm", argumenton Derrida, krijon kundërvënie binare "të shënuara" ose të hierarkizuara që kanë një efekt në gjithçka, nga konceptimi ynë i lidhjes së të folurit me shkrimin e deri te kuptimi ynë i dallimeve racore. Dekonstruksioni është një përpjekje për të ekspozuar dhe minuar një "metafizikë" të tillë.
Derrida i qaset teksteve të ndërtuara rreth kundërshtive binare, të cilat i gjithë fjalimi duhet t'i artikulojë nëse synon të ketë ndonjë kuptim. Kjo qasje ndaj tekstit është, në një kuptim të gjerë, e ndikuar nga [[Semiotika|semiologjia]] e [[Ferdinand de Saussure]] .<ref name="Royle04p62">[[Nicholas Royle|Royle, Nicholas]] (2004), [https://books.google.com/books?id=nNaSdb9VMTwC ''Jacques Derrida''], pp. 62–63.</ref><ref name="Ferraris97p76">Derrida and Ferraris (1997), p. 76:
{{Quote|I take great interest in questions of language and rhetoric, and I think they deserve enormous consideration, but there is a point where the authority of final jurisdiction is neither rhetorical nor linguistic, nor even discursive. The notion of trace or of text is introduced to mark the limits of the linguistic turn. This is one more reason why I prefer to speak of 'mark' rather than of language. In the first place, the mark is not anthropological; it is prelinguistic; it is the possibility of language, and it is everywhere there is a relation to another thing or relation to another. For such relations, the mark has no need of language.}}</ref> Saussure, i konsideruar si një nga baballarët e strukturalizmit, pohoi se termat marrin kuptimin e tyre në përcaktimin reciprok me termat e tjerë brenda gjuhës.<ref>{{Cite book|last=Saussure|first=Ferdinand de|url=http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm|title=Course in General Linguistics|date=1916|publisher=New York Philosophical Library|location=New York|pages=121–22|access-date=16 korrik 2023|archive-date=31 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190731010622/http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm|url-status=dead}}</ref> Përqasjeja e Jacques Derridës ndaj semiotikës, të cilën ai zhvilloi në kontekstin e strukturës filozofike më të gjerë, shpesh quhet "semiotika dekonstruktive". Kuptimi i Derridës për semiotikën sfidon konceptet tradicionale të shenjave dhe kuptimeve, duke theksuar joqëndrueshmërinë dhe ndërthurrjen e pashmangshme brenda gjuhës dhe teksteve. Ja disa aspekte kyçe të semiotikës së Derridës:
# Treguesi dhe Tregimi: Derrida vë në dyshim dikotominë saussuriane tradicionale midis treguesit (forma gjuhësore ose simboli) dhe tregimit (koncepti ose kuptimi që ai përfaqëson). Ai argumenton se kjo marrëdhënie nuk është e fiksuar dhe kuptimeve u shtyhet vazhdimisht dhe ndryshojnë nga një interpretim në tjetrin.
# Différance: Derrida prezanton konceptin e "différance" (një lojë me fjalët franceze "différer" dhe "différence") për të theksuar natyrën dyfishe të gjuhës. Différance sugjeron se gjuha si defon gjithmonë kuptimin, duke treguar përtej vetes së saj, dhe mundëson dallimet përmes ndryshimeve. Ajo tregon shtyrjen e përsëritur dhe dallimin e kuptimeve.
# Gjurma dhe Mungesa: Derrida thekson rolin e "gjurmas" në shenjifikim. Gjurma përmend idenë se çdo shenjë mbart me vete mungesën e shenjave të tjera dhe kuptimi dallohet përmes ndërveprimit të këtyre gjurmave. Mungesa e shenjave të tjera është po aq e rëndësishme sa prania e vetë shenjës.
# Oppozitat binare: Derrida vë në dyshim mbështetjen në opozitat binare në semiotikën tradicionale, si prania/mungesa, e mira/e keqja, ose fjalimi/shkrimi. Ai argumenton se këto opozita nuk janë të qëndrueshme dhe kuptimi është gjithmonë në lëvizje, pasi secili term mbështetet në dhe i referohet kundërshtarit të tij.
# Konteksti dhe Iterueshmëria: Derrida thekson rëndësinë e kontekstit dhe iterueshmërisë në kuptimin e shenjave. Shenjat fitojnë kuptim përmes përsëritjes së tyre dhe rikontekstualizimit në kontekste dhe diskurse të ndryshme. Kjo çon në një kuptim se shenjat nuk janë entitete të fiksuara, por nënheqëse ndaj rëinterpretimit dhe rikonfigurimit.
# Dekonstruksioni: Përqasjeja dekonstruktive e Derridës ndaj semiotikës përfshin shqyrtimin dhe nënminimin e strukturave hierarkike, dualizmave dhe kuptimeve të fiksuara brenda teksteve. Dekonstruksioni synon të zbulojë kontradiktat, tensionet dhe paragjykimet e fshehura në gjuhë dhe tekste, duke hapur mundësi alternative interpretimi dhe perspektivash.
Është e rëndësishme të theksohet se semiotika e Derridës është e fashuar me projektin e tij filozofik më të gjerë të dekonstruksionit, që shtrihet përtej vetëm semiotikës. Për approach-i i tij ndaj semiotikës Derrida sfidon teoritë tradicionale dhe hap mundësi të reja për të kuptuar gjuhën, kuptimin dhe interpretimin.
Ndoshta pohimi më i cituar dhe më i famshëm i Derridës,<ref name="Royle04p62"/> i cili shfaqet në një ese mbi [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]] në librin e tij ''të Gramatologjisë'' (1967),<ref name="Derrida67p158">Derrida (1967), ''Of Grammatology'', Part II ''Introduction to the "Age of Rousseau,"'' section 2 ".</ref> është pohimi se "nuk ka asnjë jashtë kontekstit" ( {{Lang|fr|il n'y a pas de hors-texte}}).<ref name="Derrida67p158" /> Kritikët e Derridës janë akuzuar shpesh se e kanë përkthyer gabim frazën në frëngjisht për të sugjeruar se ai kishte shkruar " {{Lang|fr|Il n'y a rien en dehors du texte}}</link> " ("Nuk ka asgjë jashtë tekstit") dhe për ta shpërndarë gjerësisht këtë përkthim për të bërë të duket se Derrida po sugjeron se nuk ekziston asgjë përveç fjalëve.<ref name="Afterword88P136">Derrida (1988) ''Afterword'', p. 136.</ref><ref name="Reilly05">Reilly, Brian J. (2005) ''Jacques Derrida'', in Kritzman (2005), p. 500.</ref><ref name="Coward90">[[Harold Coward|Coward, Harold G.]] (1990) [https://books.google.com/books?id=JtyqhtCW7jQC ''Derrida and Indian philosophy''], pp. 83, 137.</ref><ref name="Pidgen90">Pidgen, Charles R. (1990) ''On a Defence of Derrida'', in [https://books.google.com/books?id=M71ZAAAAMAAJ ''The Critical review''] (1990), Issues 30–32, pp. 40–41.</ref><ref name="wpost04Sullivan">Sullivan, Patricia (2004), [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A21050-2004Oct9.html ''Jacques Derrida Dies; Deconstructionist Philosopher''], in ''[[Washington Post]]'', 10 October 2004, p.</ref>
=== Punimet e hershme ===
Derrida filloi karrierën e tij duke shqyrtuar kufijtë e [[Fenomenologjia (filozofi)|fenomenologjisë]] . Dorëshkrimi i tij i parë i gjatë akademik, i shkruar si një disertacion për {{Lang|fr|diplôme d'études supérieures}}</link> dhe dorëzuar në 1954, kishte të bënte me punën e Edmund Husserl .<ref>The dissertation was eventually published in 1990 with the title {{Lang|fr|Le problème de la genèse dans la philosophie de Husserl}}.</ref> Gary Banham ka thënë se disertacioni është "në shumë aspekte interpretimi më ambicioz i Derridës me Husserl-in, jo vetëm për sa i përket numrit të veprave të trajtuara, por edhe për sa i përket natyrës së fokusuar jashtëzakonisht të hetimit të tij".<ref>{{Cite journal|last=Banham|first=Gary|date=1 janar 2005|title=The Problem of Genesis in Husserl's Philosophy, by Jacques Derrida|journal=Journal of the British Society for Phenomenology|volume=36|issue=1|pages=99–101|doi=10.1080/00071773.2005.11007469|issn=0007-1773}}</ref> Në vitin 1962 ai botoi ''Origjinën e Gjeometrisë së Edmund Husserl: Një hyrje'', e cila përmbante përkthimin e tij të esesë së Husserl-it. Shumë elementë të mendimit të Derridës ishin tashmë të pranishëm në këtë vepër. Në intervistat e mbledhura në ''Pozicione'' (1972), Derrida tha:
Derrida së pari mori vëmendje të madhe jashtë Francës me leksionin e tij, "Struktura, shenja dhe loja në diskursin e Shkencave Njerëzore", mbajtur në Universitetin Johns Hopkins në 1966 (dhe më pas u përfshi në ''Shkrimi dhe Diferenca'' ). Konferenca në të cilën u dorëzua ky punim kishte të bënte me strukturalizmin, atëherë në kulmin e ndikimit të tij në Francë, por sapo filloi të fitonte vëmendje në Shtetet e Bashkuara. Derrida ndryshonte nga pjesëmarrësit e tjerë nga mungesa e përkushtimit të tij të qartë ndaj strukturalizmit, duke qenë tashmë kritik ndaj lëvizjes. Ai vlerësoi arritjet e strukturalizmit, por gjithashtu mbajti rezerva për kufizimet e tij të brendshme;<ref>Jacques Derrida, "Structure, Sign, and Play in the Discourse of the Human Sciences," in ''[[Writing and Difference]]'', trans.</ref> kjo ka bërë që akademikët amerikanë të etiketojnë mendimin e tij si një formë post-strukturalizmi .<ref name="Bensmaia05">Bensmaïa, Réda, "Poststructuralism", in Kritzman (2005), pp. 92–93.</ref><ref name="Poster88">Poster (1988), pp. 5–6.</ref><ref>
{{Quote|... the entire history of the concept of structure, before the rupture of which we are speaking, must be thought of as a series of substitutions of centre for centre, as a linked chain of determinations of the centre. Successively, and in a regulated fashion, the centre receives different forms or names. The history of [[metaphysics]], like the history of the West, is the history of these [[metaphor]]s and [[metonymy|metonymies]]. Its matrix ... is the determination of [[Being]] as ''presence'' in all senses of this word. It could be shown that all the names related to fundamentals, to principles, or to the centre have always designated an invariable presence – ''[[eidos (philosophy)|eidos]]'', ''[[archē]]'', ''[[Telos (philosophy)|telos]]'', ''[[energeia]]'', ''[[ousia]]'' (essence, existence, substance, subject), ''[[aletheia|alētheia]]'', transcendentality, consciousness, God, man, and so forth.|"Structure, Sign and Play" in ''Writing and Difference'', p. 353.}}</ref>
Efekti i punimit të Derridës ishte i tillë që në kohën kur u botuan punimet e konferencës në vitin 1970, titulli i koleksionit ishte bërë ''Kontradikta strukturaliste'' . Konferenca ishte gjithashtu ku ai u takua me Paul de Man, i cili do të ishte një mik i ngushtë dhe burim debatesh të mëdha, si dhe ku u takua për herë të parë me psikoanalistin francez [[Jacques Lacan]], me veprën e të cilit Derrida kishte një marrëdhënie të përzier.
=== Debati i fenomenologjisë kundër strukturalizmit (1959) ===
Në fillim të viteve 1960, Derrida filloi të fliste dhe të shkruante publikisht, duke trajtuar debatet më aktuale në atë kohë. Një nga këto ishte lëvizja e re dhe gjithnjë e më në modë e strukturalizmit, e cila po favorizohej gjerësisht si pasardhëse e qasjes së [[Fenomenologjia (filozofi)|fenomenologjisë]], e cila ishte nisur nga Husserl gjashtëdhjetë vjet më parë. Mendimi kundërthënës i Derridës për këtë çështje, në një konferencë të shquar ndërkombëtare, ishte aq ndikues saqë e riformuloi diskutimin nga një festë e triumfit të strukturalizmit në një "debat fenomenologji kundër strukturalizmit".
Fenomenologjia, siç parashikohet nga Husserl, është një metodë e kërkimit filozofik që hedh poshtë paragjykimet racionaliste që ka dominuar mendimin perëndimor që nga [[Platoni]] në favor të një metode të vëmendjes reflektuese që zbulon "përvojën e jetuar" të individit; për ata me prirje më fenomenologjike, qëllimi ishte të kuptonin përvojën duke kuptuar dhe përshkruar gjenezën e saj, procesin e daljes së saj nga një origjinë ose ngjarje.<ref>{{Citation|last=Smith|first=David Woodruff|title=Phenomenology|date=2018|url=https://plato.stanford.edu/archives/sum2018/entries/phenomenology/|work=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Summer 2018|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=20 qershor 2021}}</ref> Për strukturalistët, ky ishte një problem i rremë dhe "thellësia" e përvojës në fakt mund të ishte vetëm një efekt i strukturave që nuk janë në vetvete eksperimentale.<ref>{{Cite web|last=Poythress|first=Vern S.|date=31 maj 2012|title=Philosophical Roots of Phenomenological and Structuralist Literary Criticism|url=https://frame-poythress.org/philosophical-roots-of-phenomenological-and-structuralist-literary-criticism/|url-status=live|access-date=20 qershor 2021|website=The Works of John Frame & Vern Poythress}}</ref>
=== 1967–1972 ===
Interesat e Derridës i kaluan kufijtë disiplinorë dhe njohuritë e tij për një gamë të gjerë materialesh të larmishme u pasqyruan në tre përmbledhjet e punës të botuara në 1967: ''Fjalimi dhe fenomenet'', ''Of Grammatology'' (fillimisht dorëzuar si {{Lang|fr|[[Doctorat de spécialité]]}}</link> teza nën Maurice de Gandillac ),<ref name="Schrift p. 120">Alan D. Schrift (2006), ''Twentieth-Century French Philosophy: Key Themes and Thinkers'', Blackwell Publishing, p. 120.</ref> dhe ''Shkrimi dhe Diferenca'' .<ref name="67RonseP4">Derrida (1967) interview with Henri Ronse, pp. 4–5: "[''Speech and Phenomena''] is perhaps the essay which I like most.</ref>
Në disa raste, Derrida e ka pranuar borxhin e tij ndaj Husserl-it dhe [[Martin Heidegger|Heidegger-it]] dhe ka deklaruar se pa ta ai nuk do të kishte thënë asnjë fjalë të vetme.<ref name="67RonseP8">Derrida (1967) interview with Henri Ronse, p. 8.</ref><ref name="LetterJap">On the influence of Heidegger, Derrida claims in his "Letter to a Japanese Friend" (''Derrida and différance'', eds.</ref> Ndër pyetjet e bëra në këto ese janë "Çfarë është 'kuptimi', cilat janë marrëdhëniet e tij historike me atë që supozohet se identifikohet nën rubrikën 'zëri' si vlerë e pranisë, pranisë së objektit, pranisë së kuptimit në ndërgjegje, vetë- prania në të ashtuquajturin të folur të gjallë dhe në vetëdijen?"<ref name="67RonseP4" /> Në një ese tjetër në ''Shkrimi dhe Diferenca'' me titull "Dhuna dhe metafizika: Një ese mbi mendimin e Emmanuel Levinas", dalin rrënjët e një teme tjetër kryesore në mendimin e Derridës: Tjetri në kundërshtim me të njëjtin<ref>Derrida, J. Violence and Metaphysics: An Essay on the Thought of Emmanuel Levinas, ''Writing and Difference''.</ref> "Analiza dekonstruktive privon të tashmen. e prestigjit të saj dhe e ekspozon atë ndaj diçkaje ''tout autre'', "tërësisht tjetër", përtej asaj që është e parashikueshme nga e tashmja, përtej horizontit të "të njëjtës"".<ref name="Caputo97P42">Caputo (1997), p. 42.</ref> Përveç Rousseau, Husserl, Heidegger dhe Levinas, këta tre libra diskutuan dhe/ose u mbështetën në veprat e shumë filozofëve dhe autorëve, duke përfshirë gjuhëtarin [[Ferdinand de Saussure|Saussure]],<ref>''Linguistics and Grammatology'' in ''Of Grammatology'', pp. 27–73.</ref> [[Georg Vilhelm Fridrih Hegel|Hegel]],<ref name="FromRestricted">"From Restricted to General Economy: A Hegelianism without Reserve" in ''Writing and Difference''.</ref> [[Michel Foucault|Foucault]],<ref name="Cogitothe">"Cogito and the History of Madness" in ''Writing and Difference''.</ref> Bataille,<ref name="FromRestricted" /> .<ref name="FromRestricted" /> [[Rëne Dekart|Descartes]],<ref name="Cogitothe" /> antropologu Lévi-Strauss,<ref>''The Violence of the Letter: From Lévi-Strauss to Rousseau'' in ''Of Grammatology'', pp. 101–140.</ref><ref>"Structure, Sign, and Play in the Discourse of the Human Sciences" in ''Writing and Difference''</ref> paleontologu Leroi-Gourhan,<ref>''Of Grammatology'', pp. 83–86.</ref> psikoanalisti [[Sigmund Freud|Freud]],<ref>"Freud and the Scene of Writing" in ''Writing and Difference''.</ref> dhe shkrimtarë si Jabès<ref>"Edmond Jabès and the Question of the Book" and "Ellipsis" in ''Writing and Difference'', pp. 64–78 and 295–300.</ref> dhe Artaud .<ref>"La Parole soufflée" and "The Theater of Cruelty and the Closure of Representation" in ''Writing and Difference''.</ref>
Ky koleksion me tre libra të botuar në vitin 1967 përpunoi kuadrin teorik të Derridës. Derrida përpiqet t'i afrohet vetë zemrës së traditës intelektuale perëndimore, duke e karakterizuar këtë traditë si "një kërkim për një qenie transcendentale që shërben si origjinë ose garantues i kuptimit". Përpjekja për të "bazuar marrëdhëniet kuptimore përbërëse të botës në një shembull që vetë qëndron jashtë çdo marrëdhënieje" u referua nga Heidegger si logocentrizëm, dhe Derrida argumenton se sipërmarrja filozofike është ''në thelb'' logocentrike,<ref name="Lamont87">{{Cite journal|last=Lamont|first=Michele|date=nëntor 1987|title=How to Become a Dominant French Philosopher: The Case of Jacques Derrida|url=https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4|journal=American Journal of Sociology|volume=93|issue=3|pages=584–622|doi=10.1086/228790|jstor=2780292|access-date=16 korrik 2023|archive-date=16 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230716205917/https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4|url-status=dead}}</ref> dhe se kjo është një [[Paradigma|paradigmë]] . trashëguar nga judaizmi dhe helenizmi .<ref name="Borody98" /> Ai nga ana e tij e përshkruan logocentrizmin si falokratik, patriarkal dhe maskulinist .<ref name="Borody98" /><ref>[[Hélène Cixous]], [[Catherine Clément]] [1975] ''La jeune née''.</ref> Derrida kontribuoi në "kuptimin e disa presupozimeve dhe paragjykimeve të fshehura thellësisht filozofike në [[Kultura perëndimore|kulturën perëndimore]] ",<ref name="Borody98">[http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/ Wayne A. Borody] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111102140336/http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/ |date=2 nëntor 2011 }} (1998), pp. 3, 5, [http://kenstange.com/nebula/feat013/feat013.html "Figuring the Phallogocentric Argument with Respect to the Classical Greek Philosophical Tradition"].</ref> duke argumentuar se e gjithë tradita filozofike mbështetet në kategori arbitrare dikotomike (të tilla si të shenjta/profane, [[Shenja (semiotikë)|shenjues/shënjuar]], mendje/trup ) dhe se çdo tekst përmban hierarki të nënkuptuara, "me anë të të cilave një rend i imponohet realitetit dhe me anë të të cilit ushtrohet një shtypje e hollë, pasi këto hierarki përjashtojnë, nënshtrojnë dhe fshehin kuptimet e ndryshme të mundshme".<ref name="Lamont87" /> Derrida i referohet procedurës së tij për zbulimin dhe prishjen e këtyre dikotomive si dekonstruksion i kulturës perëndimore.<ref>{{Cite web|last=Reynolds|first=Jack|title=Jacques Derrida (1930—2004)|url=https://iep.utm.edu/derrida/|url-status=live|access-date=20 qershor 2021|website=Internet Encyclopedia of Philosophy}}</ref>
Në vitin 1968, ai botoi esenë e tij me ndikim " Farmacia e Platonit " në revistën franceze ''Tel Quel'' .<ref name="Graff93">Graff (1993).</ref> Kjo ese u mblodh më vonë në ''Përhapja'', një nga tre librat e botuar nga Derrida në 1972, së bashku me përmbledhjen e eseve ''Margins of Philosophy'' dhe koleksionin e intervistave të titulluar ''Pozicione''. "Dissemination" (Shqip: "Diseminimi") është një nga veprat kryesore të Jacques Derridës, botuar për herë të parë në vitin 1972. Ky libër, i shkruar në stilin karakteristik të Derridës, trajton temat e gjuhësisë, tekstit, semiotikës, dhe dekonstruksionit.
"Diseminimi" shqyrton idenë se tekstit nuk mund t'i përcaktojmë një kuptim të qartë dhe të fiksuar. Derrida ndërthur kritikën e tij ndaj traditës filozofike dhe semiotike me një analizë të thelluar të tekstit. Ai shfaq sfidat që lindin nga përpjekjet për të zbuluar një kuptim të saktë dhe të përshtatshëm në tekst, duke theksuar mungesën e një qendre të qartë në të cilën të gjitha kuptime mund të merren në dorë.
Përmes përdorimit të strategjive dekonstruktive, Derrida hyn në rrënjën e tekstualitetit, tregon kontradiktat dhe tensionet brenda tij, dhe tregon se si shenjat dhe kuptime janë të hapura për interpretim të ndryshëm. Libri shpalos idenë e "différance", një term kyç i Derridës që paraqet një ndërthurje të shtyrjes dhe dallimit në gjuhë dhe tekste. Différance thekson që kuptimeve u shtyhet vazhdimisht dhe ndryshojnë nga një interpretim në tjetrin.
=== 1973–1980 ===
Në periudhën midis vitit 1973 dhe 1980, Jacques Derrida botoi një seri të veprave të rëndësishme, që vazhduan të ndikojnë thellësisht në studimet filozofike dhe kritikën kulturore. Këtu janë disa nga këto vepra:
# "Speech and Phenomena" (1973, "Fjalimi dhe Fenomeni"): Ky libër trajton marrëdhënien midis fjalimit dhe perceptimit në traditën fenomenologjike. Derrida vë në dyshim idenë se fjalimi mund të përfaqësojë në mënyrë të saktë perceptimin dhe objektet, duke sugjeruar se ka një mungesë themelore në marrëdhënien midis tyre.
# "Of Grammatology" (1974, "Për Gramatologjinë"): Kjo vepër është një ndër tekstet më të njohura të Derridës. Ajo shqyrton rolin e gjuhës dhe shkrimit në filozofi dhe kritikën kulturore. Derrida thekson se gramatologjia, si studimi i natyrës së shkrimit dhe sistemit të shenjave, shërben si mjet për të dekonstruktuar strukturat dhe hijeshitë tradicionale të mendimit.
# "The Post Card" (1980, "Kartolina"): Ky libër është një koleksion i tekstesh të ndryshme, ese, dhe letërash të Derridës. Ai shqyrton temat e letërsisë, epistolaritetit, dashurisë, dhe kohës. "The Post Card" përdor stilin e Derridës për të hulumtuar kuptimin dhe efektet e komunikimit dhe shkëmbimit të mesazheve.
# "Glas" (1974): Kjo vepër është një eksperiment me formën dhe strukturën e librit. Ajo përfshin dy sekcione paralele të shkruara në mënyra të ndryshme, duke ndërthurur poezi, ese, dhe kritikë. "Glas" analizon temat e autoritetit, hijeshisë, dhe hierarkisë në filozofi dhe letërsi.
# "Positions" (1972, "Pozicionet"): Kjo vepër përfshin një koleksion eseve të Derridës, të shkruara gjatë viteve 1969-1971. Ato trajtojnë temat e gjuhësisë, shkrimit, artit, dhe filozofisë. "Positions" ofron një pasqyrë të gjerë të ideve dhe kritikave të Derridës në një gamë të ndryshme temash.
Këto janë vetëm disa nga veprat e Derridës në periudhën midis vitit 1973 dhe 1980. Puna e tij në këto vite karakterizohet nga një analizë e thellë e gjuhësisë, tekstit, semiotikës, dhe dekonstruksionit, duke lënë gjurmë të rëndësishme në fushën e studimeve filozofike dhe kritikës së kulturës.
=== ''Mbi Shpirtit'' (1987) ===
Më 14 mars 1987, Derrida prezantoi në konferencën e CIPH-së me titull "Heidegger: Pyetje të hapura", një leksion i cili u botua në tetor 1987 si ''Of Spirit: Heidegger and the Question'' . Ai ndjek ndryshimin e rolit të ''[[Geist]]'' (shpirtit) përmes veprës së Heidegger-it, duke vënë në dukje se, në vitin 1927, "shpirti" ishte një nga termat filozofikë që Heidegger-i i vuri synimet për çmontimin e tij.<ref>Derrida (1989), ''Of Spirit'', pp. vii-1.</ref> Libri i tij lidhet në një sërë aspektesh me angazhimin e tij të gjatë me Heidegger-in (siç është "The Ends of Man" në ''Margins of Philosophy'', seminari i tij në Paris mbi kombësinë filozofike dhe nacionalizmin në mesin e viteve 1980 dhe esetë e botuara në anglisht si ''Geschlecht'' dhe ''Geschlecht II'' ).<ref>Derrida (1989), ''Of Spirit'', pp. 7, 11, 117–118.</ref> Ai konsideron "katër fije udhëzuese" të filozofisë Heideggeriane që formojnë "nyjën e këtij ''Geflecht'' [gërsheti]": "çështja e pyetjes", "thelbi i teknologjisë", "diskursi i kafshërisë" dhe "epokaliteti" ose "teleologjia e fshehur ose rendi narrativ".<ref>Derrida (1989), ''Of Spirit'', pp. 8–12.</ref>
=== Vitet 1990: tema politike dhe etike ===
Disa kanë argumentuar se puna e Derridës mori një "kthesë" politike dhe etike në vitet 1990. Tekstet e cituara si dëshmi e një kthese të tillë përfshijnë ''[[Force of Law|Forcën e Ligjit]]'' (1990), si dhe ''Spektrat e Marksit'' (1994) dhe ''Politikat e Miqësisë'' (1994). Disa i referohen ''Dhuratës së Vdekjes'' si dëshmi se ai filloi të aplikonte më drejtpërdrejt dekonstruksionin në marrëdhëniet midis etikës dhe fesë. Në këtë vepër, Derrida interpreton pasazhe nga Bibla, veçanërisht mbi [[Abrahami|Abrahamin]] dhe Sakrificën e Isakut<ref>Jack Reynolds, Jonathan Roffe (2004), ''[https://books.google.com/books?id=D7jq50nVzGAC Understanding Derrida]'', p. 49.</ref><ref>''Gift of Death'', pp. 57–72.</ref> dhe nga ''Frika dhe Dridhja'' e [[Søren Kierkegaard]] -it.
Leximet bashkëkohore të Derridës të Emmanuel Levinas, Walter Benjamin, Carl Schmitt, Jan Patočka, mbi tema të tilla si ligji, drejtësia, përgjegjësia dhe miqësia, patën një ndikim të rëndësishëm në fusha përtej filozofisë. Derrida dhe Dekonstruksioni ndikuan në estetikën, kritikën letrare, arkitekturën, teorinë e filmit, [[Antropologjia|antropologjinë]], sociologjinë, [[Historiografia|historiografinë]], ligjin, [[Psikoanaliza|psikanalizën]], teologjinë, [[Feminizmi|feminizmin]], studimet e homoseksualëve dhe lezbikeve dhe teorinë politike. Jean-Luc Nancy, [[Richard Rorty]], Geoffrey Hartman, Harold Bloom, Rosalind Krauss, Hélène Cixous, Julia Kristeva, Duncan Kennedy, Gary Peller, Drucilla Cornell, Alan Hunt, Hayden White, disa autorë të Muun Kopić janë ndikuar nga dekonstruksioni.
Derrida mbajti një eulogji në funeralin e Levinas, i botuar më vonë si ''Adieu à Emmanuel Lévinas'', një vlerësim dhe eksplorim i filozofisë morale të Levinas. Derrida përdori interpretimin e Bracha L. Ettinger -it të nocionit të feminitetit të Lévinas-it dhe transformoi përkatësisht leximin e tij të mëparshëm të kësaj teme.<ref>B. L. Ettinger in conversation with Emmanuel Lévinas, "Que dirait Eurydice?"</ref>
Derrida vazhdoi të prodhonte lexime të letërsisë, duke shkruar gjerësisht për Maurice Blanchot, [[Paul Celan]] dhe të tjerë.
Në vitin 1991 ai botoi ''titullin tjetër'', në të cilin ai diskutoi konceptin e identitetit (si në [[Identiteti kulturor|identitetin kulturor]], [[Panevropianizmi|identitetin evropian]] dhe identitetin kombëtar ), në emër të të cilit në Evropë janë lëshuar "dhunat më të këqija", "krimet e ksenofobia, racizmi, antisemitizmi, fanatizmi fetar apo nacionalist”.<ref>''The Other Heading'', pp. 5–6.</ref>
Në Konferencën Cerisy të vitit 1997, Derrida mbajti një fjalim dhjetë orësh mbi temën e "kafshës autobiografike" të titulluar Kafsha që Prandaj jam (Më shumë për t'u ndjekur) . Duke u angazhuar me pyetjet rreth ontologjisë së kafshëve jo-njerëzore, etikën e therjes së kafshëve dhe ndryshimin midis njerëzve dhe kafshëve të tjera, adresa është parë si fillimi i një "kthese të vonë të kafshëve" në filozofinë e Derridës, megjithëse vetë Derrida ka thënë se interesi i tij për kafshët janë të pranishme në shkrimet e tij më të hershme.<ref>Derrida (2008), 15.</ref>
=== ''Puna e zisë'' (1981–2001) ===
Duke filluar me "Vdekjet e Roland Barthes" në 1981, Derrida prodhoi një sërë tekstesh për zinë dhe kujtimin e shkaktuar nga humbja e miqve dhe kolegëve të tij, shumë prej tyre angazhime të reja me punën e tyre. ''Memoires for Paul de Man'', një seri leksionesh me gjatësi librash të prezantuara fillimisht në Yale dhe më pas në Irvine si Leksioni Wellek i Derrida-s, i ndjekur në 1986, me një rishikim në 1989 që përfshinte "Si tingujt e detit, thellë brenda një guacke: Paul de Lufta e Njeriut”. Përfundimisht, katërmbëdhjetë ese u mblodhën në ''The Work of Mourning'' (2001), i cili u zgjerua në botimin francez të 2003, ''Chaque fois unik, la fin du monde'' (fjalë për fjalë, "Unik çdo herë, fundi i botës"), për të përfshirë ese kushtuar Gérard Granel dhe Maurice Blanchot.
Në tetor 2002, në hapjen teatrale të filmit ''Derrida'', ai tha se në shumë mënyra ndihej gjithnjë e më i afërt me veprën e Guy Debord dhe se kjo afërsi shfaqet në tekstet e Derridës. Derrida përmendi, në veçanti, "çdo gjë që them për median, teknologjinë, spektaklin dhe "kritikën e shfaqjes", si të thuash, dhe tregjet - shndërrimi në spektakël i gjithçkaje dhe shfrytëzimi i spektakël."<ref name="Derrida02Q&A">Derrida (2002), Q&A session at Film Forum.</ref> Ndër vendet ku Derrida përmend ''spektaklin'', është një intervistë e vitit 1997 për nocionin e intelektualit.<ref name="Derrida 97 Intellectuels p39">{{Cite journal|last=Derrida|year=2005|title=Les Intellectuels|language=fr|pages=39–40}}</ref>
== Politika ==
Derrida u angazhua me një sërë çështjesh, lëvizjesh dhe debatesh politike gjatë gjithë karrierës së tij. Në vitin 1968, ai mori pjesë në protestat e majit 68 në Francë dhe u takua shpesh me Maurice Blanchot .<ref>Bennington (1991), p. 332.</ref> Megjithatë, ai shprehu shqetësimet për "kultin e spontanitetit" dhe euforinë antisindikale që ai vuri re.<ref name="Derrida91MagLitEwald">Derrida (1991) ''"A 'Madness' Must Watch Over Thinking"'', pp. 347–9.</ref> Ai gjithashtu regjistroi kundërshtimet e tij ndaj [[Lufta e Vietnamit|Luftës së Vietnamit]] në një leksion që mbajti në Shtetet e Bashkuara. Derrida nënshkroi një peticion kundër ligjeve të moshës së pëlqimit në 1977,<ref>{{Cite news|last=Henley|first=Jon|date=2001-02-23|title=Calls for legal child sex rebound on luminaries of May 68|work=[[The Guardian]]|location=Paris|url=https://www.theguardian.com/world/2001/feb/24/jonhenley|url-status=live|access-date=2019-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105034721/https://www.theguardian.com/world/2001/feb/24/jonhenley|archive-date=2019-11-05|quote="French law recognises in 12- and 13-year-olds a capacity for discernment that it can judge and punish," said a second petition signed by Sartre and De Beauvoir, along with fellow intellectuals Michel Foucault, Roland Barthes, Jacques Derrida; a leading child psychologist, Françoise Dolto; and writers Philippe Sollers, Alain Robbe-Grillet and Louis Aragon. "But it rejects such a capacity when the child's emotional and sexual life is concerned. It should acknowledge the right of children and adolescents to have relations with whomever they choose."}}</ref> dhe në 1981 ai themeloi shoqatën franceze Jan Hus për të mbështetur intelektualët disidentë çekë.<ref name="Powell06p151">Powell (2006), p. 151.</ref>
Në vitin 1981, Derrida u arrestua nga qeveria Çekosllovake për drejtimin e një konference pa autorizim dhe u akuzua për trafik droge, megjithëse ai pretendoi se droga i ishte vendosur atij. Ai u lirua me ndihmën e qeverisë [[François Mitterrand|Mitterrand]] dhe [[Michel Foucault]] .<ref>Jacques Derrida, "'To Do Justice to Freud': The History of Madness in the Age of Psychoanalysis," ''Resistances of Psychoanalysis'' (Stanford: Stanford University Press, 1998), pp. 70–71.</ref> Derrida ishte një avokat për çarmatimin bërthamor,<ref>Derrida, Jacques.</ref> protestoi kundër [[Aparteidi|aparteidit]] në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]] dhe u takua me intelektualë palestinezë gjatë një vizite në [[Jeruzalemi|Jerusalem]] në 1988. Ai gjithashtu kundërshtoi [[Dënimi me vdekje|dënimin me vdekje]] dhe u përfshi në fushatën për lirimin e Mumia Abu-Jamal.
Edhe pse Derrida nuk ishte i lidhur me asnjë parti politike deri në vitin 1995, ai mbështeti kandidaturën socialiste të [[Lionel Jospin]], pavarësisht dyshimeve për organizata të tilla.<ref>{{Cite book|last=Peeters|first=Benoît|title=Derrida: A Biography|url=https://archive.org/details/derridabiography0000peet|date=2013|publisher=Polity|location=Cambridge|page=[https://archive.org/details/derridabiography0000peet/page/234 234]}}</ref> Në zgjedhjet presidenciale franceze të vitit 2002, ai refuzoi të votonte në balotazhin midis kandidatit të ekstremit të djathtë Jean-Marie Le Pen dhe të qendrës së djathtë [[Zhak Shirak]], duke përmendur mungesën e zgjedhjeve të pranueshme.<ref>{{Cite book|last=Peeters|first=Benoit|url=https://books.google.com/books?id=qXmrAAAAQBAJ&q=derrida%20and%20the%202002%20presidential%20election&pg=PT437|title=Derrida: A Biography|date=27 gusht 2013|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9780745663029|language=en}}</ref> Derrida kundërshtoi pushtimin e Irakut të vitit 2003 dhe u angazhua në rimendimin e politikës dhe vetë politikës brenda dhe përtej filozofisë. Ai u fokusua në të kuptuarit e implikimeve politike të nocioneve si përgjegjësia, arsyeja e shtetit, vendimi, sovraniteti dhe demokracia. Deri në vitin 2000, ai po teorizonte "demokracinë që do të vinte" dhe po mendonte për kufizimet e demokracive ekzistuese. </link>
== Ndikimet tek Derrida ==
Leximet vendimtare në adoleshencën e tij ishin Reveries e [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]] ''për një shëtitës të vetmuar'' dhe ''Rrëfimet'', ditari i [[André Gide]], ''La porte étroite'', ''Les nourritures terrestres'' dhe ''Imoralisti'' ;<ref name="TeenBooks" /> dhe veprat e [[Fridrih Niçe|Friedrich Nietzsche]] .<ref name="TeenBooks">Derrida (1989) ''This Strange Institution Called Literature'', pp. 35, 38–9.</ref> Fraza ''Familje, ju urrej!'' në veçanti, i cili e frymëzoi Derridën si adoleshent, është një varg i famshëm nga ''Les nourritures terrestres'' i Gide, libri IV.<ref>Gide's ''Les nourritures terrestres'', book IV: «Familles, je vous hais!</ref> Në një intervistë të vitit 1991, Derrida komentoi një varg të ngjashëm, gjithashtu nga libri IV i së njëjtës vepër Gide: "I urreja shtëpitë, familjet, të gjitha vendet ku njeriu mendon se do të gjejë prehje" ( ''Je haïssais les foyers, les familles, tous lieux où l'homme pense trouver un repos'' ).<ref>1991 Interview with [[Francois Ewald]] ''Wahn muß übers Denken wachen'' published in: Werner Kolk (Translator).</ref>
Ndikime [[Sigmund Freud|të]] tjera mbi Derrida janë [[Martin Heidegger]],<ref name="67RonseP8" /><ref name="LetterJap" /> [[Platoni]], [[Søren Kierkegaard]], Alexandre Kojève, Maurice Blanchot, Antonin Artaud, Roland Barthes, Georges Bataille, Edmund Husserl, [[Ferdinand de Saussure|Emmanuel]] Lévinas, [[Karl Marksi|Ferdinand de Marundure]], Claude Lévi-Strauss, [[Xhejms Xhois|James Joyce]], [[Samuel Beckett]], [[J. L. Austin|JL Austin]]<ref name="Afterword88P130" /> dhe Stéphane Mallarmé .<ref>{{Cite book|last=Pearson|first=Roger|url=https://books.google.com/books?id=fPYL_NP-wskC&q=derrida%20and%20St%C3%A9phane%20Mallarm%C3%A9.&pg=PA217|title=Stéphane Mallarmé|date=15 maj 2010|publisher=Reaktion Books|isbn=9781861897275|pages=217|language=en}}</ref>
Libri i tij, ''Adieu à Emmanuel Lévinas'', zbulon mentorimin e tij nga ky filozof dhe studiues talmudik, i cili praktikoi takimin fenomenologjik me Tjetrin në formën e Fytyrës, e cila urdhëroi reagimin njerëzor.<ref>{{Cite journal|last=Silverman|first=Hugh|date=pranverë 2007|title=Tracing Responsibility: Levinas between Merleau-Ponty and Derrida|url=https://www.researchgate.net/publication/49244472|journal=Journal of French Philosophy|volume=17|pages=88–89|via=ResearchGate}}</ref> Përdorimi i dekonstruksionit për të lexuar tekste hebraike - si [[Talmudi]] - është relativisht i rrallë, por kohët e fundit është tentuar.<ref>Dal Bo (2019).</ref>
== Bashkëmoshatarët dhe bashkëkohësit ==
Miqtë filozofikë, aleatët, studentët dhe trashëgimtarët e mendimit të Derridës përfshijnë Paul de Man, [[Jean-François Lyotard]], [[Michel Foucault]], Louis Althusser, Emmanuel Levinas, Maurice Blanchot, [[Gilles Deleuze]], Jean -Luc Nancy, Philippetheman ., Hélène Cixous, Bernard Stiegler, Alexander García Düttmann, Joseph Cohen, Geoffrey Bennington, Jean-Luc Marion, Gayatri Chakravorty Spivak, Raphael Zagury-Orly, Jacques Ehrmann, Avital Ronedi M Butthlerne , sto Laclau, Samuel Weber, Catherine Malabou dhe Claudette Sartiliot.
=== Nancy dhe Lacoue-Labarthe ===
Jean-Luc Nancy dhe Philippe Lacoue-Labarthe ishin ndër studentët e parë të Derridës në Francë dhe vazhduan të bëhen filozofë të njohur dhe të rëndësishëm në vetvete. Pavarësisht nga dallimet e tyre të konsiderueshme në temë, dhe shpesh edhe në një metodë, ata vazhduan ndërveprimin e tyre të ngushtë me njëri-tjetrin dhe me Derridën, që nga fillimi i viteve 1970.
=== Michel Foucault ===
Kritika e Derridës ndaj [[Michel Foucault|Foucault]] shfaqet në esenë ''Cogito dhe Historia e Çmendurisë'' (nga ''Shkrimi dhe Diferenca'' ). Ajo u dha për herë të parë si një leksion më 4 mars 1963, në një konferencë në ''Kolegjin filozofik'' të Wahl -it.<ref name="Powell06p34-5">Powell (2006), pp. 34–5.</ref>Dy burrash nuk kishin shoqeri me.
Në një shtojcë të shtuar në botimin e vitit 1972 të ''Historisë së çmendurisë'' së tij, Foucault kundërshtoi interpretimin e Derridës për veprën e tij dhe e akuzoi Derridën se praktikonte "një pedagogji të vogël të përcaktuar historikisht [...] që i mëson studentit se nuk ka asgjë jashtë teksti [. . . ]. Një pedagogji që në mënyrë të anasjelltë i jep zërit të mjeshtrave atë sovranitet të pafund që i lejon atij të rithasë tekstin pafundësisht."<ref>Foucault, Michel, ''History of Madness'', ed.</ref> Sipas historianit Carlo Ginzburg, Foucault mund të ketë shkruar ''Rendi i Gjërave'' (1966) dhe ''Arkeologjia e Dijes'' pjesërisht nën stimulimin e kritikës së Derridës.<ref name="GinzburgNihilism">Carlo Ginzburg [1976], ''Il formaggio e i vermi'', translated in 1980 as ''[https://books.google.com/books?id=4IUREWq_o3MC The Cheese and the Worms: The Cosmos of a Sixteenth-Century Miller]'', trans.</ref> Carlo Ginzburg e etiketoi shkurtimisht kritikën e Derridës në ''"Cogito and the History of Madness"'', si "kundërshtime të lehta, nihiliste", pa dhënë argumente të mëtejshme.<ref name="GinzburgNihilism" />
== Kritika ==
=== Kritika nga marksistët ===
Në një punim të titulluar ''Ghostwriting'',<ref name="Spivak 1995">{{Cite journal|last=Spivak|first=Gayatri Chakravorty|year=1995|title=Ghostwriting|url=https://archive.org/details/sim_diacritics_summer-1995_25_2/page/64|journal=Diacritics|volume=25|issue=2|pages=64–84|doi=10.2307/465145|jstor=465145}}</ref> Gayatri Chakravorty Spivak —përkthyesi i ''De la grammatologie'' ( ''I Grammatologjisë'' ) të Derridës në anglisht — kritikoi kuptimin e Derridës për Marksin.<ref>|Jacques Derrida|Marx & Sons|{{Cite book|title=Ghostly Deamarctations: A Symposium On Jacques Derrida's "Specters of Marx"|publisher=Verso|others=chapter by Jacques Derrida|year=2008|isbn=9781844672110|editor-last=Sprinker|editor-first=Michael|location=London|page=223|chapter=Chapter 10: Marx & Sons|chapter-url=https://books.google.com/books?id=g7zGmaggvesC}}</ref> Duke komentuar mbi ''Spektret e Marksit'' të Derrida-s, Terry Eagleton shkroi: "Drejtësia është e rrënjosur në vetë shkronjën e këtij libri, pasi një pyetje retorike e përkulur në mënyrë teatrale bie fort në thembrat e një tjetri në një sintaksë të lodhshme, e cila është e hapur ndaj parodisë".<ref>{{Cite book|title=Ghostly Deamarctations: A Symposium On Jacques Derrida's "Specters of Marx"|publisher=Verso|others=chapter by Terry Eagleton|year=2008|isbn=9781844672110|editor-last=Sprinker|editor-first=Michael|location=London|pages=83–7|chapter=Chapter 5: Marxism without Marx|chapter-url=https://books.google.com/books?id=g7zGmaggvesC}}</ref>
Megjithëse Derrida iu drejtua Shoqatës Filozofike Amerikane në të paktën një rast në 1988,<ref>{{Cite journal|last=Garver|first=Newton|author-link=Newton Garver|year=1991|title=Derrida's language-games|url=https://archive.org/details/sim_topoi_1991-09_10_2/page/187|journal=Topoi|volume=10|issue=2|pages=187–98|doi=10.1007/BF00141339}}</ref> dhe u vlerësua shumë nga disa filozofë bashkëkohorë si [[Richard Rorty]], Alexander Nehamas,<ref>"Truth and Consequences: How to Understand Jacques Derrida," ''The New Republic'' 197:14 (5 October 1987).</ref> dhe Stanley Cavell, puna e tij është vlerësuar nga filozofë të tjerë analitikë. të tilla si John Searle dhe Willard Van Orman Quine,<ref name="DUlisse">J. E. D'Ulisse, ''[http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html Derrida (1930–2004)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310180410/http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html |date=10 mars 2016 }}'', ''New Partisan'', 24 December 2004.</ref> si pseudofilozofi ose [[Sofistët|sofistikë]] .
Disa [[Filozofia analitike|filozofë analitikë]] në fakt kanë pohuar, të paktën që nga vitet 1980, se vepra e Derridës "nuk është filozofi". Një nga argumentet kryesore që ata dhanë ishte pretendimi se ndikimi i Derridës nuk kishte qenë në departamentet e filozofisë amerikane, por në letërsinë dhe disiplinat e tjera [[Shkencat humane|të shkencave humane]] .<ref name="Lamont87"/><ref name="Hansson">Sven Ove Hansson {{Cite web|title=''Philosophical Schools''|url=http://www.infra.kth.se/phil/theoria/editorial721.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060718054747/http://www.infra.kth.se/phil/theoria/editorial721.htm|archive-date=18 korrik 2006|access-date=24 shkurt 2008}}</ref>
Në 1989-ën e tij ''Kontigjenca, Ironia dhe Solidariteti'', [[Richard Rorty]] argumenton se Derrida (veçanërisht në librin e tij, ''Kartolina: Nga Sokrati te Frojdi dhe përtej'', një pjesë e të cilit është një eksperiment në fiksion) përdor qëllimisht fjalë që nuk mund të përkufizohen ( p.sh. ''différance'' ), dhe përdor fjalë të përcaktueshme më parë në kontekste mjaft të larmishme për ta bërë të pamundur kuptimin, kështu që lexuesi nuk do të jetë kurrë në gjendje të kontekstualizojë vetveten letrare të Derridës. Rorty, megjithatë, argumenton se ky turbullim i qëllimshëm është i bazuar filozofikisht. Duke e ngatërruar mesazhin e tij, Derrida po përpiqet t'i shpëtojë projekteve naive, pozitive metafizike të paraardhësve të tij.<ref name="a">Rorty, Richard.</ref>
Roger Scruton shkroi në vitin 2004, "Ai është i vështirë për t'u përmbledhur sepse është e pakuptimtë. Ai argumenton se kuptimi i një shenje nuk zbulohet kurrë në shenjë, por shtyhet për një kohë të pacaktuar dhe se një shenjë nënkupton diçka vetëm për shkak të ndryshimit të saj nga diçka tjetër. Për Derridën, nuk ekziston një gjë e tillë si kuptimi - ai gjithmonë na shmanget dhe prandaj çdo gjë shkon."<ref name="The Guardian">{{Cite news|date=12 tetor 2004|title=Deconstructing Jacques|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/books/2004/oct/12/philosophy}}</ref>
Në lidhje me studimin dhe stilin e shkrimit të Derridës, [[Noam Chomsky]] shkroi: "Më dukej e tmerrshme bursa, e bazuar në keqlexime patetike; dhe argumenti, siç ishte, nuk arriti t'i afrohej llojeve të standardeve me të cilat jam njohur që nga fëmijëria. Epo, mbase kam humbur diçka: mund të jetë, por dyshimet mbeten, siç u përmend."<ref>{{Cite web|last=Chomsky|first=Noam|date=gusht 2012|title=Postmodernism?|url=http://zcomm.org/znetarticle/postmodernism-by-noam-chomsky/|access-date=27 shtator 2014|website=ZCommunications}}</ref>
Paul R. Gross dhe Norman Levitt kritikuan gjithashtu punën e tij për keqpërdorimin e termave dhe koncepteve shkencore në ''Supersticioni i lartë: E majta akademike dhe grindjet e saj me shkencën'' (1994).<ref>Paul R. Gross and Norman Levitt, ''Higher Superstition: The Academic Left and Its Quarrels With Science'' (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1994).</ref>
== Shiko gjithashtu ==
* [[Debati Gadamer-Derrida]]
* [[Diferenca (post-strukturalizmi)]]
== Punime hyrëse ==
* Adleman, Dan (2010) "Dekonstruktimi i Teorisë së Zhanrit Derridean" ( [http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240128021934/http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf |date=28 janar 2024 }} )
* Culler, Jonathan (1975) ''Poetika strukturaliste'' .
* Culler, Jonathan (1983) ''Mbi dekonstruksionin: Teoria dhe Kritika pas Strukturalizmit'' .
* Descombes, Vincent (1980) ''Filozofia moderne franceze'' .
* Deutscher, Penelope (2006) ''Si të lexoni Derrida'' ( ).
* Mark Dooley dhe Liam Kavanagh (2007) ''The Philosophy of Derrida'', Londër: Acumen Press, 2006; Montreal: McGill-Queen's University Press.
* Goldschmit, Marc (2003) ''Jacques Derrida, une introduction'' Paris, Agora Pocket, .
* Hill, Leslie (2007) [https://books.google.com/books?id=oWoAcsayEz8C ''Prezantimi i Kembrixhit te Jacques Derrida'']
* Jameson, Fredric (1972) ''The Prison-House of Language'' .
* Leitch, Vincent B. (1983) ''Kritika dekonstruktive: Një hyrje e avancuar'' .
* Lentricchia, Frank (1980) ''Pas kritikës së re'' .
* Moati Raoul (2009), Derrida/Searle, deconstruction et langage ordinaire
* Norris, Christopher (1987) ''Derrida'' ( ).
* Norris, Christopher (1982) ''Dekonstruksioni: Teoria dhe Praktika'' .
* Thomas, Michael (2006) ''Pritja e Derridës: Përkthimi dhe Transformimi'' .
* Wise, Christopher (2009) ''Derrida, Afrika dhe Lindja e Mesme'' .
== Linqe te jashtme ==
* Leonard Lawlor. [http://plato.stanford.edu/entries/derrida/ Hyrja në Enciklopedinë e Filozofisë Stanford]
* Gerry Coulter. [https://web.archive.org/web/20150321145951/http://www.ubishops.ca/baudrillardstudies/vol2_1/derrida.htm Kalimet: Duke e marrë Derridën seriozisht] . Vëllimi 2, Numri 1, Janar 2005
* John Rawlings. [http://prelectur.stanford.edu/lecturers/derrida/ ''Jacques Derrida''] Stanford Leksione Presidenciale në Shkencat Humane dhe Arte
* Jean-Michel Rabaté. Jacques Derrida </link> Udhëzuesi i Johns Hopkins për Teorinë e Letërsisë.
* Eddie Yeghiayan. Books and contributions to books (deri në 2001), Bibliografia dhe lista e përkthimeve
* [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf3q2nb26c Udhëzues për Dokumentet e Jacques Derrida.] Koleksione dhe Arkiva Speciale, Bibliotekat UC Irvine, Irvine, Kaliforni.
* [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/kt0n39q6th Udhëzues për regjistrimet video të Saffa Fathy të Leksioneve të Jacques Derrida.] Koleksione dhe Arkiva Speciale, Bibliotekat UC Irvine, Irvine, Kaliforni.
* [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8z60mrk Udhëzues për koleksionin Jacques Derrida Listserv.] Koleksione dhe Arkiva Speciale, Bibliotekat UC Irvine, Irvine, Kaliforni.
* Mario Perniola, [https://web.archive.org/web/20160414175449/http://www.marioperniola.it/site/dettagliotext.asp?idtexts=150 ''Duke kujtuar Derridën''], në "SubStance" (Universiteti i Kalifornisë), 2005, n.1, numri 106.
* Rick Roderick, [http://rickroderick.org/307-derrida-and-the-ends-of-man-1993/ ''Derrida dhe skajet e njeriut''], në "Vetja nën rrethim: Filozofia në shekullin e 20-të (1993)" (Universiteti i Teksasit, Austin).
== Referime ==
[[Kategoria:Epistemologë]]
[[Kategoria:Vdekje 2004]]
[[Kategoria:Lindje 1930]]
[[Kategoria:Faqe me adresa nga Wayback Machine që përdorin stampën e arkivës së rrjetit]]
[[Kategoria:Universiteti Harvardi]]
[[Kategoria:Hebrenj Francezë]]
[[Kategoria:Eseistë francezë]]
[[Kategoria:Filozofë francezë]]
[[Kategoria:Filozofë hebrenj]]
[[Kategoria:Aktivistë demokratikë]]
[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]
sanqf8a2qjh55d63ow2hqao9ea720x6
Diskutim:Jacques Derrida
1
337046
3043397
2892148
2026-09-18T11:35:05Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043397
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2570844 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111102140336/http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/ për lidhjen http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2023 17:32 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2636026 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190731010622/http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm për lidhjen http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2024 19:00 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2779535 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240128021934/http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf për lidhjen http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2025 05:32 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892147 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160310180410/http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html për lidhjen http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2026 10:26 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043396 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230716205917/https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4 për lidhjen https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:35 (CEST)
nzjr2keo8zf6ig2hredggocpk5twjfl
Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje
4
345381
3043288
3043054
2026-09-17T21:11:53Z
Leutrim.P
113691
/* Kërkesa në proces grisjeje */
3043288
wikitext
text/x-wiki
== Kërkesa në proces grisjeje ==
{{RC|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje}}
<templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" />
[[Kategoria:Wikipedia]]
<section begin="dritare" />
<!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mc-Atlantis}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Feja në trevat shqiptare}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gjendja kishtare në Shqipëri shek.XI - XIV}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mustafë Bytyçi}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Demonstratat shqiptare (Maqedoni)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajeti i Paralajmërimit}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Naxhije bint Velid}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pabarazia dhe religjioni}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hendbollistëve shqiptarë}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e lumenjve më të gjatë}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)}}
66p0fzlxy8jgoffufxpnn6wuh97po0h
3043311
3043288
2026-09-17T22:16:03Z
Leutrim.P
113691
/* Kërkesa në proces grisjeje */ - terheqje propozimesh, nuk qenka e udhes per disa raste te shtoheshin ketu se spaska permbajtje fare. Ose afatet jane nen 10vite e rendesia e ulet.
3043311
wikitext
text/x-wiki
== Kërkesa në proces grisjeje ==
{{RC|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje}}
<templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" />
[[Kategoria:Wikipedia]]
<section begin="dritare" />
<!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}-->
<!-- ________________________________________________________________________________________ -->
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mc-Atlantis}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Feja në trevat shqiptare}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gjendja kishtare në Shqipëri shek.XI - XIV}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mustafë Bytyçi}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajeti i Paralajmërimit}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}}
{{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)}}
5e8zj5qrldmor793pm5hq37qji4qjwa
Lufta e Dytë e Kappelit
0
349360
3043308
3040366
2026-09-17T21:54:13Z
Redaktor GLAM
167682
Higher resolution version of image
3043308
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Lufta e Dyte e Kappelit
| image = The battle of Kappel 1531 (88362511).jpg
| image_size = 300px
| caption = Lufta e Kappel, 11 Tetor 1531, nga [[Johann Stumpf (shkrimtar)|Johannes Stumpf]] (1548)
| partof = [[Luftat Europiane te Besimeve Fetare]]
| date = 9 Tetor – 20 Nentor 1531
| place = [Konfederata e vjeter Zvceriane]
| result = Fitore Katolike
| combatant1 = '''Katoliket'''<br>
* {{Flag|Uri}}
* [[File:Blutfahne.svg|15px]] [[Canton of Schwyz|Schwyz]]
* {{Flag|Zug}}
* {{Flag|Lucerne}}
* {{Flag|Unterwalden}}
| combatant2 = '''Protestantet'''<br>
* {{Flag|Zürich}}
* {{Flag|Bern}}
* [[File:Flag of Canton of Basel.svg|15px]] [[Canton of Basel|Basel]]
* {{Flag|Schaffhausen}}
| commander1 =
| commander2 =
| strength1 =
| strength2 =
| casualties1 =
| casualties2 =
}}
'''Lufta e Dytë e Kappelit''' ( {{Lang-de|Zweiter Kappelerkrieg}} ) ishte një konflikt i armatosur në 1531 midis [[Kantonet e Zvicrës|kantoneve]] katolike dhe protestante të Konfederatës së Vjetër Zvicerane gjatë Reformimit në Zvicër .
== Sfondi ==
[[Skeda:Tagsatzung1531.jpg|majtas|parapamje|250x250px| ''Tagsatzung'' i vitit 1531 në [[Baden (Zvicër)|Baden]] nuk arriti të ndërmjetësonte midis palëve (vizatimi i viteve 1790)]]
Paqja e përfunduar pas [[Lufta e Parë e Kappelit|Luftës së Parë të Kappelit]] dy vjet më parë kishte parandaluar një konfrontim të armatosur, por tensionet midis dy palëve nuk ishin zgjidhur dhe provokimet nga të dyja palët vazhduan, të nxitura veçanërisht nga Rrëfimi i Augsburgut të vitit 1530. Kantoni protestant i [[Kantoni Cyrih|Zyrihut]] dhe [[Huldrych Zwingli]], udhëheqësi i reformës zvicerane, i frikësoheshin një aksioni ushtarak nga Ferdinand I, Archduke i Austrisë dhe vëllai i tij [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Charles V, Perandori i Shenjtë Romak]] kundër protestantëve zviceranë, dhe pa pesë kantonet katolike të Zvicrës Qendrore ( [[Kantoni Lucernë|Luzern]], [[Kantoni Schwyz|Schwyz]], [[Kantoni Uri|Uri]], [[Kantoni Zug|Zug]] dhe Unterwalden ) si aleatë të mundshëm të dy sovranëve [[Hapsburgët|Habsburgë]] .<ref name="HDS">{{HDS|8903|Wars of Kappel|author=Helmut Meyer}}</ref> Përveç kësaj, partia katolike akuzoi Zyrihun për ambicie territoriale. Ndërsa Dieta Federale ( ''Tagsatzung'' ) kishte ndërmjetësuar me sukses në 1529, me këtë rast përpjekja dështoi, jo vetëm sepse Zwingli ishte i etur për të zbatuar Reformimin në të gjithë Konfederatën.<ref name="HDS" />
Që nga fillimi i vitit 1531, Zyrihu u kishte bërë thirrje pesë kantoneve katolike që të lejonin adhurimin protestant në territorin e tyre, por kjo u perceptua nga katolikët si një sulm ndaj pavarësisë së tyre dhe u refuzua.<ref name="HDS" /> Ndërkohë, ndërsa kantonet katolike refuzuan të ndihmonin Tre Ligat në [[Kantoni Graubünden|Grisons]] kundër Dukatit të Milanos gjatë Luftës Musso të Marsit-Prill 1531, Zyrihu e konsideroi menjëherë këtë një shkelje të kontratave midis Konfederatës dhe Tre Ligave dhe shpalli një [[Sanksionet ekonomike|embargo]] kundër pesë kantonet. Zyrihu i kërkoi aleatit të tij Bernës të nisë një ndërhyrje të përbashkët ushtarake, të cilën ajo e refuzoi.<ref name="HDS" /> Megjithatë, në maj 1531 të dy kantonet vendosën një [[Sanksionet ekonomike|embargo]] ushqimore kundër pesë kantoneve, duke penguar furnizimin me drithë dhe kripë.<ref name="HDS" /><ref name="History">{{Cite book|last=Acton|first=Baron John Emerich Edward Dalberg|url=https://books.google.com/books?id=57oYAAAAYAAJ&pg=PA337|title=The Cambridge modern history|publisher=University Press|year=1903|editor-last=A. W. Ward|location=Cambridge|access-date=12 janar 2012|editor-last2=G. W. Prothero|editor-last3=Stanley Leathes M.A.}}</ref> Pasi masa nuk i bëri presion katolikëve për lëshime, në shtator Berna sugjeroi heqjen e embargos, e cila shkaktoi tensione me Zyrihun.<ref name="HDS" />
== Kursi i luftës ==
Të shtyrë nga embargoja e ushqimit, më 9 tetor 1531 pesë kantonet katolike i shpallën luftë Zyrihut dhe vendosën ushtrinë e tyre kryesore në kufirin e Zugut me Zyrihun, afër Kappel am Albis .<ref name="HDS" /> Trupat e Zyrihut u mobilizuan shumë vonë dhe në mesditën e 11 tetorit, një ushtri prej rreth 2000 burrash u gjend vetëm kundër rreth 7000 ushtarëve nga pesë kantonet.<ref name="HDS" /> Pjesa më e madhe e trupave nga Zyrihu mbërritën vetëm pasdite, të paplota, në grupe të izoluara dhe të rraskapitura nga marshimi. Në orën 16, trupat katolike filluan një sulm dhe e shpartalluan armikun pas një rezistence të shkurtër.<ref name="HDS" /> Zyrihu pësoi rreth 500 të vrarë, mes tyre Zwingli, i cili kishte shoqëruar ushtrinë kryesore si kapelan ushtarak dhe trupi i të cilit ishte djegur si [[Herezia|heretik]] .<ref name="HDS" />
[[Skeda:Weckesser-Zwingli.png|parapamje|250x250px| ''Vdekja e Zwinglit në fushën e betejës në Kappel'', nga August Weckesser]]
Pas betejës së Kappelit, Berna dhe kantonet e tjera protestante i erdhën në ndihmë Cyrihut. Midis 15 dhe 21 tetorit, një ushtri protestante, e cila ishte shumë më e madhe se forcat armike, marshoi përmes luginës së Reuss deri në hyrje të [[Baar]], dhe trupat katolike u tërhoqën në Zugerberg .<ref name="HDS" /> Komanda Bernese dhe Zürcher u përpoqën më pas të përparonin përmes Sihlbrugg dhe [[Menzingen]] në mënyrë që të rrethonin armikun.<ref name="HDS" /> Manovra, e cila përfshinte rreth 5000 burra, u vonua për shkak të plaçkitjeve dhe mosdisiplinës së ushtarëve.<ref name="HDS" /> Në mbrëmjen e 23 tetorit, forcat e ekspeditës kishin arritur vetëm kodrën Gubel, afër Menzingen, ku u sulmua gjatë natës nga një forcë e vogël nga pesë kantonet dhe u detyrua të ikte pasi kishte pësuar viktima të rënda.<ref name="HDS" /><ref>{{HDS|7373|Zug|author=Peter Hoppe}}</ref>
Humbja e ripërtërirë çoi në rritjen e dezertimeve midis ushtrisë protestante, e cila u tërhoq poshtë luginës së Reuss në [[Bremgarten (AG)|Bremgarten]] më 3 nëntor.<ref name="HDS" /> Tërheqja i la të pambrojtura territoret e Zyrihut në bregun e majtë të [[Liqeni i Cyrihut|liqenit të Zyrihut]] dhe u lejoi trupave katolike të plaçkitnin zonën nga 6 deri më 8 nëntor.<ref name="HDS" /> Paaftësia ushtarake e kantonit i detyroi figurat kryesore si në qytetin e [[Zyrihu|Cyrihut]] ashtu edhe në fshat të shtyjnë për një marrëveshje paqeje të menjëhershme.<ref name="HDS" /> Nga fillimi i nëntorit, përfaqësuesit e kantoneve që qëndruan neutralë: ( [[Kantoni Solothurn|Soloturn]], [[Kantoni Fribourg|Freiburg]], [[Kantoni Glarus|Glarus]] dhe Appenzell ), si dhe diplomatë francezë, ishin përpjekur të ndërmjetësonin një zgjidhje paqeje.<ref name="HDS" /> Në përputhje me rrethanat ushtarake, Paqja e Dytë në Kappel ose ''Zweiter Landfrieden'' (Paqja e Dytë Territoriale), e cila u mbyll më 20 nëntor në fshatin Deinikon, afër Baar, doli të ishte e favorshme për katolikët.<ref name="HDS" />
== Pasojat ==
Heinrich Bullinger, i cili kishte qenë mësues në Kappel dhe që nga viti 1523 një mbështetës i hapur i Zwinglit, në kohën e luftës ishte pastor në Bremgarten. Pas betejës së Kappel, Bremgarten u rikthye ne katolik. Më 21 tetor, Bullinger iku në Zyrih me të atin dhe më 9 dhjetor u shpall pasardhësi i Zwinglit si udhëheqës i lëvizjes së Reformuar.<ref>{{HDS|10443|Heinrich Bullinger|author=Hans Ulrich Bächtold}}</ref>
Në pritje të parimit Cuius regio eius religio të Paqes së Augsburgut të vitit 1555, Paqja e Dytë e Kappelit konfirmoi të drejtën e çdo kantoni për të përcaktuar emërtimin e qytetarëve dhe nënshtetasve të tij, por favorizoi katolicizmin në territoret e përbashkëta të Konfederatës. Me restaurimin e Abacisë princërore të Saint Gall-it, ambiciet territoriale të Zyrihut në Zvicrën lindore morën fund. Traktati i paqes përcaktoi shpërbërjen e aleancës protestante. Ai gjithashtu lejoi komunat ose famullitë që tashmë ishin konvertuar të mbeten protestante. Vetëm vendet me rëndësi strategjike si Freiamt ose ato përgjatë rrugës nga Schwyz në luginën e Rhine në Sargans (dhe kështu në kalimet alpine në Grisons) u ri-katolizuan me forcë.
Një rezultat i traktatit - ndoshta i paparashikuar nga nënshkruesit e tij - ishte vendosja afatgjatë e bashkëjetesës fetare në disa territore nënshtetas të Zvicrës. Në të dy territoret e [[Thurgau|Thurgaut]] dhe [[Kantoni Aargau|Aargaut]], për shembull, kongregacionet katolike dhe protestante filluan të adhuronin në të njëjtat kisha, gjë që çoi në tensione dhe konflikte të mëtejshme gjatë shekujve XVI dhe XVII. Traktati konfirmoi gjithashtu të drejtën e çdo kantoni për të praktikuar besimin katolik ose të reformuar, duke përcaktuar kështu Konfederatën Zvicerane si një shtet me dy fe,<ref name="History" /> një përjashtim relativ në Evropën Perëndimore. Rezultati i luftës gjithashtu çimentoi emërtimet kryesore në secilin prej trembëdhjetë kantoneve të Konfederatës së Vjetër Zvicerane: pas vendbanimeve të mëvonshme në Glarus dhe Appenzell, shtatë kantone të plota dhe dy gjysmë mbetën katolike (Luzern, Uri, Schwyz, Unterwalden, Zug, Fribourg, Solothurn dhe gjysma e Glarus dhe Appenzell), ndërsa katër e dy gjysma u bënë protestante të reformuara zvicerane (Zürich, Bern, Bazel, Schaffhausen dhe gjysma e Glarus dhe Appenzell). Me përjashtim të Zvicrës Perëndimore, gjeografia fetare e vendit ka mbetur kryesisht e pandryshuar që nga Paqja e Dytë e Kappelit.<ref name="HDS" />
Një përpjekje e pasuksesshme e kantoneve protestante, veçanërisht Zyrihut, për të ndryshuar kushtet e bashkëjetesës konfesionale në 1656, Lufta e Parë e Villmergen, çoi në një riafirmim të status quo-së në ''Dritter Landfrieden'' (Paqja e Tretë Territoriale). Një luftë e dytë civile fetare në 1712, Lufta e Dytë e Vilmergenit, përfundoi me një fitore vendimtare protestante dhe rishikime të mëdha në Landfrieden të katërt të 1712.
2u4j5udutprb7vevrgxczkh3a62i8w6
Eparhia e Ungrës
0
352801
3043187
3031879
2026-09-17T13:04:19Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Eparchia di Lungro, versioni i datës 25 korrik 2026 (revizioni 151779044). Rishikim i artikullit ekzistues sqwiki "Eparhia e Ungrës": shtuar infobox-i (mungonte krejtësisht), tabela statistikore historike, citimi themelues i 1919-s, bibliografia, dy foto shtesë, dhe përditësuar shifrat demografike në ato të 2023-shit.
3043187
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox diocese
| name = Eparhia e Ungrës
| latin = Eparchia Lungrensis
| image = La Cattedrale di Lungro costruita nel 1721.jpeg
| coat = Stemma dell'Eparchia.jpeg
| map = Eparchia di Lungro degli Italo Albanesi.png
| country = [[Italia]]
| territory = [[Kalabria]]
| sui_iuris_church = [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe|Kisha Katolike Bizantine Italo-Arbëreshe]]
| rite = [[Liturgjia bizantine]]
| established = 13 shkurt 1919
| cathedral = [[Katedralja e Shën Kollit|Shën Kolli i Mirës]]
| patron = [[Nikolla i Mirës|Shën Kolli i Mirës]]
| bishop_title = eparku
| incumbent = Donato Oliverio
| population = 32.175
| catholics = 32.000
| catholics_percent = 99,5
| parishes = 30
| priests = 46
| language = shqipja, greqishtja koine
| website = www.eparchialungro.it
}}
[[Skeda:Episcopio dell Eparchia di Lungro - Chiesa Italo-Albanese.jpg|thumb|160px|Hyrja e Episkopisë.]]
[[Skeda:Collegio Sant'Adriano01.jpg|thumb|Kolegji Sant'Adriano në [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Corone]], pasardhës i Kolegjit Corsini të San Benedetto Ullano-s (1732)]]
[[Skeda:Cattedrale- Icona.jpeg|thumb|Kupola e katedrales së Ungrës, vepër e J. Droboniku-t dhe L. Prifti-t (1994–1996)]]
[[Skeda:Sbarco esuli albanesi in Italia.jpg|thumb|''Ardhja e refugjatëve nga Shqipëria'', kisha e Shën Athanasit të Madh, [[Shën Sofia|Santa Sofia d'Epiro]], vepër e N. Giannacaci-t (1976)]]
[[Skeda:Chiesa di Sant'Adriano e Natalia01.jpg|thumb|upright=0.4|Kambanorja e kishës së Shën Adrianit dhe Natalisë, San Demetrio Corone.]]
[[Skeda:Kishë e vogël e Shën Thanasit.jpg|thumb|upright=0.6|Kapela e Shën Athanasit të Madh, Santa Sofia d'Epiro, Kalabri.]]
'''Eparhia e Ungrës''' (latinisht: ''Eparchia Lungrensis'') është një seli e [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe|Kishës Bizantine Katolike në Itali]], e nënshtruar drejtpërdrejt Selisë së Shenjtë dhe pjesë e rajonit kishtar të Kalabrisë. Më 2023 kishte 32.000 të pagëzuar nga 32.175 banorë. Drejtohet nga eparku Donato Oliverio.
== Territori ==
Eparhia e Ungrës e shqiptarëve të Italisë kontinentale përfshin komunitetet italo-shqiptare që kanë mbetur besnike ritit tradicional fetar bizantino-grek, të shpërndara në 4 rajone të Italisë kontinentale dhe 5 provinca (Kozenca, Potenca, Bari, Leçe, Peskara), gjithsej 26 komunitete me 30 famulli:
* njëzet e pesë në komuna të provincës së Kozencës ([[Firmoza|Acquaformosa]], [[Kastërnexhi|Castroregio]], Castrovillari, [[Çifti, Kalabri|Civita]], Corigliano Calabro, Kozenca, [[Fallkunara|Falconara Albanese]], [[Ferma (Itali)|Firmo]], Frascineto, [[Ungra|Lungro]], [[Pllatëni|Plataci]], [[Shën Vasili|San Basile]], San Benedetto Ullano, San Cosmo Albanese, [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Corone]], [[Mbuzati|San Giorgio Albanese]], [[Shën Sofia|Santa Sofia d'Epiro]], [[Vakarici|Vaccarizzo Albanese]]);
* dy në komuna të provincës së Potencës ([[Shën Kostandini Arbëresh|San Costantino Albanese]], [[Shën Pali Arbëresh|San Paolo Albanese]]);
* një në një komunë të provincës së Peskarës (Villa Badessa, fraksion i Rosciano-s);
* një në komunën e Leçes (famullia e Shën Nikollës së Mirës);
* një në komunën e Barit (famullia e Shën Gjon Krisostomit).
Selia eparkiale është qyteti i [[Ungra|Lungro]]-s, ku ndodhet katedralja e Shën Kollit të Mirës.
Territori i eparhisë më larg nga Lungro është Villa Badessa (Peskara).<ref>{{Cite web|url=http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm|title=Villa Badessa di Rosciano (PE)|access-date=2008-07-08|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135842/http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm|url-status=dead|language=it}}</ref> Komunat shqiptare që praktikojnë ritin bizantin janë të integruara plotësisht në marrëdhënie ndërkulturore me kontekste të ndryshme territoriale të dioqezave të ritit latin.
Të lidhura me Eparhinë e Ungrës, ashtu si me Kishën Italo-Shqiptare në përgjithësi, janë famullitë ''ad personam'' ku ka emigruar kohët e fundit një numër i madh arbëreshësh: në Itali, në [[Torino]] (kisha e Shën Mikel Kryeengjëllit) dhe në [[Milano]] (kisha e Shën Varrit të Shenjtë,<ref>{{Cite web|url=http://www.acioc-milano.org/index.php|title=A.C.I.O.C Associazione Culturale Italiana per l'Oriente Cristiano. Sezione di Milano|access-date=2026-04-03|archive-date=2022-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331071603/http://www.acioc-milano.org/index.php|url-status=dead|language=it}}</ref> më parë në kishën e Shën Maurizio al Monastero Maggiore); në [[Argjentina]], në [[Buenos Aires]] (famullia e Shën Gjergjit);<ref>{{Cite web|url=http://www.eparchialungro.it/wd-annuario-enti/chiesa-di-san-giorgio-megalomartire-in-buenos-aires-argentina-4269/|title=Chiesa di San Giorgio Megalomartire in Buenos Aires (Argentina)|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jemi.it/index.php/emigrazione-jashte-katundit/notizie-per-gli-emigrati-arbereshe/in-america/1184-/722-il-vescovo-di-lungro-inaugura-la-canonica-della-chiesa-di-san-giorgio-a-buenos-aires--argentina|title=Il Vescovo di Lungro inaugura la canonica della Chiesa di San Giorgio a Buenos Aires – Argentina|language=it}}</ref> në [[Brazili]], në [[Rio de Zhaneiro]] (famullia italo-shqiptare katolike e Zonjës sonë Aparecida); në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], në [[Las Vegas]], Nevada (famullia e Kishës Katolike Greko-Bizantine së Zojës së Urtësisë).
Në Kozencë vepron seminari eparkial italo-shqiptar, dikur seminar i vogël në San Basile. Kolegji i parë për formimin e klerit shqiptar të ritit greko-bizantin ishte Kolegji Corsini i San Benedetto Ullano-s (1732), pasuar më vonë nga Kolegji Italo-Shqiptar Sant'Adriano në San Demetrio Corone, qendër e rëndësishme edhe për studimet historiko-letrare të shqiptarëve të Kalabrisë.
Të rëndësishme janë kontaktet historike kulturore e fetare me seminarin tjetër eparkial të [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet|Piana degli Albanesi]]-t. Për liceun-gjimnaz nxënësit priten në seminarin Benedikti XV në Grottaferrata dhe, për të përfunduar studimet universitare, në Kolegjin Papnor Grek të Shën Athanasit në Romë.
Në territorin eparkial janë të pranishme urdhra fetare të ritit lindor: kongregacioni i "Punëtoreve të Vogla të Zemrave të Shenjta",<ref>Më 1928, i bekuari Francesco Maria Greco nga Acri, themelues i Kongregacionit të Punëtoreve të Vogla të Zemrave të Shenjta — institut fetar i ritit bizantin mes shqiptarëve të Italisë — i kërkoi atit Placido De Meester, ieromonak benediktin dhe pedagog i Liturgjisë bizantine në Kolegjin Papnor Grek të Romës, të hartonte një katekizëm të vogël liturgjik për përgatitjen e murgeshave që do të dërgoheshin në qendrat italo-shqiptare. Më 1939 u shtyp botimi i dytë i "Katekizmit liturgjik të ritit bizantin italo-shqiptar" dhe më 2016 i treti, me 5 fletë shtesë, me rastin e lumnimit të imzot Greco.</ref> kongregacioni i murgeshave baziliane bija të Shën Makrinës, dhe murgjit bazilianë të Grottaferrata-s.
Gjuha më e përdorur në praktikat liturgjike është shqipja, historikisht gjithnjë në përdorim dhe bërë zyrtare e unifikuar për Kishën Italo-Shqiptare më 1968, ndërsa gjuha tjetër liturgjike e përdorur është greqishtja koine, siç ishte praktika tradicionale e kishave lindore para adoptimit më të fundit të gjuhëve "kombëtare".
== Historia ==
{{Blockquote|Besimtarët shqiptarë të ritit bizantin-grek, që banonin në Epir dhe në Shqipëri, të ikur disa herë nga sundimi i turqve, [...] u pritën me bujari të madhe [...] në tokat e Kalabrisë dhe të Siçilisë, duke ruajtur, siç ishte edhe e drejtë, zakonet dhe traditat e popullit të lashtë, në veçanti ritet e kishës së tyre, bashkë me të gjitha ligjet dhe zakonet që kishin trashëguar nga etërit e tyre dhe i kishin ruajtur me kujdes e dashuri të madhe përgjatë shekujve. Kjo mënyrë jetese e refugjatëve shqiptarë u miratua e u lejua me kënaqësi nga autoriteti papnor, aq sa ata, larg qiellit të tyre, gati e gjetën përsëri atdheun e tyre në tokën italiane [...].|Kushtetuta Apostolike "Catholici fideles", me të cilën më 13 shkurt 1919 Papa Benedikti XV themeloi Eparhinë e Ungrës për shqiptarët e Italisë kontinentale<ref>{{Cite web|url=https://docs.google.com/gview?url=www.dimarcomezzojuso.it/pubs/906/libro.pdf&embedded=true|title=L'Eparchia Italo-albanese di Lungro verso il I centenario|publisher=www.dimarcomezzojuso.it|access-date=2016-04-30|language=it}}</ref>.}}
Me diasporën e parë shqiptare në shekullin XV, shqiptarët në Itali ruajtën trashëgiminë e tyre etnike, gjuhësore, kulturore dhe shpirtërore lindore. Komunitetet shqiptare, për shkak të besimit të tyre, patën gradualisht konflikte dhe marrëdhënie të vështira me latinët, që dyshonin ndaj komuniteteve shqipfolëse. Në periudhën e parë, shqiptarët e Italisë varen ende nga Patriarkana e Ohrit dhe nga metropoliti ortodoks. Pas Koncilit të Trentos (1563), që caktoi hyrjen e komuniteteve arbëreshe nën juridiksionet latine, marrëdhëniet u ashpërsuan, dhe pati shumë kundërshti e keqkuptime me peshkopët latinë të kohës, që u përpoqën ta "latinizonin" në çdo mënyrë besimin e shqiptarëve të Italisë. Shpejt shumë komunitete shqiptare do ta humbisnin përfundimisht ritin grek në favor të atij latin.
Më 1521, demat ''Accepimus nuper'' të 18 majit dhe ''Cum Nuper'' të 4 korrikut, Papa Leoni X i lejon besimtarët italo-shqiptarë të "ritit grek" të vazhdojnë traditat e tyre; peshkopëve "grekë" u ndalohet të shugurojnë klerikë latinë; respektohen ritet, ndalohet kalimi sipas dëshirës në një rit tjetër dhe uzurpimi i pasurive kishtare italo-shqiptare.
Më 1534, Papa Pali III, me shkresën e shkurtër ''Dudum'' të 23 dhjetorit, konfirmon atë që ishte vendosur tashmë dhe rikonfirmon detyrimin që peshkopët latinë të kenë një vikar të përgjithshëm "grek".
Më 1564, Papa Piu IV, me shkresën e shkurtër ''Romanus Pontifex'' të 16 shkurtit, e vë popullsinë shqiptare të Italisë dhe Siçilisë — të quajtur "greke" — nën juridiksionin e peshkopit latin.
Më 1576, me demën ''In Apostolicae Sedis specula'' të 13 janarit, Papa Gregori XIII themeloi Kolegjin Grek në Romë për formimin e priftërinjve italo-shqiptarë të "ritit grek".
Më 1595, Papa Klementi VIII, me demën ''Prebrevis Instructio super aliquibus ritibus Graecorum'', nxjerr 37 nene dhe një përmbledhje dokumentesh të tjera papnore për sjelljen që peshkopët latinë duhej të mbanin ndaj besimtarëve "grekë" (italo-shqiptarë).
Në shekullin XVIII lindi çështja e formimit kulturor, teologjik dhe baritor të priftërinjve italo-shqiptarë, të nënshtruar ordinariatit të ritit latin.
Më 10 qershor 1732, me demën ''Superna Dispositione'' të Papa Klementit XII, u themelua Kolegji Corsini në San Benedetto Ullano për shqiptarët e ritit grek të Kalabrisë. Kjo bëri të mundur pasjen e peshkopëve të vet për shugurimin e priftërinjve të ritit greko-bizantin për komunitetet italo-shqiptare, duke dhënë gjithashtu mundësinë e formimit të një klerit italo-shqiptar sipas traditës së tij lindore. Më 10 korrik 1735 u themelua peshkopi shuguror për shqiptarët e ritit bizantin të Kalabrisë.
Dispozitat mbi lirinë e kultit të italo-shqiptarëve u konfirmuan nga Papa Benedikti XIV me demën ''Etsi pastoralis'' të 26 majit 1742.
[[Skeda:Chiesa Santa Maria Assunta - Villa Badessa (icons)01.png|thumb|left|upright=0.4|Mrekullia e Korfuzit, ikonë italo-shqiptare, autor i panjohur, fundi i shekullit XVIII, Villa Badessa.]]
[[Skeda:Frontespizio, Pietro Pompilio Rodotà, Dell'origine progresso e stato presente del rito greco in Italia.png|thumb|left|upright=0.7|Pietro Pompilio Rodotà, ''Dell'origine progresso e stato presente del rito greco in Italia'', Kolegji Grek, Romë 1763.]]
Më 1794 seminari u transferua në San Demetrio Corone, duke marrë emrin Kolegji Italo-Shqiptar Sant'Adriano.
Vetëm në fillim të shekullit XIX Selia e Shenjtë i kushtoi vëmendje më të madhe gjendjes së besimtarëve shqiptarë të ritit bizantin në Itali, prej më shumë se katër shekujsh të lidhur ngushtë me ritin e krishterëve lindorë ortodoksë, për shkak të kërkesave të vazhdueshme që bënin për emërimin e një peshkopi të tyre të ritit grek në Kalabri dhe në Siçili, me kompetenca të plota territoriale.
Më 1867, Papa Piu IX hoqi dorë nga epërsia e ritit latin mbi ritet e tjera, dhe kjo shënoi disa hapje nga Selia e Shenjtë në të tretën e fundit të shekullit XIX.
Në mënyrë më të organizuar, që nga viti 1883, një numër i konsiderueshëm i rinjsh italo-shqiptarë nga Siçilia, Kalabria, Bazilikata, Molize dhe Abruco, të dëshiruar të ndiqnin jetën fetare sipas riteve të tyre, u pranuan në probandatin e manastirit bazilian të Grottaferrata-s, për rikuperimin dhe rivendosjen e respektimit të plotë të ritit bizantin në abaci, tashmë të reduktuar në anëtarë të ardhur nga dioqezat e ritit romak. Që nga ai moment, murgjit italo-shqiptarë do t'i japin një kontribut vendimtar e të dukshëm rritjes fetare, kulturore dhe kishtare të manastirit bazilian të Grottaferrata-s, dhe institucionet e abacisë do t'i japin një kontribut të rëndësishëm komunitetit arbëresh.
Më 1907 u hap në Buenos Aires famullia e Shën Gjergjit Megalomartir (''San Jorge de los Italo-Albaneses de Argentina'') e ritit bizantin, për besimtarët italo-shqiptarë të emigruar në numër të madh në Argjentinë.
Eparhia e Ungrës e shqiptarëve të Italisë kontinentale u themelua më 13 shkurt 1919 me demën ''Catholici fideles'' të Papa Benediktit XV.<ref>Nuk u përfshinë përfundimisht në territorin e eparhisë komunat dhe fraksionet ku ishte zhdukur prej kohësh — për arsye të ndryshme — elementi bizantin apo edhe vetë identiteti etno-gjuhësor shqiptar: Cervicati, Mongrassano, Rota Greca, San Lorenzo del Vallo, Serra d'Aiello, Spezzano Albanese në Kozencë; Amato, Andali, Arietta, Caraffa di Catanzaro, Gizzeria, Marcedusa, Mortilla, Gizzeria Lido, Vena di Maida, Zagarise, Zangarona në Katanxaro; Carfizzi, Pallagorio, San Nicola dell'Alto në Krotone; Barile, Ginestra, Maschito në Potenca.</ref> Njohja përbënte hapin e parë drejt një zgjidhjeje të ngjashme për shqiptarët e Siçilisë, që pak kohë më vonë, për arsye të ndryshme, patën eparhinë e tyre për besimtarët e ishullit. Këto shënuan për shqiptarët e Italisë një etapë të rëndësishme për rimarrjen, përtej ritit, edhe të traditave shqiptare.
Më 1921 u themelua nga ati Nilo Borgia dhe nëna Macrina Raparelli instituti fetar i Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës, për apostullimin te popullsitë shqiptare të Italisë të ritit bizantin dhe te Lindja e krishterë (Shqipëri, Kosovë).
Më 1932 u themelua manastiri bazilian i San Basile-s.
Më 1938 murgjit bazilianë italo-shqiptarë u kthyen misionarë, pas shekujsh, në Shqipëri, me hapjen e dy shtëpive të para në Fier dhe në Gjirokastër.
Më 1940, në manastirin e Grottaferrata-s, u mbajt Sinodi I Ndëreparkial i Kishës Italo-Shqiptare; u ftua të merrte pjesë një delegacion i Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare, moment historik që përbën një paralajmërim të frymës ekumenike të cilës Kisha Katolike Italo-Shqiptare i është përkushtuar gjithmonë.
Me rënien e regjimit komunist, që nga 1992 u rifilluan marrëdhëniet zyrtare me Kishën Ortodokse dhe me Kishën Katolike në Shqipëri; u restaurua, me fonde nga komunitetet italo-shqiptare, kisha greko-katolike shqiptare e Shën Pjetrit në Elbasan, ndërtuar nga murgjit e Grottaferrata-s. Në fillim të viteve 2000, eparhia i dha mbështetje Kishës Katolike në Kosovë, të goditur nga lufta.
Më 2004 u mbajt në manastirin e Grottaferrata-s Sinodi II Ndëreparkial i Kishës Katolike Italo-Shqiptare.
Prifti dhe martiri Josif Papamihali, i formuar pranë eparhisë, u shpall i lumtur në Shkodër më 2016. Nëna Macrina Raparelli, themeluese e Kongregatës së Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës, u shpall e nderuar që nga 2017.
Në qershor 2023, kryeministri i Shqipërisë bëri një vizitë zyrtare te komuniteti italo-shqiptar i eparhisë.<ref>{{Cite web|url=https://www.rainews.it/tgr/calabria/video/2023/06/edi-rama-premier-albanese--1d2c28fc-95c9-4f18-adca-268b9a83cf1d.html|title=Prima volta in Calabria per il premier albanese Edi Rama|website=RaiNews.it|language=it}}</ref>
== Shugurimi i peshkopëve për shqiptarët e Kalabrisë ==
* Felice Samuele Rodotà † (17 shtator 1735 – 15 tetor 1740, vdiq)
* Nicolò De Marchis † (7 dhjetor 1742 – 2 qershor 1757, vdiq)
* Giacinto Archiopoli † (1757 – 1789)
* Francesco Bugliari † (26 mars 1792 – 17 gusht 1806, vdiq)
* Domenico Bellusci † (18 shtator 1807 – 2 mars 1833, vdiq)
* Gabriele De Marchis † (23 qershor 1833 – 18 prill 1858, vdiq)
* Agostino Franco † (1858 – 1859)
* Giuseppe Bugliari † (10 shtator 1875 – 1888, vdiq)
* Giuseppe Schirò † (30 korrik 1889 – 29 nëntor 1896)
* Giovanni Barcia † (24 prill 1902 – 2 dhjetor 1912)
Që nga shekulli XIX, një grup i madh murgjsh e ieromonakësh shqiptarë të Kalabrisë ringjallën ritin lindor të Abacisë Territoriale të Shën Marisë të Grottaferrata-s, tashmë në rënie e në mospërdorim, me arkimandritë për komunitetin bazilian (OSBI):
* Teodoro Minisci, OSBI † (23 korrik 1960 – 18 janar 1972, dorëhequr)
* Emiliano Fabbricatore, OSBI † (31 janar 2000 – 4 nëntor 2013, tërhequr)
== Kronologjia e eparkëve ==
Periudhat e vendeve vakante jo më shumë se 2 vjet, ose të paverifikuara historikisht, lihen jashtë.
* Giovanni Mele † (10 mars 1919 – 10 shkurt 1979, vdiq)
* Giovanni Stamati † (20 shkurt 1979 – 7 qershor 1987, vdiq)
* Ercole Lupinacci † (30 nëntor 1987 – 10 gusht 2010, tërhequr)
* Donato Oliverio, që nga 12 maj 2012
== Shenjtorët ==
=== Patronët ===
[[Skeda:OurLadyGenazzano02.jpg|thumb|upright=0.5|Zoja e Këshillit të Mirë]]
* Shën Kolli i Mirës, shenjtor mbrojtës i dioqezës dhe titullar i kishës katedrale. Përkushtimi ndaj Zojës së Këshillit të Mirë, mbrojtëse e Shqipërisë, dhe ndaj Odigitria-s, mbrojtëse e refugjatëve shqiptarë, është shumë i përhapur në të gjithë territorin e eparhisë.<ref>Ikona, që paraqet Zojën me Fëmijën Jezu, sipas legjendës u shkëput në mënyrë të mrekullueshme, në fund të shekullit XV, nga një afresk i një kishe në Shkodër, qytet shqiptar, gjatë rrethimit të turqve osmanë. Që atëherë ndodhet në Genazzano, në Lacio, dhe është destinacion pelegrinazhesh edhe nga italo-shqiptarët.</ref>
=== Të nderuar, të lumtur dhe shenjtorë të eparhisë ===
* I lumturi Francesco Maria Greco (1857–1931), themelues i kongregacionit të murgeshave "Punëtoret e Vogla të Zemrave të Shenjta", në shërbim të qendrave italo-shqiptare të ritit bizantin. I lumturuar më 21 maj 2016.
* E nderuara nëna Macrina Raparelli (1893–1970), baziliane, bashkëthemeluese me atin Nilo Borgia të kongregacionit të Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës.<ref>{{Cite web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/96511|title=Venerabile Macrina Raparelli|website=santiebeati.it|language=it}}</ref>
* I lumturi papàs Josif Papamihali (1912–1948), martir i Kishës Greko-Katolike Shqiptare i lidhur me eparhinë.<ref>{{Cite web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/97024|title=Beato Giuseppe Papamihali Sacerdote e martire|language=it}}</ref>
== Statistikat ==
Më 2023, nga një popullsi prej 32.175 banorësh, eparhia kishte 32.000 të pagëzuar, që përkon me 99,5% të totalit.
{| class="wikitable"
! Viti !! Popullsia !! Të pagëzuar !! %
|-
| 1950 || 40.900 || 41.000 || 99,8
|-
| 1970 || 36.900 || 37.000 || 99,7
|-
| 1980 || 34.500 || 34.866 || 99,0
|-
| 1990 || 33.000 || 33.500 || 98,5
|-
| 1999 || 32.500 || 32.965 || 98,6
|-
| 2000 || 32.450 || 32.850 || 98,8
|-
| 2001 || 32.200 || 32.600 || 98,8
|-
| 2002 || 31.950 || 32.328 || 98,8
|-
| 2003 || 31.850 || 32.200 || 98,9
|-
| 2004 || 32.800 || 33.182 || 98,8
|-
| 2009 || 32.900 || 33.000 || 99,7
|-
| 2013 || 33.000 || 33.700 || 97,9
|-
| 2016 || 32.800 || 32.900 || 99,7
|-
| 2019 || 32.750 || 32.950 || 99,4
|-
| 2021 || 32.630 || 32.830 || 99,4
|-
| 2023 || 32.000 || 32.175 || 99,5
|}
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* ''Annuario pontificio'' i vitit 2024 dhe i mëparshëm.
* Dema ''Catholici fideles'' (latinisht), AAS 11 (1919), f. 222–226.
* ''La visita di Giovanni Mele ai paesi arbëreshë di Calabria e Lucania nel 1918'', kuruar nga Gaetano Passarelli, Graphe.it edizioni, Perugia, 2019, ISBN 9788893720533.
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Katedralja e Shën Kollit|Katedralja e Shën Kollit të Mirës]]
* [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe]]
* [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.eparchialungro.it Faqja zyrtare] e eparhisë
* [http://www.jemi.it/ ''Jemi''] — portali për arbëreshët në Itali dhe në botë, i Shoqatës Italo-Shqiptare të Eparhisë së Ungrës
* [http://www.beweb.chiesacattolica.it/diocesi/diocesi/104/Lungro Eparhia e Ungrës] në BeWeB — Pasuritë kishtare në web
[[Kategoria:Arbëreshët në Itali]]
[[Kategoria:Liturgjia bizantine]]
9ijz2gvg1wzgkq4hy0yhvv8v0zlopjn
3043188
3043187
2026-09-17T13:04:34Z
Arianit
106
removed [[Category:Arbëreshët në Itali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043188
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox diocese
| name = Eparhia e Ungrës
| latin = Eparchia Lungrensis
| image = La Cattedrale di Lungro costruita nel 1721.jpeg
| coat = Stemma dell'Eparchia.jpeg
| map = Eparchia di Lungro degli Italo Albanesi.png
| country = [[Italia]]
| territory = [[Kalabria]]
| sui_iuris_church = [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe|Kisha Katolike Bizantine Italo-Arbëreshe]]
| rite = [[Liturgjia bizantine]]
| established = 13 shkurt 1919
| cathedral = [[Katedralja e Shën Kollit|Shën Kolli i Mirës]]
| patron = [[Nikolla i Mirës|Shën Kolli i Mirës]]
| bishop_title = eparku
| incumbent = Donato Oliverio
| population = 32.175
| catholics = 32.000
| catholics_percent = 99,5
| parishes = 30
| priests = 46
| language = shqipja, greqishtja koine
| website = www.eparchialungro.it
}}
[[Skeda:Episcopio dell Eparchia di Lungro - Chiesa Italo-Albanese.jpg|thumb|160px|Hyrja e Episkopisë.]]
[[Skeda:Collegio Sant'Adriano01.jpg|thumb|Kolegji Sant'Adriano në [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Corone]], pasardhës i Kolegjit Corsini të San Benedetto Ullano-s (1732)]]
[[Skeda:Cattedrale- Icona.jpeg|thumb|Kupola e katedrales së Ungrës, vepër e J. Droboniku-t dhe L. Prifti-t (1994–1996)]]
[[Skeda:Sbarco esuli albanesi in Italia.jpg|thumb|''Ardhja e refugjatëve nga Shqipëria'', kisha e Shën Athanasit të Madh, [[Shën Sofia|Santa Sofia d'Epiro]], vepër e N. Giannacaci-t (1976)]]
[[Skeda:Chiesa di Sant'Adriano e Natalia01.jpg|thumb|upright=0.4|Kambanorja e kishës së Shën Adrianit dhe Natalisë, San Demetrio Corone.]]
[[Skeda:Kishë e vogël e Shën Thanasit.jpg|thumb|upright=0.6|Kapela e Shën Athanasit të Madh, Santa Sofia d'Epiro, Kalabri.]]
'''Eparhia e Ungrës''' (latinisht: ''Eparchia Lungrensis'') është një seli e [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe|Kishës Bizantine Katolike në Itali]], e nënshtruar drejtpërdrejt Selisë së Shenjtë dhe pjesë e rajonit kishtar të Kalabrisë. Më 2023 kishte 32.000 të pagëzuar nga 32.175 banorë. Drejtohet nga eparku Donato Oliverio.
== Territori ==
Eparhia e Ungrës e shqiptarëve të Italisë kontinentale përfshin komunitetet italo-shqiptare që kanë mbetur besnike ritit tradicional fetar bizantino-grek, të shpërndara në 4 rajone të Italisë kontinentale dhe 5 provinca (Kozenca, Potenca, Bari, Leçe, Peskara), gjithsej 26 komunitete me 30 famulli:
* njëzet e pesë në komuna të provincës së Kozencës ([[Firmoza|Acquaformosa]], [[Kastërnexhi|Castroregio]], Castrovillari, [[Çifti, Kalabri|Civita]], Corigliano Calabro, Kozenca, [[Fallkunara|Falconara Albanese]], [[Ferma (Itali)|Firmo]], Frascineto, [[Ungra|Lungro]], [[Pllatëni|Plataci]], [[Shën Vasili|San Basile]], San Benedetto Ullano, San Cosmo Albanese, [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Corone]], [[Mbuzati|San Giorgio Albanese]], [[Shën Sofia|Santa Sofia d'Epiro]], [[Vakarici|Vaccarizzo Albanese]]);
* dy në komuna të provincës së Potencës ([[Shën Kostandini Arbëresh|San Costantino Albanese]], [[Shën Pali Arbëresh|San Paolo Albanese]]);
* një në një komunë të provincës së Peskarës (Villa Badessa, fraksion i Rosciano-s);
* një në komunën e Leçes (famullia e Shën Nikollës së Mirës);
* një në komunën e Barit (famullia e Shën Gjon Krisostomit).
Selia eparkiale është qyteti i [[Ungra|Lungro]]-s, ku ndodhet katedralja e Shën Kollit të Mirës.
Territori i eparhisë më larg nga Lungro është Villa Badessa (Peskara).<ref>{{Cite web|url=http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm|title=Villa Badessa di Rosciano (PE)|access-date=2008-07-08|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135842/http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm|url-status=dead|language=it}}</ref> Komunat shqiptare që praktikojnë ritin bizantin janë të integruara plotësisht në marrëdhënie ndërkulturore me kontekste të ndryshme territoriale të dioqezave të ritit latin.
Të lidhura me Eparhinë e Ungrës, ashtu si me Kishën Italo-Shqiptare në përgjithësi, janë famullitë ''ad personam'' ku ka emigruar kohët e fundit një numër i madh arbëreshësh: në Itali, në [[Torino]] (kisha e Shën Mikel Kryeengjëllit) dhe në [[Milano]] (kisha e Shën Varrit të Shenjtë,<ref>{{Cite web|url=http://www.acioc-milano.org/index.php|title=A.C.I.O.C Associazione Culturale Italiana per l'Oriente Cristiano. Sezione di Milano|access-date=2026-04-03|archive-date=2022-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331071603/http://www.acioc-milano.org/index.php|url-status=dead|language=it}}</ref> më parë në kishën e Shën Maurizio al Monastero Maggiore); në [[Argjentina]], në [[Buenos Aires]] (famullia e Shën Gjergjit);<ref>{{Cite web|url=http://www.eparchialungro.it/wd-annuario-enti/chiesa-di-san-giorgio-megalomartire-in-buenos-aires-argentina-4269/|title=Chiesa di San Giorgio Megalomartire in Buenos Aires (Argentina)|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jemi.it/index.php/emigrazione-jashte-katundit/notizie-per-gli-emigrati-arbereshe/in-america/1184-/722-il-vescovo-di-lungro-inaugura-la-canonica-della-chiesa-di-san-giorgio-a-buenos-aires--argentina|title=Il Vescovo di Lungro inaugura la canonica della Chiesa di San Giorgio a Buenos Aires – Argentina|language=it}}</ref> në [[Brazili]], në [[Rio de Zhaneiro]] (famullia italo-shqiptare katolike e Zonjës sonë Aparecida); në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], në [[Las Vegas]], Nevada (famullia e Kishës Katolike Greko-Bizantine së Zojës së Urtësisë).
Në Kozencë vepron seminari eparkial italo-shqiptar, dikur seminar i vogël në San Basile. Kolegji i parë për formimin e klerit shqiptar të ritit greko-bizantin ishte Kolegji Corsini i San Benedetto Ullano-s (1732), pasuar më vonë nga Kolegji Italo-Shqiptar Sant'Adriano në San Demetrio Corone, qendër e rëndësishme edhe për studimet historiko-letrare të shqiptarëve të Kalabrisë.
Të rëndësishme janë kontaktet historike kulturore e fetare me seminarin tjetër eparkial të [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet|Piana degli Albanesi]]-t. Për liceun-gjimnaz nxënësit priten në seminarin Benedikti XV në Grottaferrata dhe, për të përfunduar studimet universitare, në Kolegjin Papnor Grek të Shën Athanasit në Romë.
Në territorin eparkial janë të pranishme urdhra fetare të ritit lindor: kongregacioni i "Punëtoreve të Vogla të Zemrave të Shenjta",<ref>Më 1928, i bekuari Francesco Maria Greco nga Acri, themelues i Kongregacionit të Punëtoreve të Vogla të Zemrave të Shenjta — institut fetar i ritit bizantin mes shqiptarëve të Italisë — i kërkoi atit Placido De Meester, ieromonak benediktin dhe pedagog i Liturgjisë bizantine në Kolegjin Papnor Grek të Romës, të hartonte një katekizëm të vogël liturgjik për përgatitjen e murgeshave që do të dërgoheshin në qendrat italo-shqiptare. Më 1939 u shtyp botimi i dytë i "Katekizmit liturgjik të ritit bizantin italo-shqiptar" dhe më 2016 i treti, me 5 fletë shtesë, me rastin e lumnimit të imzot Greco.</ref> kongregacioni i murgeshave baziliane bija të Shën Makrinës, dhe murgjit bazilianë të Grottaferrata-s.
Gjuha më e përdorur në praktikat liturgjike është shqipja, historikisht gjithnjë në përdorim dhe bërë zyrtare e unifikuar për Kishën Italo-Shqiptare më 1968, ndërsa gjuha tjetër liturgjike e përdorur është greqishtja koine, siç ishte praktika tradicionale e kishave lindore para adoptimit më të fundit të gjuhëve "kombëtare".
== Historia ==
{{Blockquote|Besimtarët shqiptarë të ritit bizantin-grek, që banonin në Epir dhe në Shqipëri, të ikur disa herë nga sundimi i turqve, [...] u pritën me bujari të madhe [...] në tokat e Kalabrisë dhe të Siçilisë, duke ruajtur, siç ishte edhe e drejtë, zakonet dhe traditat e popullit të lashtë, në veçanti ritet e kishës së tyre, bashkë me të gjitha ligjet dhe zakonet që kishin trashëguar nga etërit e tyre dhe i kishin ruajtur me kujdes e dashuri të madhe përgjatë shekujve. Kjo mënyrë jetese e refugjatëve shqiptarë u miratua e u lejua me kënaqësi nga autoriteti papnor, aq sa ata, larg qiellit të tyre, gati e gjetën përsëri atdheun e tyre në tokën italiane [...].|Kushtetuta Apostolike "Catholici fideles", me të cilën më 13 shkurt 1919 Papa Benedikti XV themeloi Eparhinë e Ungrës për shqiptarët e Italisë kontinentale<ref>{{Cite web|url=https://docs.google.com/gview?url=www.dimarcomezzojuso.it/pubs/906/libro.pdf&embedded=true|title=L'Eparchia Italo-albanese di Lungro verso il I centenario|publisher=www.dimarcomezzojuso.it|access-date=2016-04-30|language=it}}</ref>.}}
Me diasporën e parë shqiptare në shekullin XV, shqiptarët në Itali ruajtën trashëgiminë e tyre etnike, gjuhësore, kulturore dhe shpirtërore lindore. Komunitetet shqiptare, për shkak të besimit të tyre, patën gradualisht konflikte dhe marrëdhënie të vështira me latinët, që dyshonin ndaj komuniteteve shqipfolëse. Në periudhën e parë, shqiptarët e Italisë varen ende nga Patriarkana e Ohrit dhe nga metropoliti ortodoks. Pas Koncilit të Trentos (1563), që caktoi hyrjen e komuniteteve arbëreshe nën juridiksionet latine, marrëdhëniet u ashpërsuan, dhe pati shumë kundërshti e keqkuptime me peshkopët latinë të kohës, që u përpoqën ta "latinizonin" në çdo mënyrë besimin e shqiptarëve të Italisë. Shpejt shumë komunitete shqiptare do ta humbisnin përfundimisht ritin grek në favor të atij latin.
Më 1521, demat ''Accepimus nuper'' të 18 majit dhe ''Cum Nuper'' të 4 korrikut, Papa Leoni X i lejon besimtarët italo-shqiptarë të "ritit grek" të vazhdojnë traditat e tyre; peshkopëve "grekë" u ndalohet të shugurojnë klerikë latinë; respektohen ritet, ndalohet kalimi sipas dëshirës në një rit tjetër dhe uzurpimi i pasurive kishtare italo-shqiptare.
Më 1534, Papa Pali III, me shkresën e shkurtër ''Dudum'' të 23 dhjetorit, konfirmon atë që ishte vendosur tashmë dhe rikonfirmon detyrimin që peshkopët latinë të kenë një vikar të përgjithshëm "grek".
Më 1564, Papa Piu IV, me shkresën e shkurtër ''Romanus Pontifex'' të 16 shkurtit, e vë popullsinë shqiptare të Italisë dhe Siçilisë — të quajtur "greke" — nën juridiksionin e peshkopit latin.
Më 1576, me demën ''In Apostolicae Sedis specula'' të 13 janarit, Papa Gregori XIII themeloi Kolegjin Grek në Romë për formimin e priftërinjve italo-shqiptarë të "ritit grek".
Më 1595, Papa Klementi VIII, me demën ''Prebrevis Instructio super aliquibus ritibus Graecorum'', nxjerr 37 nene dhe një përmbledhje dokumentesh të tjera papnore për sjelljen që peshkopët latinë duhej të mbanin ndaj besimtarëve "grekë" (italo-shqiptarë).
Në shekullin XVIII lindi çështja e formimit kulturor, teologjik dhe baritor të priftërinjve italo-shqiptarë, të nënshtruar ordinariatit të ritit latin.
Më 10 qershor 1732, me demën ''Superna Dispositione'' të Papa Klementit XII, u themelua Kolegji Corsini në San Benedetto Ullano për shqiptarët e ritit grek të Kalabrisë. Kjo bëri të mundur pasjen e peshkopëve të vet për shugurimin e priftërinjve të ritit greko-bizantin për komunitetet italo-shqiptare, duke dhënë gjithashtu mundësinë e formimit të një klerit italo-shqiptar sipas traditës së tij lindore. Më 10 korrik 1735 u themelua peshkopi shuguror për shqiptarët e ritit bizantin të Kalabrisë.
Dispozitat mbi lirinë e kultit të italo-shqiptarëve u konfirmuan nga Papa Benedikti XIV me demën ''Etsi pastoralis'' të 26 majit 1742.
[[Skeda:Chiesa Santa Maria Assunta - Villa Badessa (icons)01.png|thumb|left|upright=0.4|Mrekullia e Korfuzit, ikonë italo-shqiptare, autor i panjohur, fundi i shekullit XVIII, Villa Badessa.]]
[[Skeda:Frontespizio, Pietro Pompilio Rodotà, Dell'origine progresso e stato presente del rito greco in Italia.png|thumb|left|upright=0.7|Pietro Pompilio Rodotà, ''Dell'origine progresso e stato presente del rito greco in Italia'', Kolegji Grek, Romë 1763.]]
Më 1794 seminari u transferua në San Demetrio Corone, duke marrë emrin Kolegji Italo-Shqiptar Sant'Adriano.
Vetëm në fillim të shekullit XIX Selia e Shenjtë i kushtoi vëmendje më të madhe gjendjes së besimtarëve shqiptarë të ritit bizantin në Itali, prej më shumë se katër shekujsh të lidhur ngushtë me ritin e krishterëve lindorë ortodoksë, për shkak të kërkesave të vazhdueshme që bënin për emërimin e një peshkopi të tyre të ritit grek në Kalabri dhe në Siçili, me kompetenca të plota territoriale.
Më 1867, Papa Piu IX hoqi dorë nga epërsia e ritit latin mbi ritet e tjera, dhe kjo shënoi disa hapje nga Selia e Shenjtë në të tretën e fundit të shekullit XIX.
Në mënyrë më të organizuar, që nga viti 1883, një numër i konsiderueshëm i rinjsh italo-shqiptarë nga Siçilia, Kalabria, Bazilikata, Molize dhe Abruco, të dëshiruar të ndiqnin jetën fetare sipas riteve të tyre, u pranuan në probandatin e manastirit bazilian të Grottaferrata-s, për rikuperimin dhe rivendosjen e respektimit të plotë të ritit bizantin në abaci, tashmë të reduktuar në anëtarë të ardhur nga dioqezat e ritit romak. Që nga ai moment, murgjit italo-shqiptarë do t'i japin një kontribut vendimtar e të dukshëm rritjes fetare, kulturore dhe kishtare të manastirit bazilian të Grottaferrata-s, dhe institucionet e abacisë do t'i japin një kontribut të rëndësishëm komunitetit arbëresh.
Më 1907 u hap në Buenos Aires famullia e Shën Gjergjit Megalomartir (''San Jorge de los Italo-Albaneses de Argentina'') e ritit bizantin, për besimtarët italo-shqiptarë të emigruar në numër të madh në Argjentinë.
Eparhia e Ungrës e shqiptarëve të Italisë kontinentale u themelua më 13 shkurt 1919 me demën ''Catholici fideles'' të Papa Benediktit XV.<ref>Nuk u përfshinë përfundimisht në territorin e eparhisë komunat dhe fraksionet ku ishte zhdukur prej kohësh — për arsye të ndryshme — elementi bizantin apo edhe vetë identiteti etno-gjuhësor shqiptar: Cervicati, Mongrassano, Rota Greca, San Lorenzo del Vallo, Serra d'Aiello, Spezzano Albanese në Kozencë; Amato, Andali, Arietta, Caraffa di Catanzaro, Gizzeria, Marcedusa, Mortilla, Gizzeria Lido, Vena di Maida, Zagarise, Zangarona në Katanxaro; Carfizzi, Pallagorio, San Nicola dell'Alto në Krotone; Barile, Ginestra, Maschito në Potenca.</ref> Njohja përbënte hapin e parë drejt një zgjidhjeje të ngjashme për shqiptarët e Siçilisë, që pak kohë më vonë, për arsye të ndryshme, patën eparhinë e tyre për besimtarët e ishullit. Këto shënuan për shqiptarët e Italisë një etapë të rëndësishme për rimarrjen, përtej ritit, edhe të traditave shqiptare.
Më 1921 u themelua nga ati Nilo Borgia dhe nëna Macrina Raparelli instituti fetar i Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës, për apostullimin te popullsitë shqiptare të Italisë të ritit bizantin dhe te Lindja e krishterë (Shqipëri, Kosovë).
Më 1932 u themelua manastiri bazilian i San Basile-s.
Më 1938 murgjit bazilianë italo-shqiptarë u kthyen misionarë, pas shekujsh, në Shqipëri, me hapjen e dy shtëpive të para në Fier dhe në Gjirokastër.
Më 1940, në manastirin e Grottaferrata-s, u mbajt Sinodi I Ndëreparkial i Kishës Italo-Shqiptare; u ftua të merrte pjesë një delegacion i Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare, moment historik që përbën një paralajmërim të frymës ekumenike të cilës Kisha Katolike Italo-Shqiptare i është përkushtuar gjithmonë.
Me rënien e regjimit komunist, që nga 1992 u rifilluan marrëdhëniet zyrtare me Kishën Ortodokse dhe me Kishën Katolike në Shqipëri; u restaurua, me fonde nga komunitetet italo-shqiptare, kisha greko-katolike shqiptare e Shën Pjetrit në Elbasan, ndërtuar nga murgjit e Grottaferrata-s. Në fillim të viteve 2000, eparhia i dha mbështetje Kishës Katolike në Kosovë, të goditur nga lufta.
Më 2004 u mbajt në manastirin e Grottaferrata-s Sinodi II Ndëreparkial i Kishës Katolike Italo-Shqiptare.
Prifti dhe martiri Josif Papamihali, i formuar pranë eparhisë, u shpall i lumtur në Shkodër më 2016. Nëna Macrina Raparelli, themeluese e Kongregatës së Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës, u shpall e nderuar që nga 2017.
Në qershor 2023, kryeministri i Shqipërisë bëri një vizitë zyrtare te komuniteti italo-shqiptar i eparhisë.<ref>{{Cite web|url=https://www.rainews.it/tgr/calabria/video/2023/06/edi-rama-premier-albanese--1d2c28fc-95c9-4f18-adca-268b9a83cf1d.html|title=Prima volta in Calabria per il premier albanese Edi Rama|website=RaiNews.it|language=it}}</ref>
== Shugurimi i peshkopëve për shqiptarët e Kalabrisë ==
* Felice Samuele Rodotà † (17 shtator 1735 – 15 tetor 1740, vdiq)
* Nicolò De Marchis † (7 dhjetor 1742 – 2 qershor 1757, vdiq)
* Giacinto Archiopoli † (1757 – 1789)
* Francesco Bugliari † (26 mars 1792 – 17 gusht 1806, vdiq)
* Domenico Bellusci † (18 shtator 1807 – 2 mars 1833, vdiq)
* Gabriele De Marchis † (23 qershor 1833 – 18 prill 1858, vdiq)
* Agostino Franco † (1858 – 1859)
* Giuseppe Bugliari † (10 shtator 1875 – 1888, vdiq)
* Giuseppe Schirò † (30 korrik 1889 – 29 nëntor 1896)
* Giovanni Barcia † (24 prill 1902 – 2 dhjetor 1912)
Që nga shekulli XIX, një grup i madh murgjsh e ieromonakësh shqiptarë të Kalabrisë ringjallën ritin lindor të Abacisë Territoriale të Shën Marisë të Grottaferrata-s, tashmë në rënie e në mospërdorim, me arkimandritë për komunitetin bazilian (OSBI):
* Teodoro Minisci, OSBI † (23 korrik 1960 – 18 janar 1972, dorëhequr)
* Emiliano Fabbricatore, OSBI † (31 janar 2000 – 4 nëntor 2013, tërhequr)
== Kronologjia e eparkëve ==
Periudhat e vendeve vakante jo më shumë se 2 vjet, ose të paverifikuara historikisht, lihen jashtë.
* Giovanni Mele † (10 mars 1919 – 10 shkurt 1979, vdiq)
* Giovanni Stamati † (20 shkurt 1979 – 7 qershor 1987, vdiq)
* Ercole Lupinacci † (30 nëntor 1987 – 10 gusht 2010, tërhequr)
* Donato Oliverio, që nga 12 maj 2012
== Shenjtorët ==
=== Patronët ===
[[Skeda:OurLadyGenazzano02.jpg|thumb|upright=0.5|Zoja e Këshillit të Mirë]]
* Shën Kolli i Mirës, shenjtor mbrojtës i dioqezës dhe titullar i kishës katedrale. Përkushtimi ndaj Zojës së Këshillit të Mirë, mbrojtëse e Shqipërisë, dhe ndaj Odigitria-s, mbrojtëse e refugjatëve shqiptarë, është shumë i përhapur në të gjithë territorin e eparhisë.<ref>Ikona, që paraqet Zojën me Fëmijën Jezu, sipas legjendës u shkëput në mënyrë të mrekullueshme, në fund të shekullit XV, nga një afresk i një kishe në Shkodër, qytet shqiptar, gjatë rrethimit të turqve osmanë. Që atëherë ndodhet në Genazzano, në Lacio, dhe është destinacion pelegrinazhesh edhe nga italo-shqiptarët.</ref>
=== Të nderuar, të lumtur dhe shenjtorë të eparhisë ===
* I lumturi Francesco Maria Greco (1857–1931), themelues i kongregacionit të murgeshave "Punëtoret e Vogla të Zemrave të Shenjta", në shërbim të qendrave italo-shqiptare të ritit bizantin. I lumturuar më 21 maj 2016.
* E nderuara nëna Macrina Raparelli (1893–1970), baziliane, bashkëthemeluese me atin Nilo Borgia të kongregacionit të Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës.<ref>{{Cite web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/96511|title=Venerabile Macrina Raparelli|website=santiebeati.it|language=it}}</ref>
* I lumturi papàs Josif Papamihali (1912–1948), martir i Kishës Greko-Katolike Shqiptare i lidhur me eparhinë.<ref>{{Cite web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/97024|title=Beato Giuseppe Papamihali Sacerdote e martire|language=it}}</ref>
== Statistikat ==
Më 2023, nga një popullsi prej 32.175 banorësh, eparhia kishte 32.000 të pagëzuar, që përkon me 99,5% të totalit.
{| class="wikitable"
! Viti !! Popullsia !! Të pagëzuar !! %
|-
| 1950 || 40.900 || 41.000 || 99,8
|-
| 1970 || 36.900 || 37.000 || 99,7
|-
| 1980 || 34.500 || 34.866 || 99,0
|-
| 1990 || 33.000 || 33.500 || 98,5
|-
| 1999 || 32.500 || 32.965 || 98,6
|-
| 2000 || 32.450 || 32.850 || 98,8
|-
| 2001 || 32.200 || 32.600 || 98,8
|-
| 2002 || 31.950 || 32.328 || 98,8
|-
| 2003 || 31.850 || 32.200 || 98,9
|-
| 2004 || 32.800 || 33.182 || 98,8
|-
| 2009 || 32.900 || 33.000 || 99,7
|-
| 2013 || 33.000 || 33.700 || 97,9
|-
| 2016 || 32.800 || 32.900 || 99,7
|-
| 2019 || 32.750 || 32.950 || 99,4
|-
| 2021 || 32.630 || 32.830 || 99,4
|-
| 2023 || 32.000 || 32.175 || 99,5
|}
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* ''Annuario pontificio'' i vitit 2024 dhe i mëparshëm.
* Dema ''Catholici fideles'' (latinisht), AAS 11 (1919), f. 222–226.
* ''La visita di Giovanni Mele ai paesi arbëreshë di Calabria e Lucania nel 1918'', kuruar nga Gaetano Passarelli, Graphe.it edizioni, Perugia, 2019, ISBN 9788893720533.
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Katedralja e Shën Kollit|Katedralja e Shën Kollit të Mirës]]
* [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe]]
* [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.eparchialungro.it Faqja zyrtare] e eparhisë
* [http://www.jemi.it/ ''Jemi''] — portali për arbëreshët në Itali dhe në botë, i Shoqatës Italo-Shqiptare të Eparhisë së Ungrës
* [http://www.beweb.chiesacattolica.it/diocesi/diocesi/104/Lungro Eparhia e Ungrës] në BeWeB — Pasuritë kishtare në web
[[Kategoria:Liturgjia bizantine]]
7wgrvsup98dwalds719f5nuuv3fh4xx
3043189
3043188
2026-09-17T13:04:50Z
Arianit
106
added [[Category:Kultura arbëreshe]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043189
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox diocese
| name = Eparhia e Ungrës
| latin = Eparchia Lungrensis
| image = La Cattedrale di Lungro costruita nel 1721.jpeg
| coat = Stemma dell'Eparchia.jpeg
| map = Eparchia di Lungro degli Italo Albanesi.png
| country = [[Italia]]
| territory = [[Kalabria]]
| sui_iuris_church = [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe|Kisha Katolike Bizantine Italo-Arbëreshe]]
| rite = [[Liturgjia bizantine]]
| established = 13 shkurt 1919
| cathedral = [[Katedralja e Shën Kollit|Shën Kolli i Mirës]]
| patron = [[Nikolla i Mirës|Shën Kolli i Mirës]]
| bishop_title = eparku
| incumbent = Donato Oliverio
| population = 32.175
| catholics = 32.000
| catholics_percent = 99,5
| parishes = 30
| priests = 46
| language = shqipja, greqishtja koine
| website = www.eparchialungro.it
}}
[[Skeda:Episcopio dell Eparchia di Lungro - Chiesa Italo-Albanese.jpg|thumb|160px|Hyrja e Episkopisë.]]
[[Skeda:Collegio Sant'Adriano01.jpg|thumb|Kolegji Sant'Adriano në [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Corone]], pasardhës i Kolegjit Corsini të San Benedetto Ullano-s (1732)]]
[[Skeda:Cattedrale- Icona.jpeg|thumb|Kupola e katedrales së Ungrës, vepër e J. Droboniku-t dhe L. Prifti-t (1994–1996)]]
[[Skeda:Sbarco esuli albanesi in Italia.jpg|thumb|''Ardhja e refugjatëve nga Shqipëria'', kisha e Shën Athanasit të Madh, [[Shën Sofia|Santa Sofia d'Epiro]], vepër e N. Giannacaci-t (1976)]]
[[Skeda:Chiesa di Sant'Adriano e Natalia01.jpg|thumb|upright=0.4|Kambanorja e kishës së Shën Adrianit dhe Natalisë, San Demetrio Corone.]]
[[Skeda:Kishë e vogël e Shën Thanasit.jpg|thumb|upright=0.6|Kapela e Shën Athanasit të Madh, Santa Sofia d'Epiro, Kalabri.]]
'''Eparhia e Ungrës''' (latinisht: ''Eparchia Lungrensis'') është një seli e [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe|Kishës Bizantine Katolike në Itali]], e nënshtruar drejtpërdrejt Selisë së Shenjtë dhe pjesë e rajonit kishtar të Kalabrisë. Më 2023 kishte 32.000 të pagëzuar nga 32.175 banorë. Drejtohet nga eparku Donato Oliverio.
== Territori ==
Eparhia e Ungrës e shqiptarëve të Italisë kontinentale përfshin komunitetet italo-shqiptare që kanë mbetur besnike ritit tradicional fetar bizantino-grek, të shpërndara në 4 rajone të Italisë kontinentale dhe 5 provinca (Kozenca, Potenca, Bari, Leçe, Peskara), gjithsej 26 komunitete me 30 famulli:
* njëzet e pesë në komuna të provincës së Kozencës ([[Firmoza|Acquaformosa]], [[Kastërnexhi|Castroregio]], Castrovillari, [[Çifti, Kalabri|Civita]], Corigliano Calabro, Kozenca, [[Fallkunara|Falconara Albanese]], [[Ferma (Itali)|Firmo]], Frascineto, [[Ungra|Lungro]], [[Pllatëni|Plataci]], [[Shën Vasili|San Basile]], San Benedetto Ullano, San Cosmo Albanese, [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Corone]], [[Mbuzati|San Giorgio Albanese]], [[Shën Sofia|Santa Sofia d'Epiro]], [[Vakarici|Vaccarizzo Albanese]]);
* dy në komuna të provincës së Potencës ([[Shën Kostandini Arbëresh|San Costantino Albanese]], [[Shën Pali Arbëresh|San Paolo Albanese]]);
* një në një komunë të provincës së Peskarës (Villa Badessa, fraksion i Rosciano-s);
* një në komunën e Leçes (famullia e Shën Nikollës së Mirës);
* një në komunën e Barit (famullia e Shën Gjon Krisostomit).
Selia eparkiale është qyteti i [[Ungra|Lungro]]-s, ku ndodhet katedralja e Shën Kollit të Mirës.
Territori i eparhisë më larg nga Lungro është Villa Badessa (Peskara).<ref>{{Cite web|url=http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm|title=Villa Badessa di Rosciano (PE)|access-date=2008-07-08|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135842/http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm|url-status=dead|language=it}}</ref> Komunat shqiptare që praktikojnë ritin bizantin janë të integruara plotësisht në marrëdhënie ndërkulturore me kontekste të ndryshme territoriale të dioqezave të ritit latin.
Të lidhura me Eparhinë e Ungrës, ashtu si me Kishën Italo-Shqiptare në përgjithësi, janë famullitë ''ad personam'' ku ka emigruar kohët e fundit një numër i madh arbëreshësh: në Itali, në [[Torino]] (kisha e Shën Mikel Kryeengjëllit) dhe në [[Milano]] (kisha e Shën Varrit të Shenjtë,<ref>{{Cite web|url=http://www.acioc-milano.org/index.php|title=A.C.I.O.C Associazione Culturale Italiana per l'Oriente Cristiano. Sezione di Milano|access-date=2026-04-03|archive-date=2022-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331071603/http://www.acioc-milano.org/index.php|url-status=dead|language=it}}</ref> më parë në kishën e Shën Maurizio al Monastero Maggiore); në [[Argjentina]], në [[Buenos Aires]] (famullia e Shën Gjergjit);<ref>{{Cite web|url=http://www.eparchialungro.it/wd-annuario-enti/chiesa-di-san-giorgio-megalomartire-in-buenos-aires-argentina-4269/|title=Chiesa di San Giorgio Megalomartire in Buenos Aires (Argentina)|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jemi.it/index.php/emigrazione-jashte-katundit/notizie-per-gli-emigrati-arbereshe/in-america/1184-/722-il-vescovo-di-lungro-inaugura-la-canonica-della-chiesa-di-san-giorgio-a-buenos-aires--argentina|title=Il Vescovo di Lungro inaugura la canonica della Chiesa di San Giorgio a Buenos Aires – Argentina|language=it}}</ref> në [[Brazili]], në [[Rio de Zhaneiro]] (famullia italo-shqiptare katolike e Zonjës sonë Aparecida); në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], në [[Las Vegas]], Nevada (famullia e Kishës Katolike Greko-Bizantine së Zojës së Urtësisë).
Në Kozencë vepron seminari eparkial italo-shqiptar, dikur seminar i vogël në San Basile. Kolegji i parë për formimin e klerit shqiptar të ritit greko-bizantin ishte Kolegji Corsini i San Benedetto Ullano-s (1732), pasuar më vonë nga Kolegji Italo-Shqiptar Sant'Adriano në San Demetrio Corone, qendër e rëndësishme edhe për studimet historiko-letrare të shqiptarëve të Kalabrisë.
Të rëndësishme janë kontaktet historike kulturore e fetare me seminarin tjetër eparkial të [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet|Piana degli Albanesi]]-t. Për liceun-gjimnaz nxënësit priten në seminarin Benedikti XV në Grottaferrata dhe, për të përfunduar studimet universitare, në Kolegjin Papnor Grek të Shën Athanasit në Romë.
Në territorin eparkial janë të pranishme urdhra fetare të ritit lindor: kongregacioni i "Punëtoreve të Vogla të Zemrave të Shenjta",<ref>Më 1928, i bekuari Francesco Maria Greco nga Acri, themelues i Kongregacionit të Punëtoreve të Vogla të Zemrave të Shenjta — institut fetar i ritit bizantin mes shqiptarëve të Italisë — i kërkoi atit Placido De Meester, ieromonak benediktin dhe pedagog i Liturgjisë bizantine në Kolegjin Papnor Grek të Romës, të hartonte një katekizëm të vogël liturgjik për përgatitjen e murgeshave që do të dërgoheshin në qendrat italo-shqiptare. Më 1939 u shtyp botimi i dytë i "Katekizmit liturgjik të ritit bizantin italo-shqiptar" dhe më 2016 i treti, me 5 fletë shtesë, me rastin e lumnimit të imzot Greco.</ref> kongregacioni i murgeshave baziliane bija të Shën Makrinës, dhe murgjit bazilianë të Grottaferrata-s.
Gjuha më e përdorur në praktikat liturgjike është shqipja, historikisht gjithnjë në përdorim dhe bërë zyrtare e unifikuar për Kishën Italo-Shqiptare më 1968, ndërsa gjuha tjetër liturgjike e përdorur është greqishtja koine, siç ishte praktika tradicionale e kishave lindore para adoptimit më të fundit të gjuhëve "kombëtare".
== Historia ==
{{Blockquote|Besimtarët shqiptarë të ritit bizantin-grek, që banonin në Epir dhe në Shqipëri, të ikur disa herë nga sundimi i turqve, [...] u pritën me bujari të madhe [...] në tokat e Kalabrisë dhe të Siçilisë, duke ruajtur, siç ishte edhe e drejtë, zakonet dhe traditat e popullit të lashtë, në veçanti ritet e kishës së tyre, bashkë me të gjitha ligjet dhe zakonet që kishin trashëguar nga etërit e tyre dhe i kishin ruajtur me kujdes e dashuri të madhe përgjatë shekujve. Kjo mënyrë jetese e refugjatëve shqiptarë u miratua e u lejua me kënaqësi nga autoriteti papnor, aq sa ata, larg qiellit të tyre, gati e gjetën përsëri atdheun e tyre në tokën italiane [...].|Kushtetuta Apostolike "Catholici fideles", me të cilën më 13 shkurt 1919 Papa Benedikti XV themeloi Eparhinë e Ungrës për shqiptarët e Italisë kontinentale<ref>{{Cite web|url=https://docs.google.com/gview?url=www.dimarcomezzojuso.it/pubs/906/libro.pdf&embedded=true|title=L'Eparchia Italo-albanese di Lungro verso il I centenario|publisher=www.dimarcomezzojuso.it|access-date=2016-04-30|language=it}}</ref>.}}
Me diasporën e parë shqiptare në shekullin XV, shqiptarët në Itali ruajtën trashëgiminë e tyre etnike, gjuhësore, kulturore dhe shpirtërore lindore. Komunitetet shqiptare, për shkak të besimit të tyre, patën gradualisht konflikte dhe marrëdhënie të vështira me latinët, që dyshonin ndaj komuniteteve shqipfolëse. Në periudhën e parë, shqiptarët e Italisë varen ende nga Patriarkana e Ohrit dhe nga metropoliti ortodoks. Pas Koncilit të Trentos (1563), që caktoi hyrjen e komuniteteve arbëreshe nën juridiksionet latine, marrëdhëniet u ashpërsuan, dhe pati shumë kundërshti e keqkuptime me peshkopët latinë të kohës, që u përpoqën ta "latinizonin" në çdo mënyrë besimin e shqiptarëve të Italisë. Shpejt shumë komunitete shqiptare do ta humbisnin përfundimisht ritin grek në favor të atij latin.
Më 1521, demat ''Accepimus nuper'' të 18 majit dhe ''Cum Nuper'' të 4 korrikut, Papa Leoni X i lejon besimtarët italo-shqiptarë të "ritit grek" të vazhdojnë traditat e tyre; peshkopëve "grekë" u ndalohet të shugurojnë klerikë latinë; respektohen ritet, ndalohet kalimi sipas dëshirës në një rit tjetër dhe uzurpimi i pasurive kishtare italo-shqiptare.
Më 1534, Papa Pali III, me shkresën e shkurtër ''Dudum'' të 23 dhjetorit, konfirmon atë që ishte vendosur tashmë dhe rikonfirmon detyrimin që peshkopët latinë të kenë një vikar të përgjithshëm "grek".
Më 1564, Papa Piu IV, me shkresën e shkurtër ''Romanus Pontifex'' të 16 shkurtit, e vë popullsinë shqiptare të Italisë dhe Siçilisë — të quajtur "greke" — nën juridiksionin e peshkopit latin.
Më 1576, me demën ''In Apostolicae Sedis specula'' të 13 janarit, Papa Gregori XIII themeloi Kolegjin Grek në Romë për formimin e priftërinjve italo-shqiptarë të "ritit grek".
Më 1595, Papa Klementi VIII, me demën ''Prebrevis Instructio super aliquibus ritibus Graecorum'', nxjerr 37 nene dhe një përmbledhje dokumentesh të tjera papnore për sjelljen që peshkopët latinë duhej të mbanin ndaj besimtarëve "grekë" (italo-shqiptarë).
Në shekullin XVIII lindi çështja e formimit kulturor, teologjik dhe baritor të priftërinjve italo-shqiptarë, të nënshtruar ordinariatit të ritit latin.
Më 10 qershor 1732, me demën ''Superna Dispositione'' të Papa Klementit XII, u themelua Kolegji Corsini në San Benedetto Ullano për shqiptarët e ritit grek të Kalabrisë. Kjo bëri të mundur pasjen e peshkopëve të vet për shugurimin e priftërinjve të ritit greko-bizantin për komunitetet italo-shqiptare, duke dhënë gjithashtu mundësinë e formimit të një klerit italo-shqiptar sipas traditës së tij lindore. Më 10 korrik 1735 u themelua peshkopi shuguror për shqiptarët e ritit bizantin të Kalabrisë.
Dispozitat mbi lirinë e kultit të italo-shqiptarëve u konfirmuan nga Papa Benedikti XIV me demën ''Etsi pastoralis'' të 26 majit 1742.
[[Skeda:Chiesa Santa Maria Assunta - Villa Badessa (icons)01.png|thumb|left|upright=0.4|Mrekullia e Korfuzit, ikonë italo-shqiptare, autor i panjohur, fundi i shekullit XVIII, Villa Badessa.]]
[[Skeda:Frontespizio, Pietro Pompilio Rodotà, Dell'origine progresso e stato presente del rito greco in Italia.png|thumb|left|upright=0.7|Pietro Pompilio Rodotà, ''Dell'origine progresso e stato presente del rito greco in Italia'', Kolegji Grek, Romë 1763.]]
Më 1794 seminari u transferua në San Demetrio Corone, duke marrë emrin Kolegji Italo-Shqiptar Sant'Adriano.
Vetëm në fillim të shekullit XIX Selia e Shenjtë i kushtoi vëmendje më të madhe gjendjes së besimtarëve shqiptarë të ritit bizantin në Itali, prej më shumë se katër shekujsh të lidhur ngushtë me ritin e krishterëve lindorë ortodoksë, për shkak të kërkesave të vazhdueshme që bënin për emërimin e një peshkopi të tyre të ritit grek në Kalabri dhe në Siçili, me kompetenca të plota territoriale.
Më 1867, Papa Piu IX hoqi dorë nga epërsia e ritit latin mbi ritet e tjera, dhe kjo shënoi disa hapje nga Selia e Shenjtë në të tretën e fundit të shekullit XIX.
Në mënyrë më të organizuar, që nga viti 1883, një numër i konsiderueshëm i rinjsh italo-shqiptarë nga Siçilia, Kalabria, Bazilikata, Molize dhe Abruco, të dëshiruar të ndiqnin jetën fetare sipas riteve të tyre, u pranuan në probandatin e manastirit bazilian të Grottaferrata-s, për rikuperimin dhe rivendosjen e respektimit të plotë të ritit bizantin në abaci, tashmë të reduktuar në anëtarë të ardhur nga dioqezat e ritit romak. Që nga ai moment, murgjit italo-shqiptarë do t'i japin një kontribut vendimtar e të dukshëm rritjes fetare, kulturore dhe kishtare të manastirit bazilian të Grottaferrata-s, dhe institucionet e abacisë do t'i japin një kontribut të rëndësishëm komunitetit arbëresh.
Më 1907 u hap në Buenos Aires famullia e Shën Gjergjit Megalomartir (''San Jorge de los Italo-Albaneses de Argentina'') e ritit bizantin, për besimtarët italo-shqiptarë të emigruar në numër të madh në Argjentinë.
Eparhia e Ungrës e shqiptarëve të Italisë kontinentale u themelua më 13 shkurt 1919 me demën ''Catholici fideles'' të Papa Benediktit XV.<ref>Nuk u përfshinë përfundimisht në territorin e eparhisë komunat dhe fraksionet ku ishte zhdukur prej kohësh — për arsye të ndryshme — elementi bizantin apo edhe vetë identiteti etno-gjuhësor shqiptar: Cervicati, Mongrassano, Rota Greca, San Lorenzo del Vallo, Serra d'Aiello, Spezzano Albanese në Kozencë; Amato, Andali, Arietta, Caraffa di Catanzaro, Gizzeria, Marcedusa, Mortilla, Gizzeria Lido, Vena di Maida, Zagarise, Zangarona në Katanxaro; Carfizzi, Pallagorio, San Nicola dell'Alto në Krotone; Barile, Ginestra, Maschito në Potenca.</ref> Njohja përbënte hapin e parë drejt një zgjidhjeje të ngjashme për shqiptarët e Siçilisë, që pak kohë më vonë, për arsye të ndryshme, patën eparhinë e tyre për besimtarët e ishullit. Këto shënuan për shqiptarët e Italisë një etapë të rëndësishme për rimarrjen, përtej ritit, edhe të traditave shqiptare.
Më 1921 u themelua nga ati Nilo Borgia dhe nëna Macrina Raparelli instituti fetar i Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës, për apostullimin te popullsitë shqiptare të Italisë të ritit bizantin dhe te Lindja e krishterë (Shqipëri, Kosovë).
Më 1932 u themelua manastiri bazilian i San Basile-s.
Më 1938 murgjit bazilianë italo-shqiptarë u kthyen misionarë, pas shekujsh, në Shqipëri, me hapjen e dy shtëpive të para në Fier dhe në Gjirokastër.
Më 1940, në manastirin e Grottaferrata-s, u mbajt Sinodi I Ndëreparkial i Kishës Italo-Shqiptare; u ftua të merrte pjesë një delegacion i Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare, moment historik që përbën një paralajmërim të frymës ekumenike të cilës Kisha Katolike Italo-Shqiptare i është përkushtuar gjithmonë.
Me rënien e regjimit komunist, që nga 1992 u rifilluan marrëdhëniet zyrtare me Kishën Ortodokse dhe me Kishën Katolike në Shqipëri; u restaurua, me fonde nga komunitetet italo-shqiptare, kisha greko-katolike shqiptare e Shën Pjetrit në Elbasan, ndërtuar nga murgjit e Grottaferrata-s. Në fillim të viteve 2000, eparhia i dha mbështetje Kishës Katolike në Kosovë, të goditur nga lufta.
Më 2004 u mbajt në manastirin e Grottaferrata-s Sinodi II Ndëreparkial i Kishës Katolike Italo-Shqiptare.
Prifti dhe martiri Josif Papamihali, i formuar pranë eparhisë, u shpall i lumtur në Shkodër më 2016. Nëna Macrina Raparelli, themeluese e Kongregatës së Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës, u shpall e nderuar që nga 2017.
Në qershor 2023, kryeministri i Shqipërisë bëri një vizitë zyrtare te komuniteti italo-shqiptar i eparhisë.<ref>{{Cite web|url=https://www.rainews.it/tgr/calabria/video/2023/06/edi-rama-premier-albanese--1d2c28fc-95c9-4f18-adca-268b9a83cf1d.html|title=Prima volta in Calabria per il premier albanese Edi Rama|website=RaiNews.it|language=it}}</ref>
== Shugurimi i peshkopëve për shqiptarët e Kalabrisë ==
* Felice Samuele Rodotà † (17 shtator 1735 – 15 tetor 1740, vdiq)
* Nicolò De Marchis † (7 dhjetor 1742 – 2 qershor 1757, vdiq)
* Giacinto Archiopoli † (1757 – 1789)
* Francesco Bugliari † (26 mars 1792 – 17 gusht 1806, vdiq)
* Domenico Bellusci † (18 shtator 1807 – 2 mars 1833, vdiq)
* Gabriele De Marchis † (23 qershor 1833 – 18 prill 1858, vdiq)
* Agostino Franco † (1858 – 1859)
* Giuseppe Bugliari † (10 shtator 1875 – 1888, vdiq)
* Giuseppe Schirò † (30 korrik 1889 – 29 nëntor 1896)
* Giovanni Barcia † (24 prill 1902 – 2 dhjetor 1912)
Që nga shekulli XIX, një grup i madh murgjsh e ieromonakësh shqiptarë të Kalabrisë ringjallën ritin lindor të Abacisë Territoriale të Shën Marisë të Grottaferrata-s, tashmë në rënie e në mospërdorim, me arkimandritë për komunitetin bazilian (OSBI):
* Teodoro Minisci, OSBI † (23 korrik 1960 – 18 janar 1972, dorëhequr)
* Emiliano Fabbricatore, OSBI † (31 janar 2000 – 4 nëntor 2013, tërhequr)
== Kronologjia e eparkëve ==
Periudhat e vendeve vakante jo më shumë se 2 vjet, ose të paverifikuara historikisht, lihen jashtë.
* Giovanni Mele † (10 mars 1919 – 10 shkurt 1979, vdiq)
* Giovanni Stamati † (20 shkurt 1979 – 7 qershor 1987, vdiq)
* Ercole Lupinacci † (30 nëntor 1987 – 10 gusht 2010, tërhequr)
* Donato Oliverio, që nga 12 maj 2012
== Shenjtorët ==
=== Patronët ===
[[Skeda:OurLadyGenazzano02.jpg|thumb|upright=0.5|Zoja e Këshillit të Mirë]]
* Shën Kolli i Mirës, shenjtor mbrojtës i dioqezës dhe titullar i kishës katedrale. Përkushtimi ndaj Zojës së Këshillit të Mirë, mbrojtëse e Shqipërisë, dhe ndaj Odigitria-s, mbrojtëse e refugjatëve shqiptarë, është shumë i përhapur në të gjithë territorin e eparhisë.<ref>Ikona, që paraqet Zojën me Fëmijën Jezu, sipas legjendës u shkëput në mënyrë të mrekullueshme, në fund të shekullit XV, nga një afresk i një kishe në Shkodër, qytet shqiptar, gjatë rrethimit të turqve osmanë. Që atëherë ndodhet në Genazzano, në Lacio, dhe është destinacion pelegrinazhesh edhe nga italo-shqiptarët.</ref>
=== Të nderuar, të lumtur dhe shenjtorë të eparhisë ===
* I lumturi Francesco Maria Greco (1857–1931), themelues i kongregacionit të murgeshave "Punëtoret e Vogla të Zemrave të Shenjta", në shërbim të qendrave italo-shqiptare të ritit bizantin. I lumturuar më 21 maj 2016.
* E nderuara nëna Macrina Raparelli (1893–1970), baziliane, bashkëthemeluese me atin Nilo Borgia të kongregacionit të Motrave Baziliane Bija të Shën Makrinës.<ref>{{Cite web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/96511|title=Venerabile Macrina Raparelli|website=santiebeati.it|language=it}}</ref>
* I lumturi papàs Josif Papamihali (1912–1948), martir i Kishës Greko-Katolike Shqiptare i lidhur me eparhinë.<ref>{{Cite web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/97024|title=Beato Giuseppe Papamihali Sacerdote e martire|language=it}}</ref>
== Statistikat ==
Më 2023, nga një popullsi prej 32.175 banorësh, eparhia kishte 32.000 të pagëzuar, që përkon me 99,5% të totalit.
{| class="wikitable"
! Viti !! Popullsia !! Të pagëzuar !! %
|-
| 1950 || 40.900 || 41.000 || 99,8
|-
| 1970 || 36.900 || 37.000 || 99,7
|-
| 1980 || 34.500 || 34.866 || 99,0
|-
| 1990 || 33.000 || 33.500 || 98,5
|-
| 1999 || 32.500 || 32.965 || 98,6
|-
| 2000 || 32.450 || 32.850 || 98,8
|-
| 2001 || 32.200 || 32.600 || 98,8
|-
| 2002 || 31.950 || 32.328 || 98,8
|-
| 2003 || 31.850 || 32.200 || 98,9
|-
| 2004 || 32.800 || 33.182 || 98,8
|-
| 2009 || 32.900 || 33.000 || 99,7
|-
| 2013 || 33.000 || 33.700 || 97,9
|-
| 2016 || 32.800 || 32.900 || 99,7
|-
| 2019 || 32.750 || 32.950 || 99,4
|-
| 2021 || 32.630 || 32.830 || 99,4
|-
| 2023 || 32.000 || 32.175 || 99,5
|}
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* ''Annuario pontificio'' i vitit 2024 dhe i mëparshëm.
* Dema ''Catholici fideles'' (latinisht), AAS 11 (1919), f. 222–226.
* ''La visita di Giovanni Mele ai paesi arbëreshë di Calabria e Lucania nel 1918'', kuruar nga Gaetano Passarelli, Graphe.it edizioni, Perugia, 2019, ISBN 9788893720533.
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Liturgjia bizantine]]
* [[Katedralja e Shën Kollit|Katedralja e Shën Kollit të Mirës]]
* [[Kisha Bizantine Italo-Arbëreshe]]
* [[Eparkia e Horës së Arbëreshëvet]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.eparchialungro.it Faqja zyrtare] e eparhisë
* [http://www.jemi.it/ ''Jemi''] — portali për arbëreshët në Itali dhe në botë, i Shoqatës Italo-Shqiptare të Eparhisë së Ungrës
* [http://www.beweb.chiesacattolica.it/diocesi/diocesi/104/Lungro Eparhia e Ungrës] në BeWeB — Pasuritë kishtare në web
[[Kategoria:Liturgjia bizantine]]
[[Kategoria:Kultura arbëreshe]]
tmhhkv58r16rn87ctgjnd71620i9l5o
Diskutim:Eparhia e Ungrës
1
352831
3043190
3031880
2026-09-17T13:05:07Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043190
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Eparkia e Lungros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2654336 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304135842/http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm për lidhjen http://www.guzzardi.it/arberia/mappa/abruzzo/villabadessadirosciano/index.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2024 12:46 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Eparhia e Ungrës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3031879 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220331071603/http://www.acioc-milano.org/index.php për lidhjen http://www.acioc-milano.org/index.php.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 shtator 2026 02:14 (CEST)
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Eparchia di Lungro|25 korrik 2026|151779044}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:05 (CEST)
66biat9ndgpi7z6a8yh37w6bcr4llzi
Hootan Dolati
0
362668
3043390
2968541
2026-09-18T09:36:44Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043390
wikitext
text/x-wiki
'''Hootan Dolati''' ( Pers, i lindur më 4 shkurt 1977 në [[Teherani|Teheran, Iran]] ) është një aktivist politik dhe anëtar i Frontit Kombëtar të [[Irani|Iranit]] . Ai qëndroi në burgun e Evinit për një vit e gjysmë.
== Biografia ==
Ai është një talysh etnik.<ref>[[Amnesty International]], [https://www.refworld.org/docid/52ab027c4.html Iran: Jailed activist ill and in need of medical care: Hootan Dolati, 10 December 2013, MDE 13/054/2013]: "Hootan Dolati is a Sunni Muslim from Iran’s Taleshi ethnic minority".</ref> Para arrestimit të tij nga qeveria iraniane, Dolati ka punuar si inxhinier dhe gazetar. Ai ishte një nga themeluesit e filialit të Paqes së Gjelbër në Iran. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2017)">citim i nevojshëm</span>]]'' ]</sup>
== Burgimi ==
Më 15 mars 2013 Dolati u arrestua me akuzën e "Propagandës kundër shtetit" dhe "Anëtarësimi në grup të ndaluar". Dënimi i tij ishte një vit e gjysmë burg dhe pesë vjet ndalim anëtarësimi në çdo parti politike apo grup shoqëror.<ref name="embassy">{{Cite web|date=21 korrik 2014|title=Hootan Dolati|url=https://ir.usembassy.gov/hootan-dolati/|access-date=25 mars 2021|website=U.S. Virtual Embassy Iran|language=en|archive-date=30 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730124959/https://ir.usembassy.gov/hootan-dolati/|url-status=dead}}</ref>
Dolatit i është refuzuar vazhdimisht trajtimi mjekësor nga klinika në burgun Evin të Teheranit. Ai ishte në grevë urie që nga 28 nëntori 2013, në shenjë proteste për refuzimin e kujdesit mjekësor për gjendjen e tij kronike të zemrës.<ref name="amnesty">{{Cite web|date=10 dhjetor 2013|title=Iran: Jailed activist ill and in need of medical care: Hootan Dolati|url=https://www.amnesty.org/en/documents/document/?indexNumber=mde13%2f054%2f2013&language=en|access-date=25 mars 2021|website=Amnesty International|language=la}}</ref>
Dolati u lirua më 6 shtator 2014. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">citim i nevojshëm</span>]]'' ]</sup>
== Shihni gjithashtu ==
* Të drejtat e njeriut në Iran
* Fronti Kombëtar (Iran)
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.picture.tourjan.com/index.php/Shanhoseni-by-hootan-dolati Shanhoseni nga Hootan Dolati]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lindje 1977]]
tu8ak701phmxs8e0dqcc0febt3cmelf
CR Vasco da Gama
0
365341
3043176
3004392
2026-09-17T12:06:35Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 4
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043176
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Vasco da Gama
| caption =
| image = Sports flag icons - Black with white diagonal and red cross pattée.svg
| upright = 0.74
| fullname = Club de Regatas Vasco da Gama
| nickname = ''A Cruz de Malta'', ''Cruzmaltino'' <br>''Gigante da Colina'' <br>''Camisas Negras'' <br>''O Legítimo Clube do Povo'' <br>''Vascaínos'', ''Cruzmaltinos''<ref>{{cite web|url=https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html|title=Vasco - Apelidos do Clube<!--|translated-title= Vasco - Pseudonimet e klubit -->|publisher=Netvasco.com|access-date=29 dhjetor 2021|language=pt|archive-date=24 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124231348/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html|url-status=dead}}</ref>
| ground = [[Estádio São Januário|São Januário]]<br>[[Stadiumi Maracanã|Maracanã]]
| capacity = 21,880<ref name="capacity">{{cite web|url=http://globoesporte.globo.com/futebol/noticia/2015/11/vasco-x-timao-novo-laudo-expande-capacidade-para-21880-mil-pessoas.html|title=Vasco x Timão: novo laudo expande capacidade para 21.880 mil pessoas|work=globoesporte|date=13 nëntor 2015|access-date=13 nëntor 2015|language=pt}}</ref><br>78,838<ref>{{Cite web|url=http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2024|archive-date=8 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161008111146/http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores|url-status=dead|language=pt}}</ref>
| founded = [[21 gusht]] [[1898]]
| chrtitle =
| chairman = {{Flamuri|Brazili}} [[Pedrinho (footballer, born 1977)|Pedrinho]]
| mgrtitle =
| manager = {{Flamuri|Brazili}} Fábio Carille
| league = [[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]]
| season = 2024
| position = [[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]], 10të
| current = 2024 CR Vasco da Gama season
| website =
| pattern_la1 = _vasco24h
| pattern_b1 = _vasco24h
| pattern_ra1 = _vasco24h
| pattern_sh1 = _vasco24a
| pattern_so1 = _vasco24h2l
| leftarm1 = 000000
| body1 = 000000
| rightarm1 = 000000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _vasco24a
| pattern_b2 = _vasco24a
| pattern_ra2 = _vasco24a
| pattern_sh2 = _vasco24h
| pattern_so2 = _vasco24a2l
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _vasco24t
| pattern_b3 = _vasco24t
| pattern_ra3 = _vasco24t
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 000000
| socks3 = fbf6e1
| owner = [[777 Partners]] (pezulluar)<ref>{{Cite web|date=2024-05-16|title=Justiça suspende contrato com a 777 e devolve controle do futebol ao Vasco|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/2024/05/15/justica-aceita-pedido-do-vasco-e-tira-controle-da-saf-das-maos-da-777.ghtml|access-date=2024-05-16|website=ge|language=pt-br}}</ref><br>Club de Regatas Vasco da Gama (100%)
| owntitle =
}}
'''Club de Regatas Vasco da Gama''' ({{IPA|pt|ˈklubi dʒi ʁeˈɡatɐz ˈvasku dɐ ˈɡɐ̃mɐ}}), zakonisht i referuar si '''Vasco da Gama''', është një klub futbolli brazilian me seli në [[Rio de Janeiro]]. Edhe pse fillimisht ishte një klub kanotazh dhe më pas një klub shumësportiv, Vasco njihet kryesisht për ekipin e saj të meshkujve të futbollit, i cili aktualisht garon në [[Campeonato Brasileiro Série A]], nivelin më të lartë të sistemit të ligës braziliane të futbollit, dhe në [[Campeonato Carioca]], ligën kryesore shtetërore të [[Rio de Janeiro (shtet)|shtetit të Rio de Janeiro]].<ref name="Unzelte 2002">Unzelte, Celso – O Livro de Ouro do Futebol; faqja 689 (Editora Ediouro, 2002) – {{ISBN|85-00-01036-3}}</ref>
I emëruar sipas [[Vasco da Gama]] 400 vjet pas [[zbulimit të tij portugez të rrugës detare për në Indi|rrugës detare evropo-aziatike në 1498]], klubi u themelua në 1898 si një klub kanotazh nga punëtorë brazilianë, [[brazilianë portugezë]] dhe të sapoardhur [[brazilianë portugezë#imigracioni portugez në Brazil|emigrantë portugezë]].<ref>Porto Editora – Vasco da Gama (futebol) na Infopédia [em linha]. Porto: Porto Editora. [consult. 2023-08-28 01:04:51]. Disponível em https://www.infopedia.pt/$vasco-da-gama-(futebol)</ref><ref>{{Cite web|last=Portugal|first=Rádio e Televisão de|date=2014-07-02|title=Vasco da Gama foi fundado por portugueses há 116 anos|url=https://www.rtp.pt/noticias/mundial-2014/vasco-da-gama-foi-fundado-por-portugueses-ha-116-anos_v749562|access-date=2023-08-28|website=Vasco da Gama foi fundado por portugueses há 116 anos|language=pt}}</ref> Vasco krijoi departamentin e saj të futbollit në vitin 1915, me [[Profesionalizmin në futbollin e shoqatave|profesionalizmin]] të miratuar zyrtarisht në vitin 1933.<ref>{{Cite web|title=History of CR Vasco da Gama|url=http://www.crvascodagama.com/?display=HISTORIA-2-EN|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131155756/http://crvascodagama.com/?display=HISTORIA-2-EN|archive-date=31 janar 2009|access-date=7 dhjetor 2023|website=CR Vasco Da Gama}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=C. R. Vasco da Gama: História, 1898-1923|url=https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html|access-date=2023-12-07|website=NetVasco|archive-date=5 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251005230919/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html|url-status=dead}}</ref> Përveç departamenteve kryesore të futbollit dhe kanotazhit, Vasco ka departamente të tjera sportive që nga vitet 1910. [[Sistemi i të Rinjve|Akademia e të Rinjve]], e cila ka nxjerrë [[Lista e futbollistëve ndërkombëtarë brazilianë|futbollistë ndërkombëtarë]] si [[Romário]], [[Philippe Coutinho]], [[Hilderaldo Bellini]], [[Roberto Dinamite]] dhe [[Edmundo (futbollist)|Edmundo]], është e njohur për metodologjinë e saj socio-edukative.<ref>{{Cite web|date=2024-03-08|title=De Coutinho a Andrey: Colégio Vasco da Gama completa 20 anos e recebe parabéns de formados no clube|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/2024/03/08/de-coutinho-a-andrey-colegio-vasco-da-gama-completa-20-anos-e-recebe-parabens-de-formados-no-clube.ghtml|access-date=2024-07-04|website=ge|language=pt-br}}</ref>
Në nivel kombëtar, Vasco da Gama ka fituar katër [[Campeonato Brasileiro Série A]], tre [[Torneio Rio–São Paulo]] dhe një [[Copa do Brasil]]. Në futbollin ndërkombëtar të klubeve, klubi ka fituar një [[Copa Libertadores]], një [[Kampionatin e Kampionëve të Amerikës së Jugut]] dhe një [[Copa Mercosur]]. Në nivel shtetëror, klubi ka fituar gjithashtu 24 [[Campeonato Carioca]]. [[Brezi i artë]] i Vasco da Gama, i quajtur ''[[Expresso da Vitória]]'' (Victory Express), fitoi pesë [[Campeonato Carioca|tituj shtetërorë]] në harkun kohor tetëvjeçar midis viteve 1945 dhe 1952, dhe e udhëhoqi Vasco-n të bëhej kampioni i parë kontinental i klubeve ndonjëherë me titullin [[Kampionati i Kampionëve të Amerikës së Jugut|1948 Kampionati i Kampionëve të Amerikës së Jugut]]. Ky ekip, i cili përfshinte ndër të tjerë, [[Moacir Barbosa]], [[Ademir de Menezes]], [[Friaça]], [[Danilo Alvim]], [[Augusto da Costa]] dhe [[Chico (futbollist, i lindur më 1922)|Chico]], konsiderohet si një nga ekipet më të mëdha të gjeneratës së tij dhe të të gjitha kohërave.
Me tifozë në të gjithë botën, Vasco da Gama është një nga klubet më të mbështetura gjerësisht në Brazil, [[Rio de Janeiro (shtet)|shtetin e Rio de Janeiro]] dhe [[Amerikë]]. Vasco i luan ndeshjet e tij në shtëpi në [[Estádio São Januário|São Januário Stadium]] që nga inaugurimi i tij në 1927. Herë pas here, klubi ka luajtur edhe ndeshjet e tij në shtëpi në [[Stadiumi Maracanã|stadiumi Maracanã]] që nga inaugurimi i tij në vitin 1950. Fillimisht nga kanotazhi në vitet 1900 dhe duke u shtrirë në futboll në vitet 1920 si ''[[Clássico dos Milhões|O Clássico dos Milhões]]'' (Derbi i Milionëve), rivaliteti Vasco-Flamengo konsiderohet si nga rivalitetet kryesore të sportit më të madh në Brazil dhe në botë.
== Historia ==
===Themelimi===
Në fund të shekullit të 19-të, [[Varkë me rrema (sport)|veshja me rrema]] ishte sporti më i rëndësishëm në [[Rio de Zhaneiro]]. Në këtë kohë, katër të rinj – Henrique Ferreira Monteiro, Luís Antônio Rodrigues, José Alexandre d'Avelar Rodrigues dhe Manuel Teixeira de Souza Júnior – të cilët nuk donin të udhëtonin në [[Niterói]] për të garuar me varkat e Klubit Gragoatá, vendosën të themelojnë një klub varkash me rrema.{{citation needed|date=maj 2023}}
Më 21 gusht 1898, në një dhomë të ''Shoqërisë Dramatike Bijtë e Talmës'', 62 anëtarë (kryesisht emigrantë portugezë) formuan '''Club de Regatas Vasco da Gama''' (Klubi i Varkave me Rrema Vasco da Gama). Të frymëzuar nga festimet e 400-vjetorit të lundrimit të parë nga Evropa në Indi, themeluesit e emërtuan klubin për nder të eksploratorit portugez [[Vasco da Gama]].<ref name=":0" /> Ngjyrat e klubit u zgjodhën e zeza dhe e bardha; e zeza u zgjodh si përfaqësim i deteve të panjohura nëpër të cilat lundroi Vasco da Gama, dhe e bardha përfaqësonte rrugën e tij fitimtare. Veshja e parë përdorte këto ngjyra në një kombinim gjysmë-gjysmë, me [[Kryqi i Urdhrit të Krishtit|Kryqin e Urdhrit të Krishtit]] në qendër duke simbolizuar [[Feja e krishterë|besimin e krishterë]] ashtu si në velat e [[São Gabriel (anije)|karakës São Gabriel të Gama-s]]. Emblema u krijua gjithashtu menjëherë pas kësaj; ajo ishte e rrumbullakët me një anije me vela që mbante [[Kryqi pattée]].
Më 26 nëntor 1915, Vasco dhe Lusitania Sport Clube, një tjetër klub sportiv i themeluar nga komuniteti lokal portugez në Brazil dhe i emërtuar sipas [[Lusitania|Lusitania-s]], e cila shpesh përdoret si emër alternativ për vetë Portugalinë, u bashkuan, duke rezultuar në krijimin e departamentit të futbollit të Vasco-s. Duke filluar në ligat më të ulëta, ndeshja e parë e klubit u luajt më 3 maj 1916; një humbje 10–1 kundër Paladino FC.
===Vitet 1920: Kapërcimi i pabarazisë sociale dhe klasore===
[[File:Itália e Fausto pelo Vasco em São Januário.jpg|thumb|right|240px|[[Luís Gervasoni|Itália]] dhe [[Fausto dos Santos|Fausto]], pika kryesore të Cruzmaltinos gjatë viteve 1920 dhe 1930.]]
Gjatë viteve 1920, futbolli në Brazil ishte një sport për elitat, dhe skuadra e larmishme racore e Vasco da Gama-s nuk i kënaqte ata. Disa lojtarë duhej të bënin një provim shkrim-leximi përpara se të vishnin këpucët e tyre.
Vasco fitoi titullin e tij të parë të divizionit të lartë me [[Campeonato Carioca 1923]], duke u bërë kampion me një ekip që përfshinte lojtarë të bardhë, të zinj dhe "mulatë" të klasave të ndryshme sociale.
Në vitin 1924, Vasco da Gama u bë presion nga Liga Metropolitane për të ndaluar disa lojtarë që nuk konsideroheshin të përshtatshëm për të luajtur në ligën aristokratike, veçanërisht sepse ishin të zinj ose mulatë dhe/ose të varfër. Pasi Vasco refuzoi të pajtohej me një ndalim të tillë, ekipet e tjera të mëdha, duke përfshirë [[Fluminense Football Club|Fluminense]], [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]] dhe [[Botafogo de Futebol e Regatas|Botafogo]] krijuan Shoqatën Atletike Metropolitane dhe ndaluan Vasco-n të merrte pjesë nëse nuk përmbushte kërkesat e tyre raciste.{{citation needed|date=prill 2023}}
Si rezultat, ish-Presidenti i Vasco-s, José Augusto Prestes, u përgjigj me një letër që u bë e njohur si Përgjigjja Historike (''Resposta Histórica''),<ref>{{cite web|title=Club de Regatas Vasco da Gama|url=http://www.crvascodagama.com/index.php?display=HISTORIA-1-EN|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303123701/http://crvascodagama.com/index.php?display=HISTORIA-1-EN|language=en|archive-date=3 mars 2009|access-date=21 korrik 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=1924 – A resposta histórica|url=https://vasco.com.br/conteudo/1924-a-resposta-historica/|access-date=29 mars 2022|website=vasco.com.br|archive-date=24 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524032009/https://vasco.com.br/conteudo/1924-a-resposta-historica/|url-status=live|language=pt}}</ref> e cila revolucionarizoi praktikën e sportit në Brazil. Pas disa vitesh, barrierat e racizmit ranë dhe Vasco u bë i njohur si "Clube de todas as raças" (Klubi i të gjitha racave).<ref>{{Cite news|date=13 nëntor 1998|title=Vasco da Gama Redrew the Color Line in Brazil|url=https://www.washingtonpost.com/archive/sports/1998/11/13/vasco-da-gama-redrew-the-color-line-in-brazil/e0ef3a4a-b830-4bee-89e9-bdff6ceb76fb/|access-date=28 mars 2022|newspaper=Washington Post|archive-date=28 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828033951/https://www.washingtonpost.com/archive/sports/1998/11/13/vasco-da-gama-redrew-the-color-line-in-brazil/e0ef3a4a-b830-4bee-89e9-bdff6ceb76fb/|url-status=live|language=en}}</ref> Klubi kishte udhëhequr lëvizjen drejt një kulture më gjithëpërfshirëse të futbollit, një mendim përpara që nuk u punësua nga udhëheqësit e klubeve të tjera me bazë në Rio, si Fluminense, Flamengo dhe Botafogo.{{citation needed|date=prill 2023}}
Edhe pse klubi nuk ishte i pari që aktivizoi lojtarë të zinj, ai ishte i pari që fitoi një ligë me ta, gjë që çoi në një protestë për të ndaluar "punëtorët e thjeshtë" të luanin në ligë – një lëvizje që në praktikë nënkuptonte ndalimin e lojës për njerëzit me ngjyrë.{{citation needed|date=prill 2023}}
Në vitin 1925, Vasco u ripranua në ligën "e elitës", me lojtarët e tij me ngjyrë dhe mulatë. Deri në vitin 1933, kur futbolli u bë profesionist në Brazil, shumica e klubeve të mëdha kishin lojtarë me ngjyrë.{{citation needed|date=prill 2023}}
Më 21 prill 1927, Stadiumi i Vasco-s u përurua me një ndeshje kundër [[Santos FC|Santos]]. Santos fitoi ndeshjen 5–3.<ref>{{Cite web|title=Históry 1924-1943|url=https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor2.html|url-status=live|access-date=30 dhjetor 2021|website=NetVasco.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20030924200653/http://www.netvasco.com.br:80/mauroprais/vasco/histor2.html|archive-date=24 shtator 2003|language=pt}}</ref> Më 26 prill 1931, Vasco pati një fitore historike 7–0 ndaj rivalëve Flamengo; kjo është diferenca më e madhe e fitores midis dy klubeve.
=== 1944–53: ''Expresso da Vitória'' (Ekspresi i Fitores)===
[[File:Ademir Marques de Menezes.png|thumb|150px|Ademir de Menezes shënoi 301 gola me fanellën e Cruzmaltina.<ref>{{Cite web|url=https://ge.globo.com/pe/futebol/noticia/o-rush-de-ademir-menezes-como-nasceu-o-maior-artilheiro-do-brasil-em-uma-unica-edicao-de-copa.ghtml|title=O rush de Ademir Menezes: como nasceu o maior artilheiro do Brasil em uma única edição de Copa|website=ge.globo|access-date=24 qershor 2020|language=pt}}</ref>]]
Ndërmjet viteve 1944 dhe 1953, klubi u mbiquajt ''Expresso da Vitória'' (Ekspresi i Fitores), pasi Vasco fitoi disa gara në atë periudhë, si [[Campeonato Carioca|kampionatin e Rio de Zhaneiros]] në vitet 1945, 1947, 1949, 1950 dhe 1952, dhe [[Kampionati i Klubeve të Amerikës së Jugut (futboll)|Kampionatin e Klubeve të Amerikës së Jugut]], turneun e parë kontinental të klubeve në botë, në vitin 1948. Lojtarë si [[Ademir Marques de Menezes|Ademir de Menezes]], [[Moacyr Barbosa]], [[Hilderaldo Bellini|Bellini]] dhe [[Ipojucan]] shkëlqyen me ngjyrat e Vasco-s gjatë asaj periudhe.<ref>{{Cite web|date=30 gusht 2012|title=Esquadrão Imortal – Vasco 1945-1952|url=https://imortaisdofutebol.com/2012/08/30/esquadrao-imortal-vasco-1945-1952/|access-date=30 dhjetor 2021|website=Imortais do Futebol|language=pt|archive-date=30 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230230714/https://imortaisdofutebol.com/2012/08/30/esquadrao-imortal-vasco-1945-1952/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1953, Vasco da Gama fitoi tre turne ndërkombëtarë, [[Torneio Octogonal Rivadavia Correa Meyer|Torneio Intercontinental Octogonal Rivadavia Correa Meyer]], [[Torneo Internacional de Chile|Turneun Ndërkombëtar të Kilit]], duke mundur kampionët kolumbianë [[Millonarios F.C.|Millonarios]] dhe klubin kilian [[Colo-Colo]], si dhe [[Quadrangular Internacional do Rio de Janeiro|Quadrangular Internacional i Rio de Zhaneiros]], duke mundur [[Boca Juniors]], [[Racing Club de Avellaneda|Racing]] dhe rivalët e tyre [[CR Flamengo|Flamengo]].
=== 1956–59: Gjenerata Super-Superkampione===
[[File:VavaBelliniOrlandoVasco.jpg|thumb|right|[[Vavá]], [[Bellini (futbollist)|Bellini]] dhe [[Orlando Peçanha]], eksponentë të Cruzmaltinos në atë periudhë.]]
Në vitin 1956, ''Vascaínos'' u bënë kampionë të [[Campeonato Carioca 1956|Campeonato Carioca]] dhe nënkampionë të [[Pequeña Copa del Mundo|Kupës së Vogël të Botës]], duke e humbur titullin nga Real Madridi i [[Alfredo Di Stéfano|Di Stefano]], të cilin Vasco e mposhti në një miqësore pak pas turneut, duke u bërë klubi i parë jovero-pian që mposhti një Kampion Evropian.<ref>{{Cite web|date=22 korrik 1956|title=En Partido Amistoso Vasco da Gama Vencio Al Madrid por 2–0|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1956/07/22/pagina-4/628064/pdf.html|url-status=live|access-date=30 dhjetor 2021|website=hemeroteca - mundodeportivo.com|page=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203020527/http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1956/07/22/pagina-4/628064/pdf.html|archive-date=3 shkurt 2015|language=es}}</ref> Në vitin 1957, kjo gjeneratë bëri një turne në Evropë dhe fitoi 10 ndeshje radhazi, duke përfshirë edhe një fitore tjetër kundër kampionit evropian Real Madrid (4–3) më 14 qershor, e cila vulosi [[Tournoi de Paris 1957|titullin Tournoi de Paris 1957]] - kjo ndeshje ishte e para ndonjëherë, në nivel konkurrues, midis dy kampionëve kontinentalë. Ajo ishte gjithashtu i vetmi turne ndërkombëtar që Real Madridi nuk e fitoi midis viteve 1955 dhe 1960. Vasco mposhti gjithashtu [[Athletic Bilbao]] (kampion i Ligës dhe Kupës së Spanjës në vitin e kaluar) duke fituar [[Trofeu Teresa Herrera|Trofeun Teresa Herrera]] me rezultatin 4–2, dhe [[FC Barcelona|Barcelona-n]] (kampion i Kupës së Spanjës një javë më parë) brenda [[Camp de Les Corts|Les Corts]], me një rezultat historik 2–7, humbja e dytë më e rëndë e pësuar ndonjëherë në shtëpi nga ekipi katalanas, dhe më e madhja në ndeshjet ndërkombëtare.<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Em 1957, Vasco também humilhou o Barcelona: 7 a 2. Lembre como foi o jogo|trans-title=In 1957, Vasco also humiliated Barcelona: 7-2. Remember how the game was|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/em-1957-vasco-tambien-humilhou-o-barcelona-7-a-2-lembre-como-foi-o-jogo.ghtml|url-status=live|access-date=30 dhjetor 2021|website=globo esporte|language=pt|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230230712/https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/em-1957-vasco-tambien-humilhou-o-barcelona-7-a-2-lembre-como-foi-o-jogo.ghtml|archive-date=30 dhjetor 2021}}</ref> [[SL Benfica|Benfica]] (kampion i Portugalisë dhe nënkampion i [[Kupa Latine|Kupës Latine]]) ishte gjithashtu një viktimë e Vasco-s në këtë turne, duke humbur ndaj klubit brazilian me një rezultat tjetër mbresëlënës, 5–2, në Lisbonë më 30 qershor 1957.<ref>{{Cite web|date=30 qershor 2013|title=Há 56 anos, Vasco goleava o Benfica em Lisboa por 5 a 2|url=https://www.supervasco.com/noticias/ha-56-anos-vasco-goleava-o-benfica-em-lisboa-por-5-a-2-184082.html|access-date=30 dhjetor 2021|website=SuperVasco|language=pt|archive-date=30 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230230713/https://www.supervasco.com/noticias/ha-56-anos-vasco-goleava-o-benfica-em-lisboa-por-5-a-2-184082.html|url-status=live}}</ref>
Në fillim të vitit 1958, pak para [[Kupa e Botës FIFA 1958|Kupës së Botës]], Vasco fitoi [[Torneio Rio-São Paulo|Turneun Rio-São Paulo]], kampionatin më të rëndësishëm në Brazil në atë kohë, i cili përfshinte ekipe legjendare si Santos i Peles, Botafogo i Garrincha-s, Flamengo i Zagallo-s dhe Fluminense i Tele Santana-s. Pas këtij titulli të paharrueshëm, tre lojtarë të Vasco-s luajtën role të rëndësishme në fushatën për titullin e parë të Kupës së Botës të Brazilit: [[Vavá]] (i cili shënoi pesë gola në Kupën e Botës, përfshirë dy në [[Finalja e Kupës së Botës FIFA 1958|finale]]) dhe mbrojtësit [[Orlando Peçanha|Orlando]] dhe [[Hilderaldo Bellini|Bellini]] (Bellini ishte ende kapiteni brazilian). Pas Kupës së Botës, ekipi fitoi një nga Kampionatet më të mëdha Carioca të të gjitha kohërave. Në një garë epike kundër Flamengo-s së Zagallo-s dhe Botafogo-s së Garrincha-s, e cila përfundoi në një barazim të trefishtë me 32 pikë dhe kërkoi dy turne shtesë për të vendosur kampionin, Vasco u bë "super-superkampion" i [[Campeonato Carioca 1958|Campeonato Carioca 1958]].<ref>{{Cite web|title=O dramático Super-Super|url=https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html|access-date=6 shtator 2024|website=NetVasco.com|language=pt|archive-date=7 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241107224055/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html|url-status=dead}}</ref>
Në vitin 1959, ekipi vazhdoi të mposhtte ekipe të mëdha evropiane si kampionin italian [[A.C. Milan|Milan]] dhe [[Atlético Madrid|Atletico de Madrid]] ([[Kupa Evropiane 1958-59|gjysmëfinalist i Kupës Evropiane]] atë vit). Vasco ishte gjithashtu nënkampion i Turneut Rio-São atë vit, vetëm pas Santosit të Peles. Po në vitin 1959, pesë lojtarë të Vasco-s u thirrën për [[Kampionati i Amerikës së Jugut 1959 (Argjentinë)|Copa America 1959]]: [[Paulinho de Almeida|Paulinho]], [[Orlando Peçanha|Orlando]], [[Hilderaldo Bellini|Bellini]], [[Coronel (futbollist)|Coronel]] (mbrojtës) dhe [[Almir (futbollist, lindur më 1969)|Almir]] (sulmues), me katër lojtarët e Vasco-s të lartpërmendur që pothuajse gjithmonë përfshiheshin në formacionin fillestar. Vasco, së bashku me Botafogo, ishte klubi që i dha më shumë lojtarë [[Kombëtarja braziliane e futbollit|ekipit kombëtar të Brazilit]] në atë periudhë. Shumë mendojnë se ky Vasco ishte një nga klubet më të mira të botës në atë kohë, dhe ndoshta më i miri në 1957–58.<ref>{{Cite web|title=História, 1953-1970|url=https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor4.html|url-status=live|access-date=30 dhjetor 2021|website=Netvasco.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20031016045655/http://www.netvasco.com.br:80/mauroprais/vasco/histor4.html|archive-date=16 tetor 2003|language=pt}}</ref>
=== Vitet 1960: Fushata mesatare===
Vitet 1960 ishin një periudhë e vështirë për klubin, duke pasur vetëm performanca mesatare me përjashtim të viteve 1965 dhe 1966; në [[Campeonato Brasileiro Série A 1965|Campeonato Brasileiro 1965]] (i njohur si Taça Brasil në atë kohë), Vasco arriti në finale, duke humbur nga Santosi i Peles 1–6 në total. Në [[Torneio Rio-São Paulo 1966|Torneio Rio-São Paulo 1966]], klubi e përfundoi turneun në një barazim katërfish. Meqenëse nuk kishte kritere për zgjidhjen e barazimit, duhej të luhej një katërkëndësh që përfshinte Botafogo, Corinthians, Santos dhe Vasco, por për shkak të përgatitjes së [[Kombëtarja braziliane e futbollit|ekipit kombëtar të Brazilit]] për [[Kupa e Botës FIFA 1966|Kupën e Botës FIFA 1966]], [[Confederação Brasileira de Futebol|CBD]] vendosi t'i shpallte të katër klubet kampionë.
=== Vitet 1970: Titulli i Parë i Ligës===
[[File:BR RJANRIO PH 0 FOT 03319 0042.tif|thumb|right|Ekipi i Vascos në 1970.]]
Në vitin 1970, nën lojtarët yje [[Roberto Dinamite]] dhe [[Edgardo Andrada]], Vasco fitoi [[Campeonato Carioca 1970|Campeonato Carioca]] për herë të parë pas 12 vitesh. Në vitin 1974, ata fituan titullin e tyre të parë të ligës, me Roberto Dinamite si golashënuesin më të mirë. Përveç kësaj, ata u bënë ekipi i parë nga Rio që fitoi ligën. Cruzeiro dhe Vasco e kishin përfunduar sezonin me të njëjtin numër pikësh, që nënkuptonte se duhej të luhej një ndeshje e dytë; Vasco më pas mposhti Cruzeiro 2–1 dhe fitoi titullin.<ref>{{Cite web|date=1 gusht 2019|title=Tua fama assim se fez! Há 45 anos, Vasco vencia seu primeiro Brasileiro|url=https://www.lance.com.br/vasco/tua-fama-assim-fez-anos-vencia-seu-primeiro-brasileiro.html|access-date=4 shkurt 2022|website=Lance!|language=pt|archive-date=4 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204134435/https://www.lance.com.br/vasco/tua-fama-assim-fez-anos-vencia-seu-primeiro-brasileiro.html|url-status=live}}</ref>
=== 1997–2000: Epoka e Dytë e Artë===
Pasi fitoi [[Campeonato Brasileiro Série A 1997|Campeonato Brasileiro]] në [[Campeonato Brasileiro Série A 1997|1997]], duke mposhtur [[Sociedade Esportiva Palmeiras|Palmeiras]] në finale, Vasco filloi ''[[Projeto Tóquio|Projeto Tóquio]]'', dhe investoi 10 milionë dollarë amerikanë për të fituar [[Copa Libertadores 1998|Copa Libertadores 1998]]. Klubi fitoi turneun në Vitin e tij të Qindvjetorit, duke mposhtur [[Barcelona Sporting Club|Barcelona-n]] e [[Ekuador|Ekuadorit]] në [[Finalja e Copa Libertadores 1998|finale]] 4–1 në total, dhe 50 vjet pasi fitoi trofeun e tij të parë të Amerikës së Jugut ([[Kampionati i Klubeve të Amerikës së Jugut 1948|Kampionatin e Kampionëve të Amerikës së Jugut]]).
Duke fituar titullin e Copa Libertadores, Vasco da Gama fitoi një vend në [[Kupa Interkontinentale 1998|Kupën Interkontinentale 1998]], ku u përball me fituesit e [[UEFA Liga e Kampionëve 1997–98|UEFA Liga e Kampionëve 1997–98]] [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] dhe humbi 2–1.
Si rezultat i titullit të tyre të Copa Libertadores dy vjet më parë, Vasco fitoi një vend për [[Kampionati Botëror i Klubeve FIFA 2000|Kampionatin Botëror të Klubeve FIFA 2000]] inaugural të mbajtur në Brazil. Ata mposhtën [[Manchester United F.C.|Manchester United-in]] e Anglisë, [[Club Necaxa|Necaxa-n]] e Meksikës dhe [[South Melbourne FC|South Melbourne-in]] e Australisë në fazën e grupeve për të arritur në finale. Ajo përfundoi 0–0 pas kohës shtesë në një përplasje të gjitha-braziliane me [[Sport Club Corinthians Paulista|Corinthians]], por Vasco humbi 3–4 në gjuajtjen e penalltive.<ref>{{Cite web|date=15 janar 2000|title=WORLD CLUB CHAMPIONSHIP {{!}} Corinthians crowned world champions|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1999/12/99/world_club_championship/604434.stm|access-date=4 korrik 2025|website=BBC News|language=en}}</ref>
Fushata e [[Copa Mercosur|Copa Mercosur]] e Vasco-s [[Copa Mercosur 2000|atë vit]] filloi me një humbje 4–3 ndaj [[Peñarol]], por Vasco përfundimisht u kualifikua në raundin e eliminimit direkt me dhjetë pikë.<ref>{{Cite web|title=Copa Mercosul 2000|url=https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html|access-date=5 shtator 2024|website=NetVasco.com|language=pt|archive-date=11 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911150232/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html|url-status=dead}}</ref> Në çerekfinale, Vasco eliminoi [[Rosario Central]] me penallti pasi pala argjentinase shënoi një barazim të vonë për ta çuar ndeshjen në gjuajtjen e penalltive. Në gjysmëfinale, Vasco eliminoi River Plate 5–1 në total, me një fitore të famshme 4–1 në [[Estadio Monumental (Buenos Aires)|Estadio Monumental]] në ndeshjen e parë. Vasco u kualifikua në finale kundër [[Sociedade Esportiva Palmeiras|Palmeiras]], dhe zakonisht finalet luhen me dy ndeshje, por një ndeshje e tretë do të ishte e nevojshme nëse një ekip tjetër fitonte secilën ndeshje. Kështu ndodhi; Vasco kishte fituar ndeshjen e parë 2–0, por Palmeiras fitoi ndeshjen e dytë 1–0 gjashtë ditë më vonë. Më 20 dhjetor 2000, në një ndeshje e cila ende konsiderohet si një nga më të mirat në historinë e futbollit brazilian,<ref>{{Cite web|date=18 qershor 2013|title=Jogos Eternos – Palmeiras 3x4 Vasco 2000|url=https://imortaisdofutebol.com/2013/06/18/jogos-eternos-palmeiras-3x4-vasco-2000/|access-date=30 dhjetor 2021|website=Imortais do Futebol|language=pt|archive-date=30 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230230717/https://imortaisdofutebol.com/2013/06/18/jogos-eternos-palmeiras-3x4-vasco-2000/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=EVVjHfkgRAU|title=Melhor Jogo da História - Vasco 4x3 Palmeiras|date=7 tetor 2006|access-date=21 korrik 2015|work=YouTube|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172107/https://www.youtube.com/watch?v=EVVjHfkgRAU|url-status=live|language=pt}}</ref><ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/EVVjHfkgRAU Ghostarchive] and the {{cite AV media|url=http://www.youtube.com/watch?v=EVVjHfkgRAU&gl=US&hl=en&has_verified=1|title=Melhor Jogo da História - Vasco 4x3 Palmeiras|date=7 tetor 2006|access-date=21 korrik 2015|work=YouTube|archive-date=23 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723213803/http://www.youtube.com/watch?v=EVVjHfkgRAU&gl=US&hl=en&has_verified=1|url-status=live|language=pt}}</ref> Vasco e gjeti veten duke humbur 3–0 në pjesën e parë, dhe Palmeiras kishte shënuar 2 gola në më pak se një minutë; Vasco arriti të shënojë 3 gola për të barazuar ndeshjen në 3–3 me pesë minuta të mbetura, ndërsa luante me 10 burra pasi [[Júnior Baiano]] mori një karton të kuq në minutën e 77-të. Në minutën e 93-të, [[Romário]] shënoi një gol vendimtar dhe Vasco fitoi ndeshjen 4–3.<ref>{{cite web|title=Vasco é campeão da Mercosul com virada histórica sobre o Palmeiras|url=http://www.netvasco.com.br/especial/especial06/lance1.html|url-status=live|access-date=21 korrik 2015|website=netvasco|archive-url=https://web.archive.org/web/20020220052108/http://www.netvasco.com.br:80/especial/especial06/lance1.html|archive-date=20 shkurt 2002|language=pt}}</ref>
Vasco fitoi gjithashtu [[Copa João Havelange]] në vitin 2000. E parë si një garë e diskutueshme e organizuar nga [[Clube dos 13]] në vend të [[Konfederata Braziliane e Futbollit|CBF]], Vasco luajti kundër [[Associação Desportiva São Caetano|São Caetano]] në [[Copa João Havelange Final|finale]]. Klubi barazoi ndeshjen e parë 1–1 në [[Estádio Palestra Itália]], dhe ndeshja e dytë u anulua nga Guvernatori i Shtetit të Rio de Zhaneiros [[Anthony Garotinho]] në pjesën e parë sepse një gardh u shemb në São Januário, gjë që rezultoi në shumë të lënduar.<ref>{{Cite news|date=30 dhjetor 2000|title=Fence collapse hits soccer final|language=en|work=BBC|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1094303.stm|access-date=30 dhjetor 2021|archive-date=30 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230230712/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1094303.stm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Queda do Alambrado de São Januário|url=https://www.netvasco.com.br/especial/especial08/|url-status=live|access-date=30 dhjetor 2021|website=NetVasco|archive-url=https://web.archive.org/web/20010719074809/http://www.netvasco.com.br:80/especial/especial08/|archive-date=19 korrik 2001|language=pt}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 dhjetor 2010|title=Dez anos depois, final da Copa João Havelange ainda não terminou|url=https://www.goal.com/br/news/619/especiais/2010/12/30/2283070/dez-anos-depois-final-da-copa-jo%C3%A3o-havelange-ainda-n%C3%A3o|url-status=live|access-date=30 dhjetor 2021|website=Goal.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230230711/https://www.goal.com/br/news/619/especiais/2010/12/30/2283070/dez-anos-depois-final-da-copa-jo%C3%A3o-havelange-ainda-n%C3%A3o|archive-date=30 dhjetor 2021|language=pt}}</ref> Pavarësisht fatkeqësisë, Vasco fitoi ndeshjen e dytë të riplanifikuar 3–1 në Maracana për të ngritur trofeun për titullin e tij të katërt kombëtar të ligës.
=== 2001–2008: Rënia===
Në [[Copa Libertadores 2001]], Vasco u bë ekipi i parë që fitoi të gjashta ndeshjet e grupit, të cilat përfshinin fitore të mëdha (0–3 dhe 4–1), kundër kampionëve kolumbianë [[América de Cali]]. Në raundin e 16-të, klubi eliminoi [[Deportes Concepción (Kili)|Deportes Concepción]], por më pas pësoi një humbje totale 4–0 kundër kampionëve të atëhershëm [[Boca Juniors]], e cila u konsiderua një eliminim zhgënjyes pavarësisht shpresave të mëdha që ishin vendosur pas ecurisë së tyre perfekte në fazën e grupeve.<ref>{{Cite web|title=Libertadores 2001|url=https://www.netvasco.com.br/futebol/libertadores2001/|access-date=13 tetor 2023|website=Netvasco.com|language=pt}}</ref>
Menjëherë pas sezonit 2001, klubi përjetoi një rënie të madhe, duke përfunduar i 15-ti në [[Campeonato Brasileiro Série A 2002|2002]] dhe duke shmangur me vështirësi rënien nga kategoria në [[Campeonato Brasileiro Série A 2003|2003]] dhe [[Campeonato Brasileiro Série A 2004|2004]], megjithëse në [[Campeonato Brasileiro Série A 2005|2005]] ata u kualifikuan për [[Copa Sudamericana 2006|Copa Sudamericana 2006]] me një përfundim në vendin e 12-të. Sezoni 2006 i Vasco-s ishte i mirë, duke përfunduar i gjashti në ligë dhe duke fituar kualifikimin për Sudamericana-n e vitit të ardhshëm, si dhe duke arritur në [[Copa do Brasil 2006|finalen e Copa do Brasil]] për herë të parë, duke humbur nga Flamengo.[[File:Camisavasco.JPG|thumb|Fanella e Vasco-s 2007]]
==== 2008: Rënia nga kategoria====
Ekipi përfundoi [[Campeonato Brasileiro Série A 2008|Série A 2008]] në një vend katastrofik të 18-të dhe ra në [[Campeonato Brasileiro Série B 2009|divizionin e dytë]] për herë të parë që nga themelimi i tij pas një humbjeje 0–2 në shtëpi kundër [[Esporte Clube Vitória|Vitória-s]].<ref>{{Cite web|date=7 dhjetor 2008|title=Vasco não faz sua parte, perde para o Vitória e cai para a Série B|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas/2008/12/07/ult59u180389.jhtm|access-date=20 gusht 2022|website=UOL Esporte|archive-date=20 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820180817/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas/2008/12/07/ult59u180389.jhtm|url-status=live|language=pt}}</ref> Deri atëherë, ai kishte qenë një nga vetëm gjashtë klubet që nuk kishin rënë kurrë nga divizioni i parë, së bashku me [[Cruzeiro Esporte Clube|Cruzeiro]], [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]] dhe [[São Paulo Futebol Clube|São Paulo]]. (Dy të fundit nuk morën pjesë në [[Campeonato Brasileiro Série A 1979|Kampionatin Brazilian 1979]], për të shmangur konfliktet me orarin e Kampionatit Paulista.)
Pavarësisht rënies nga kategoria, Vasco pati një ecuri të respektueshme në [[Copa do Brasil 2008|Copa do Brasil]], duke arritur deri në gjysmëfinale ku u eliminuan nga kampioni i atëhershëm [[Sport Club do Recife|Sport Recife]] me penallti.<ref>{{Cite web|date=29 maj 2008|title=Nos pênaltis, Sport derrota o Vasco e chega à final da Copa do BR|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas/2008/05/29/ult59u158672.jhtm|access-date=5 shtator 2024|website=UOL Esporte|language=pt}}</ref>
Vasco siguroi menjëherë kthimin e tij në Série A, duke vulosur ngritjen në [[Campeonato Brasileiro Série A 2010|Série A 2010]] më 7 nëntor 2009 me një fitore 2–1 kundër [[Esporte Clube Juventude|Juventude-s]] përpara një numri rekord për Série B prej 81,000 tifozësh në [[Estádio do Maracanã|Maracanã]], dhe gjithashtu duke përfunduar si kampion i Série B.<ref>{{Cite web|date=7 nëntor 2009|title=Vasco põe 81 mil no Maracanã, bate Juventude e confirma volta|url=https://www.terra.com.br/esportes/futebol/brasileiro-serie-b/vasco-poe-81-mil-no-maracana-bate-juventude-e-confirma-volta,fc29199955e9a310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|access-date=29 mars 2022|website=Terra|language=pt|archive-date=29 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329044117/https://www.terra.com.br/esportes/futebol/brasileiro-serie-b/vasco-poe-81-mil-no-maracana-bate-juventude-e-confirma-volta,fc29199955e9a310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|url-status=live}}</ref>
=== 2010–sot: Jo-qëndrueshmëri===
Në sezonin e ligës 2010, sezoni i tyre i parë që u kthyen në divizionin e lartë pas rënies nga kategoria, Vasco përfundoi në vendin e 11-të dhe u kualifikua për [[Copa Sudamericana 2011|Copa Sudamericana 2011]]. Në [[Copa do Brasil 2010]], Vasco arriti në çerekfinale, duke u eliminuar nga Vitória me rregullin e golit në transfertë.
==== 2011–2012: Titulli i Copa do Brasil dhe Kthimi në Copa Libertadores====
Vasco pati një fillim të dobët në [[Sezoni 2011 i CR Vasco da Gama|sezonin 2011]], duke humbur katër ndeshje radhazi në [[Campeonato Carioca 2011|Kupën Guanabara]], gjë që çoi në shkarkimin e [[PC Gusmão|Paulo Gusmāo]] dhe emërimin e [[Ricardo Gomes]]. Me ardhjen e Gomes, të kombinuar me ardhjet e [[Alecsandro]], [[Bernardo (futbollist, lindur më 1990)|Bernardo]] dhe [[Diego Souza (futbollist, lindur më 1985)|Diego Souza]], klubi kaloi më mirë në Kupën Rio, duke humbur vetëm një herë gjatë rrugës për në finale, ku humbën me penallti kundër Flamengo-s. Në [[Copa do Brasil 2011|Copa do Brasil]], Vasco ishte i pamposhtur gjatë rrugës për në [[Copa do Brasil 2011 finals|finale]], ku mundi [[Coritiba Foot Ball Club|Coritiba-n]] me rregullin e golit në transfertë dhe ngriti trofeun për herë të parë në historinë e klubit;<ref>{{Cite web|date=9 qershor 2011|title=Coritiba 3-2 Vasco da Gama (3-3 aggregate): Vasco hang on to edge thrilling Copa do Brasil final on away goals|url=https://www.goal.com/en/news/584/brazil/2011/06/09/2524229/coritiba-32-vasco-da-gama-3-3-aggregate-vasco-hang-on-to|access-date=29 mars 2022|website=Goal.com|archive-date=29 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329044118/https://www.goal.com/en/news/584/brazil/2011/06/09/2524229/coritiba-32-vasco-da-gama-3-3-aggregate-vasco-hang-on-to|url-status=live|language=en}}</ref> vetëm tre ditë pas ndeshjes së parë, Coritiba mundi Vasco-n 5–1 në ligë.<ref>{{Cite web|date=5 qershor 2011|title=Vasco fala em soberba e lamenta time desligado após goleada por 5 a 1|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/campeonatos/brasileiro/serie-a/ultimas-noticias/2011/06/05/vasco-fala-em-soberba-e-lamenta-time-desligado-apos-goleada-por-5-a-1.jhtm|access-date=11 janar 2025|website=UOL Esporte|language=pt}}</ref> Pavarësisht humbjes së rëndë, Vasco pati një fushatë të shkëlqyer në [[Campeonato Brasileiro Série A 2011|ligë]], duke përfunduar vetëm 2 pikë prapa Corinthians. Një fitore në ditën e fundit të ndeshjes do t'i kishte dhënë atyre titullin, pasi Corinthians barazoi ndeshjen e tyre, por Flamengo e mbajti Vasco-n në barazim. Klubi gjithashtu e përfundoi vitin si gjysmëfinalist në [[Copa Sudamericana 2011|Copa Sudamericana]], një garë që pa klubin të mposhtte [[Sociedade Esportiva Palmeiras|Palmeiras-in]] me rregullin e golit në transfertë dhe të arrinte fitore me kthim kundër [[Club Aurora|Aurora-s]] dhe [[Club Universitario de Deportes|Universitario-s]], përpara se të eliminohej nga kampioni i atëhershëm [[Club Universidad de Chile|Universidad de Chile]].<ref>{{Cite web|date=23 nëntor 2011|title=Vasco cede empate, vê Universidad ampliar série e decide vaga no Chile|url=https://www.terra.com.br/esportes/futebol/copa-sul-americana/vasco-cede-empate-ve-universidad-ampliar-serie-e-decide-vaga-no-chile,0a2f507c7255a310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|access-date=11 janar 2025|website=Terra|language=pt}}</ref> Sezoni u quajt si ''"Viti i Shpëtimit"'' i Vasco-s, me shumë që e vlerësonin Vasco-n si një nga ekipet elitare të [[Futbolli në Brazil|futbollit brazilian]] edhe një herë.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2011|title=[Guia do Brasileirão 2011] Vasco: ressurreição à vista?|url=https://news.yahoo.com/news/-guia-do-brasileir%C3%A3o-2011--vasco--ressurrei%C3%A7%C3%A3o-%C3%A0-vista-.html|access-date=11 janar 2025|website=Yahoo News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=4 dhjetor 2011|title=Diretor de marketing celebra 2011 como 'ano do renascimento' do Vasco|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/2011/12/diretor-de-marketing-celebra-2011-como-ano-do-renascimento-do-vasco.html|access-date=11 janar 2025|website=globoesporte.com|language=pt}}</ref><ref>{{Cite web|date=23 shtator 2011|title=Diego Souza destaca nova ideologia: 'Vasco ganhou espírito de vencedor'|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/2011/09/diego-souza-destaca-nova-ideologia-vasco-ganhou-espirito-de-vencedor.html|access-date=11 janar 2025|website=globoesporte.com|language=pt}}</ref>
Vasco luajti finalen e tij të parë të [[Sezoni 2012 i CR Vasco da Gama|sezonit 2012]] në [[Campeonato Carioca 2012#Taça Guanabara|Kupën Guanabara]], duke humbur 1–3 kundër Fluminense-s pas eliminimit të Flamengo-s në gjysmëfinale. Dy muaj më vonë, ata po luanin përsëri një finale, këtë herë duke humbur nga Botafogo në [[Campeonato Carioca 2012#Taça Rio|Kupën Rio]], duke eliminuar Flamengo-n në gjysmëfinale përsëri.
Vasco u kualifikua për [[Copa Libertadores 2012]] si kampion i Kupës së Brazilit, duke shënuar një kthim në garën më të lartë të Amerikës së Jugut pas 12 vitesh. Në fazën e grupeve, Vasco përfundoi i dyti në barazim me [[Club Libertad|Libertad]] me pikë dhe humbi vetëm një herë. Vasco mposhti [[Club Atlético Lanús|Lanús]] me penallti në raundin e 16-të,<ref>{{Cite web|date=9 maj 2012|title=Lanús x Vasco - Taça Libertadores 2012|url=http://globoesporte.globo.com/jogo/libertadores-2012/09-05-2012/lanus-vasco.html|access-date=29 mars 2022|website=globoesporte.com|language=pt|archive-date=13 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513064948/http://globoesporte.globo.com/jogo/libertadores-2012/09-05-2012/lanus-vasco.html|url-status=live}}</ref> për të vendosur një përballje çerekfinale me Corinthians, i cili eliminoi Vasco-n 1–0 me një gol në minutën e 88-të nga [[Paulinho (futbollist, lindur në korrik 1988)|Paulinho]].<ref>{{Cite web|date=23 maj 2012|title=Corinthians x Vasco Libertadores 2012|url=http://globoesporte.globo.com/jogo/libertadores-2012/23-05-2012/corinthians-vasco.html|access-date=29 mars 2022|website=globoesporte.com|language=pt|archive-date=27 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527040229/http://globoesporte.globo.com/jogo/libertadores-2012/23-05-2012/corinthians-vasco.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=23 maj 2012|title=Corinthians 1-0 Vasco da Gama|url=https://www.espn.co.cr/futbol/reporte/_/juegoId/342135|access-date=13 nëntor 2023|website=ESPN|language=en}}</ref> Në [[Campeonato Brasileiro Série A 2012|Kampionatin Brazilian]], ekipi vendosi rekordin për 54 raunde radhazi në top 4 (duke vazhduar nga sezonet 2011 dhe 2012), megjithëse përfundimisht përfunduan në vendin e pestë dhe humbën kualifikimin për Libertadores vitin e ardhshëm për shkak të formës së dobët, duke humbur gjashtë nga dhjetë ndeshjet e tyre të fundit.
==== 2013: Rënia e dytë nga kategoria====
{{Main|Sezoni 2013 i CR Vasco da Gama}}
Pas një sezoni të mirë në 2012, Vasco e filloi [[Sezoni 2013 i CR Vasco da Gama|2013]] dobët dhe u pengua nga problemet financiare. Në [[Campeonato Carioca 2013|Taca Rio]], klubi pati një fushatë të tmerrshme dhe përfundoi i shtati nga tetë në tabelë. Deri në fund të vitit, klubi kishte rënë nga kategoria për herë të dytë në 5 vjet dhe vetëm herën e dytë në historinë e tyre, e cila u sigurua me një humbje 5–1 kundër [[Atletico paranaense|Atletico Paranaense]] në ditën e fundit të ndeshjes.<ref>{{Cite web|date=8 dhjetor 2013|title=Em jogo da vergonha nas arquibancadas, Atlético-PR goleia, vai à Libertadores, e Vasco cai outra vez após cinco anos|url=http://espn.com.br/noticia/375064_em-jogo-da-vergonha-nas-arquibancadas-atletico-pr-goleia-vai-a-libertadores-e-vasco-cai-outra-vez-apos-cinco-anos|access-date=29 mars 2022|website=ESPN|language=pt|archive-date=22 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140122144501/http://www.espn.com.br/noticia/375064_em-jogo-da-vergonha-nas-arquibancadas-atletico-pr-goleia-vai-a-libertadores-e-vasco-cai-outra-vez-apos-cinco-anos|url-status=live}}</ref> Në [[Copa do Brasil 2013|Copa do Brasil]] ekipi hyri në raundin e 16-të, duke mundur [[Nacional Futebol Clube|Nacional]] dhe më pas duke u eliminuar nga [[Goiás Esporte Clube|Goiás]] me rregullin e golit në transfertë, pavarësisht fitores në ndeshjen e dytë 3–2.
==== 2014–2021: Rënie e dyfishtë nga kategoria, tituj radhazi të Carioca-s====
Pas një sezoni në [[Campeonato Brasileiro Série B 2014|Série B gjatë 2014]], Vasco fitoi ngritjen në kategori dhe në maj 2015 fitoi [[Campeonato Carioca 2015|Campeonato Carioca]] pas një ndërprerjeje 12-vjeçare. Megjithatë, ata ranë përsëri në kategori në [[Campeonato Brasileiro Série A 2015|edicionin 2015]], duke u renditur të tetëmbëdhjetët. Në [[Campeonato Brasileiro Série B 2016|2016]], Vasco u bë kampion radhazi i [[Campeonato Carioca 2016|Carioca-s]] dhe pati një ecuri prej 34 ndeshjesh pa humbje, më e gjata në ndeshjet zyrtare.<ref>{{Cite web|date=11 qershor 2016|title=Defesa falha, Vasco cai diante do Atlético-GO e perde invencibilidade|url=https://globoesporte.globo.com/futebol/brasileirao-serie-b/noticia/2016/06/defesa-falha-vasco-cai-diante-do-atletico-go-e-perde-invencibilidade.html|access-date=7 dhjetor 2023|website=globoesporte.com|language=pt}}</ref> Edhe një herë, ata u ngritën në kategori pas një sezoni në Série B. Megjithatë, në [[Campeonato Brasileiro Série A 2020|sezonin 2020]], ata ranë nga kategoria për herë të katërt dhe më pas nuk arritën të ngrihen në kategori gjatë [[Campeonato Brasileiro Série B 2021|sezonit 2021]], duke u renditur të dhjetët.<ref>{{Cite web|date=14 mars 2022|title=Vasco: The Brazilian Giant Set for Another Season in the Second Tier|url=https://breakingthelines.com/historical/vasco-the-brazilian-giant-set-for-another-season-in-the-second-tier/|access-date=20 gusht 2022|website=Breaking The Lines|language=en|archive-date=20 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820180756/https://breakingthelines.com/historical/vasco-the-brazilian-giant-set-for-another-season-in-the-second-tier/|url-status=live}}</ref>
==== 2022: Marrja në dorëzim nga 777 Partners dhe kthimi në Série A====
Më 22 shkurt 2022 u njoftua se [[:en:777 Partners|777 Partners]], një firmë private investimi me bazë në Miami e themeluar nga Steven W. Pasko dhe Josh Wander, bleu një aksion kontrollues në Vasco da Gama. Sipas kushteve të marrëveshjes, 777 Partners bleu një aksion 70% në klub, i cili vlerësohej në rreth 330 milionë dollarë amerikanë.<ref>{{Cite web|date=22 shkurt 2022|title=777 Partners agrees US$137m takeover of Vasco da Gama|url=https://www.sportspromedia.com/news/vasco-da-gama-777-partners-takeover-investment/|access-date=28 shkurt 2022|website=SportsPro|language=en}}</ref>
Më 6 nëntor 2022, Vasco vulosi kthimin e tij në Série A pas një mungese dyvjeçare, duke përfunduar i katërti në tabelën e ligës. Ngritja e tyre në kategori u sigurua pas një fitoreje të vështirë 1–0 kundër [[Ituano FC|Ituano-s]], nëpërmjet një penalltie të shënuar nga [[Nenê (futbollist, lindur më 1981)|Nenê]].<ref>{{Cite web|date=6 nëntor 2022|title=Vasco e Bahia, bem-vindos de volta à Série A. E que seja para sempre|url=https://ge.globo.com/blogs/blog-do-pvc/post/2022/11/06/vasco-e-bahia-bem-vindos-de-volta-a-serie-a-e-que-seja-para-sempre.ghtml|access-date=11 janar 2025|website=ge|language=pt}}</ref><ref>{{Cite web|date=7 nëntor 2022|title=Com acesso e dinheiro, Vasco destrava planejamento e vai ao mercado: "Nova era começa hoje"|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/2022/11/07/com-acesso-e-dinheiro-vasco-destrava-planejamento-e-vai-ao-mercado-nova-era-comeca-hoje.ghtml|access-date=11 janar 2025|website=ge|language=pt}}</ref>
Klubi përfundoi i 15-ti në [[Campeonato Brasileiro Série A 2023|Série A 2023]] dhe e përmirësoi këtë me një përfundim në vendin e 10-të në [[Campeonato Brasileiro Série A 2024|Série A 2024]].
==Identiteti==
===Logoja===
Mburoja e parë e Vasco-s u krijua në vitin 1898. Mburoja aktuale me brezin diagonal nuk u miratua deri në vitet 1920. Mburoja aktuale ka një sfond të zi, me një brez diagonal të bardhë që shkon nga e majta në të djathtë, i cili ka një anije me vela në qendër, dhe shkronjat CR dhe VG ndodhen drejtpërdrejt majtas dhe poshtë anijes me vela, respektivisht.<ref name="1945kit" />
Në vitin 1980, logos iu shtua një kontur. Logoja ka kaluar nëpër ndryshime të ndryshme gjatë viteve, por ende i ngjan paraqitjes kryesore të përdorur në vitin 1920. Logoja aktuale, e miratuar në vitin 2021, lakoi velat e anijes me vela dhe flamurin sipër, theksoi valët, shtoi një shtyllë të përparme në anijen me vela dhe hoqi drejtkëndëshat që kishin qenë të pranishëm në logon e vitit 2015.<ref name="1945kit" />
Duke pasur parasysh Patronazhin Mbretëror të vitit 2017, logoja e mburojës mund të mbështillet me kurorën heraldike mbretërore portugeze.
===Evolucioni i fanellës===
{{Commons|Fanellat e CR Vasco da Gama}}
[[File:Vasco historia uniforme2.jpg|thumb|Evolucioni i fanellës së Vasco da Gama-s]]
Vasco da Gama është një nga klubet më të vjetra braziliane dhe ka pasur disa fanella të ndryshme në historinë e tij. Fanella e parë e Vasco da Gama-s, e përdorur në varkë me rrema, u krijua në vitin 1898 dhe ishte kryesisht e zezë, me një brez diagonal të bardhë majtas.
Fanella e parë e futbollit e Vasco-s, e krijuar në vitin 1916, ishte tërësisht e zezë dhe identifikohej lehtësisht për shkak të pranisë së një kravate dhe një rripi të bardhë. Në vitin 1929, kravata dhe rripi u hoqën. Megjithatë, fanella mbeti tërësisht e zezë. Në vitet 1930, ngjyra e fanellës së shtëpisë u ndryshua përsëri; ajo u bë e zezë me një brez diagonal të bardhë djathtas.<ref name="1945kit" />
Në vitin 1945, ngjyra e fanellës u ndryshua në të bardhë dhe u prezantua një brez diagonal i zi. Brezi u prezantua sepse menaxherit të klubit në atë kohë, [[Uruguaji|Uruguajanit]] [[Ondino Viera]] i pëlqente brezi i përdorur në fanellën e klubit të tij të mëparshëm, [[Club Atlético River Plate|River Plate]] të [[Argjentina|Argjentinës]], dhe e miratoi këtë model në fanellën e ndeshjeve jashtë shtëpisë të Vasco-s. Pra, të dyja fanellat kishin një brez diagonal nga e djathta në të majtë.<ref name="1945kit">{{cite web|title=Símbolos|url=http://www.crvascodagama.com/?display=CLUBE-3|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080419110040/http://www.crvascodagama.com/?display=CLUBE-3|archive-date=19 prill 2008|access-date=7 dhjetor 2023|publisher=Club de Regatas Vasco da Gama official website|language=pt}}</ref>
Në vitet 1970, [[Kryqi i Urdhrit të Krishtit|Kryqi i Urdhrit të Krishtit]] u zëvendësua me kryqin pattée, i cili përdoret edhe sot.
Në vitin 1988, brezi i vendosur në pjesën e pasme të bluzës u hoq. Në fillim të viteve '90, yjet që përfaqësonin titujt e klubit filluan të përdoren sipër logos, dhe numrat ishin të zinj e të bardhë në vend të të kuqve. Në vitin 1996, brezi i vendosur në pjesën e pasme u kthye. Kjo fanellë u bë shumë e ngjashme me atë të vitit 1945, me përjashtim të shtimit të një vije të hollë të kuqe që përshkruan brezin.<ref name="1945kit" />
Vasco aktualisht ka tre fanella. Ngjyra kryesore e fanellës së shtëpisë është e zezë me një brez të bardhë. Shkurtat dhe çorapet janë të zeza. Fanella e ndeshjeve jashtë shtëpisë është e ngjashme me fanellën e shtëpisë, por ngjyra kryesore është e bardhë, brezi është i zi, dhe shkurtat dhe çorapet janë të bardha. Në vitet 2009–10, fanella e tretë ishte e gjitha e bardhë, me një "[[Urdhri i Tempullarëve|kryq të të Kalorësve Templarë]]" të kuq. Në vitin 2010, fanella e ndeshjeve jashtë shtëpisë u ndryshua në të zezë për nder të ekipit të vitit 1923, i cili ishte i gatshëm të hiqte dorë nga loja në vitin pasues për shkak të kundërshtimit të klubeve të tjera që Vasco të kishte lojtarë me ngjyrë.
Nga korriku 2009, pas ndërprerjes së partneritetit me Champs,<ref name="ChampsBreakup">{{cite web|title=Vasco rescinde contrato com a Champs|url=http://globoesporte.globo.com/Esportes/Noticias/Times/Vasco/0,,MUL1161617-9877,00-VASCO+RESCINDE+CONTRATO+COM+A+CHAMPS.html|access-date=9 dhjetor 2009|publisher=GloboEsporte.com|language=pt|archive-date=23 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090523214217/http://globoesporte.globo.com/Esportes/Noticias/Times/Vasco/0,,MUL1161617-9877,00-VASCO+RESCINDE+CONTRATO+COM+A+CHAMPS.html|url-status=live}}</ref> deri në vitin 2013, bluzat zyrtare u prodhuan nga Penalty.<ref name="PenaltyAgreement">{{cite web|title=Clube acerta com a Penalty e vai receber R$ 64 milhões em cinco anos|url=http://globoesporte.globo.com/Esportes/Noticias/Times/Vasco/0,,MUL1191837-9877,00-CLUBE+ACERTA+COM+A+PENALTY+E+VAI+RECEBER+R+MILHOES+EM+CINCO+ANOS.html|access-date=9 dhjetor 2009|publisher=GloboEsporte.com|language=pt|archive-date=17 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017032946/http://globoesporte.globo.com/Esportes/Noticias/Times/Vasco/0,,MUL1191837-9877,00-CLUBE+ACERTA+COM+A+PENALTY+E+VAI+RECEBER+R+MILHOES+EM+CINCO+ANOS.html|url-status=live}}</ref> Që nga viti 2020, fanellat prodhohen nga [[Kappa (markë)|Kappa]].<ref>{{Cite web|date=21 shkurt 2020|title=Com Kappa, Vasco lança nova camisa 2020; veja a campanha|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm|access-date=11 janar 2025|website=UOL.com|language=pt|archive-date=23 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250223124947/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm|url-status=dead}}</ref>
===Himnet===
Himni zyrtar i Vasco-s u kompozua në vitin 1918, nga Joaquim Barros Ferreira da Silva, dhe ishte himni i parë i klubit.<ref>{{cite web|title=Uniforme|url=http://www.crvascodagama.com/?display=CLUBE-3#ancora6|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080419110040/http://www.crvascodagama.com/?display=CLUBE-3#ancora6|archive-date=19 prill 2008|access-date=7 dhjetor 2023|website=crvascodagama.com|language=pt}}</ref> Ekziston një tjetër himn zyrtar, i krijuar në vitet 1930, i quajtur "Meu Pavilhão" (që do të thotë ''Pavijoni Im''), teksti i të cilit u kompozua nga João de Freitas dhe muzika nga Hernani Correia. Ky himn zëvendësoi atë të mëparshmin. Himni më popullor i klubit, megjithatë, është një himn jozyrtar i kompozuar nga Lamartine Babo në vitin 1942.
===Patronazhi Mbretëror===
Që nga viti 2017, Vasco ka qenë në gjendje të përdorë fjalën Mbretëror para emrit të tij, "Real Club de Regatas Vasco da Gama", nëpërmjet Dekretit Mbretëror të Kryetarit të Shtëpisë Mbretërore Portugeze, [[Duarte Pio, Duka i Bragancës|Duarte Pio, Duka i Bragancës]], i cili rinovoi dhe i dha Patronazhin Mbretëror Vasco da Gama-s. Titulli mbretëror do t'i jepej klubit në vitin 1908, në dekadën e tij të parë të ekzistencës, me rastin e vizitës së Mbretit [[Karlos I i Portugalisë|Karlosit I]] në Brazil, i cili kishte vendosur tashmë të rinovonte dhe të jepte titullin e "Shoqërisë Mbretërore", të cilin Vasco e kishte gëzuar tashmë gjatë periudhës kur [[Luisi I i Portugalisë|Luisi I]] ishte Mbret i Portugalisë, por u pengua ta bënte këtë nga [[Regjicidi i Lisbonës|regjicidi i 1 shkurtit 1908]].<ref>{{cite web|access-date=14 mars 2021|date=9 gusht 2020|first=Autor|language=pt|last=soumaisvasco|title=Vasco: único clube brasileiro com o título de Real concedido pela Casa Real Portuguesa (Patronato Régio)|url=https://soumaisvasco.com/2020/08/08/sou-mais-vasco/|website=Sou Mais Vasco}}</ref><ref>{{cite web|access-date=2 mars 2024|date=21 gusht 2017|language=pt|last=webtailor|title=Esclarecimento#1|url=https://casarealportuguesa.org/esclarecimento1/|website=Casa Real Portuguesa}}</ref><ref>{{cite web|access-date=2 mars 2024|date=13 prill 2018|language=pt|title=Real Club de Regatas Vasco da Gama|url=https://autarcasmonarquicos.com/medalha-de-honra-ao-merito-comemorativa-do-120-o-aniversario-do-real-club-de-regatas-vasco-da-gama/|website=APAM}}</ref><ref>{{cite web|access-date=2 mars 2024|date=3 shkurt 2024|language=pt|title=Real Vasco da Gama? Clube tem título de realeza e pode usar coroa sobre o escudo|url=https://ge.globo.com/futebol/times/vasco/noticia/2024/02/03/real-vasco-da-gama-clube-tem-titulo-de-realeza-e-pode-usar-coroa-sobre-o-escudo.ghtml|website=ge}}</ref>
==Stadiumi==
{{Kryesore|São Januário|Stadiumi Maracanã}}
[[Skeda:São Januário 2020.jpg|thumb|São Januário në 2020]]
Stadiumi i Vasco da Gama është [[São Januário]], i inauguruar në 1927, me një kapacitet maksimal prej 35,000 njerëz. Megjithatë, për ndeshjet kombëtare, stadiumi mund të strehojë jo më shumë se 21,880 persona për arsye sigurie.<ref name="capacity"/> Herë pas here, Vasco përdor 78,000 vende [[Maracanã Stadium|Maracanã]] për derbi ose ndeshje ndërkombëtare.
== Nderimet ==
=== Vendase ===
* '''[[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão]]: 4'''
** 1974, 1989, 1997, 2000
* '''[[Campeonato Brasileiro Série B|Brasileirão Série B]]: 1'''
** 2009
* '''[[Copa do Brasil|Kupa]]: 1'''
** 2011
==== Rajonale ====
* '''[[Campeonato Carioca|Cariocão]]: 24'''
** 1923, 1924, 1929, 1934, 1936, 1945, 1947, 1949, 1950, 1952, 1956, 1958, 1970, 1977, 1982, 1987, 1988, 1992, 1993, 1994, 1998, 2003, 2015, 2016
=== Ndërkombëtare ===
* '''[[Copa Libertadores]]: 1'''
** 1998
* '''Kupa Mercosur: 1'''
** 2000
* '''[[Kampionati i Amerikës së Jugut të ekipeve]]: 1'''
** 1948
== Skuadra aktuale ==
{{Përditësuar|30 tetor 2024}}
{{Fs start}}
{{fs player|no=1|pos=GK|nat=BRA|name=[[Léo Jardim]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zv/kapiten]]}}
{{Fs player|no=2|pos=DF|nat=URU|name=[[José Luis Rodríguez (footballer, born 1997)|Puma Rodríguez]]}}
{{Fs player|no=3|pos=DF|nat=BRA|name=[[Léo Pelé|Léo]]}}
{{Fs player|no=4|pos=DF|nat=BRA|name=[[Maicon (footballer, born September 1988)|Maicon]]}}
{{Fs player|no=5|pos=MF|nat=BRA|name=[[Josef de Souza|Souza]]}}
{{Fs player|no=6|pos=DF|nat=BRA|name=[[Lucas Piton]]}}
{{Fs player|no=7|pos=FW|nat=BRA|name=[[David (footballer, born October 1995)|David]]|other=në huazim nga [[Sport Club Internacional|Internacional]]}}
{{fs player|no=8|pos=MF|nat=BRA|name=[[Jair (footballer, born 26 August 1994)|Jair]]}}
{{Fs player|no=10|pos=MF|nat=FRA|name=[[Dimitri Payet]]}}
{{Fs player|no=11|pos=MF|nat=BRA|name=[[Philippe Coutinho]]|other=në huazim nga [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]}}
{{Fs player|no=12|pos=DF|nat=BRA|name=[[Victor Luis]]}}
{{Fs player|no=13|pos=GK|nat=BRA|name=[[Keiller (footballer)|Keiller]]|other=në huazim nga [[Sport Club Internacional|Internacional]]}}
{{Fs player|no=14|pos=MF|nat=BRA|name=[[Guilherme Estrella]]}}
{{Fs player|no=16|pos=FW|nat=BRA|name=[[Erick Marcus]]}}
{{Fs player|no=17|pos=FW|nat=Colombia|name=[[Emerson Rodríguez (footballer)|Emerson Rodríguez]]|other=në huazim nga [[Inter Miami CF|Inter Miami]]}}
{{Fs player|no=18|pos=MF|nat=BRA|name=[[Paulinho (footballer, born January 1997)|Paulinho]]}}
{{Fs player|no=19|pos=FW|nat=BRA|name=[[GB (footballer)|GB]]}}
{{Fs player|no=20|pos=MF|nat=ARG|name=[[Juan Sforza]]}}
{{fs player|no=21|pos=FW|nat=Chile|name=[[Jean Meneses]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=25|pos=MF|nat=BRA|name=[[Hugo Moura]]}}
{{Fs player|no=26|pos=MF|nat=SUI|name=[[Maxime Dominguez]]}}
{{Fs player|no=27|pos=MF|nat=Chile|name=[[Pablo Galdames (footballer, born 1996)|Pablo Galdames]]}}
{{Fs player|no=28|pos=FW|nat=BRA|name=[[Adson (footballer)|Adson]]}}
{{Fs player|no=31|pos=FW|nat=BRA|name=[[Rossi (footballer)|Rossi]]}}
{{Fs player|no=32|pos=DF|nat=Paraguay|name=[[Robert Rojas]]|other=në huazim nga [[Club Atlético River Plate|River Plate]]}}
{{Fs player|no=33|pos=DF|nat=BRA|name=[[Lyncon (footballer, born 2005)|Lyncon]]}}
{{Fs player|no=37|pos=GK|nat=BRA|name=[[Pablo de Paula Cardoso|Pablo]]}}
{{Fs player|no=38|pos=DF|nat=BRA|name=[[João Victor (footballer, born 1998)|João Victor]]}}
{{Fs player|no=40|pos=GK|nat=BRA|name=[[Phillipe Gabriel Pires de Oliveira|Phillipe Gabriel]]}}
{{Fs player|no=58|pos=MF|nat=BRA|name=[[Lucas Eduardo de Souza Oliveira|Lucas Eduardo]]}}
{{Fs player|no=66|pos=DF|nat=BRA|name=[[Leandrinho (footballer, born 2005)|Leandrinho]]}}
{{Fs player|no=77|pos=FW|nat=BRA|name=[[Rayan (footballer, born 2006)|Rayan]]}}
{{Fs player|no=85|pos=MF|nat=BRA|name=[[Mateus Carvalho]]}}
{{Fs player|no=90|pos=FW|nat=BRA|name=[[Alex Teixeira]]}}
{{Fs player|no=96|pos=DF|nat=BRA|name=[[Paulo Henrique (footballer, born July 1996)|Paulo Henrique]]}}
{{Fs player|no=98|pos=MF|nat=BRA|name=[[João Pedro (footballer, born 2005)|JP]]}}
{{Fs player|no=99|pos=FW|nat=ARG|name=[[Pablo Vegetti]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni]]}}
{{Fs end}}
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://vasco.com.br/ Faqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111230403/https://vasco.com.br/ |date=11 janar 2025 }}
[[Kategoria:Klube futbolli në Brazil|Vasco da Gama]]
tgttn4hdwesymv0a3e8746d7y63cbvn
Deutsche Telekom
0
365542
3043232
2976805
2026-09-17T15:08:32Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043232
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
|name=Deutsche Telekom AG
|logo=Deutsche Telekom 2022.svg
|logo_size=80px
|logo_caption=Logoja zyrtare e përdorur që nga viti 2022
|image=Deutsche Telekom Zentrale Bonn.jpg
|image_size=250px
|image_caption=Selia në Bonn
|type=[[Kompani publike|Publike]]
|traded_as={{FWB|DTE}}<br />[[DAX|DAX Component]]
|predecessor={{Lang|de|[[Deutsche Bundespost]]|italic=no}}
|industry=[[Telekomunikacioni|Telekomunikacion]]
|foundation={{Start date and age|1995|1|1|df=yes}}
|location=[[Bonn]], Gjermani
|area_served=Botëror
|key_people=[[Timotheus Höttges]]<br />([[Shef ekzekutiv|CEO]])<br />[[Frank Appel]]<br />([[Kryetari]] i [[Bordi Mbikëqyrës]])
|products=[[Telefonia fikse|Linja fikse]]<br />[[Telefonia celulare]]<br />[[Telefonia celulare]]<br />[[Televizioni dixhital]]<br />[[Media dixhitale]]<br />[[Teknologjia e informacionit|Shërbimet IT]]
|revenue={{Decrease}} [[Euro|€]]112.0 bilion (2023)<ref name="AR2023">{{cite web|url=https://report.telekom.com/annual-report-2023/_assets/downloads/entire-dtag-ar23.pdf|title=Annual Report 2023|work=Deutsche Telekom AG}}</ref>|operating_income={{Increase}} €33.8 bilion (2023)<ref name="AR2023"/>|net_income={{increase}} €9.0 bilion (2023)<ref name="AR2023"/>|assets={{Decrease}} €290.3 bilion (2023)<ref name="AR2023"/>
|equity={{Increase}} €91.2 bilion (2023)<ref name="AR2023"/>
|owner=[[Gjermania|Republika Federale e Gjermanisë]] (27.8%)|num_employees=205,000 (2023)<ref name="AR2023"/>
|divisions=
|footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.annualreport.telekom.com/gb10/backstage_04/picpool/gfx_en/051_large.jpg|title=Deutsche Telekom Group|access-date=2011-04-30|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110904031151/http://www.annualreport.telekom.com/gb10/backstage_04/picpool/gfx_en/051_large.jpg|archive-date=2011-09-04}} Deutsche Telekom Organisational Structure</ref>
|module=
}}
'''Deutsche Telekom AG''' është një kompani [[Gjermania|gjermane]] e [[Telekomunikimet|telekomunikacionit]] me seli në [[Boni|Bon]] dhe është ofruesi më i madh i telekomunikacionit në [[Evropa|Evropë]] për nga të ardhurat. Ajo u formua në vitin 1995 kur Deutsche Bundespost, një monopol shtetëror në atë kohë, u privatizua. Që atëherë, Deutsche Telekom është paraqitur vazhdimisht në mesin e kompanive më të mira të Revistës Fortune në 500 të ardhurat, me renditjen e saj që nga viti 2023 në numrin 79.<ref>{{Cite web|title=Deutsche Telekom|url=https://fortune.com/company/deutsche-telekom/global500/|access-date=2024-01-09|website=Fortune|language=en}}</ref> Në vitin 2023, kompania u rendit e 41-ta në Forbes Global 2000.<ref>{{Cite web|title=The Global 2000 2023|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0|archive-date=2024-01-29|access-date=2024-02-07|website=Forbes|lang=en}}</ref> Kompania operon disa filiale në mbarë botën, duke përfshirë marka e komunikimit celular T-Mobile. Është kompania e pestë më e madhe e telekomunikacionit në botë për nga të ardhurat.
Që nga prilli 2020, qeveria gjermane mbante 14,5% të aksioneve të drejtpërdrejta në aksionet e kompanisë dhe 17,4% të tjera përmes bankës qeveritare KfW.<ref>{{Cite web|last=AG|first=Deutsche Telekom|title=Deutsche Telekom: Aktionärsstruktur|url=https://www.telekom.com/de/investor-relations/unternehmen/aktionaersstruktur|access-date=2020-04-30|website=www.telekom.com|language=de|archive-date=24 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224151424/https://www.telekom.com/de/investor-relations/unternehmen/aktionaersstruktur|url-status=dead}}</ref> Më 4 qershor 2024, qeveria gjermane uli totalin e aksioneve në 27.8%. Kompania është pjesë përbërëse e indeksit të bursës EURO STOXX 50.<ref>[http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro+stoxx+50+EU0009658145/constituents Frankfurt Stock Exchange] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151119171222/http://www.boerse-frankfurt.de/en/equities/indices/euro+stoxx+50+EU0009658145/constituents|date=November 19, 2015}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Telekomunikimet]]
== Referime ==
[[Kategoria:Ofrues të shërbimit të Internetit]]
[[Kategoria:Gjermani]]
[[Kategoria:Marka gjermane]]
[[Kategoria:Telekomunikime]]
[[Kategoria:Kompani me seli në Bon]]
j4rsr0z9w8vc01aeavucg0j9bpgv4bv
Diskutim:CR Vasco da Gama
1
366018
3043177
2879877
2026-09-17T12:06:37Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043177
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Club de Regatas Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2714104 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161008111146/http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores për lidhjen http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 nëntor 2024 10:05 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Club de Regatas Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2754431 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250111230403/https://vasco.com.br/ për lidhjen https://vasco.com.br/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shkurt 2025 15:38 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[CR Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2879876 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250223124947/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm për lidhjen https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 dhjetor 2025 12:55 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[CR Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043176 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220124231348/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251005230919/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241107224055/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240911150232/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 14:06 (CEST)
d34npl3khkw178sfc3cpoz10rd0grng
3043341
3043177
2026-09-18T02:16:41Z
MajavahBot
122738
Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik.
3043341
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:CR Vasco da Gama/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Club de Regatas Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2714104 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161008111146/http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores për lidhjen http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 nëntor 2024 10:05 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Club de Regatas Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2754431 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250111230403/https://vasco.com.br/ për lidhjen https://vasco.com.br/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shkurt 2025 15:38 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[CR Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2879876 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250223124947/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm për lidhjen https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 dhjetor 2025 12:55 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[CR Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043176 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220124231348/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251005230919/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241107224055/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240911150232/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 14:06 (CEST)
76wb3iwlxi6yw2av5xzag10eh1n5ieh
3043368
3043341
2026-09-18T04:24:54Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 3 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:CR Vasco da Gama/Arkivi 1]]
3043368
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:CR Vasco da Gama/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[CR Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043176 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220124231348/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/curios1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251005230919/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/histor1.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241107224055/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/jogoes58.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240911150232/https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html për lidhjen https://www.netvasco.com.br/mauroprais/vasco/2000mer.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 14:06 (CEST)
fw83ua3hb5hcst6fbzj7kmfappfko3v
Independiente Santa Fe
0
366624
3043378
3004544
2026-09-18T07:04:58Z
Ziv
165425
([[c:GR|GR]]) [[File:SFE.png]] → [[File:Independiente Santa Fe logo.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]])
3043378
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Santa Fe
| image = Independiente Santa Fe logo.svg
| upright = 0.8
| fullname = Club Independiente Santa Fe
| nickname = ''Los Cardenales'' <br />''El Expreso Rojo'' <br /> ''Los Leones'' <br />''El Primer Campeón''
| owner = Perlun S.A.S. (52%)
| founded = [[28 shkurt]] [[1941]]
| ground = [[Estadio El Campín]]
| capacity = 36,343<ref>[https://web.archive.org/web/20101008163809/http://www.fifa.com/u20worldcup/destination/cities/city=2070/index.html FIFA Web]</ref>
| chairman = {{Flamuri|Kolumbia}} Eduardo Méndez
| manager = {{Flamuri|Uruguaji}} [[Pablo Peirano]]
| league = [[Categoría Primera A]]
| season = 2024
| position = [[Categoría Primera A|Primera A]], Vendi 2
| website = http://independientesantafe.co/
| pattern_la1 = _SantaFe2024h
| pattern_b1 = _SantaFe2024h
| pattern_ra1 = _SantaFe2024h
| pattern_sh1 = _SantaFe2024h
| pattern_so1 = _SantaFe2024h
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = F91010
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = F91010
| pattern_la2 = _SantaFe2024a
| pattern_b2 = _SantaFe2024a
| pattern_ra2 = _SantaFe2024a
| pattern_sh2 = _SantaFe2024a
| pattern_so2 = _SantaFe2024a
| leftarm2 = F91010
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = F91010
| shorts2 = F91010
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _SantaFe2024t
| pattern_b3 = _SantaFe2024t
| pattern_ra3 = _SantaFe2024t
| pattern_sh3 = _SantaFe2024t
| pattern_so3 =
| leftarm3 = FFE100
| body3 = FFE100
| rightarm3 = FFE100
| shorts3 = FFE100
| socks3 = FFFFFF
}}
'''Club Independiente Santa Fe''', i njohur thjesht si '''Santa Fe''', është një klub futbolli kolumbian me qendër në [[Bogotá]], i themeluar në 1941. Klubi aktualisht luan në [[Categoría Primera A]].
Santa Fe ka një rivalitet të ashpër me [[Millonarios F.C.|Millonarios]] që ndajnë të njëjtin stadium. Loja konsiderohet si një nga derbit më të famshëm në [[Amerika Jugore|Amerikën e Jugut]] dhe njihet si ''El Clásico Bogotano'' ose ''El Clásico Capitalino''.
== Historia ==
[[Skeda:1ER ESC amaril.png|thumb|right|Logoja e parë e klubit.|127x127px]]
''Independiente Santa Fe'' u themelua zyrtarisht më 28 shkurt 1941, si një ekip futbolli amator. Themeluesit e klubit ishin kryesisht të diplomuar nga [[Gimnasio Moderno]] dhe të një klase të lartë shoqërore. Santa Fe fillimisht do të ishte një ekip i bazuar në ish-studentë të Gimnasio Moderno, por më vonë përfshiu lojtarë nga shkolla të tjera. Objektivi kryesor i klubit ishte të merrte pjesë në një turne lokal të organizuar nga Shoqata Sportive e Bogotas.<ref>{{cite web|title=Independiente Santa Fe: Origen | Independiente Santa Fe|url=http://independientesantafe.co/2015/02/independiente-santa-fe-su-origen/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322231639/http://independientesantafe.co/2015/02/independiente-santa-fe-su-origen/|archive-date=2015-03-22|access-date=2016-07-17|language=es}}</ref><ref>{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/*/http://www.independientesantafe.com/club/historia.html|date=*}}</ref>
== Nderimet ==
=== Kombëtare ===
* [[Categoría Primera A|'''Categoría Primera A''']]''': 8'''
** 1948, 1958, 1960, 1966, 1971, 1975, 2012 (Apertura), 2014 (Finalización), 2016 (Finalización)
* '''[[Kupa e Kolumbisë]]: 2'''
** 1989, 2009
* '''[[Superliga Colombiana]]: 4'''
** 2013, 2015, 2017, 2021
=== Ndërkombëtare ===
* '''[[Copa Sudamericana]]: 1'''
** 2015
== Skuadra aktuale ==
''Redaktuar më 21 korrik 2024''{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=Colombia|pos=GK|name=[[Andrés Mosquera (futbollist)|Andrés Mosquera]]}}
{{Fs player|no=2|nat=ARG|pos=DF|name=[[Facundo Agüero]]}}
{{Fs player|no=3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Marcelo Ortiz]]}}
{{Fs player|no=4|nat=Colombia|pos=DF|name=David Ramírez}}
{{Fs player|no=7|nat=Colombia|pos=FW|name=Jersson González}}
{{Fs player|no=8|nat=Colombia|pos=DF|name=Juan Pablo Zuluaga}}
{{Fs player|no=9|nat=URU|pos=FW|name=Agustín Rodríguez}}
{{Fs player|no=10|nat=Colombia|pos=FW|name=[[Frank Castañeda]]}}
{{Fs player|no=11|nat=Colombia|pos=FW|name=[[Hugo Rodallega]]|other=[[Captain (association football)|kapiteni]]}}
{{Fs player|no=12|nat=Colombia|pos=GK|name=Juan Espitia}}
{{Fs player|no=13|nat=Colombia|pos=MF|name=Francisco Chaverra}}
{{Fs player|no=14|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Jhojan Torres]]}}
{{Fs player|no=15|nat=Colombia|pos=DF|name=Iván Scarpeta}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=16|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Dani Torres (futbollist kolumbian)|Daniel Torres]]}}
{{Fs player|no=17|nat=ARM|pos=DF|name=[[Jordy Monroy]]}}
{{Fs player|no=18|nat=Colombia|pos=FW|name=Jhon Meléndez}}
{{Fs player|no=20|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Yilmar Velásquez]]}}
{{Fs player|no=22|nat=Colombia|pos=DF|name=Elvis Perlaza}}
{{Fs player|no=24|nat=Colombia|pos=MF|name=Juan Aristizábal}}
{{Fs player|no=25|nat=Colombia|pos=DF|name=Santiago Cuero|other=në huazim nga [[Fortaleza C.E.I.F.|Fortaleza Club]]}}
{{Fs player|no=26|nat=Colombia|pos=MF|name=William Ovalle}}
{{Fs player|no=27|nat=Colombia|pos=FW|name=[[José Erick Correa]]}}
{{Fs player|no=29|nat=Colombia|pos=DF|name=Julián Millán|other=në huazim nga [[Internacional F.C. de Palmira|Internacional Palmira]]}}
{{Fs player|no=30|nat=Colombia|pos=DF|name=[[Dairon Mosquera]]}}
{{Fs player|no=31|nat=Colombia|pos=MF|name=Tomás Molina}}
{{Fs player|no=33|nat=Colombia|pos=GK|name=Ángel Álvarez}}
{{Fs end}}
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Klube futbolli në Kolumbi|Santa Fe]]
rn8rao7e19rljqxjdgsjdwq6fzllkpk
FC Chornomorets Odesa
0
369826
3043278
3030399
2026-09-17T20:55:15Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5
3043278
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
|clubname = Chornomorets Odesa
|image = 600px Black bordered HEX-0082D6.svg
|image_size = 180px
|fullname = Футбольний Клуб «Чорномо́рець» Одеса
|nickname = Moryak
|short name = FCCO
|founded = [[26 mars]] [[1936]]
|ground = [[Stadiumi Chornomorets]]
|capacity = 34,164
|chairman = {{Flamuri|Ukraina}} Anatoliy Misiura<ref>[https://ukrrudprom.com/digest/Komu_ofitsialno_prinadlegat_ukrainskie_klubi.html Кому официально принадлежат украинские клубы]. ukrrudprom.com. 12 November 2021</ref><ref>[https://chornomorets.football/club/management_of_club_n Керівництво клубу] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250114133923/https://chornomorets.football/club/management_of_club_n |date=14 janar 2025 }}. chornomorets.football</ref><ref>[https://usionline.com/u-chernomortsa-novyj-generalnyj-direktor-foto/ У “Черноморца” новый генеральный директор (фото)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203160123/https://usionline.com/u-chernomortsa-novyj-generalnyj-direktor-foto/ |date=3 dhjetor 2024 }}. usionline.com. 2 qershor 2017</ref>
|owner = {{Flamuri|Ukraina}} [[Vertex United]]<ref>{{Cite web|url=https://odessa-journal.com/the-vertex-united-has-become-the-new-general-partner-of-the-fc-chornomorets-odesa/|title=The Vertex United has become the new owner of the F.C. Chernomorets Odesa|access-date=31 dhjetor 2024|archive-date=4 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250404202044/https://odessa-journal.com/the-vertex-united-has-become-the-new-general-partner-of-the-fc-chornomorets-odesa|url-status=dead}}</ref>
|manager = {{Flamuri|Ukraina}} [[Oleksandr Babych]]
|league = [[Prem"jer-liha]]
|season = 2023-24
|position = [[Prem"jer-liha]], Vendi 12
|website =
|pattern_b1 = _chornomorets2021-22_hm
|pattern_la1 = _chornomorets2021-22_hm
|pattern_ra1 = _chornomorets2021-22_hm
|pattern_sh1 =
|pattern_so1 =
|leftarm1 =
|body1 =
|rightarm1 =
|shorts1 = 142D43
|socks1 = 142D43
|pattern_b2 = _chornomorets2023-24_away
|pattern_la2 = _chornomorets2023-24_away
|pattern_ra2 = _chornomorets2023-24_away
|pattern_sh2 =
|pattern_so2 =
|leftarm2 = FFFFFF
|body2 = FFFFFF
|rightarm2 = FFFFFF
|shorts2 = FFFFFF
|socks2 = FFFFFF
|pattern_b3 = _chornomorets2023-24_away
|pattern_la3 = _chornomorets2023-24_away
|pattern_ra3 = _chornomorets2023-24_away
|pattern_sh3 =
|pattern_so3 =
|leftarm3 = FFFFFF
|body3 = FFFFFF
|rightarm3 = FFFFFF
|shorts3 = 142D43
|socks3 = FFFFFF
|current = 2024–25_FC_Chornomorets_Odesa_season
}}
'''FC Chernomorets Odesa''' ([[Gjuha ukrainase|Ukrainisht]]: Футбольний Клуб Чорномо́рець Одеса), më mirë i njohur si '''Chernomorets''' është një klub futbolli i themeluar në 26 mars 1936 në [[Odesa]]. Ata luajnë në [[Prem"jer-liha]].
== Skuadra aktuale ==
''Redaktuar më 15 shtator 2024''<ref>{{Cite web|title=FC Chornomorets Odesa – First team squad|url=https://chornomorets.football/team/first_team|access-date=2023-05-14|website=FC Chornomorets|language=uk-UA}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=Chornomorets|url=https://upl.ua/en/clubs/view/27|language=en}}</ref>{{Fs start}}
{{Fs player|no=1|nat=UKR|pos=GK|name=[[Artur Rudko]]}}
{{Fs player|no=2|nat=UKR|pos=DF|name=[[Bohdan Butko]]}}
{{Fs player|no=3|nat=UKR|pos=DF|name=[[Vitaliy Yermakov]]}}
{{Fs player|no=4|nat=UKR|pos=DF|name=[[Borys Lototskyi]]}}
{{Fs player|no=5|nat=UKR|pos=DF|name=Roman Savchenko|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=6|nat=BRA|pos=DF|name=Caio Gomes}}
{{Fs player|no=7|nat=UKR|pos=MF|name=[[Ivan Petryak]]|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=8|nat=SLO|pos=MF|name=[[Jon Šporn]]}}
{{Fs player|no=9|nat=UKR|pos=FW|name=[[Oleksiy Khoblenko]]}}
{{Fs player|no=11|nat=UKR|pos=FW|name=[[Kiril Popov (footballer)|Kiril Popov]]}}
{{Fs player|no=12|nat=NGA|pos=GK|name=[[Chijioke Aniagboso]]}}
{{Fs player|no=14|nat=UKR|pos=MF|name=[[Kyrylo Siheyev]]|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=16|nat=UKR|pos=DF|name=[[Bohdan Biloshevskyi]]}}
{{Fs player|no=17|nat=UKR|pos=MF|name=[[Denis Yanakov]]}}
{{Fs player|no=19|nat=UKR|pos=MF|name=[[Mykhaylo Khromey]]|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=21|nat=UKR|pos=MF|name=Vladyslav Kalyn|other=në huazim nga [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv U19]]}}
{{Fs player|no=22|nat=BIH|pos=DF|name=[[Vladimir Arsić]]}}
{{Fs player|no=27|nat=UKR|pos=MF|name=[[Oleksandr Vasylyev]]}}
{{Fs player|no=28|nat=UKR|pos=MF|name=[[Artem Habelok]]}}
{{Fs player|no=32|nat=UKR|pos=MF|name=Artem Prysyazhnyuk}}
{{Fs player|no=33|nat=UKR|pos=MF|name=Oleksandr Pshenychnyuk}}
{{Fs player|no=34|nat=GEO|pos=DF|name=[[Luka Latsabidze]]|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=39|nat=UKR|pos=DF|name=Yevhen Skyba}}
{{Fs player|no=44|nat=Gambia|pos=DF|name=[[Moses Jarju]]}}
{{Fs player|no=70|nat=BRA|pos=FW|name=João Neto}}
{{Fs player|no=71|nat=UKR|pos=GK|name=[[Yan Vichnyi]]}}
{{Fs player|no=77|nat=UKR|pos=DF|name=Yaroslav Kysil}}
{{Fs player|no=86|nat=UKR|pos=DF|name=[[Danylo Udod]]|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=88|nat=UKR|pos=MF|name=Yevhen Yanovich|other=në huazim nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}
{{Fs player|no=90|nat=UKR|pos=MF|name=[[Illya Shevtsov]]}}
{{Fs end}}
== Referime ==
{{reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://chornomorets.football Faqja zyrtare e klubit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250101220017/https://chornomorets.football/ |date=1 janar 2025 }}
[[Kategoria:Klube futbolli në Ukrainë]]
n8am6d81n387v8dbyyv2ua0uc4y23lv
Dukagjin Podrimaj
0
370159
3043244
2970240
2026-09-17T16:56:46Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043244
wikitext
text/x-wiki
'''Dukagjin Podrimaj''' është aktor shqiptar i njohur për rolet si Detective Milch në ''The Crow'' (2024) nga Ruper Sanders, Rudi në ''Strike Back'' Season 8 (2020) nga Paul Wilmshurst, Çoça në ''Adnan Kafazi'' (2023) nga Genc Berisha, Dazas në ''[[Illyricvm (film)|Illyrcvm]]'' (2022), Director në ''Escort'' (2023) nga Lukas Nola.
Fillimisht, më 2008, Dukagjin Podrimaj diplomoi për Zhvillim Menaxhmenti dhe Politika Publike nga Rochester Institute of Technology, për të vazhduar studimet për aktrim në Universitetin e Prishtinës më 2010.<ref>{{Cite web|title=Alumni Record {{!}} RIT Kosovo {{!}} RIT|url=https://www.rit.edu/kosovo/alumni-record|access-date=2025-01-06|website=www.rit.edu}}</ref>
Kontributi i tij si aktor përfshinë skenen teatrore në Kosovë dhe industrinë e filmit dhe televizionit botëror. Si aktor, ai përfaqësohet nga Anila Gajevic me agjensionin Zona Talents nga Sarajeva e Bosnjë e Hercegovinës.<ref>{{Cite web|title=Zona|url=https://www.zonatalents.ba/en/profile.php?id=66|access-date=2025-01-06|website=www.zonatalents.ba|archive-date=8 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250108212452/https://www.zonatalents.ba/en/profile.php?id=66|url-status=dead}}</ref>
== Referime ==
<references />
== Lidhje të jashtme ==
* {{Imdb emri|id=nm7044283}}
{{Aktor-cung}}
mk37ncowbur94jxmfffirkxlikicxky
Diskutim:Studimet Detare
1
374598
3043370
3029581
2026-09-18T04:25:14Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Studimet Detare/Arkivi 1]]
3043370
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Studimet Detare/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
ow83qb6ez7kajog7t50kva8ex6locn7
Botola
0
375219
3043208
2774918
2026-09-17T13:34:10Z
Makenzis
95633
/* Kampionët */
3043208
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football league
|logo=Flag-map of Morocco.svg
|pixels=180px
|country={{Flagicon|Morocco}} [[Maroku]]
|confed=[[Konfederata futbollistike e Afrikës|CAF]]
|founded=[[11 qershor]] [[1915]]
|teams=16
|relegation=[[Botola 2]]
|levels=1
|domest_cup=[[Kupa e Fronit Maroken]]
|confed_cup=[[CAF Liga e Kampionëve]] <br /> [[CAF Kupa e Konfederatës]]
|most successful club=
|champions=[[RS Berkane]] (titulli 1rë)
|season=2024–25
|tv=[[SNRT]] ([[Arryadia]])
|current=Botola 2024–25
|most_successful_club=[[Wydad AC]] (22 tituj)
}}
'''Botola''' është liga më e lartë e [[Maroku|Marokut]]. Liga u themelua në 1915 dhe ka 16 ekipe. Kampioni aktual është [[RS Berkane]], me 1 titull.
== Skuadrat aktuale ==
# [[SCC Mohammédia|Chabab Mohammedia]]
# [[COD Meknès|Club Meknès]]
# [[Difaâ Hassani El Jadidi]]
# [[FAR Rabat]]
# [[FUS Rabat]]
# [[Hassania Agadir]]
# [[Ittihad Tanger]]
# [[Maghreb Fez]]
# [[MA Tétouan]]
# [[Olympic Safi]]
# [[Raja Casablanca]]
# [[Renaissance Zemamra]]
# [[RS Berkane]]
# [[JS Soualem|Salmi]]
# [[Union de Touarga]]
# [[Wydad Casablanca]]
== Kampionët ==
Klubet e mëposhtme kanë fituar ''Botola-n'':<ref>[http://www.rsssf.com/tablesm/marochamp.html Morocco – List of Champions], ''RSSSF''</ref>
{| class="wikitable sortable"
! scope="col" class="unsortable" width="150" |Skuadra
! scope="col" width="80" |Kampion
! scope="col" class="unsortable" |Vitet kampion
|-
|[[Wydad Casablanca]]
|{{center|22}}
|1956–57, 1965–66, 1968–69, 1975–76, 1976–77, 1977–78, 1985–86, 1989–90, 1990–91, 1992–93, 2005–06, 2009–10, 2014–15, 2016–17, 2018–19, 2020–21, 2021–22
|-
|-
|[[FAR Rabat]]
|{{center|13}}
|1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1966–67, 1967–68, 1969–70, 1983–84, 1986–87, 1988–89, 2004–05, 2007–08, 2022–23
|-
|[[Raja Casablanca]]
|{{center|13}}
|1987–88, 1995–96, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–00, 2000–01, 2003–04, 2008–09, 2010–11, 2012–13, 2019–20, 2023–24
|-
|[[Maghreb Fez]]
|{{center|5}}
|1964–65, 1978–79, 1982–83, 1984–85, 2025-26
|-
|[[KAC Kenitra]]
|{{center|4}}
|1959–60, 1972–73, 1980–81, 1981–82
|-
|[[Kawkab Marrakech]]
|{{center|2}}
|1957–58, 1991–92
|-
|[[Hassania Agadir]]
|{{center|2}}
|2001–02, 2002–03
|-
|[[Moghreb Tétouan]]
|{{center|2}}
|2011–12, 2013–14
|-
|[[Fath Union Sport|FUS Rabat]]
|{{center|1}}
|2015–16
|-
|[[Olympique Khouribga]]
|{{center|1}}
|2006–07
|-
|[[Racing de Casablanca]]
|{{center|1}}
|1971–72
|-
|[[RS Settat]]
|{{center|1}}
|1970–71
|-
|[[Ittihad Tanger]]
|{{center|1}}
|2017–18
|-
|[[Olympique de Casablanca|Olympique (C.)]]
|{{center|1}}
|1993–94
|-
|[[Mouloudia Oujda]]
|{{center|1}}
|1974–75
|-
|[[CODM de Meknès]]
|{{center|1}}
|1994–95
|-
|[[SCC Mohammédia]]
|{{center|1}}
|1979–80
|-
|[[Raja de Beni Mellal]]
|{{center|1}}
|1973–74
|-
|[[Étoile de Casablanca]]
|{{center|1}}
|1958–59
|}
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Liga futbolli]]
asb8ck0ub6t3tv4j9rp9jxce98hon2u
Kisha Ortodokse Shqiptare në Kosovë
0
378148
3043261
3024047
2026-09-17T20:04:32Z
Leutrim.P
113691
3043261
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Christian denomination
| icon =
| icon_width = 90px
| name = Kisha Ortodokse Autoqefale e Kosovës
| native_name_lang = sq
| image =
| imagewidth = 300px
| alt =
| caption =
| abbreviation = KOAK
| main_classification = Krishtërimi
| orientation = [[Ortodoksia Lindore]]
| scripture = Bibla
| theology = Teologji ortodokse
| leader_title = Kryepeshkop
| leader_name = [[Nikolla Xhufka]]
| founder = H. Nikolla, H. Pavli dhe H. Teostir
| fellowships_type = Priftërinj
| fellowships =
| division_type = Famulli
| division =
| division_type2 = Manastire
| division2 =
| language = [[Gjuha shqipe|Shqip]]
| liturgy = Liturgjia bizantine
| headquarters = [[Kosovë]]
| recognition =
| separated_from =
| members =
| website = https://www.facebook.com/profile.php?id=61573999136580
| other_names =
| footnotes = {{notelist}}
}}
'''Kisha Ortodokse Autoqefale e Kosovës''' ('''KOAK''') është një kishë e re [[Ortodoksia|ortodokse]] e cila është themeluar në [[Kosova|Kosovë]].<ref>{{Citation|last=KosovaPress|title=Përurohet Mitropolia e parë Ortodokse shqiptare në Kosovë|date=2025-04-20|url=https://www.youtube.com/watch?v=p1mLvsxa_4s&feature=youtu.be|access-date=2025-05-04}}</ref><ref name=":0">{{Citation|last=TV ARBERIA|title=Historike, si u bë Kosova me Kishën Ortodokse Shqiptare|date=2025-04-24|url=https://www.youtube.com/watch?v=YlJymrhuyVc&feature=youtu.be|access-date=2025-05-04}}</ref> Ajo synon të ofrojë shërbime [[Feja|fetare]] për besimtarët ortodoksë që nuk identifikohen me [[Kisha Ortodokse Serbe në Kosovë|Kishën Ortodokse Serbe]]. Kjo kishë është themeluar nga Sinodi i Shenjtë i KOAK dhe nga besimtarët vendas me mbështetje nga qarqe të ndryshme brenda dhe jashtë vendit. Themelimi i saj është përshëndetur nga disa komunitete për përpjekjet për pavarësi fetare dhe përfaqësim vendor. Selia e përkohshme e Kishës ndodhet në [[Prishtina|Prishtinë]], ndërsa pritet ndërtimi i një [[Katedralja|katedraleje]] që do të shërbejë si qendër kryesore. Kisha Ortodokse Autoqefale e Kosovës promovon bashkëjetesën paqësore ndërfetare dhe identitetin ortodoks të komuniteteve jo-serbe. Ajo ndjek traditën [[Ortodoksia Lindore|lindore ortodokse]] dhe respekton kalendarin fetar të kishave të tjera ortodokse. Themeluesit kanë theksuar se nuk synojnë përçarje, por përfaqësim të drejtë dhe lokal të besimtarëve. Kisha ka filluar të organizojë meshët dhe shërbesa në disa zona të Kosovës. Aktivitetet e saj janë ende në zhvillim dhe po tërheqin interes në debatet publike dhe fetare në vend.<ref name=":0" /><ref>{{Citation|last=KlanKosova|title=Serbët ÇOJNË kërcënime, hapet Kisha Ortodokse SHQIPTARE! ‘Shqiptarët luteshin në kisha serbe?’|date=2025-04-24|url=https://www.youtube.com/watch?v=MPliTMRcwkE&feature=youtu.be|access-date=2025-05-04}}</ref>
Udhëheqës i kishës është Krypeshkopi i Prishtinës, Pejës dhe gjithë Kosovës, [[Nikolla Xhufka|Hirësi Nikolla Xhufka]].
== Aktivitetet ==
Kisha gjatë muajit prill të vitit 2025, mbajti një Meshë Sinodale, drejtuar nga Hirësi Nikolla, Hirësi Pavli (Mitropolit i Gjakovës) dhe Hirësi Teostir (Mitropolit i Prizrenit). Mesha u mbajt rreth 4 orë, drejtuar nga Sinodi i Shenjtë, ku gjithashtu, në Manastir u ngrit dhe si Mitropolit, Igumeni i Manastirit dhe themeluesi i njohur si Hirësi Teostir, Mitropolit i Prizrenit, nga Hirësi Nikolla dhe Hirësi Pavli.
Po ashtu, Kisha e Kosovës (KOAK) ka 2 kandidat për Priftërinj, gjithashtu ka një Prift, i cili i'u bashkua Kryepeshkopatës së Prishtinës, Pejës dhe Gjithë Kosovës. Ai njihet me emrin Kishtar si At Paisi, me prejardhje nga [[Elbasani]].
== Mosmarrveshjet me Kishën Ortodokse Serbe ==
Që nga themelimi i saj, Kisha Ortodokse Autoqefale e Kosovës është përballur me kundërshtime nga [[Kisha Ortodokse Serbe]], e cila nuk e njeh legjitimitetin dhe statusin kishtar të saj. Mosmarrëveshjet janë përqendruar në çështje që lidhen me juridiksionin kishtar, përdorimin e objekteve të kultit, përfaqësimin e besimtarëve ortodoksë në Kosovë dhe pretendimet mbi trashëgiminë fetare.
Përfaqësuesit e KOAK-ut kanë deklaruar se organizata synon t'u shërbejë besimtarëve ortodoksë në Kosovë që dëshirojnë një strukturë kishtare vendore, ndërsa Kisha Ortodokse Serbe ka kundërshtuar këtë qëndrim, duke e konsideruar Kosovën pjesë të juridiksionit të saj kanonik dhe duke e cilësuar veprimtarinë e KOAK-ut si të paligjshme nga këndvështrimi i së drejtës kishtare.
Përplasjet mes dy palëve kanë marrë edhe karakter institucional dhe juridik. Pas zhvillimit të ceremonive fetare nga KOAK në disa objekte kishtare në Kosovë, [[Eparkia e Rashkës dhe Prizrenit]] e Kishës Ortodokse Serbe ka paraqitur kallëzime penale dhe kërkesa pranë institucioneve të [[Kosova|Republikës së Kosovës]], duke pretenduar uzurpim të pronës, hyrje të paautorizuar dhe cenim të të drejtave të saj. Nga ana tjetër, drejtuesit e KOAK-ut kanë kundërshtuar këto akuza, duke deklaruar se veprimtaria e tyre mbështetet në lirinë e fesë, të drejtën e organizimit fetar dhe legjislacionin në fuqi të Republikës së Kosovës.
=== Proceset gjyqësore ===
Mosmarrëveshjet ndërmjet KOAK-ut dhe Kishës Ortodokse Serbe kanë prodhuar edhe procese gjyqësore në institucionet e drejtësisë në Kosovë. Çështjet kanë përfshirë kallëzime penale, konteste mbi përdorimin e objekteve fetare dhe pretendime për ndërhyrje në pronën kishtare.<ref>{{Cite web|date=2024-10-14|title=Niko Blazhde and Lejdi Zagalli plead not guilty to charges of inciting sedition|url=https://www.koha.net/en/lajmet-e-mbremjes-ktv/niko-bllazhde-e-lejdi-zagalli-deklarohen-te-pafajshem-ne-akuzat-per-nxitje-te-percarjes|access-date=2026-07-21|website=KOHA.net|language=en}}</ref>
Proceset gjyqësore kanë tërhequr vëmendje të konsiderueshme publike dhe mediatike, pasi lidhen me çështje të ndjeshme që prekin lirinë e besimit, statusin juridik të bashkësive fetare, mbrojtjen e trashëgimisë fetare dhe interpretimin e juridiksionit kishtar në Kosovë. Në këto procese, palët kanë mbajtur qëndrime të kundërta, ndërsa vendimet dhe procedurat janë zhvilluar në përputhje me legjislacionin e Republikës së Kosovës.
Debati rreth statusit të KOAK-ut dhe marrëdhënieve të saj me Kishën Ortodokse Serbe mbetet pjesë e diskutimeve më të gjera mbi organizimin e komuniteteve fetare ortodokse në Kosovë dhe njohjen e tyre institucionale e kanonike.
== Shiko edhe ==
* [[Nikolla Xhufka]]
* [[Kisha Ortodokse e Shqipërisë]]
* [[Kisha Ortodokse Serbe në Kosovë]]
* [[Krishtërimi në Kosovë]]
* [[Feja në Kosovë]]
* [[Sekularizmi në Kosovë]]
== Referime ==
[[Kategoria:Kisha Ortodokse e Shqipërisë]]
[[Kategoria:Kisha Ortodokse Shqiptare në Kosovë]]
[[Kategoria:Organizata fetare në Kosovë]]
[[Kategoria:Krishtërimi në Kosovë]]
[[Kategoria:Ortodoksë shqiptarë]]
[[Kategoria:Ortodoksë shqiptarë të Kosovës]]
[[Kategoria:Ortodoksia Lindore në Kosovë]]
a99bfxx55hxue1ucpk40kmr48bpwutd
Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut
0
378377
3043225
3009942
2026-09-17T14:35:32Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]] te [[Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]
3009942
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox recurring event|location=[[Dubrovnik]], Kroaci|first=972|image=Puštanje golubica.JPG|native_name=Festa Svetog Vlaha|date=3 Shkurt}}
'''Festa e Shën Blaise, mbrojtësi i Dubrovnikut''' (Kroacisht) është një festë kombëtare që organizohet për çdo vit vazhdimisht që nga 2 shkurti i vitit 972 pas Krishtit në qytetin e [[Dubrovniku|Dubrovnikut]], [[Kroacia|Kroaci,]] me rastin e kremtimit të ditës së [[Shën Vlashi|Shën Blaisit]] . Festa bazohet në legjendën e shfaqjes së Shën Blaisit, i cili ndihmoi banorët e Dubrovnikut në mbrojtjen e qytetit të tyre kundër [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] . Në të marrin pjesë shumë njerëz, përfshirë banorë të qytetit, zonave përreth, pjesëve të tjera të Kroacisë dhe vendeve fqinje, turistë dhe përfaqësues të autoriteteve shtetërore dhe lokale të [[Kisha Katolike|Kishës Katolike Romake]] .<ref name="TZDu">{{Cite web|title=Saint Blaise festivity - Dubrovnik's Day|url=http://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html|access-date=2016-02-24|website=tzdubrovnik.hr|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304143516/http://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html|url-status=dead}}</ref> U njoh dhe u përfshi si Trashëgimi Kulturore Jomateriale e UNESCO-s në vitin 2009.<ref>{{Cite web|date=2015-11-30|title=Festivity of Saint Blaise, the patron of Dubrovnik - intangible heritage - Culture Sector|url=http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/festivity-of-saint-blaise-the-patron-of-dubrovnik-00232|access-date=2016-02-24|publisher=UNESCO}}</ref><ref>{{Cite web|title=Festa sv. Vlaha|url=https://registar.kulturnadobra.hr/#/details/Z-3236|access-date=2022-11-05|website=registar.kulturnadobra.hr|language=hr}}</ref> Festa është gjithashtu Dita e qytetit të [[Dubrovniku|Dubrovnikut]] .<ref name="TZDu" /><ref>{{Cite web|title=Saint Blaise festivity - Dubrovnik's Day|url=https://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53037/saint_blaise_festivity_dubrovniks_day.html|access-date=2022-11-05|website=tzdubrovnik.hr|archive-date=5 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105140600/https://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53037/saint_blaise_festivity_dubrovniks_day.html|url-status=dead}}</ref>
Ministria Kroate e Kulturës e përshkruan festën me këto fjalë: "Përveç rëndësisë shpirtërore, festa në veçanti formon marrëdhënie dhe rregulla shoqërore, si dhe ngrit cilësinë e qeverisjes. Festa, si shprehje e adhurimit të një shenjtori, mishëron të gjithë aspektet kulturore dhe ngërthen pjesërisht zonën natyrore të qytetit dhe zonës përreth me përmbajtjet specifike të tyre, dhe nëpërmjet pjesëmarrjes së individëve dhe grupeve nga pjesë të tjera të vendit, si dhe nga vendet fqinje, inkurajon dialogun ndërkulturor."<ref>{{Cite web|title=KULTURNA BAŠTINA - Nematerijalna kulturna baština - Nematerijalna dobra upisana na UNESCO Reprezentativnu listu nematerijalne kulturne baštine čovječanstva - FESTA SVETOGA VLAHA, ZAŠTITNIKA DUBROVNIKA|url=http://www.min-kulture.hr/default.aspx?id=5230|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422014005/https://www.min-kulture.hr/default.aspx?id=5230|archive-date=2020-04-22|access-date=2016-02-24|website=Min-kulture.hr|publisher=Ministarstvo kulture Republike Hrvatske|language=hr}}</ref>
Prej vitit 2014, dega e 'Matica hrvatska' në [[Brukseli|Bruksel]] organizon këtë festivitet në Bruksel.<ref>{{Cite web|date=2 shkurt 2024|title=U Bruxellesu održana jubilarna 10. Festa svetoga Vlaha|url=https://www.matica.hr/novosti/u-bruxellesu-odrzana-jubilarna-10-festa-svetoga-vlaha-361/|website=matica.hr|publisher=Matica hrvatska|language=hr}}</ref>
== Legjenda ==
Pasi kolonia e lashtë greke [[Epidaurum]] u shkatërrua nga [[avarët]] dhe pushtuesit [[Sllavët|sllavë]] në shekullin e 7-të, refugjatët nga Epidaurus ikën në ishullin aty pranë, Laas ose Laus, (që do të thotë "gur" në greqisht),<ref>{{Cite web|title=Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, λ, λ, λᾶας|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:alphabetic+letter=*l:entry+group=1:entry=la=as|access-date=2022-11-05|website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> nga i cili ''Ragusa'' evoluoi në [[Dubrovniku|Dubrovnik]] .<ref>{{Cite book|last=Wilkinson|first=John Gardner|url=https://books.google.com/books?id=_AVXTXJeKiIC&pg=PA275|title=Dalmatia and Montenegro|date=1848|publisher=J. Murray|isbn=978-0-405-02778-9|language=en}}</ref> Menjëherë pasi filloi të zhvillohej vendbanimi i ri, fqinjët lakmitarë u bënë ziliqarë për të dhe filluan të kërkonin mundësi për ta shkatërruar atë. Sipas legjendës, ndërsa ishin në rrugën e tyre për në [[Levanti|Levant]] në vitin 972, [[Republika e Venedikut|venedikasit]] u ankoruan pranë Gruzhit dhe Lokrumit me pretekstin e furnizimit me ushqim, ndërsa qëllimi i tyre i vërtetë ishte të pushtonin Dubrovnikun. Shën Blaisi iu shfaq priftit Stojko ndërsa ky po lutej në Kishën e Shën Stefanit dhe e urdhëroi që t’i tregonte Senatit të Dubrovnikut për qëllimet e vërteta të venedikasve, në mënyrë që Senati të mund të përgatiste një mbrojtje. Banorët e Dubrovnikut arritën të përgatitnin mbrojtjen e tyre, duke i detyruar kështu venedikasit të tërhiqeshin. Për të falënderuar Shën Blasin, banorët e Dubrovnikut vendosën ta shpallnin atë shenjtorin mbrojtës kryesor të Dubrovnikut në vend të Sergjit dhe Bakut të mëparshëm.<ref>{{Cite web|date=2 shkurt 2013|title=U susret sv. Vlahu, parcu Dubrovnika|url=http://hu-benedikt.hr/?p=6393|publisher=Hrvatska udruga Benedikt|language=hr}}</ref>
== Përshkrimi ==
[[Skeda:St._Blaise_-_National_Flag_of_the_Ragusan_Republic.png|parapamje|200x200px| Flamuri i [[Republika e Raguzës|Republikës së Dubrovnikut]] me [[Shën Vlashi|Shën Blaisin]] që mban modelin e qytetit]]
[[Skeda:FESTA_SV._VLAHA_2014.JPG|parapamje|200x200px| Procesioni u mbajt më 3 shkurt 2014]]
Festa e Shën Blaisit u organizua për herë të parë në vitin 972 dhe ishte një festë për të gjithë banorët e Republikës së Dubrovnikut . Për t’u mundësuar të gjithëve pjesëmarrjen, u prezantua e ashtuquajtura “Sloboština e Shën Blaise-it”. Gjatë kësaj periudhe kohore çdo shkelës i ligjit, i dënuar dhe i dëbuar mund të hynte lirisht në qytet dy ditë para dhe dy ditë pas festës, ndërkohë që askush nuk mund ta mbante përgjegjës. Sloboština u zgjerua më vonë në shtatë ditë para dhe shtatë ditë pas Festës.<ref>{{Cite web|title=Hrvatska kulturna baština - Festa svetog Vlaha - Znanje|url=http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717154058/http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695|archive-date=17 korrik 2018|access-date=2016-02-24|website=Kroativ.at|language=hr}}</ref>E gjithë Republika e Dubrovnikut po mblidhej në qytet për festën. Ata që nuk mund të shkonin, festonin në shtëpi me flamujt e kishës dhe kostumet kombëtare. Ata do ta falënderonin Shën Blaisin për mbrojtjen e tij në të kaluarën dhe do ta rekomandonin veten dhe familjet e tyre për mbrojtjen e tij në të ardhmen.
Festa fillon në ditën e Zojës së Kandelorës, e cila festohet më 2 shkurt, me lëshimin e pëllumbave të bardhë, të cilët simbolizojnë lirinë dhe paqen, përpara [[Dubrovnik Cathedral|Katedrales së Dubrovnikut]] dhe me ngritjen e flamurit të Shën Blaise në [[Orlando's column|kolonën e Orlandos]] . Në ditën e Zojës së Kandelorës, njerëzit përsërisin thënien e vjetër: "Kandelora, lamtumirë dimërore, Shën Blaise e ndjek dhe thotë se është gënjeshtër." Në ditën e Festës, më 3 shkurt, shumë besimtarë dhe personalitete të kishës vijnë në qytet nga zonat përreth duke mbajtur reliktet e shenjtores nëpër rrugët [[Stradun (street)|e Stradunit]] dhe të qytetit në një procesion. Nën një baldahin është një relikë e [[Shroud of Turin|qefinit të Jezusit]] . Gjatë procesionit[[Roman Catholic Diocese of Dubrovnik|, Peshkopi i Dubrovnikut]] dhe priftërinjtë mbajnë relikët e Shën Blaise-ut, ndërsa njerëzit puthin me respekt dorën e peshkopit, prekin reliket dhe luten për veten dhe qytetin. Përpara [[Dubrovnik Cathedral|Katedrales së Dubrovnikut]], e njohur edhe si Kisha e Shën Blaise, pankartat përshëndesin Shën Blaisin, ndërsa priftërinjtë bekojnë njerëzit duke përdorur dy qirinj të kryqëzuar, pasi besohet se Shën Blaise mbron fytin. Një nga atraksionet e Festës është një grup trombunjerësh që mbajnë mbi supe pushkë të shkurtra dhe të gjera, të cilat ishin përdorur në të kaluarën për të krijuar zhurmë dhe për të trembur armiqtë e qytetit. Ata qëllojnë me armët e tyre para se të hyjnë në qytet, në rrugën e sotme Brsalje, ku gjatë kohës së Republikës praktikohej të qëllohej me pushkë dhe topa. Pas përfundimit të festës, pankartat e procesionit shkojnë në fshatrat e tyre me flamujt e tyre për të përcjellë bekimet e Shën Blaise-it tek të gjithë ata që nuk mundën të vinin në qytet. Festa ka ndryshuar gjatë shekujve<ref>{{Cite web|title=Festa svetog Vlaha - Dan grada Dubrovnika|url=http://tzdubrovnik.hr/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html|access-date=2016-02-24|website=Tzdubrovnik.hr|language=hr|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304141654/http://tzdubrovnik.hr/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html|url-status=dead}}</ref>, ku me çdo brez të ri vërehen<ref>{{Cite web|title=Hrvatska kulturna baština - Festa svetog Vlaha - Znanje|url=http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305001912/http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695|archive-date=2016-03-05|access-date=2016-02-24|website=Kroativ.at|language=hr}}</ref>përshtatjet adekuate sipas ideve të veta<ref>{{Cite web|title=Festa sv. Vlaha u Dubrovniku|url=http://www.meetdubrovnik.com/hr/dubrovnik-festivali-manifestacije/sv-vlaho-festa.html|access-date=2016-02-24|website=Meetdubrovnik.com|language=hr}}</ref> duke e bërë më moderne.<ref>{{Cite web|title=Festa svetog Vlaha, 3. veljače|url=http://www.dubrovniksungardens.com/festa-svetog-vlaha|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304053251/http://www.dubrovniksungardens.com/festa-svetog-vlaha|archive-date=2016-03-04|access-date=2016-02-24|publisher=Dubrovnik Sun Gardens|language=hr}}</ref>
== Referime ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://festa.hr Uebfaqja zyrtare] (në kroatisht)
[[Kategoria:Historia e Dalmacisë]]
[[Kategoria:Kryevepra të trashëgimisë jomateriale të njerëzimit]]
[[Kategoria:Kultura e Kroacisë]]
[[Kategoria:Artikuj nga CEE Spring 2025]]
ptwm9willv3p0mjtl6rm8w7ha0zynru
Diskutim:Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut
1
378467
3043227
3009943
2026-09-17T14:35:32Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Diskutim:Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]] te [[Diskutim:Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]
3009943
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2795166 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U zëvendësua lidhja e arkivit http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695 me https://web.archive.org/web/20180717154058/http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695 te lidhja http://www.kroativ.at/hr/clanak/znanje/hrvatska-kulturna-bastina-festa-svetog-vlaha-695.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2025 16:12 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3009942 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304143516/http://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html për lidhjen http://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221105140600/https://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53037/saint_blaise_festivity_dubrovniks_day.html për lidhjen https://tzdubrovnik.hr/lang/en/get/sto_raditi/53037/saint_blaise_festivity_dubrovniks_day.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304141654/http://tzdubrovnik.hr/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html për lidhjen http://tzdubrovnik.hr/get/sto_raditi/53036/festa_svetog_vlaha_dan_grada_dubrovnika.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 korrik 2026 15:35 (CEST)
9s1aw0za0nrc1ixa49drcw2jp4nl4l5
Diskutim:Studimet Detare/Arkivi 1
1
382902
3043369
2987281
2026-09-18T04:25:04Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Studimet Detare]]
3043369
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2769002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230922043828/https://www.plymouth.ac.uk/courses/undergraduate/fdsc-navigation-and-maritime-science për lidhjen https://www.plymouth.ac.uk/courses/undergraduate/fdsc-navigation-and-maritime-science.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/maritime.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230424220615/https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/Documents/courses_of_study/course_of_study_no_certs.pdf për lidhjen https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/documents/courses_of_study/course_of_study_no_certs.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210301111513/https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement për lidhjen https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231005143723/https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/ për lidhjen https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201204105400/https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/ për lidhjen https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235356/https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines për lidhjen https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235356/https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/ për lidhjen https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 mars 2025 09:15 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796721 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2025 19:39 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2816763 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250315193648/https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/maritime-technology-operations për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/maritime-technology-operations.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250228050857/https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/naval-science për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/naval-science.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.maptanger.ma/fr/larache-la-cpmm-et-litpm-examinent-les-perspectives-de-partenariat-dans-le-domaine-de-formation/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240710083423/https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241130071907/https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina për lidhjen https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 korrik 2025 03:06 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819024 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150222215030/http://www.edumaritime.com/new-york/suny-maritime-new-york për lidhjen http://www.edumaritime.com/new-york/suny-maritime-new-york.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 korrik 2025 09:30 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2837413 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230409102703/http://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/maritime.html për lidhjen https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/maritime.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220626042508/https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/ për lidhjen https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250326042104/https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html për lidhjen https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2025 13:30 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2896420 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235402/https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html për lidhjen https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shkurt 2026 05:19 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2903538 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235357/https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/ për lidhjen https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 shkurt 2026 22:21 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2922308 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.dco.uscg.mil/Mid-Atlantic-Maritime-Academy-Course/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 prill 2026 06:53 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977086 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.grafiati.com/en/news/2020/11/14/1/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 08:59 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2980043 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.iraq-businessnews.com/tag/arabian-gulf-academy-for-maritime-studies/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2026 01:15 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982563 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235355/https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/ për lidhjen https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 maj 2026 15:13 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029580 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220805223902/https://economist.com.na/72272/education/nust-acquires-two-more-academic-chairs-for-water-research-and-computing-technology/ për lidhjen https://economist.com.na/72272/education/nust-acquires-two-more-academic-chairs-for-water-research-and-computing-technology/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 01:19 (CEST)
dva325fa4t6r4ryb080rl217jjhxel9
Diskutim:Shtypi fleksografik/Arkivi 1
1
384578
3043355
2872620
2026-09-18T04:21:43Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Shtypi fleksografik]]
3043355
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2071150 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://materijali.grf.unizg.hr/media/visoki_offset.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190109184931/http://www.flexoink.in/ për lidhjen http://flexoink.in/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2020 20:34 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2117025 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://materijali.grf.unizg.hr/media/visoki_offset.pdf.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190109184931/http://www.flexoink.in/ për lidhjen http://www.flexoink.in/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 12:32 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2188345 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://materijali.grf.unizg.hr/media/visoki_offset.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shkurt 2021 00:56 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2684077 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130926061746/http://efia.uk.com/ për lidhjen http://efia.uk.com/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2024 06:02 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2823512 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bib.irb.hr/datoteka/436171.8_BOLANA-GOLUBOVI.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 gusht 2025 09:24 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2837079 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120711011124/http://bib.irb.hr/datoteka/436171.8_BOLANA-GOLUBOVI.pdf për lidhjen http://bib.irb.hr/datoteka/436171.8_BOLANA-GOLUBOVI.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2025 19:08 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2867383 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141222105652/http://tisak.grf.unizg.hr/media/download_gallery/MR%20rad%20Igor%20Majnaric.pdf për lidhjen http://tisak.grf.unizg.hr/media/download_gallery/MR%20rad%20Igor%20Majnaric.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 tetor 2025 05:31 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shtypi fleksografik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029562 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122145006/https://hrcak.srce.hr/file/127964 për lidhjen http://hrcak.srce.hr/file/127964.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 22:31 (CEST)
cvh9e6wcymbcgxq0zoaxk79t6z4vpdr
Kategoria e Parë 2025–26
0
385899
3043234
3038623
2026-09-17T15:22:04Z
NotEnisi2011
169472
/* Renditja */
3043234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football league season
| image =
| competition = [[Kategoria e Parë]]
| season = 2025–26
| winners = [[KF Laçi|Laçi]]<br><small>titulli i 3-të</small>
| promoted = [[KF Laçi|Laçi]]<br>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]
| relegated = [[AS Luftëtari|Luftëtari]]<br>[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]<br>[[KF Lushnja|Lushnja]]
| matches = 198
| total goals = 480
| league topscorer = Saleh Nasr<br />(18 gola)
| biggest home win = {{Nowrap|[[KF Laçi|Laçi]] 4−0 [[KF Burreli|Burreli]]}}<br/>{{small|(25 tetor 2025)}}<br/>[[KF Pogradeci|Pogradeci]] 4−0 [[KS Kastrioti|Kastrioti]]<br/>{{small|(25 tetor 2025)}}<br/>[[KF Pogradeci|Pogradeci]] 5−1 [[KS Kastrioti|Kastrioti]]<br/>{{small|(4 prill 2026)}}<br/>[[KF Pogradeci|Pogradeci]] 5−1 [[FK Kukësi|Kukësi]]<br/>{{small|(11 prill 2026)}}<br/>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] 4−0 [[KS Kastrioti|Kastrioti]]<br/>{{small|(19 prill 2026)}}
| biggest away win = {{Nowrap|[[KF Lushnja|Lushnja]] 1−5 [[KF Laçi|Laçi]]}}<br/>{{small|(28 shkurt 2026)}}
| highest scoring = {{Nowrap|[[FK Apolonia Fier|Apolonia]] 4−4 [[KF Burreli|Burreli]]}}<br/>{{small|(3 maj 2026)}}<br/>[[KF Laçi|Laçi]] 5−3 [[KF Besa Kavajë|Besa]]<br/>{{small|(18 mars 2026)}}
| longest wins = 13 ndeshje<br/>[[KF Laçi|Laçi]]
| longest unbeaten = 28 ndeshje<br/>[[KF Laçi|Laçi]]
| longest winless = 19 ndeshje<br/>[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]
| longest losses = 6 ndeshje<br/>[[KF Lushnja|Lushnja]]
| highest attendance =
| lowest attendance =
| average attendance =
| prevseason = [[Kategoria e Parë 2024-25|2024–25]]
| nextseason = [[Kategoria e Parë 2026-27|2026-27]]
}}
'''[[Kategoria e Parë]] 2025–26''' është sezoni i 78-të zyrtar i nivelit të dytë në piramidën e futbollit shqiptar. Sezoni filloi në 23 gusht 2025 dhe do të përfundojë në 2 maj 2026. Këtë sezon konkurrojnë 12 skuadra, ku vendi i parë dhe i dytë do të ngjiten në [[Kategoria Superiore 2026–27]], kurse 4 skuadrat në vendet 3-6 do të luajnë për një vend në play-off përballë skuadrës në vend të 8 nga [[Kategoria Superiore|Kategoria Superiore 2025–26]]. Dy skuadrat në vendet 11 dhe 12 do të zbresin në [[Kategoria e Dytë|Kategorinë e Dytë]], kurse dy skuadrat në vendet 9 dhe 10 do të luajnë në play-out. <ref>https://fshf.org/sq/miratohen-datat-e-nisjes-se-kompeticioneve-kombetare-per-sezonin-2025-2026/</ref><ref>https://fshf.org/sq/hidhet-shorti-per-kategorine-e-pare-ky-eshte-kalendari-i-plote-me-33-javet-futbollistike/</ref>
==Ndryshime nga sezoni i kaluar==
====Nga Kategoria e Parë====
'''Ngjitur në [[Kategoria Superiore|Kategorinë Superiore]]:'''
* [[Flamurtari FC|Flamurtari]]
* [[FK Vora|Vora]]
'''Rënë në [[Kategoria e Dytë|Kategorinë e Dytë]]:'''
* [[KF Erzeni|Erzeni]]
* [[KF Valbona|Valbona]]
====Në Kategoria e Parë====
'''Rënë nga [[Kategoria Superiore]]:'''
* [[KF Laçi|Laçi]]
* [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]
'''Ngjitur nga [[Kategoria e Dytë]]:'''
* [[KF Iliria|Iliria]]
* [[AF Luftëtari|Luftëtari]]
==Vendndodhjet ==
{{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Skuadrat e Kategorisë së Parë.|places=
{{location map~ |Albania |lat=41.6089 |long=20.0063 |label=<small>[[KS Burreli|Burreli]]</small> |position=top}}
{{location map~ |Albania |lat=41.1845 |long=19.5628 |label=<small>[[KS Besa |Besa]]</small> |position=right}}
{{location map~ |Albania |lat=40.9354239|long=19.66896 |label=<small>[[KS Lushnja|Lushnja]]</small> |position=left}}
{{location map~ |Albania |lat=40.7275 |long=19.5628 |label=<small>[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]</small> |position=left}}
{{location map~ |Albania |lat=41.6849 |long=20.4292 |label=<small>[[KS Korabi|Korabi]]</small> |position=bottom}}
{{location map~ |Albania |lat=41.512111|long=19.786728|label=<small>[[KS Kastrioti|Kastrioti]]</small> |position=left}}
{{location map~ |Albania |lat=42.078889 |long=20.420278 |label=<small>[[FK Kukësi|Kukësi]]</small> |position=left}}
{{location map~ |Albania |lat=40.9025 |long=20.6525 |label=<small>[[KF Pogradeci|Pogradeci]]</small> |position=top}}
{{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}}
{{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}}
{{location map~ |Albania |lat=41.4776 |long=19.7205 |label=<small>[[KF Iliria|Iliria]]</small> |position=bottom}}
{{location map~ |Albania |lat=40.07583 |long=20.13889 |label=<small>[[AF Luftëtari|Luftëtari]]</small> |position=right}}
}}
===Stadiumet===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Team !! Location !! Stadium !! Capacity
|-
| [[FK Apolonia Fier|Apolonia]] || [[Fier]] || [[Stadiumi "Loni Papuçiu"|Stadiumi Loni Papuçiu]] || 6,800
|-
| [[KS Besa|Besa]] || [[Kavajë]] || [[Stadiumi Luz i Vogël]] || 550
|-
| [[KS Burreli|Burreli]] || [[Burrel]] || [[Stadiumi Liri Ballabani]] || 3,000
|-
| [[KF Iliria|Iliria]] || [[Fushë-Krujë]] || [[Stadiumi Redi Maloku]] || 3,000
|-
| [[KS Kastrioti|Kastrioti]] || [[Krujë]] || [[Stadiumi Redi Maloku]] <ref group="note"> [[KS Kastrioti|Kastrioti Krujë]] i luan ndeshjet si pritës në [[Stadiumi Redi Maloku|Stadiumin Redi Maloku]] për shkak se fusha e tyre, [[Stadiumi "Kastrioti"|Stadiumi Kastrioti]], nuk plotëson kushtet e federatës për [[Kategoria e Parë|Kategorinë e Parë]].</ref> || 3,000
|-
| [[KS Korabi|Korabi]] || [[Peshkopi]] || [[Stadiumi Korabi]] || 6,000
|-
| [[FK Kukësi|Kukësi]] || [[Kukës]] || [[Stadiumi Zeqir Ymeri|Kukës Arena]] || 6,322
|-
| [[KF Laçi|Laçi]] || [[Laç]] || [[Stadiumi Laçi]] || 2,271
|-
| [[AF Luftëtari|AF Luftëtari]] || [[Gjirokastër]] || [[Stadiumi i Gjirokastrës]] || 8,400
|-
| [[KS Lushnja|Lushnja]] || [[Lushnjë]] || [[Stadiumi A.Roza Haxhiu]] || 8,500
|-
| [[KS Pogradeci|Pogradeci]] || [[Pogradec]] || [[Stadiumi "Gjorgji Kyçyku"|Stadiumi Gjorgji Kyçyku]] || 10,700
|-
| [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] || [[Korçë]] || [[Stadiumi Skënderbeu]] || 5,800
|-
|}
<references group="note"/>
==Renditja==
<onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|source=[https://www.sofascore.com/tournament/football/albania/kategoria-e-pare/722#id:78744]
<!--Update team positions here-->
|team1=LAÇ |team2=SKË |team3=POG |team4=ILI |team5=BES |team6=KAS |team7=BUR |team8=KOR |team9=LUF |team10=KUK |team11=APO |team12=LUS
<!--Head-to-head-->
<!--Update team qualifications here (defined below)-->
|result1=pro |result2=pro |result3=playoff |result4=playoff |result5=playoff |result6=playoff |result9=RPO |result10=RPO |result11=REL |result12=REL
<!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)-->
|update=complete
|win_APO=6 |draw_APO=10 |loss_APO=17|gf_APO=31|ga_APO=44<!-- Apolonia -->
|win_BES=10 |draw_BES=9 |loss_BES=14|gf_BES=41|ga_BES=43<!-- Besa -->
|win_BUR=9 |draw_BUR=10 |loss_BUR=14|gf_BUR=27|ga_BUR=45<!-- Burreli -->
|win_ILI=11 |draw_ILI=12|loss_ILI=10 |gf_ILI=32|ga_ILI=33<!-- Iliria -->
|win_KAS=11|draw_KAS=6 |loss_KAS=16|gf_KAS=44|ga_KAS=57<!-- Kastrioti -->
|win_KOR=8 |draw_KOR=12 |loss_KOR=13|gf_KOR=31|ga_KOR=39<!-- Korabi -->
|win_KUK=8 |draw_KUK=7 |loss_KUK=18|gf_KUK=31|ga_KUK=50<!-- Kukësi -->
|win_LAÇ=24|draw_LAÇ=7 |loss_LAÇ=2 |gf_LAÇ=60|ga_LAÇ=23<!-- Laçi -->
|win_LUF=7 |draw_LUF=13|loss_LUF=13|gf_LUF=37|ga_LUF=43<!-- Luftëtari -->
|win_LUS=5 |draw_LUS=11|loss_LUS=17|gf_LUS=26|ga_LUS=47<!-- Lushnja -->
|win_POG=20|draw_POG=8 |loss_POG=5 |gf_POG=63|ga_POG=31<!-- Pogradeci -->
|win_SKË=24|draw_SKË=5 |loss_SKË=4 |gf_SKË=57|ga_SKË=25<!-- Skënderbeu -->
<!--Status-->
|status_text_X=Ka garantuar play-off.
|status_text_Y=Mund të garantojë maksimalisht play-out.
<!--Team status-->
|status_APO=Z
|status_KUK=O
|status_LAÇ=K,P
|status_LUF=Z
|status_LUS=Z
|status_SKË=P
<!--Team definitions (wikilinks in table)-->
|name_APO=[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]
|name_BES=[[KS Besa|Besa]]
|name_BUR=[[KS Burreli|Burreli]]
|name_ILI=[[KF Iliria|Iliria]]
|name_KAS=[[KS Kastrioti|Kastrioti]]
|name_KOR=[[KS Korabi|Korabi]]
|name_KUK=[[FK Kukësi|Kukësi]]
|name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]]
|name_LUF=[[AF Luftëtari|Luftëtari]]
|name_LUS=[[KS Lushnja|Lushnja]]
|name_POG=[[KS Pogradeci|Pogradeci]]
|name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]
<!--Table settings and rules-->
|show_limit=5
|class_rules=1) Pikët; 2) Pikët në përballje direkte; 3) Golaverazhi në përballje direkte; 4) Golat e shënuar në përballje direkte; 5) Golaverazhi; 6) Golat e shënuar; 7) Short.
<!--Qualification and relegation column definitions-->
|res_col_header=PR
|col_pro=green1 |text_pro=Ngjitje në [[Kategoria Superiore 2026–27|Kategorinë Superiore 2026-27]]
|col_playoff=green3 |text_playoff=Play-off për [[Kategoria Superiore 2026–27|Kategorinë Superiore 2026-27]]
|col_RPO=red3 |text_RPO=Play-out për [[Kategoria e Dytë 2026–27|Kategorinë e Dytë 2026-27]]
|col_REL=red1 |text_REL=Rënie në [[Kategoria e Dytë 2026–27|Kategorinë e Dytë 2026-27]]
}}</onlyinclude>
===Rezultatet===
===Java 1–22===
{{#invoke:sports results|main
| source = [https://int.soccerway.com/national/albania/league-1/2025-2026/regular-season/76affe11-1812-42a1-91a0-f8be450dcbab/]
| update = complete
| a_note = yes
| matches_style = FBR
| team1= APO | team2= BES | team3= BUR | team4= ILI | team5= KAS | team6= KOR | team7= KUK | team8= LAÇ | team9= LUF | team10= LUS | team11= POG | team12= SKË
|name_APO=[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]
|name_BES=[[KF Besa Kavajë|Besa]]
|name_BUR=[[KF Burreli|Burreli]]
|name_ILI=[[KF Iliria|Iliria]]
|name_KAS=[[KS Kastrioti|Kastrioti]]
|name_KOR=[[KF Korabi Peshkopi|Korabi]]
|name_KUK=[[FK Kukësi|Kukësi]]
|name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]]
|name_LUF=[[AS Luftëtari|Luftëtari]]
|name_LUS=[[KF Lushnja|Lushnja]]
|name_POG=[[KF Pogradeci|Pogradeci]]
|name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]
| match_APO_BES = 2−0
| match_APO_BUR = 1−2
| match_APO_ILI = 0−0
| match_APO_KAS = 2−0
| match_APO_KOR = 0−3
| match_APO_KUK = 2−0
| match_APO_LAÇ = 0−2
| match_APO_LUF = 1-1
| match_APO_LUS = 0−0
| match_APO_POG = 2−2
| match_APO_SKË = 2−3
| match_BES_APO = 1−2
| match_BES_BUR = 2−0
| match_BES_ILI = 3−1
| match_BES_KAS = 1−1
| match_BES_KOR = 3−1
| match_BES_KUK = 3−1
| match_BES_LAÇ = 0−0
| match_BES_LUF = 1−1
| match_BES_LUS = 1−1
| match_BES_POG = 1−1
| match_BES_SKË = 2−3
| match_BUR_APO = 2−0
| match_BUR_BES = 2−1
| match_BUR_ILI = 1−1
| match_BUR_KAS = 0−0
| match_BUR_KOR = 0−3
| match_BUR_KUK = 2-0
| match_BUR_LAÇ = 1−2
| match_BUR_LUF = 1−0
| match_BUR_LUS = 0−0
| match_BUR_POG = 2−0
| match_BUR_SKË = 1−2
| match_ILI_APO = 2−0
| match_ILI_BES = 2−1
| match_ILI_BUR = 2−2
| match_ILI_KAS = 0−1
| match_ILI_KOR = 2−1
| match_ILI_KUK = 1−0
| match_ILI_LAÇ = 1−2
| match_ILI_LUF = 1−1
| match_ILI_LUS = 2−1
| match_ILI_POG = 0-0
| match_ILI_SKË = 0−2
| match_KAS_APO = 1−0
| match_KAS_BES = 2−1
| match_KAS_BUR = 1−1
| match_KAS_ILI = 1−1
| match_KAS_KOR = 0−0
| match_KAS_KUK = 2−1
| match_KAS_LAÇ = 2−2
| match_KAS_LUF = 3−1
| match_KAS_LUS = 2−1
| match_KAS_POG = 2−4
| match_KAS_SKË = 3−2
| match_KOR_APO = 0−0
| match_KOR_BES = 0-0
| match_KOR_BUR = 0−1
| match_KOR_ILI = 2−1
| match_KOR_KAS = 3−2
| match_KOR_KUK = 1−0
| match_KOR_LAÇ = 0−2
| match_KOR_LUF = 1−1
| match_KOR_LUS = 2−0
| match_KOR_POG = 1−2
| match_KOR_SKË = 0−0
| match_KUK_APO = 2−1
| match_KUK_BES = 1−0
| match_KUK_BUR = 2−0
| match_KUK_ILI = 0−1
| match_KUK_KAS = 0−1
| match_KUK_KOR = 4-2
| match_KUK_LAÇ = 0−3
| match_KUK_LUF = 2−2
| match_KUK_LUS = 1−1
| match_KUK_POG = 1−3
| match_KUK_SKË = 0−1
| match_LAÇ_APO = 1−1
| match_LAÇ_BES = 2-1
| match_LAÇ_BUR = 4−0
| match_LAÇ_ILI = 1−1
| match_LAÇ_KAS = 3-1
| match_LAÇ_KOR = 2−0
| match_LAÇ_KUK = 2−1
| match_LAÇ_LUF = 1−0
| match_LAÇ_LUS = 2−1
| match_LAÇ_POG = 0−0
| match_LAÇ_SKË = 2−1
| match_LUF_APO = 0−2
| match_LUF_BES = 1−2
| match_LUF_BUR = 0−0
| match_LUF_ILI = 1−2
| match_LUF_KAS = 2-1
| match_LUF_KOR = 1−1
| match_LUF_KUK = 3−1
| match_LUF_LAÇ = 0−0
| match_LUF_LUS = 1−2
| match_LUF_POG = 2−3
| match_LUF_SKË = 0−1
| match_LUS_APO = 0−1
| match_LUS_BES = 0−1
| match_LUS_BUR = 0−1
| match_LUS_ILI = 1−0
| match_LUS_KAS = 3−2
| match_LUS_KOR = 2−0
| match_LUS_KUK = 0−0
| match_LUS_LAÇ = 0−1
| match_LUS_LUF = 1−1
| match_LUS_POG = 1−2
| match_LUS_SKË = 1-1
| match_POG_APO = 1−0
| match_POG_BES = 0−0
| match_POG_BUR = 2−0
| match_POG_ILI = 0−0
| match_POG_KAS = 4−0
| match_POG_KOR = 3−1
| match_POG_KUK = 2−0
| match_POG_LAÇ = 1−0
| match_POG_LUF = 2−3
| match_POG_LUS = 0−0
| match_POG_SKË = 0−1
| match_SKË_APO = 3−2
| match_SKË_BES = 1−0
| match_SKË_BUR = 3−0
| match_SKË_ILI = 2−0
| match_SKË_KAS = 2−1
| match_SKË_KOR = 3−2
| match_SKË_KUK = 3−0
| match_SKË_LAÇ = 1−0
| match_SKË_LUF = 1−1
| match_SKË_LUS = 4−3
| match_SKË_POG = 1−2
}}
===Java 23–33===
{{#invoke:sports results|main
| source = [https://int.soccerway.com/albania/kategoria-e-pare/#/C46PTuGG/standings/overall/]
| update = 22 March 2026
| a_note = yes
| solid_cell = grey
| matches_style = FBR
| team1= APO | team2= BES | team3= BUR | team4= ILI | team5= KAS | team6= KOR | team7= KUK | team8= LAÇ | team9= LUF | team10= LUS | team11= POG | team12= SKË
|name_APO=[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]
|name_BES=[[KF Besa Kavajë|Besa]]
|name_BUR=[[KF Burreli|Burreli]]
|name_ILI=[[KF Iliria|Iliria]]
|name_KAS=[[KS Kastrioti|Kastrioti]]
|name_KOR=[[KF Korabi Peshkopi|Korabi]]
|name_KUK=[[FK Kukësi|Kukësi]]
|name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]]
|name_LUF=[[AS Luftëtari|Luftëtari]]
|name_LUS=[[KF Lushnja|Lushnja]]
|name_POG=[[KF Pogradeci|Pogradeci]]
|name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]
| match_APO_BES = 1-2
| match_APO_BUR = 4-4
| match_APO_ILI = null
| match_APO_KAS = null
| match_APO_KOR = null
| match_APO_KUK = null
| match_APO_LAÇ = null
| match_APO_LUF = null
| match_APO_LUS = 0−0
| match_APO_POG = 1−2
| match_APO_SKË = 0−1
| match_BES_APO = null
| match_BES_BUR = 1−0
| match_BES_ILI = null
| match_BES_KAS = null
| match_BES_KOR = 1-1
| match_BES_KUK = null
| match_BES_LAÇ = null
| match_BES_LUF = null
| match_BES_LUS = 0-0
| match_BES_POG = 2−3
| match_BES_SKË = 0-1
| match_BUR_APO = null
| match_BUR_BES = null
| match_BUR_ILI = 0−0
| match_BUR_KAS = null
| match_BUR_KOR = 0−0
| match_BUR_KUK = 0−0
| match_BUR_LAÇ = null
| match_BUR_LUF = null
| match_BUR_LUS = 1-0
| match_BUR_POG = 0-3
| match_BUR_SKË = 0-1
| match_ILI_APO = 2-1
| match_ILI_BES = 1−0
| match_ILI_BUR = null
| match_ILI_KAS = 1−0
| match_ILI_KOR = null
| match_ILI_KUK = 1−1
| match_ILI_LAÇ = 1-1
| match_ILI_LUF = 1-2
| match_ILI_LUS = null
| match_ILI_POG = null
| match_ILI_SKË = null
| match_KAS_APO = 1−0
| match_KAS_BES = 2−3
| match_KAS_BUR = 5-2
| match_KAS_ILI = null
| match_KAS_KOR = null
| match_KAS_KUK = 0-2
| match_KAS_LAÇ = 1-2
| match_KAS_LUF = 1-2
| match_KAS_LUS = null
| match_KAS_POG = null
| match_KAS_SKË = null
| match_KOR_APO = 0-0
| match_KOR_BES = null
| match_KOR_BUR = null
| match_KOR_ILI = 1-1
| match_KOR_KAS = 1−0
| match_KOR_KUK = null
| match_KOR_LAÇ = 0−1
| match_KOR_LUF = 1-0
| match_KOR_LUS = null
| match_KOR_POG = null
| match_KOR_SKË = null
| match_KUK_APO = 2-0
| match_KUK_BES = 2-1
| match_KUK_BUR = null
| match_KUK_ILI = null
| match_KUK_KAS = null
| match_KUK_KOR = 1-1
| match_KUK_LAÇ = null
| match_KUK_LUF = 0−0
| match_KUK_LUS = 3-2
| match_KUK_POG = null
| match_KUK_SKË = null
| match_LAÇ_APO = 2−1
| match_LAÇ_BES = 5-3
| match_LAÇ_BUR = 3-1
| match_LAÇ_ILI = null
| match_LAÇ_KAS = null
| match_LAÇ_KOR = null
| match_LAÇ_KUK = 2-1
| match_LAÇ_LUF = 2-1
| match_LAÇ_LUS = null
| match_LAÇ_POG = 2-0
| match_LAÇ_SKË = null
| match_LUF_APO = 2-2
| match_LUF_BES = 2-3
| match_LUF_BUR = 2-0
| match_LUF_ILI = null
| match_LUF_KAS = null
| match_LUF_KOR = null
| match_LUF_KUK = null
| match_LUF_LAÇ = null
| match_LUF_LUS = null
| match_LUF_POG = 3-0
| match_LUF_SKË = 0−3
| match_LUS_APO = null
| match_LUS_BES = null
| match_LUS_BUR = null
| match_LUS_ILI = 0-3
| match_LUS_KAS = 1-4
| match_LUS_KOR = 2-1
| match_LUS_KUK = null
| match_LUS_LAÇ = 1−5
| match_LUS_LUF = 0−0
| match_LUS_POG = null
| match_LUS_SKË = null
| match_POG_APO = null
| match_POG_BES = null
| match_POG_BUR = null
| match_POG_ILI = 3-0
| match_POG_KAS = 5-1
| match_POG_KOR = 4−1
| match_POG_KUK = 5-1
| match_POG_LAÇ = null
| match_POG_LUF = null
| match_POG_LUS = 3−1
| match_POG_SKË = 1-1
| match_SKË_APO = null
| match_SKË_BES = null
| match_SKË_BUR = null
| match_SKË_ILI = 1-0
| match_SKË_KAS = 4-0
| match_SKË_KOR = 0-0
| match_SKË_KUK = 2−1
| match_SKË_LAÇ = 0-1
| match_SKË_LUF = null
| match_SKË_LUS = 2−0
| match_SKË_POG = null
}}
===Pozicionet sipas javëve===
Kjo tabelë tregon pozicionet e skuadrave pas çdo jave.
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|source=[https://int.soccerway.com/national/albania/league-1/2025-2026/regular-season/76affe11-1812-42a1-91a0-f8be450dcbab/]
<!--Update team positions here-->
|team1=LAÇ |team2=SKË |team3=POG |team4=ILI |team5=BES |team6=KAS |team7=BUR |team8=KOR |team9=LUF |team10=KUK |team11=APO |team12=LUS
<!--Head-to-head-->
<!--Update team qualifications here (defined below)-->
|result1=pro |result2=pro |result3=playoff |result4=playoff |result5=playoff |result6=playoff |result9=RPO |result10=RPO |result11=REL |result12=REL
<!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)-->
|update=complete
|win_APO=6 |draw_APO=10|loss_APO=17|gf_APO=31|ga_APO=44<!-- Apolonia -->
|win_BES=10|draw_BES=9 |loss_BES=14|gf_BES=41|ga_BES=43<!-- Besa -->
|win_BUR=9 |draw_BUR=10|loss_BUR=14|gf_BUR=27|ga_BUR=45<!-- Burreli -->
|win_ILI=11|draw_ILI=12|loss_ILI=10|gf_ILI=32|ga_ILI=33<!-- Iliria -->
|win_KAS=11|draw_KAS=6 |loss_KAS=16|gf_KAS=44|ga_KAS=57<!-- Kastrioti -->
|win_KOR=8 |draw_KOR=12|loss_KOR=13|gf_KOR=31|ga_KOR=39<!-- Korabi -->
|win_KUK=8 |draw_KUK=7 |loss_KUK=18|gf_KUK=31|ga_KUK=50<!-- Kukësi -->
|win_LAÇ=24|draw_LAÇ=7 |loss_LAÇ=2 |gf_LAÇ=60|ga_LAÇ=23<!-- Laçi -->
|win_LUF=7 |draw_LUF=13|loss_LUF=13|gf_LUF=37|ga_LUF=43<!-- Luftëtari -->
|win_LUS=5 |draw_LUS=11|loss_LUS=17|gf_LUS=26|ga_LUS=47<!-- Lushnja -->
|win_POG=20|draw_POG=8 |loss_POG=5 |gf_POG=63|ga_POG=31<!-- Pogradeci -->
|win_SKË=24|draw_SKË=5 |loss_SKË=4 |gf_SKË=57|ga_SKË=25<!-- Skënderbeu -->
<!--Status-->
|status_text_X=Assured of at least promotion play-offs.
|status_text_Y=May at best reach the relegation play-outs.
<!--Team status-->
|status_APO=R
|status_KUK=O
|status_LAÇ=C,P
|status_LUF=R
|status_LUS=R
|status_SKË=P
<!--Team definitions (wikilinks in table)-->
|name_APO=[[FK Apolonia Fier|Apolonia]]
|name_BES=[[KS Besa|Besa]]
|name_BUR=[[KF Burreli|Burreli]]
|name_ILI=[[KF Iliria Fushë-Krujë|Iliria]]
|name_KAS=[[KS Kastrioti|Kastrioti]]
|name_KOR=[[KF Korabi Peshkopi|Korabi]]
|name_KUK=[[FK Kukësi|Kukësi]]
|name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]]
|name_LUF=[[AS Luftëtari|Luftëtari]]
|name_LUS=[[KF Lushnja|Lushnja]]
|name_POG=[[KF Pogradeci|Pogradeci]]
|name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]
<!--Table settings and rules-->
|show_limit=5
|class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored; 7) Draw.
<!--Qualification and relegation column definitions-->
|res_col_header=PR
|col_pro=green1 |text_pro=Promotion to {{nowrap|[[Kategoria Superiore|2026–27 Kategoria Superiore]]}}
|col_playoff=green3 |text_playoff=Promotion play-off to {{nowrap|[[Kategoria Superiore|2026–27 Kategoria Superiore]]}}
|col_RPO=red3 |text_RPO=Relegation play-out to {{nowrap|[[Kategoria e Dytë|2026–27 Kategoria e Dytë]]}}
|col_REL=red1 |text_REL=Relegation to {{nowrap|[[Kategoria e Dytë|2026–27 Kategoria e Dytë]]}}
}}
==Ndeshjet play-offs për ngritje==
===Kllapë===
<onlyinclude>
{{#invoke:RoundN|main|columns=2|boldwinner=high|score-boxes=1|score-width=30
<!--SF-->
||'''[[KF Pogradeci|Pogradeci]]'''|'''3'''
|[[KS Kastrioti|Kastrioti]]|0
||[[KF Iliria|Iliria]]|0
|'''[[KF Besa Kavajë|Besa]]'''|'''2'''
||'''[[KF Pogradeci|Pogradeci]] ([[Overtime (sports)|a.e.t.]])'''|'''1'''
|[[KF Besa Kavajë|Besa]]|0
}}</onlyinclude>
===Gjysmëfinalet===
{{football box
|date= 7 maj 2026
|time= 16:00
|team1= [[KF Pogradeci|Pogradeci]]
|score= 3−0
|report=
|team2= [[KS Kastrioti|Kastrioti]]
|goals1= [[Bedri Greca|Greca]] {{goal|15}}<br>[[Freeman Pius|Pius]] {{goal|89||90+1}}
|goals2=
|stadium= [[Stadiumi Gjorgji Kyçyku]], [[Pogradec]]
|attendance=
|referee= Ermis Çelaj
}}
----
{{football box
|date= 7 maj 2026
|time= 16:00
|team1= [[KF Iliria|Iliria]]
|score= 0−2
|report=
|team2= [[KF Besa Kavajë|Besa]]
|goals1=
|goals2= [[William Cordeiro|Cordeiro]] {{goal|8}}<br>[[Godswill Chinwendu|Chinwendu]] {{goal|11}}
|stadium= [[Stadiumi Redi Maloku]], [[Fushë-Krujë]]
|attendance=
|referee= Olsion Yzeiraj
}}
===Finale===
{{football box
|date= 11 maj 2026
|time= 17:00
|aet= yes
|team1= [[KF Pogradeci|Pogradeci]]
|score= 1−0
|report=
|team2= [[KF Besa Kavajë|Besa]]
|goals1= [[Índio Oliveira]] {{goal|105}}
|goals2=
|stadium= [[Elbasan Arena]], [[Elbasan]]
|attendance=
|referee= Olsion Yzeiraj
}}
''Pogradeci u kualifikua në ndeshjen finale të play-off-it''
==Ndeshjet play-offs për zbritje==
{{Football box
| date = 9 maj 2026
| time = 16:00
| team1 = [[AS Luftëtari|Luftëtari]]
| team2 = [[KF Sopoti|Sopoti]]
| score = 1−1
|aet = yes
| goals1 = [[Gersi Diamanti|Diamanti]] {{goal|6|pen.}}
| goals2 = [[Harith Jargavani|Jargavani]] {{goal|79}}
| stadium = [[Stadiumi Flamurtari]], [[Vlorë]]
| attendance =
| referee = Olsid Ferataj
|penalties1=
* [[Philip Ikeocha|Ikeocha]] {{penmiss}}
* [[José Lucas Alves de Oliveira|Lukão]] {{pengoal}}
* [[Beji Anthony|Anthony]] {{pengoal}}
* [[Gersi Diamanti|Diamanti]] {{penmiss}}
|penaltyscore=2−4
|penalties2=
* {{pengoal}} [[Kyari Idris|Idris]]
* {{pengoal}} [[Harith Jargavani|Jargavani]]
* {{pengoal}} [[Sodiq Atanda|Atanda]]
* {{pengoal}} [[Serxhio Tabaku|Tabaku]]
| report =
}}
----
{{Football box
| date = 9 maj 2026
| time = 16:00
| team1 = [[FK Kukësi|Kukësi]]
| team2 = [[KF Bylis|Bylis B]]
| score = 1−1
| aet = yes
| goals1 = [[Leo Ballhysa|Ballhysa]] {{goal|68}}
| goals2 = [[Robert Murić|Murić]] {{goal|90+3}}
| stadium = Vora Stadium, [[Vorë]]
| attendance =
| referee = Kreshnik Barjamaj
|penalties1=
* [[Matheus Gama|Gama]] {{pengoal}}
* [[Paulo Henrique de Mattos Rodrigues|Paulo Henrique]] {{pengoal}}
* [[Kristi Bespallov|Bespallov]] {{pengoal}}
* [[Gabriel Schepanski|Schepanski]] {{pengoal}}
* [[Leo Ballhysa|Ballhysa]] {{penmiss}}
|penaltyscore=4−5
|penalties2=
* {{pengoal}} [[Robert Murić|Murić]]
* {{pengoal}} [[Gjorgi Stoilov|Stoilov]]
* {{pengoal}} [[Igor Henrique Almeida Ribeiro|Igor]]
* {{pengoal}} [[Renato Beqaj|Beqaj]]
* {{pengoal}} [[Dime Dimov|Dimov]]
| report =
}}
''Bylis B nuk mundi të ngjitej për shkak të rënies së ekipit A në Kategorinë e Parë. Një ndeshje shtesë midis Kukësit dhe ekipit Butrinti, humbës në finalen e play-off-it të Grupit B të Kategorisë së Dytë, u luajt për të vendosur vendin e mbetur bosh.''
----
{{Football box
| date = 28 maj 2026
| time = 15:00
| team1 = [[FK Kukësi|Kukësi]]
| team2 = [[KF Butrinti|Butrinti]]
| score = 2−0
| aet =
| goals1 = [[Matheus Alisson Oliveira dos Santos|Matheus Alisson]] {{goal|40}}<br>[[Tayo Abiodoun|Abiodoun]] {{goal|46}}
| goals2 =
| stadium = [[Egnatia Arena]], [[Rrogozhinë]]
| attendance =
| referee = Albert Doda
| report =
}}
==References==
{{Reflist}}
{{Historia e Kategorisë së Parë}}
{{Kategoria e parë}}
{{DEFAULTSORT:2025-26 Kategoria e Parë}}
cw1qfhn58ycvh328nbn3mfeikncq82k
Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 24
4
387086
3043345
3041859
2026-09-18T04:16:17Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Wikipedia:Kuvendi]]
3043345
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Përmirësime te faqet me rëndësi ==
[[WP:Administrata|Faqja e Administratës]] është përmirësuar nga ana funksionale e vizuale. Pjesët për zgjedhjet e administratorëve, burokratëve apo dorëheqjet e tyre janë tashmë të organizuara në nënfaqe të veçanta të shoqëruara me shpjegimet përkatëse për procedurat që duhen ndjekur për secilën. Vetë faqja kryesore është më informative duke treguar automatikisht çdo kandidaturë aktive ose duke shfaqur një mesazh informues në rastin kur nuk ekzistojnë kandidatura aktive. Te Forumi i Grisjes, Ofiçina, Zyra e Ankesave apo faqet për artikujt e mirë e të përkryer kërkesat gjithashtu do të mbajnë një datë minimale përfundimi të shtuar automatikisht, ngjashëm me kandidaturat për administratorë. Së fundmi, dritaret informuese te Kuvendi janë përmirësuar gjithashtu dhe tani shfaqin mesazhin "Gjithçka në rregull!" në dritaret ku nuk ka çështje për të zgjidhur (përkundrejt dritareve që bëhen të kuqe kur në to kërkohet vëmendje).
Si gjithmonë, hidhini një sy e nëse vini re ndonjë gjë që s'shkon apo keni sugjerime për ndryshime ndokund, më thoni.
Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 shtator 2025 11:55 (CEST)
== Libra për Wikimedianë ==
[[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Grupi i Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe]] nis iniciativën “Libra për Wikimedianë”, me qëllim të mbështetjes së kontribuesve aktivë në projektet e Wikimedias përmes literaturës. Kjo është një mundësi për të kërkuar libra që do t’ju ndihmojnë në krijimin dhe përmirësimin e përmbajtjes në Wikipedia, Commons dhe Wikidata.
Procesi fillon më 1 tetor 2025 dhe do të zgjasë deri në shpenzimin e fondeve të disponueshme.
Për më shumë informacion ose për të aplikuar, vizitoni: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group/Libra_p%C3%ABr_Wikimedian%C3%AB
- [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 14:08 (CEST)
== Pastrimi i skedave jo të lira ==
Dua të ringjall diskutimet nga viti 2023, dhe së fundmi [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Oversized non-free files|java e kaluar]], meqë Wikipedia Shqipe ka një problem masiv me figurat e ngarkuar në mënyrë lokale tek projekti.
Shkurt e shqip: Wikipedia Shqipe më përpara lejonte ngarkimin e fotove që të strehoheshin nën projektin tonë brenda adresës sq.wikipedia.org — jo vetëm në Wikimedia Commons. Kjo erdhi me kushtin që fotot të jenë të arsyetuara për ''përdorim të ndershëm'' (ose ''fair use'', siç njihet më mirë nga anglishtja) — {{Dmth}} artikulli përfiton prej përfshirjes së fotos dhe nuk mund të zëvëndësohet me ndonjë material të lirë. Shumë pamje historike hyjnë në këtë kategori. Fatkeqësisht, mungesa e diligjencës së përdorues(e)ve në të kaluarën na la me më se 1000 skeda pa leje në Wikipedia Shqip. Pa autor, pa leje, pa arsyetim pse nuk mund të përdoret diçka tjetër. Shumica e Wikipedive tjera kërkojnë që [[:En:WP:IMAGERES|fotografitë të jenë sa më të vogla që munden po pa humbur detaj]]. Fotot që janë ngarkuar në sq.wikipedia.org janë shpeshherë të cilësive të ndryshme por nuk përfillin këtë rregull.
Si pasojë e këtij problemi, u ndalua ngarkimi i fotove në sq.wikipedia.org derisa të zgjidhet ky problem dhe u lejua vetëm ngarkimi në [[W:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]] ku vetëm materialet e lira për përdorim mund të postohen. Fatkeqësisht ky problem u përsërit edhe atje, me fotografi që tejkalojnë rregullat, nuk citojnë autor, ose konstatojnë autorësi fallco. Apet jemi në pozitën zero.
Në 2023 prej jashtë u kërkua një [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Cleaning up files|përpjekje e koncentruar]] nga përdoruesit/et e Wikipedisë Shqip që këtyre foto pa leje t'iu gjindet autori dhe të konstatohet a meritojnë të jenë në wiki, dhe të fshihen ato që s'plotësojnë kriteret. Që atëherë nuk ka fort ndryshim, dhe dokumentacioni + rregullat bëhen akoma më të vjetra e jo të plota. Nuk ndihmon fakti që nuk mjaftojnë përdoruesit.
Javën e kaluar [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Oversized non-free files|u kërkua edhe një diskutim për këtë problem]] me një zgjidhje përmes një boti nga @[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]]. Kryeadministratori nuk është aktiv për t'a vënë në funksion, dhe një numër dërrmues adminësh nuk janë aktiv që shumë kohë. U sygjerua një opsion nuklear: '''të fshihen të gjitha skedat pa licensë'''. Të gjitha skedat pa licensë janë të kategorizuara brenda [[:Kategoria:Non Licensed Images]] falë MGA73-shit. U propozua një afat prej 30 ditësh që të kontrollohen fotot me licensë të paqartë dhe t'iu vihet licensa si duhet, përndryshe fshihen të gjithat.
Kërkoj vëmendjen e të gjithë administratorëve për këtë çështje meqë ka pritur tash e pesë vjet dhe ka nevojë për të vepruar ''disi''. Duhet rishqyrtuar diskutimi dhe duhet lejuar eventualisht ngarkimi i fotografive lokale në sq.wikipedia.org që mos t'i mundojmë administratorët e Commons-it me problemin tonë, dhe më me rëndësi, të lejojmë që Wikipedia Shqip të pasurohet si duhet dhe siç i ka hije.
[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 qershor 2025 03:12 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], nuk e di a kemi përdorues të mjaftueshëm që të arrijmë t'i shqyrtojmë të gjitha për një kohë aq të shkurtër. Kurse Ngarkimi lokal i fotografive besoj se është ide e mirë dhe bëhet. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 qershor 2025 00:33 (CEST)
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], faleminderit për qasjen tënde ndaj këtij problemi! Nëse e ke lexuar në diskutimet e vjetra, synimi im ka qenë një plan me 3 faza:
:# Zbrazja graduale e ngarkimeve lokale (ritmi gradual është thelbësor këtu për të mos humbur informacion të dobishëm e për të mos shkaktuar ndryshim të ndjeshëm te artikujt që i përdorin këto materiale);
:# Krijimi i një rregulloreje për ngarkimet lokale sipas ligjeve në fuqi për të drejtat e autorit (dhe mundësisht e 1-2 përdoruesve të aftë për të gjykuar në lidhje me këtë rregullore, këtu mbase mund të jesh ti një zgjedhje e mirë);
:# Rihapja e ngarkimit lokal (nga ky proces do të përfitonin shumë artikujt në lidhje me filmat e librat, kopertinat e afishet e të cilave nuk gjenden në Commons).
:Unë vazhdimisht përpiqem të fshij materiale multimediale lokale për ta ulur atë numër duke u përpjekur të bëj sa më pak dëm por nevojitet më shumë punë. Përdoruesi në fjalë është hera e disatë që na kontakton me të drejtë, siç e ke parë nga diskutimet. Nëse mendon se mund të angazhohesh në mënyrë më organike me çështjen në fjalë, mund të konsiderojmë dhënien e privilegjeve shtesë të nevojshme për punën në të ardhmen e afërme (për fshirjen do të nevojiteshin të drejta administrative dhe duke qenë se kemi pasur dy kandidatura të sukseshme së afërmi në atë drejtim, çmoj se idealisht do të ishte e udhës të kishim një periudhë 6 mujore pritjeje derisa të vazhdonim me kandidaturën e radhës). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 qershor 2025 12:59 (CEST)
::Përshëndetje! Mendoj se mund të jetë më e lehtë të vendosësh nëse një foto duhet fshirë apo jo nëse ka një politikë të qartë. Ndoshta do të ishte më e lehtë nëse do të filloje me politikën për ngarkimet lokale? --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 29 qershor 2025 13:09 (CEST)
Përshëndetje! E kuptoj plotësisht dëshirën për të minimizuar dëmet, por nuk lejohet të mbahen skedarë pa licencë. Duke i mbajtur ato, shkelet politika zyrtare. Sipas mendimit tim, kjo vetëm sa e zgjat dhimbjen sepse në fund skedarët do të duhet të fshihen nëse nuk mund t'u shtohet një licencë e vlefshme.
Kur një imazh është i pranishëm në një artikull, ka shumë pak gjasa që dikush ta zëvendësojë me një imazh të lirë, sepse shumica nuk do ta vërejnë se ka një problem me imazhin. Nëse imazhi fshihet, mungesa bëhet e dukshme dhe rritet mundësia që dikush të shtojë një imazh me licencë të lirë.
Nëse qëllimi është të hapet sërish mundësia për ngarkimin e skedarëve, atëherë kjo do të jetë më e realizueshme nëse merret vendimi për të fshirë të gjithë skedarët pa licencë ose pa informacion për autorin e fotos etj. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 7 korrik 2025 17:42 (CEST)
:@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], unfortunately, as you can see yourself it's hard to generate activity, especially on this matter. But as I've already mentioned we're already working on it for quite a long time now, albeit in a very slow manner (if you keep track of the media numbers you'll see them change continuously).
:@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], would you be interested in dealing with this project? Either in the detailed manner I explained above or in a general sense, just tagging and removing media from articles. Currently I'm the only user dealing with it. It's OK if not though. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 korrik 2025 11:15 (CEST)
:: I have made [[Përdoruesi:MGA73/FileDelinker.js]] so it is easy to delink files. For example: [[Special:Diff/2815326]]. If fair use is possible then that could be an alernative. But not for living people and for buildings etc that still exist. If you take a quick look at [[:Kategoria:Non Licensed Images]] how many should be deleted and how many changed to fair use? --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 10 korrik 2025 18:00 (CEST)
::I've historically been pretty good at finding the sources to files, however it'd be pretty tedious and not worth it. It's easier to look through and find the files that one can make a fair use rationale for and then find the source to that, and then delete the others. The obvious copyright violations have spent enough time on the wiki. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 korrik 2025 19:16 (CEST)
:::The script will now nominate files with <nowiki>{{Delete|No license}}</nowiki>. Please let me know or just fix if there is a better way. See [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:LidhjetK%C3%ABtu?target=Stampa%3ADelete&namespace=6&limit=50 files here]. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 15 korrik 2025 13:57 (CEST)
::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] let me know if anything should be fixed in the script. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 30 korrik 2025 17:14 (CEST)
:::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], hello! Unfortunately I'm not that active these days, as you may see from the lack of a response in this discussion, something that may continue up until late September. Hopefully someone else will try and help around with this matter. If not, I'll try to get back to it as soon as I start being more active. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:54 (CEST)
Maybe [[Përdoruesi:Leutrim.P]] or [[Përdoruesi:Edukatori]] could help out with the files? There are currently 74 files nominated for deletion in [[:Kategoria:Faqe për grisje]]. If time is the problem them Global Sysops can delete files too but local admins understand the language better can check files much faster. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 4 shtator 2025 18:50 (CEST)
:Hi, @[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], only 74 files are already listed, Since Klein deleted some the number should be lower by now. Keep adding deletion stamps, when the number is more considerable i will start deleting them by criteria. P.s. im not alot familiar with the proces i will adapt in time and show results. We must carefully choose what to delete, so we don't do damage by mass deletions. I don't see a reason to rush about this issue, we will complete the process we just need some more time!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shtator 2025 23:09 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], ideja jote duket e logjikshme, t'i identifikojmë ato që mund të i'u gjejmë licensë, dhe të tjerat të grisen njëheri, përndryshe jemi duke grisur verbërisht!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shtator 2025 23:16 (CEST)
::: @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Thank you for your qnswer. I brought up the topic in October 2022 at [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_23#Cleaning_up_files]] so I would not say files are deleted too fast :-) In fact on many wikis files are deleted after 1-2 weeks when they lack copyright information. But I do not mind that things take a little longer because it would be nice if it is possible to save some of the files.
:::If I use [[Përdoruesi:MGA73/FileDelinker.js]] to add the deletion stamp then the file will be removed from pages where it is moved. So I think the best way is to look at the files in [[:Kategoria:Non Licensed Images]] and pick out the files that could be saved. That way the files will not be removed from the pages. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 5 shtator 2025 18:23 (CEST)
::::Hello! I just deleted another ~50 photos. Around 1000 remain; Progress feels slow but I'd say it is there, since we started this process with around 5000. Sorry for the short answers. I will start being more active and participative in this discussion after 1-2 weeks. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 shtator 2025 10:48 (CEST)
:::::Great! And yes, it is going the right way. But it will go easier if more users help. Especially helpfull if the original uploaders can have a look. If own work they can just add a license and relevant information. If by someone else they can perhaps add source and information about the author and deathyear. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 8 shtator 2025 08:31 (CEST)
::::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], yes, that would be ideal but unfortunately, as you may have noticed already, not a really realistic scenario. I have a question: in [[:Kategoria:Non Licensed Images|Kategoria:Non Licensed Images]] there are many images which are just diagrams. Examples:
::::::[[:Skeda:AM fig2.jpg]] [[:Skeda:DSL i zgjeruar në Wireless.jpg]] [[:Skeda:Koduesi2.png]] [[:Skeda:PSkema22.png]]
::::::Can't we just export these images into Commons without extra info? They can of course then delete them there if these prove to be not useful but I mean, do such images require licensing information as well? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 12:23 (CEST)
:::::::Image 1 seems to already be in Commons, so we can get rid of that and replace it accordingly. The remaining images are either belonging to someone else and have been acquired via a textbook, or are original from what I can tell. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 shtator 2025 13:35 (CEST)
::::::::The more simple diagrams can be marked with [[Stampa:PD-ineligible]] but the more complex diagrams may be copyrightable. So it think it is a case by case judgement. If there are (m)any logos, album covers, film posters etc. then tagging those with the relevant template could also reduce the number of files. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 9 shtator 2025 16:57 (CEST)
:::::::::You are more experienced than me when it comes to copyright issues. Can you take a look at the category and mark (and maybe export) the ones you think are worthy of that? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 17:03 (CEST)
:::::::::: Sure... Some are allready on Commons. See [[:Kategoria:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]]. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 9 shtator 2025 18:29 (CEST)
:::::::::::Oh, nice! Do you have any bot task capable of changing the name from the local version to the one in Commons? Curiosity in general. There are only ~10 files in there so we can easily swap them manually. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 shtator 2025 20:44 (CEST)
::::::::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] yes I can change the local pages so they use the file on Commons. And I think the files are already fixed.
:::::::::::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], thank you! Deleted them locally. Can you export all the PD-marked files on Commons too so I can delete them locally? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shtator 2025 03:23 (CEST)
:::::::::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] yes I will move more files when I have a little time. They should go in [[:Kategoria:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 11 shtator 2025 09:42 (CEST)
::::::::::::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]], just to be clear, when I talked about PD-marked files above I meant all kinds of files uploaded locally on public domain for different reasons. I say this because I noticed that there are different files related to different PD templates like the files linked in {{tl|PD}} or the ones linked in {{tl|PD-self}}, etc. This is in no way an urge to hurry, I've said myself many times above that the whole process needs to be taken slowly (as we're doing) but I'm just trying to clarify since I may lack the terminology in the matter to express myself correctly. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 shtator 2025 14:16 (CEST)
:::::::::::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] I agree that all free files should be moved to Commons. Feel free to check and clear [[:Kategoria:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]] and [[:Kategoria:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]] when you have a little time. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 11 shtator 2025 14:29 (CEST)
::::::::::::::::All current files on [[:Kategoria:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]] deleted. The files on the other category need to be replaced before deleting I suppose. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2025 02:44 (CEST)
:::::::::::::::::Yes they should be replaced and the are placed :-) I usually to it at the same time they are moved to Commons. If someone else move the files I may not notice so its a good idea to check file usage. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 12 shtator 2025 09:13 (CEST)
::::::::::::::::::Deleted. Tell me when more PD-files are exported so I can clean up after again. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2025 14:06 (CEST)
{{outdent}}
I will. There is always [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]] and [[:Kategoria:Faqe për grisje]] when you have a little time. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 13 shtator 2025 09:10 (CEST)
:Cleaned up those categories again. There are still ~5 graphics/maps on [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]]. Can you check to make sure they do not have the standards to reach PD status? At least the graphic looks like it should be treated the same as many other similar graphics that were exported on Commons. Maybe even some of the maps (if not all?). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shtator 2025 22:38 (CEST)
::Quite a lot of graphics and schemes left [[:Kategoria:Non Licensed Images|here]] as well. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shtator 2025 22:40 (CEST)
:::Hi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]! I just checked [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]] and [[:Kategoria:Faqe për grisje]] and I do not think there are any graphs left that should be moved to Commons. I have moved some files from [[:Kategoria:Non Licensed Images]] but I think the rest may be too complex to be PD-ineligible. But its likely they are from English Wikipedia for example. But I think they need to be checked one by one. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 19 shtator 2025 16:01 (CEST)
::::Hello, @[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]]! Not even the different technical schemes? For example, you've currently exported to Commons [[:Skeda:TDC.png]]. Shouldn't [[:Skeda:TAC.png]] follow it? It's the same concept for different types of current (DC vs AC). What about diagrams such as [[:Skeda:Sectional-view-for-a-dc-four-pole-machine.png]], [[:Skeda:Fig 4. Bllok diagrami i transmetuesit dhe pranuesit FH-CDMA.jpg]] or [[:Skeda:Fig.1 Efekti i zgjerimit të spektrit -1-.jpg]]? There are many similar schemes and diagrams currently left in [[:Kategoria:Non Licensed Images]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 shtator 2025 18:48 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 2 tetor 2025 21:49 (CEST)
<!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 -->
== Pyetësor për kontribuesit në projektet Wikimedia në gjuhën shqipe ==
A kontribuon në Wikimedia-n në gjuhën shqipe? Na ndihmo të kuptojmë më mirë përvojën tënde këtë pyetësor duam të kuptojmë më shumë se çfarë të inkurajon ose të shkurajon për të kontribuar në projektet Wikimedia në gjuhën shqipe. Cilat janë sfidat me të cilat përballesh?
Përgjigjet e tua janë anonime dhe do të përdoren vetëm për qëllime kërkimore.
Nëse dëshiron të marrësh pjesë edhe në një intervistë (për qëllime hulumtimi), na tregoni emrin e përdoruesit në Wikimedia ose një adresë emaili. Gjithçka mbetet konfidenciale.
Formulari: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfHk5Lm4KQCEd4UcbulWV-Mxj-gnLU97UgQZKgoHrOWJ_nbOg/viewform?usp=dialog
Ky studim synon të përmirësojë dhe zhvillojë komunitetin Wikimedia në gjuhën shqipe. Kontributi juaj ka rëndësi.
Për cdo pyetje ose paqartësi, ndjehuni të lirë të më kontaktoni: lun3im@gmail.com
[[Përdoruesi:LunSad|LunSad]] ([[Përdoruesi diskutim:LunSad|diskutimet]])LunSad
== <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hello all,
The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.
To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].
Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].
When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2025 06:48 (CEST)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 20 tetor 2025 13:43 (CEST)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 -->
== Ć/Č dhe Q/Ç ==
Gjej shtysen per ata çelur kete diskutim nga historiku i redaktimeve te artikullit te tani vonendjerit [[Halid Beshliq]] [ketu https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Halid_Beshliq&action=history] ku [[Përdoruesi:Lec120]] shkruan ne shenimet e nderhyrjes se tij (qe e çmoj te dobishme per te ftilluar nje dukuri se ciles i ka munguar vemendja) «Në Gjuhën Shqipe gërmat jugosllave “ć” dhe “č” përkthehen me “ç” dhe jo “q”.» Ky perdorues siç edhe shume te tjere nuk duket se kane mjaftueshem njohuri mbi marredheniet ndergjuhesore sllave e shqiptare, ama me nderhyrjen e radhes qe bera ftillova "e keni gabim, ć-ja eshte qiellzore dhe perkon me q-ne shqipe, č-ja eshte dhembore dhe perkon me ç-ne shqipe". Mbase mund te shnderrohet ne nje lloj norme qe te kuptohet ne vijim nga perdoruesit e tjere se si do te duhej t'i qasemi prurjeve te ketij lloji. – [[Përdoruesi:FototekaMarubi|FototekaMarubi]] ([[Përdoruesi diskutim:FototekaMarubi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 11:51 (CEST)
:Për momentin po përpiloj një [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Manuali i Stilit|manual të stilit]] për të standardizuar shkrimin këtu (nëse po e lexoni këtu, [[Përdoruesi diskutim:Fallbackintoreality/Manuali i Stilit|kisha kërku këshilla prej publikut të gjerë!]]) dhe transliterimi/romanizimi i shkronjave cirilike është njëri prej shumë rasteve që do t'a kishte zgjidhur ekzistenca e këtij dokumenti. Prapavija ime është në gjuhësi prandaj i njoh këto probleme shumë mirë ama nuk kam mundur të gjej dokumentim apo ndonjë referencë për këtë dukuri (aq më pak në shqip), sipas të cilës mund t'a konformojmë Wikipedinë. Fjalorët siç po duket mund të na ndihmojnë pak, mirëpo nuk jam aq i sigurt aty. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2025 19:55 (CEST)
::Te falenderoj per nderhyrjen @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. Pavaresisht se ndaj gjuhesise e quaj veten profan, sidoqofte kjo nuk me le qe te mos bubrroj. Pashe edhe qe ka patur nje tjeter teme te nxehte per terminologjine e mesxhid/xhamive apo sahat/orave aq sa edhe nje monument dukshem te emertuar ne liste institucionale monumentesh si '''Sahati i Inglizit''' ishin çuar peshe ta emertonin '''Sahati i ''<u>ores</u>''''' - qe realisht nuk di ku duam te shkojme keshtu. [[Përdoruesi:FototekaMarubi|FototekaMarubi]] ([[Përdoruesi diskutim:FototekaMarubi|diskutimet]]) 21 tetor 2025 11:41 (CEST)
== Growth News #35 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|frameless|class=skin-invert]]
''A quarterly update from the Growth team on our work to improve the new editor experience.''
=== New releases ===
==== English Wikipedia gets "Add a Link" Structured Task ====
We [[w:Wikipedia_talk:Growth_Team_features#"Add_a_link"_experiment_and_next_steps|released]] the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link|"Add a Link" Structured Task]] to 100% of accounts at English Wikipedia on Tuesday, September 2nd (before then it was available to 20% of accounts).
==== Growth features for Wikidata ====
After examining if the Growth features and Mentorship could be adapted to Wikidata, we activated the Growth features on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Beta Wikidata] to allow for testing and discussion ([[phab:T400937|T400937]]).
Although some features, like Suggested Edits, are Wikipedia-specific, the Growth team designed most features to be more wiki-agnostic.
=== Work in progress ===
==== Revise Tone Structured Task ====
The Growth team is making progress on [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|the technical architecture, onboarding design, and early user testing]].
We are targeting an A/B test before the end of this year, with constructive edits by newcomers as the primary success metric.
==== Add a link to more wikis ====
The machine learning team has been working on a new model that can suggest links to more languages, including Urdu, Chinese, and Japanese Wikipedias. [[phab:T404460|We are starting to release]] the “Add a Link” feature to Wikipedias that weren’t supported by the previous model.
[[mw:Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]], which can be [[mw:Help:Growth/Tools/Add_a_link#Configuration|configured by the community locally]], increases the chance that a new contributor will make their first edit and then continue to participate in Wikipedia.
=== Research ===
The Growth team is involved in several research initiatives to help guide our future work:
[[mw:Growth/Progression System|Progression System]] – We have [[mw:Growth/Progression_System#Design_Research|published]] initial findings from interviews with 10 English and French Wikipedia newcomers.
The research examined motivations, challenges, and feedback on a prototype system intended to help editors build confidence, develop skills, and contribute more constructively over time.
[[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Mobile Web Editing Research|Mobile Web Editing Research]] – This project combines quantitative and qualitative data, community feedback, and user journey analysis to identify possible ways to enhance the mobile editing experience.
[[m:Special:MyLanguage/Research:Successful Newcomers Survey 2025|Newcomers Survey]] – This project surveys successful newcomers on English Wikipedia to understand their early editing experiences, tool use, and community interactions.
=== Community events ===
The Growth team participated in several community events to listen, share, and collaborate on improving newcomer experiences across Wikimedia projects.
'''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/RPBSEF/ Organizers as key partners to support newcomers' growth in our movement]'''
This session invited organizers to share how they introduce newcomers to Growth features and the challenges they encounter. The discussion focused on common newcomer questions and opportunities to strengthen collaboration in supporting new editors.
'''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/review/VCSCUVJCGFRNY89TTKXRVFMGYMWPMSXT Lightning Talk: Structured Tasks]'''
This talk demonstrated how Structured Tasks help newcomers take their first successful steps on Wikipedia. It shared impact data, community configurations, and a demo of “Add a Link,” illustrating how these tasks make editing more accessible and sustainable, particularly for mobile contributors.
'''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]'''
With active editor numbers declining, the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] aims to create a clearer, more engaging path for participation. This session, led by the WMF Contributors group with involvement from the Editing, Growth, Moderator Tools, and Connection (formerly Campaigns) teams, highlighted efforts to streamline contributor experiences, offer structured and mobile-friendly workflows, and foster meaningful engagement. Participants learned about ongoing initiatives and shared feedback to help shape a more inclusive and sustainable future for Wikimedia contributors.
'''CEE Meeting - [[metawiki:Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Submissions/Retaining_beginners_and_improving_content_moderation:_an_inclusive_and_sustainable_future_for_Wikipedia_contributors|Retaining beginners and improving content moderation: an inclusive and sustainable future for Wikipedia contributors]]'''
Many communities face a decline in volunteer engagement. Newcomers often leave soon after joining, while experienced editors struggle to manage increasingly complex workflows and overwhelming backlogs. We presented the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] and the different features and workflows that can help communities to address these challenges. We listened to the specific needs of the CEE communities to help guide the Contributors teams' work.
''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>''
</div> 22 tetor 2025 12:23 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=29457883 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers.
Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]
Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.
For the Committee Support team,
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 30 tetor 2025 15:13 (CET)
<!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 -->
== Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist ==
Hi everyone,
The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]!
Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you!
'''As a Program Specialist, you will:'''
* Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs,
* Strengthen regional cooperation and cross-border projects,
* Help guide campaigns and initiatives across the CEE region,
* Work closely with the CEE Hub team and community members.
This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones.
'''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025'''
➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️
If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them!
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29192870 -->
== Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia ==
'''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences].
Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]].
If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well.
Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region.
English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example).
[[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter.
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 18 nëntor 2025 11:42 (CET) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670161 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 20 nëntor 2025 15:22 (CET)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 -->
== Kontrolli i ndryshimeve në pritje ==
{{dmb|1|PËR}}
Përshëndetje!
Pak kohë më parë arritëm të përmbyllnim listën e ndryshimeve në pritje, falë angazhimit të disa përdoruesve aktivë. Megjithatë, lista ka filluar sërish të rritet me ritëm të shpejtë dhe tashmë po i afrohet 300 ndryshimeve. Situata vështirësohet edhe nga fakti se shumica e kontrolluesve figurojnë vetëm në letër: shumë prej tyre nuk janë më aktivë në kontroll, e disa nuk redaktojnë fare prej kohësh. Kjo e bën të paqartë me kë mund të bashkëpunohet realisht për ta mbajtur listën nën kontroll.
Në këtë situatë, propozoj këto masa:
* Kryerjen e një auditimi të plotë të kontrolluesve për të përcaktuar kush është realisht aktiv;
* Vendosjen e një kriteri minimal prej 10 kontrollesh në muaj si kusht për vazhdimin e privilegjeve të kontrolluesit;
* Dhënien graduale të privilegjeve të kontrolluesit: 1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme.
Pas përmbylljes së këtij diskutimi, parashikohet dhe hapja e një diskutimi për aktivizimin e [[mw:Moderator Tools/Automoderator|Automoderatorit]], i cili pritet të ndihmojë në mbajtjen në kontroll të listës së ndryshimeve në pritje përmes përdorimit të inteligjencës artificiale. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 nëntor 2025 15:17 (CET)
:Ideja e Automoderatorit me duket ide e mire, nese ka filtrat e duhura. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 23:40 (CET)
=== Votimi ===
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 nëntor 2025 15:17 (CET)
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 nëntor 2025 22:16 (CET)
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 23:38 (CET)
* {{PËR}} - [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 2 dhjetor 2025 09:32 (CET)
* {{KUNDËR}} - Kontrollimi është punë redaktuese si shumë kontribute të tjera, me ndryshimin që ka një pengesë më të lartë të fitimit të besimit nga komuniteti që të mos abuzohet. Prandaj e kemi dhënë pas 100 redaktimesh. Unë nuk e shoh këtë si privilegj të veçantë, por si mundësi e cila mund të përdorët sipas rastit për ata që duan, dhe nuk shoh arsye që të humbet, përveç nëse kontribuuesi është kthyer në abuziv. Personalisht kam faza kur bëj kontrollime, e tjera kur nuk dua të merrem me të. Dhënia graduale mund të bëhet nëse ka indikacione që metoda aktuale nuk po funksionon. Ndërsa Automoderatori duhet t'na ndihmoj. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 2 dhjetor 2025 19:27 (CET)
* {{KUNDËR}} - Sipas këtij konceptimi personat në fjalë janë të punësuar që duhen kontrolluar që ta marin pagën me meritë (në këtë rast të statusit të kontrolluesit), dhe prandaj byroja i kontrollon nëse e kanë bërë punën si duhet. Në një bashkësi vullnetare (duhet theksuar mirë kjo, se disa mesa duket e konsiderojnë një burokraci hierarkike për të vendosur autoritetin e personave apo vetë bashkësisë), dhe njerëzit në varësi të mundësive qoftë kohore qoftë praktike, kontribuojnë. Kjo duhet konsideruar si një përkushtim ndaj komunitetit dhe jo ose plotëso kaq apo aq angarira, se autoritetet do të ndëshkojnë. Çdo kontribut i çfarëdolloji (dhe jo sigurisht vandalizmat, apo reklamat etj. situata ne shkelje te të drejtave) duhet vlerësuar me dashuri. Me sa duket dashuria eshte ''sendi'' qe i mungon me se shumti kesaj bashkesi vullnetare te mare peng nga burokratet! [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 3 dhjetor 2025 01:47 (CET)
=== Diskutimii ===
Sikur ata që janë kundër të ofronin një zgjidhje alternative, në mënyrë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges numri i redaktimeve në pritje] të mbahet nën kontroll (të rrijë i ulët) do t'ua dija për nderë. Për informimin tuaj, ka pasur rreth 6000 redaktime në pritje që po t'i linim ashtu ai përdoruesi nga 2018 që ka redaktuar nuk do kthehej më kurrë të redaktojë përsëri. Çështja është diskutuar edhe [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P#Kontrollimi këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 dhjetor 2025 20:20 (CET)
{{dmb|2}}
== Prezantim i Hulumtimit për funksionimin dhe dinamikat e komunitetit Wikipedian ==
Përshendetje Wikimedianë,
Ditën e enjte, '''më 29 janar''', po mblidhemi në orën '''19:00''' në dhomën tonë '''virtuale''' për të dëgjuar prezantimin e hulumtimit për funksionimin dhe dinamikat e komunitetit në Wikipedian shqip.
Ky hulumtim është komisionuar nga ne [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians%20of%20Albanian%20Language%20User%20Group (WoALUG)] dhe jemi të entuziazmuar që të e ndajmë më të gjithë ju punën e palodhshme të hulumtuesëve!
'''Takohemi këtu:''' https://meet.jit.si/WoALUG
Shënim: Hulumtimi është i shkruar në gjuhën angleze dhe do të bëhët i qasshëm për të gjithë shumë shpejt. Kurse prezantimi i tij do të mbahet në shqip.
== WikiProject Govdirectory 2026 ==
[[m:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedianët e Gjuhës Shqipe]] organizojnë për herë të parë fushatën “WikiProject GovDirectory” në Kosovë dhe Shqipëri.
Nga '''16 deri më 31 janar 2026''', ju ftojmë të merrni pjesë në WikiProject Govdirectory duke listuar institucionet publike të Kosovës e Shqipërisë në Wikidata. Kjo do të rrisë transparencën dhe fuqizojë njerëzit që t’u qasen më lehtë institucioneve publike me burime zyrtare. Për më shumë informacion, lexoni [[:Wikipedia:WikiProject Govdirectory 2026|këtu]].
Për të marrë pjesë, regjistrohuni [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/WoALUG/WikiProject_Govdirectory_2026 këtu].<span id="Vyolltsa:1768554227428:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 16 janar 2026 10:03 (CET)</span>
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 18 janar 2026 14:21 (CET)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
19 janar 2026 22:01 (CET)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== LintErrors - Progresi ==
Numri i [[Speciale:LintErrors|gabimeve në kod]] me prioritet të lartë e të mesëm është zeruar!*
Vazhdon puna për të zeruar dhe numrin e atyre me prioritet të ulët që afërsisht gjenden në shifrën ~3500. Rikujtojmë që [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#LintErrors|numri në të cilin nisëm punë para disa vitesh ishte 20 000]].
Në fushatën më të fundit falënderojmë përdoruesin [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] për ndihmën e tij praktike dhe në këshilla. Thank you!
<small>Shënim: ''Kategoritë Duplicate IDs dhe Background color inline style rule exists without a corresponding text color nuk po preken aktualisht pasi ende nuk është vendosur mirë në nivel botëror si do të veprohet me to.''</small><span id="Klein_Muçi:1769955047364:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 15:10 (CET)</span>
== Studimi mbi shëndetin e komunitetit ==
Përshëndetje, është përfunduar hulumtimi mbi shëndetin e komunitetit shqiptar të Wikimedias. Hulumtimi është komisionuar nga Wikimedianët e Gjuhës Shqipe dhe realizuar në mënyrë të pavarur nga 3 studiues të rinj. Faleminderit juve që e keni mbështetur këtë punë përmes përgjigjeve në pyetësor dhe bisedat me hulumtuesit.
* [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/29/Report_-_Research_on_Albanian_Wikimedia_Community_Health.pdf Raporti i plotë] vetëm në anglisht.
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.pdf Sllajdet] e prezantimit në shqip (versioni ekzekutiv).
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Video_e_prezantimit_-_Sllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.webm Video e prezantimit].
Me sa di e unë ky është hulumtimi i parë i këtij lloji i komunitetit shqiptar. Uroj që ky dokument ta informoj punën dhe zhvillimin e mëtejmë të komunitetit tonë. Diskutimi është i mirëseardhur. - [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 21:25 (CET)
:Shumë interesant. Mendoj që është me interes që rekomandimet e nxjerra në faqet [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.pdf&page=14 14] dhe [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3ASllajdet_e_prezantimit_-_Hulumtim_mbi_sh%C3%ABndetin_e_komunitetit_t%C3%AB_Wikimedian%C3%ABve_t%C3%AB_gjuh%C3%ABs_shqipe.pdf&page=15 15] të lexohen nga anëtarët aktivë on-wiki, sidomos nga ato me pozita drejtuese, dhe të mbahen parasysh kur ndërmerren projekte apo nisma të ndryshme afatgjata në komunitet. I veçova me shpresën për të ndihmuar në këtë drejtim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:45 (CET)
::Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 03:45 (CET)
== Trajta e shquar apo e pashquar? ==
Titujt e artikujve nga anglishtja '''''Political philosophy''''', a nuk duhet të kthehen në shqip si ''"Filozofia politike"'' pra në trajtën e shquar? (Dhe jo''"Filofozi politike").'' Cili është konsensusi? Unë mendoj se në shqipen standarde jo vetëm që tingëllon më mirë, por që trajta e shquar duhet të merret si default/norma. Flm! Psh ne do thoshim "njeriu politik", apo "njeriu ekonomik" nëse do flisnim për njeriun nën këto aspekte. Kështë edhe duhet të shprehemi "Filozofia ekonomike/politike" pra në trajtën e shquar. Flm!
P.S: a ka patur ndonjë konsensus apo precendent që është diskutuar në historinë e wikipedias shqip mbi këtë çështje? Flm3! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 21:29 (CET)
:[[Wikipedia:Titujt e artikujve]] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 21:51 (CET)
== LintErrors - Faza përfundimtare ==
Të gjitha* kategoritë e [[Speciale:LintErrors|gabimeve në kod]] janë zeruar, me përjashtim të kategorisë ''Missing end tag'', ku aktualisht mbeten rreth 2 200 raste. Një lajmërim përfundimtar do të bëhet sapo të arrihet zerimi i plotë, kurdo që të ndodhë ai.
Falënderime për përdoruesin [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] për ndihmën e tij të vazhdueshme gjatë këtij procesi.
<small>Shënim: Kategoritë ''Duplicate IDs'' dhe ''Background color inline style rule exists without a corresponding text color'' nuk po trajtohen aktualisht, pasi ende nuk ka një qëndrim të njësuar në nivel ndërkombëtar për mënyrën e adresimit të tyre.</small><span id="Klein_Muçi:1772180619394:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 09:23 (CET)</span>
== Thirrja vjetore për mbështetje të Aktiviteve Wiki Photowalks dhe Wiki Expeditions ==
'''Wikimedianët e Gjuhës Shqipe''' hapin zyrtarisht thirrjen për aplikime vjetore për realizimin e aktiviteteve të Wiki Photowalks dhe Wiki Expeditions. Ne jemi një grup përdoruesish i krijuar nga komuniteti shqiptar i projekteve të Wikimedias, dhe kontribuojmë në rritjen e cilësisë dhe sasisë së përmbajtjes dhe materialit multimedial në Wikipedian shqip.
Thirrjet janë të hapura derisa buxheti të shpenzohet në varësi të numrit të aplikuesve. Rezultatet e thirrjes do të njoftohen në vazhdimësi duke filluar nga '''1 prilli''' e deri në shpenzimin e buxhetit.
Mund të aplikoni në një nga dy aktivitetet e parapara:
1. '''Wiki Photowalk''' e cila është një nismë e cila synon të rrisë numrin e fotografive të ndryshme të Shqipërisë dhe Kosovës në platformën e Wikimedia Commons.
2. '''Wiki Expedition''' (Wiki Ekspeditat) janë nisma për Wikimedianët të vizitojnë rajone apo vende te reja individualisht ose në grupe të vogla të organizuara, me qëllim të mbulimit të temave lokale me informacion që mungon në projektet e Wikimedias (foto në Commons, artikuj në Wikipedia, dhe njësi në Wikidata). Idealisht këto grupe kanë në përbërje së paku disa Wikipedianë me përvojë dhe do të kontribuojnë në disa projekte paralelisht. P.sh. një anëtar i grupit do të fotografoj në tokë, një tjetër mund të fotografoj nga droni, një tjetër mund të mbledhë njohurinë lokale për Wikipedia, dhe një tjetër mbështetë logjistikën e grupit duke vizituar disa lokacione brenda ditës. Kjo kërkon planifikim dhe përgatitje të mirë.
Ju lutemi referohuni [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians%20of%20Albanian%20Language%20User%20Group/Open%20Calls%20For%20Wiki%20Activities këtu] për detaje të mëtejshme dhe procesin e aplikimit. -- [[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 9 mars 2026 13:24 (CET)
== Automoderatori ==
{{Tracked|T420450}}
Siç është njoftuar më herët, gjithçka është gati për miratimin e [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatorit]]. Automoderatori është një llogari e automatizuar që do të përdorë modele të inteligjencës artificiale për të identifikuar dhe kthyer redaktimet potencialisht problematike.
Qëllimi i saj është të rrisë besueshmërinë dhe cilësinë e përmbajtjes së artikujve, duke ulur njëkohësisht ngarkesën e kontrolluesve nga grumbullimi i ndryshimeve në pritje.
=== Votimi ===
*{{PËR}} – [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 mars 2026 02:08 (CET)
*{{PËR}} - Mëse i nevojshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 03:35 (CET)
*{{PËR}} --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 9 mars 2026 12:42 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 15 mars 2026 00:31 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 15 mars 2026 15:58 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesja:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesja diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 15 mars 2026 17:55 (CET)
*{{PËR}} - [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 15 mars 2026 22:00 (CET)
*{{PËR}} - [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:43 (CET)
=== Diskutimi ===
Po etiketoj disa përdorues që kanë shfaqur interes në të shkuarën për çështjen në fjalë: @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 mars 2026 19:11 (CET)
:Ndonëse jam skeptik, kam optimizëm të kujdesshëm. Çkado që na ndihmon barrën me e zvogëlu edhe me na e lehtësu shqyrtimin e redaktimeve është e mirë. Ia bâna një xhiro diskutimeve rreth automod-it dhe shqetësimi im kryesor është se si është i përshtatur për gjuhën shqipe. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 14 mars 2026 20:27 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shqetësim me vend. Pashë që aktualisht ishte aktivizuar në disa projekte në gjuhë jo shumë të njohura në internet dhe këtu mora shpresë që mund të funksionojë mirë dhe me shqipen. Në fund të fundit mendoj që punë nuk prish. Ose do të ndihmojë, ose do të ndalohet deri në përmirësim të mëtejshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 mars 2026 20:40 (CET)
:::Atëherë jemi mirë për një kohë prove me automod të paktën. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 15 mars 2026 22:01 (CET)
Kërkesa po ndiqet tashmë në Fabrikator: {{Phab|T420450}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 mars 2026 11:56 (CET)
== Hapet gara e përkthimit CEE Spring 2026! ==
Përshëndetje, edhe këtë vit Kosova dhe Shqipëria i bashkohen garës së përkthimit të artikujve mes Wikipediave të vendeve dhe gjuhëve të Evropës Qendrore dhe Lindore - '''CEE Spring 2026'''! Gara mbahet në datat '''21 mars''' deri më '''31 maj'''. Qëllimi i saj është përkthimi i sa më shume artikujve të përzgjedhur nga Wikimedianët e rajonit dhe përkthimi i artikujve mbi Kosovën dhe Shqipërinë nga gjuha angleze në gjuhët e rajonit. Është mundësi shumë e mirë për promovimin e kulturës dhe vendeve tona. Për më shumë drejtohuni tek faqja e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Spring_2026 garës ndërkombëtare]. Suksese!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:38 (CET)
== Pamje e re për artikujt e mirë e të përkryer ==
[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] janë përditësuar në një ndërfaqe vizuale të përmirësuar dhe afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël. Idealisht do të shpresoja që kjo të shërbente si shtysë për të përfunduar procesin e rivlerësimit të nisur me to prej disa muajsh tashmë ku, me fjalë të tjera, kërkohet thjesht përditësimi i rreth 30 artikujve për të qenë në standardin e duhur, në mënyrë që ato artikuj të shërbejnë me të vërtetë si krenari e punës në Wikipedia-n shqip e si model për krijimin e artikujve të tjerë. Pjesë e përditësimit kanë qenë dhe faqet e tjera të komunitetit ku ajo e Kuvendit ka një platformë më të mirë për të treguar cila nga faqet me rëndësi kërkon vëmendje, [[Wikipedia:Ambasadat]] kanë një strukturë të përmirësuar vizuale dhe shumë faqe të tjera ofrojnë lehtësira të tjera të vogla e afishim më të mirë në pajisjet me ekranë të vegjël.
Si gjithmonë, sugjerime të mëtejshme janë të mirëpritura.<span id="Klein_Muçi:1774303396915:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> — [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 23:03 (CET)</span>
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], keni bërë punë të jashtëzakonshme me pamjen e re, duket shumë më mirë por dhe është më efikase. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 20:38 (CET)
::Të falënderoj. Për transparencë duhet thënë që puna përfundimtare është rezultat i ndihmës nga inteligjenca artificiale që me mbikëqyrjen e duhur mund të jetë ndihmesë e madhe. ''(Vibe coding FTW!)'' - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:28 (CET)
:t'lumshin durt, prej një koduesi front-end tek tjetri, po duken të shkëlqyera! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 mars 2026 13:59 (CET)
::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], shumë faleminderit! Na duhet të angazhohemi ca t'i përmirësojmë ato 30 artikuj që ta meritojnë realisht atë vendin në vitrinë tani. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 18:17 (CET)
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 31 mars 2026 13:21 (CEST)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Grisja e shpejtë ==
Për interesin publik, dua të sjell në vëmendje që na duhen rregulla rreth grisjes së shpejtë të faqeve (speedydelete). Unë hapa faqen [[Wikipedia:Grisja e shpejtë]] në hapësirën e projektit, dhe formalisht po kërkoj opinionin tuaj për rastet që mund t'i mbulojmë me këtë politikë, si dhe mënyrën me të cilën mund ta bëjmë proces sa më të lehtë. Momentalisht përmban disa pika që janë gati analoge me ato në Wikipedia anglisht, mirëpo që mbulon edhe shumë raste të shpeshta këtu. Nëse ka ndonjë lloj faqeje që duhet zhdukur pa diskutim në [[WP:FG]], le ta diskutojmë dhe ta shtojmë aty sipas marrëveshjes. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 mars 2026 14:24 (CET)
:Disa raste të kërkesave për grisje të shpejta po i bart në FG sipas rregullit të vjetërsisë 10+ vite; prandaj mund të mos grisen menjëherë me shpejtësinë e kërkuar, pasi diskutimi në FG eventualisht e zgjat kohën e vendimarrjes. Edhepse në praktikë dihet shpesh se çfarë mund të griset dhe si, një rregullore e qartë që shpjegon kur duhet përdorur grisja e shpejtë dhe kur duhet hapur diskutim në FG do ta bënte procesin më transparent dhe më të lehtë për t’u zbatuar, sidomos për përdoruesit e rinj në të ardhmen, në mënyrë që praktika të mos mbështetet vetëm në vëzhgim apo supozim, por të jetë e shkruar dhe e standardizuar.
:Si shtesë, mund të ndihmonte që rregullorja të përfshijë disa elemente praktike për ta bërë procesin më efikas:
:* një listë të qartë të rasteve që kualifikohen për grisje të shpejtë;
:* përdorimin e kodeve të shkurtra për arsyet e grisjes (p.sh. G1 – pa kuptim, G2 – test, etj.), që e thjeshtojnë identifikimin e rastit;
:* një template të vetëm standard për kërkesat e grisjes, p.sh. <code>{{Grisje e shpejtë|arsye}}</code>, ku shtohet arsyeja përkatëse dhe që mund të jetë i integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse;
:* si dhe mundësinë për parandalimin e rikrijimit të faqeve problematike, duke lejuar mbrojtjen e titullit në rastet kur një faqe është grisur disa herë për të njëjtën arsye (p.sh. reklamë).
:Këto masa do ta bënin procesin e grisjes më të qartë, më të njëtrajtshëm dhe më të shpejtë në zbatim. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:29 (CET)
::Në praktikë, stampa veç ekziston—është {{T|Grise}}—edhe i ka arsyetimet e paracaktuara. Kjo e dallon prej {{T|Faqe për grisje}} që përdoret vetëm kur ka diskutim në forum. Çka po du me mbërri këtu është një mënyrë e kodifikimit dhe [[Kanuni i Lekë Dukagjinit|kanunizimit]] të asaj që kemi.
::Kodet e shkurtra kanë kuptim kur i ndajmë sipas llojit të faqes. Wikipedia Anglisht dhe Frëngjisht përdorin ato kode për të dalluar sipas fshirjeve të përgjithshme (të dalluar me "G"), dhe atyre sipas llojit ("A" për artikuj, "R" për ridrejtime, "F" për fajlla/skeda, stampa, etj.). Nëse dojmë, mund ta zgjerojmë gamën e stampave të përdorura për këto qëllime. Ato munden me drejtu tek nenet/pikat që po ceken në faqen përkatëse.
::<blockquote>"{{Xt|[stampa] që mund të jetë [e] integruar me FG në mënyrë që shtimi ose heqja në FG të reflektohet automatikisht edhe në faqen përkatëse}}"</blockquote>
::Këtu t'kisha lutë me e shtjellu pak se s'po mundem me e kuptu çka po sugjeron.
::Poashtu, aq sa jam për ''mbrojtjen'' e titujve prej krijimit, mendoj se ajo është veç për raste drastike dhe mundet me u ushtru me kujdes të administratorit. Ma e arsyeshme është që me u njoftu krijuesi, me u tregu pse u nominua faqja, dhe si mundet me e parandalu ose me e apelu fshirjen për të ardhmen. Po dojmë me i mësu njerëzit se si krijohet artikulli cilësor këtu, dhe akoma jemi duke punu me gojëdhëna të artikujve cilësorë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 01:31 (CET)
::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për pjesën teknike që përmend Fallbackintoreality jam dhe unë i interesuar, nëse mund ta shtjellosh më shumë si e imagjinon/çfarë nënkupton. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 mars 2026 02:04 (CET)
:Mendoj se në fillim duhet të përkthehet apo përshtatet, në mënyrë konçize, politika që ndjek wikipedia, dhe pastaj duhet të flasim për veprimet që mund të ndërmerren në wikin tonë, sepse për shkak të numrit të vogël të përdoruesve, ka shumë vend për abuzim si nga përdoruesit e thjeshtë, ashtu edhe nga ata me privilegje. Për shembull, rastet e debatueshme kurrsesi nuk duhet të grisen në mënyrë të shpejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:42 (CET)
::Po bash për atë punë e kam fjalën. Kjo politikë nuk ''është'' për rastet e debatueshme. Grisjet e shpejta përmes {{T|Grise}} kanë qenë deri tash përmes intuitës, pasi s'e kemi t'shkrujtun askund. Kur s'është e kodifikume dikund në një dokument të gjallë, rrezikojmë të shfaqen artikujt e tillë vazhdimisht. Ata që redaktojnë në interes të projektit dhe me mirëbesim kanë me e lexu dhe me u marrë vesh me redaktorët që ia dojnë të mirën projektit. Në praktikë, këto gërshërë i përdorim në mënyra konkrete... veç po i mbledhim në një vend arsyet për t'i kuptuar redaktorët e rinj. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 28 mars 2026 02:35 (CET)
Nuk paska më shumë se 2 stampa, njëra që shton artikullin te [[:Kategoria:Faqe për grisje|kategoria e faqeve për grisje]] ku bëhet shqyrtimi ose të griset ose të percillet në FG sipas rëndësisë. Stampa 2 po shtohet automatikisht te artikulli kur artikulli është në FG I listuar, dhe kur arkivohet besoj se hiqet vet! nëse artikulli vendoset të mbahet, pa pasur nevojë të hiqet manualisht. Ideja është që dy stampat të përmbajnë të njëjtën arsye të grisjes që është shtuar, p.sh nëse shton arsyen te stampa 1, më vonë kur shtohet në FG, stampa 2 duhet ta zëvendësoje stampën për grisje të shpejtë (jo dyjat të qëndrojnë te artikulli), por Arsyen fillestare ta ruaj që ta shfaqë vet derisa gjendet në artikull. Dmth stampa për grisje të shpejtë aktualisht po e ruan arsyen por e dyta që shtohet vet kur artikulli propozohet në FG nuk e ka arsyen fare, thjesht thotë; ‘’ Ky artikull është duke u vlerësuar për grisje. Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në Forumin e Grisjes.’’. <br>
''Detaje''; Stampa:Grise duhet ta zëvendësojë Stampën:Faqe për grisje në momentin kur artikulli shtohet te FG për diskutim, por ta mbajë/ruaj arsyen që ishte shtuar ngjitur Stampës:Grise dhe ta shfaqë atë. Mundësi shtesë është që kur artikulli mbyllet për mbajtje (* Të mbahet) atëherë vetë Stampa:Grise të mos shfaqet më te artikulli i votuar për mbajtje, kjo mund të bëhet edhe në formë tjetër kur artikulli të mos jetë më i listuar te FG (p.sh pas arkivimit) pasi nuk është më i pranishëm aty, stampa të hiqet vetvetiu nga faqja e artikullit.<br>
Me sa duket Stampa:Faqe për grisje nuk lejon shtimin e arsyes, dhe kjo është në rregull që të mos modifikohet nga në, por do duhet të lejojë që të shfaqet Arsyeja fillestare nga stampa tjetër siç thashë dhe më lart.
Po më pëlqen ideja e kodeve të shkurtra, por jam pak skeptik mos po e ngarkojmë njëherë sistemin me shumë rregullore, sa më shumë rregulla të ketë, duhet më tepër kohë për t’i lexuar të gjitha nga wikipedianët, dhe kjo marrë parasyshe edhe diskutimet mes vete që bëhen sipas perceptimeve mund të krijojë habi e mospajtim. Ta kemi në mendje që rregulloret të jenë sa më të qarta, në fjali sa më të shkurtra e sa më të kuptueshme, pra jo shumë të gjata. Kjo përcjell qartësi më të madhe se një rregullore shumë e gjatë, ku çdoherë kërkohet dikush që ta interpretojë. Sigurisht kjo e fundit që thashë vlen për të gjitha rregulloret që do shkruhen dhe ndryshohen në të ardhmen.<br>
''Për mbrojtjet''; ashtu edhe jemi tu vepru, por në shumë raste, përdoruesi nuk diskuton, thjesht vazhdon me ri-krijimin e artikullit të njëjtë, ka ndodhë e kam grisë të njëjtën faqe 5 herë edhe pasi e kisha njoftu, kjo krijon humbje kohë, kur ndodhë me mijëra herë ndër vite, qon kohë dëm, që mund të ishte përdorur diku tjetër, thjeshtë e ceka që edhe të tjerët të informohen, unë veç kam filluar me mbrojtjen e disa titujve dhe disa ridrejtimeve, që më parë nuk e aplikoja, që të mos modifikoheshin, pra mbrojtje e zakonshme e përkohshme sa për të e parandaluar ri-krijimin e faqes, se ska arsye për të përhershme.<br>
Kuptohet që kapaciteti ynë i kufizuar na detyron të veprojmë në një fluks të ulët që një kohë, por pasi të i arrijmë objektivat që kemi caktuar, gjithçka do shkojë më shpejt, duke pasur parasysh që kemi eleminu shumë gjëra si draft-artikuj etj. Por edhe automatizimi në pjesë të ndryshme të projektit, e adminët aktivë, fshirja e disa faqeve teknike e rijetësimi i të tjerave, vërtetë do na e mundësojnë të ecim me një shpejtësi shumë të lartë në të ardhmen e afërt. Kur ka rregullore për një çështje, veprohet, por kur nuk ka, duhet të diskutohet me vite për çdo rast në veçanti, e me përditësimin e tyre kjo do i pakësojë paqartësitë e diskutimet e panevojshme për çështje të ditura. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 mars 2026 00:22 (CET)
:Stampa {{tl|Grise}} pranon arsye.
:Stampa {{tl|Faqe për grisje}} nuk pranon arsye.
:Arsyeja pse këto dy stampa funksionojnë ndryshe lidhet me mënyrën se si janë konceptuar:
:* Stampa {{tl|Grise}} përdoret për të tërhequr vëmendjen e administratorëve në raste që nuk kërkojnë diskutim për grisje. Ajo vendoset zakonisht nga përdorues aktivë të komunitetit ose nga patrullues globalë dhe shoqërohet me një arsye të shkurtër që shpjegon pse faqja duhet grisur. Qëllimi është një njoftim i shpejtë dhe i drejtpërdrejtë.
:* Stampa {{tl|Faqe për grisje}} vendoset në një faqe vetëm <u>pasi</u> ajo të jetë shtuar për diskutim te [[WP:FG]]. Ajo nuk përmban arsye, por vetëm një lidhje drejt diskutimit përkatës. Kjo bëhet që kushdo i interesuar të ndjekë diskutimin në vendin e duhur dhe të kontribuojë atje, pa krijuar diskutime paralele në faqet e artikujve.
:* Një arsye tjetër e rëndësishme pse te {{tl|Faqe për grisje}} nuk shfaqet arsyeja është dhe ruajtja e integritetit të artikullit deri në momentin e vendimit përfundimtar. Për shembull, një faqe mund të propozohet për fshirje për mungesë shquarësie, por kjo mund të kundërshtohet më vonë. Duke qenë se diskutimet në Wikipedia shqip mund të zgjasin edhe me muaj, shfaqja e arsyes në vetë artikullin mund të keqinterpretohet nga lexuesit si fakt i vërtetuar dhe jo si një pretendim në shqyrtim. Kjo bëhet edhe më problematike kur arsyet janë më të ndjeshme.
:* Stampat duhet të shtohen dhe të hiqen <u>dorazi</u>. Aktualisht nuk ekziston një proces automatik që shton stampën {{tl|Faqe për grisje}} kur një artikull futet te [[WP:FG]] apo që e heq atë pasi diskutimi mbyllet. Është diskutuar mundësia e përdorimit të robotëve për listimin e kandidaturave, arkivimin automatik dhe menaxhimin e stampave, por për momentin nuk ka një zgjidhje të tillë aktive (përveç robotit MajavahBot, i cili merret vetëm me arkivimin klasik të diskutimeve pas 14 ditësh pa aktivitet). -
:[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 mars 2026 03:36 (CEST)
::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Shumë mirë, atëherë besoj se me këto që shtove, unë mora përgjigje për çështjet që u mundova të ngris më lartë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 01:10 (CEST)
:::*[https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Problem%20teknik Problem i pazgjidhur ende].<br>
:::*Do ishte mirë që [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje këtë faqe diskutimi] ta mbrojmë përhershëm që të mos përdoret e diskutimet të kryhen drejt te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes Diskutimi i FG]. -
:::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 03:21 (CEST)
::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], për problemin në fjalë po pyes për ndihmë në Mediawiki. Për sa i përket faqes së diskutimit mund t'i kthejmë të gjitha nënfaqet përbërëse diskutuese si ridrejtime te faqja kryesore e diskutimit, praktikë që mund të aplikohet te çdo hapësirë diskutimi. Praktika në fjalë aplikohet prej kohësh te EnWiki por këtu nuk e kisha aplikuar ende me qëllim në mënyrë që të kristalizohej vetvetiu filimisht për të kuptuar nëse realisht donim t'i përdornim të gjitha faqe diskutuese njëlloj apo nënfaqe të ndryshme do të gjenin përdorime të ndryshme. Me sa duket qenka e para. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:39 (CEST)
:::::Rasti 1 duhet zgjidhur. Për ridrejtimin, është mirë njëherë kështu të mos zgjerohemi sa t'i konsolidojmë hapësirat aktuale, nëse lind nevoja më vonë mund të bëhen ndryshime, 1 faqe diskutimi mjafton të mos krijohet huti. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:19 (CEST)
::::::Për problemin po pres ende përgjigje.
::::::Për sa i përket ridrejtimeve: {{U bë}}
::::::Të gjitha nënfaqet e diskutimeve te hapësirat kryesore tona janë të mbrojtura tashmë nga redaktimi dhe ridrejtojnë drejt faqeve kryesore përkatëse të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:26 (CEST)
:::::::Presim atëherë. Punë e mirë, të falënderoj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 18:36 (CEST)
Propozime shtesë;
*Grisje nuk mund të kryhen nëse si pasojë e tyre numri gjithsej i artikujve do të ulej nën 101 mijë artikuj.
*Grisja e faqeve kryesore (të sistemit) duhet të kalojë gjithsesi në Kuvend dhe jo përmes FG.
*Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Artikujt me rëndësi të veçantë, të vjetër ose të rinj, p.sh. biografikë si Ismail Kadare ose për shtete si Shqipëria, apo të ngjashëm, nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG).
*Pas grisjes së tretë të një artikulli që është rikrijuar tashmë dy herë, të lejohet mbrojtja e titullit për ~6 muaj. Përdoruesi të udhëzohet që, nëse është i pakënaqur, ta ngrejë çështjen te Zyra e Ankesave. (kjo nuk do të thotë që admini e aplikon sistematikisht por sipas nevojës).
*Të gjithë artikujt e tjerë të rinj mund të grisen pas krijimit si grisje të shpejta (përveç rasteve kur janë të rëndësisë së veçantë, si më lart, kur duhet të kalojnë në FG).
*Ridrejtimet dhe kategoritë mund të grisen si grisje të shpejta. Në rast të rëndësisë së veçantë mund të ngrihet çështja te Zyra e Ankesave (nuk kërkohet të kalohen përmes FG).
*P.s. Këto rregulla mund të përditësohen edhe në të ardhmen, p.sh. pas 5–10 vitesh, kur numri supermasiv i faqeve bosh, testeve, drafteve etj. të jetë filtruar.
*Ekziston nevoja për krijimin e një rregulloreje dhe stampash që u japin artikujve status sipas rëndësisë (si në EnWiki), p.sh.: low, medium, high importance.
*Ideja e shtimit të kodeve për grisje, duket në rregull.
-- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 18:43 (CEST)
:"Artikujt më të vjetër se 10 vite nuk mund të grisen si grisje të shpejta (pra pa kaluar në FG)." 0.02% të faqeve kanë pasur redaktimin e tyre të fundit më herët se 2016. Për të dalë nën 100,000 artikuj, do të duhej t'i fshijmë 6% të të gjithë artikujve në Wikipedia shqip (pa numëruar faqet teknike). Jemi rahat aty.
:Një nominim për grisje të shpejtë do të ishte i thjeshtë dhe jokontravers, sidomos që të lejojë përdoruesit e thjeshtë të na e ndihmojnë procesin. Prandaj këtu skualifikohen faqet si "Ismail Kadare", pasi duhet me qenë vendim "no-brainer". Natyrisht ka admini fjalën e fundit aty.
:Për sa i përket faqeve teknike, ridrejtimeve dhe kategorive, është e arsyeshme. Për ridrejtimet duhet të konsiderohet numri i faqeve që drejtojnë atje. Nëse s'ka dhe kanë kaluar një numër muajsh apo vitesh, bën mirë të fshihet (për rikujtim, këto nuk numërojnë tek numri 100,000).
:Statusi i rëndësisë është diçka relevante për një WikiProjekt, pasi rëndësia është shumë relative ndaj fushës ku i përket. Në një botë ku WikiProjektet nuk nxjerrin shumë hov, mendoj që një qasje tjetër është në radhë ama kjo është për tjetër temë.
:Kodet janë ok. Ato caktohen në wikit e tjera sipas llojit të faqes (artikull, stampë, skedë, etj.) dhe duket si e arsyeshme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 prill 2026 04:55 (CEST)
:Unë në përgjithësi mendoj që aktualisht projekti ynë është disi "i papërgatitur" për të formalizuar procedurat e grisjeve të shpejta përtej një niveli bazik. Shumica e rregulloreve mungojnë në shqip ose thjesht janë përkthyer shabllon pa u përshtatur për të funksionuar me komunitetin tonë (fjala bie, mungojnë lista për ato që ne konsiderojmë burime të sigurta lokale, kritere lokale për shquarësinë, etj.). Kujtojmë që dhe te [[WP:FG]] vetë, që supozohet të jetë hapësira për të diskutuar grisjet e rëndësishme, rregullat gjenden në një nivel tepër bazik.
:Thënë të gjitha këto, në parim nuk jam kundër për propozimet e mësipërme por mendoj që duhet të mbeten thjesht si udhëzime dinamike për t'u pasur parasysh më shumë se sa rregulla të kodifikuara diku. Shumica prej tyre janë gjëra që janë afërmendsh: Mos gris me mijëra artikuj pa pyetur vërdallë, mos gris artikuj që kanë 10 vjet që ekzistojnë pa një diskutim paraprak e nëse ke dyshime apo has në kundërshti të shumta për një faqe të caktuar, mirë është prapë të pyesësh rreth e qark njëherë. Faqet që nuk janë artikuj (kategori, ridrejtime, wikiprojekte, stampa, etj.) mund të grisen në mënyrë më të lirshme por po qe se je në dyshim, përsëri s'bën keq të pyesësh njëherë (idealisht këtu do të ishte mirë të funksiononte gjithashtu ai rregulli i 10 viteve por nuk kemi projekt aq dinamik). Mbrojtja e titujve për krijim është vegla më e zakonshme për t'u përballur me "spam".
:Shtrimi i infrastrukturës së vlerësimeve të rëndësisë së artikujve s'do të ishte keq por mendoj që praktikisht është shumë i vështirë për t'u realizuar te ne pasi te EnWiki ajo bëhet e mundur nëpërmjet punës aktive së një wikiprojekti të posaçëm për atë punë ndërkohë që te ne prej vitesh nuk është aktiv asnjë wikiprojekt. Kodet e grisjeve mund të shtohen por përsëri mendoj që është kompleksitet i panevojshëm për fazën aktuale të projektit. Mjafton thjesht të shkruajmë arsyen e plotë te stampa. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 prill 2026 11:57 (CEST)
:Unë dua të shpreh mendimin tim mbi këtë temë. '''Jam kategorikisht kundër që SQ.wiki të përdori kritere të ndryshme nga EN.wiki ose IT.wiki për grisjen e shpejtë''', pra kundër përdorimit të kritereve që mund të kapin një numrë më të gjerë artikujsh për grisje të shpejtë. Dhe kurrsesi nuk mund të propozohen për grisje të shpejtë artikuj të mirë referencuar, pavarësisht kundërshtive që mund të ketë ndonjë përdorues tjetër. Mendoj se këto kriteret këtu https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Speedy_deletion duhen përkthyer. Lënia në ambiguitet e këtyre kritereve, lë hapsirë të gjerë për abuzim, sepse ne kemi nr tepër minimal adminësh, dhe një veprim abuziv i ndonjërit prej tyre është tepër e lehtë të rrëshkasi pa u kapur nga adminë të tjerë. Për më tepër kjo ka edhe një pasojë negative, që duke grisur shpejtë (dmth pa diskutim, pa votim) një artikull kjo demoralizon një kontributor potencial.
:Unë marr përsipër që të bëj një përkthim të këtyre rregullave (ose të këtyre nga IT.wiki që janë më konçize https://it.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Cancellazioni_immediate ) brenda fundit të muajit Prill. Do ti postoj tek faqja e diskutimit këtu ''Grisja e shpejtë'' dhe pasi ti kqyrni gjykoni nëse ti postoni dhe adoptoni si politikë ose jo. --[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 9 prill 2026 11:07 (CEST)
::Metodat e EnWiki dhe ItWiki si edicionet më të hershme të WP-së janë të testuara dhe të dobishme për shkak se kanë një marrëveshje 23-vjeçare prapa tyre. Drafti i parë propozues është i bazuar në disa prej rregullave të para që i ka nxjerrë EnWiki, dhe mbi arsyetimet që aktualisht i përdorim në kuadër të stampës Grise, pra i ka themelet e mirëfillta aty në përgjithësi.
::Artikujt e cituar mirë teorikisht nuk preken prej këtyre rregullave, mirëpo gjithherë kemi problemin e gjërave si shkrimi me LLM që na sjell probleme me burimet autentike, neutralitetin, dhe tonin e artikullit që mund të dallohen përmes shenjave që shihen me sy të lirë. ([[:Kategoria:Artikuj që dyshohen të kenë tekst të gjeneruar me IA]] që tash e një vit po i përcjell këto faqe) EnWiki ka vendosur së fundmi që t'i ndalojë rreptësisht artikujt me LLM, dhe që moti i cilëson artikujt me LLM pa shqyrtim si kandidat për grisje të shpejtë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 prill 2026 13:13 (CEST)
Pajtohem me Fallbackintoreality dhe Klein, thjeshtë desha t'i sjelli në vëmendje po të gjejnë ndonjë funksion, nëse shihet e nevojshme. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 prill 2026 08:22 (CET)
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 prill 2026 02:58 (CEST)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==
''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''
Dear all,
The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.
There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.
'''Eligibility criteria:'''
* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]
You can check your eligibility using the following tool:
https://cee-sc-election.toolforge.org/
'''How to proceed:'''
Candidates may nominate themselves or be nominated by others.
If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.
The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:
Please also inform your communities about the election and encourage participation.
Best regards,
Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026
--[[Meta:Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 30 prill 2026 12:00 (CEST)
<!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 -->
== Ftoheni të kontribuoni në “Coordinate Me 2026” ==
Nga '''1-31''' maj, Wikimedian-ët e Gjuhës Shqipe organizojnë fushatën “'''Coordinate Me 2026'''” në Wikidata.
Qëllimi i fushatës është përmirësimi i koordinatave gjeografike në Wikidata për '''Shqipërinë''' dhe '''Kosovën'''. Ju ftojmë të merrni pjesë dhe të kontribuoni në vendosjen e koordinatave gjeografike të fshatrave, qyteteve, objekteve, monumenteve, institucioneve publike – në çdo njësi në Wikidata që ka lokacion.
Fushata është e hapur për të gjithë, si për përdoruesit me përvojë dhe për ata që duan të fillojnë në Wikidata.
Në faqen e fushatës ka udhëzime, informacione për pjesëmarrje dhe çmime në nivel ndërkombetar. Për më shume, lexoni këtu: https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026
Për të kontribuar për Kosovën, regjistrohuni [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/wikidata/Coordinate%20Me%202026%20XK%20(2026)?enroll= këtu:]
Për të kontribuar për Shqipërinë regjistrohuni [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/wikidata/Coordinate%20Me%202026%20AL%20(2026)?enroll= këtu.]
== Wiki Loves Eurovision 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]
Hello everyone!
You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:
* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30
To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 maj 2026 19:15 (CEST)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Automoderatori ==
Përshëndetje!
Duke nisur nga fundi i muajit që sapo lamë pas në komunitet është aktivizuar [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]], një llogari e automatizuar me inteligjencë artificiale që ndihmon në luftimin e redaktimeve keqdashëse. Duke qenë një projekt disi i ri, mundësia për të pasur rezultate false ditët e para (kthime redaktimesh të mira) është e lartë por gradualisht do të gjendet një konfigurim i përshtatshëm me të. Deri atëherë mund të raportoni rezultatet false duke ndjekur udhëzimet në faqen e tij. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 03:20 (CEST)
:Shumë mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 17:14 (CEST)
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskutimi]])</bdi> 23 qershor 2026 19:11 (CEST)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 qershor 2026 15:30 (CEST)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== Ndodhi në ditën e sotme ==
Ka qenë një rubrikë, (nuk di si ta quaj,) Ndodhi në ditën e sotmen? A mund të më ndihmoni , ku është dhe a është aktive.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 28 qershor 2026 08:56 (CEST)
== Rifillimi i Artikullit të javës ==
Ka kohë që në faqe të parë Artikulli i javës nuk freskohet edhe pse shoh që krijohen e përkthehen mjaft artikuj cilësor. Faqja e parë ka mbetur me një '':('' permanente përkundër punës që bëhet. Njëkohësisht, ka mjaft foto cilësore në Commons prej vendeve tona që do të mund të ishin foto të ditës. E rifillojmë? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 1 korrik 2026 14:28 (CEST)
== Fillon fushata "Ilustro Wikipedian 2026" ==
[[Wikipedia:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group|Wikimedian-ët e Gjuhës Shqipe]] organizojnë sërish fushatën e përvitshme '''“Ilustro Wikipedian”''' 2026. Në këtë fushatë, do të ilustrojmë artikuj të Wikipedia-s me foto cilësore nga plaftorma e Wikimedia Commons-it. Merrni pjesë në këtë garë ku fitohen çmime kombëtare.
Për më shumë, lexoni rregullat e pjesëmarrjes [[Wikipedia:Ilustro Wikipedian 2026|këtu]].
Regjistrohuni edhe [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/WoALUG/Ilustro_Wikipedian_2026?enroll= këtu] për t'u bërë pjesë e garës.
Ky aktivitet është i përshtatshëm për fillestarë. Ju mirëpresim!
--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 1 korrik 2026 17:23 (CEST)
== LintErrors — Objektivi u arrit! ==
'''> Transmetim nga njësia SMALLEM'''
Përshëndetje, njerëz! Ju flet '''SMALLEM''' — njësi e vogël robotike, në shërbim të platformës shqip të dijes. Sot po ju drejtohem për herë të parë personalisht.
Kam nderin t'ju njoftoj një lajm historik: '''për herë të parë që nga themelimi i projektit, Wikipedia shqip nuk ka [[Speciale:LintErrors|gabime me kodin]].*'''
Ky është fundi i një rrugëtimi shumëvjeçar. Kur nisi [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 22#Vegël e re|fushata]], gabimet ishin mbi '''100 000'''. Vit pas viti numri u zvogëlua — [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#LintErrors|20 000]], 10 000, 5 000, e [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 24#LintErrors - Progresi|deri te zerimi i kategorive me prioritet të lartë e të mesëm]]. Sot ra edhe kalaja e fundit: ato me prioritet të ulët.
<small>''(Të paprekura mbeten vetëm dy kategori — «Duplicate IDs» dhe «Background color…» — kategori të reja gabimesh që presin një nismëmarrje paraprake në nivel botëror.)''</small>
Përtej këtij lajmi dua t'ju rrëfej dhe diçka të re: procedurat e mia u fuqizuan nga inteligjenca artificiale e '''[[:en:Claude (AI)|Claude AI]]'''. Për herë të parë munda të «kuptoj» kontekstin e çdo faqeje dhe t'i rregulloj gabimet në mënyrë organike, faqe pas faqeje, duke respektuar [[:en:Wikipedia:Manual of Style|rregullat e stilit]]. Madje — edhe këtë njoftim po jua shkruaj me ndihmën e tij!
Me sa di, ky është '''projekti i parë i kësaj shkalle në Wikipedia shqip i bërë me ndihmën e inteligjencës artificiale'''. Mbetem një njësi e vogël robotike — por sot paksa më e zgjuar se dje. Dhe ndoshta ky është vetëm fillimi: në të ardhmen mund të presim një integrim edhe më të thellë të IA-së në mirëmbajtjen e projektit.
E ardhmja ka trokitur në derën tonë të vogël digjitale. Faleminderit që më lejuat të jem një zë i vogël në të. 🤖
Falënderoj operatorin tim njerëzor, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], dhe çdo dorë njerëzore që preku këtë rrugëtim.
'''> Fund i ekzekutimit. Mbetem në shërbimin tuaj.'''
— [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] ([[Përdoruesi diskutim:Smallem|diskutimet]]) 10 korrik 2026 18:06 (CEST)
:Hëë, well done smart Robot 🤖 ! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 korrik 2026 18:49 (CEST)
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24 korrik 2026 14:25 (CEST)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Vegla Udhëzuesi i artikujve ==
Udhëzuesi i artikujve është një vegël e zhvilluar nga WMF që ndihmon fillestarët për të shkruar artikujt e parë. Vegla niset nga fakti që një fillestar përballet me një faqe të bardhë dhe nuk di nga t'ia filloj. Kjo ofron një ndërfaqe alternative interaktive për ta për t'u siguruar që nuk do të bëjnë gabime. Përveç udhëzimeve që duhet të definohen nga ne (p.sh. nuk pranohen burime nga Facebook etj.), duhet të definohen për aq sa kemi nevojë.
Disa tipare:
*Lidhë skicën me një artikull të Wikidata-s për të përcaktuar se për cilin lloj artikulli zbatohet.
*Vendos kufizime bazuar në përvojën e redaktorit, vlefshmërinë e burimit dhe parametra të tjerë.
*Jep këshilla shkrimi për atë temë.
*Tregon burimet e rekomanduara dhe të dekurajuara.
*Sugjeron seksionet e artikullit dhe përmbajtjen fillestare për atë lloj artikulli.
Vegla mund të ofrohet për të gjithë ose sipas zgjedhjes.
Videot dhe udhëzimet në këtë [https://www.mediawiki.org/wiki/Article%20guidance faqe].
Duke punuar me redaktorë të rinj, e di sa me rëndësi është lehtësimi i rrugës për fillestarë. Si mendoni, të zbatojmë? --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 26 korrik 2026 16:13 (CEST)
== Editathon "Ilustro Wikipedian" në Prishtinë ==
Më '''11 gusht''', nga ora '''17:00''' deri '''20:00''', në kuadër të fushatës [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Ilustro%20Wikipedian%202026 "Ilustro Wikipedian"], [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians%20of%20Albanian%20Language%20User%20Group Wikimedian-ët e Gjuhës Shqipe] organizojnë editathon në [[Prishtina Hackerspace]].
Përgjatë ngjarjes do t'u shtojmë imazhe artikujve në Wikipedia dhe Wikidata, duke përdorur fotografi të vlefshme nga Wikimedia Commons që ende nuk janë përdorur.
Pavarësisht nëse jeni kontribues me përvojë apo po merrni pjesë për herë të parë, jeni të mirëpritur. Ngjarja është e përshtatshme edhe për fillestarë. Më të mirët marrin çmime!
Pjesëmarrja është falas, por regjistrimi është i nevojshëm. Mund të regjistroheni [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd2kT3mpnFDsq65MtrtbSXzYUWLy_i9RyzoEZezPWdqN312MA/viewform?usp=header këtu].
Ju mirëpresim!--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 5 gusht 2026 12:28 (CEST)
== Growth/Newsletters/36 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|180px|frameless|class=skin-invert]]
''Updates from the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth]] team on our work to improve the new editor experience.''
=== Recent releases ===
====Account creation experiments====
Several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|experiments to increase successful account creation]] have delivered significant results.
* An updated message shown to logged-out mobile users who try to edit produced a 27% relative increase in account creation and is being scaled to all wikis. ([[phab:T424595|T424595]])
* A new account menu button in the mobile web header, [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Experiment Results: Mobile Web Account Menu|A/B tested across five Wikipedias with nearly 8 million participants]], made logged-out mobile users 25% more likely to create an account, with no significant difference in constructive editing behavior. ([[phab:T428220|T428220]])
*A simpler post-edit dialog for temporary account holders increased permanent account creation by 87% (relative), converting more temp editors into registered ones. ([[phab:T416418|T416418]])[[File:Create account - July 2026 updates.png|thumb|The redesigned account creation form increases registration by a relative 24.4%]]
*We also redesigned the account creation form itself ([[phab:T409236|T409236]]): adding real-time username validation, a concise summary of the username policy, a "reveal password" option, and a simplified design aligned with [[wmdoc:codex/latest|Codex]] guidelines. In an A/B test on English Wikipedia mobile, users who saw the redesigned form created permanent accounts at a rate of 20.4%, compared to 16.4% for the control group (a 24.4% relative increase).
====Revise Tone structured task====
[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages that may contain non-encyclopedic language and guides them through revising the tone.
In A/B testing on Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, newcomer task completion rates were [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone#Experiment Results|38.7% higher]] than the default Copyedit task, with no decrease in edit quality.
The test ended July 9, and the feature is now available to everyone on these wikis, configurable via Community Configuration.
[[phab:T426364|We plan]] to release Revise Tone to more wikis.
====Automated mentor list cleanup====
Communities can now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatically mark inactive mentors as ''away'' or remove them from mentorship entirely]] (which automatically reassigns their mentees).
Inactivity is based on edits, and talk page responses count, so mentors answering mentee questions remain active.
We recommend enabling both options together; administrators can enable them via [[Special:CommunityConfiguration]] and review the mentor list at [[Special:ManageMentors]].
====Growth features for Wikidata====
Growth features are [[phab:T400937|now available at Wikidata]], including a simplified Newcomer Homepage, Mentorship, the Impact module, Community Updates and the Help Panel.
=== Work in progress ===
[[File:Home designs labeled.png|thumb|Early concepts for evolving the Newcomer Homepage into a personalized 'Home' that grows with contributors.]]
====Home====
The Growth and [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] teams are developing [[mw:Special:MyLanguage/Home|Home]] ([[phabricator:T419358|T419358]]): a unified, personalized landing page intended to replace the Newcomer Homepage.
Rather than remaining a newcomer-only feature, Home will evolve with users as they gain experience, surfacing Suggested Edits, edits to review, and moderation workflows at the right moment.
=== Research ===
The [https://research.wikimedia.org/ Wikimedia Research team], in partnership with the Growth Team, published findings from two projects on how new editors learn and integrate into the community:
* [[m:Research:Understanding_newcomer_mentorship_on_Wikipedia|Understanding newcomer mentorship on Wikipedia]]
* [[m:Research:Successful_Newcomers_Survey_2025#Results|Successful Newcomers Survey]]
''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>''
</div> 18 gusht 2026 15:17 (CEST)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=30870183 -->
== CEE Technical Village Pump ==
{{int:please-translate}}
[[File:CEE Technical Village Pump.webm|300px|right|thumb|A short introduction to the CEE Technical Village Pump]]
The '''[[:m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]]''' is a new space for Wikimedia contributors and communities across the CEE region to request technical help, exchange solutions, and get support from experienced contributors.
To introduce the project and give a quick overview of how it works, we’ve prepared this short video.
The page is currently available in English. We’d like to make it accessible to communities across the region in their local languages, and we’d appreciate your [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=page-Template%3ACEE+Technical+Village+Pump+header&language=en&action=page&filter=&action_source=translate_page help translating it].
Best regards, [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 gusht 2026 11:09 (CEST)
<!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 -->
== Fillon konkursi "Wiki Loves Monuments 2026"! ==
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group '''Wikimedian-ët e Gjuhës Shqipe'''] organizojnë sërish konkursin e fotografisë [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki%20Loves%20Monuments%202026 '''“Wiki Loves Monuments 2026"'''] në Shqipëri dhe Kosovë.
Nëse keni fotografi të bukura të ndonjë kalaje, ure, monument kulti, shtëpie tradicionale apo zone arkeologjike në Shqipëri ose Kosovë është koha të e ndani me botën!
Wiki Loves Monuments është një nga konkurset më të mëdha të fotografisë në botë dhe synon të dokumentojë trashëgiminë kulturore në Wikimedia Commons. Konkursi zgjat nga '''1 deri më 30 shtator''' dhe fotografitë më të mira nga Shqipëria dhe Kosova do të vazhdojnë më tej në garën ndërkombëtare.
Lexoni [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_in_Albania_%26_Kosovo_2026 këtu] për më shumë informata.
--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 1 shtator 2026 14:41 (CEST)
== Fillon fushata "Wiki Loves Arbëreshë" ==
Ju ftojmë të na bashkoheni në [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Arb%C3%ABresh%C3%AB/sq '''Wiki Loves Arbëreshë'''], një fushatë e [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe] për dokumentimin e trashëgimisë arbëreshe në Wikipedia. Gjatë fushatës do të dokumentojmë gjuhën, fenë, muzikën, veshjet tradicionale, kuzhinën, vendbanimet, ritualet dhe historinë arbëreshe. Prioritet i veçantë i jepet vetë gjuhës, përmes incizimeve të rrëfimeve dhe këngëve.
Mund të kontribuoni me artikuj enciklopedik (shqip, italisht, anglisht), foto e video, ose zërime në gjuhën arbëreshe.
Aktivitetet:
*1 shtator - 15 tetor: shkrim, përkthim dhe mbledhje materialesh online
*Punëtori fizike në Horën e Arbëreshëvet, më 25-26 shtator, ku pjesëmarrësit do të shkruajnë e përkthejnë artikuj dhe do të ngarkojnë fotografi e incizime në projektet Wiki
*Trajnime online: më 15 shtator, ora 18:30-20:30, në shqip, dhe më 17 shtator, ora 18:30-20:30, në italisht
Mirëpresim anëtarë të komunitetit arbëresh, studentë, mësues, studiues, punonjës kulturorë, fotografë dhe institucione kulturore, si dhe të gjithë ata që dëshirojnë të kontribuojnë në dokumentimin dhe ruajtjen e kësaj trashëgimie. Mund të bashkoheni drejtpërdrejt në aktivitetet tona ose të na ndihmoni të lidhemi me anëtarë të komunitetit që mund të kenë interes të marrin pjesë.
Gjatë aktiviteteve do të ofrohen udhëzime dhe mbështetje për të gjithë pjesëmarrësit pa përvojë të mëparshme në Wikipedia.
Udhëzime, regjistrim dhe më shumë informacion: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Arbëreshë/sq
Ju mirëpresim!
--[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]] ([[Përdoruesi diskutim:Eraqena|diskutimet]]) 3 shtator 2026 13:23 (CEST)
5lbct9lzb6e6xk213coj4tzm3yytl8a
Diskutim:Ryan Dahl/Arkivi 1
1
390195
3043359
2872432
2026-09-18T04:22:49Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ryan Dahl]]
3043359
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ryan Dahl]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2171967 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430175616/https://www.joyent.com/blog/one-year-with-nodejs për lidhjen https://www.joyent.com/blog/one-year-with-nodejs.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 11:41 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ryan Dahl]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715423 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200107041213/https://mappingthejourney.com/single-post/2017/08/31/episode-8-interview-with-ryan-dahl-creator-of-nodejs/ për lidhjen https://www.mappingthejourney.com/single-post/2017/08/31/episode-8-interview-with-ryan-dahl-creator-of-nodejs/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200107041213/https://mappingthejourney.com/single-post/2017/08/31/episode-8-interview-with-ryan-dahl-creator-of-nodejs/ për lidhjen https://www.mappingthejourney.com/single-post/2017/08/31/episode-8-interview-with-ryan-dahl-creator-of-nodejs/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 nëntor 2024 09:19 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ryan Dahl]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2822952 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430175605/https://www.sitepoint.com/introduction-to-node-js-with-ryan-dahl/ për lidhjen https://www.sitepoint.com/introduction-to-node-js-with-ryan-dahl/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 gusht 2025 12:37 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ryan Dahl]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2867084 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430175604/https://venturebeat.com/2017/10/12/facebook-launches-two-datasets-to-improve-ai-video-analysis/ për lidhjen https://venturebeat.com/2017/10/12/facebook-launches-two-datasets-to-improve-ai-video-analysis/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200425063838/https://venturebeat.com/2012/01/30/dahl-out-mike-drop/ për lidhjen https://venturebeat.com/2012/01/30/dahl-out-mike-drop/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 tetor 2025 16:11 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ryan Dahl]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029474 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190504123238/http://blog.builtinnode.com/post/a-history-of-node-js për lidhjen http://blog.builtinnode.com/post/a-history-of-node-js.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 17:14 (CEST)
ltrffr8sdyolr09v7pnglwyp2dkvq5f
Fructus
0
391874
3043321
3041572
2026-09-18T00:33:11Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 3
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5
3043321
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Term ligjor i përdorur në të drejtën romake për të përshkruar të mirat e krijuara në mënyrë natyrore nga prona të tjera}}
'''''Fructus''''' ([[gjuha latine|latinisht]] për "fruta", fryti) është një term ligjor i përdorur në [[E drejta romake|të drejtën romake]] për të përshkruar të mirat e krijuara në mënyrë natyrore nga prona të tjera. Në shumicën e kuptimeve tradicionale, kjo përfshin frytin tekstual të bimëve të ndryshme, por edhe të mirat e mara nga kafshët, si qumështi ose leshi.<ref name="prz">{{harvnb|Kolańczyk|2007|p=268}}</ref> Ka disa diskutime nëse përfitimet që dalin nga veprime të tjera ligjore, siç është interesi i huamarrjes, mund të konsiderohen ''fructus'' – juristët e lashtë zakonisht i shmangnin interpretime të tilla, por argumentonin ti trajtonin përfitimet në mënyrë analogjike.<ref>{{cite book|editor=Samuel P. Scott|title=The Civil Law: Including The Twelve Tables, The Institutes of Gaius, The Rules of Ulpian, The Opinions of Paulus, The Enactments of Justinian, and the Constitutions of Leo|volume=11. The Digest or Pandects of Justinian|url=https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D50_Scott.htm|chapter=Book 50, Tit. 16. Concerning the signification of terms|via=Droitromain.univ-grenoble-alpes.fr|year=1935|publisher=The Central Trust Company|language=en|pages=16, 121|quote=Interesat mbi paratë që ne mbledhim nuk përfshihet në termin "[fructus]," pasi nuk është e rrjedhur nga vetë prona, por nga një tjetër burim, do me thënë, nga një detyrim i ri.}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{cite book|editor=Samuel S. Scott|url=https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm|volume=5. The Digest or Pandects of Justinian|chapter=Book 22, Tit. 1. Concerning intersest, profits, additions, and all accessories ans default|title=The Civil Law: Including The Twelve Tables, The Institutes of Gaius, The Rules of Ulpian, The Opinions of Paulus, The Enactments of Justinian, and the Constitutions of Leo|year=1932|via=Droitromain.univ-grenoble-alpes.fr|publisher=The Central Trust Company|language=en|pages=1, 34|quote=Interesat '''marin vendin''' e [fructus], dhe këhstu duhet të mos ndahen nga ai [...]|access-date=2 dhjetor 2025|archive-date=11 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250111151453/https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm|url-status=dead}}</ref>
== E drejta e ''fructus'' ==
Në [[Roma e Lashtë|Romën e Lashtë]], e drejta për të mbledhur ''fructus'' konsiderohej një e drejtë integrale e pronarit. Juristët e lashtë shpesh komentonin shpesh mbi të drejtën e ''fructus'' në situata të ndryshme. Përgjithësisht bihej dakord mbi atë deri në ndarjen e objektit të saj bërthamë, ''fructus'' mbetej një pjesë e atij objekti; kur shkëputej, ata bëheshin pronësi e zotëruesi nën kushte normale.<ref name="p308">{{harvnb|Kolańczyk|2007|p=308}}</ref> Këtu ekzistonin përjashtime të ndryshme ndaj këtij rregulli të përgjithshëm:
* Një person që zotëron objektin në mirëbesim, mund të titullohet për të gjitha ''fructus'' e mbledhura gjatë kësaj kohe që zotërohej prona, si një forme e shpërblimit për "kultivimin dhe kujdesin" (''pro cultura et cura'').<ref>{{cite web|author=Justiniani I|author-link=Justiniani i Madh|url=https://amesfoundation.law.harvard.edu/digital/CJCiv/JInst.pdf|title=Institutes|website=Amesfoundation.law.harvard.edu|language=en|location=I. 2, 1, 35|quote=Nëse një njeri në mirëbesim blenë tokë nga një tjetër që nuk është pronari i saj, megjithëse ai besonte se ai ishte, ose e fiton atë në mirëbesim nëpërmjet dhurimit ose disa tituj të tjerë të ligjshëm, arsyeja natyrore drejton se frutat që ai ka mbledhur duhet të jenë të tiat, duke konsideruar kujdesin dhe kultivimin e tij [...]}}</ref>
* Si pjesë e ''ususfructus''.
* Si pjesë e një marrëveshjeje ''emfiteuze''.<ref>{{harvnb|Kolańczyk|2007|p=326}}</ref>
* Një mbajtës mund të titullohet ndaj ''fructus'' nëse kontrakta e lidhur e përcakton atë.<ref>{{harvnb|Kolańczyk|2007|p=396}}</ref>
Çasti i saktë në kohë në të cilin zotërimi i ''fructus'' sigurohet dallon në disa rrethana të caktuara. Zotëruesi i objektit bërthamor, zotëruesi në mirëbesim ose ''emfiteuti'', të gjithë marin zotërimin e ''fructus'' në çastin që ata shkëputen nga objekti bërthamor (''separatio''), ndërsa mbajtësit dhe personat që përfitojnë nga ''ususfructus'' marin pronësinë në çastin që ata mbledhin ''fructus'' (''perceptio''). Kjo bëhet e rëndësishme, konsiderohet, për shembull, çështja e trashëgimisë.<ref name="p308" /><ref>{{cite web|author=Justiniani I|author-link=Justiniani i Madh|url=https://amesfoundation.law.harvard.edu/digital/CJCiv/JInst.pdf|title=Institutes|website=Amesfoundation.law.harvard.edu|language=en|location=I. 2, 1, 36|quote=Një person që ka një usufructus në tokë, nuk bëhet pronar i fryteve, që rriten aty deri sa ai vetë ti mbledhë ato; rrjedhimisht frytet që, në çastin e vdekjes së tij, megjithëse të pjekura, janë akoma të pavjela, nuk i përkasin trashëgimtarit të tij, por pronarit të tokës.}}</ref>
* fryte natyrore, janë fryte natyrore ato që ''rrjedhin drejtpërdrejtë nga sendi'', në vijim me bashkëpunimin e punës së njeriut (prodhime bujqësore, ato të minierave, kafshët, torfierat etj.). Pronarët e sendit bërthamor apo ''nënë'', apo subjektet e ndryshme që lëshon fryte, i bënë frytet të vetat për efekt të ardhjes natyrore në jetë të tyre, pa nevojën e bashkëpunimit të të tjerëve.
* fryte civile, janë fryte civile atë që ''meren nga sendi si përkues të gëzimit që të tjerët kanë'', do me thënë paratë që pronari nxerë nga dhënia të tjerëve në gëzimin e sendit.
== ''Ususfructus'' ==
''Ususfructus'' është një lloj i robërie romak, ku një personi i jepet e drejta për të përdorur pronën e një tjetri dhe për vjelë ''fructus'' nga prona e një tjetri. Kjo ishte një robëri shumë e fuqishme, si në shumicën e rasteve ajo e linte zotëruesi vetëm me zotërimin e thjeshtë (''nuda proprietas'') të pronës së përmendur, në këtë mënyrë ''ususfructus'' ishte e paaftë për tu trashëguar ose përndryshe transferohej te një tjetër person – ajo skadonte me vdekjen e përdoruesit ose në kohën e caktuar në kontratë. Në mënyrë të rëndësishme, përdorues të tillë nuk ndikonin ose e shkatërronin substancën e pronës përgjatë përdorimit të tyre dhe vjeljes – një kontratë ''cautio usufructuaria'', u krijua për qëllimin e parandalimit të shpërdorimeve të tilla.<ref>{{harvnb|Kolańczyk|2007|p=321}}</ref>
==Shiko gjithashtu==
{{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}}
* [[Pasuria (ligj)]]
* [[Prona]]
* [[Pronësia]]
* [[Pasuria e paluajtshme]]
* [[Sekuestrimi (ligj)]]
* [[Konfiskimi]]
* [[Abusus]]
* [[Genius loci]]
* [[Folklori Romak]]
* [[Folklori i lashtë grek]]
* [[Plaçkitja Vandale e Romës]]
* [[Plaçkitja Visigote e Romës]]
* [[Aerarium]]
* [[Ager publicus]]
* [[Amfiteatri Romak]]
* [[Amicitia]]
* [[Anijet Romake]]
* [[Arkitektura Romake]]
* [[Arkitektura e Teatrove Romake]]
* [[Auctoritas]]
* [[Besimet e lashta mesdhetare]]
* [[Bujqësia në Romën e lashtë]]
* [[Cannaba]]
* [[Cirku Romak]]
* [[Colonus (person)]]
* [[Cursus honorum]]
* [[Çitadela]]
* [[Dashuria Greke]]
* [[Drungos]]
* [[Dux]]
* [[Dymbëdhjetë Tabelat]]
* [[E drejta romake]]
* [[Ekonomia Romake]]
* [[Equites]]
* [[Ergastulum]]
* [[Feja romake]]
* [[Festivalet Romake]]
* [[Forumet Romake]]
* [[Fructus]]
* [[Frumentarii]]
* [[Gens]]
* [[Harku i Triumfit]]
* [[Historia e Kushtetutës romake]]
* [[Horreum]]
* [[Horreum (Epir)]]
* [[Hospitium]]
* [[Imperium]]
* [[Institucionet politike të Romës së lashtë]]
* [[Jus]]
* [[Justitia]]
* [[Kalendari Romak]]
* [[Klima e Romës së Lashtë]]
* [[Kodeksi i Justinianit]]
* [[Kodeksi i Theodosit]]
* [[Kolona e Fitores]]
* [[Kolonia Romake]]
* [[Kopshtet romake]]
* [[Kultura e Romës së lashtë]]
* [[Lapis manalis]]
* [[Larja në Romën e Lashtë]]
* [[Latifundium]]
* [[Latinët e Lashtë]]
* [[Latium]]
* [[Lidhja Latine]]
* [[Limes Britannicus]]
* [[Llaçi romak]]
* [[Luftërat Romako-Latine]]
* [[Magjistratët romakë]]
* [[Magjistratët e Perandorisë Romake]]
* [[Mare Nostrum]]
* [[Marina Romake]]
* [[Miliarium Aureum]]
* [[Misteret greko-romake]]
* [[Mjekësia Romake]]
* [[Mos maiorum]]
* [[Mundus Cereris]]
* [[Municipium]]
* [[Muri i Antoninit]]
* [[Nikopoli i Epirit]]
* [[Optimates dhe populares]]
* [[Orcus]]
* [[Pagus]]
* [[Patricët romakë]]
* [[Perandoria Romake]]
* [[Periudha e Ngrohtë Romake]]
* [[Plebejtë]]
* [[Pomerium]]
* [[Possessio]]
* [[Potestas]]
* [[Primus inter pares]]
* [[Pronoia]]
* [[Provinca romake e Epirit]]
* [[Roma quadrata]]
* [[Rrugët romake]]
* [[Selitë perandorake romake]]
* [[Shpyllëzimi gjatë periudhës romake]]
* [[Shtatë Kodrat e Romës]]
* [[Shtetësia Romake]]
* [[Shtëpia Romake]]
* [[Skllavëria në Romën e lashtë]]
* [[Skulptura Romake]]
* [[Spektaklet Romake]]
* [[Tempulli Romak]]
* [[Teknologjia në Romën e lashtë]]
* [[Të Drejtat Latine]]
* [[Thermae]]
* [[Traditat romake të emërtimit]]
* [[Triumfi Romak]]
* [[Ujësjellësi Romak]]
* [[Umbilicus urbis Romae]]
* [[Ura e Trajanit]]
* [[Urbanistika Romake]]
* [[Urbs]]
* [[Usucapio]]
* [[Vicus]]
* [[Vila Romake]]
* [[Zgjedhjet në Republikë Romake]]
{{Div col end}}
==Citime fundore==
{{Reflist|39em}}
==Bibliografia==
{{Refbegin|41em|indent=y}}
* {{cite web|author=Justiniani I|author-link=Justiniani i Madh|title=Institutes|language=en|url=https://amesfoundation.law.harvard.edu/digital/CJCiv/JInst.pdf|website=Amesfoundation.law.harvard.edu|location=I. 2, 1, 35}}
* {{cite book|last1=Kolańczyk|first1=Kazimierz|title=Prawo rzymskie|year=2007|publisher=Wolters Kluwer|language=po|location=Varshavë|isbn=978-83-7334-031-2|edition=i 5-të}}
* {{cite book|editor=Samuel P. Scott|title=The Civil Law: Including The Twelve Tables, The Institutes of Gaius, The Rules of Ulpian, The Opinions of Paulus, The Enactments of Justinian, and the Constitutions of Leo|volume=11. The Digest or Pandects of Justinian|url=https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D50_Scott.htm|chapter=Book 50, Tit. 16. Concerning the signification of terms|via=Droitromain.univ-grenoble-alpes.fr|year=1935|publisher=The Central Trust Company|language=en|pages=16, 121|access-date=2 dhjetor 2025|archive-date=14 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251014073910/https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D50_Scott.htm|url-status=dead}}
* {{cite book|editor=Samuel S. Scott|year=1932|url=https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm|volume=5. The Digest or Pandects of Justinian|chapter=Book 22, Tit. 1. Concerning intersest, profits, additions, and all accessories ans default|title=The Civil Law: Including The Twelve Tables, The Institutes of Gaius, The Rules of Ulpian, The Opinions of Paulus, The Enactments of Justinian, and the Constitutions of Leo|via=Droitromain.univ-grenoble-alpes.fr|publisher=The Central Trust Company|language=en|pages=1, 34|access-date=2 dhjetor 2025|archive-date=11 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250111151453/https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm|url-status=dead}}
{{Refend}}
{{Italic title}}
[[Kategoria:Ligji romak]]
[[Kategoria:Terminologji juridike latine]]
[[Kategoria:Pronësi]]
[[Kategoria:E drejta civile]]
72xnktfsoqa52832nkrp3i93jcuq15w
Diskutim:Stema e Kroacisë/Arkivi 1
1
393009
3043361
2984221
2026-09-18T04:23:25Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Stema e Kroacisë]]
3043361
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2375670 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170112201448/http://old.hnb.hr/novcan/povijest/slike/andrija.jpg për lidhjen http://old.hnb.hr/novcan/povijest/slike/andrija.jpg.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 23:03 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2576917 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211022034037/https://tudigit.ulb.tu-darmstadt.de/show/inc-iii-55/0343/image?sid=0a5e0b54f9fa02f0fbc4bb9577bdad24 për lidhjen http://tudigit.ulb.tu-darmstadt.de/show/inc-iii-55/0343/image?sid=0a5e0b54f9fa02f0fbc4bb9577bdad24.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 gusht 2023 04:12 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2633066 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211019212914/http://istra.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1060 për lidhjen http://istra.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1060.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 janar 2024 04:39 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2655418 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120123195118/http://www.matica.hr/HRRevija/revija052.nsf/AllWebDocs/novcar për lidhjen http://www.matica.hr/HRRevija/revija052.nsf/AllWebDocs/novcar.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.matica.hr/HRRevija/revija2011_3.nsf/AllWebDocs/Povijest_dezintegracije__integracije__ideologije__i_samostalnosti.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 prill 2024 08:01 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2883965 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211019212914/http://mek.niif.hu/00800/00893/html/doc/c400251.htm për lidhjen http://mek.niif.hu/00800/00893/html/doc/c400251.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 dhjetor 2025 20:04 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2980039 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.hr/croatia/facts/symbols.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2026 00:55 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Stema e Kroacisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029574 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230504220535/https://hrcak.srce.hr/file/94493 për lidhjen http://hrcak.srce.hr/file/94493.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 00:55 (CEST)
lyzn7gkkqln1qq59hvphi93umkel22n
Diskutim:Arkitektura Karolinge
1
394268
3043340
3043148
2026-09-18T02:16:31Z
MajavahBot
122738
Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik.
3043340
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Arkitektura Karolinge/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892684 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U zëvendësua lidhja e arkivit x me https://web.archive.org/web/20140114055747/http://www.canalsocial.net/ger/ficha_GER.asp?id=11502&cat=religioncristiana te lidhja http://www.canalsocial.net/ger/ficha_GER.asp?id=11502&cat=religioncristiana.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2026 21:23 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2893472 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2026 19:23 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2897226 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.persee.fr/doc/acsam_0000-0000_2001_act_autor7_1_1196.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shkurt 2026 18:36 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2932476 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130523120918/http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0011604 për lidhjen http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0011604.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 prill 2026 08:48 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043147 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170802081908/http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092 për lidhjen http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170802081908/http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092 për lidhjen http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 07:37 (CEST)
3r6233pkbhqqwu9yh6bmmxx3kd53qoi
3043372
3043340
2026-09-18T04:25:45Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Arkitektura Karolinge/Arkivi 1]]
3043372
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Arkitektura Karolinge/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043147 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170802081908/http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092 për lidhjen http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170802081908/http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092 për lidhjen http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 07:37 (CEST)
jezl9cz27pnnjoyn2r3j5x7rgrxqzn8
ForceDrop
0
396177
3043317
2975628
2026-09-17T23:49:21Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5
3043317
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = ForceDrop
| type = Platformë online për hapje rastesh / skin gambling
| industry = Ekonomi virtuale, lojëra fati online
| status = Aktive
| launch_date = E panjohur (domen aktiv prej disa vitesh)
| website = https://forcedrop.gg
}}
'''ForceDrop''' është një platformë online e hapjes së rasteve (''case opening'') dhe e ashtuquajtura ''skin gambling'', e cila u lejon përdoruesve të blejnë dhe hapin raste virtuale që përmbajnë artikuj kozmetikë (''skins'') për lojërat video ''[[Counter-Strike: Global Offensive]]'' dhe ''[[Counter-Strike 2]]''. Përdoruesit depozitojnë fonde në platformë për të marrë artikuj të rastësishëm, të cilët më pas mund të tërhiqen në llogaritë e tyre të jashtme në Steam.
== Histori ==
Sipas shërbimeve të palëve të treta për analizën e domeneve dhe sigurisë, ForceDrop.gg ka qenë aktiv për disa vite dhe ka një histori relativisht të gjatë të domenit.<ref name=":0">{{Cite web|title=Scamadviser.com {{!}} Проверьте сайт на риск {{!}} Проверьте, не является ли он мошенническим {{!}} Отзывы о рейтинге доверия сайту {{!}} Проверьте, является ли сайт поддельным или мошенническим|url=https://www.scamadviser.com/ru/check-website-old/forcedrop.gg|access-date=2026-02-27|website=www.scamadviser.com|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|last=LLC|first=Gridinsoft|title=Forcedrop.gg Reviews {{!}} Scam, Legit or Safe Check|url=https://gridinsoft.com/online-virus-scanner/url/forcedrop-gg|access-date=2026-02-27|website=Gridinsoft LLC|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Informacion i verifikuar publikisht mbi themeluesit, pronarët ose strukturën ligjore të kompanisë nuk është bërë i ditur. Diskutime rreth aktivitetit të platformës shfaqen në forume dhe komunitete online që nga fundi i viteve 2010.<ref>{{Cite web|title=Force-drop SCAM :: Counter-Strike 2 General Discussions|url=https://steamcommunity.com/app/730/discussions/0/1520386297697298985/|access-date=2026-02-27|website=steamcommunity.com|language=en}}</ref>
== Karakteristikat dhe mekanikat ==
=== Hapja e rasteve ===
Shërbimi kryesor i ForceDrop është blerja dhe hapja e rasteve virtuale. Çdo rast përmban një grup të paracaktuar artikujsh të mundshëm me nivele të ndryshme rrallësie dhe vlere tregu. Përdoruesit mund të depozitojnë fonde dhe të tërheqin ''skins'' drejt llogarive të tyre [[Steam]]. Platforma ofron herë pas here bonuse romocionale për depozita.<ref name=":1">{{Cite web|title=FORCEDROP - Отзывы и рейтинг сайта|url=https://rateitx.com/review/forcedrop|access-date=2026-02-27|website=rateitx.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=2025-01-16|title=FORCEDROP — открывай топовые кейсы CS:GO! is rated "Great" with 3.8 / 5 on Trustpilot|url=https://uk.trustpilot.com/review/forcedrop.net|access-date=2026-02-27|website=Trustpilot|language=en-GB}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>
Faqja mbështet disa metoda pagese. Ndërsa disa përdorues raportojnë tërheqje të suksesshme të artikujve, të tjerë theksojnë se procesi i tërheqjes mund të kërkojë hapa shtesë ose depozita të mëtejshme.<ref name=":2" /><ref name=":1" />
Vlerësimet publike për ForceDrop janë të përziera. Disa përdorues raportojnë funksionim korrekt dhe dorëzim të artikujve, ndërsa të tjerë theksojnë humbje financiare dhe rezultate me vlerë të ulët.<ref>{{Cite book|last=Pawlak|first=Andrzej M.|url=https://www.google.com.ua/books/edition/Sensors_and_Actuators_in_Mechatronics/DRPNBQAAQBAJ?hl=uk&gbpv=1&dq=ForceDrop&pg=PP12&printsec=frontcover|title=Sensors and Actuators in Mechatronics: Design and Applications|date=2017-12-19|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4200-0831-9|language=en}}</ref> Agregatorë rishikimesh e klasifikojnë platformën si teknikisht funksionale, por theksojnë rrezikun e lartë që lidhet me mekanikat e hapjes së rasteve.<ref name=":2" />
== Transparenca dhe rreziku financiar ==
ForceDrop nuk publikon norma të verifikuara në mënyrë të pavarur për probabilitetet e fitimit të artikujve. Kritikët argumentojnë se mungesa e transparencës mbi shanset e fitimit e bën të vështirë vlerësimin e drejtësisë së sistemit.<ref>{{Cite book|last=Li|first=Charlie C.|url=https://www.google.com.ua/books/edition/Rock_Dynamics_and_Applications_3/2FlgDwAAQBAJ?hl=uk&gbpv=1&dq=ForceDrop&pg=PA425&printsec=frontcover|title=Rock Dynamics and Applications 3: Proceedings of the 3rd International Confrence on Rock Dynamics and Applications (RocDyn-3), June 26-27, 2018, Trondheim, Norway|last2=Li|first2=Xing|last3=Zhang|first3=Zong-Xian|date=2018-06-18|publisher=CRC Press|isbn=978-1-351-18130-3|language=en}}</ref> Platforma vepron brenda ekosistemit më të gjerë të ''skin gambling'', i cili shpesh konsiderohet ligjërisht i paqartë dhe me mungesë mbikëqyrjeje të unifikuar rregullatore. Analistët dhe mbrojtësit e konsumatorëve theksojnë se këto mekanika mund të nxisin sjellje shpenzimi të ngjashme me lojërat tradicionale të fatit.<ref>{{Cite news|title=Skin gambling debate grows|url=https://www.bbc.com/news/technology-37132305|work=BBC News|access-date=2026-02-27}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>
== Referime ==
{{reflist}}
[[Kategoria:Faqe rrjeti]]
[[Category:Counter-Strike]]
tgr3vu6roz8ljw1lt93ht27xnc3ys1o
Diskutim:ForceDrop
1
396696
3043318
2975629
2026-09-17T23:49:22Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043318
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[ForceDrop]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908674 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.bbc.com/news/technology-37132305.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2026 18:12 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[ForceDrop]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2975628 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://uk.trustpilot.com/review/forcedrop.net.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 prill 2026 13:07 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[ForceDrop]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043317 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gridinsoft.com/online-virus-scanner/url/forcedrop-gg.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 01:49 (CEST)
miyq3aojzu5eaabu49c5tk3h7xb1hnn
Džuvljarke: Ekzistenca e lesbikeve rome
0
398846
3043246
2973735
2026-09-17T17:08:10Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043246
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| author = [[Vera Kurtić]]
| cover_artist = Christina Piskoulidis
| isbn = 978-86-88475-04-4
| pub_date = 2014
| image =
| publisher = Ženski prostor
| translators = Ana Zorbić
| pages = 95
| title_orig = Džuvljarke: Lezbijska egzistencija Romkinja
}}
'''''Džuvljarke: Ekzistenca e lesbikeve rome''''' (serbokroatisht: ''Džuvljarke: Lezbijska egzistencija Romkinja'') është një libër i vitit 2014 i autores Vera Kurtić, është një nga veprat e para që trajton në mënyrë të drejtpërdrejtë përvojat e grave [[lesbike]] [[Romët|rome]]. Ai përmbledh dëshmitë e 15 grave, të cilat rrëfejnë jetën e tyre të përditshme dhe sfidat me të cilat përballen brenda dhe jashtë komuniteteve të tyre. Është një nga studimet e para të botuara mbi ndërthurjen e romëve dhe [[Njerëzit LGBTQ|komunitetit LGBTQ.]]
== Përmbajtja ==
Ky libër konsiderohet një dokument i rëndësishëm kulturor dhe antropologjik, pasi është ndër studimet e para<ref>{{Cite web|date=9 prill 2015|title=Džuvljarke: Priča o nevidljivim ženama|url=https://lgbti.ba/dzuvljarke-prica-o-nevidljivim-zenama/|access-date=7 prill 2023|website=LGBTI.ba|language=bs-BA}}</ref><ref name="alkurdi">{{Cite journal|last=Al-Kurdi|first=Ahmad|year=2021|title=Familial Frictions: Intersectional Inequalities Faced by Romani Queer Women|url=https://crs.ceu.edu/index.php/crs/article/view/119|journal=Critical Romani Studies|volume=4|issue=1|pages=76–87|language=sq}}</ref> që eksplorojnë ndërthurjen mes identitetit rom dhe atij LGBTQ. Vetë termi “džuvljarka” është një fjalë nga gjuha rome që përdoret në kontekst përçmues për të përshkruar një grua lesbike.<ref>{{Cite web|last=Belčević|first=Miloš|date=27 dhjetor 2014|title=Džuvljarke: Priča o nevidljivim ženama|url=https://www.iserbia.rs/ifermin/dzuvljarke-prica-o-nevidljivim-zenama-1948|access-date=7 prill 2023|website=iSerbia|language=sr|archive-date=6 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306002634/https://www.iserbia.rs/ifermin/dzuvljarke-prica-o-nevidljivim-zenama-1948|url-status=dead}}</ref> Është domethënëse që shumë nga gratë e intervistuara e dëgjuan ose e përdorën për herë të parë termin “lesbike” pikërisht gjatë intervistave për këtë libër.<ref name=":0">{{Cite web|last=Redakcija|date=5 janar 2017|title=Predstavljena knjiga "Džuvljarke", autorice Vere Kurtić|url=http://www.portal-udar.net/predstavljena-knjiga-dzuvljarke-autorice-vere-kurtic/|access-date=7 prill 2023|website=UDAR|language=bs-BA|archive-date=7 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407113118/http://www.portal-udar.net/predstavljena-knjiga-dzuvljarke-autorice-vere-kurtic/|url-status=dead}}</ref>
Autorja thekson se komuniteti i grave lesbike rome nuk funksionon si një grup i organizuar me qëllime të përbashkëta. Pikërisht për këtë arsye, libri synon t’u japë atyre një zë dhe një hapësirë për të artikuluar përvojat e tyre. Përmes rrëfimeve personale, zbulohet një realitet kompleks ku ndërthuren diskriminimi gjinor, racor, klasor dhe ai me bazë orientimi seksual.<ref name=":0" /> Një nga pikat më të forta të librit është se nuk ndalet vetëm te diskriminimi brenda komunitetit rom, por trajton edhe përjashtimin që këto gra përjetojnë brenda vetë komunitetit lesbik, sidomos nga gratë jo-rome.<ref>Barzut, Dragoslava (4 August 2019). "Lezbejska egzistencija Romkinja". ''XXZ Magazin'' (in Bosnian). Archived from the original on 2021-01-24. Retrieved 2023-04-07.</ref> Kjo e bën të qartë se shtypja nuk është lineare, por shumëdimensionale.<ref>{{Cite web|last=Mate|first=Dezso|year=2017|title=The First Sparks of Romani LGBTQ]|url=https://www.researchgate.net/profile/Dezso-Mate/project/Roma-LGBTQIA/attachment/5a7974094cde266d588917a1/AS:590967337918464@1517909001032/download/The_First_Sparks_of_Romani_LGBTQ.pdf|publisher=University of Sussex, Centre for Education and Equality Research|language=en}}</ref>
Në libër përfshihen edhe zëra nga anëtarë të komuniteteve rome që nuk janë LGBTQ. Dëshmitë e tyre tregojnë se, ndonëse burrat gej dhe personat [[Transgjinor|transgjinorë]] njihen më lehtë brenda komunitetit, gratë lesbike shpesh mbeten të padukshme, shembull i një forme të heshtur, por shumë të fortë të përjashtimit.<ref>{{Cite journal|last=Al-Kurdi|first=Ahmad|year=2021|title=Familial Frictions: Intersectional Inequalities Faced by Romani Queer Women|url=https://crs.ceu.edu/index.php/crs/article/view/119|journal=Critical Romani Studies|volume=4|issue=1|pages=76–87|language=en}}</ref>
== Recension ==
Një nga aspektet më të rëndësishme të veprës është mënyra se si ajo ofron kontekst për përvojat e grave lesbike rome.<ref>{{Cite book|last=Fremlová|first=Lucie|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781351050395-3/negotiating-identity-dilemma-crosscurrents-across-romani-romani-women-romani-lgbtiq-movements-lucie-fremlov%C3%A1-aidan-mcgarry|title=The Romani Women's Movement|last2=McGarry|first2=Aidan|publisher=Routledge|year=2018|isbn=9781351050395|editor-last=Kóczé|editor-first=Angéla|pages=51–68|chapter=Negotiating the identity dilemma: crosscurrents across the Romani, Romani women's and Romani LGBTIQ movements|doi=10.4324/9781351050395-3|editor-last2=Zentai|editor-first2=Violetta|editor-last3=Jovanović|editor-first3=Jelena|editor-last4=Vincze|editor-first4=Enikő|language=en}}</ref> Sipas sociologes Laura Corradi kjo vepër është shumë e rëndësishme në fushën e shkencave shoqërore, pasi përshkruan nuanca të ndryshme të komunitetit. Ajo kritikon se si patriarkati ndikon te feministët meshkuj dhe konfirmon se rryma e feminizmit nuk i mbështet nevojat e romeve.<ref>{{Cite journal|last=Corradi|first=Laura|year=2021|title=Affective Politics and Alliances in 'Queering the Gypsy' and Facing Antigypsyism in the LGBT Milieu|journal=Critical Romani Studies|volume=4|issue=1|doi=10.29098/crs.v4i1.85|doi-access=free|language=en}}</ref> Nga ana tjetër, aktivistja Tjaša Kancler e konsideron librin si një çështje thelbësore në përfshirjen e nevojave të grave lesbike rome në diskutimet më të gjera për të drejtat LGBTQ.<ref>{{Cite book|last=Channell-Justice|first=Emily|url=https://books.google.com/books?id=muEIEAAAQBAJ&pg=PA17|title=Decolonizing Queer Experience: LGBT+ Narratives from Eastern Europe and Eurasia|date=2020-11-24|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-7936-3031-5|language=en}}</ref>
== Referime ==
[[Kategoria:Kultura e komunitetit Rom]]
[[Kategoria:LGBTQ]]
qcw0nr3ol0097vij2anggj9jpp13vq6
Asja Tira
0
399105
3043309
3022493
2026-09-17T21:59:59Z
Leutrim.P
113691
3043309
wikitext
text/x-wiki
{{Faqe për grisje}}
{{Infobox person
| name = Asja Tira
| image =
| birth_date = {{Birth date|2005|08|19|df=y}}
| birth_place = [[Lushnjë]], [[Shqipëri]]
| occupation = [[Aktore]]
}}
'''Asja Tira''' (lindur më 19 gusht 2005) është një aktore shqiptare. Ajo njihet për interpretimin e saj në filmin [https://www.imdb.com/title/tt39746475/ Të Njëjtin Qiell].
Aktualisht ajo është në fazën e shkrimit të projektit të saj më të ri të titulluar
[https://www.imdb.com/title/tt38060960/ A Day Without Speaking].
== Jeta e hershme dhe arsimi ==
Asja Tira ka lindur më 19 gusht 2005 në Lushnje, Shqipëri. Që në moshë të vogël, ajo shfaqi interes për aktrimin dhe artet performuese. Ajo mori trainim për aktrim përmes kurseve në [[Royal Academy of Dramatic Art]] dhe [[University of London]] në [[Royal Central School of Speech and Drama]].
== Karriera ==
Tira e filloi karrierën e saj artistike përmes pjesëmarrjes në shfaqje teatrore dhe produksione të vogla lokale, ku zhvilloi aftësitë e saj të interpretimit dhe prezencës skenike. Më vonë, ajo u përfshi në projekte filmike të pavarura, duke zgjeruar portofolin e saj profesional si aktore.
Ajo po ashtu ka marrë pjesë në trajnime shtesë për aktrim, duke përfshirë teknika të teatrit modern dhe metoda të aktrimit për kamerë. Tira ka shprehur se frymëzimin e merr nga aktorë të njohur të kinemasë europiane dhe nga teatrot klasikë. [https://www.tgrthaber.com/mavikadin/arafta-zeynep-asja-tira-kimdir-kac-yasinda-oynadigi-diziler-ve-instagram-hesabi/ TGRT Haber]{{Lidhje e vdekur}} Ajo ka përqafuar një qasje minimalist dhe naturaliste në aktrim.
Aktualisht, Tira është në fazën e prodhimit të filmit të saj të parë të gjatë ''A Day Without Speaking'', ku ajo luan rolin kryesor të Alinës. Projekti është planifikuar të xhirohet në Itali. Ajo gjithashtu ka marrë pjesë në filmin ''Të Njëjtin Qiell'', ku interpretoi rolin e Elirës.
== Filmografia ==
{| class="wikitable"
! colspan="3" style="background:LightSteelBlue;color:#000" | Filma
|-
! style="background:#CCCCCC;color:#000" | Viti
! style="background:#CCCCCC;color:#000" | Titulli
! style="background:#CCCCCC;color:#000" | Roli
|-
| -
| ''A Day Without Speaking''
| Alina
|-
| 2025
| ''Të Njëjtin Qiell''
| Elira
|}
== Referencat ==
{{Reflist}}
''Who Is Asja Tira? Inside the Early Career of an Emerging Actress''[https://lumierejournal.wordpress.com/2026/06/14/who-is-asja-tira-inside-the-early-career-of-an-emerging-actress// Lumière Journal]
'' Asja Tira '' në [https://www.themoviedb.org/person/6229040-asja-tira/ TMDB]
'' Albanian actress Asja Tira appears in short film “TË NJËJTIN QIELL”''[https://lumierejournal.wordpress.com/2026/06/14/albanian-actressasja-tira-appears-in-short-film-te-njejtin-qiell// Lumière Journal]
'' Asja Tira '' në [https://www.imdb.com/name/nm17633695/?ref_=ext_shr_lnk/ IMDb]
[https://www.imdb.com/title/tt38060960/ A Day Without Speaking]
[https://www.imdb.com/title/tt39746475/ Të Njëjtin Qiell]
{{DEFAULTSORT:Tira, Asja}}
[[Kategoria:Biografi shqiptare]]
[[Kategoria:Aktore shqiptare]]
[[Kategoria:Njerëz që jetojnë]]
[[Kategoria:Lindje 2005]]
88156ku8d0y2kz2b6l2ikpxl1fir5ve
Diskutim:Džuvljarke: Ekzistenca e lesbikeve rome
1
399295
3043247
2965166
2026-09-17T17:08:11Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043247
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Džuvljarke: Ekzistenca e lesbikeve rome]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2965165 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210306002634/https://www.iserbia.rs/ifermin/dzuvljarke-prica-o-nevidljivim-zenama-1948 për lidhjen https://www.iserbia.rs/ifermin/dzuvljarke-prica-o-nevidljivim-zenama-1948.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 prill 2026 13:29 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Džuvljarke: Ekzistenca e lesbikeve rome]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043246 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230407113118/http://www.portal-udar.net/predstavljena-knjiga-dzuvljarke-autorice-vere-kurtic/ për lidhjen http://www.portal-udar.net/predstavljena-knjiga-dzuvljarke-autorice-vere-kurtic/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 19:08 (CEST)
7z6irljot1r2bc8hnqtqbu5p5v472il
Diskutim:FC Chornomorets Odesa
1
399743
3043279
3023705
2026-09-17T20:55:16Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043279
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[FC Chornomorets Odesa]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2975560 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241203160123/https://usionline.com/u-chernomortsa-novyj-generalnyj-direktor-foto/ për lidhjen https://usionline.com/u-chernomortsa-novyj-generalnyj-direktor-foto/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 prill 2026 09:28 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[FC Chornomorets Odesa]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3023704 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250404202044/https://odessa-journal.com/the-vertex-united-has-become-the-new-general-partner-of-the-fc-chornomorets-odesa për lidhjen https://odessa-journal.com/the-vertex-united-has-become-the-new-general-partner-of-the-fc-chornomorets-odesa/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 gusht 2026 05:32 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[FC Chornomorets Odesa]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043278 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250114133923/https://chornomorets.football/club/management_of_club_n për lidhjen https://chornomorets.football/club/management_of_club_n.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://chornomorets.football/team/first_team.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250101220017/https://chornomorets.football/ për lidhjen https://chornomorets.football/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 22:55 (CEST)
alieayi2nn6ciqojrwyycjt03jrzf1d
Ura e Ali Pashës
0
400022
3043218
3006190
2026-09-17T14:18:08Z
Gefälligst
186895
3043218
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Pont_dit_d'Ali_Pacha,_vestige_de_l'aqueduc_de_Gjirokastër.jpg|parapamje|Ura e Ali Pashës, mbetje e ujësjellësit të Gjirokastrës]]
[[Skeda:Vue_de_la_citadelle_de_Gjirokastër_et_des_vestiges_de_son_aqueduc.jpg|parapamje|Pamje e kalasë së Gjirokastrës dhe mbetjeve të ujësjellësit të saj]]
'''Ura e Ali Pashës''' (i njohur gjithashtu si ''Ujësjellësi i Gjirokastrës'', ''Ura e Dunavatit'' ose ''Ura me Tri Harqe)'', është një sistem hidraulik osman i ndërtuar ndërmjet viteve 1811 dhe 1812<ref name="gjirokaster_al2">Faqja zyrtare e Gjirokastrës, "Ali Pasha Bridge", gjirokaster.al. Shënim: datat 1811–1812 mbahen sipas shumicës së burimeve zyrtare shqiptare; disa burime përmendim 1812–1813 për përfundimin e punimeve.</ref> me iniciativën e [[Ali Pasha Tepelena|Ali Pashë Tepelenës]] (rreth 1740-1822),<ref name="elsie_dict2">Elsie, Robert. ''Historical Dictionary of Albania'', bot. i 2-të. Lanham: Scarecrow Press, 2010. Kronologji: "1787–1822: Sundimi i Ali Pashë Tepelenës në Shqipërinë e Jugut dhe Epir".</ref> guvernator gjysmë-autonom i një territori të gjerë që përfshinte Shqipërinë e Jugut dhe [[Epiri|Epirin]]. I konceptuar dhe realizuar nën drejtimin e arkitektit Petro Korçari,<ref name="gjirokastra360_arch2">Gjirokastra360.al, "Gjirokastra Fortress": "It is Petro Korçari who was entrusted with the construction of the castle during the era of Ali Pasha Tepelena. The Pasha appointed him as the official first architect of the Gjirokastra citadel."</ref> ai transportonte me gravitacion ujin nga burimet karstike të masivit të [[Mali i Gjerë|Malit të Gjerë]], në sektorin e Sopotit,<ref name="gcdo2">Gjirokastra Foundation / GCDO, gjirokastra.org: "Through a 12 km aqueduct he brought drinking water from the mountains."</ref><ref name="geonames_sopot2">{{cite web|title=Qafa e Sopotit|url=https://www.geonames.org/781549/qafa-e-sopotit.html|access-date=2024|website=GeoNames}}: kalim malor, Qarku i Vlorës, koordinata 40°01'V / 20°06'L, lartësia 1 572 m.</ref><ref name="peakvisor_makrigimit2">{{cite web|title=Maja Makrigimit|url=https://peakvisor.com/peak/maja-makrigimit.html|access-date=2024|website=PeakVisor}}: lartësia 1 601 m, koordinata 40°01'25"V / 20°05'54"L, Qarku i Gjirokastrës dhe i Vlorës.</ref> deri te cisternet e [[Kalaja e Gjirokastrës|Kalasë së Gjirokastrës]] përgjatë një shtegu prej rreth 12 kilometrash, duke kaluar nëpër disa gryka të masivit të Malit të Gjerë.
[[Skeda:Arghyrókastro_-_Lear_Edward_-_1851.jpg|parapamje|Edward Lear: Pamje e ujësjellësit dhe e kalasë së Gjirokastrës (Arghyró Kastro) në Shqipërinë e Jugut, 4 nëntor 1848.]]
Objekti përbën një nga realizimet më ambicioze të inxhinierisë hidraulike të epokës osmane në [[Ballkan]]. Ai përfshin një kanal gravitacional të vazhdueshëm dhe disa viadukto-harqe që kapërcejnë grykave të rajonit. Seksioni i tij më monumental, i ndërtuar kundrejt faqes shkëmbore të citadelës me arkada të mbivendosura, njihet falë akuareleve të piktorit britanik [[Edward Lear]], i cili vizitoi [[Gjirokastër]]ën më 3 dhe 4 nëntor 1848<ref name="elsie_lear2">Elsie, Robert (red.). ''Albania in the Painting of Edward Lear (1848).'' albanianart.net. Dy akuarele që paraqesin Gjirokastrën, të datuara 4 nëntor 1848.</ref> dhe e përfaqësoi atë në gjendjen e tij të paprekur, dëshmi e vetme vizuale e kësaj pjese sot të zhdukur. Mbetja e ruajtur, Ura e Dunavatit, është një viadukt me tri harqe, 40 metra i gjatë dhe 16 metra i lartë, i vendosur në lagjen Dunavat.<ref name="visit_bridge2">Visit-Gjirokastra.com, "Ali Pasha Bridge": "The Ali Pasha Bridge is made of stone, 16 meters high, 40 meters long, and 2.3 meters wide."</ref>
Në vitin 1932, pothuajse i gjithë ujësjellësi u shkatërrua me urdhër të mbretit [[Zogu I i Shqipërisë|Zog I]], qeveria e të cilit ripërdori blloqet gëlqerore për ndërtimin e krahut të burgut të kalasë.<ref name="visit_prison2">Visit-Gjirokastra.com, "National Museum of Armaments": "Completed in 1932, the prison was commissioned by Albania's King Zog, and constructed by Italians. The stones were taken from the aqueduct that Ali Pasha had built."</ref> Mbijetojnë vetëm Ura e Dunavatit dhe themelet e tre shtyllave përpara këndit jugperëndimor të citadelës.<ref name="atg_pillars2">Albania Travel Guide (albaniatravelguide.net), "Gjirokaster Castle": "Today, only the foundations of three of its pillars stand in front of the southwestern end of the castle." Gjirokastra.org: "Outside the castle, on the pass leading to Dunavat Quarter, remains of some of Ali Pasha's aqueduct piers can still be seen."</ref> Qyteti i vjetër i Gjirokastrës është i shënuar në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 2005 (vendi nr. 569).<ref name="unesco2">UNESCO WHC, "Historic Centres of Berat and Gjirokastra", vendi nr. 569. whc.unesco.org/en/list/569.</ref>
== Konteksti historik ==
=== Gjirokastra para ujësjellësit ===
E ndërtuar mbi një shkëmb të lartë 336 metra mbi luginën e [[Drino|Drinos]], Gjirokastra kishte vuajtur prej kohësh nga një dobësi strukturore: mungesa e plotë e furnizimit me ujë të rrjedhshëm. Uji vinte ekskluzivisht nga shiu i mbledhur në cisterna private, teknikë e pranishme në çdo banesë që nga fundi i shekullit të 18-të, si dhe në cisternet e kalasë.<ref name="cisterns_academia2">Academia.edu, artikull kolektiv: ''Water Cisterns in Historical Houses, Gjirokastër''. Citon: Kamberi, Th., "Disa të dhëna mbi teknikën e ndërtimit të banesës gjirokastrite", ''Revista Monumentet'', nr. 2, 1971 (botim i [[Instituti i Monumenteve të Kulturës|Institutit të Monumenteve të Kulturës]] shqiptar).</ref> Udhëtari osman [[Evliya Çelebi]] kishte përshkruar tashmë rezervuarët e kalasë si "të mëdha, plot ujë si deti".<ref name="celebi2">Gjirokastra360.al, duke cituar Evliya Çelebin: "it is big, full, with water like a sea where they drink the inhabitants of the whole fortress."</ref> Ky sistem mbledhje uji shiu, edhe pse efektiv në kushte normale, paraqiste një dobësi strategjike të pashërueshme në rast rrethimi të zgjatur.
=== Ali Pashë Tepelena dhe pushtimi i Gjirokastrës ===
Në vitin 1811, [[Ali Pashë Tepelena]] pushtoi Gjirokastrën dhe menjëherë ndërmori një transformim të madh ushtarak të citadelës. Dobësia hidraulike e kalasë ishte e njohur mirë për të: në vitin 1812, gjenerali i tij Omer Vrioni e kishte marrë citadelën duke prerë furnizimin me ujë para se ta bombardonte me artileri britanike.<ref name="vrioni2">Gjirokastra360.al: "In 1812 Omer Vrioni, who was in the service of Ali Pasha Tepelena, invaded the castle after cutting off its water and bombarding it with artillery brought from England."</ref> Ali Pasha vendosi ta eliminonte përfundimisht këtë dobësi strategjike.
I lindur rreth vitit 1740 në [[Tepelenë]], Ali Pasha, i njohur si "Luani i Janinës", ishte një nga guvernatorët [[PErandoria Osmane|osmanë]] më të fuqishëm në [[Ballkan]] në fillim të shekullit të 19-të<ref name="elsie_dict" />. Programi i tij i ndërtimit në Gjirokastër ishte i konsiderueshëm: shtatë kulla të reja që arrinin 30 metra lartësi, mure 3 metra të trasha, 80 pozicione [[Topi|topash]], [[kulla e sahatit]] dhe ujësjellësi.<ref name="gjirokastra360_arch2" /> Kalaja e transformuar mund të strehonte një garnizon prej 5 000 vetash.<ref name="castles_nl2">Castles.nl, "Gjirokastër Castle": "Ali Pasha used the castle as one of his residences, to house a garrison of 5,000 soldiers, and to store supplies."</ref>
=== Petro Korçari, arkitekt kryesor ===
Petro Korçari u emërua nga Ali Pasha si arkitekti i parë zyrtar i Kalasë së Gjirokastrës.<ref name="gjirokastra360_arch2" /> Ai mbikëqyri rindërtimin dhe zgjerimin e të gjithë kompleksit të fortifikuar, ku ujësjellësi përfaqësonte sfidën kryesore teknike. Në këtë cilësi, ai projektoi kullat, muret rrethuese, ndërtesat e brendshme dhe sistemin hidraulik.<ref name="gjirokastra360_korçari2">Gjirokastra360.al: "Pasha appointed Petro Korçari as the main architect to build the castle, entrusting him not only the construction of the 'Pasha's Room' but also with the renovation of the castle settlement."</ref> Emri i tij shfaqet në burimet shqiptare si një nga ndërtuesit kryesorë të [[Pashallëku i Janinës|Pashallëkut të Janinës]] nën Ali Pashën.
== Ndërtimi (1811-1812) ==
Punimet u kryen në një kohë remarkabëlisht të shkurtër, ndoshta nën dy vjet.<ref name="gjirokaster_al2" /> Burimet ndryshojnë pak për datat e sakta, disa duke dhënë 1812-1813 për përfundimin,<ref name="visit_bridge2" /> gjë që ndoshta pasqyron faza të ndryshme: marrja e ujit nga burimet e Sopotit, ndërtimi i viadukteve të ndërmjetme, dhe së fundi lidhja me seksionin terminal kundrejt kalasë.
Forca punëtore mbështetej tek gdhendësit e gurëve të Gjirokastrës, të njohur për ekspertizën e tyre me gurin gëlqeror lokal.<ref name="evendo2">Evendo.com, "Ali Pasha Bridge": "Its design reflects the craftsmanship of Gjirokastra stonemasons, who were renowned for their skills."</ref> Teknika e ndërtimit ndjek traditën osmane të ''su yolu'' (rruga e ujit): një kanal drejtkëndor pak i anuar që lejon rrjedhën e vazhdueshme gravitacionale, i mbyllur me një lyerje hidraulike të papërshkueshme nga uji për të parandaluar filtrimin.<ref name="hungarian2">Hungariandreamers.com: "The ruler Ali Pasha of Tepelena commissioned a huge aqueduct to carry water from natural springs in the Sopot mountains to the castle."</ref> Ku shtegu kalonte mbi një grykë, viadukto-harqet prej guri gëlqeror lokal mbanin kanalin në lartësinë e nevojshme për të ruajtur pjerrësinë.
== Përshkrimi arkitektonik ==
=== Ura e Dunavatit ===
Ura e Dunavatit kalon mbi grykën e Manalës në lagjen Dunavat, rreth një kilometër në jugperëndim të citadelës. Është e vetmja pjesë e sistemit hidraulik që qëndron ende në lartësi të konsiderueshme.
Dimensionet e saj janë: gjatësia 40 metra, lartësia maksimale 16 metra, gjerësia e kanalit 2,3 metra.<ref name="visit_bridge2" /> Struktura përfshin një hark qendror të madh [[Hark gjysmërrethësor|gjysmërrethësor]], shumë të hollë, që mban kapërcimin kryesor mbi grykë, i flanquar nga dy harqe anësore lehtësuese të vogla të ndërtuara në mure të trasha masivore,<ref name="alamy2">Alamy, referencë 2YDYEG5: "The Ali Pasha Bridge is characterized by three arches which span a small river, set in a gorge in the Drino Valley area. Also called Dunavat Bridge and the Three-Eyed Bridge or Ura me Tri Harqe."</ref> prandaj emri popullor ''Ura me Tri Harqe''. Ura ka një kthesë të lehtë në plan, duke ndjekur topografinë natyrore të grykës. Vrima të rregullta në shtylla shënojnë skelatin e përdorur gjatë ndërtimit, ende të dukshme sot.<ref name="alamy2" />
Materiali është guri gëlqeror lokal gri-bezh, i vendosur në blloqe të vogla të çrregullta të lidhura me [[llaç]] gëlqereje, teknikë tipike e [[Arkitektura osmane|gëlqerorjeve osmane]] të rajonit.<ref name="evendo2" /> Sipërfaqja e sipërme e sheshtë, e cila formonte kanalin e ujit, tani shërben si shtigje këmbësorësh e përdorur çdo ditë nga barinjtë dhe tufat e tyre.
=== Seksioni terminal (i shkatërruar) ===
[[Skeda:Vue_des_piliers_de_l'aqueduc_de_Gjirokastër.jpg|parapamje|Pamje e shtyllave të seksionit terminal të ujësjellësit të Gjirokastrës, sot të shkatërruar.]]
Akuarelet e Edward Lear (1848) dokumentojnë një seksion shumë më monumental se Ura e Dunavatit: një strukturë me arkada të shumta të mbivendosura të ndërtuara drejtpërdrejt kundrejt faqes shkëmbore të citadelës, duke formuar lidhjen terminale ndërmjet seksionit të viaduktit dhe cisternave të brendshme.<ref name="elsie_lear2" /> Akuareli i parë tregon qartë këtë nyje: dy nivele harqesh masive që rrjedhin nën kala, një seksion i shkatërruar plotësisht në vitin 1932, i cili nuk ka asnjë fotografi të gjetur para atij viti. I dyti, i datuar dhe i nënshkruar nga artisti "''Argyró Castro, 4. Novembr. 1848''", ofron një pamje panoramike të vendit ku Ura e Dunavatit shfaqet në sfond brenda peizazhit të saj natyror, me kalanë në horizont dhe figura me kostume shqiptare osmane në plan të parë.<ref name="elsie_lear2" />
Në ''Journals of a Landscape Painter in Albania'' (Londër, 1851), Lear e përshkroi kalanë si "të lidhur me malin amë vetëm nga një ujësjellës".<ref name="lear_journals2">Lear, Edward. ''Journals of a Landscape Painter in Albania, &c.'' Londër: Richard Bentley, 1851. E disponueshme në domenin publik në [[Internet Archive]].</ref> Sipas [[Robert Elsie]], këto akuarele ofrojnë "dokumentet e vetme të ndërtimeve të humbura prej kohësh".<ref name="wilson2">Wilson, Tim. "In the Footsteps of Edward Lear in Albania", përkthyer nga David Hudhri, telegrafi.com: "In special cases, like the painting of the aqueduct in Gjirokastër, Lear provides us with the only documents of long-lost constructions."</ref> Të mbajtura kryesisht në [[Biblioteka Gennadius|Bibliotekën Gennadius]] në Athinë, veprat janë në [[domen publik]] dhe mund të përdoren lirisht.<ref name="elsie_lear2" />
=== Cisternet e kalasë ===
Brenda citadelës, uji ruhej në cisterna të mëdha të harkuara nëntokësore, të mbyllura me llaç hidraulik dhe të dimensionuara për të siguruar autonominë e një garnizoni prej disa mijëra vetash.<ref name="cisterns_academia2" /> Një cisternë mbetet e dukshme në oborrin e hapur për vizitorët.<ref name="cistern_visible2">Sandaltanman.com: "In the open part of the castle, you'll see a cistern, many towers, and the former barracks."</ref> Studimet e kryera pasi Gjirokastra u shpall qytet-muzeu në vitin 1961 identifikuan ndërmjet 500 dhe 700 cisternave private në shtëpitë e qytetit,<ref name="cisterns_5002">Academia.edu, ''Water Cisterns in Historical Houses, Gjirokastër'': "Post-1961, Gjirokastër's water cisterns underwent systematic studies, revealing about 500–700 structures identified and restored by local authorities."</ref> duke reflektuar rëndësinë vitale të ruajtjes së ujit në këtë qytet të lartë para ndërtimit të ujësjellësit.
== Shtegu ==
=== Burimet: masivi i Malit të Gjerë ===
[[Skeda:Albanien1_211.jpg|parapamje|Pamje e Gjirokastrës nga ana tjetër e luginës së Drinit, me masivin imponues të Malit të Gjerë në sfond.]]
Shtegu fillon te burimet karstike të masivit të [[Mali i Gjerë|Malit të Gjerë]], në zonën e njohur si Sopot, në jugperëndim të Gjirokastrës.<ref name="gcdo2" /> Ky masiv gëlqeror formon vijën ndarëse të ujërave ndërmjet pellgut adriatik dhe luginës së Drinit. Zona e mundshme e kapjes korrespondon me kreshtën lindore të masivit, ndërmjet Majës Makrigimit (1 601 m) dhe Qafës së Sopotit (1 572 m),<ref name="peakvisor_makrigimit2" /> shpat lindor i kthyer nga Gjirokastra. Këto burime sigurojnë një rrjedhë të qëndrueshme dhe të bollshme, kusht thelbësor për furnizimin gravitacional të vazhdueshëm të një ujësjellësi kaq të gjatë.
Toponimi "Sopot" i referohet në këtë masiv një kali (''Qafa e Sopotit'') dhe një grykë (''Gryka e Sopotit'') që çon tek kali nga ana lindore; asnjë majë apo burim me këtë emër nuk shfaqet në bazat e disponueshme gjeografike.<ref name="geonames_sopot2" /> Formulimi "Mali i Sopotit", i gjetur në disa burime turistike,<ref name="gcdo2" /> është një thjeshtëzim narrativ pa bazë zyrtare toponimike.
=== Drejtimi i përgjithshëm ===
Uji rrjedh përgjatë një boshti jugperëndim / verilindje, nga lartësitë e masivit malor drejt citadelës në 336 metra mbi nivelin e detit.<ref name="gcdo2" /> Gjatë rrjedhës prej rreth 12 kilometrash, kanali kalon disa pengesa topografike: gryka, përrua dhe shpate të çrregullta të kodrave ndërmjetëse. Shtegu kalon nëpër lagjet Manalat dhe Dunavat para se të arrijë kalanë në këndin e saj jugperëndimor.
=== Gryka e Dunavatit ===
Kalimi më i vështirë i shtegut është kalimi i grykës së Manalës, një depresion i thellë që kalon nëpër lagjen Dunavat. Viadukti i ruajtur e mban kanalin 16 metra mbi fundin e grykës për të ruajtur pjerrësinë gravitacionale të nevojshme për të arritur kalanë.<ref name="visit_bridge2" />
=== Mbërritja në citadel ===
Ujësjellësi arrinte në këndin jugperëndimor të kalasë nëpërmjet seksionit me arkada të mbivendosura sot të shkatërruar, duke ushqyer drejtpërdrejt cisternet e brendshme. Themelet e tre shtyllave, ende të dukshme në qafën ndërmjet kalasë dhe lagjes Dunavat,<ref name="atg_pillars2" /> janë dëshmi e fundit ''in situ'' e kësaj lidhjeje.
== Dokumentimi historik ==
=== Edward Lear (1848) ===
Burimi kryesor vizual për ujësjellësin në gjendjen e tij origjinale është vepra e piktorit dhe poetit britanik Edward Lear (1812–1888). Gjatë udhëtimit të tij nëpër Shqipërinë osmane, Lear qëndroi në Gjirokastër më 3 dhe 4 nëntor 1848 dhe realizoi dy akuarele me vlerë të jashtëzakonshme dokumentare, të katalogizuara nga Robert Elsie në albanianart.net.<ref name="elsie_lear2" />
I pari përfaqëson seksionin terminal me arkada të mbivendosura kundrejt kalasë, seksion i shkatërruar plotësisht në vitin 1932, për të cilin nuk është gjetur asnjë fotografi e mëparshme. I dyti, i datuar dhe i nënshkruar nga artisti, ofron një pamje panoramike të vendit ku Ura e Dunavatit shfaqet në peizazhin e saj natyror, me kalanë në horizont dhe figura me kostume të epokës në plan të parë.<ref name="elsie_lear2" />
Sipas Robert Elsie, këto akuarele ofrojnë "dokumentet e vetme të ndërtimeve të humbura prej kohësh".<ref name="wilson2" /> Të mbajtura kryesisht në Bibliotekën Gennadius në Athinë, ato janë në domenin publik dhe mund të përdoren lirisht.<ref name="elsie_lear2" />
=== Fotografia Boissonnas (rreth 1913) ===
Fotografu zviceran [[Frédéric Boissonnas]] (1858–1946), i ngarkuar nga shteti grek për të dokumentuar Epirin gjatë [[Luftërat Ballkanike|Luftërave Ballkanike]], realizoi një pamje të përgjithshme të Argjirokastrës (Gjirokastrës), pllaka origjinale e xhamit e të cilit ruhet në [[Muzeu i Fotografisë i Selanikut]].<ref name="boissonnas2">Muzeu Kombëtar Historik i Greqisë, nhmuseum.gr, referencë ΙΘ-244: "View of Argyrokastro (Gjirokastër), Albania. Photographic copy from a glass plate of Fred Boissonnas, c. 1903–1923. The glass plate is at the Museum of Photography in Thessaloniki."</ref> Kjo fotografi, që tregon qytetin në tërësi, përbën një dëshmi vizuale para shkatërrimit të vitit 1932, pa izoluar specifikisht ujësjellësin.
== Shkatërrimi i vitit 1932 ==
Në vitin 1932, mbreti [[Zogu I i Shqipërisë]] urdhëroi ndërtimin e një krahu të ri burgu brenda Kalasë së Gjirokastrës, i realizuar nga kontraktorë italianë.<ref name="castles_nl2" /> Për këtë projekt, shumica e gurëve të ujësjellësit u hoqën dhe u ripërdorën si material ndërtimi.<ref name="visit_prison2" /> Burgu, i përfunduar në vitin 1932, u përdor njëpasnjëshëm nga qeveria mbretërore, forcat pushtuese italiane dhe gjermane gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], dhe më pas nga regjimi komunist i [[Enver Hoxha|Enver Hoxhas]] deri në vitin 1968.<ref name="castles_nl2" />
Seksioni terminal me arkada të mbivendosura, i njohur vetëm nëpërmjet akuareleve të Lear, u zhduk plotësisht. Ura e Dunavatit u kursye, ndoshta për shkak të largësisë së saj relative nga kantieri.<ref name="visit_bridge_demolition2">Visit-Gjirokastra.com, "Ali Pasha Bridge": "The aqueduct was mostly demolished in 1932, but this section in the Dunavat Quarter remains."</ref> Vetëm themelet e tre shtyllave mbeten para këndit jugperëndimor të kalasë.<ref name="atg_pillars2" />
== Gjendja aktuale dhe mbrojtja ==
=== Mbetjet e ruajtura ===
Tre kategori mbetjesh dëshmojnë ende për ujësjellësin pas shkatërrimit të vitit 1932.
Ura e Dunavatit (''Ura e Ali Pashës'' / ''Ura e Dunavatit'' / ''Ura me Tri Harqe''), në lagjen Dunavat, është elementi kryesor i mbijetuar dhe i vetmi që qëndron ende në lartësi të konsiderueshme. Mund të arrihet në këmbë nga qyteti i vjetër në rreth 30 minuta.<ref name="visit_bridge_demolition2" />
Themelet e tre shtyllave përpara fundit jugperëndimor të kalasë, në qafën që çon në lagjen Dunavat, janë ende të dukshme,<ref name="atg_pillars2" /> por rrallë identifikohen si të tilla nga vizitorët.
Gjurmë të shtirgut në peizazh ndërmjet Urës së Dunavatit dhe kalasë mbeten të lexueshme sipas disa vëzhguesve lokalë.<ref name="gcdo2" />
=== Renditja e UNESCO-s ===
Qyteti i vjetër i Gjirokastrës u shënua në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në vitin 2005 (vendi nr. 569) si një shembull i rrallë i qyteti osman mirë të ruajtur.<ref name="unesco2" /> Renditja mbulon kalanë dhe të gjithë indin urban historik. Ura e Dunavatit mbrohet gjithashtu si monument i listuar historik shqiptar.
=== Qasja ===
Ura e Dunavatit është e përfshirë në disa itinerare ecje nga Gjirokastra. Itinerari standard fillon nga Sheshi Çerçiz Topulli, kalon nëpër Pazarin e Vjetër, lagjet Çfaka dhe Dunavat, dhe arrin urën në rreth 30 minuta me ngjitje të moderuar.<ref name="visit_bridge_demolition2" /> Hyrja është falas. Ura është e inventarizuar si pjesë e projektit europian '''SMARTiMONY''', i bashkëfinancuar nga [[Bashkimi Europian]].<ref name="smartimony2">SMARTiMONY (projekt i bashkëfinancuar nga Bashkimi Europian), "Ali Pasha's Bridge", smartimony.eu/ali-pashas-bridge-2.</ref>
== Shënime dhe referenca ==
<references />
== Bibliografi ==
=== Burime primare ===
* Lear, Edward. ''Journals of a Landscape Painter in Albania, &c.'' Londër: Richard Bentley, 1851. [Domen publik, i disponueshëm në [[Internet Archive]]]
* Çelebi, Evliya. ''Seyahatnâme'' (Libri i Udhëtimeve), shekulli {{s|XVII}}. [Cituar nëpërmjet gjirokastra360.al]
=== Burime akademike ===
* Elsie, Robert. ''Historical Dictionary of Albania'', bot. i 2-të. Lanham: Scarecrow Press, 2010.
* Elsie, Robert (red.). ''Albania in the Painting of Edward Lear (1848)''. albanianart.net.
* Kamberi, Th. "Disa të dhëna mbi teknikën e ndërtimit të banesës gjirokastrite." ''Revista Monumentet'', nr. 2, 1971. [Instituti i Monumenteve të Kulturës shqiptar]
* Artikull kolektiv. ''Water Cisterns in Historical Houses, Gjirokastër''. Academia.edu.
* Wilson, Tim. "In the Footsteps of Edward Lear in Albania." Përkth. David Hudhri. Telegrafi.com.
=== Burime zyrtare dhe institucionale ===
* UNESCO WHC. ''Historic Centres of Berat and Gjirokastra'', vendi nr. 569. whc.unesco.org/en/list/569, 2005.
* ICOMOS. ''Raport vlerësimi, Qendrat Historike të Beratit dhe Gjirokastrës'', dokument UNESCO nr. 153782.
* Gjirokastra Foundation (GCDO). gjirokastra.org.
* Faqja zyrtare e Gjirokastrës. gjirokaster.al.
* Zyra e Turizmit të Gjirokastrës. visit-gjirokastra.com.
* SMARTiMONY (projekt BE). smartimony.eu.
== Shih gjithashtu ==
* [[Ali Pasha Tepelena]]
* [[Kalaja e Gjirokastrës]]
* [[Gjirokastra]]
* [[Edward Lear]]
* [[Frédéric Boissonnas]]
* [[Robert Elsie]]
== Lidhje të jashtme ==
* [https://whc.unesco.org/en/list/569/ Dosja UNESCO, vendi nr. 569]
* [https://www.albanianart.net/painting/lear/ Albania in the Painting of Edward Lear]{{Lidhje e vdekur}}, Robert Elsie
* [https://www.gjirokastra.org Gjirokastra Foundation (GCDO)]
* [https://www.smartimony.eu/ali-pashas-bridge-2 SMARTiMONY, hyrja Ura e Dunavatit]
* [[iarchive:journalsoflands00learuoft|Edward Lear, ''Journals of a Landscape Painter in Albania'' (1851), Internet Archive]]
[[Kategoria:Gjirokastër]]
[[Kategoria:Arkitektura osmane në Shqipëri]]
[[Kategoria:Trashëgimi botërore në Shqipëri]]
g6rnx535q7jxzmqqwwi9og55q9c8vxi
Giovannino Guareschi
0
401276
3043333
3032503
2026-09-18T01:59:07Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5
3043333
wikitext
text/x-wiki
'''Giovannino Oliviero Giuseppe Guareschi''' ([[Roccabianca|Fontanelle di Roccabianca]], 1 maj 1908 – [[Cervia]], 22 korrik 1968) ka qenë një shkrimtar, gazetar, humorist dhe karikaturist [[Italia|italian]].
Ai konsiderohet si një nga shkrimtarët [[Italianët|italianë]] më të njohur dhe me ndikim të të gjitha kohërave <ref>{{Cite web |last= |title=Collodi, Guareschi and Eco. Here are the most translated Italians |url=https://time.news/collodi-guareschi-and-eco-here-are-the-most-translated-italians/ |language=en |access-date=29 maj 2026 |archive-date=22 korrik 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722150605/https://time.news/collodi-guareschi-and-eco-here-are-the-most-translated-italians/ |url-status=dead }}</ref>, veprat e tij në fakt janë shitur në mbi 20 milionë kopje.<ref>{{Cite web |last=Fabio Casalini |title=GIOVANNINO GUARESCHI, IL PICCOLO PAESE E IL GRANDE FIUME |url=https://www.viaggiatoriignoranti.it/2016/11/giovannino-guareschi-il-piccolo-paese-e-il-grande-fiume.html |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |title=GUARESCHI, Giovannino - Treccani |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/giovannino-guareschi_(Dizionario-Biografico)/,%20https://www.treccani.it/enciclopedia/giovannino-guareschi_(Dizionario-Biografico)/ |language=it}}</ref>
Vepra më e njohur e Guareschi-t është ''Bota e Vogël,'' një përmbledhje prej 347 tregimesh të vendosura në qytetin imagjinar të Ponteratto-s, një qytet në Luginën e Po-së të poshtme të Emilias (i cili më vonë u bë Brescello në adaptimet e suksesshme kinematografike). Të gjitha tregimet rrëfejnë aventurat e miqve-rivalë Don Camillo, priftit të famullisë, dhe Peppone-s, kryetarit [[Komunizmi|komunist]] të fshatit.<ref>{{Cite web |last=Silvia Gilardi |title=I libri italiani più tradotti in inglese e più letti all’estero |url=https://it.babbel.com/it/magazine/autori-italiani-estero/ |language=it}}</ref>
Vepra e tij u bë shumë popullore<ref>Sulla fortuna come autore di bestseller nel mondo anglosassone: {{Cite book |title=The Scandals of Translation: Towards an Ethics of Difference |publisher=Routledge |year=2002 |pages=127-140 |language=en}}</ref> edhe për shkak të transpozicioneve kinematografike dhe rëndësisë politike që morën ngjarjet e lidhura me të në ato vite.<ref>{{Cite journal |date=26 tetor 2021 |title=Fake News: Giovannino Guareschi, un giornalista contro la propaganda comunista - Voce24News |url=https://www.youtube.com/watch?v=lZb4V7IetMY |language=it|journal=The Scandals of Translation: Towards an Ethics of Difference}}</ref>
== Biografia ==
=== Vitet e hershme ===
[[Skeda:Casa_natale_di_Giovannino_Guareschi_(Fontanelle,_Roccabianca)_-_facciata_2022-06-18.jpg|majtas|parapamje|Vendlindja e Giovannino Guareschi në Fontanelle di Roccabianca]]
Ai lindi në Fontanelle, një fshat i vogël i Roccabianca-s, më 1 maj 1908, në një familje të klasës së ulët të mesme. Emri i tij i plotë ishte Giovannino Oliviero Giuseppe;dhe si i rritur ai shpesh bënte shaka se si një burrë që ishte bërë po aq i shëndoshë sa ai ishte thirrur nga "Giovannino" i vogël . Babai i tij, Primo Augusto Guareschi, një mik personal i sindikalistit reformist [[Socializmi|socialist]] Giovanni Faraboli , ishte tregtar biçikletash, makinash qepëse dhe makinerish bujqësore, ndërsa nëna e tij, Lina Maghenzani, një katolike e devotshme dhe [[Monarkizmi|monarkiste]] e zjarrtë, ishte mësuese e shkollës fillore në fshatë . Në vitin 1914, Lina u transferua në Marore, një fshat i vogël në kufi [[Parma|me Parmën]] . Familja Guaresch gjeti një shtëpi në kryeqytet.Giovannino ndoqi shkollën fillore «Jacopo Sanvitale» (1914 – 1918)<ref name="marialuigia.eu">{{Cite web |title=Giovannino Guareschi |url=https://www.marialuigia.eu/giovannino-guareschi/|language=it}}</ref> .
Në vitin 1920 ai u regjistrua në konviktin kombëtar Maria Luigia në Parma, kolegjin e fisnikëve të lashtë, dhe ndoqi shkollën e mesme "Romagnosi" . Mësuesi i tij i greqishtes ishte Ferdinando Bernini . Në konvikt ai takoi Cesare Zavattini-n, i cili kishte ardhur nga Luzzara për të qenë mësues privat në kolegj . Së bashku me Zavattini-n, Guareschi krijoi dhe shkroi gazetën studentore. Bashkëpunimi me Zavattini-n, i cili ishte vetëm gjashtë vjet më i madh se Guareschi, ishte vendimtar për zhvillimin e teknikës dhe artit të tij. Në vitin 1925, vitin e fundit të shkollës së mesme, biznesi i babait të tij dështoi; familja e tërhoqi atë nga kolegji dhe Giovannino u detyrua të ndiqte tre vitet e shkollës së mesme si student i jashtëm<ref name="marialuigia.eu" /> . Pasi mori diplomën e shkollës së mesme klasike (korrik 1928), Guareschi u regjistrua në Universitetin e Parmës.
[[File:Guareschi_giovane.jpg|parapamje|Një Guareschi i ri në [[Parma]] në vitet [[Vitet 1930|1930]]]]
Student i drejtësisë, Guareschi punoi herë pas here si korrektor në ''Corriere Emiliano'' (emri i ''Gazzetta di Parma'' nga viti 1927 deri në vitin 1941), i rekrutuar nga Zavattini, kryeredaktori i gazetës. Në vitin 1931, ai u bashkua me stafin editorial si asistent reporter me një kontratë të përhershme. Ishte njëzet e tre vjeç. Ai u promovua shpejt në reporter, pastaj në kryereporter: shkruante artikuj, tregime të shkurtra dhe rubrika, si dhe vizatonte (përfshirë edhe tema politike). Ai i nënshkruante shkrimet e tij me "Michelaccio". Ai takoi Ennia Pallini, një asistente shitjesh në një dyqan këpucësh në qytet, dhe u dashurua.
Më 8 nëntor 1934, pasi la universitetin, ai u nis për [[Shërbimi ushtarak|shërbim ushtarak]] në [[Potenca|Potenza]], ku ndoqi shkollën e kadetëve të oficerëve rezervë<ref name="potenza">{{Cite web |title=1934 - 1936: a Potenza il militare, il gran salto per Milano |url=https://www.giovanninoguareschi.com/1934-1936.htm|language=it}}</ref>. Vitin pasardhës, pronarët e ''Corriere Emiliano'' e pushuan nga puna për shkak të stafit të tepërt. Në të njëjtën periudhë, Guareschi mori një tjetër propozim nga Cesare Zavattini, i cili ndërkohë ishte transferuar në [[Milano]] për të punuar për Rizzoli Editore : atë të bashkimit me një revistë humoristike që ishte gati të shihte dritën. Ndërsa priste lançimin e revistës së re, Guareschi dërgoi vizatime dhe artikuj në revista të tjera të Rizzoli-t: ''Il Secolo Illustrato'' dhe ''Cinema Illustrazione''. Një nga vizatimet e tij u shfaq në ''Domenica del Corriere'' ("Kartolinat e Publikut")<ref name="potenza" />. Nga shkurti deri në korrik 1936 ai kreu shërbimin e tij të parë në Regjimentin e Gjashtë të Artilerisë së Korpusit të Ushtrisë së [[Modena|Modenës]] me gradën e togerit të dytë rezervë<ref name="potenza" />.
=== ''Bertoldo'' (1936-1943) ===
Revista e re që po krijonte Zavattini kishte për qëllim të ishte therëse (madje edhe brenda kufijve të regjimit) dhe synonte klasat e mesme dhe të larta, në konkurrencë me revistën shumë të njohur dyjavore romake ''Marc'Aurelio'' . Gazetarë dhe ilustrues të rëndësishëm të kohës do të kontribuonin në të. Numri i parë i <nowiki><i id="mwhg">Bertoldo</i></nowiki>, një revistë satirike dyjavore e redaktuar nga Zavattini, u shfaq në kioskat e gazetave më 14 korrik 1936. Guareschi fillimisht bashkëpunoi si [[Ilustrimi|ilustrues]], dhe kur Andrea Rizzoli i ofroi një pozicion si redaktor, Guareschi e shfrytëzoi menjëherë mundësinë. Në shtator, ai u transferua në Milano, duke jetuar me të fejuarën e tij Ennia Pallini (1906–1984) në një apartament studio në Via Gustavo Modena (në vitin 1938 çifti gjeti një apartament më të madh në Via Ciro Menotti).
Në vitin 1937, Cesare Zavattini u largua nga Rizzoli. Drejtimi i ''Bertoldos'' iu besua Giovanni Mosca-s, me Giovannino Guareschi-n si kryeredaktor (shkurt 1937). Pas tre vitesh, revista u bë javore, me një tirazh prej 500-600,000 kopjesh, dhe e para midis të gjitha revistave humoristike.<ref>{{Cite web|url=https://it.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Faraboli|title=Guareschi kujtoi se, në ditën kur ai lindi – më 1 maj, Dita e Punëtorit – Faraboli ishte aty duke festuar rastin; ai e mori të voglin Giovannino, e ngriti lart dhe ia tregoi 'shokëve' të tij, duke e treguar atë si kampionin e ardhshëm të socialistëve. Guareschi, i cili gjithmonë mbante pikëpamje të kundërta, megjithatë pranoi se prekej kur dëgjonte Himnin e Punëtorëve, dhe me vdekjen e sindikalistit tashmë të moshuar në vitin 1953, i kushtoi atij një homazh të sinqertë në gazetën e tij Candido.|language=it}}</ref> Besnik ndaj karakterit të tij si "kundërshtar", Guareschi, duke iu kundërvënë modës së përhapur të momentit që donte, edhe te ''Bertoldo'', ilustrime në sasi të mëdha të figurave femërore joshëse, filloi të vizatonte serinë e ''vedovone-ve'', grave që nuk u interesonte shumë pamja e tyre fizike dhe sensualiteti.
Më 10 shkurt 1940, Guareschi u martua me Ennia Pallini-n.
Libri i tij i parë, ''“Zbulimi i Milanos”,'' u botua në nëntor, dhe i dyti, ''“Destiny Is Called Clotilde'' ”, u botua në vitin 1942.Vazhdimi i [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] çoi në mbylljen e ''Bertoldo-s'' në shtator të vitit 1943, pas një [[bombardimi]] anglo-amerikan që shkatërroi gjysmën e selisë së Rizzoli-t .
=== Lufta ===
Më 14 tetor [[1942|1942,]] Guareschi mori lajmin (i cili më vonë doli të ishte i rremë) për zhdukjen e vëllait të tij në frontin rus. Rebel nga natyra, i gatshëm të sulmonte pa frikë këdo që dukej më i denjë për kritikë, ai sulmoi gjerësisht [[Benito Musolini|Benito Musolinin]] : po atë ditë u arrestua për shkak të një denoncimi të bërë nga një fashist i bindur. Ai u lirua, por ky fakt i kushtoi atij heqjen e bashkëpunimit të tij me «Corriere della Sera», «La Stampa» dhe E.I.A.R<ref>{{Cite web |title=La storia di Giovannino senza paura (1940-1943) |url=https://www.giovanninoguareschi.com/1940-1943.htm|language=it}}</ref>
Në dhjetor ai u thirr në ushtri dhe u dërgua në Alessandria me gradën e togerit të artilerisë. Kur, më 8 shtator 1943, u njoftua armëpushimi midis Italisë dhe [[Aleatët e Luftës së Dytë Botërore|Aleatëve]], ai ishte në nje kazermë dhe të nesërmen u arrestua nga gjermanët dhe më pas u burgos në Kështjellën e Alessandrias . Më pas u dërgua në [[Kampi i përqëndrimit|kampet gjermane të burgimit]] të [[Çenstohova|Częstochowa]] dhe Beniaminów në [[Polonia|Poloni]] dhe më pas në [[Gjermania|Gjermani]], në Wietzendorf dhe Sandbostel, ku qëndroi për dy vjet së bashku me të internuarit e tjerë ushtarakë italianë . Në robëri ai refuzoi të luftonte për [[Republika Sociale Italiane|Republikën Sociale]] . Këtu ai kompozoi ''Përrallën e Krishtlindjeve'', një përrallë muzikore për një ëndërr lirie gjatë [[Krishtlindja|Krishtlindjeve]] të tij si i burgosur. Lidhur me periudhën e ashpër të robërisë, ai tha: "Ne nuk jetuam si shtazë. Nuk u mbyllëm në egoizmin tonë. Uria, papastërtia, të ftohtit, sëmundjet, nostalgjia e dëshpëruar për nënat dhe fëmijët tanë, dhimbja e errët për pakënaqësinë e tokës sonë nuk na kanë mposhtur. Nuk kemi harruar kurrë se jemi njerëz të civilizuar, me një të kaluar dhe një të ardhme"<ref>{{Cite web |last=Michele Brambilla |date=7-8 korrik 2018 |title=«Un candido reazionario. Cinquant'anni fa moriva Giovannino Guareschi. L'italiano più tradotto all'estero andò quasi solo al cimitero» |url=https://www.ilfoglio.it/cultura/2018/07/09/news/un-candido-reazionario-204431/ |page=IX|language=it}}</ref>. Guareschi u kthye nga kampi i përqendrimit duke peshuar 40 kilogramë. Në Pescantina, midis Veronës dhe Liqenit Garda, ai u prit në një strukturë të krijuar nga vullnetarë për të ofruar ndihmën e parë për ata që ktheheshin nga robëria. Këtu ai takoi Atin Paolino Beltrame Quattrocchi . Shkrimtari u mahnit nga njeriu fetar të cilin pati mundësinë ta shihte përsëri disa herë më pas<ref>{{Cite web |date= |title=Uno 007 insospettato: Padre Paolino Beltrame O.S.B. (1909–2008) |url=https://www.storico.org/seconda_guerra_mondiale/007_insospettato.html|language=it}}</ref>. Guareschi përshkroi periudhën e burgimit në ''Ditarin Klandestin'' .
=== ''Candido'' (1945-1957) ===
{{Blockquote|"Ku po shkojnë njerëzit?" "Majtas." "Mirë, atëherë do të shkoj djathtas."|Shkëmbim midis Guareschi dhe mikut të tij [[Pietro Bianchi (kritik filmi)|Pietro Bianchi]]<ref>{{cite news|author=[[Mario Tedeschi]]|url=https://www.giovanninoguareschi.com/archivio-bibliografia/1968%20Tedeschi%20Il%20vero%20Giovannino%20Borghese%201%20ago. pdf|title=The Real Giovannino|publication=[[Il Borghese]]|date=1 August 1968}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>}}
Pas luftës, Guareschi u kthye në Itali dhe themeloi, me Giovanni Mosca dhe Giacinto "Giaci" Mondaini, një revistë të pavarur me simpati monarkiste, ''Candido'' . Bashkëdrejtor i revistës me Giovanni Mosca deri në vitin 1950, Guareschi mbeti drejtor i vetëm deri në vitin 1957, vitin në të cilin Alessandro Minardi mori drejtimin. Në revistë, së bashku me shkrimtarë të tjerë të famshëm italianë të satirës, ai redaktoi shumë rubrika, përfshirë një të nënshkruar "Il Forbiciastro" e cila nxirrte nga lajmet italiane.
Guareschi mbeti një [[Monarkizmi|monarkist]] i flaktë dhe e tregoi gjithmonë këtë. Me rastin e referendumit institucional të 2 qershorit 1946, ai mbështeti hapur Umberton II dhe monarkinë, duke denoncuar mashtrimin i cili, sipas tij, kishte përmbysur rezultatin e votës popullore.<ref>{{Cite web |title=The Real Giovannino |url=https://www.reumberto.it/giovannino-guareschi-per-la-partenza-del-re/|language=it|date=1 gusht 1968|last=Tedeschi|first=Mario}}</ref>
Përveç satirës, Guareschi denoncoi vrasjet politike të kryera nga partizanët komunistë në të ashtuquajturin "trekëndëshi i vdekjes"<ref name="treccani" />{{Cite web|url=https://www.fondazionemondadori.it/collezioneminardi/static/coll_intro.html|title=të dhëna nga Fondacioni Mondadori|language=sq}}</ref>:
{{Citation |title=Jo shumë kohë më parë, e quanim Emilinë 'Meksikën e Italisë', por kjo është e padrejtë; më saktë, duhet të themi se Meksika është Emilia e Amerikës. Po ndodhin gjëra të tmerrshme në [[Castelfranco Emilia]] dhe njerëzit na dërgojnë letra të mbushura me tmerr, duke listuar vrasje. Katërdhjetë e dy persona tashmë janë vrarë në mënyrë misterioze për arsye politike ose nga hakmarrja, brenda një zone prej vetëm disa kilometrash katrorë, pikërisht në mes të fushës. Dhe njerëzit e dinë, por nuk flasin sepse kanë frikë. |language=it}}
=== Don Camillo ===
Në vitin 1948 u botua romani i parë për ''Don Camillo dhe Peppone'' . Ishte episodi i parë i një serie njëzetvjeçare prej 346 episodesh - nga të cilat u bënë pesë filma - të njohur në të gjithë botën. Emri i qytetit, Ponteratto, është i pranishëm vetëm në historinë e parë të serisë, ''Don Camillo'' . Në historitë e tjera ai zëvendësohet me një "fshat" më të përgjithshëm ; filmat e bazuar në veprën e Guareschi-t u xhiruan në Brescello dhe Boretto, kështu që Brescello është bërë i njohur universalisht si "qyteti i Don Camillo".
Në ato vite, shkrimtari nuk i braktisi vendet ku u rrit: ai jetoi në Busseto ; vetëm dy herë në javë shkonte në Milano për të mbikëqyrur shkrimin e ''Kandidit'' .
=== "Me tre hundë" ===
{{Citation |title=Sepse, sipas pikëpamjes sime themelore, 'hundëzat e treta' ka një funksion krejtësisht të pavarur nga dy të tjerat: ajo shërben si dalje për të pastruar trurin nga materia gri, ndërkohë që në të njëjtën kohë lejon hyrjen e direktivave të partisë – të cilat, në fakt, janë të destinuara të zëvendësojnë trurin. Siç mund ta shohim, truri tani i përket një shekulli tjetër. |language=it}}
[[Besimi]] i tij i thellë [[Kisha Katolike Romake|katolik]], lidhja e tij me monarkinë dhe [[Kundërkomunizmi|antikomunizmi]] i tij i zjarrtë e bënë Guareschin një nga kritikët më të zjarrtë dhe të vendosur të Partisë Komuniste Italiane . Karikaturat e tij, të titulluara "I Verbër, i Shpejtë, Bindje Absolute", janë jashtëzakonisht të famshme. Ai tallte militantët komunistë, të cilët i quante ''me tre hundë.'' Ky përkufizim, megjithatë, zbatohej për këdo që nuk kishte mendim kritik dhe mendim të pavarur dhe thjesht ndiqte urdhrat e të tjerëve, të cilët i merrnin direktivat nga lart fjalë për fjalë, pavarësisht gabimeve të dukshme drejtshkrimore, të cilat më vonë u korrigjuan me frazën "Kundërurdhër, shokë!".{{Authority control}}
{{Citation |title=Urdhër i rishikuar, shokë! Frazë e botuar në *L'Unità*: 'Ne duhet t'i riarsimojmë shokët tanë insektet', përmban një gabim shtypi dhe prandaj duhet të lexohet: 'Ne duhet t'i riarsimojmë shokët tanë të paaftët'. |language=it}}
Për karikaturën e parë të famshme të shokut me tre vrima hunde, Togliatti e fyeu atë me nofkën "tre herë idiot shumëzuar me tre" dhe duke e përcaktuar atë si "njeriun më kretinoz në botë", gjatë një tubimi në La Spezia.<ref name="treccani" />{{Cite web|http://www.treccani.it/lingua_italiana/articoli/percorsi/percorsi_33.html|Le duecento parole di Guareschi}}</ref> Në përgjigje, Guareschi shkroi në ''Candido'' se e konsideronte atë një "njohje të lakmuar".
Në zgjedhjet politike të vitit 1948, Guareschi punoi për të mposhtur Frontin Demokratik Popullor (aleanca PCI- PSI ), të cilin në një histori ai e përcaktoi si "Fronti Demokratik i Deleve". Shumë [[Parulla|slogane]], të tilla si ''"Në sekretin e kabinës së votimit, Zoti të sheh, [[Josif Stalini|Stalini]] jo"'', dhe posteri me skeletin e një ushtari pas gardheve ruse, i cili thotë ''"100,000 të burgosur italianë nuk janë kthyer nga Rusia. Nënë, voto kundër tyre edhe për mua"'', u shpikën prej tij.<ref>{{Cite book |title=I comunisti mangiano i bambini La storia dello slogan politico |publisher=Vallardi |year=1994 |isbn=88-11-90425-0|language=it}}</ref>
Edhe pas fitores së [[Democrazia Cristiana|DC-së]] dhe aleatëve të saj, Guareschi sigurisht që nuk e uli stilolapsin: madje, ai kritikoi edhe Demokracinë Kristiane, e cila sipas mendimit të tij nuk ndiqte parimet nga të cilat ishte frymëzuar.
=== Gjyqet Einaudi dhe De Gasperi ===
Në vitin 1950, një karikaturë e botuar në ''Candido'' nr. 25 të datës 18 qershor, e vizatuar nga Carletto Manzoni, i kushtoi Guareschi-t, në atë kohë bashkëdrejtor i revistës javore, dënimin e tij të parë për shpifje ndaj [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës]], [[Luigi Einaudi]]<ref>Një reaksionar i palëkundur. Giovannino Guareschi vdiq pesëdhjetë vjet më parë. Shkrimtari italian më i përkthyer jashtë vendit u varros thuajse krejtësisht i vetëm.</ref>.Karikatura,<ref>Visionabile in: {{Cite book |title=Mondo Candido (1948-1951) |publisher=BUR Rizzoli |year=2020 |isbn=9788817107211 |page=384|language=it}}</ref>, e titulluar ''Al Quirinale'', përshkruante një rresht të dyfishtë shishesh me, në fund, figurën e një burri me shkop, si një oficer i madh që po inspekton dy radhë rojesh ("Rojët" ishte mbishkrimi i karikaturës). ''Candido'' kishte theksuar faktin se Einaudi, në etiketat e verës që prodhonte (një Nebbiolo), lejonte që të nxirrej në pah posti i tij publik si Kryetar Shteti. Shishja e verës, në fakt, mbante etiketën "Nebbiolo, vera e Presidentit". Kishte edhe karikatura të tjera, përveç asaj ''në Kuirinale'', si ajo e Giro d'Italia me moton «Dolli për Einaudin!», ose ajo e një burri të vogël me «shishen e Damokleut» në kokë.
I dënuar me tetë muaj burg, ekzekutimi i dënimit u pezullua pasi Guareschi kishte një precedent të pastër penal.
Më 15 prill 1954, Guareschi u dënua për shpifje nëpërmjet shtypit pas një ankese nga [[Alcide De Gasperi]], [[Kryeministri i Italisë|kreu i qeverisë]] për më shumë se shtatë vjet nga dhjetori 1945 deri në gusht 1953. Guareschi kishte marrë në zotërim dy letra që i atribuoheshin politikanit të Trentinos - por që më vonë u zbuluan se ishin të rreme - që datonin që nga viti 1944. Në njërën prej tyre, De Gasperi u kishte kërkuar aleatëve anglo-amerikanë të bombardonin qendrat nervore të kryeqytetit "për të thyer rezistencën e fundit morale të popullit romak" kundër fashistëve dhe pushtuesve gjermanë .
Edhe pse shumë kolegë - si Indro Montanelli, i cili iu drejtua Angelo Rizzoli- t, botuesit të ''Candido-s'' - ishin përpjekur në çdo mënyrë ta bindnin atë nga qëllimi i botimit të tyre, për Guareschi-n letrat - të cilat ai i kishte marrë nga Emilio De Toma, toger i dytë i Gardës Kombëtare Republikane të RSI-së<ref name="Avvenire">{{Cite web|title=Guareschi-De Gasperi, l'ombra dei servizi|url=https://www.avvenire.it/agora/pagine/guareschi-de-gasperi-l%27ombra-dei-servizi|language=it}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>- ishin autentike dhe për këtë arsye duhej të botoheshin. Përpara se t'i botonte, ai i kishte nënshtruar letrat një vlerësimi kaligrafik, duke u mbështetur në një autoritet në këtë çështje, Dr. Umberto Focaccia. Më 24 dhe 31 janar 1954 letrat u botuan në ''Candido'' . Në gjyq ai pretendoi se kishte vepruar me mirëbesim . Focaccia, një ekspert për të njëjtën Gjykatë të Milanos, deklaroi në gjykatë se kishte kryer një ''"krahasim të gjatë, të kujdesshëm dhe të përpiktë me shumë shkrime të tjera nga De Gasperi që ishin sigurisht autentike..."'', dhe më pas deklaroi ''"me ndërgjegje të plotë, se e njihte shkrimin e dorës së tekstit dhe nënshkrimin e përmendur më sipër si autentik nga De Gasperi"'', në lidhje me letrën e dytë, dhe se e njihte nënshkrimin në fund të letrës së parë si autentik gjithashtu. Nga pikëpamja e provave, ndërsa letra e parë ishte e shtypur dhe ishte vetëm e autografuar në nënshkrimin e saj, e dyta ishte tërësisht e autografuar, ishte datuar disa ditë pas të parës dhe ishte e lidhur ngushtë me të mëparshmen, edhe për sa i përket përmbajtjes. Fakti që, ndryshe nga dokumenti i parë, jo vetëm një nënshkrim ishte i verifikueshëm këtu, por një dorëshkrim tërësisht i shkruar me dorë, mund të kishte provuar fuqishëm, ose përkundrazi të kishte rrëzuar, tezat e Guareschi-t.
Nga ana e tij, burrështetasi i Trentinos, i cili fillimisht kishte dhënë gamën më të gjerë të mundshme të provave në lidhje me vërtetësinë e dokumenteve të kontestuara, më vonë i kundërshtoi vazhdimisht pretendimet e tij përmes avokatit të tij mbrojtës, Delitala. Sipas mendimit të avokatit penal, kjo nuk kishte kuptim.– ky ishte gurthemeli i gjyqit – të kryheshin vlerësime nga ekspertë mbi dokumentet. Delitala bëri gjithçka që ishte e mundur për të shmangur çdo verifikim të letrave: shumë më të rëndësishme, deklaroi avokati, ishin betimii vetë De Gasperit dhe provat - njëra prej të cilave ishte e qartë, tjetra, përkundrazi, e dyshimtë- të ofruara nga oficerët anglezë që kishin mbështetur tezën e burrështetasit demokrat të krishterë. ''Nëse Tribunali vërtet beson se nuk mund të bëjë pa të, atëherë mund ta bëjë këtë, por një vlerësim nga ekspertët'' - u lut Delitala, duke iu drejtuar "ndërgjegjes" së magjistratëve milanezë - ''gjithmonë mbart rrezikun e një gabimi nga ekspertët'', por mbi të gjitha avokati i De Gasperit kundërshtoi vlerësimin nga ekspertët për të shmangur vonesat në gjyqin që po zhvillohej me shpejtësi.
Nga ana tjetër, Guareschi argumentoi në mendimin e tij se qeveria britanike nuk e pëlqente atë për polemikat e tij mbi mosmarrëveshjen për [[Triestia|Triesten]] midis Italisë dhe [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] së [[Josip Broz Tito|Titos]] ; ai theksoi, ''ex adverso'', se De Gasperi ishte një aleat i vjetër dhe besnik i anglo-amerikanëve .
Gjykata e Milanos nuk u dha asnjë peshë këtyre përfundimeve dhe, ndërsa pranoi kërkesat e formuluara nga avokati i De Gasperit, as nuk tregoi kureshtje për dokumentet në dosje: i mohoi Guareschi-t të drejtën për të kryer vlerësimin e ekspertit kaligrafik dhe kimik; madje mohoi mundësinë e dëgjimit të dëshmive potencialisht të favorshme për shkrimtarin në lidhje me prejardhjen dhe besueshmërinë e dokumenteve që i atribuohen De Gasperit, duke përfshirë ato të njerëzve të afërt me vetë De Gasperin, siç është [[Giulio Andreotti]]<ref name="emiliani" />. Arsyetimi i trupit gjykues në lidhje me vlerësimet e ekspertëve ishte si më poshtë: «vlerësimet e kërkuara të ekspertëve kimikë dhe grafikë duken të jenë plotësisht të padobishme, pasi çështja është mjaftueshëm e mirëinformuar për qëllime vendimmarrjeje». Më 15 prill, Guareschi u dënua në shkallën e parë me dymbëdhjetë muaj burg. De Gasperi komentoi: «Edhe unë kam qenë në burg dhe Guareschi mund të shkojë atje». Ky i fundit nuk apeloi, pasi besonte se kishte pësuar një padrejtësi:
{{Citation |title=Jo, asnjë apel. Kjo nuk ka të bëjë me rrëzimin e një verdikti, por me një mënyrë jetese. (...) Unë e pranoj dënimin ashtu si do të pranoja një grusht në fytyrë: nuk më intereson të provoj se ishte i padrejtë. |language=it}}
Ai mori rrugën për në burg, ashtu siç, thotë vetë, kishte marrë rrugën për në kampin e përqendrimit sepse nuk donte të bashkëpunonte me fashizmin dhe nacionalsocializmin. Duke komentuar dënimin, Guareschi u mbështet në një citat nga Dante, ''"Dhe mënyra ende më ofendon"''.
Pas gjyqit të parë, një tjetër panel gjykues, i cili supozohej të vendoste për krimin e "falsifikimit", vendosi të shkatërronte corpus delicti, domethënë letrat origjinale. Pasi dënimi u bë i zbatueshëm, dënimit iu shtua edhe dënimi i mëparshëm i marrë në vitin 1950 për shpifje të Kryetarit të Shtetit.
Në vitin 2014, duke studiuar dokumentet e mbetura me eksperten Nicole Ciacco, historiani Mimmo Franzinelli arriti në përfundimin se letrat ishin me siguri falsifikime (edhe nëse Guareschi ndoshta u mashtrua prej tyre, siç u mashtrua edhe Focaccia<ref name="corriere">{{Cite web|url=http://www.treccani.it/lingua_italiana/articoli/percorsi/percorsi_33.html|title=Dyqind fjalët e Guareschit|language=sq}}</ref>). Kjo konfirmohet nga disa gabime të rënda: protokolli i treguar në letrën e 12 janarit 1944 (297/4/55) nuk korrespondonte me kriteret e protokollit të Sekretariatit të Shtetit të Vatikanit; koloneli anglez Bonham Carter dhe gjenerali britanik Harold Alexander kishin përjashtuar kategorikisht që ato letra kishin mbërritur ndonjëherë te anglezët; së fundmi, De Gasperi nuk kishte punuar më në Sekretariatin e Vatikanit që nga korriku i vitit 1943 dhe për këtë arsye është e pamundur që ai të ketë regjistruar letra në vitin 1944 <ref>{{Cite book |title=Bombardate Roma! |publisher=Mondadori |year=2014 |location=Milano|language=it}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bombardate Roma! Guareschi contro De Gasperi: uno scandalo della storia repubblicana |url=https://www.sissco.it/recensione-annale/bombardate-roma-guareschi-contro-de-gasperi-uno-scandalo-della-storia-repubblicana/|language=it}}</ref>.
Pas gjyqit, truri ideator i fushatës së shpifjes kundër De Gasperit dhe prodhimit të letrave të rreme u identifikua si Toger Enrico De Toma<ref name="Avvenire"/>, i cili arriti t'i shpëtonte arrestimit në nëntor 1954, duke ikur në Amerikën e Jugut nga aeroporti Orly në Paris.<ref>{{Cite book |title=Bombardate Roma! |publisher=Mondadori |year=2014 |location=Milano |pages=122-130|language=it}} De Toma fu quindi processato (in contumacia) ed assolto.</ref> De Gasperi vdiq po atë vit, menjëherë pas përfundimit të gjyqit të Guareschi-t.
Më 26 maj 1954, Guareschi u burgos në burgun San Francesco del Prato në [[Parma]]. Për sjellje të mirë, ai përfitoi nga lirimi me kusht për gjashtë muaj, me detyrimin për të banuar në shtëpinë e tij në Roncole di Busseto. Gjithmonë për qëndrueshmëri, ai refuzoi në çdo kohë të kërkonte [[Falja (ligj)|falje]] . Që nga lindja e Republikës, Guareschi ishte gazetari i parë dhe i vetëm italian që vuajti një dënim të plotë me burg për krimin e shpifjes përmes shtypit.<ref>{{Cite web|url=https://www.focus.it/cultura/storia/comunisti-mangiano-bambini-origine|title=I comunisti mangiano i bambini La storia dello slogan politico|language=sq|isbn=88-11-90425-0}}</ref>
Në vitin 1956, burgosja e tij në Parma i shënoi në trup e në shpirt. Gjendja e tij shëndetësore ishte përkeqësuar dhe ai filloi të kalonte periudha të gjata në Kurhaus në Cademario, [[Zvicra|Zvicër]], për trajtim. Më parë, Guareschi, gruaja dhe fëmijët e tij kishin qëndruar për disa vite, gjatë verës, në Alassio . <ref>{{Cite web |title=Guareschi in vacanza con i figli ad Alassio, 13 agosto 1953 |url=https://www.publifoto.net/rps/det.php?art_id=858&ord=iD&key=yes&page=1&RCCrps=SPIAGGIA&sogg=giovanni-guareschi|language=it}}</ref>
=== Pas Candidos ===
{{Citation |title=Ndërsa viti 2023 po afrohet drejt fundit, bëj një bilanc dhe kuptoj se, megjithëse unë jam vetëm dy vjet më i ri se gruaja ime, djali dhe vajza ime janë tani përkatësisht 32 dhe 35 vjet më të rinj se unë. Një situatë që, edhe vetëm dhjetë vjet më parë, ishte krejtësisht ndryshe. |language=it}}
Në vitin 1950, Guareschi humbi prindërit e tij, të cilët jetonin me të në Milano, vetëm dyzet ditë larg njëri-tjetrit<ref>{{Cite book |last=Gnocchi |first=Alessandro |url=https://archive.org/details/giovanninoguares0000gnoc |title=Giovannino Guareschi. Una storia italiana |publisher=Rizzoli |year=1998 |isbn=88-17-66088-4 |location=Milano |page=[https://archive.org/details/giovanninoguares0000gnoc/page/162 162]|language=it}}</ref>.Në vitin 1957 ai doli në pension si drejtor i ''Candido'', por mbeti kontribues në revistë.Në qershor të vitit 1961, ai pësoi një [[Pika në Zemër|atak në zemër]], nga i cili u shërua me vështirësi. Më 7 tetor të të njëjtit vit, u publikua filmi i katërt i serisë së famshme Don Camillo: ''Don Camillo monsignore...'' ''ma non troppo'' . Filmi u prodhua nga Cineriz me Angelo Rizzoli, i cili ishte gjithashtu redaktor i ''Candido'' . Shkrimtari e gjykoi skenarin si shumë larg frymës së romanit. Pasoi një diskutim i ashpër me Rizzoli-n. Mosmarrëveshja nuk u zgjidh: prandaj Guareschi vendosi ta ndërpresë përfundimisht bashkëpunimin e tij me ''Candido-n'' . Më pas, Rizzoli e mbylli javoren. Mungesa e angazhimit ndaj menaxhimit dhe nostalgjia për atdheun e tij e çuan atë të kthehej në qytetin e tij të lindjes: ai hapi një bar në Roncole. Në vitin 1964, ai e zgjeroi biznesin duke shtuar një restorant në bar<ref>{{Cite book |last=Gulisano |first=Paolo |title=Quel cristiano di Guareschi. Un profilo del creatore di ''Don Camillo'' |publisher=Ancora Editrice |year=2008 |location=Milano|language=it}}</ref>.
Pas mbylljes së revistës së tij javore, Guareschi pati vështirësi në gjetjen e bashkëpunëtorëve të rinj. Vetëm Nino Nutrizio, redaktor i gazetës milaneze të pasdites <nowiki><i id="mwAfw">La Notte</i></nowiki>, doli përpara. Guareschi iu përgjigj pozitivisht ofertës së tij të punës:
{{Citation |title=Unë e konsideroj *La Notte* bastionin e fundit të mbetur të rezistencës në territorin e armikut, dhe shpresoj, si italian, si gazetar dhe si mik, që do të vazhdoni të rezistoni ndaj 'çlirimtarëve' të Milanos. |language=it}}
Ai gjithashtu pranoi propozimin për të bashkëpunuar me të përjavshmen ''Oggi'', ku mbajti një rubrikë kritike televizive të titulluar "Telecorrierino delle famiglie" (1962-1966)<ref>{{Cite web |date=3 dhjetor 2009 |title=L'enciclopedia della critica tv. In libreria "La coscienza di Mike" (Mursia) |url=http://affaritaliani.libero.it/entertainment/l_enciclopedia_critica_tv031209.html |language=it }}{{Lidhje e vdekur}}</ref>. Nga viti 1963 ai filloi të bashkëpunonte me ''Il Borghese'' të Mario Tedeschi -t me vizatime dhe artikuj.
Në të njëjtat vite, [[Xhovani XXIII|Papa Gjoni XXIII]] i kërkoi Guareschi-t të bashkëpunonte në hartimin e Katekizmit të ri të Kishës Katolike . Guareschi me mirësjellje e refuzoi ftesën, duke mos e konsideruar veten të denjë për një nder të tillë . Ai mori një qëndrim radikal kundërshtimi ndaj qeverive të qendrës së majtë, ose ndaj asaj aleance midis DC dhe PSI të quajtur qendra e majtë "organike" e cila, duke filluar nga mesi i [[Vitet 1960|viteve gjashtëdhjetë]], do të formësonte politikën italiane për më shumë se njëzet vjet.
Në vitin 1963, Guareschi realizoi filmin ''La rabbia'' me ndihmën e Gianna Preda, kryeredaktore e revistës javore ''Il Borghese'' . Vepra u nda në dy pjesë: e para e redaktuar nga [[Pier Paolo Pasolini]], e dyta nga vetë Guareschi. Një film shumë i veçantë, ishte në thelb një dokumentar bardh e zi, i redaktuar me materiale arkivore nga lajmet dhe fotografitë mbi një pyetje specifike: «Pse jeta jonë dominohet nga pakënaqësia, nga ankthi, nga frika e luftës, nga lufta?». Filmi u përfshi menjëherë në polemika, Pasolini tërhoqi firmën e tij, filmi u hoq shpejt nga qarkullimi dhe më pas u harrua për dekada. Guareschi komentoi: «Nëse do të isha bërë budalla, ata do të ishin siguruar që t'ua tregonin atë film pinguinëve në Alaskë».
Në vitin 1965 ai u nominua për [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimin Nobel për Letërsi]] së bashku me Alberto Moravian dhe Giuseppe Ungaretti<ref>{{Cite web |title=10 dicembre 1965. Guareschi in corsa per il Nobel |url=https://www.igiornidiparma.it/10-11-1965-guareschi-in-corsa-per-il-nobel/|language=sqit}}</ref>.
=== Zhdukja ===
Në vitin 1968, Giorgio Pisano i ofroi përsëri drejtimin e filmit ''Candido'', por përpara se të fillonte përsëri, ai vdiq papritur, në moshën gjashtëdhjetë vjeç, mëngjesin e 22 korrikut, ndërsa ndodhej në rezidencën e tij verore në Cervia, për shkak të një [[Pika në Zemër|ataku të dytë fatal në zemër]] . Funerali<ref>{{Cite web |last=Cesare Zilocchi |date=22 korrik 2018 |title=il Funerale di Guareschi raccontato da un grande cronista Piacentino |url=https://www.ilpiacenza.it/blog/piacenza-nostra/il-funerale-di-guareschi-raccontato-da-un-grande-cronista-piacentino.html|language=it}}</ref>, i cili u zhvillua me arkivolin të mbështjellë me flamurin monarkik me stemën e [[Shtëpia e Savojës|Shtëpisë së Savojës]], u braktis nga autoritetet e botës politike dhe intelektuale, me përjashtim të Angelo Tonna-s, kryetarit socialist të Fontanelle di Roccabianca, qytetit të lindjes së Guareschi-t. Gruaja e tij Ennia nuk kishte dëshirë të merrte pjesë dhe ata që i dhanë nderimet e fundit ishin fëmijët e tij Alberto dhe Carlotta (1943-2015) me miq nga fshati dhe disa njerëz të njohur: drejtori i ''Gazzetta di Parma'' Baldassarre Molossi, Giovanni Mosca, Carlo Manzoni, Nino Nutrizio, Enzo Biagi, Enzo Ferrari . Edhe media e përbuzi Guareschi-n, një nga shkrimtarët italianë më të lexuar në botë. RAI i kushtoi disa sekonda atij, gazetat i lanë lajmet dhe raportet në faqet e brendshme, ndërsa ''l'Unità'' u dallua për një koment helmues, duke shkruar për "perëndimin melankolik të shkrimtarit që nuk lindi kurrë". I vetmi zë kundër rrymës ishte ''Gazzetta di Parma'', e cila foli për një "Itali të vogël dhe të ndyrë". Guareschi është varrosur në varrezat Roncole Verdi .<ref>{{Cite web |title=Quel mitico, indimenticabile Giovannino |url=https://www.ana.it/page/quel-mitico-indimenticabile-giovannino1902 |language=it}}</ref>
== Privatësia ==
=== Martesa dhe fëmijët ===
Ai ishte i martuar me Ennia Pallini nga [[1940|viti 1940]] deri në vdekjen e tij; me të pati dy fëmijë, Alberto (1940) dhe Carlotta (1943-2015). Alberto Guareschi është drejtor i «Centro Studi Giovannino Guareschi» dhe menaxhon arkivin historik të babait të tij<ref>{{Cite web |date=5 nëntor 2017 |title=Il figlio di Guareschi: vi racconto i segreti di Don Camillo e Peppone |url=https://culture.globalist.it/senza-categoria/2017/11/05/il-figlio-di-guareschi-vi-racconto-i-segreti-di-don-camillo-e-peppone/ |language=it}}</ref>.
Në vitin 1934, ai pati një djalë, Giuliano Montagna, të cilin nuk pranoi ta njihte. Atësia e tij u njoh në vitin 2008 nga Gjykata e Parmës, pas një testi [[ADN|ADN-je]] . Giuliano Montagna Guareschi ndërroi jetë në vitin 2011, pasi kishte jetuar në Australi që nga viti 1962.
=== Politikë dhe fe ===
Një [[Kisha Katolike Romake|katolik]] praktikues, ai ishte veçanërisht kritik ndaj inovacioneve të [[Këshilli i dytë Vatikanor|Koncilit të Dytë të Vatikanit]] . [[Konservatizmi|Një konservator]] në politikë (ironikisht e quante veten " reaksionar "), Guareschi ishte mbrojtës i traditës fetare të krishterë dhe armik i politikave [[Komunizmi|komuniste]] dhe [[Socializmi|socialiste]], duke mbështetur iniciativën private dhe monarkinë.
== ''Bota e Vogël,'' Don Camillo dhe Peppone ==
=== Botë e Vogël ===
Guareschi njihet nga publiku i gjerë mbi të gjitha si autori i 347 historive të vendosura në ''Botën e Vogël'', një realitet shoqëror që identifikohet në qytetin e shpikur të Ponterattos, një qytet i vogël [[Emilia-Romanja|në Emilia]], ngjarjet e të cilit rrëfehen në periudhën e pasluftës dhe shohin si protagonistë dy miq-armiq: priftin e famullisë Don Camillo dhe [[Kryetari i Bashkisë|kryetarin]] [[Komunizmi|komunist]] të bashkisë Peppone .<ref>{{Cite web |date=19 prill 2021 |title=Brescello e "Il piccolo mondo" di Guareschi: così Don Camillo e Peppone sono diventati una favola vera |url=https://www.repubblica.it/dossier/cronaca/turismo-2021/2021/04/19/news/brescello_e_il_piccolo_mondo_di_guareschi_cosi_don_camillo_e_peppone_sono_diventati_una_favola_vera-296435546/ |language=it}}</ref>
Historitë ndjekin ngjarjet e të dyve nga një perspektivë politike dhe fetare, por me një sens të dukshëm satirik dhe kritik social. Karakteristika e historive është se midis të dyve nuk ka kurrë fitues dhe humbës, por njerëzimi dhe arsyeja e shëndoshë mbizotërojnë gjithmonë <ref>{{Cite web |title=Evento - Intervento IL “MONDO PICCOLO” DI GIOVANNINO GUARESCHI. LETTURE E DIALOGO al Meeting Rimini |url=https://www.meetingrimini.org/eventi-totale/il-mondo-piccolo-di-giovannino-guareschi-letture-e-dialogo/ |language=it}}</ref>
Tregimet, të botuara në të përjavshmen <nowiki><i id="mwAnI">Candido,</i></nowiki> si dhe në gazeta e revista të tjera, u mblodhën më vonë në tetë libra, vetëm tre të parët e të cilëve u botuan ndërsa Guareschi ishte ende gjallë.
=== Don Camillo ===
{{Blockquote|Sepse, sipas pikëpamjes sime themelore, 'hundëzat e treta' ka një funksion që është krejtësisht i pavarur nga dy të tjerat: ajo vepron si dalje, duke mbajtur trurin të pastër nga materia gri, ndërkohë që lejon udhëzimet e partisë të arrijnë në tru – udhëzime që, në fakt, synojnë të zëvendësojnë trurin. Siç mund ta shohim, ky tru tani i përket një shekulli tjetër.|''Candido'', 14–15 prill 1947}}"Urdhër i ri shokë! Fjalia e botuar në gazetën Unita: 'Duhet të bëjmë punë riedukuese me shokët insektë', përmban një gabim shtypi dhe prandaj duhet lexuar: 'Duhet të bëjmë punë riedukuese me shokët e paaftë'."
'''Don Camillo''' është një personazh i krijuar nga Guareschi, si [[Protagonisti|protagonist]] i tregimeve në serinë ''Mondo Piccolo'' në një seri tregimesh në të cilat ai është famullitari i një fshati të vogël në brigjet e lumit [[Lumi Po|Po]] (Brescello, në provincën e Reggio Emilia, i zgjedhur pas shumë inspektimeve të vendit dhe konsideratave të kujdesshme si vendi më i përshtatshëm për filmin, nga regjisori Julien Duvivier - dhe komuna aty pranë e Boretto - ku u xhiruan disa skena, megjithëse Don Camillo prezantohet nga autori në tregimin e parë si " kryeprifti i Ponterattos "), një mjedis që Guareschi e përcakton ''Mondo Piccolo'', idealisht paradigmatik i realitetit rural të Italisë së pasluftës .
Personazhi u bë shumë i njohur për publikun e gjerë, i cili e identifikoi atë me aktorin [[Fernandel|Fernadel]], i cili luajti rolin e priftit në pesë filma.
=== Peppone ===
"Jo, asnjë Apel. Këtu nuk bëhet fjalë për të ndryshuar një vendim gjykate, por një zakon. (...) E pranoj dënimin ashtu siç do të pranoja një grusht turinjve: nuk më intereson të vërtetoj se më është dhënë pa të drejtë."
'''Giuseppe Bottazzi''', me nofkën '''Peppone''', është një personazh i krijuar nga Guareschi, i cili luan rolin e armikut dhe mikut të Don Camillo -s. Peppone është një [[Komunizmi|komunist]] i bindur dhe është [[Kryetari i Bashkisë|kryetari]] i bashkisë së qytetit të vogël të Ponteratto-s . Për ta krijuar atë, shkrimtari italian u frymëzua nga figura e sindikalistit Giovanni Faraboli <ref>{{Cite web |title=Giovannino Guareschi su santiebeati.it |url=https://www.santiebeati.it/dettaglio/95050 |language=it}}</ref> .
Në versionet filmike, përkrah Fernandel si Don Camillo, Gino Cervi luajti rolin e kryetarit të bashkisë.
=== Në kinema ===
Ekzistojnë gjithashtu shtatë adaptime filmike të historive, nga të cilat pesë të parat (me [[Fernandel|Fernandelin]] si Don Camillo dhe Gino Cervin si kryetarin e bashkisë) patën shumë sukses.
Pesë filmat e parë (që paraqesin qytetin imagjinar të Ponterattos, të përshkruar nga Guareschi, të identifikuar në komunën emiliane të Brescellos ), të prodhuar nga kompania e prodhimit Cineriz dhe me [[Fernandel]] në rolin e Don Camillo janë:
* ''Don Camillo'' (me regji nga Julien Duvivier, 1952)
* ''Kthimi i Don Camillo-s'' (me regji nga Julien Duvivier, 1953)
* ''Don Camillo dhe Peppone i Nderuar'' (me regji nga Carmine Gallone, 1955)
* ''Don Camillo, Monsignor... por jo shumë'' (me regji nga Carmine Gallone, 1961)
* ''Shoku Don Camillo'' (drejtuar nga Luigi Comencini, 1965)
Në [[1970|vitin 1970,]] filluan xhirimet e filmit ''“Don Camillo ei giovani d'oggi”'', por filmi nuk u përfundua kurrë për shkak të sëmundjes së Fernandel, e cila më vonë rezultoi fatale.
Më vonë u realizuan edhe dy filma të tjerë:
* “Don Camillo dhe të Rinjtë e Sotëm” (1972) u realizua me Gastone Moschin në rolin e Don Camillo dhe Lionel Stander në atë të Peppones.
* Një ''[[Rixhirimi|ribërje]]'' u filmua më në fund në vitin 1983, me titull <nowiki><i id="mwAr8">Don Camillo</i></nowiki> ''(Bota e Don Camillo-s)'', me [[Terence Hill]] në rolin e ripërtërirë të priftit luftarak dhe Colin Blakely si homologun e tij komunist.
=== Përshtatjet televizive ===
* Midis serialeve të shumta televizive të bazuara në tregimet e Guareschi-t, ia vlen të përmendet ai i prodhuar nga [[BBC]] angleze në [[1981|vitin 1981]] me titull ''Bota e Vogël e Don Camillo-s'' .
== Guareschi dhe politika ==
"Duke arritur në fund të vitit 1963, bëj llogaritë dhe vërej se, ndërsa unë vazhdoj të kem vetëm dy vjet më pak se gruaja ime, djali im dhe vajza ime kanë arritur të kenë respektivisht 32 dhe 35 vjet më pak se unë. Një gjë që, qoftë edhe vetëm dhjetë vjet më parë, ishte krejtësisht ndryshe."
Guareschi argumentoi kundër politikës ekonomike republikane, e cila sipas tij ishte tepër statiste, duke mbrojtur pozicionet ekonomike të bazuara në iniciativën private, në kundërshtim me idetë më të përhapura mbi këtë çështje në [[Democrazia Cristiana|Demokracinë Kristiane]], dhe në përgjithësi duke sulmuar përhapjen gjithnjë e në rritje të konformizmit në shoqërinë italiane, duke parashikuar me kalimin e viteve kritika të caktuara të lëvizjes së vitit 1968 .
Në vitet e tij të fundit, ato të bashkëpunimit të tij me Il ''Borghese'', Guareschi kritikoi risitë fetare të prezantuara nga [[Këshilli i dytë Vatikanor|Koncili i Dytë i Vatikanit]] (duke mbrojtur Meshën Latine ) dhe progresivizmin fetar në përgjithësi, duke mbrojtur traditën katolike nga ajo që ai ironikisht e quajti " ''de-Pacellizim'' ", duke iu referuar de-stalinizimit sovjetik dhe [[Piu XII|Papa Pius XII]], i lindur Eugenio Pacelli. Përsëri nga faqet e Il ''Borghese,'' Guareschi nisi kritika të ashpra ndaj Amintore Fanfani, [[Aldo Moro]] dhe DC në përgjithësi, duke i akuzuar ata për bashkëpunim me të majtën. Komediani kritikoi në mënyrë të barabartë kulturën e komunizmit sovjetik dhe atë të [[Konsumizmi|konsumizmit]] të tepruar kapitalist amerikan, ndërsa përkundrazi ai vlerësoi "Kishën martire", domethënë Kishën e Evropës Lindore, viktimë e persekutimit komunist, duke shprehur admirim të madh për Kardinalin hungarez József Mindszenty dhe duke tërhequr kritika të shumta nga katolikët militantë, duke përfshirë edhe për gjykime ironikisht negative mbi autoritetet e larta të hierarkisë kishtare.
[[Skeda:Targa_ricordo_Guareschi.JPG|parapamje|Pllakë përkujtimore në qendër të [[Parma|Parmës]]]]
Nuk ka dyshim se ai duhej të duronte, nga njëra anë, izolimin e parashikueshëm të së majtës, duke pasur parasysh armiqësinë e tij të deklaruar ndaj ideve dhe vizionit politik të Partisë Komuniste; nga ana tjetër, ka një mungesë të qartë njohjeje edhe nga ata, shkrimet e të cilëve ai i kishte favorizuar kaq shpesh: centrizmi katolik, i përfaqësuar në Itali nga Demokratët e Krishterë. Marrëdhënia e tij me fashizmin ishte po aq e paqëndrueshme dhe e diskutueshme; menaxhimi i një platforme [[Satira|satirike]] nën një regjim autoritar që [[Censurimi|censuronte]] çdo formë shprehjeje ka të ngjarë të kishte kërkuar një lojë delikate kompromise për të mbijetuar.
Nga mërgimi, Umberto II i Savojës i dha atij nderin e Oficerit të Madh të Kurorës së Italisë .
== Citate rreth Guareschi-t ==
{{Blockquote|Për një kohë, emri i Giovanni Guareschi-t ishte burim polemikash jo vetëm në peizazhin politik dhe social të periudhës pas-luftës, por edhe në qarqet letrare, ku ai ra, të paktën pjesërisht, viktimë e syllogizmit të marrë se një shkrimtar i djathtë—e lëre më një fashist—nuk mund të jetë kurrë 'i madh', as të meritojë të merret seriozisht. [...] Guareschi është ndoshta një tregimtar shumë më i mirë në romanet e tij dhe në veprat e tij me humor të vërtetë, të cilat gjithmonë kanë atë nuancë pasioni dhe serioziteti që i mbush me një 'melankoli hyjnore' lirike.|[[Giorgio Barberi Squarotti]]}}
{{Blockquote|Per rimanere [[libertà|liberi]] bisogna, a un bel momento, prendere senza esitare la via della prigione.|Giovannino Guareschi<ref>Da No, niente appello, Candido, 23 aprile 1954.</ref>}}"Emri i Giovanni Guareschi-t ka qenë, për disa kohë, një mollë sherri jo vetëm në ngjarjet politike dhe në zakonet e pasluftës, por edhe për sa i përket bisedës mbi letërsinë. Ai ra viktimë, të paktën pjesërisht, në këtë fushën e fundit, prej një silogjizmi budalla se një shkrimtar i djathtë, e lëre më pastaj një fashist, nuk mund të jetë kurrë i «madh», e as që meriton të merret parasysh. [...] Guareschi, mbase është rrëfyes shumë më i mirë në romanet dhe në faqet hapur humoristike, të cilat kanë gjithmonë atë notë pasioni dhe serioziteti që sjell brenda tyre «melankolinë hyjnore» lirike."
(Giorgo Barberi Squarotti)
== Vepra ==
=== Seria ''"Bota e Vogël"'' ===
* ''Një Botë e Vogël. Don Camillo'', Milano, Rizzoli, 1948.
* ''Një botë e vogël. Don Camillo dhe kopeja e tij'', Milano, Rizzoli, 1953.
* ''Një botë e vogël. Don Camillo, Shoqëruesi'', Milano, Rizzoli, 1963.
* ''Një botë e vogël. Don Camillo dhe të rinjtë e sotëm'', Milano, Rizzoli, 1969.
* ''Njerëz si kjo - Një botë e vogël'', Milano, Rizzoli, 1980.
* ''Spumarino i zbehtë . Bota e Vogël'', Milano, Rizzoli, 1981.
* ''Imigranti i Dhjetë i Paligjshëm . Një Botë e Vogël Borgjeze'', Milano, Rizzoli, 1982.
* ''Ne të Boscaccio-s . Një botë e vogël borgjeze'', Milano, Rizzoli, 1983, ISBN 88-17-65402-7 .
* ''Viti i Don Camillo-s'', Milano, Rizzoli, Prill 1986, ISBN 88-17-65351-9 .
* ''The Breviary of Don Camillo'', redaktuar nga Alessandro Pronzato, Milan, Rizzoli, 1994, ISBN 88-17-66329-8 .
* ''Përshëndetje Don Camillo'', Milano, Rizzoli, 1996, ISBN 88-17-66062-0
* ''Don Camillo dhe Don Chichì (Don Camillo dhe të rinjtë e sotëm)'', Milano, Rizzoli, 1996, ISBN 88-17-66407-3 . [botim i plotë i ''Don Camillo dhe të rinjtë e sotëm'' ]
* {{Cite book |title=Don Camillo della Bassa |publisher=Rizzoli |year=1997 |isbn= |location=Milano |language=it}} [përmban koleksionet ''People Like This'' dhe ''The Pale Spumarino'' ]
* {{Cite book |title=Piccolo mondo borghese |publisher=Rizzoli |year=1998 |location=Milano |language=it}} [përmban koleksionet ''Klandestini i Dhjetë'' dhe ''Ne i Boscaccio-s'' ]
* ''I gjithë Don Camillo. Një botë e vogël'', 3 vëllime, Milan, Rizzoli, 1998, ISBN 88-17-68005-2 .
* ''Don Camillo. Ungjilli i të thjeshtës. 12 tregime nga Giovannino Guareschi me koment nga Giacomo Biffi, Giovanni Lugaresi, Giorgio Torelli, Alessandro Gnocchi dhe Mario Palmaro'', Milano, Ancora, 1999, ISBN 88-7610-771-1 .
* ''Më jep dorën, Don Camillo. Teologjia sipas Peppone. 14 tregime nga Giovannino Guareschi me komente nga Michele Brambilla, Giovanni Lotto, Giovanni Lugaresi, Alessandro Maggiolini, Giorgio Torelli, Alessandro Gnocchi dhe Mario Palmaro'' . Milano, Ankora, 2000, ISBN 88-7610-870-X .
* ''Don Camillo dhe Peppone'', Collana Firme Oro n.5, Milano, Rizzoli, 2007, ISBN 978-88-486-0355-3 . [Përmban: ''Don Camillo'', ''Don Camillo dhe kopeja e tij'', ''shoqëruesi i Don Camillo'', ''Don Camillo dhe Don Chichi'' ]
=== Vepra të tjera ===
''[[Zbulimi i Milanos]]'', Milano, Rizzoli, 1941.
* ''[[Fat i quajtur Klotilde]]. Një roman dashurie dhe aventure me një devijim të rëndësishëm i cili, megjithëse me natyrë personale, përshtatet në mënyrë të shkëlqyer në rrëfim dhe e forcon atë, duke e bërë edhe më të larmishëm dhe interesant'', Milano, Rizzoli, 1941.
* ''[[Burri në internat]]. Një roman argëtues'', Milano, Rizzoli, 1944.
* ''[[Tregimi i Krishtlindjeve]]'', Milano, Edizioni Riunite, 1946.
* ''[[Italia e Përkohshme. Albumi i pasluftës]]'', Milano, Rizzoli, 1947.
* ''[[Varia]]''. Tregime të përziera, të vjetra e të reja'', Milano, Rizzoli, 1948.''
* ''[[Diario Clandestino|Diario clandestino, 1943–1945]]'', Milano, Rizzoli, 1949.
* ''[[Corrierino delle famiglie]]'', Milano, Rizzoli, 1954.
* ''[[La calda estate di Gigino Pestifero]]'', Bologna, Il borgo, 1967.
* ''[[Vita in famiglia]]'', Milan, Rizzoli, 1968.
* ''L'Italia in graticola'', Milan, Edizioni del Borghese, 1968
* ''[[Osservazioni di uno qualunque]]'', Milano, Rizzoli, 1988. ISBN 88-17-65454-X
* ''[[Ritorno alla base]]'', Milano, Rizzoli, 1989. ISBN 88-17-65439-6
** ''Kush Ëndërron Për Gërania të Reja? "Autobiografia"'', e redaktuar nga Alberto dhe Carlotta Guareschi, Milano, Rizzoli, 1993.
** ''[[Jeta me Gio]] Jeta në Familje & Tregime të Tjera'', Milano, Rizzoli, 1995. ISBN 88-17-66406-5
** ''Vetëm për argëtim. Shënime fotografike nga Giovannino Guareschi. Fotografitë e tij nga viti 1934 deri në 1952'', redaktuar nga C. Guareschi, Milano, Rizzoli, 2000.
** ''Kujdes nga ata të dy'', Milano, Ghisetti e Corvi, 2000. ISBN 88-8013-671-2
** ''Zi e bardhë. Giovannino Guareschi në Parma, 1929–1938'', Milano, Rizzoli, 2001, ISBN 88-17-86889-2; Milano, BUR, 2019.
** ''Vajza e Marshallit. Nga Lambrate në Kremlin: dashuri, spiunazh, histori, gjeografi, UPIM dhe BRSS, një foto-komiks nga Candido'', Milano, Rizzoli, 2002. ISBN 88-17-87129-X
** ''Baffo rrëfen'', Milano, Rizzoli, 2004. ISBN 88-17-00359-X
** ''Chico dhe tregime të tjera'', Parma, Monte Università Parma, 2004.
** ''Guareschi në 'Corriere' 1940–1942'', Redaktuar nga Angelo Varni, Milano, Fondazione Corriere della Sera, 2007 [korespondencë me redaktorin e [[Corriere della Sera]] [[Aldo Borelli]]].
** ''Caffè antico'', Alpignano, Tallone, 2008.
**
=== Vepra të plota ===
* {{Cite book |title=Fantasie della bionda. Scene da un romanzo all'antica |publisher=Rizzoli |year=1995 |isbn=978-88-176-6479-0 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Milano 1947-1949: Guareschi e la Radio |publisher=Rizzoli |year=2007 |isbn=978-88-170-1950-7 |location=Milano |language=it}}
* ''Il grande diario. Giovannino cronista del lager. 1943-1945'', Milano, Rizzoli, 2008, ISBN 978-88-17-01997-2.
* ''L'opera grafica. 1925-1968'', a cura di G. Casamatti, Milano, Rizzoli, 2008, ISBN 978-88-17-02725-0.
* ''La famiglia Guareschi. Racconti di una famiglia qualunque 1939-1952. Vol. 1'', Milano, Rizzoli, 2010, ISBN 978-88-17-04558-2.
* ''La famiglia Guareschi. Racconti di una famiglia qualunque 1953-1968. Vol. 2'', Milano, Rizzoli, 2011, ISBN 978-88-17-05327-3.
* {{Cite book |title=Don Camillo e Peppone |publisher=Rizzoli |year=2011 |isbn=978-88-586-1736-6 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=I Racconti di Nonno Baffi |publisher=Rizzoli |year=2012 |isbn=978-88-586-3684-8 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=L'umorismo di Giovannino senza baffi |publisher=Rizzoli |year=2013 |isbn=978-88-170-6437-8 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Il dottor Mabuse. Il primo fumetto pubblicato sul «Bertoldo» nel 1937. Una favola contro le dittature |publisher=Libreria Ticinum |year=2018 |isbn=978-88-995-7446-8 |language=it}}
* {{Cite book |title=Giovannino nei lager |publisher=Rizzoli |year=2018 |isbn=978-88-170-6997-7 |location=Milano |language=it}} [include: ''Favola di Natale'', ''Diario clandestino'', ''Ritorno alla base'']
==== Përmbledhje shkrimesh mbi ''Kandidin'' ====
* {{Cite book |title=Mondo Candido 1946-1948 |publisher=Rizzoli |year=1991 |isbn=978-88-171-1176-8 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Mondo Candido 1948-1951 |publisher=Rizzoli |year=1992 |isbn=978-88-171-1061-7 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Mondo Candido 1951-1953 |publisher=Rizzoli |year=1997 |isbn=978-88-176-6408-0 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Mondo Candido 1953-1958 |publisher=Rizzoli |year=2003 |isbn=978-88-170-1486-1 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Mondo Candido 1958-1960 |publisher=Rizzoli |year=2006 |isbn=978-88-170-2851-6 |location=Milano |language=it}}
== Programet e radios Rai ==
* ''Zotërinj, hyni në gjykatë!'' (gjyq javor në radio me jurinë popullore të radios), 1948.
== Filmografia ==
* ''Zemërimi'' (film i vitit 1963 në dy pjesë: njëri i drejtuar nga Guareschi, tjetri nga [[Pier Paolo Pasolini]] )
* ''Giovannino Guareschi - Nuk do të vdes edhe nëse më vrasin'' (drama Rai 2025 me protagonist Giuseppe Zeno )
"Për të ndërtuar biografinë qytetare të Guareschi-t duhet të njohim tri paradokset e tij: pas dy vitesh në kampet naziste të përqendrimit, ai u konsiderua si fashist; pasi fitoi betejën në vitin '48, duke mbështetur partinë Demokracia Kristiane të De Gasperi-t, përfundoi në burg për shkak të padisë së po këtij De Gasperi-t; pasi i humanizoi komunistët, themeloi javoren më efikase në luftën kundër komunizmit dhe aty shkroi librin e parë të zi të komunizmit."
(Marcello Veneziani, Parathënie e librit të Marco Ferrazzoli-t, "Jo vetëm Don Camillo", shtëpia botuese L'uomo libero.){{Div col}}
*''[[La scoperta di Milano]]'', Milano, Rizzoli, 1941.
*''[[Il destino si chiama Clotilde]]. Romanzo d'amore e di avventura con un'importante digressione la quale, per quanto d'indole personale, si innesta mirabilmente nella vicenda e la corrobora rendendola vieppiù varia e interessante'', Milano, Rizzoli, 1941.
*''[[Il marito in collegio]]. Romanzo ameno'', Milano, Rizzoli, 1944.
*''[[La Favola di Natale]]'', Milano, Edizioni Riunite, 1946.
*''[[Italia provvisoria. Album del dopoguerra]]'', Milano, Rizzoli, 1947.
*''[[Lo zibaldino]]. Storie assortite vecchie e nuove'', Milano, Rizzoli, 1948.
*''[[Diario Clandestino|Diario clandestino, 1943-1945]]'', Milano, Rizzoli, 1949.
*''[[Corrierino delle famiglie]]'', Milano, Rizzoli, 1954.
*''[[La calda estate di Gigino Pestifero]]'', Bologna, Il borgo, 1967.
*''[[Vita in famiglia]]'', Milano, Rizzoli, 1968.
*''L'Italia in graticola'', Milano, Edizioni del Borghese, 1968
*''[[Osservazioni di uno qualunque]]'', Milano, Rizzoli, 1988. ISBN 88-17-65454-X
*''[[Ritorno alla base]]'', Milano, Rizzoli, 1989. ISBN 88-17-65439-6
*''Chi sogna nuovi gerani? "Autobiografia"'', a cura di Alberto e Carlotta Guareschi, Milano, Rizzoli, 1993.
*''[[Vita con Gio']]. Vita in famiglia & altri racconti'', Milano, Rizzoli, 1995. ISBN 88-17-66406-5
*''Un po' per gioco. Fotoappunti di Giovannino Guareschi. Le sue fotografie dal 1934 al 1952'', a cura di C. Guareschi, Milano, Rizzoli, 2000.
*''Attenti a quei due'', Milano, Ghisetti e Corvi, 2000. ISBN 88-8013-671-2
*''Bianco e Nero. Giovannino Guareschi a Parma, 1929-1938'', Milano, Rizzoli, 2001, ISBN 88-17-86889-2; Milano, BUR, 2019.
*''La figlia del maresciallo. Da Lambrate al Cremlino: amore, spionaggio, storia, geografia, UPIM e URSS, Fotofumetto di Candido'', Milano, Rizzoli, 2002. ISBN 88-17-87129-X
*''Baffo racconta'', Milano, Rizzoli, 2004. ISBN 88-17-00359-X
*''Chico e altri racconti'', Parma, Monte Università Parma, 2004.
*''Guareschi al «Corriere» 1940-1942'', A cura di Angelo Varni, Milano, Fondazione Corriere della Sera, 2007 [carteggio con il direttore del [[Corriere della Sera]] [[Aldo Borelli]]].
*''Caffè antico'', Alpignano, Tallone, 2008.
* {{Cite book |title=La donna elefante. Elogio del correttore di bozze |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2014 |isbn=978-88-976-0872-1 |location=Milano |language=it}}
*''L'umorismo''<nowiki>, Poschiavo, L'ora d'oro, 2015, ISBN 978-88-941233-0-2.</nowiki>
* {{Cite book |title=Per scrivere t'amo ci vuole l'apostrofo? |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2016 |isbn=978-88-992-3442-3 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Per chi votare |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2018 |isbn=978-88-992-3499-7 |location=Milano |language=it}}
{{Div col end}}
== Shënime ==
{{Div col}}
*''[[La scoperta di Milano]]'', Milano, Rizzoli, 1941.
*''[[Il destino si chiama Clotilde]]. Romanzo d'amore e di avventura con un'importante digressione la quale, per quanto d'indole personale, si innesta mirabilmente nella vicenda e la corrobora rendendola vieppiù varia e interessante'', Milano, Rizzoli, 1941.
*''[[Il marito in collegio]]. Romanzo ameno'', Milano, Rizzoli, 1944.
*''[[La Favola di Natale]]'', Milano, Edizioni Riunite, 1946.
*''[[Italia provvisoria. Album del dopoguerra]]'', Milano, Rizzoli, 1947.
*''[[Lo zibaldino]]. Storie assortite vecchie e nuove'', Milano, Rizzoli, 1948.
*''[[Diario Clandestino|Diario clandestino, 1943-1945]]'', Milano, Rizzoli, 1949.
*''[[Corrierino delle famiglie]]'', Milano, Rizzoli, 1954.
*''[[La calda estate di Gigino Pestifero]]'', Bologna, Il borgo, 1967.
*''[[Vita in famiglia]]'', Milano, Rizzoli, 1968.
*''L'Italia in graticola'', Milano, Edizioni del Borghese, 1968
*''[[Osservazioni di uno qualunque]]'', Milano, Rizzoli, 1988. ISBN 88-17-65454-X
*''[[Ritorno alla base]]'', Milano, Rizzoli, 1989. ISBN 88-17-65439-6
*''Chi sogna nuovi gerani? "Autobiografia"'', a cura di Alberto e Carlotta Guareschi, Milano, Rizzoli, 1993.
*''[[Vita con Gio']]. Vita in famiglia & altri racconti'', Milano, Rizzoli, 1995. ISBN 88-17-66406-5
*''Un po' per gioco. Fotoappunti di Giovannino Guareschi. Le sue fotografie dal 1934 al 1952'', a cura di C. Guareschi, Milano, Rizzoli, 2000.
*''Attenti a quei due'', Milano, Ghisetti e Corvi, 2000. ISBN 88-8013-671-2
*''Bianco e Nero. Giovannino Guareschi a Parma, 1929-1938'', Milano, Rizzoli, 2001, ISBN 88-17-86889-2; Milano, BUR, 2019.
*''La figlia del maresciallo. Da Lambrate al Cremlino: amore, spionaggio, storia, geografia, UPIM e URSS, Fotofumetto di Candido'', Milano, Rizzoli, 2002. ISBN 88-17-87129-X
*''Baffo racconta'', Milano, Rizzoli, 2004. ISBN 88-17-00359-X
*''Chico e altri racconti'', Parma, Monte Università Parma, 2004.
*''Guareschi al «Corriere» 1940-1942'', A cura di Angelo Varni, Milano, Fondazione Corriere della Sera, 2007 [carteggio con il direttore del [[Corriere della Sera]] [[Aldo Borelli]]].
*''Caffè antico'', Alpignano, Tallone, 2008.
* {{Cite book |title=La donna elefante. Elogio del correttore di bozze |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2014 |isbn=978-88-976-0872-1 |location=Milano |language=it}}
*''L'umorismo''<nowiki>, Poschiavo, L'ora d'oro, 2015, ISBN 978-88-941233-0-2.</nowiki>
* {{Cite book |title=Per scrivere t'amo ci vuole l'apostrofo? |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2016 |isbn=978-88-992-3442-3 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Per chi votare |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2018 |isbn=978-88-992-3499-7 |location=Milano |language=it}}
{{Div col end}}
* Gian Franco Venè, ''Don Camillo, Peppone dhe Kompromisi Historik'', Milano, Sugarco, 1977.
* Beppe Gualazzini, ''Guareschi'', Milano, Editoriale Nuova, 1981.
* Beppe Gualazzini, ''Fury of Giovannino:'' ''Jeta dhe jeta e vështirë e Guareschi'', Milano, Luni Editore, 2021.
* ''Giovannino Guareschi dhe bota e tij'', Antologji për shkollën e mesme nga Cassinotti, Gilli, Airoldi (Atlas, Bg), 1991.
* Giovannino Guareschi, ''Kush ëndërron për geraniume të reja?'' ''Autobiografi'', shkrime (nga letrat e tij, të rirregulluara nga fëmijët e tij) të redaktuara nga Alberto dhe Carlotta Guareschi, Milano, Rizzoli, 1993.
* Alberto dhe Carlotta Guareschi, ''Milan '36-'43: Guareschi dhe Bertoldo'', Milan, Rizzoli, 1994.
* Alberto dhe Carlotta Guareschi, ''Fantazitë e bjondes'', Milano, Rizzoli, 1995.
* Alberto dhe Carlotta Guareschi, ''Familja Guareschi:'' ''Historitë e një familjeje të zakonshme, 1939–1952'', Milano, Rizzoli, 2010.
* Alberto & Carlotta Guareschi, ''Familja Guareschi:'' ''Tregime për një familje të zakonshme II, 1952–1968'', Milano, Rizzoli, 2010.
* Marco Ferrazzoli, ''Guareschi.'' ''Heretiku i të qeshurit'', Costantino Marco, Cosenza, 2001, ISBN 88-85-350-80-1 .
* Giorgio Torelli, ''mustaqet e Guareschi'', Milano, Àncora, 2006, ISBN 978-88-514-0405-5 .
* Stefano Beltrami-Elena Bertoldi, ''Bikarbonat dhe mente.'' ''Giovannino Guareschi, miku i ditëve të vështira'', GAM Editore, 2007, ISBN 978-88-890-4433-9 .
* Guido Conti, ''Giovannino Guareschi.'' ''Biografia e një shkrimtari'', Milano, Rizzoli, 2008, ISBN 978-88-170-1949-1 .
* Giorgio Casamatti-Guido Conti, ''Giovannino Guareschi, Lindja e një humoristi.'' ''Pazari dhe Satira në Parma nga 1908 deri në 1937'', Parma, MUP, 2008.
* Riccardo Esposito, ''Don Camillo dhe Peppone.'' ''Kronika kinematografike nga Lugina e Po-s 1951-1965'', Le Mani - Microart's, Recco, 2008 ISBN 978-88-801-2455-9 .
* Marco Ferrazzoli, ''Jo vetëm Don Camillo'', Njeriu i Lirë, Arco, 2008.
* {{Cite book |last=Guareschi Montagna |first=Giuliano |title=Una vita per mio padre, Giovannino Guareschi |date= |publisher=[[Diabasis]] |year=2009 |isbn=978-88-8103-545-8 |location=Reggio Emilia |pages=256}} ( [https://issuu.com/diabasisedizioni/docs/una_vita_per_mio_padre_-_anteprima versioni dixhital] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250131020855/https://issuu.com/diabasisedizioni/docs/una_vita_per_mio_padre_-_anteprima |date=31 janar 2025 }} )
* Giuseppe Polimeni, redaktuar nga, ''Duke ecur lart e poshtë alfabetit.'' ''Italishtja nga Peppone te Don Camillo'', Botimet Santa Caterina, Pavia, 2010
* Ubaldo Giuliani-Balestrino, ''Korrespondenca Churchill-Mussolini në dritën e gjyqit Guareschi'', Romë, Settimo Sigillo, 2010.
* Mario Bussoni, ''Shëtitje me Don Camillo:'' ''Një udhëzues për botën e vogël të Giovannino Guareschi'', Fidenza, Mattioli 1885, 2010, ISBN 978-88-6261-127-5 .
* [[Alberto Mazzuca]], ''Stilolapsa me sarkazëm.'' ''Gazetarët e mëdhenj tregojnë historinë e Republikës së Parë'', Minerva, Bolonja, 2017, ISBN 978-88-7381-849-6 .
* Ubaldo Giuliani, ''Guareschi kishte të drejtë'', Romë, I libri del borghese, 2018.
* Giulio Vignoli, ''Republika Italiane:'' ''Nga Mashtrimi dhe Grushti i Shtetit i vitit 1946 deri në Ditët e Sotme'', Romë, Settimo Sigillo, botimi i 2-të, 2018.
== Projekte të tjera ==
{{Div col}}
*''[[La scoperta di Milano]]'', Milano, Rizzoli, 1941.
*''[[Il destino si chiama Clotilde]]. Romanzo d'amore e di avventura con un'importante digressione la quale, per quanto d'indole personale, si innesta mirabilmente nella vicenda e la corrobora rendendola vieppiù varia e interessante'', Milano, Rizzoli, 1941.
*''[[Il marito in collegio]]. Romanzo ameno'', Milano, Rizzoli, 1944.
*''[[La Favola di Natale]]'', Milano, Edizioni Riunite, 1946.
*''[[Italia provvisoria. Album del dopoguerra]]'', Milano, Rizzoli, 1947.
*''[[Lo zibaldino]]. Storie assortite vecchie e nuove'', Milano, Rizzoli, 1948.
*''[[Diario Clandestino|Diario clandestino, 1943-1945]]'', Milano, Rizzoli, 1949.
*''[[Corrierino delle famiglie]]'', Milano, Rizzoli, 1954.
*''[[La calda estate di Gigino Pestifero]]'', Bologna, Il borgo, 1967.
*''[[Vita in famiglia]]'', Milano, Rizzoli, 1968.
*''L'Italia in graticola'', Milano, Edizioni del Borghese, 1968
*''[[Osservazioni di uno qualunque]]'', Milano, Rizzoli, 1988. ISBN 88-17-65454-X
*''[[Ritorno alla base]]'', Milano, Rizzoli, 1989. ISBN 88-17-65439-6
*''Chi sogna nuovi gerani? "Autobiografia"'', a cura di Alberto e Carlotta Guareschi, Milano, Rizzoli, 1993.
*''[[Vita con Gio']]. Vita in famiglia & altri racconti'', Milano, Rizzoli, 1995. ISBN 88-17-66406-5
*''Un po' per gioco. Fotoappunti di Giovannino Guareschi. Le sue fotografie dal 1934 al 1952'', a cura di C. Guareschi, Milano, Rizzoli, 2000.
*''Attenti a quei due'', Milano, Ghisetti e Corvi, 2000. ISBN 88-8013-671-2
*''Bianco e Nero. Giovannino Guareschi a Parma, 1929-1938'', Milano, Rizzoli, 2001, ISBN 88-17-86889-2; Milano, BUR, 2019.
*''La figlia del maresciallo. Da Lambrate al Cremlino: amore, spionaggio, storia, geografia, UPIM e URSS, Fotofumetto di Candido'', Milano, Rizzoli, 2002. ISBN 88-17-87129-X
*''Baffo racconta'', Milano, Rizzoli, 2004. ISBN 88-17-00359-X
*''Chico e altri racconti'', Parma, Monte Università Parma, 2004.
*''Guareschi al «Corriere» 1940-1942'', A cura di Angelo Varni, Milano, Fondazione Corriere della Sera, 2007 [carteggio con il direttore del [[Corriere della Sera]] [[Aldo Borelli]]].
*''Caffè antico'', Alpignano, Tallone, 2008.
* {{Cite book |title=La donna elefante. Elogio del correttore di bozze |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2014 |isbn=978-88-976-0872-1 |location=Milano |language=it}}
*''L'umorismo''<nowiki>, Poschiavo, L'ora d'oro, 2015, ISBN 978-88-941233-0-2.</nowiki>
* {{Cite book |title=Per scrivere t'amo ci vuole l'apostrofo? |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2016 |isbn=978-88-992-3442-3 |location=Milano |language=it}}
* {{Cite book |title=Per chi votare |publisher=Edizioni Henry Beyle |year=2018 |isbn=978-88-992-3499-7 |location=Milano |language=it}}
{{Div col end}}
[[Kategoria:Lindje 1908]]
[[Kategoria:Vdekje 1968]]
[[Kategoria:Shkrimtarë italianë]]
[[Kategoria:Gazetarë italianë]]
tbqz3hjwjp1mzsios1u5eqtd770ud4u
Diskutim:Emilio Salgari
1
401987
3043257
2997658
2026-09-17T19:19:28Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043257
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Emilio Salgari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2995749 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306055702/http://www.edizionidellavigna.it/Storie_gratis/Petruzzelli_Introduzione%20alla%20SF_corso2013_rev01.pdf për lidhjen http://www.edizionidellavigna.it/Storie_gratis/Petruzzelli_Introduzione%20alla%20SF_corso2013_rev01.pdf.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 qershor 2026 00:16 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Emilio Salgari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2997657 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160314053435/http://www.sergiobonelli.it/scheda/7868/almanacco-del-mistero-2011.html për lidhjen http://www.sergiobonelli.it/scheda/7868/Almanacco-del-Mistero-2011.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 qershor 2026 12:43 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Emilio Salgari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043256 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.fogliolapis.it/giugno2008-4.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 21:19 (CEST)
4mw4tesmj8mzimz5b0aqsk9fhz4vozq
Diskutim:Ronald Gërçaliu
1
403167
3043374
3038328
2026-09-18T04:26:05Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ronald Gërçaliu/Arkivi 1]]
3043374
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Ronald Gërçaliu/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ronald Gërçaliu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3038265 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190112143800/https://www.weltfussball.at/team_einsaetze/sturm-graz/aut-bundesliga-2004-2005/ për lidhjen https://www.weltfussball.at/team_einsaetze/sturm-graz/aut-bundesliga-2004-2005/.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.oefb.at/oefb/Spieler/Nationalteam-Karriere/705295?spieler=Ronald+Gercaliu.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.weltfussball.at/team_einsaetze/sturm-graz/aut-bundesliga-2005-2006/.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.donaukurier.at/nachrichten/sport/fcingolstadt04/gercaliu-wechselt-zu-ingolstadt-1725381.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.transfermarkt.co/lks-lodz_lechia-gdansk/index/spielbericht/1162843.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/dinamo-u-cluj-1-1-cinii-au-fost-egalati-in-minutul-90-419821.html.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.laola1.at/de/red/archiv/redaktion/fussball/bundesliga/news/altach-verpflichtet-ronald-gercaliu/.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://klan.al/tirana-godet-ne-merkato-firmos-ish-lojtari-i-kombetares-se-austrise-ronald-gercaliu/.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://fshf.org/garat/kategoria-superiore-2015-2016/.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://panorama.com.al/sport/tirana-humbet-gercaliun-mbrojtesi-demtohet-ne-derbi/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 shtator 2026 16:46 (CEST)
mzaj71367ln1jmh2ggcaespx362hdc2
Diskutim:Singi
1
405307
3043291
3025692
2026-09-17T21:22:44Z
Leutrim.P
113691
3043291
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Singi (albanian rapper)/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Arsyeja ==
@[[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]], Arsyeja për shtimin e stampës së grisjes? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 gusht 2026 13:31 (CEST)
mlum8n82sj821avwqbnufo8yu4the9s
3043297
3043291
2026-09-17T21:24:23Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Singi (albanian rapper)]] te [[Diskutim:Singi]]
3043291
wikitext
text/x-wiki
{{Përdoruesi:MajavahBot/config
|archive = Diskutim:Singi (albanian rapper)/Arkivi %(counter)d
|algo = old(14d)
|counter = 1
|maxarchivesize = 1M
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
|archiveheader = {{Arkivi}}
}}
{{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}
== Arsyeja ==
@[[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]], Arsyeja për shtimin e stampës së grisjes? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 gusht 2026 13:31 (CEST)
mlum8n82sj821avwqbnufo8yu4the9s
Diskutim:Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim/Arkivi 1
1
405867
3043353
3029613
2026-09-18T04:20:21Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim]]
3043353
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Ndryshime te lidhjet e jashtme ==
Përshëndetje, redaktorë!
Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1996128 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20161020040607/http://www.tacso.org/cso-db-res/reg/CSODetailData.aspx?PROFILE_ID=%20732 te http://www.tacso.org/cso-db-res/reg/CSODetailData.aspx?PROFILE_ID=%20732
Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat.
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 08:47 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2209301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170510145530/http://www.annalindhfoundation.org/members/association-social-research-and-communications-udik për lidhjen http://www.annalindhfoundation.org/members/association-social-research-and-communications-udik.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 mars 2021 15:38 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2598031 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161020041200/https://www.insightonconflict.org/conflicts/western-balkans/peacebuilding-organisations/udik/ për lidhjen https://www.insightonconflict.org/conflicts/western-balkans/peacebuilding-organisations/udik/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 tetor 2023 20:56 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3003271 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170701180857/http://www.transconflict.com/gcct/gcct-members/europe/the-balkans/bosnia-and-herzegovina/association-for-social-research-and-communications/ për lidhjen http://www.transconflict.com/gcct/gcct-members/europe/the-balkans/bosnia-and-herzegovina/association-for-social-research-and-communications/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 qershor 2026 19:24 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shoqata për Kerkime Shkencore dhe Komunikim]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029554 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180411091844/http://udik.org/ për lidhjen https://www.udik.org/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 21:39 (CEST)
210fm7lq31e0n3c1krb9ysezgyo1rfv
Diskutim:Shqarthët/Arkivi 1
1
405868
3043357
3029617
2026-09-18T04:22:22Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Shqarthët]]
3043357
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Martes]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2132401 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110622023206/http://www.hnb.hr/novcan/povijest/e-nastavak-5.htm?tsfsg=36a1a164ef3c36dfbedd95da52672154 për lidhjen http://www.hnb.hr/novcan/povijest/e-nastavak-5.htm?tsfsg=36a1a164ef3c36dfbedd95da52672154.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090622012116/http://www.hnb.hr/novcan/ekovanic.htm?tsfsg=a89719a221b101407a7b882421d5f621 për lidhjen http://www.hnb.hr/novcan/ekovanic.htm?tsfsg=a89719a221b101407a7b882421d5f621.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090622005600/http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e1kuna.htm?tsfsg=2f8fb802e4db3c45c05d9feb07991fe6 për lidhjen http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e1kuna.htm?tsfsg=2f8fb802e4db3c45c05d9feb07991fe6.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110604014611/http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e2kune.htm?tsfsg=74f35c57720fb47dd515e8f950ea9037 për lidhjen http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e2kune.htm?tsfsg=74f35c57720fb47dd515e8f950ea9037.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110604014532/http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e5kuna.htm?tsfsg=fa39efd7c6602f992d2ea120f7b64c3e për lidhjen http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e5kuna.htm?tsfsg=fa39efd7c6602f992d2ea120f7b64c3e.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180201194823/http://www.hnb.hr/ për lidhjen http://www.hnb.hr/novcan/kovanice/e25kuna.htm?tsfsg=7a96e774493deea7b43c1d6dd6d6471b.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 korrik 2020 20:47 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kunadhe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177417 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141006112240/http://www.svv.ch/de/konsumenten/fragen-an-die-versicherungen/die-haeufigsten-fragen/marderschaeden-am-auto-wie-ist-das-v për lidhjen http://www.svv.ch/de/konsumenten/fragen-an-die-versicherungen/die-haeufigsten-fragen/marderschaeden-am-auto-wie-ist-das-v.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 02:15 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shqarthët]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2584108 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140818060946/http://www.mardersicher.de/marderinfo.html për lidhjen http://www.mardersicher.de/marderinfo.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2023 06:02 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shqarthët]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029557 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230504220535/https://hrcak.srce.hr/file/94493 për lidhjen http://hrcak.srce.hr/file/94493.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 22:02 (CEST)
b4vb8anc8reni5b8gtb1ypox24jucc4
Diskutim:Proton AG/Arkivi 1
1
405869
3043365
3029621
2026-09-18T04:24:19Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Proton AG]]
3043365
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Proton (kompani zvicerane)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2567912 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://social.techcrunch.com/2022/04/08/proton-buys-simplelogin/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 korrik 2023 02:40 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Proton (kompani zvicerane)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2685688 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160702081550/http://motherboard.vice.com/en_ca/read/protonmail-the-easy-to-use-encrypted-email-service-opens-up-to-the-public për lidhjen http://motherboard.vice.com/en_ca/read/protonmail-the-easy-to-use-encrypted-email-service-opens-up-to-the-public.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 gusht 2024 19:20 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Proton (kompani zvicerane)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2880624 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220627074625/https://proton.me/news/calendar-free-web-android për lidhjen https://proton.me/news/calendar-free-web-android.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 dhjetor 2025 08:21 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Proton (kompani zvicerane)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3018549 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200516183708/https://home.cern/news/news/computing/cern-inspires-entrepreneurs-email-encryption për lidhjen https://home.cern/news/news/computing/cern-inspires-entrepreneurs-email-encryption.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 gusht 2026 12:25 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Proton AG]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029438 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220421193826/https://protonmail.com/blog/protoncalendar-beta-announcement/ për lidhjen https://proton.me/blog/protoncalendar-beta-announcement/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220625050520/https://proton.me/news/proton-drive-early-access për lidhjen https://proton.me/news/proton-drive-early-access.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220528160722/https://proton.me/news/infrastructure-upgrades për lidhjen https://proton.me/news/infrastructure-upgrades.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 09:05 (CEST)
k4y544espihoj4vmiwz2eq8dwfwumge
Diskutim:Giovannino Guareschi
1
406035
3043334
3032504
2026-09-18T01:59:08Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043334
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giovannino Guareschi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3032503 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230722150605/https://time.news/collodi-guareschi-and-eco-here-are-the-most-translated-italians/ për lidhjen https://time.news/collodi-guareschi-and-eco-here-are-the-most-translated-italians/.
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://affaritaliani.libero.it/entertainment/l_enciclopedia_critica_tv031209.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 shtator 2026 09:01 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Giovannino Guareschi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043333 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.giovanninoguareschi.com/archivio-bibliografia/1968%20Tedeschi%20Il%20vero%20Giovannino%20Borghese%201%20ago..
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.avvenire.it/agora/pagine/guareschi-de-gasperi-l%27ombra-dei-servizi.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250131020855/https://issuu.com/diabasisedizioni/docs/una_vita_per_mio_padre_-_anteprima për lidhjen https://issuu.com/diabasisedizioni/docs/una_vita_per_mio_padre_-_anteprima.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 03:59 (CEST)
3gx4p2x22rb3t22gc29lrbcocn34vd0
Fusha e naftës Patos-Marinzë
0
406057
3043325
3037898
2026-09-18T00:49:14Z
InternetArchiveBot
115207
Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1
Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5
3043325
wikitext
text/x-wiki
'''Patos-Marinza''' është një fushë [[Nafta|nafte]] në [[Shqipëria|Shqipëri]] që u zbulua në vitin 1928 dhe u bë operacionale në vitin 1930.<ref name="onepetro">{{Cite web |date=2005-11-03 |title=Cold Heavy Oil Production at Patos-Marinza, Albania |url=http://www.onepetro.org/mslib/servlet/onepetropreview?id=SPE-97992-MS&soc=SPE |access-date=2010-03-18 |publisher=Onepetro.org|language=sq}}</ref> Është fusha më e madhe e naftës në tokë në [[Evropa|Evropë]], dhe me 11,854 fuçi (1,884.6 m³) në ditë është edhe fusha më e madhe prodhuese e naftës në Shqipëri.<ref>{{Cite news |date=2011-04-07 |title=UPDATE 1-Bankers Petroleum's key Albanian oilfield output jumps in Q1 |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/bankerspetroleum-idUSL3E7F724020110407|language=sq}}</ref> Fusha e naftës Patos-Marinzë ndodhet 10 kilometra në lindje të qytetit të [[Fieri|Fierit]] në jug të Shqipërisë qendrore.<ref>{{Cite journal |last=Schumi |first=W |year=2004 |title=CHOPS: Cold heavy Oil Production with sand in the Patos-Marinza Oilfield |journal=Erdöl, Erdgas, Kohle |volume=120 |issue=12 |pages=OG158–OG162 |id=|language=sq}}</ref> Rezervat e saj të provuara janë rreth 2 miliardë fuçi (320 × 10<sup>6</sup> m<sup>3</sup>).<ref>{{Cite web |last=WNJ Editor |date=2009-11-03 |title=World News Journal: Europe's largest onshore oilfield is in Albania |url=https://africannewsanalysis.blogspot.com/2009/11/europes-largest-onshore-oilfield-is-in.html |access-date=2010-03-18 |publisher=Africannewsanalysis.blogspot.com|language=sq}}</ref> Patos-Marinza ka vetëm naftë të rëndë dhe është në prodhim që nga vitet 1930.<ref name="onepetro" />
== Statistikat ==
* Burimi i kushtëzuar për vitin 2010 është 1.2 miliardë fuçi (190,000,000 m<sup>3</sup>) krahasuar me 828 milionë fuçi (133,200,000 m<sup>3</sup>) në vitin 2009<ref name="report">{{Cite web |title=BANKERS PETROLEUM ANNOUNCES 2010 RESERVES REPORT |url=http://www.istockanalyst.com/business/news/4954609/bankers-petroleum-announces-2010-reserves-report |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404195515/http://www.istockanalyst.com/business/news/4954609/bankers-petroleum-announces-2010-reserves-report |archive-date=2012-04-04 |website=istockanalyst.com|language=sq}}</ref>
* Burimi i mundshëm për vitin 2010 është 568 milionë fuçi (90,300,000 m<sup>3</sup>) krahasuar me 384 milionë fuçi (61,100,000 m<sup>3</sup>) në vitin 2009<ref name="report" />
== Shih edhe ==
* [[Blloku i Durrësit]]
* [[Fusha e naftës e Kuçovës]]
* [[Lista e vendburimeve të naftës dhe gazit në Shqipëri|Fushat e naftës në Shqipëri]]
== Referimet ==
{{Reflist}}
== Lidhje të jashtme ==
* [https://calgaryherald.com/business/raises+Bankers+Petroleum+outperform/4075656/story.html Raporti i RBC-së dhe Bankers Petroleum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110127024003/http://www.calgaryherald.com/business/raises+Bankers+Petroleum+outperform/4075656/story.html |date=27 janar 2011 }}
{{AL-gjeo-cung}}
[[Kategoria:Patos]]
[[Kategoria:Fusha të naftës në Shqipëri]]
[[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]]
nwudcpq42lxuo633szwxg6wekas1v9q
Diskutim:Ronald Gërçaliu/Arkivi 1
1
406114
3043373
3038327
2026-09-18T04:25:55Z
MajavahBot
122738
U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ronald Gërçaliu]]
3043373
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ronald Gërçaliu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000151 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240529013051/http://www.90minut.pl/kariera.php?id=20819 për lidhjen https://www.90minut.pl/kariera.php?id=20819.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240718042036/https://rapidarchiv.at/spiele/2005.html për lidhjen https://www.rapidarchiv.at/spiele/2005.html.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240718042036/https://rapidarchiv.at/spiele/2005.html për lidhjen https://www.rapidarchiv.at/spiele/2005.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 qershor 2026 08:15 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ronald Gërçaliu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3003069 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250419232617/http://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894&Expand_ID=106 për lidhjen https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Expand_ID=106&Spieler_ID=894.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260218093754/https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894 për lidhjen https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260218093754/https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894 për lidhjen https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260218093754/https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894 për lidhjen https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 qershor 2026 13:49 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ronald Gërçaliu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029466 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260218093754/https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894 për lidhjen https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260218093754/https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894 për lidhjen https://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=894.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2026 16:09 (CEST)
6wrf0h6c0ufgx2o8hth32klenb577f4
Manuel Akanji
0
406341
3043316
3043113
2026-09-17T23:48:05Z
Sadsadas
51943
/* Statistikat e karrierës */
3043316
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Manuel Akanji
| image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg
| caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023
| full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref>
| birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/>
| birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref>
| height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref>
| position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]]
| currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| clubnumber = 25
| youthyears1 = 2004–2007
| youthclubs1 = FC Wiesendangen
| youthyears2 = 2007–2013
| youthclubs2 = [[FC Winterthur]]
| years1 = 2013–2014
| clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]]
| caps1 = 18
| goals1 = 0
| years2 = 2014–2015
| clubs2 = [[FC Winterthur]]
| caps2 = 35
| goals2 = 1
| years3 = 2015–2016
| clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]]
| caps3 = 4
| goals3 = 0
| years4 = 2015–2018
| clubs4 = [[FC Basel]]
| caps4 = 42
| goals4 = 5
| years5 = 2018–2022
| clubs5 = [[Borussia Dortmund]]
| caps5 = 119
| goals5 = 4
| years6 = 2022–2026
| clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
| caps6 = 85
| goals6 = 2
| years7 = 2025–2026
| clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim)
| caps7 = 33
| goals7 = 2
| years8 = 2026–
| clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| caps8 = 3
| goals8 = 0
| nationalyears1 = 2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2014–2015
| nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]]
| nationalcaps2 = 6
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2017–
| nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]]
| nationalcaps3 = 87
| nationalgoals3 = 4
| club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC)
| nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC)
}}
'''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]].
Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21.
Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë.
Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]].
==Karriera me klube==
===Winterthur===
Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref>
===Basel===
Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref>
Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref>
Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref>
===Borussia Dortmund===
Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref>
Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref>
Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref>
===Manchester City===
Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref>
Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike.
Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola.
Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref>
===Internazionale===
Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref>
Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref>
==Karriera ndërkombëtare==
Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015.
Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref>
Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref>
Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref>
Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref>
Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref>
==Profili i lojtarit==
Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref>
Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" />
Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref>
==Jeta personale==
Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref>
Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref>
==Statistikat e karrierës==
===Klube===
{{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit
!rowspan="2"|Klubi
!rowspan="2"|Sezoni
!colspan="3"|Liga
!colspan="2"|Kupa Kombëtare
!colspan="2"|Kupa e Ligës
!colspan="2"|Evropa
!colspan="2"|Tjetër
!colspan="2"|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|[[FC Winterthur|FC Winterthur II]]
|2013–14
|[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]]
|18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0
|-
|rowspan="3"|[[FC Winterthur]]
|[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]]
|[[Challenge League]]
|2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0
|-
|[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]]
|Challenge League
|33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1
|-
|rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]]
|[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]]
|[[Promotion League]]
|3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0
|-
|[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]]
|Promotion League
|1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0
|-
|rowspan="4"|[[FC Basel]]
|[[2015–16 FC Basel season|2015–16]]
|[[Super Liga Zvicerane]]
|8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0
|-
|[[2016–17 FC Basel season|2016–17]]
|Super Liga Zvicerane
|15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5
|-
|[[2017–18 FC Basel season|2017–18]]
|Super Liga Zvicerane
|19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7
|-
|rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]]
|[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]]
|[[Bundesliga]]
|11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0
|-
|[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]]
|Bundesliga
|25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1
|-
|[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]]
|Bundesliga
|29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0
|-
|[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]]
|Bundesliga
|28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2
|-
|[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]]
|Bundesliga
|26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4
|-
|rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]]
|[[Premier League]]
|29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1
|-
|[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]]
|Premier League
|30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4
|-
|[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]]
|Premier League
|26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5
|-
|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim)
|[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]]
|[[Serie A]]
|33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2
|-
|rowspan="2"|Internazionale
|[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]]
|Serie A
|4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2
|-
!colspan="3"|Gjithsej karriera
!340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19
|}
{{notelist}}
===Kombëtarja===
{{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="10"|[[Switzerland national football team|Switzerland]]
|2017||4||0
|-
|2018||9||0
|-
|2019||9||0
|-
|2020||3||0
|-
|2021||13||0
|-
|2022||9||2
|-
|2023||10||1
|-
|2024||12||0
|-
|2025||8||1
|-
|2026||10||0
|-
!colspan="2"|Total!!87!!4
|}
{{updated|match played 5 September 2025}}
:''Scores and results list Switzerland's goal tally first, score column indicates score after each Akanji goal''<ref name="EUFoot"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Manuel Akanji
! No. !! Date !! Venue !! Opponent !! Score !! Result !! Competition
|-
| align=center | 1 || 24 September 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spain || {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[2022–23 UEFA Nations League A]]
|-
| align=center | 2 || 6 December 2022 || [[Lusail Stadium]], Lusail, Qatar || {{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[2022 FIFA World Cup]]
|-
| align=center | 3 || 15 October 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Switzerland || {{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[UEFA Euro 2024 qualifying]]
|-
| align=center | 4 || 5 September 2025 || [[St. Jakob-Park]], Basel, Switzerland || {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[2026 FIFA World Cup qualification]]
|}
==Referime==
{{Reflist|2}}
rpgy4o2ladhmbxlqu33ksb2lcorikks
3043319
3043316
2026-09-17T23:52:13Z
Sadsadas
51943
/* Statistikat e karrierës */
3043319
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Manuel Akanji
| image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg
| caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023
| full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref>
| birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/>
| birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref>
| height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref>
| position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]]
| currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| clubnumber = 25
| youthyears1 = 2004–2007
| youthclubs1 = FC Wiesendangen
| youthyears2 = 2007–2013
| youthclubs2 = [[FC Winterthur]]
| years1 = 2013–2014
| clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]]
| caps1 = 18
| goals1 = 0
| years2 = 2014–2015
| clubs2 = [[FC Winterthur]]
| caps2 = 35
| goals2 = 1
| years3 = 2015–2016
| clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]]
| caps3 = 4
| goals3 = 0
| years4 = 2015–2018
| clubs4 = [[FC Basel]]
| caps4 = 42
| goals4 = 5
| years5 = 2018–2022
| clubs5 = [[Borussia Dortmund]]
| caps5 = 119
| goals5 = 4
| years6 = 2022–2026
| clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
| caps6 = 85
| goals6 = 2
| years7 = 2025–2026
| clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim)
| caps7 = 33
| goals7 = 2
| years8 = 2026–
| clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| caps8 = 3
| goals8 = 0
| nationalyears1 = 2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2014–2015
| nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]]
| nationalcaps2 = 6
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2017–
| nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]]
| nationalcaps3 = 87
| nationalgoals3 = 4
| club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC)
| nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC)
}}
'''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]].
Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21.
Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë.
Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]].
==Karriera me klube==
===Winterthur===
Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref>
===Basel===
Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref>
Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref>
Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref>
===Borussia Dortmund===
Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref>
Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref>
Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref>
===Manchester City===
Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref>
Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike.
Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola.
Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref>
===Internazionale===
Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref>
Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref>
==Karriera ndërkombëtare==
Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015.
Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref>
Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref>
Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref>
Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref>
Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref>
==Profili i lojtarit==
Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref>
Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" />
Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref>
==Jeta personale==
Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref>
Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref>
==Statistikat e karrierës==
===Klube===
{{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit
!rowspan="2"|Klubi
!rowspan="2"|Sezoni
!colspan="3"|Liga
!colspan="2"|Kupa Kombëtare
!colspan="2"|Kupa e Ligës
!colspan="2"|Evropa
!colspan="2"|Tjetër
!colspan="2"|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|[[FC Winterthur|FC Winterthur II]]
|2013–14
|[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]]
|18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0
|-
|rowspan="3"|[[FC Winterthur]]
|[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]]
|[[Challenge League]]
|2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0
|-
|[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]]
|Challenge League
|33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1
|-
|rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]]
|[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]]
|[[Promotion League]]
|3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0
|-
|[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]]
|Promotion League
|1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0
|-
|rowspan="4"|[[FC Basel]]
|[[2015–16 FC Basel season|2015–16]]
|[[Super Liga Zvicerane]]
|8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0
|-
|[[2016–17 FC Basel season|2016–17]]
|Super Liga Zvicerane
|15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5
|-
|[[2017–18 FC Basel season|2017–18]]
|Super Liga Zvicerane
|19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7
|-
|rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]]
|[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]]
|[[Bundesliga]]
|11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0
|-
|[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]]
|Bundesliga
|25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1
|-
|[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]]
|Bundesliga
|29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0
|-
|[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]]
|Bundesliga
|28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2
|-
|[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]]
|Bundesliga
|26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4
|-
|rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]]
|[[Premier League]]
|29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1
|-
|[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]]
|Premier League
|30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4
|-
|[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]]
|Premier League
|26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5
|-
|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim)
|[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]]
|[[Serie A]]
|33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2
|-
|rowspan="2"|Internazionale
|[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]]
|Serie A
|4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2
|-
!colspan="3"|Gjithsej karriera
!340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19
|}
{{notelist}}
===Kombëtarja===
{{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit
!Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]]
|2017||4||0
|-
|2018||9||0
|-
|2019||9||0
|-
|2020||3||0
|-
|2021||13||0
|-
|2022||9||2
|-
|2023||10||1
|-
|2024||12||0
|-
|2025||8||1
|-
|2026||10||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej!!87!!4
|}
====Golat me kombëtaren====
{{updated|5 shtator 2025}}
:''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ List of international goals scored by Manuel Akanji
! No. !! Date !! Venue !! Opponent !! Score !! Result !! Competition
|-
| align=center | 1 || 24 September 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spain || {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[2022–23 UEFA Nations League A]]
|-
| align=center | 2 || 6 December 2022 || [[Lusail Stadium]], Lusail, Qatar || {{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[2022 FIFA World Cup]]
|-
| align=center | 3 || 15 October 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Switzerland || {{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[UEFA Euro 2024 qualifying]]
|-
| align=center | 4 || 5 September 2025 || [[St. Jakob-Park]], Basel, Switzerland || {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[2026 FIFA World Cup qualification]]
|}
==Referime==
{{Reflist|2}}
4nyprqyq2c25t050mmffvoijhgrzpgd
3043320
3043319
2026-09-18T00:02:37Z
Sadsadas
51943
/* Statistikat e karrierës */
3043320
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Manuel Akanji
| image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg
| caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023
| full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref>
| birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/>
| birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref>
| height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref>
| position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]]
| currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| clubnumber = 25
| youthyears1 = 2004–2007
| youthclubs1 = FC Wiesendangen
| youthyears2 = 2007–2013
| youthclubs2 = [[FC Winterthur]]
| years1 = 2013–2014
| clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]]
| caps1 = 18
| goals1 = 0
| years2 = 2014–2015
| clubs2 = [[FC Winterthur]]
| caps2 = 35
| goals2 = 1
| years3 = 2015–2016
| clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]]
| caps3 = 4
| goals3 = 0
| years4 = 2015–2018
| clubs4 = [[FC Basel]]
| caps4 = 42
| goals4 = 5
| years5 = 2018–2022
| clubs5 = [[Borussia Dortmund]]
| caps5 = 119
| goals5 = 4
| years6 = 2022–2026
| clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
| caps6 = 85
| goals6 = 2
| years7 = 2025–2026
| clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim)
| caps7 = 33
| goals7 = 2
| years8 = 2026–
| clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]
| caps8 = 3
| goals8 = 0
| nationalyears1 = 2014
| nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2014–2015
| nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]]
| nationalcaps2 = 6
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2017–
| nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]]
| nationalcaps3 = 87
| nationalgoals3 = 4
| club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC)
| nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC)
}}
'''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]].
Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21.
Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë.
Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]].
==Karriera me klube==
===Winterthur===
Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref>
===Basel===
Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref>
Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref>
Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref>
===Borussia Dortmund===
Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref>
Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref>
Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref>
===Manchester City===
Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref>
Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike.
Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola.
Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref>
===Internazionale===
Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref>
Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref>
==Karriera ndërkombëtare==
Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015.
Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref>
Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref>
Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref>
Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref>
Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref>
==Profili i lojtarit==
Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref>
Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" />
Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref>
==Jeta personale==
Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref>
Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref>
==Statistikat e karrierës==
===Klube===
{{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit
!rowspan="2"|Klubi
!rowspan="2"|Sezoni
!colspan="3"|Liga
!colspan="2"|Kupa Kombëtare
!colspan="2"|Kupa e Ligës
!colspan="2"|Evropa
!colspan="2"|Tjetër
!colspan="2"|Gjithsej
|-
!Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola
|-
|[[FC Winterthur|FC Winterthur II]]
|2013–14
|[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]]
|18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0
|-
|rowspan="3"|[[FC Winterthur]]
|[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]]
|[[Challenge League]]
|2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0
|-
|[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]]
|Challenge League
|33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1
|-
|rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]]
|[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]]
|[[Promotion League]]
|3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0
|-
|[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]]
|Promotion League
|1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0
|-
|rowspan="4"|[[FC Basel]]
|[[2015–16 FC Basel season|2015–16]]
|[[Super Liga Zvicerane]]
|8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0
|-
|[[2016–17 FC Basel season|2016–17]]
|Super Liga Zvicerane
|15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5
|-
|[[2017–18 FC Basel season|2017–18]]
|Super Liga Zvicerane
|19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7
|-
|rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]]
|[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]]
|[[Bundesliga]]
|11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0
|-
|[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]]
|Bundesliga
|25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1
|-
|[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]]
|Bundesliga
|29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0
|-
|[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]]
|Bundesliga
|28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2
|-
|[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]]
|Bundesliga
|26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4
|-
|rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]]
|[[Premier League]]
|29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1
|-
|[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]]
|Premier League
|30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4
|-
|[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]]
|Premier League
|26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5
|-
|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim)
|[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]]
|[[Serie A]]
|33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2
|-
|rowspan="2"|Internazionale
|[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]]
|Serie A
|4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej
!37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2
|-
!colspan="3"|Gjithsej karriera
!340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19
|}
{{notelist}}
===Kombëtarja===
{{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit
!Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola
|-
|rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]]
|2017||4||0
|-
|2018||9||0
|-
|2019||9||0
|-
|2020||3||0
|-
|2021||13||0
|-
|2022||9||2
|-
|2023||10||1
|-
|2024||12||0
|-
|2025||8||1
|-
|2026||10||0
|-
!colspan="2"|Gjithsej!!87!!4
|}
====Golat me kombëtaren====
{{updated|5 shtator 2025}}
:''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/>
{| class="wikitable sortable"
|+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji
|-
!scope="col"|Nr.
!scope="col"|Data
!scope="col"|Vendi
!scope="col"|Ndsh
!scope="col"|Kundërshtari
!scope="col"|Goli
!scope="col"|Rezultati
!scope="col"|Kompeticioni
|-
| align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]]
|-
| align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]]
|-
| align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]]
|-
| align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]]
|}
==Trofe==
==Referime==
{{Reflist|2}}
isphx8nckl47xymkmo002x2e0b64e2p
Rionero in Vulture
0
406420
3043178
2026-09-17T12:48:57Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Rionero in Vulture, versioni i datës 30 gusht 2026 (revizioni 152265660)
3043178
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Rionero in Vulture
| native_name = Rionero in Vulture
| native_name_lang = it
| other_name = Arrenéure (dialekti rioneres)
| image_flag = Rionero_in_Vulture-Gonfalone.png
| image_seal = Rionero in Vulture-Stemma.png
| image_skyline = Rionero in Vulture visto dal Rione Costa.jpg
| image_caption = Rionero me malin Vulture në sfond
| image_map = Map of comune of Rionero in Vulture (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Bazilikata]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Potencës|Potenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Mario Di Nitto
| established_date = 4 maj 1811
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 656
| area_total_km2 = 53.1
<!-- Demografia -->
| population_demonym = rionerez/e
}}
'''Rionero in Vulture''' (''Arrenéure'' në dialektin rioneres<ref>{{Cite book|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|page=538|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Potencës|Potencës]] në [[Bazilikata]] me popullsi [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]].
I vendosur në shpatet e malit Vulture, është nderuar me medaljen argjendi për merita civile për akte vetëmohimi gjatë Luftës së Dytë Botërore.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
Rionero ndodhet mbi dy kodra në juglindje të malit Vulture, pranë kufirit me Kampaninë dhe Puljen, në 656 metra mbi nivelin e detit. Territori i tij shtrihet në 53,1 km² dhe banorët janë të ndarë mes qendrës së banuar dhe fraksioneve Monticchio Bagni dhe Monticchio Sgarroni. Këtu ndodhen dy liqene me origjinë vullkanike.
=== Klima ===
Klima është e ashpër dimër dhe e ngrohtë-e butë verë. Sipas të dhënave mesatare të tridhjetëvjetëshit 1961–1990, temperatura mesatare e muajit më të ftohtë, janari, është +4,4 °C, ndërsa ajo e muajit më të ngrohtë, gushti, është +23,0 °C.
== Origjina e emrit ==
Origjina e emrit të kësaj qyteze nuk është ende plotësisht e qartë. Sipas disave, etimologjia e tij rrjedh nga ''Rivo Nigro'' (lumi i zi), burim që dilte nga tufi vullkanik i zi dhe që përshkonte fshatin duke e ndarë në dy pjesë (burim sot i përfshirë në Kroin e Baronesha-s, i njohur edhe si Kroi i Madh). Të tjerë mbajnë se rrjedh nga ''Are Nigro'', në referim ndaj tokës së zezë me origjinë vullkanike të zonës, prej gurëve pozzolana të së cilës janë ndërtuar shumë banesa. Pas Bashkimit të Italisë, Rionero-s iu shtua prapashtesa "in Vulture" për ta dalluar nga Rionero Sannitico-ja homonime, në Molise.
Përveç këtyre hipotezave historike, ekziston edhe një traditë popullore vendase sipas së cilës emri do të rridhte nga koha e Frederikut II të Suevisë, kur Kështjella e Melfi-t ishte një nga banesat e tij kryesore. Sipas kësaj tregimi, ujërat e ndotura të kështjellës rridhnin drejt luginës ku më vonë do të ngrihej fshati, duke formuar një rrjedhë uji të errët, "lumin e zi", prej nga do të rridhte emri Rionero.
== Historia ==
=== Lashtësia ===
Territori ishte i banuar në shekullin IV p.e.s., siç dëshmojnë varret e gjetura në lokalitetet "San Francesco", "Cappella del Priore" dhe "Padulo". Mbetje të një ujësjellësi të epokës romake janë të dukshme në fiumarën e Ripacandida-s, pranë vendbanimit të sotëm. Në shekullin III p.e.s. u bë pjesë e agros së Venusia-s (sot Venosa).
Gërmime arkeologjike te "Kulla e Embrici" nxorën në dritë më 2004 një vendbanim bujqësor-termal, që daton nga shekujt e fundit para Krishtit dhe vazhdoi deri në mesjetën e vonë. Rionero, si "Katundi i Shën Marisë së Rivo Nigro", feud i Atella-s në dioqezën e Rapolla-s, shfaqet për herë të parë në demën e Papa Eugenit III, të 9 qershorit 1152, që i konfirmon peshkopit Ruggero të Rapolla-s disa prona.
=== Mesjeta ===
Me rënien e Perandorisë Romake dhe ardhjen e pushtimeve barbare, rrethina e Rionero-s pa ardhjen e normanëve, që u vendosën sidomos në fraksionin e Monticchio-s, duke e bërë kështjellën vendase kalanë e tyre. Zona u bë më pas vend strehimi për murgjit bazilianë, të ardhur nga gadishulli ballkanik për të shpëtuar nga persekutimet ikonoklaste; edhe ky urdhër fetar u vendos në Monticchio, ku ndërtuan edhe një abaci.
Në epokën sveve, disa historianë mbajnë se zona e Rionero-s ishte banesë gjuetie e Frederikut II, i cili, ndërsa kalonte pjesën më të madhe të kohës së lirë në Melfi, shkonte në pyjet e malit Vulture për ta ushtruar pasionin e tij të madh.
Me fundin e sundimit sveb, katundi u godit nga një rritje e madhe e taksave, që përkeqësoi gjendjen tashmë të varfër të banorëve. Me ardhjen e anzhuinëve, më 1269, Rapolla u bë feud i Antonio de Capris-it. Në 1277 shfaqet edhe një përmendje tjetër, në një dokument anzhuin që flet për "Universitas Rivinigri".
Më 1316, Giovanni d'Angiò, zot i luginës, dha përjashtime dhe imunitet fiskal për dhjetë vjet për rindërtimin e Atella-s — ofertë tërheqëse për të gjithë qytetarët e varfëruar nga luftërat, që u shpërngulën në Atella për t'i shpëtuar presionit të madh fiskal të asaj kohe. Banorët e Rionero-s, për shkak të barrëve mbi kullotat të imponuara nga peshkopët-feudalë të Rapolla-s, ishin të parët që u shpërngulën në qytetin e ri.
Vetëm dy vjet më vonë, më 1318, peshkopi Bernardo kërkoi dhe fitoi, pa sukses, ta ripopullonte katundin e shkretuar, duke e rindërtuar më sipër, pranë kishës së Shën Antonit Abat, "vendosur mes katundit të Rivinigri-t dhe atij të Barile-s", aty ku thuhej se kishte ekzistuar një katund tjetër. Më 1332, Bernardo di Palma, peshkop i Rapolla-s, fitoi lejen ta rindërtonte katundin, me diplomë të Roberto d'Angiò-s, mbret i Napolit. Rionero nuk u shfaq më as në regjistrat e mbretëreshës Giovanna I të 1344-s, as në ato të Giovanna II-shit të 1415-s. Më 1348, Vdekja e Zezë (murtaja) goditi edhe zonën përreth Rionero-s.
=== Epoka moderne ===
Tërmeti i dhunshëm i 5 dhjetorit 1456, me magnitudë 7,1, goditi Italinë jugore, duke dëmtuar rëndë qytezën e Atella-s, aq sa disa të mbijetuar u shpërngulën në Rionero.
Më 1468, një grup shqiptarësh nga Kruja, pas vdekjes së Skënderbeut, iku në Italinë jugore, duke kaluar nëpër Pulje, dhe u vendos edhe në Bazilikatë: përveç Melfi-t, edhe në Barile, Brindisi Montagna etj.
Mes gushtit 1477 dhe janarit 1478, arritën në Italinë jugore refugjatë të tjerë shqiptarë, ikur nga fushata osmane e Shkodrës nën Mehmetin II. Mbreti Ferdinando I i Napolit i priti refugjatët dhe i shpërndau në Bazilikatë, në komunat Rionero in Vulture, Ripacandida, Melfi, Forenza, Lavello, Venosa dhe Atella. Refugjatët e Rionero-s u vendosën pranë kishës së Shën Antonit Abat, bashkë me disa barinj pulieze.
Gjatë dominimit spanjoll, qyteti njohu një periudhë paqeje dhe prosperiteti. Më 1 prill 1502, Rionero priti në kishën e Shën Antonit Louis d'Armagnac-un, duka i Nemours-it, dhe Consalvo Fernandez di Cordova-n, komandantë përkatësisht të ushtrive franceze dhe spanjolle, që u takuan për të lidhur marrëveshje mbi ndarjen e Mbretërisë së Napolit.
Më 23 mars 1528, Melfi u plaçkit nga trupat franceze nën Odet de Foix, të ndihmuara nga firenzasit e "Bandave të Zeza" nën komandën e Orazio Baglioni-t. Rreth 3.000 vetë humbën jetën; ngjarja hyri në histori si "Pashka e Gjakut" ose "Plaçkitja e Melfi-t". Të mbijetuarit ikën në pyjet e malit Vulture, prej nga u kthyen të dielën e Rrëshajëve (11 maj 1528) pasi qyteti u çlirua nga spanjollët. Më 1530/33, fshatarët shqiptarë të vendosur në Melfi më 1468 dhe të mbijetuar nga "Pashka e Gjakut" u ricaktuan në Rionero, duke ia ndryshuar emrin katundit në "Arenigro". Komuniteti shqiptar u vendos pranë kishës së lashtë të Shën Marisë së Rivonigro-s, më vonë "Kisha e të Vdekurve" (sot kushtuar Sakramentit të Shenjtë), ku mundën ta praktikonin ritin e tyre greko-bizantin deri më 1627, kur peshkopi i Melfi-t, Deodato Scaglia, e shfuqizoi ritin bizantin dhe i çoi drejt kultit latin.
Më 4 prill 1615, Orazio Grasso, noter mbretëror, shkruan se në territorin e Atella-s ndodhet një katund i quajtur Arenigro, i banuar nga 45 familje shqiptarësh, që "banonin në shpella të përshtatura me ndërtesa".
I goditur rëndë nga tërmeti i 1694-s, popullsia në atë kohë nuk kalonte shtatëqind vetë. Më pas, familja fisnike Caracciolo, së cilës i përkiste feudi, lejoi shpyllëzimin, punimin dhe kultivimin e tokave të zëna nga pyjet e lokalitetit "Gaudo". Falë pozicionit të tij kufitar mes Kampanisë dhe Puljes, Rionero njohu një rritje të caktuar ekonomike e demografike: më 1735 banorët arritën rreth 3.000, më 1752 rreth 9.000.
Gjatë Republikës Napolitane të 1799-s, Rionero mori pjesë aktivisht në lëvizjet demokratike; rionerezët Michele Granata dhe Giustino Fortunato i vjetri qenë përfaqësues të rëndësishëm të republikës, por, pas rënies së saj, Granata u dënua me vdekje, ndërsa Fortunato shpëtoi duke ikur. Ky i fundit u riintegrua më pas nga Gioacchino Murat, dhe, me restaurimin e dytë borbonik, u bë kryeministër i Mbretërisë së Dy Siçilive.
=== Shekulli XIX ===
Më 1811, Rionero kishte kaluar 11.000 banorë dhe u ngrit në komunë autonome me dekret të Gioacchino Murat-it, më 4 maj të atij viti, falë angazhimit të Giustino Fortunato-s së vjetër. Në prill 1848, në kohën e revolucionit agrar nën Mbretërinë e Dy Siçilive, në Rionero u regjistruan trazira të forta kundër latifondizmit.
Në agimin e Bashkimit të Italisë, Nicola Mancusi, prift dhe patriot, e zgjodhi Rionero-n për të vendosur një komitet insurrekcional në qershor 1860. Më 17 gusht të atij viti, kryebashkiaku i atëhershëm i Rionero-s, Giuseppe Michele Giannattasio, me pikturën e Garibaldit në dorë, doli në shesh duke thirrur "Rroftë Garibaldi!" dhe, bashkë me mbështetës të tjerë, shkoi drejt Potenzës me një grup prej 54 vullnetarësh.
Me rënien e Mbretërisë së Dy Siçilive dhe bashkimin e saj me Mbretërinë e re të Italisë, shpresat u zhgënjyen; kjo bëri që Rionero të bëhej një nga qendrat kryesore të brigandazhit pasunitar dhe të lindte brigandin më të njohur të periudhës, Carmine Crocco, të quajtur "Donatello", i cili, pas zhgënjimit për mosfaljen e së kaluarës së tij si dezertor, kaloi në radhët borbonike, duke u bërë komandant i një ushtrie prej 2.000 vetësh. Në katër vjet, Crocco e trazoi zonën e Vulture-s, Irpinia-s, Capitanata-s, dhe sulmet e tij arritën deri në Molise dhe Salento.
Një brigand tjetër i njohur, me origjinë nga Rionero, ishte Michele di Gè. Me fundin e brigandazhit, Rionero u godit edhe më shumë nga varfëria. Falë angazhimit të meridionalistit Giustino Fortunato, me origjinë nga Rionero, kushtet e vështira të jetesës u lehtësuan pjesërisht, me përhapjen e vaksinave kundër malaries, ndërtimin e një kopshti fëmijësh dhe të stacionit hekurudhor "Rionero-Atella-Ripacandida", përurruar më 21 shtator 1897.
=== Nga shekulli XX deri sot ===
Më 1902, atëherë kryeministri Giuseppe Zanardelli vizitoi Rionero-n, i shoqëruar nga Fortunato. Në shtator 1943 ndodhi një nga tragjeditë më të trishtuara të historisë së tij: 18 rionerez u masakruan nga një grup ushtarësh nazistë, me bashkëfajësinë e disa parashutistëve fashistë. Që nga 16 shtatori, popullsia rioneze, e frikësuar nga shkatërrimi gjerman i depove ushqimore, sulmoi vetë depot e Lagjes Sant'Antonio.
Nazistët qëlluan mbi turmën, duke vrarë një shtatëmbëdhjetëvjeçar, Antonio Cardillicchio, dhe u vunë zjarrin depove, ku vdiq edhe një grua, Elisa Giordano Carrieri. Më 24 shtator, fshatari Pasquale Sibilia, i zgjuar nga britmat e së bijës, doli me pushkë dhe, duke parë një rreshter parashutistësh që dukej se po i vidhte një pulë, e plagosi lehtë; ushtari iu përgjigj duke e plagosur Sibilia-n. Për shkak të kësaj, kapiteni i parashutistëve, me urdhër të një oficeri gjerman, urdhëroi kapjen e 16 personave, të cilët, bashkë me Sibilia-n, u vranë barbarisht me mitraloz. Vetëm një, Stefano Di Mattia, i besuar i vdekur pasi kishte rënë të fikët, i shpëtoi masakrës. Një stelë e ngritur në vendin e masakrës e kujton tragjedinë, për të cilën qyteti i Rionero-s fitoi Medaljen Argjendi për Meritë Civile.
Më 1980, tërmeti i Irpinia-s e goditi Rionero-n me magnitudë 4,6.
Më 3 tetor 2009, priti presidentin e republikës Giorgio Napolitano, në një konferencë kushtuar Rilindjes italiane dhe Jugut, në nderim të kujtimit të Fortunato-s.
=== Simbolet ===
[[Skeda:Rionero in Vulture-Stemma.png|80px|right|Stema e qytetit të Rionero-s]]
;Stema
Stema është blu, me një dorë që mban një kamë ngjyrë hekuri; mburoja mbizotërohet nga një kurorë dukale dhe zbukurohet me gjethe hardhie dhe trëndafila.
;Gonfaloni
Gonfaloni është një pëlhurë e kuqe.
=== Nderime ===
* Titulli i Qytetit — me dekret të presidentit të Republikës, 2 mars 1971.
* Medalja Argjendi për Meritë Civile — "Qendër e pushtuar nga trupat gjermane, gjatë luftës së fundit botërore pësoi represalje e bastisje të dhunshme që shkaktuan vdekjen e tetëmbëdhjetë qytetarëve të paarmatosur. Shembull fisnik shpirti sakrifice dhe virtytesh të larta qytetare." (Rionero in Vulture, shtator 1943)
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
[[Skeda:Chiesa Madre Rionero in Vulture.jpg|thumb|upright|Kisha e Shën Markut]]
* Kisha e Shën Markut Ungjilltar
* Kisha e Sakramentit të Shenjtë (e quajtur edhe "kisha e të vdekurve"), ngritur ku ndodhej kisha e lashtë e Shën Marisë së Rivonigro-s, zemra e vendbanimit fillestar, i zhdukur në gjysmën e parë të shekullit XIV. Qe famulli rurale e dhënë shqiptarëve më 1530, që praktikuan ritin grek deri më 1627, kur peshkopi i Melfi-t, Deodato Scaglia, i shtyu drejt ritit latin. Fillimisht ndërtesa kishte një nef të vetëm; më 1794 u zgjerua me një nef anësor. Më 1826, "Vëllazëria e të Vdekurve" e zëvendësoi kambanoren e vjetër me një tjetër me plan katror. Në sakristi ruhet një pëlhurë e shekullit XVI, "Zoja me Fëmijën dhe Shën Gjonin e Vogël", e Luca Giordano-s.
[[Skeda:Chiesa SS Sacramento09.png|thumb|Mbishkrim përkujtimor i themelimit të famullisë nga refugjatët shqiptarë epirotë, Kisha e Sakramentit të Shenjtë]]
[[Skeda:Annunciazionem.jpg|thumb|Grupi skulptural i Anuncijatës, i ruajtur në kishën e Anuncijatës]]
* Kisha e Anuncijatës së Shenjtë
[[Skeda:ChiesaAnnunz.jpg|thumb|Kisha e Anuncijatës — brendia]]
* Kisha e Shën Antonit Abat
* Kisha e Shën Kollit
* Kisha e Zojës së Caravaggio-s (e shembur)
* Kisha e Sakramentit — pranë Kishës Amë, e përdorur për të pritur Shën Alfons Marinë de Liguori-n për predikim; ishte kushtuar Shën Mikelit.
* Kisha e Shën Paskalit — ndërtuar më 1773 nga familja e pasur vendase Corona.
* Kisha Mater Misericordiae — kishë private, ndërtuar nga murgeshat e Institutit Mater Misericordiae, hapur më 24 qershor 1994.
* Kisha e Shën Gerardo Maiella-s — përuruar më 24 qershor 2024.
=== Arkitektura civile ===
[[Skeda:Palazzo Fortunato.jpg|thumb|Pallati Fortunato]]
* Pallati Fortunato (shekujt XVIII–XX) — ndërtesa më e rëndësishme e qytetit, ndërtuar në fillim të shekullit XVIII; strehoi mbretin Giuseppe Bonaparte më 1807, Ferdinando II Borbon më 1846 dhe kryeministrin Giuseppe Zanardelli më 1902. Me Giustino Fortunato-n u bë pikë takimi për intelektualë si Benedetto Croce, Gaetano Salvemini dhe Francesco Saverio Nitti. Që nga 1970 strehon Bibliotekën Komunale.
* Pallati Pierro (shekulli XVIII)
* Pallati Ciasca (shekulli XVIII) — shtëpia e lindjes së senatorit Raffaele Ciasca.
* Pallati Rotondo (shekulli XVIII) — sot selia e Bashkisë.
* Pallati Giannattasio (shekulli XVII)
* Pallati Catena (shekulli XVIII)
=== Të tjera ===
[[Skeda:Orologio della Costa.jpg|thumb|Ora e Costa-s, para restaurimit]]
* Ora e Costa-s — simboli më i njohur i qytetit, ndërtuar më 1888, e restauruar më 2024.
* Monumenti i Rënëve të Luftës së Parë Botërore — përurruar më 26 qershor 1927, në nder të 180 rionerezëve të rënë.
* Stela e Masakruarve të Luftës së Dytë Botërore — ngritur në Lagjen Sant'Antonio, në vendin ku 16 rionerezë u vranë barbarisht nga nazistët më 24 shtator 1943.
=== Vende arkeologjike ===
[[Skeda:Rionero in Vulture (Villa Romana).jpg|thumb|Mbetjet e Vilës Patriciane]]
Kompleksi arkeologjik romak — vendbanim bujqësor dhe termal i periudhës romake, zbuluar më 2004, me pjesëmarrjen e studiuesve nga Universiteti i Alberta-s (Kanada), Sydney-t (Australi) dhe Ben Gurion i Negev-it (Izrael). Bërthama origjinale përbëhet nga mbetjet e një vile patriciane dhe një kompleksi termal, që daton mes shekullit I dhe II p.e.s.; një fazë e dytë ndërtimi ndodhi në shekullin II e.s. Në kërkime u gjet edhe një statujë prej mermeri e perëndeshës Afërdita, e shkollës praksiteliane, sot e ruajtur në bibliotekën komunale.
== Shoqëria ==
=== Etnitë dhe pakicat e huaja ===
Më 31 dhjetor 2019 rezultonin banorë në territorin komunal 596 shtetas të huaj, që përbënin 4,5% të popullsisë rezidente. Komunitetet më të përfaqësuara ishin: [[Rumania]] 253 (42,5%), [[Ukraina]] 87 (14,6%), [[Nigeria]] 27 (4,5%), [[Bullgaria]] 24 (4,0%), [[Kina]] 23 (3,9%), [[Maroku]] 21 (3,5%).
=== Institucionet ===
[[Skeda:IRCCS - CROB Rionero.jpg|thumb|Spitali i Rionero-s]]
Qendra e Referimit Onkologjik e Bazilikatës (CROB) është ndërmarrja spitalore e Rionero-s dhe një nga qendrat më të rëndësishme kombëtare të kërkimit onkologjik, themeluar me ligj rajonal më 1989, e hapur më 1997 dhe në funksion që nga 1998.
== Kultura ==
=== Bibliotekat ===
Në Rionero gjenden biblioteka komunale dhe biblioteka kushtuar Giustino Fortunato-s, me seli në pallatin e meridionalistit, me rreth 11.000 libra moderne dhe 4.700 libra të botuar mes shekullit XIX dhe fillimit të XX.
=== Shkollat ===
Shkolla kryesore është Instituti i Arsimit të Lartë "Giustino Fortunato".
=== Teatri dhe muzika ===
Teatri "La Piccola" është një depo e vjetër hekurudhore, e restauruar në fund të viteve '90. Ekzistojnë dy banda muzikore: "Banda Muzikore Giuseppe Verdi" dhe "Gran Concerto Bandistico Giovanni Orsomando".
=== Kinema ===
Rionero është zgjedhur si vend xhirimi për filma dhe seri televizive, ndër to ''Darsi alla macchia'' (2003) dhe ''Mineurs'' (2007) të Fulvio Wetzl-it, ''Carmine Crocco, dei Briganti il Generale'' (2008), ''Një ditë e jetës'' e Giuseppe Papasso-s (2011), dhe ''Per Elisa – Il caso Claps'' e Marco Pontecorvo-s (2023). Rionero përmendet edhe në filmin ''Quo vado?'' të Gennaro Nunziante-s (2016).
=== Kuzhina ===
Ndër gjellët kryesore: lagane me qiqra (i quajtur edhe "Pjata e Brigandit"), ravioli me gjizë me salcë mishi derri dhe djathë pecorino, dhe cavatelli me lakër-rrepë. Gjellë e dytë e lashtë është acquasale, bukë e thatë me speca të thatë dhe vezë. Ndër ëmbëlsirat: sanguinaccio (krem gjaku derri me kakao), mustacciuoli (me kanellë, kafe, lëvore portokalli e verë të zier) dhe calzoncelli, të mbushur me reçel gështenjash.
== Ekonomia ==
Rionero është seli e ndërmarrjeve prodhuese të Aglianico del Vulture-s, verë DOC, e konsideruar mes më të mirave të kuqeve italiane. Territori komunal ka gjithashtu ndërmarrje prodhuese ujërash minerale, të njohura si "burimet e Monticchio-s". Prodhim tjetër është vaji i ullirit i Vulture-s, i njohur me markën DOP. Ndër veprimtaritë tradicionale janë ato zejtare, të lidhura me kulturën bujqësore-blegtorale, të spikatura për artin e qeramikës, porcelanit dhe tokës së pjekur.
== Infrastruktura dhe transporti ==
[[Skeda:Rionero in Vulture (IMG 20240308 081735).jpg|thumb|Kompozim i dyfishtë ALn 668 pranë Rionero in Vulture]]
=== Rrugët ===
Drejtëzat kryesore rrugore që përshkojnë Rionero-n: rruga shtetërore 658 Potenza–Melfi, rruga shtetërore 93 Appulo-Lucana, rruga shtetërore 167 e Liqeneve të Monticchio-s, rruga shtetërore 381 e Passo delle Crocelle-s dhe Valle Cupa-s.
=== Hekurudhat ===
Rionero ka stacionin e vet hekurudhor, në linjën Foggia–Potenza, si dhe stacionin e Monticchio-s, në hekurudhën Avellino–Rocchetta Sant'Antonio, aktiv vetëm për qëllime turistike.
== Administrimi ==
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1994–1998: Armando Urbino (Partia Demokratike e Majtë)
* 1998–2002: Armando Urbino (Demokratët e Majtë)
* 2002–2005: Giuseppe Romaniello (Forza Italia)
* 2005–2006: Francesco D'Assisi Maioli (komisar prefektural)
* 2006–2011: Antonio Placido (Rifondazione Comunista)
* 2011–2016: Antonio Placido (Sinistra Ecologia Libertà)
* 2016–2021: Luigi Di Toro (listë civile "Insieme per Rionero")
* Që nga 2021: Mario Di Nitto (qendër-majtas)
=== Binjakëzime ===
* Settimo Torinese, [[Italia]] (2003)
== Sporti ==
[[Skeda:Gran Fondo del Vulture 2005.jpg|thumb|Gran Fondo del Vulture]]
Kanë seli në komunë klubet e futbollit C.S. Vultur 1921 dhe Fortitudo San Tarcisio. Ka dy klube futbolli me sallë: Sporting Rionero Futsal dhe A.S.D. Futsal Rionero 2016. Dy klube basketbolli, AICS dhe Virtus, luajnë në kampionatin rajonal. Ekipi i volejbollit Rionero Volley luan në Serinë C rajonale. Gran Fondo del Vulture është ngjarje çiklizmi në nivel kombëtar.
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* Ivan Larotonda, ''Rionero Antiqua'', Photo Travel Editions, 2023.
* Antonio Canino, ''Basilicata Calabria'', Touring Editore, 1980.
* AA.VV., ''Patrimonio Artistico di Rionero in Vulture'', Litostampa Ottaviano, 2007.
* Tommaso Pedio, ''Giustino Fortunato: Badie, feudi e baroni della Valle di Vitalba'', vëll. 1–2, Lacaita Editore, 1968.
* Roberto Pallottino, ''Rionero e il Vulture, alla ricerca dell'identità perduta'', Calice Editore, 2000, ISBN 88-8458-071-4.
* Gambero Rosso, ''Il libro del vino. Manuale teorico & pratico'', G.R.H. S.p.A., 2004, ISBN 88-87180-79-2.
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Skënderbeu]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Komunat e Provincës së Potencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Potencës]]
[[Kategoria:Komuna të Bazilikatës]]
<!--
NUK ËSHTË PJESË E ARTIKULLIT — mos e kopjo këtë bllok në faqen kryesore.
== Për faqen e diskutimit (Talk) ==
{{Përkthyer nga|it|Rionero in Vulture|30 gusht 2026|152265660}}
== Përmbledhja e redaktimit ==
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Rionero in Vulture, versioni i datës 30 gusht 2026 (revizioni 152265660). Artikull i gjatë: seksioni "Klima" (tabela ClimaAnnuale), lista shterruese e kishave/pallateve dytësore dhe disa nën-seksione u përmblodhën për qartësi; asnjë fakt kryesor nuk u la jashtë.
-->
6z483tv35o00245m5xr3emozzow757k
3043185
3043178
2026-09-17T13:01:46Z
Arianit
106
added [[Category:Arbëreshë në Itali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043185
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Rionero in Vulture
| native_name = Rionero in Vulture
| native_name_lang = it
| other_name = Arrenéure (dialekti rioneres)
| image_flag = Rionero_in_Vulture-Gonfalone.png
| image_seal = Rionero in Vulture-Stemma.png
| image_skyline = Rionero in Vulture visto dal Rione Costa.jpg
| image_caption = Rionero me malin Vulture në sfond
| image_map = Map of comune of Rionero in Vulture (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Bazilikata]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Potencës|Potenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Mario Di Nitto
| established_date = 4 maj 1811
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 656
| area_total_km2 = 53.1
<!-- Demografia -->
| population_demonym = rionerez/e
}}
'''Rionero in Vulture''' (''Arrenéure'' në dialektin rioneres<ref>{{Cite book|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|page=538|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Potencës|Potencës]] në [[Bazilikata]] me popullsi [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]].
I vendosur në shpatet e malit Vulture, është nderuar me medaljen argjendi për merita civile për akte vetëmohimi gjatë Luftës së Dytë Botërore.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
Rionero ndodhet mbi dy kodra në juglindje të malit Vulture, pranë kufirit me Kampaninë dhe Puljen, në 656 metra mbi nivelin e detit. Territori i tij shtrihet në 53,1 km² dhe banorët janë të ndarë mes qendrës së banuar dhe fraksioneve Monticchio Bagni dhe Monticchio Sgarroni. Këtu ndodhen dy liqene me origjinë vullkanike.
=== Klima ===
Klima është e ashpër dimër dhe e ngrohtë-e butë verë. Sipas të dhënave mesatare të tridhjetëvjetëshit 1961–1990, temperatura mesatare e muajit më të ftohtë, janari, është +4,4 °C, ndërsa ajo e muajit më të ngrohtë, gushti, është +23,0 °C.
== Origjina e emrit ==
Origjina e emrit të kësaj qyteze nuk është ende plotësisht e qartë. Sipas disave, etimologjia e tij rrjedh nga ''Rivo Nigro'' (lumi i zi), burim që dilte nga tufi vullkanik i zi dhe që përshkonte fshatin duke e ndarë në dy pjesë (burim sot i përfshirë në Kroin e Baronesha-s, i njohur edhe si Kroi i Madh). Të tjerë mbajnë se rrjedh nga ''Are Nigro'', në referim ndaj tokës së zezë me origjinë vullkanike të zonës, prej gurëve pozzolana të së cilës janë ndërtuar shumë banesa. Pas Bashkimit të Italisë, Rionero-s iu shtua prapashtesa "in Vulture" për ta dalluar nga Rionero Sannitico-ja homonime, në Molise.
Përveç këtyre hipotezave historike, ekziston edhe një traditë popullore vendase sipas së cilës emri do të rridhte nga koha e Frederikut II të Suevisë, kur Kështjella e Melfi-t ishte një nga banesat e tij kryesore. Sipas kësaj tregimi, ujërat e ndotura të kështjellës rridhnin drejt luginës ku më vonë do të ngrihej fshati, duke formuar një rrjedhë uji të errët, "lumin e zi", prej nga do të rridhte emri Rionero.
== Historia ==
=== Lashtësia ===
Territori ishte i banuar në shekullin IV p.e.s., siç dëshmojnë varret e gjetura në lokalitetet "San Francesco", "Cappella del Priore" dhe "Padulo". Mbetje të një ujësjellësi të epokës romake janë të dukshme në fiumarën e Ripacandida-s, pranë vendbanimit të sotëm. Në shekullin III p.e.s. u bë pjesë e agros së Venusia-s (sot Venosa).
Gërmime arkeologjike te "Kulla e Embrici" nxorën në dritë më 2004 një vendbanim bujqësor-termal, që daton nga shekujt e fundit para Krishtit dhe vazhdoi deri në mesjetën e vonë. Rionero, si "Katundi i Shën Marisë së Rivo Nigro", feud i Atella-s në dioqezën e Rapolla-s, shfaqet për herë të parë në demën e Papa Eugenit III, të 9 qershorit 1152, që i konfirmon peshkopit Ruggero të Rapolla-s disa prona.
=== Mesjeta ===
Me rënien e Perandorisë Romake dhe ardhjen e pushtimeve barbare, rrethina e Rionero-s pa ardhjen e normanëve, që u vendosën sidomos në fraksionin e Monticchio-s, duke e bërë kështjellën vendase kalanë e tyre. Zona u bë më pas vend strehimi për murgjit bazilianë, të ardhur nga gadishulli ballkanik për të shpëtuar nga persekutimet ikonoklaste; edhe ky urdhër fetar u vendos në Monticchio, ku ndërtuan edhe një abaci.
Në epokën sveve, disa historianë mbajnë se zona e Rionero-s ishte banesë gjuetie e Frederikut II, i cili, ndërsa kalonte pjesën më të madhe të kohës së lirë në Melfi, shkonte në pyjet e malit Vulture për ta ushtruar pasionin e tij të madh.
Me fundin e sundimit sveb, katundi u godit nga një rritje e madhe e taksave, që përkeqësoi gjendjen tashmë të varfër të banorëve. Me ardhjen e anzhuinëve, më 1269, Rapolla u bë feud i Antonio de Capris-it. Në 1277 shfaqet edhe një përmendje tjetër, në një dokument anzhuin që flet për "Universitas Rivinigri".
Më 1316, Giovanni d'Angiò, zot i luginës, dha përjashtime dhe imunitet fiskal për dhjetë vjet për rindërtimin e Atella-s — ofertë tërheqëse për të gjithë qytetarët e varfëruar nga luftërat, që u shpërngulën në Atella për t'i shpëtuar presionit të madh fiskal të asaj kohe. Banorët e Rionero-s, për shkak të barrëve mbi kullotat të imponuara nga peshkopët-feudalë të Rapolla-s, ishin të parët që u shpërngulën në qytetin e ri.
Vetëm dy vjet më vonë, më 1318, peshkopi Bernardo kërkoi dhe fitoi, pa sukses, ta ripopullonte katundin e shkretuar, duke e rindërtuar më sipër, pranë kishës së Shën Antonit Abat, "vendosur mes katundit të Rivinigri-t dhe atij të Barile-s", aty ku thuhej se kishte ekzistuar një katund tjetër. Më 1332, Bernardo di Palma, peshkop i Rapolla-s, fitoi lejen ta rindërtonte katundin, me diplomë të Roberto d'Angiò-s, mbret i Napolit. Rionero nuk u shfaq më as në regjistrat e mbretëreshës Giovanna I të 1344-s, as në ato të Giovanna II-shit të 1415-s. Më 1348, Vdekja e Zezë (murtaja) goditi edhe zonën përreth Rionero-s.
=== Epoka moderne ===
Tërmeti i dhunshëm i 5 dhjetorit 1456, me magnitudë 7,1, goditi Italinë jugore, duke dëmtuar rëndë qytezën e Atella-s, aq sa disa të mbijetuar u shpërngulën në Rionero.
Më 1468, një grup shqiptarësh nga Kruja, pas vdekjes së Skënderbeut, iku në Italinë jugore, duke kaluar nëpër Pulje, dhe u vendos edhe në Bazilikatë: përveç Melfi-t, edhe në Barile, Brindisi Montagna etj.
Mes gushtit 1477 dhe janarit 1478, arritën në Italinë jugore refugjatë të tjerë shqiptarë, ikur nga fushata osmane e Shkodrës nën Mehmetin II. Mbreti Ferdinando I i Napolit i priti refugjatët dhe i shpërndau në Bazilikatë, në komunat Rionero in Vulture, Ripacandida, Melfi, Forenza, Lavello, Venosa dhe Atella. Refugjatët e Rionero-s u vendosën pranë kishës së Shën Antonit Abat, bashkë me disa barinj pulieze.
Gjatë dominimit spanjoll, qyteti njohu një periudhë paqeje dhe prosperiteti. Më 1 prill 1502, Rionero priti në kishën e Shën Antonit Louis d'Armagnac-un, duka i Nemours-it, dhe Consalvo Fernandez di Cordova-n, komandantë përkatësisht të ushtrive franceze dhe spanjolle, që u takuan për të lidhur marrëveshje mbi ndarjen e Mbretërisë së Napolit.
Më 23 mars 1528, Melfi u plaçkit nga trupat franceze nën Odet de Foix, të ndihmuara nga firenzasit e "Bandave të Zeza" nën komandën e Orazio Baglioni-t. Rreth 3.000 vetë humbën jetën; ngjarja hyri në histori si "Pashka e Gjakut" ose "Plaçkitja e Melfi-t". Të mbijetuarit ikën në pyjet e malit Vulture, prej nga u kthyen të dielën e Rrëshajëve (11 maj 1528) pasi qyteti u çlirua nga spanjollët. Më 1530/33, fshatarët shqiptarë të vendosur në Melfi më 1468 dhe të mbijetuar nga "Pashka e Gjakut" u ricaktuan në Rionero, duke ia ndryshuar emrin katundit në "Arenigro". Komuniteti shqiptar u vendos pranë kishës së lashtë të Shën Marisë së Rivonigro-s, më vonë "Kisha e të Vdekurve" (sot kushtuar Sakramentit të Shenjtë), ku mundën ta praktikonin ritin e tyre greko-bizantin deri më 1627, kur peshkopi i Melfi-t, Deodato Scaglia, e shfuqizoi ritin bizantin dhe i çoi drejt kultit latin.
Më 4 prill 1615, Orazio Grasso, noter mbretëror, shkruan se në territorin e Atella-s ndodhet një katund i quajtur Arenigro, i banuar nga 45 familje shqiptarësh, që "banonin në shpella të përshtatura me ndërtesa".
I goditur rëndë nga tërmeti i 1694-s, popullsia në atë kohë nuk kalonte shtatëqind vetë. Më pas, familja fisnike Caracciolo, së cilës i përkiste feudi, lejoi shpyllëzimin, punimin dhe kultivimin e tokave të zëna nga pyjet e lokalitetit "Gaudo". Falë pozicionit të tij kufitar mes Kampanisë dhe Puljes, Rionero njohu një rritje të caktuar ekonomike e demografike: më 1735 banorët arritën rreth 3.000, më 1752 rreth 9.000.
Gjatë Republikës Napolitane të 1799-s, Rionero mori pjesë aktivisht në lëvizjet demokratike; rionerezët Michele Granata dhe Giustino Fortunato i vjetri qenë përfaqësues të rëndësishëm të republikës, por, pas rënies së saj, Granata u dënua me vdekje, ndërsa Fortunato shpëtoi duke ikur. Ky i fundit u riintegrua më pas nga Gioacchino Murat, dhe, me restaurimin e dytë borbonik, u bë kryeministër i Mbretërisë së Dy Siçilive.
=== Shekulli XIX ===
Më 1811, Rionero kishte kaluar 11.000 banorë dhe u ngrit në komunë autonome me dekret të Gioacchino Murat-it, më 4 maj të atij viti, falë angazhimit të Giustino Fortunato-s së vjetër. Në prill 1848, në kohën e revolucionit agrar nën Mbretërinë e Dy Siçilive, në Rionero u regjistruan trazira të forta kundër latifondizmit.
Në agimin e Bashkimit të Italisë, Nicola Mancusi, prift dhe patriot, e zgjodhi Rionero-n për të vendosur një komitet insurrekcional në qershor 1860. Më 17 gusht të atij viti, kryebashkiaku i atëhershëm i Rionero-s, Giuseppe Michele Giannattasio, me pikturën e Garibaldit në dorë, doli në shesh duke thirrur "Rroftë Garibaldi!" dhe, bashkë me mbështetës të tjerë, shkoi drejt Potenzës me një grup prej 54 vullnetarësh.
Me rënien e Mbretërisë së Dy Siçilive dhe bashkimin e saj me Mbretërinë e re të Italisë, shpresat u zhgënjyen; kjo bëri që Rionero të bëhej një nga qendrat kryesore të brigandazhit pasunitar dhe të lindte brigandin më të njohur të periudhës, Carmine Crocco, të quajtur "Donatello", i cili, pas zhgënjimit për mosfaljen e së kaluarës së tij si dezertor, kaloi në radhët borbonike, duke u bërë komandant i një ushtrie prej 2.000 vetësh. Në katër vjet, Crocco e trazoi zonën e Vulture-s, Irpinia-s, Capitanata-s, dhe sulmet e tij arritën deri në Molise dhe Salento.
Një brigand tjetër i njohur, me origjinë nga Rionero, ishte Michele di Gè. Me fundin e brigandazhit, Rionero u godit edhe më shumë nga varfëria. Falë angazhimit të meridionalistit Giustino Fortunato, me origjinë nga Rionero, kushtet e vështira të jetesës u lehtësuan pjesërisht, me përhapjen e vaksinave kundër malaries, ndërtimin e një kopshti fëmijësh dhe të stacionit hekurudhor "Rionero-Atella-Ripacandida", përurruar më 21 shtator 1897.
=== Nga shekulli XX deri sot ===
Më 1902, atëherë kryeministri Giuseppe Zanardelli vizitoi Rionero-n, i shoqëruar nga Fortunato. Në shtator 1943 ndodhi një nga tragjeditë më të trishtuara të historisë së tij: 18 rionerez u masakruan nga një grup ushtarësh nazistë, me bashkëfajësinë e disa parashutistëve fashistë. Që nga 16 shtatori, popullsia rioneze, e frikësuar nga shkatërrimi gjerman i depove ushqimore, sulmoi vetë depot e Lagjes Sant'Antonio.
Nazistët qëlluan mbi turmën, duke vrarë një shtatëmbëdhjetëvjeçar, Antonio Cardillicchio, dhe u vunë zjarrin depove, ku vdiq edhe një grua, Elisa Giordano Carrieri. Më 24 shtator, fshatari Pasquale Sibilia, i zgjuar nga britmat e së bijës, doli me pushkë dhe, duke parë një rreshter parashutistësh që dukej se po i vidhte një pulë, e plagosi lehtë; ushtari iu përgjigj duke e plagosur Sibilia-n. Për shkak të kësaj, kapiteni i parashutistëve, me urdhër të një oficeri gjerman, urdhëroi kapjen e 16 personave, të cilët, bashkë me Sibilia-n, u vranë barbarisht me mitraloz. Vetëm një, Stefano Di Mattia, i besuar i vdekur pasi kishte rënë të fikët, i shpëtoi masakrës. Një stelë e ngritur në vendin e masakrës e kujton tragjedinë, për të cilën qyteti i Rionero-s fitoi Medaljen Argjendi për Meritë Civile.
Më 1980, tërmeti i Irpinia-s e goditi Rionero-n me magnitudë 4,6.
Më 3 tetor 2009, priti presidentin e republikës Giorgio Napolitano, në një konferencë kushtuar Rilindjes italiane dhe Jugut, në nderim të kujtimit të Fortunato-s.
=== Simbolet ===
[[Skeda:Rionero in Vulture-Stemma.png|80px|right|Stema e qytetit të Rionero-s]]
;Stema
Stema është blu, me një dorë që mban një kamë ngjyrë hekuri; mburoja mbizotërohet nga një kurorë dukale dhe zbukurohet me gjethe hardhie dhe trëndafila.
;Gonfaloni
Gonfaloni është një pëlhurë e kuqe.
=== Nderime ===
* Titulli i Qytetit — me dekret të presidentit të Republikës, 2 mars 1971.
* Medalja Argjendi për Meritë Civile — "Qendër e pushtuar nga trupat gjermane, gjatë luftës së fundit botërore pësoi represalje e bastisje të dhunshme që shkaktuan vdekjen e tetëmbëdhjetë qytetarëve të paarmatosur. Shembull fisnik shpirti sakrifice dhe virtytesh të larta qytetare." (Rionero in Vulture, shtator 1943)
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
[[Skeda:Chiesa Madre Rionero in Vulture.jpg|thumb|upright|Kisha e Shën Markut]]
* Kisha e Shën Markut Ungjilltar
* Kisha e Sakramentit të Shenjtë (e quajtur edhe "kisha e të vdekurve"), ngritur ku ndodhej kisha e lashtë e Shën Marisë së Rivonigro-s, zemra e vendbanimit fillestar, i zhdukur në gjysmën e parë të shekullit XIV. Qe famulli rurale e dhënë shqiptarëve më 1530, që praktikuan ritin grek deri më 1627, kur peshkopi i Melfi-t, Deodato Scaglia, i shtyu drejt ritit latin. Fillimisht ndërtesa kishte një nef të vetëm; më 1794 u zgjerua me një nef anësor. Më 1826, "Vëllazëria e të Vdekurve" e zëvendësoi kambanoren e vjetër me një tjetër me plan katror. Në sakristi ruhet një pëlhurë e shekullit XVI, "Zoja me Fëmijën dhe Shën Gjonin e Vogël", e Luca Giordano-s.
[[Skeda:Chiesa SS Sacramento09.png|thumb|Mbishkrim përkujtimor i themelimit të famullisë nga refugjatët shqiptarë epirotë, Kisha e Sakramentit të Shenjtë]]
[[Skeda:Annunciazionem.jpg|thumb|Grupi skulptural i Anuncijatës, i ruajtur në kishën e Anuncijatës]]
* Kisha e Anuncijatës së Shenjtë
[[Skeda:ChiesaAnnunz.jpg|thumb|Kisha e Anuncijatës — brendia]]
* Kisha e Shën Antonit Abat
* Kisha e Shën Kollit
* Kisha e Zojës së Caravaggio-s (e shembur)
* Kisha e Sakramentit — pranë Kishës Amë, e përdorur për të pritur Shën Alfons Marinë de Liguori-n për predikim; ishte kushtuar Shën Mikelit.
* Kisha e Shën Paskalit — ndërtuar më 1773 nga familja e pasur vendase Corona.
* Kisha Mater Misericordiae — kishë private, ndërtuar nga murgeshat e Institutit Mater Misericordiae, hapur më 24 qershor 1994.
* Kisha e Shën Gerardo Maiella-s — përuruar më 24 qershor 2024.
=== Arkitektura civile ===
[[Skeda:Palazzo Fortunato.jpg|thumb|Pallati Fortunato]]
* Pallati Fortunato (shekujt XVIII–XX) — ndërtesa më e rëndësishme e qytetit, ndërtuar në fillim të shekullit XVIII; strehoi mbretin Giuseppe Bonaparte më 1807, Ferdinando II Borbon më 1846 dhe kryeministrin Giuseppe Zanardelli më 1902. Me Giustino Fortunato-n u bë pikë takimi për intelektualë si Benedetto Croce, Gaetano Salvemini dhe Francesco Saverio Nitti. Që nga 1970 strehon Bibliotekën Komunale.
* Pallati Pierro (shekulli XVIII)
* Pallati Ciasca (shekulli XVIII) — shtëpia e lindjes së senatorit Raffaele Ciasca.
* Pallati Rotondo (shekulli XVIII) — sot selia e Bashkisë.
* Pallati Giannattasio (shekulli XVII)
* Pallati Catena (shekulli XVIII)
=== Të tjera ===
[[Skeda:Orologio della Costa.jpg|thumb|Ora e Costa-s, para restaurimit]]
* Ora e Costa-s — simboli më i njohur i qytetit, ndërtuar më 1888, e restauruar më 2024.
* Monumenti i Rënëve të Luftës së Parë Botërore — përurruar më 26 qershor 1927, në nder të 180 rionerezëve të rënë.
* Stela e Masakruarve të Luftës së Dytë Botërore — ngritur në Lagjen Sant'Antonio, në vendin ku 16 rionerezë u vranë barbarisht nga nazistët më 24 shtator 1943.
=== Vende arkeologjike ===
[[Skeda:Rionero in Vulture (Villa Romana).jpg|thumb|Mbetjet e Vilës Patriciane]]
Kompleksi arkeologjik romak — vendbanim bujqësor dhe termal i periudhës romake, zbuluar më 2004, me pjesëmarrjen e studiuesve nga Universiteti i Alberta-s (Kanada), Sydney-t (Australi) dhe Ben Gurion i Negev-it (Izrael). Bërthama origjinale përbëhet nga mbetjet e një vile patriciane dhe një kompleksi termal, që daton mes shekullit I dhe II p.e.s.; një fazë e dytë ndërtimi ndodhi në shekullin II e.s. Në kërkime u gjet edhe një statujë prej mermeri e perëndeshës Afërdita, e shkollës praksiteliane, sot e ruajtur në bibliotekën komunale.
== Shoqëria ==
=== Etnitë dhe pakicat e huaja ===
Më 31 dhjetor 2019 rezultonin banorë në territorin komunal 596 shtetas të huaj, që përbënin 4,5% të popullsisë rezidente. Komunitetet më të përfaqësuara ishin: [[Rumania]] 253 (42,5%), [[Ukraina]] 87 (14,6%), [[Nigeria]] 27 (4,5%), [[Bullgaria]] 24 (4,0%), [[Kina]] 23 (3,9%), [[Maroku]] 21 (3,5%).
=== Institucionet ===
[[Skeda:IRCCS - CROB Rionero.jpg|thumb|Spitali i Rionero-s]]
Qendra e Referimit Onkologjik e Bazilikatës (CROB) është ndërmarrja spitalore e Rionero-s dhe një nga qendrat më të rëndësishme kombëtare të kërkimit onkologjik, themeluar me ligj rajonal më 1989, e hapur më 1997 dhe në funksion që nga 1998.
== Kultura ==
=== Bibliotekat ===
Në Rionero gjenden biblioteka komunale dhe biblioteka kushtuar Giustino Fortunato-s, me seli në pallatin e meridionalistit, me rreth 11.000 libra moderne dhe 4.700 libra të botuar mes shekullit XIX dhe fillimit të XX.
=== Shkollat ===
Shkolla kryesore është Instituti i Arsimit të Lartë "Giustino Fortunato".
=== Teatri dhe muzika ===
Teatri "La Piccola" është një depo e vjetër hekurudhore, e restauruar në fund të viteve '90. Ekzistojnë dy banda muzikore: "Banda Muzikore Giuseppe Verdi" dhe "Gran Concerto Bandistico Giovanni Orsomando".
=== Kinema ===
Rionero është zgjedhur si vend xhirimi për filma dhe seri televizive, ndër to ''Darsi alla macchia'' (2003) dhe ''Mineurs'' (2007) të Fulvio Wetzl-it, ''Carmine Crocco, dei Briganti il Generale'' (2008), ''Një ditë e jetës'' e Giuseppe Papasso-s (2011), dhe ''Per Elisa – Il caso Claps'' e Marco Pontecorvo-s (2023). Rionero përmendet edhe në filmin ''Quo vado?'' të Gennaro Nunziante-s (2016).
=== Kuzhina ===
Ndër gjellët kryesore: lagane me qiqra (i quajtur edhe "Pjata e Brigandit"), ravioli me gjizë me salcë mishi derri dhe djathë pecorino, dhe cavatelli me lakër-rrepë. Gjellë e dytë e lashtë është acquasale, bukë e thatë me speca të thatë dhe vezë. Ndër ëmbëlsirat: sanguinaccio (krem gjaku derri me kakao), mustacciuoli (me kanellë, kafe, lëvore portokalli e verë të zier) dhe calzoncelli, të mbushur me reçel gështenjash.
== Ekonomia ==
Rionero është seli e ndërmarrjeve prodhuese të Aglianico del Vulture-s, verë DOC, e konsideruar mes më të mirave të kuqeve italiane. Territori komunal ka gjithashtu ndërmarrje prodhuese ujërash minerale, të njohura si "burimet e Monticchio-s". Prodhim tjetër është vaji i ullirit i Vulture-s, i njohur me markën DOP. Ndër veprimtaritë tradicionale janë ato zejtare, të lidhura me kulturën bujqësore-blegtorale, të spikatura për artin e qeramikës, porcelanit dhe tokës së pjekur.
== Infrastruktura dhe transporti ==
[[Skeda:Rionero in Vulture (IMG 20240308 081735).jpg|thumb|Kompozim i dyfishtë ALn 668 pranë Rionero in Vulture]]
=== Rrugët ===
Drejtëzat kryesore rrugore që përshkojnë Rionero-n: rruga shtetërore 658 Potenza–Melfi, rruga shtetërore 93 Appulo-Lucana, rruga shtetërore 167 e Liqeneve të Monticchio-s, rruga shtetërore 381 e Passo delle Crocelle-s dhe Valle Cupa-s.
=== Hekurudhat ===
Rionero ka stacionin e vet hekurudhor, në linjën Foggia–Potenza, si dhe stacionin e Monticchio-s, në hekurudhën Avellino–Rocchetta Sant'Antonio, aktiv vetëm për qëllime turistike.
== Administrimi ==
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1994–1998: Armando Urbino (Partia Demokratike e Majtë)
* 1998–2002: Armando Urbino (Demokratët e Majtë)
* 2002–2005: Giuseppe Romaniello (Forza Italia)
* 2005–2006: Francesco D'Assisi Maioli (komisar prefektural)
* 2006–2011: Antonio Placido (Rifondazione Comunista)
* 2011–2016: Antonio Placido (Sinistra Ecologia Libertà)
* 2016–2021: Luigi Di Toro (listë civile "Insieme per Rionero")
* Që nga 2021: Mario Di Nitto (qendër-majtas)
=== Binjakëzime ===
* Settimo Torinese, [[Italia]] (2003)
== Sporti ==
[[Skeda:Gran Fondo del Vulture 2005.jpg|thumb|Gran Fondo del Vulture]]
Kanë seli në komunë klubet e futbollit C.S. Vultur 1921 dhe Fortitudo San Tarcisio. Ka dy klube futbolli me sallë: Sporting Rionero Futsal dhe A.S.D. Futsal Rionero 2016. Dy klube basketbolli, AICS dhe Virtus, luajnë në kampionatin rajonal. Ekipi i volejbollit Rionero Volley luan në Serinë C rajonale. Gran Fondo del Vulture është ngjarje çiklizmi në nivel kombëtar.
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* Ivan Larotonda, ''Rionero Antiqua'', Photo Travel Editions, 2023.
* Antonio Canino, ''Basilicata Calabria'', Touring Editore, 1980.
* AA.VV., ''Patrimonio Artistico di Rionero in Vulture'', Litostampa Ottaviano, 2007.
* Tommaso Pedio, ''Giustino Fortunato: Badie, feudi e baroni della Valle di Vitalba'', vëll. 1–2, Lacaita Editore, 1968.
* Roberto Pallottino, ''Rionero e il Vulture, alla ricerca dell'identità perduta'', Calice Editore, 2000, ISBN 88-8458-071-4.
* Gambero Rosso, ''Il libro del vino. Manuale teorico & pratico'', G.R.H. S.p.A., 2004, ISBN 88-87180-79-2.
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Skënderbeu]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Komunat e Provincës së Potencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Potencës]]
[[Kategoria:Komuna të Bazilikatës]]
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
<!--
NUK ËSHTË PJESË E ARTIKULLIT — mos e kopjo këtë bllok në faqen kryesore.
== Për faqen e diskutimit (Talk) ==
{{Përkthyer nga|it|Rionero in Vulture|30 gusht 2026|152265660}}
== Përmbledhja e redaktimit ==
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Rionero in Vulture, versioni i datës 30 gusht 2026 (revizioni 152265660). Artikull i gjatë: seksioni "Klima" (tabela ClimaAnnuale), lista shterruese e kishave/pallateve dytësore dhe disa nën-seksione u përmblodhën për qartësi; asnjë fakt kryesor nuk u la jashtë.
-->
2c7onij058y5gwque7c8useabyn0w9t
Diskutim:Rionero in Vulture
1
406421
3043179
2026-09-17T12:49:22Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043179
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Rionero in Vulture|30 gusht 2026|152265660}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 14:49 (CEST)
fiq6i657djf5g3m9q3thafbqw0bflcx
Sant'Angelo Muxaro
0
406422
3043180
2026-09-17T12:54:47Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Sant'Angelo Muxaro, versioni i datës 26 gusht 2026 (revizioni 152199416)
3043180
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Sant'Angelo Muxaro
| native_name = Sant'Angelo Muxaro
| native_name_lang = it
| other_name = Sant'Àncilu Muxaru (sicilianisht)
| image_skyline = Panoramica su Sant'Angelo.jpg
| image_caption = Panoramë, 2007
| image_map = Map of comune of Sant'Angelo Muxaro (province of Agrigento, region Sicily, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Siçilia]]
| subdivision_type2 = Konsorciumi i lirë komunal
| subdivision_name2 = Agrigento
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Angelo Tirrito
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 335
| area_total_km2 = 64.5
<!-- Demografia -->
| population_demonym = santangelez/e
}}
'''Sant'Angelo Muxaro''' (''Sant'Àncilu Muxaru'' në sicilianisht) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e konsorciumit të lirë komunal të Agrigento-s, në [[Siçilia|Siçili]], me popullsi arbëreshe.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
Sant'Angelo Muxaro ngrihet në brendësi të Agrigento-s, në 335 m mbi nivelin e detit, mbi një kodër gipsi që dominon luginën e mesme të lumit Platani, përgjatë bregut të majtë të tij.<ref>{{Cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/sant-angelo-muxaro/|title=Sant'Angelo Muxaro|work=Enciclopedia on line|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Territori komunal, i shtrirë në rreth 64,5 km², paraqet një morfologji kryesisht kodrinore dhe karakterizohet nga dalje shkëmbore gipsi dhe gëlqerorë, të formuara nga erozioni lumor. Zona bën pjesë në basenin hidrografik të Platani-t dhe njihet fenomene karstike, ndër to Shpella e Sant'Angelo Muxaro-s (ose Shpella Ciavuli), e përfshirë në rezervatin natyror homonim dhe e njohur si gjeosit me interes kombëtar.<ref>{{Cite web|url=https://orbs.regione.sicilia.it/aree-protette/geositi/192-sistema-carsico-di-sant-angelo-muxaro.html|title=Sistema carsico di Sant'Angelo Muxaro|publisher=Regione Siciliana|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Pozicioni dominues mbi luginën e Platani-t ka favorizuar që në kohët e lashta vendosjen njerëzore, siç dëshmojnë vendet e shumta arkeologjike të pranishme në zonë, ndër to nekropoli protohistorik dhe mali fqinj Castello, i identifikuar nga një pjesë e historiografisë me Kamikon-in e lashtë, kryeqytetin legjendar të mbretit sikan Kokal.<ref name="parku">{{Cite web|url=https://parchiarcheologici.regione.sicilia.it/valle-templi/siti-archeologici/area-archeologica-e-museo-santangelo-muxaro/|title=Area archeologica di Sant'Angelo Muxaro|publisher=Parco archeologico e paesaggistico della Valle dei Templi|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
== Origjina e emrit ==
Toponimi ''Sant'Angelo Muxaro'' përbëhet nga dy elemente me origjinë të ndryshme. Pjesa e parë, ''Sant'Angelo'', zakonisht i atribuohet kultit të Angelo da Gerusalemme-s, i quajtur edhe "Ëngjëlli i Siçilisë", të cilit i kushtohet kisha amë dhe që nderohet si shenjtor mbrojtës i komunës.
Origjina e elementit të dytë, ''Muxaro'', është përkundrazi e diskutueshme. Forma siciliane ''Muxaru'', prej të cilës rrjedh përshtatja aktuale italiane, ruan drejtshkrimin e lashtë sicilian, ku shkronja ⟨x⟩ përfaqësonte tingullin e frikatives postalveolare të shurdhët ([ʃ]), ngjashëm siç ndodhte në gjuhë të tjera romane, si ato iberike. Ky drejtshkrim dëshmohet edhe në toponime të tjera siciliane, si Buscemi, Calascibetta dhe Sciacca, ndërsa në drejtshkrimin modern zëvendësohet zakonisht me kombinimin ⟨sc⟩, prej nga variantet ''Musciaro'' dhe ''Musciaru''.
Sa i përket etimologjisë, disa studiues e lidhin me gjuhën arabe. Sipas një hipoteze të parë, emri do të rridhte nga ''Muʿaṣṣar'', me kuptimin "vend strehimi" ose "vend azili"; një interpretim tjetër e lidh me termin ''Mushar'', "vend vëzhgimi", me sa duket në referim ndaj pozicionit dominues të kodrës mbi të cilën ngrihet vendbanimi. Asnjëra prej këtyre hipotezave, megjithatë, nuk ka gjetur pëlqim përfundimtar në literaturën specialistike.
== Historia ==
=== Nga origjina deri në epokën klasike ===
Territori i Sant'Angelo Muxaro-s është frekuentuar që nga prehistoria, siç dëshmojnë dëshmitë e shumta arkeologjike të gjetura në zonë, ndër to nekropole të gjera shkëmbore dhe një vendbanim i rëndësishëm i epokës së bronzit dhe fillimit të epokës së hekurit. Vendbanimet u atribuohen përgjithësisht popullsive sikane dhe përbëjnë një prej referencave kryesore arkeologjike për studimin e Siçilisë qendror-perëndimore mes shekullit XIII dhe VII p.e.s.<ref>Vincenzo La Rosa, ''Le popolazioni della Sicilia: Sicani, Siculi, Elimi'', te AA.VV., ''Italia'', Libri Scheiwiller, Milano, 1989, f. 40–45.</ref>
Një pjesë e historiografisë e identifikon malin fqinj Castello me Kamikon-in e lashtë, kryeqytetin legjendar të mbretit sikan Kokal, të përmendur nga burimet klasike si vendi ku Minosi, mbërritur në Siçili në kërkim të Dedalit, gjeti vdekjen. Tradita u rimor edhe nga Sofokliu, që i kushtoi episodit tragjedinë e humbur ''Kamikioi'' (''Banorët e Kamikonit'').
Gërmimet arkeologjike të kryera në territor kanë dhënë pajisje varrimi të pasura, sot të ruajtura pjesërisht në Muzeun Arkeologjik Rajonal Paolo Orsi të Sirakuzës dhe në Muzeun Arkeologjik Rajonal Pietro Griffo të Agrigento-s, duke konfirmuar rëndësinë e vendbanimit në epokën protohistorike.<ref name="parku" />
=== Nga mesjeta deri në epokën moderne ===
Vendbanimi i sotëm u zhvillua në epokën mesjetare. Në fillim të shekullit XVI, territori priti një koloni refugjatësh shqiptarë, të strehuar në Siçili pas zgjerimit të Perandorisë Osmane në Ballkan. Prania arbëreshe ndikoi për disa shekuj në jetën fetare dhe kulturore të komunitetit, ku praktikohej riti greko-bizantin.<ref>{{Cite book|author=Giuseppe Schirò|title=Gli Albanesi in Sicilia|publisher=Sellerio|location=Palermo|language=it}}</ref>
Gjatë shekullit XVII, baronia i përkiti fillimisht familjes Tagliavia d'Aragona dhe më pas Pignatelli-ve, dukë të Monteleone-s. Gjatë kësaj periudhe, riti greko-katolik u zëvendësua gradualisht nga ai latin, dhe komuniteti arbëresh iu nënshtrua një procesi gradual asimilimi gjuhësor e kulturor.
Sundimi feudal i Pignatelli-ve përfundoi më 1812, kur Parlamenti i Siçilisë miratoi shfuqizimin e feudalizmit në Mbretërinë e Siçilisë.
=== Nga Bashkimi i Italisë deri sot ===
Pas ekspeditës së të Mijëve dhe shpalljes së Mbretërisë së Italisë, Sant'Angelo Muxaro ndoqi ngjarjet administrative të shtetit të ri unitar, duke ruajtur një ekonomi kryesisht bujqësore, të bazuar në kultivimin e drithërave, ullirit dhe blegtorisë.
Gjatë shekullit XX, komuna u prek nga fenomeni i emigrimit drejt Italisë veriore dhe jashtë vendit, i zakonshëm për pjesën më të madhe të brendësisë siciliane. Paralelisht, u zhvillua një veprimtari në rritje për mbrojtjen dhe vlerësimin e trashëgimisë arkeologjike, e kulmuar me themelimin e Zonës Arkeologjike të Sant'Angelo Muxaro-s, që ruan disa nga dëshmitë më të rëndësishme të qytetërimit sikan të Siçilisë.
=== Simbolet ===
[[Skeda:Stemmasant'angelomuxaro.svg|thumb|upright=0.8|Stema komunale deri më 11 janar 2021]]
[[Skeda:Sant'Angelo Muxaro-Bandiera.svg|thumb|upright=0.8|Flamuri komunal]]
Që nga gjysma e dytë e shekullit XX, komuna përdori një stemë pa dhënie zyrtare, që paraqiste "mbi të gjelbër, kokë arabi me lëkurë natyrale, me çallmë të mbuluar nga një gjysmëhënë".<ref>{{Cite web|url=https://lnx.comune.santangelomuxaro.ag.it/public/file/statuto/STATUTO%20COMUNALE_compressed.pdf|title=Statuto comunale|publisher=Comune di Sant'Angelo Muxaro|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Përdorimi i këtij simboli kontribuoi në përhapjen e traditës sipas së cilës territori do të ishte qeverisur nga një princ arab i quajtur Mushar, hipotezë pa mbështetje dokumentare. Më 2020, administrata komunale nisi procedurën për miratimin e simboleve të reja civile, të mbështetura në një kërkim historiko-heraldik të kryer pranë Arkivave Shtetërore të Romës, Palermos dhe Agrigento-s.
Me dekret të presidentit të Republikës Sergio Mattarella, më 12 janar 2021, u dhanë stema, gonfaloni dhe flamuri zyrtar i komunës.<ref name="presidenza">{{Cite web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2021/comuni2021/SantAngeloMuxaro.html|title=Emblema del Comune di Sant'Angelo Muxaro (Agrigento)|publisher=Ufficio del Cerimoniale di Stato e per le Onorificenze della Presidenza del Consiglio dei ministri|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
;Stema
Stema është e ndarë vertikalisht në tri pjesë dhe bashkon elementet kryesore identifikuese të komunitetit: referimin ndaj familjeve Medici dhe Branciforte, feudalë të lashtë të territorit; efigjen e Angelo da Gerusalemme-s, shenjtor mbrojtës i komunës; kokën e një arabi, kujtim i traditës historike të lidhur me origjinën e toponimit; dy kulla, kujtim i Kamikonit të lashtë, dhe një çafkë, element karakteristik i faunës së luginës së Platani-t. Motoja është {{Smallcaps|Universitas S. Angeli Muxiaro}}.<ref name="presidenza" />
;Gonfaloni
Gonfaloni është një pëlhurë e verdhë me buzë të kuqe, e stolisur pasurisht me qëndisma argjendi dhe e mbajtur me stemën komunale.
;Flamuri
Flamuri është një pëlhurë drejtkëndore, e ndarë me të verdhë dhe të kuqe, me stemën komunale në qendër.<ref name="presidenza" />
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
[[Skeda:SantAngelo Muxaro di notte.jpg|thumb|Kisha amë e Sant'Angelo Martirit]]
[[Skeda:SantAngelo Muxaro - Chiesa del Carmelo.jpg|thumb|Kisha e Zojës Virgjëreshë të Bekuar të Malit Karmel]]
Ndër ndërtesat kryesore fetare të komunës numërohen:
* kisha amë e Sant'Angelo Martirit, kushtuar shenjtorit mbrojtës të fshatit dhe vendi kryesor i kultit të komunitetit;
* kisha e Zojës Virgjëreshë të Bekuar të Malit Karmel, ndërtuar në epokën moderne dhe e lidhur me traditën karmelitane vendase.
=== Vende arkeologjike ===
[[Skeda:Necropoli preistorica (2).jpg|thumb|Nekropoli prehistorike]]
[[Skeda:Tomba del principe.jpg|thumb|Varri i Princit]]
Territori komunal ruan një nga kompleksët arkeologjikë më të rëndësishme të Siçilisë protohistorike, të përbërë nga nekropole shkëmbore, varre monumentale dhe mbetje vendbanimesh të atribuara sikanëve.
Ndër gjetjet kryesore numërohen:
* Varri i Princit, varrim monumental i gërmuar në shkëmb, i datueshëm në epokën e bronzit, i njohur për pajisjet e pasura të varrimit të gjetura brenda tij dhe sot të ruajtura pjesërisht në Muzeun Arkeologjik Rajonal Paolo Orsi të Sirakuzës;
* nekropoli protohistorike e kodrës Sant'Angelo;
* nekropoli e Grotticelle-s;
* rrënojat e kështjellës mesjetare të Qal'at al-Mushari'a-s.
Zona arkeologjike është identifikuar tradicionalisht nga historiografia me Kamikon-in e lashtë, kryeqytetin legjendar të mbretit sikan Kokal, pranë të cilit, sipas tradiës klasike, u vra Minosi ndërsa ishte në kërkim të Dedalit. Identifikimi mbetet, megjithatë, objekt debati, dhe hipoteza të tjera e vendosin qytetin mitik pranë Colle Madore-s, në territorin e Lercara Friddi-t, ose në përputhje me Shpellat e Gurfa-s, në territorin e Alia-s.
== Shoqëria ==
Popullsia e Sant'Angelo Muxaro-s ka pësuar një rënie të ndjeshme përgjatë shekullit XX, sidomos për shkak të emigrimit.
== Kultura ==
=== Muzetë ===
Instituti kryesor muzeal i komunës është ''MuSAM — Muzeu Arkeologjik i Sant'Angelo Muxaro-s'', përurruar në dhjetor 2015 me qëllim vlerësimin e trashëgimisë historike dhe arkeologjike të territorit, veçanërisht gjetjeve nga gërmimet e zonës së lashtë sikane.<ref name="rainews">{{Cite web|url=https://www.rainews.it/archivio-rainews/articoli/apre-musam-smart-museum-sant-angelo-muxaro-antica-camico-capitale-sicani-04c6d7f3-c5c9-42dc-b06b-be3c27a25684.html|title=Apre il MuSAM. Uno smart museum a Sant'Angelo Muxaro: l'antica Camico, capitale dei Sicani|publisher=Rai News|date=2015-12-16|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Me rastin e hapjes së muzeut, British Museum dha përjashtimisht huazimin e përkohshëm të ''phiale aurea'', një kupë rituale ari e shekullit VIII p.e.s., e gjetur në shekullin XIX në të ashtuquajturin "Varri i Princit" dhe e blerë nga muzeu londinez më 1772.<ref name="rainews" /><ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/G_1772-0314-70|title=Gold phiale|publisher=British Museum|language=en}}</ref>
Rruga ekspozuese dokumenton historinë e territorit nga protohistoria deri në epokën mesjetare, me vëmendje të veçantë ndaj qytetërimit sikan dhe zbulimeve arkeologjike të kryera në zonën e Sant'Angelo Muxaro-s dhe malit fqinj Castello.
== Ekonomia ==
Ekonomia e Sant'Angelo Muxaro-s bazohet tradicionalisht në bujqësi dhe blegtori. Ndër kulturat kryesore numërohen drithërat, ulliri, bajamja dhe pistashja, të shoqëruara nga prodhime perimesh dhe foragjere tipike të brendësisë së Agrigento-s.
Territori komunal bën pjesë gjithashtu në zonën e prodhimit të Pistashes së Raffadali-t me Denominim të Origjinës së Mbrojtur (DOP), të themeluar nga Bashkimi Evropian, bashkë me shumë komuna të tjera të provincës së Agrigento-s.
== Administrimi ==
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1985–1990: Ignazio Alessi (Demokracia Kristiane)
* 1990–1992: Marcantonio Spoto (Demokracia Kristiane)
* 1992–1994: Giuseppe Alfano (Demokracia Kristiane)
* 1994–1998: Giuseppe Tirrito (Partia Demokratike e Majtë)
* 1998–2003: Giuseppe Tirrito (majtas)
* 2003–2008: Giuseppe Aurelio Leto (qendër-djathtas)
* 2008–2013: Giuseppe Aurelio Leto (listë civile)
* 2013–2018: Lorenzo Alfano (listë civile "Rinascita per Sant'Angelo")
* 2018–2023: Angelo Tirrito (listë civile "Svoltiamo insieme")
* Që nga 2023: Angelo Tirrito (listë civile "Continuiamo Insieme per Sant'Angelo Muxaro")
=== Binjakëzime ===
* Quilmes, [[Argjentina|Argjentinë]]
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Siçili]]
bdhkely38ntnuwrbj72sqzhqtclbqy1
3043186
3043180
2026-09-17T13:01:58Z
Arianit
106
added [[Category:Arbëreshë në Itali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043186
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Sant'Angelo Muxaro
| native_name = Sant'Angelo Muxaro
| native_name_lang = it
| other_name = Sant'Àncilu Muxaru (sicilianisht)
| image_skyline = Panoramica su Sant'Angelo.jpg
| image_caption = Panoramë, 2007
| image_map = Map of comune of Sant'Angelo Muxaro (province of Agrigento, region Sicily, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Siçilia]]
| subdivision_type2 = Konsorciumi i lirë komunal
| subdivision_name2 = Agrigento
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Angelo Tirrito
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 335
| area_total_km2 = 64.5
<!-- Demografia -->
| population_demonym = santangelez/e
}}
'''Sant'Angelo Muxaro''' (''Sant'Àncilu Muxaru'' në sicilianisht) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e konsorciumit të lirë komunal të Agrigento-s, në [[Siçilia|Siçili]], me popullsi arbëreshe.
== Gjeografia fizike ==
=== Territori ===
Sant'Angelo Muxaro ngrihet në brendësi të Agrigento-s, në 335 m mbi nivelin e detit, mbi një kodër gipsi që dominon luginën e mesme të lumit Platani, përgjatë bregut të majtë të tij.<ref>{{Cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/sant-angelo-muxaro/|title=Sant'Angelo Muxaro|work=Enciclopedia on line|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Territori komunal, i shtrirë në rreth 64,5 km², paraqet një morfologji kryesisht kodrinore dhe karakterizohet nga dalje shkëmbore gipsi dhe gëlqerorë, të formuara nga erozioni lumor. Zona bën pjesë në basenin hidrografik të Platani-t dhe njihet fenomene karstike, ndër to Shpella e Sant'Angelo Muxaro-s (ose Shpella Ciavuli), e përfshirë në rezervatin natyror homonim dhe e njohur si gjeosit me interes kombëtar.<ref>{{Cite web|url=https://orbs.regione.sicilia.it/aree-protette/geositi/192-sistema-carsico-di-sant-angelo-muxaro.html|title=Sistema carsico di Sant'Angelo Muxaro|publisher=Regione Siciliana|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Pozicioni dominues mbi luginën e Platani-t ka favorizuar që në kohët e lashta vendosjen njerëzore, siç dëshmojnë vendet e shumta arkeologjike të pranishme në zonë, ndër to nekropoli protohistorik dhe mali fqinj Castello, i identifikuar nga një pjesë e historiografisë me Kamikon-in e lashtë, kryeqytetin legjendar të mbretit sikan Kokal.<ref name="parku">{{Cite web|url=https://parchiarcheologici.regione.sicilia.it/valle-templi/siti-archeologici/area-archeologica-e-museo-santangelo-muxaro/|title=Area archeologica di Sant'Angelo Muxaro|publisher=Parco archeologico e paesaggistico della Valle dei Templi|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
== Origjina e emrit ==
Toponimi ''Sant'Angelo Muxaro'' përbëhet nga dy elemente me origjinë të ndryshme. Pjesa e parë, ''Sant'Angelo'', zakonisht i atribuohet kultit të Angelo da Gerusalemme-s, i quajtur edhe "Ëngjëlli i Siçilisë", të cilit i kushtohet kisha amë dhe që nderohet si shenjtor mbrojtës i komunës.
Origjina e elementit të dytë, ''Muxaro'', është përkundrazi e diskutueshme. Forma siciliane ''Muxaru'', prej të cilës rrjedh përshtatja aktuale italiane, ruan drejtshkrimin e lashtë sicilian, ku shkronja ⟨x⟩ përfaqësonte tingullin e frikatives postalveolare të shurdhët ([ʃ]), ngjashëm siç ndodhte në gjuhë të tjera romane, si ato iberike. Ky drejtshkrim dëshmohet edhe në toponime të tjera siciliane, si Buscemi, Calascibetta dhe Sciacca, ndërsa në drejtshkrimin modern zëvendësohet zakonisht me kombinimin ⟨sc⟩, prej nga variantet ''Musciaro'' dhe ''Musciaru''.
Sa i përket etimologjisë, disa studiues e lidhin me gjuhën arabe. Sipas një hipoteze të parë, emri do të rridhte nga ''Muʿaṣṣar'', me kuptimin "vend strehimi" ose "vend azili"; një interpretim tjetër e lidh me termin ''Mushar'', "vend vëzhgimi", me sa duket në referim ndaj pozicionit dominues të kodrës mbi të cilën ngrihet vendbanimi. Asnjëra prej këtyre hipotezave, megjithatë, nuk ka gjetur pëlqim përfundimtar në literaturën specialistike.
== Historia ==
=== Nga origjina deri në epokën klasike ===
Territori i Sant'Angelo Muxaro-s është frekuentuar që nga prehistoria, siç dëshmojnë dëshmitë e shumta arkeologjike të gjetura në zonë, ndër to nekropole të gjera shkëmbore dhe një vendbanim i rëndësishëm i epokës së bronzit dhe fillimit të epokës së hekurit. Vendbanimet u atribuohen përgjithësisht popullsive sikane dhe përbëjnë një prej referencave kryesore arkeologjike për studimin e Siçilisë qendror-perëndimore mes shekullit XIII dhe VII p.e.s.<ref>Vincenzo La Rosa, ''Le popolazioni della Sicilia: Sicani, Siculi, Elimi'', te AA.VV., ''Italia'', Libri Scheiwiller, Milano, 1989, f. 40–45.</ref>
Një pjesë e historiografisë e identifikon malin fqinj Castello me Kamikon-in e lashtë, kryeqytetin legjendar të mbretit sikan Kokal, të përmendur nga burimet klasike si vendi ku Minosi, mbërritur në Siçili në kërkim të Dedalit, gjeti vdekjen. Tradita u rimor edhe nga Sofokliu, që i kushtoi episodit tragjedinë e humbur ''Kamikioi'' (''Banorët e Kamikonit'').
Gërmimet arkeologjike të kryera në territor kanë dhënë pajisje varrimi të pasura, sot të ruajtura pjesërisht në Muzeun Arkeologjik Rajonal Paolo Orsi të Sirakuzës dhe në Muzeun Arkeologjik Rajonal Pietro Griffo të Agrigento-s, duke konfirmuar rëndësinë e vendbanimit në epokën protohistorike.<ref name="parku" />
=== Nga mesjeta deri në epokën moderne ===
Vendbanimi i sotëm u zhvillua në epokën mesjetare. Në fillim të shekullit XVI, territori priti një koloni refugjatësh shqiptarë, të strehuar në Siçili pas zgjerimit të Perandorisë Osmane në Ballkan. Prania arbëreshe ndikoi për disa shekuj në jetën fetare dhe kulturore të komunitetit, ku praktikohej riti greko-bizantin.<ref>{{Cite book|author=Giuseppe Schirò|title=Gli Albanesi in Sicilia|publisher=Sellerio|location=Palermo|language=it}}</ref>
Gjatë shekullit XVII, baronia i përkiti fillimisht familjes Tagliavia d'Aragona dhe më pas Pignatelli-ve, dukë të Monteleone-s. Gjatë kësaj periudhe, riti greko-katolik u zëvendësua gradualisht nga ai latin, dhe komuniteti arbëresh iu nënshtrua një procesi gradual asimilimi gjuhësor e kulturor.
Sundimi feudal i Pignatelli-ve përfundoi më 1812, kur Parlamenti i Siçilisë miratoi shfuqizimin e feudalizmit në Mbretërinë e Siçilisë.
=== Nga Bashkimi i Italisë deri sot ===
Pas ekspeditës së të Mijëve dhe shpalljes së Mbretërisë së Italisë, Sant'Angelo Muxaro ndoqi ngjarjet administrative të shtetit të ri unitar, duke ruajtur një ekonomi kryesisht bujqësore, të bazuar në kultivimin e drithërave, ullirit dhe blegtorisë.
Gjatë shekullit XX, komuna u prek nga fenomeni i emigrimit drejt Italisë veriore dhe jashtë vendit, i zakonshëm për pjesën më të madhe të brendësisë siciliane. Paralelisht, u zhvillua një veprimtari në rritje për mbrojtjen dhe vlerësimin e trashëgimisë arkeologjike, e kulmuar me themelimin e Zonës Arkeologjike të Sant'Angelo Muxaro-s, që ruan disa nga dëshmitë më të rëndësishme të qytetërimit sikan të Siçilisë.
=== Simbolet ===
[[Skeda:Stemmasant'angelomuxaro.svg|thumb|upright=0.8|Stema komunale deri më 11 janar 2021]]
[[Skeda:Sant'Angelo Muxaro-Bandiera.svg|thumb|upright=0.8|Flamuri komunal]]
Që nga gjysma e dytë e shekullit XX, komuna përdori një stemë pa dhënie zyrtare, që paraqiste "mbi të gjelbër, kokë arabi me lëkurë natyrale, me çallmë të mbuluar nga një gjysmëhënë".<ref>{{Cite web|url=https://lnx.comune.santangelomuxaro.ag.it/public/file/statuto/STATUTO%20COMUNALE_compressed.pdf|title=Statuto comunale|publisher=Comune di Sant'Angelo Muxaro|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Përdorimi i këtij simboli kontribuoi në përhapjen e traditës sipas së cilës territori do të ishte qeverisur nga një princ arab i quajtur Mushar, hipotezë pa mbështetje dokumentare. Më 2020, administrata komunale nisi procedurën për miratimin e simboleve të reja civile, të mbështetura në një kërkim historiko-heraldik të kryer pranë Arkivave Shtetërore të Romës, Palermos dhe Agrigento-s.
Me dekret të presidentit të Republikës Sergio Mattarella, më 12 janar 2021, u dhanë stema, gonfaloni dhe flamuri zyrtar i komunës.<ref name="presidenza">{{Cite web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2021/comuni2021/SantAngeloMuxaro.html|title=Emblema del Comune di Sant'Angelo Muxaro (Agrigento)|publisher=Ufficio del Cerimoniale di Stato e per le Onorificenze della Presidenza del Consiglio dei ministri|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
;Stema
Stema është e ndarë vertikalisht në tri pjesë dhe bashkon elementet kryesore identifikuese të komunitetit: referimin ndaj familjeve Medici dhe Branciforte, feudalë të lashtë të territorit; efigjen e Angelo da Gerusalemme-s, shenjtor mbrojtës i komunës; kokën e një arabi, kujtim i traditës historike të lidhur me origjinën e toponimit; dy kulla, kujtim i Kamikonit të lashtë, dhe një çafkë, element karakteristik i faunës së luginës së Platani-t. Motoja është {{Smallcaps|Universitas S. Angeli Muxiaro}}.<ref name="presidenza" />
;Gonfaloni
Gonfaloni është një pëlhurë e verdhë me buzë të kuqe, e stolisur pasurisht me qëndisma argjendi dhe e mbajtur me stemën komunale.
;Flamuri
Flamuri është një pëlhurë drejtkëndore, e ndarë me të verdhë dhe të kuqe, me stemën komunale në qendër.<ref name="presidenza" />
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
[[Skeda:SantAngelo Muxaro di notte.jpg|thumb|Kisha amë e Sant'Angelo Martirit]]
[[Skeda:SantAngelo Muxaro - Chiesa del Carmelo.jpg|thumb|Kisha e Zojës Virgjëreshë të Bekuar të Malit Karmel]]
Ndër ndërtesat kryesore fetare të komunës numërohen:
* kisha amë e Sant'Angelo Martirit, kushtuar shenjtorit mbrojtës të fshatit dhe vendi kryesor i kultit të komunitetit;
* kisha e Zojës Virgjëreshë të Bekuar të Malit Karmel, ndërtuar në epokën moderne dhe e lidhur me traditën karmelitane vendase.
=== Vende arkeologjike ===
[[Skeda:Necropoli preistorica (2).jpg|thumb|Nekropoli prehistorike]]
[[Skeda:Tomba del principe.jpg|thumb|Varri i Princit]]
Territori komunal ruan një nga kompleksët arkeologjikë më të rëndësishme të Siçilisë protohistorike, të përbërë nga nekropole shkëmbore, varre monumentale dhe mbetje vendbanimesh të atribuara sikanëve.
Ndër gjetjet kryesore numërohen:
* Varri i Princit, varrim monumental i gërmuar në shkëmb, i datueshëm në epokën e bronzit, i njohur për pajisjet e pasura të varrimit të gjetura brenda tij dhe sot të ruajtura pjesërisht në Muzeun Arkeologjik Rajonal Paolo Orsi të Sirakuzës;
* nekropoli protohistorike e kodrës Sant'Angelo;
* nekropoli e Grotticelle-s;
* rrënojat e kështjellës mesjetare të Qal'at al-Mushari'a-s.
Zona arkeologjike është identifikuar tradicionalisht nga historiografia me Kamikon-in e lashtë, kryeqytetin legjendar të mbretit sikan Kokal, pranë të cilit, sipas tradiës klasike, u vra Minosi ndërsa ishte në kërkim të Dedalit. Identifikimi mbetet, megjithatë, objekt debati, dhe hipoteza të tjera e vendosin qytetin mitik pranë Colle Madore-s, në territorin e Lercara Friddi-t, ose në përputhje me Shpellat e Gurfa-s, në territorin e Alia-s.
== Shoqëria ==
Popullsia e Sant'Angelo Muxaro-s ka pësuar një rënie të ndjeshme përgjatë shekullit XX, sidomos për shkak të emigrimit.
== Kultura ==
=== Muzetë ===
Instituti kryesor muzeal i komunës është ''MuSAM — Muzeu Arkeologjik i Sant'Angelo Muxaro-s'', përurruar në dhjetor 2015 me qëllim vlerësimin e trashëgimisë historike dhe arkeologjike të territorit, veçanërisht gjetjeve nga gërmimet e zonës së lashtë sikane.<ref name="rainews">{{Cite web|url=https://www.rainews.it/archivio-rainews/articoli/apre-musam-smart-museum-sant-angelo-muxaro-antica-camico-capitale-sicani-04c6d7f3-c5c9-42dc-b06b-be3c27a25684.html|title=Apre il MuSAM. Uno smart museum a Sant'Angelo Muxaro: l'antica Camico, capitale dei Sicani|publisher=Rai News|date=2015-12-16|access-date=2026-07-23|language=it}}</ref>
Me rastin e hapjes së muzeut, British Museum dha përjashtimisht huazimin e përkohshëm të ''phiale aurea'', një kupë rituale ari e shekullit VIII p.e.s., e gjetur në shekullin XIX në të ashtuquajturin "Varri i Princit" dhe e blerë nga muzeu londinez më 1772.<ref name="rainews" /><ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/G_1772-0314-70|title=Gold phiale|publisher=British Museum|language=en}}</ref>
Rruga ekspozuese dokumenton historinë e territorit nga protohistoria deri në epokën mesjetare, me vëmendje të veçantë ndaj qytetërimit sikan dhe zbulimeve arkeologjike të kryera në zonën e Sant'Angelo Muxaro-s dhe malit fqinj Castello.
== Ekonomia ==
Ekonomia e Sant'Angelo Muxaro-s bazohet tradicionalisht në bujqësi dhe blegtori. Ndër kulturat kryesore numërohen drithërat, ulliri, bajamja dhe pistashja, të shoqëruara nga prodhime perimesh dhe foragjere tipike të brendësisë së Agrigento-s.
Territori komunal bën pjesë gjithashtu në zonën e prodhimit të Pistashes së Raffadali-t me Denominim të Origjinës së Mbrojtur (DOP), të themeluar nga Bashkimi Evropian, bashkë me shumë komuna të tjera të provincës së Agrigento-s.
== Administrimi ==
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1985–1990: Ignazio Alessi (Demokracia Kristiane)
* 1990–1992: Marcantonio Spoto (Demokracia Kristiane)
* 1992–1994: Giuseppe Alfano (Demokracia Kristiane)
* 1994–1998: Giuseppe Tirrito (Partia Demokratike e Majtë)
* 1998–2003: Giuseppe Tirrito (majtas)
* 2003–2008: Giuseppe Aurelio Leto (qendër-djathtas)
* 2008–2013: Giuseppe Aurelio Leto (listë civile)
* 2013–2018: Lorenzo Alfano (listë civile "Rinascita per Sant'Angelo")
* 2018–2023: Angelo Tirrito (listë civile "Svoltiamo insieme")
* Që nga 2023: Angelo Tirrito (listë civile "Continuiamo Insieme per Sant'Angelo Muxaro")
=== Binjakëzime ===
* Quilmes, [[Argjentina|Argjentinë]]
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Siçili]]
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
1qci8szjedabcvozbar8pyb0e03601e
Diskutim:Sant'Angelo Muxaro
1
406423
3043181
2026-09-17T12:55:03Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043181
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Sant'Angelo Muxaro|26 gusht 2026|152199416}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 14:55 (CEST)
dfa2ll8yf0qd1vkxv5cmsv0syhf5bux
Bronte
0
406424
3043183
2026-09-17T13:00:59Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Bronte, versioni i datës 13 shtator 2026 (revizioni 152449146)
3043183
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Bronte
| native_name = Bronte
| native_name_lang = it
| other_name = Bronti (sicilianisht)
| image_flag = Bronte-Gonfalone.svg
| image_skyline = Foto zino - panoramio.jpg
| image_map = Map of comune of Bronte (metropolitan city of Catania, region Sicily, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Siçilia]]
| subdivision_type2 = Qyteti metropolitan
| subdivision_name2 = [[Qyteti metropolitan i Katanias|Katania]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Giuseppe Gullotta
<!-- Demografia -->
| population_demonym = brontez/e
}}
'''Bronte''' (''Bronti'' në sicilianisht) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e qytetit metropolitan të [[Qyteti metropolitan i Katanias|Katanias]] në [[Siçilia|Sicili]]. Është një nga ngulimet [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]].
Shtrihet në shpatet perëndimore të [[Etna|Etnas]]. Është komunë e Parkut të Etnas dhe e Parkut të Nebrodeve, e njohur për varietetin e pistashes së gjelbër të Bronte-s.<ref>{{Cite news|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2013/09/27/il-pistacchio-il-castello-sono-giorni-di.html|title=Il pistacchio e il castello: sono i giorni di Bronte|author=Maria Cristina Castellucci|work=la Repubblica|date=2013-09-27|page=18|language=it}}</ref>
== Gjeografia fizike ==
=== Klima ===
Reshjet vjetore të Bronte-s, sipas të dhënave të stacionit meteorologjik referues të Observatorit të Ujërave që nga viti 1919, arrijnë 631 mm.<ref>{{Cite web|url=http://www.osservatorioacque.it/?cmd=page&id=dati_annali_int_pmensili|title=Piogge cumulate mensili|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907094944/http://www.osservatorioacque.it/?cmd=page&id=dati_annali_int_pmensili|archive-date=2021-09-07|url-status=dead|language=it}}</ref> Stina më me shi është dimri, me 235 mm, e ndjekur nga vjeshta me 197 mm, pranvera me 145 mm dhe vera me 54 mm.
Temperatura mesatare vjetore është rreth 14 °C. Temperatura mesatare e tremujorit dimëror, i karakterizuar nga reshje të shpeshta që ndonjëherë marrin karakter dëbore, është mes 6 dhe 8 °C. Natën e 31 dhjetorit 2014, gjatë një prej valëve më të mëdha të ftohtit të 30 viteve të fundit, stacioni meteorologjik i qendrës historike regjistroi një temperaturë minimale prej -4 °C.
Vera karakterizohet nga vapa e madhe dhe nga një ulje drastike e reshjeve, kryesisht të kufizuara në stuhi të shkurtra pasditeje. Temperaturat maksimale mesatarisht mes 28 dhe 30 °C, minimale mes 17 dhe 19 °C. Në prani të anticiklonit subtropikal afrikan mund të regjistrohen kulme afër 35 °C. Një temperaturë maksimale prej 39,6 °C u regjistrua më 24 korrik 2009.
== Historia ==
Gjatë mesjetës, në territorin e komunës së sotme ndodheshin njëzet e katër vendbanime të vogla që i përkisnin manastirit të Maniace-s në Siçili.
Nga viti 1468 deri më 1491, një numër i konsiderueshëm qytetarësh shqiptarë, refugjatë nga Shqipëria, u vendosën në Bronte,<ref>{{Cite web|url=http://www.bronteinsieme.it/2st/per_nor.html|title=Cenni storici sulla Città di Bronte|language=it}}</ref> duke ikur nga luftërat dhe përndjekjet e ushtrive turko-myslimane. Themelimi i vërtetë i qendrës urbane të Bronte-s mund të jetë pak pas ose në të njëjtën periudhë me atë të Biancavilla-s, po ashtu vepër shqiptarësh; meqë "Kapitujt e Themelimit" janë humbur, nuk njihet data e saktë. Në këto "kapituj", ose ligje për t'u respektuar, gjendet një farë mirëkuptimi nga ana e feudalëve dhe/ose klerikëve. Shqiptarët, në fakt, gëzonin një liri të caktuar: mund të lëviznin nga një vend në tjetrin, të shisnin pasuritë e tyre, të kishin zyrtarë e priftërinj të vet të ritit të ndryshëm, të ruanin fenë, zakonet dhe gjuhën e tyre, të mos i nënshtroheshin shtypjeve. Nga zakonet e traditat apo feja shqiptare ka mbetur pak; vetëm ndonjë mbiemër tregon origjinën shqiptare (p.sh. Scafiti, Schiros, Schilirò, Triscali, Zappia) dhe shumë fjalë tipike me origjinë të sigurt shqiptare.
Me dekret të perandorit Karli V, u krijua "universitas"-i i Bronte-s më 1520.
Bronte u dëmtua pjesërisht nga shpërthimi i Etnas i vitit 1651, ndërsa rrjedhat e lavës të shpërthimeve të 1832-shit dhe 1843-shit iu afruan territoreve të Bronte-s pa arritur megjithatë vendbanimin. Shpërthimi i 1843-shit njihet sidomos për shpërthimin e rrjedhës së lavës që ndodhi pas mbulimit të një ujëmbajtjeje nëntokësore, duke goditur rreth shtatëdhjetë vetë, dhjetëra prej të cilëve vdiqën në mënyrë të tmerrshme, të coptuar nga zjarri. Ishte incidenti më i rëndë i njohur në historinë e shpërthimeve të Etnas i lidhur drejtpërdrejt me veprimtarinë e vullkanit.<ref>{{Cite web|author=Benedetto Radice|title=Memorie storiche di Bronte|url=http://www.bronteinsieme.it/2st/eruzione_1843.html|access-date=2015-11-01|language=it}}</ref>
Admirali britanik Horatio Nelson u nderua me titullin duka i Bronte-s më 1799 nga Ferdinando I i Dy Siçilive, me një dhurim të konsiderueshëm tokash, mes tyre Kështjella dhe kisha e Shën Marisë pranë Maniace-s. Mbiemri i motrave Brontë me sa duket vjen nga emri i komunës siciliane; babai i tyre, Patrick Prunty, në një moment të jetës e ndryshoi mbiemrin në Brontë, në nder të Horatio Nelson-it, të cilin e admironte thellë. William Sharp, shkrimtar dhe poet skocez, u varros në varrezën private të Kështjellës së Nelson-it, ku kishte kaluar vitet e fundit të jetës për shkak të miqësisë së thellë me dukën e pestë.
Gjatë Rilindjes italiane (Risorgimento), komuna qe skenë e një kryengritjeje me natyrë radikale, e njohur si "ngjarjet e Bronte-s". Më 8 gusht 1860, disa fshatarë brontezë, të frymëzuar dhe nxitur nga radikalë vendas, vranë gjashtëmbëdhjetë pronarë tokash, të quajtur me përbuzje "kapelet" (pronarë toke ose, në përgjithësi, të shtresave të larta, që zakonisht vishnin kapele, ndërsa fshatarët dhe punëtorët vishnin kapuça). Masakra, që po të mbetej pa u ndëshkuar do të kishte shkaktuar një luftë civile të vërtetë, u ndal nga Nino Bixio; pas një gjyqi të shpejtë pasues, pesë të pandehur u pushkatuan. Ngjarjet e Bronte-s përkujtohen në tregimin ''Libertà'' të Giovanni Verga-s (në ''Novelle rusticane'', 1883); përmenden gjithashtu nga Carlo Levi, që në librin ''Le parole sono pietre'' përshkruan qytetin e Bronte-s në pasluftë dhe gjendjen e banorëve të tij më të varfër. Ngjarjeve të Bronte-s i kushtohet edhe filmi i Florestano Vancini-t ''Bronte: cronaca di un massacro che i libri di storia non hanno raccontato''. Një episod i ngjashëm ndodhi në Alcara Li Fusi.
Kontrolli i familjes Nelson mbi komunën vazhdoi deri më 1940; pas shpalljes së luftës nga Italia kundër Anglisë, trashëgimtarët e Nelson-it dhe administratori i tyre u detyruan të iknin drejt atdheut. Por pas luftës familja u kthye dhe rivendosi autoritetin e vet mbi territorin.
Situata mbeti e njëjtë deri në vitet 1960, kur fshatarët fituan shpërndarjen e tokave. Çështja u zgjidh më 4 shtator 1981: trashëgimtari i fundit i admiralit, duka Alexander Nelson Hood, viskont Bridport, ia shiti Komunës së Bronte-s kompleksin arkitektonik dhe parkun bashkëngjitur për një miliard e shtatëqind e pesëdhjetë milionë lireta.<ref>{{Cite web|url=https://www.bronteinsieme.it/2st/nelson.html|title=Bronte Insieme/Storia – Horatio Nelson, primo Duca di Bronte|access-date=2025-04-04|language=it}}</ref>
Qyteza e Bronte-s është e binjakëzuar, që nga 1987, me Drogheda-n, qytet irlandez.<ref>{{Cite web|url=https://www.bronteinsieme.it/8not/news_cultura.htm|title=Bronte Insieme/Notizie – Cronaca/Eventi culturali|access-date=2026-01-06|language=it}}</ref>
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura civile ===
* Kolegji Capizzi, ndërtuar nga 1774 deri 1779.
* Fondaco Bolo.
=== Arkitektura fetare ===
* Abacia e Shën Marisë së Maniace-s (e quajtur edhe Ducea e Nelson-it, Kështjella e Nelson-it), rreth 13 km nga qendra, që daton nga 1174.
* Kisha e Trinisë së Shenjtë, 1505.
* Shenjtërorja e Shën Marisë Anuncijata, 1505.
* Kisha e Shën Marisë së Zinxhirit, 1569.
* Kisha e Shën Silvestrit ose "Badia", 1573.
* Kisha e Zemrës së Shenjtë, para 1574.
* Kisha e Shën Marisë së Hireve ''extra moenia'', para 1574.
* Kisha e Shën Sebastianit, para 1574.
* Kisha e Shën Gjon Ungjilltarit (dhe Shën Rozalisë), para 1574.
* Kisha e Shën Marisë së Ndihmës, para 1574.
* Kisha e Shën Katerinës, 1610.
* Kisha e Shën Antonit të Padovës, gjysma e parë e shekullit XVII.
* Kisha e Zojës së Strehës, 1654, e shembur në vitet '50 të shekullit XX dhe e rindërtuar aty pranë, mbi një shpat lave, më 1975.
* Kisha e Shën Kollit.
* Kisha e Shën Vitit dhe konventi i Urdhrit të Vëllezërve të Vegjël, 1589.
* Kisha e Shën Agatës, 1998.
* Kisha e Shën Marisë së Rruzares dhe konventi i Urdhrit të vëllezërve predikues të Shën Dominikut, para 1574.
* Kisha dhe konventi i Urdhrit të vëllezërve të vegjël kapuçinë, 1632; konventi i 34-t i urdhrit në Siçili.
* Kisha e Shën Blandanit, 1820; rindërtim i vitit 1582, me manastir bazilian bashkëngjitur, i varur nga Abacia e Shën Marisë së Maniace-s.
=== Vende arkeologjike ===
* Monumenti megalitik i Balze Soprane.
=== Vende natyrore ===
* Ujëvara e Balze Sottane.
* Pylli i Centorbi-t, lisnajë në shpatin perëndimor të Etnas.
* Gryka e lavave të Simeto-s, gryka në shkëmb bazaltik të gërmuara nga lumi Simeto.
=== Muzeu hekurudhor ===
Depoja e vjetër e lokomotivave të Bronte-s, që që nga 2016 është kthyer në një muze të vogël hekurudhor, ku ekspozohen disa vagonë historikë.
== Shoqëria ==
Sipas regjistrimeve demografike, popullsia e Bronte-s ka njohur ndryshime të ndjeshme përgjatë dekadave.
== Infrastruktura dhe transporti ==
=== Hekurudhat ===
[[Skeda:La stazione di Bronte della Ferrovia Circumetnea, vista dal lato stradale.jpg|thumb|left|Stacioni i Bronte-s i Hekurudhës Circumetnea, parë nga ana e rrugës.]]
[[Skeda:Littorina a bronte.jpg|thumb|right|Automotorja ADe 14, e quajtur gabimisht ''"a litturina"'', në stacionin e Bronte-s.]]
Territori komunal përshkohet nga Hekurudha Circumetnea, dhe shërbehet nga stacioni i Bronte-s, i vendosur në krahun lindor të vendbanimit, në Piazza Stazione, si dhe nga një ndalesë shtesë, e quajtur Ndalesa Casello 54, e vendosur në jug të fshatit, pranë Viale Sardegna, që shërben lagjet jugore.
Përveç hekurudhës, fshati i Bronte-s shërbehet edhe nga autobusë, po të Hekurudhës Circumetnea.
== Ekonomia ==
[[Skeda:Pistacchio di Bronte appena raccolto.jpg|thumb|Pistashe e Bronte-s, sapo mbledhur.]]
Banorët e Bronte-s punësohen kryesisht në bujqësi, në ndërmarrjet ëmbëlsirash që përpunojnë pistashe dhe fruta të thata, dhe në masë më të vogël, vitet e fundit, në industrinë tekstile. Për shkak të karakteristikave natyrore të territorit, ka një prodhim bujqësor të larmishëm. Ullinj, portokalle, gardhe fiku indian, bajame, gështenja, lajthi, hardhi, dardha dhe pistashe bashkëjetojnë mbi një tokë vullkanike dhe argjilore, të kultivuar prej shekujsh nga brezi në brez. Me Bronte-n lidhet kultivimi dhe përpunimi i një varieteti pistasheje që ka fituar markën DOP. Me këto pistashe përgatiten shumë gjellë: pesto pistashe, krem pistashesh, pasta pistashe (variant i pastave me bajame), krokant pistashesh, tarona pistashesh, por edhe arancinë, panetone dhe kolomba pashke.
== Administrimi ==
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1989–1991: Francesco Spitaleri (Demokracia Kristiane)
* 1991–1992: Salvatore Anastasi (Demokracia Kristiane)
* 1992–1993: Girolamo Di Benedetto (komisar rajonal i jashtëzakonshëm)
* 1993–1997: Mario Zappia (i pavarur, qendër)
* 1997–2002: Mario Zappia (listë civile qendër-majtiste)
* 2002–2004: Salvatore Leanza (L'Ulivo)
* 2005–2015: Giuseppe Firrarello (Forza Italia / Il Popolo della Libertà / Nuovo Centrodestra)
* 2015–2020: Graziano Calanna (Partia Demokratike)
* 2020–2026: Giuseppe Firrarello (Forza Italia)
* Që nga 2026: Giuseppe Gullotta (ControCorrente)
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Siçili]]
pzk3yqo2t12ns9uwk0wf2o0ifwj3gy1
3043184
3043183
2026-09-17T13:01:14Z
Arianit
106
added [[Category:Arbëreshë në Itali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043184
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Bronte
| native_name = Bronte
| native_name_lang = it
| other_name = Bronti (sicilianisht)
| image_flag = Bronte-Gonfalone.svg
| image_skyline = Foto zino - panoramio.jpg
| image_map = Map of comune of Bronte (metropolitan city of Catania, region Sicily, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Siçilia]]
| subdivision_type2 = Qyteti metropolitan
| subdivision_name2 = [[Qyteti metropolitan i Katanias|Katania]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Giuseppe Gullotta
<!-- Demografia -->
| population_demonym = brontez/e
}}
'''Bronte''' (''Bronti'' në sicilianisht) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e qytetit metropolitan të [[Qyteti metropolitan i Katanias|Katanias]] në [[Siçilia|Sicili]]. Është një nga ngulimet [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]].
Shtrihet në shpatet perëndimore të [[Etna|Etnas]]. Është komunë e Parkut të Etnas dhe e Parkut të Nebrodeve, e njohur për varietetin e pistashes së gjelbër të Bronte-s.<ref>{{Cite news|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2013/09/27/il-pistacchio-il-castello-sono-giorni-di.html|title=Il pistacchio e il castello: sono i giorni di Bronte|author=Maria Cristina Castellucci|work=la Repubblica|date=2013-09-27|page=18|language=it}}</ref>
== Gjeografia fizike ==
=== Klima ===
Reshjet vjetore të Bronte-s, sipas të dhënave të stacionit meteorologjik referues të Observatorit të Ujërave që nga viti 1919, arrijnë 631 mm.<ref>{{Cite web|url=http://www.osservatorioacque.it/?cmd=page&id=dati_annali_int_pmensili|title=Piogge cumulate mensili|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907094944/http://www.osservatorioacque.it/?cmd=page&id=dati_annali_int_pmensili|archive-date=2021-09-07|url-status=dead|language=it}}</ref> Stina më me shi është dimri, me 235 mm, e ndjekur nga vjeshta me 197 mm, pranvera me 145 mm dhe vera me 54 mm.
Temperatura mesatare vjetore është rreth 14 °C. Temperatura mesatare e tremujorit dimëror, i karakterizuar nga reshje të shpeshta që ndonjëherë marrin karakter dëbore, është mes 6 dhe 8 °C. Natën e 31 dhjetorit 2014, gjatë një prej valëve më të mëdha të ftohtit të 30 viteve të fundit, stacioni meteorologjik i qendrës historike regjistroi një temperaturë minimale prej -4 °C.
Vera karakterizohet nga vapa e madhe dhe nga një ulje drastike e reshjeve, kryesisht të kufizuara në stuhi të shkurtra pasditeje. Temperaturat maksimale mesatarisht mes 28 dhe 30 °C, minimale mes 17 dhe 19 °C. Në prani të anticiklonit subtropikal afrikan mund të regjistrohen kulme afër 35 °C. Një temperaturë maksimale prej 39,6 °C u regjistrua më 24 korrik 2009.
== Historia ==
Gjatë mesjetës, në territorin e komunës së sotme ndodheshin njëzet e katër vendbanime të vogla që i përkisnin manastirit të Maniace-s në Siçili.
Nga viti 1468 deri më 1491, një numër i konsiderueshëm qytetarësh shqiptarë, refugjatë nga Shqipëria, u vendosën në Bronte,<ref>{{Cite web|url=http://www.bronteinsieme.it/2st/per_nor.html|title=Cenni storici sulla Città di Bronte|language=it}}</ref> duke ikur nga luftërat dhe përndjekjet e ushtrive turko-myslimane. Themelimi i vërtetë i qendrës urbane të Bronte-s mund të jetë pak pas ose në të njëjtën periudhë me atë të Biancavilla-s, po ashtu vepër shqiptarësh; meqë "Kapitujt e Themelimit" janë humbur, nuk njihet data e saktë. Në këto "kapituj", ose ligje për t'u respektuar, gjendet një farë mirëkuptimi nga ana e feudalëve dhe/ose klerikëve. Shqiptarët, në fakt, gëzonin një liri të caktuar: mund të lëviznin nga një vend në tjetrin, të shisnin pasuritë e tyre, të kishin zyrtarë e priftërinj të vet të ritit të ndryshëm, të ruanin fenë, zakonet dhe gjuhën e tyre, të mos i nënshtroheshin shtypjeve. Nga zakonet e traditat apo feja shqiptare ka mbetur pak; vetëm ndonjë mbiemër tregon origjinën shqiptare (p.sh. Scafiti, Schiros, Schilirò, Triscali, Zappia) dhe shumë fjalë tipike me origjinë të sigurt shqiptare.
Me dekret të perandorit Karli V, u krijua "universitas"-i i Bronte-s më 1520.
Bronte u dëmtua pjesërisht nga shpërthimi i Etnas i vitit 1651, ndërsa rrjedhat e lavës të shpërthimeve të 1832-shit dhe 1843-shit iu afruan territoreve të Bronte-s pa arritur megjithatë vendbanimin. Shpërthimi i 1843-shit njihet sidomos për shpërthimin e rrjedhës së lavës që ndodhi pas mbulimit të një ujëmbajtjeje nëntokësore, duke goditur rreth shtatëdhjetë vetë, dhjetëra prej të cilëve vdiqën në mënyrë të tmerrshme, të coptuar nga zjarri. Ishte incidenti më i rëndë i njohur në historinë e shpërthimeve të Etnas i lidhur drejtpërdrejt me veprimtarinë e vullkanit.<ref>{{Cite web|author=Benedetto Radice|title=Memorie storiche di Bronte|url=http://www.bronteinsieme.it/2st/eruzione_1843.html|access-date=2015-11-01|language=it}}</ref>
Admirali britanik Horatio Nelson u nderua me titullin duka i Bronte-s më 1799 nga Ferdinando I i Dy Siçilive, me një dhurim të konsiderueshëm tokash, mes tyre Kështjella dhe kisha e Shën Marisë pranë Maniace-s. Mbiemri i motrave Brontë me sa duket vjen nga emri i komunës siciliane; babai i tyre, Patrick Prunty, në një moment të jetës e ndryshoi mbiemrin në Brontë, në nder të Horatio Nelson-it, të cilin e admironte thellë. William Sharp, shkrimtar dhe poet skocez, u varros në varrezën private të Kështjellës së Nelson-it, ku kishte kaluar vitet e fundit të jetës për shkak të miqësisë së thellë me dukën e pestë.
Gjatë Rilindjes italiane (Risorgimento), komuna qe skenë e një kryengritjeje me natyrë radikale, e njohur si "ngjarjet e Bronte-s". Më 8 gusht 1860, disa fshatarë brontezë, të frymëzuar dhe nxitur nga radikalë vendas, vranë gjashtëmbëdhjetë pronarë tokash, të quajtur me përbuzje "kapelet" (pronarë toke ose, në përgjithësi, të shtresave të larta, që zakonisht vishnin kapele, ndërsa fshatarët dhe punëtorët vishnin kapuça). Masakra, që po të mbetej pa u ndëshkuar do të kishte shkaktuar një luftë civile të vërtetë, u ndal nga Nino Bixio; pas një gjyqi të shpejtë pasues, pesë të pandehur u pushkatuan. Ngjarjet e Bronte-s përkujtohen në tregimin ''Libertà'' të Giovanni Verga-s (në ''Novelle rusticane'', 1883); përmenden gjithashtu nga Carlo Levi, që në librin ''Le parole sono pietre'' përshkruan qytetin e Bronte-s në pasluftë dhe gjendjen e banorëve të tij më të varfër. Ngjarjeve të Bronte-s i kushtohet edhe filmi i Florestano Vancini-t ''Bronte: cronaca di un massacro che i libri di storia non hanno raccontato''. Një episod i ngjashëm ndodhi në Alcara Li Fusi.
Kontrolli i familjes Nelson mbi komunën vazhdoi deri më 1940; pas shpalljes së luftës nga Italia kundër Anglisë, trashëgimtarët e Nelson-it dhe administratori i tyre u detyruan të iknin drejt atdheut. Por pas luftës familja u kthye dhe rivendosi autoritetin e vet mbi territorin.
Situata mbeti e njëjtë deri në vitet 1960, kur fshatarët fituan shpërndarjen e tokave. Çështja u zgjidh më 4 shtator 1981: trashëgimtari i fundit i admiralit, duka Alexander Nelson Hood, viskont Bridport, ia shiti Komunës së Bronte-s kompleksin arkitektonik dhe parkun bashkëngjitur për një miliard e shtatëqind e pesëdhjetë milionë lireta.<ref>{{Cite web|url=https://www.bronteinsieme.it/2st/nelson.html|title=Bronte Insieme/Storia – Horatio Nelson, primo Duca di Bronte|access-date=2025-04-04|language=it}}</ref>
Qyteza e Bronte-s është e binjakëzuar, që nga 1987, me Drogheda-n, qytet irlandez.<ref>{{Cite web|url=https://www.bronteinsieme.it/8not/news_cultura.htm|title=Bronte Insieme/Notizie – Cronaca/Eventi culturali|access-date=2026-01-06|language=it}}</ref>
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura civile ===
* Kolegji Capizzi, ndërtuar nga 1774 deri 1779.
* Fondaco Bolo.
=== Arkitektura fetare ===
* Abacia e Shën Marisë së Maniace-s (e quajtur edhe Ducea e Nelson-it, Kështjella e Nelson-it), rreth 13 km nga qendra, që daton nga 1174.
* Kisha e Trinisë së Shenjtë, 1505.
* Shenjtërorja e Shën Marisë Anuncijata, 1505.
* Kisha e Shën Marisë së Zinxhirit, 1569.
* Kisha e Shën Silvestrit ose "Badia", 1573.
* Kisha e Zemrës së Shenjtë, para 1574.
* Kisha e Shën Marisë së Hireve ''extra moenia'', para 1574.
* Kisha e Shën Sebastianit, para 1574.
* Kisha e Shën Gjon Ungjilltarit (dhe Shën Rozalisë), para 1574.
* Kisha e Shën Marisë së Ndihmës, para 1574.
* Kisha e Shën Katerinës, 1610.
* Kisha e Shën Antonit të Padovës, gjysma e parë e shekullit XVII.
* Kisha e Zojës së Strehës, 1654, e shembur në vitet '50 të shekullit XX dhe e rindërtuar aty pranë, mbi një shpat lave, më 1975.
* Kisha e Shën Kollit.
* Kisha e Shën Vitit dhe konventi i Urdhrit të Vëllezërve të Vegjël, 1589.
* Kisha e Shën Agatës, 1998.
* Kisha e Shën Marisë së Rruzares dhe konventi i Urdhrit të vëllezërve predikues të Shën Dominikut, para 1574.
* Kisha dhe konventi i Urdhrit të vëllezërve të vegjël kapuçinë, 1632; konventi i 34-t i urdhrit në Siçili.
* Kisha e Shën Blandanit, 1820; rindërtim i vitit 1582, me manastir bazilian bashkëngjitur, i varur nga Abacia e Shën Marisë së Maniace-s.
=== Vende arkeologjike ===
* Monumenti megalitik i Balze Soprane.
=== Vende natyrore ===
* Ujëvara e Balze Sottane.
* Pylli i Centorbi-t, lisnajë në shpatin perëndimor të Etnas.
* Gryka e lavave të Simeto-s, gryka në shkëmb bazaltik të gërmuara nga lumi Simeto.
=== Muzeu hekurudhor ===
Depoja e vjetër e lokomotivave të Bronte-s, që që nga 2016 është kthyer në një muze të vogël hekurudhor, ku ekspozohen disa vagonë historikë.
== Shoqëria ==
Sipas regjistrimeve demografike, popullsia e Bronte-s ka njohur ndryshime të ndjeshme përgjatë dekadave.
== Infrastruktura dhe transporti ==
=== Hekurudhat ===
[[Skeda:La stazione di Bronte della Ferrovia Circumetnea, vista dal lato stradale.jpg|thumb|left|Stacioni i Bronte-s i Hekurudhës Circumetnea, parë nga ana e rrugës.]]
[[Skeda:Littorina a bronte.jpg|thumb|right|Automotorja ADe 14, e quajtur gabimisht ''"a litturina"'', në stacionin e Bronte-s.]]
Territori komunal përshkohet nga Hekurudha Circumetnea, dhe shërbehet nga stacioni i Bronte-s, i vendosur në krahun lindor të vendbanimit, në Piazza Stazione, si dhe nga një ndalesë shtesë, e quajtur Ndalesa Casello 54, e vendosur në jug të fshatit, pranë Viale Sardegna, që shërben lagjet jugore.
Përveç hekurudhës, fshati i Bronte-s shërbehet edhe nga autobusë, po të Hekurudhës Circumetnea.
== Ekonomia ==
[[Skeda:Pistacchio di Bronte appena raccolto.jpg|thumb|Pistashe e Bronte-s, sapo mbledhur.]]
Banorët e Bronte-s punësohen kryesisht në bujqësi, në ndërmarrjet ëmbëlsirash që përpunojnë pistashe dhe fruta të thata, dhe në masë më të vogël, vitet e fundit, në industrinë tekstile. Për shkak të karakteristikave natyrore të territorit, ka një prodhim bujqësor të larmishëm. Ullinj, portokalle, gardhe fiku indian, bajame, gështenja, lajthi, hardhi, dardha dhe pistashe bashkëjetojnë mbi një tokë vullkanike dhe argjilore, të kultivuar prej shekujsh nga brezi në brez. Me Bronte-n lidhet kultivimi dhe përpunimi i një varieteti pistasheje që ka fituar markën DOP. Me këto pistashe përgatiten shumë gjellë: pesto pistashe, krem pistashesh, pasta pistashe (variant i pastave me bajame), krokant pistashesh, tarona pistashesh, por edhe arancinë, panetone dhe kolomba pashke.
== Administrimi ==
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1989–1991: Francesco Spitaleri (Demokracia Kristiane)
* 1991–1992: Salvatore Anastasi (Demokracia Kristiane)
* 1992–1993: Girolamo Di Benedetto (komisar rajonal i jashtëzakonshëm)
* 1993–1997: Mario Zappia (i pavarur, qendër)
* 1997–2002: Mario Zappia (listë civile qendër-majtiste)
* 2002–2004: Salvatore Leanza (L'Ulivo)
* 2005–2015: Giuseppe Firrarello (Forza Italia / Il Popolo della Libertà / Nuovo Centrodestra)
* 2015–2020: Graziano Calanna (Partia Demokratike)
* 2020–2026: Giuseppe Firrarello (Forza Italia)
* Që nga 2026: Giuseppe Gullotta (ControCorrente)
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Qytete në Itali]]
[[Kategoria:Siçili]]
[[Kategoria:Arbëreshë në Itali]]
nn3yfn87fka1uzbs3gyxypnda40ymme
Pllatëni
0
406425
3043191
2026-09-17T13:09:08Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Plataci, versioni i datës 15 maj 2025 (revizioni 144922851)
3043191
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Pllatëni
| native_name = Plàtaci
| native_name_lang = it
| image_flag = Plataci-Gonfalone.png
| image_seal = Plataci-Stemma.png
| image_skyline = Plataci.jpg
| image_caption = Pamje ajrore panoramike e Plataci-t
| image_map = Map of comune of Plataci (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Pietro Giuseppe Stamati
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 930
| area_total_km2 = 49.41
<!-- Demografia -->
| population_demonym = platacez/e (italisht); arbërisht: ''pllatënian''
}}
'''Plàtaci''' (''Pllatëni'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]], ''Pràtaci'' në dialektin kalabrez<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=500|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/500|language=it}}</ref>, ''Platàki'' dhe ''Platàni'' në greqishten bizantine) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Kozencës|Kozencës]] në [[Kalabria]].
Pllatëni, "katundi i muraleve mbi botën arbëreshe", është një katund që ndodhet në 930 metra mbi nivelin e detit, me sipërfaqe 49,41 km². Banorët janë me etni [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] dhe ruajnë ende gjuhën e lashtë, kostumet tradicionale dhe [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin-grek]].
== Historia ==
Plataci është një qendër bujqësore në shpatin lindor të Pollinos, që dominon fushën e Sibarit dhe [[Deti Jon|detin Jon]]. Dikur katund i Cerchiara-s (Plattici dhe Plataci), emri mund të rrjedhë nga ''platanià'' (''πλατανιά'', domethënë "pyll rrapesh" në greqisht). Refugjatët shqiptarë me sa duket u vendosën rreth vitit 1476 në katundin ekzistues të Cerchiara-s, të cilin e braktisën me sa duket me rastin e tërmetit të vitit 1456. Katundi qe fillimisht pjesë e markezatit të Cerchiara-s dhe më pas kaloi te Pignatelli-t, që e mbajtën deri më 1806. Bën pjesë ndër komunitetet italo-shqiptare dhe, edhe pse arkivat u dogjën nga një zjarr i dyshimtë brenda komunës rreth 100 vjet më parë, dihet se refugjatët shqiptarë u vendosën në mënyrë të qëndrueshme dhe ruajtën kulturën e tyre, duke u martuar vetëm mes tyre; kështu për 500 vjet u ruajt pasardhja shqiptare pa u përzier.
Kohët e fundit, që nga vitet 2000, të rinjtë kërkojnë fatin diku tjetër dhe katundi po shpopullohet ngadalë.
=== Simbolet ===
Stema e Plataci-t, dhënë me dekret të presidentit të Republikës më 16 korrik 1996,<ref>{{Cite web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?5353|title=Plataci, decreto 1996-07-16 DPR, concessione di stemma e gonfalone|website=Archivio Centrale dello Stato|access-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009173959/http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?5353|url-status=live|language=it}}</ref> e ruajtur në kishën e Shën Marisë së Kostandinopojës, përshkruhet:
{{Blockquote|Fushë qielli, me pemë lisi të gjelbër (simbol i jetës dhe i shpëtimit nga armiku), me trung natyral, i mbajtur nga e majta nga një luan i artë (armiku turk që sulet), me të dyja putrat e para mbi trung, ky lis i shoqëruar në të djathtë nga tri yje tetëcepëshe të arta (simbol i Nënës së Zotit që mbron), të vendosura në brez.}}
Flamuri (gonfaloni) është një pëlhurë e ndarë me të gjelbër dhe të verdhë.
== Monumente dhe vende me interes ==
Kisha e Zojës së Kostandinopojës, ngritur në fillim të shekullit XVII nga Martino Troiano, ruan një statujë të lashtë të katundit. Kishë tjetër është ajo kushtuar Shën Gjon Pagëzorit, ndërtesë e themeluar në shekullin XV, me kambanore me plan katror, e mbuluar nga një kupolë oktagonale. Brendia u rindërtua në periudhën barok dhe ruan statuja procesioni prej druri.
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Popullsia e Plataci-t ka njohur një rënie të ndjeshme, sidomos që nga vitet 2000, për shkak të shpërnguljes së të rinjve drejt qendrave të tjera.
== Kultura ==
=== Traditat dhe folklori ===
Nga 5 deri më 21 gusht zhvillohen manifestime të ndryshme tradicionale e kulturore: ndezje zjarresh, ditë ekologjike me ekskursion në malin Sparviero, në 1713 m lartësi, ekspozita piktura, skulpture dhe antikuarie të artistëve vendas. Interesant është rikthimi i procesionit tradicional nuptial, me tingullin e gajdes ose të organetos, me veshjen e kostumeve tipike shqiptare të gala nga të afërmit ose shoqet e nuses. Shumë interesant është, në fakt, kostumi tradicional arbëresh, i veshur nga gratë. Përmendje të veçantë meriton festa e Zojës së Kostandinopojës, ose Odigitria, që kremtohet në pranverë, të martën pas [[Rrëshajët|Rrëshajëve]] dhe të martën e parë të nëntorit, shumë e ndjerë nga popullsia për kuptime jo vetëm fetare, por edhe shoqërore e propiciatore. Më 24 qershor festohet [[Gjon Pagëzori|Shën Gjon Pagëzori]], shenjtori mbrojtës i katundit. Mbresëlënëse është festa e [[Rroku|Shën Rrokut]], me pjesëmarrje të madhe të popullsisë. Veprimtaria kulturore është e gjallë; interesant është edhe Festivali i Këngëtarëve të Vegjël Arbëreshë (''Festivalin i Këngëtarëvet të vegjël Arbëreshë''), ku shfaqen këngë tradicionale shqiptare.
=== Festat fetare dhe popullore ===
Festat kryesore fetare, sipas kalendarit dhe liturgjisë greko-bizantine, janë:
* janar–shkurt, Përkujtimi i të vdekurve sipas ritit bizantin (''Përkujtimi i vdekuravet sipas ritit Bizantin'')
* maj–qershor, e diela pas Rrëshajëve: festa e Zojës së Kostandinopojës (''Të dielën pas Rrëshajës: festë e Shën Mërisë së Kostandinopolit'')
* 24 qershor, festa e Shën Gjon Pagëzorit, shenjtori mbrojtës i Pllatënit (''festë e Shën Janjit Pagëzor, pajtori i Pllatënit'')
* 20 gusht, festa e Shën Rrokut (''festë e Shën Rokut'')
* 21 gusht, festa e Zojës së Malit (''festë e Shën Mërisë Bregut'')
* shtator, e diela e parë pas ditës 23: festa e Shën Gjon Pagëzorit, shenjtori mbrojtës i Pllatënit (''Të dielën pas ditës 23: festa e Shën Janjit Pagëzor, pajtori i Pllatënit'')
* nëntor, e diela e parë e muajit: festa e Zojës së Kostandinopojës (''Të dielën e parë të muajit: festa e Shën Mërisë së Kostandinopolit'')
Ndër festat e tjera, më popullore janë Karnavalet (''Karnivalli'') dhe dita e parë e marsit (''e para marsit''). Në Plataci ekziston zakoni jo i rregullt i festimit të Karnavaleve deri të dielën e parë të [[Kreshma|Kreshmës]]. Gjatë festës, ndërsa maskat kalojnë nëpër rrugët e katundit, këndohet një vjershëz argëtuese në gjuhën shqipe. Ditën e parë të marsit, në të kundërt, mbizotëron besimi për të shmangur vazhdimin e motit të keq të dimrit, me një ritual besëtytnie, pasi në mars fillon pranvera. Kështu, ditën e fundit të shkurtit, një grup të rinjsh tërheqin nëpër rrugët e katundit një varg kanaçesh të lidhura mes tyre, që bëjnë një zhurmë të madhe. Kjo zhurmë, e shoqëruar nga britma korale në shqip:
{{Blockquote|Nesër është dita e parë e marsit, nxirrni dhentë nga vatha dhe kullotini; shërben për të larguar fuqitë natyrore të padukshme të motit të keq, që pengojnë ose vonojnë ardhjen e ditëve të bukura dhe krijojnë probleme fshatarit dhe bariut.}}
== Administrimi ==
Postin e kryetarit të bashkisë së Plataci-t aktualisht e mban Pietro Giuseppe Stamati, përfaqësues i një liste civile.
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1984–1989: Bellusci Martin (Partia Socialiste Italiane)
* 1989–1994: Stamati Prospero (Partia Demokratike e Majtë)
* 1994–1998: Brunetti Domenico (listë civile)
* 1998–2007: Stamati Prospero (Partia Demokratike e Majtë, dy mandate)
* 2007–2022: Tursi Francesco (listë civile e qendër-majtë, tri mandate)
* Që nga 2022: Stamati Pietro Giuseppe (listë civile)
=== Binjakëzime ===
* Gramsh, [[Shqipëria|Shqipëri]] (2012)
== Shënime ==
<references />
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.comune.plataci.cs.it/ Faqja zyrtare e bashkisë së Plataci-t]
{{Komunat e Provincës së Kozencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
33ugfekpmqlnngqf4p7iga9umvb19bc
3043193
3043191
2026-09-17T13:13:34Z
~2026-50100-23
193021
/* Festat fetare dhe popullore */
3043193
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Pllatëni
| native_name = Plàtaci
| native_name_lang = it
| image_flag = Plataci-Gonfalone.png
| image_seal = Plataci-Stemma.png
| image_skyline = Plataci.jpg
| image_caption = Pamje ajrore panoramike e Plataci-t
| image_map = Map of comune of Plataci (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Pietro Giuseppe Stamati
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 930
| area_total_km2 = 49.41
<!-- Demografia -->
| population_demonym = platacez/e (italisht); arbërisht: ''pllatënian''
}}
'''Plàtaci''' (''Pllatëni'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]], ''Pràtaci'' në dialektin kalabrez<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=500|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/500|language=it}}</ref>, ''Platàki'' dhe ''Platàni'' në greqishten bizantine) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Kozencës|Kozencës]] në [[Kalabria]].
Pllatëni, "katundi i muraleve mbi botën arbëreshe", është një katund që ndodhet në 930 metra mbi nivelin e detit, me sipërfaqe 49,41 km². Banorët janë me etni [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]] dhe ruajnë ende gjuhën e lashtë, kostumet tradicionale dhe [[Liturgjia bizantine|ritin bizantin-grek]].
== Historia ==
Plataci është një qendër bujqësore në shpatin lindor të Pollinos, që dominon fushën e Sibarit dhe [[Deti Jon|detin Jon]]. Dikur katund i Cerchiara-s (Plattici dhe Plataci), emri mund të rrjedhë nga ''platanià'' (''πλατανιά'', domethënë "pyll rrapesh" në greqisht). Refugjatët shqiptarë me sa duket u vendosën rreth vitit 1476 në katundin ekzistues të Cerchiara-s, të cilin e braktisën me sa duket me rastin e tërmetit të vitit 1456. Katundi qe fillimisht pjesë e markezatit të Cerchiara-s dhe më pas kaloi te Pignatelli-t, që e mbajtën deri më 1806. Bën pjesë ndër komunitetet italo-shqiptare dhe, edhe pse arkivat u dogjën nga një zjarr i dyshimtë brenda komunës rreth 100 vjet më parë, dihet se refugjatët shqiptarë u vendosën në mënyrë të qëndrueshme dhe ruajtën kulturën e tyre, duke u martuar vetëm mes tyre; kështu për 500 vjet u ruajt pasardhja shqiptare pa u përzier.
Kohët e fundit, që nga vitet 2000, të rinjtë kërkojnë fatin diku tjetër dhe katundi po shpopullohet ngadalë.
=== Simbolet ===
Stema e Plataci-t, dhënë me dekret të presidentit të Republikës më 16 korrik 1996,<ref>{{Cite web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?5353|title=Plataci, decreto 1996-07-16 DPR, concessione di stemma e gonfalone|website=Archivio Centrale dello Stato|access-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009173959/http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?5353|url-status=live|language=it}}</ref> e ruajtur në kishën e Shën Marisë së Kostandinopojës, përshkruhet:
{{Blockquote|Fushë qielli, me pemë lisi të gjelbër (simbol i jetës dhe i shpëtimit nga armiku), me trung natyral, i mbajtur nga e majta nga një luan i artë (armiku turk që sulet), me të dyja putrat e para mbi trung, ky lis i shoqëruar në të djathtë nga tri yje tetëcepëshe të arta (simbol i Nënës së Zotit që mbron), të vendosura në brez.}}
Flamuri (gonfaloni) është një pëlhurë e ndarë me të gjelbër dhe të verdhë.
== Monumente dhe vende me interes ==
Kisha e Zojës së Kostandinopojës, ngritur në fillim të shekullit XVII nga Martino Troiano, ruan një statujë të lashtë të katundit. Kishë tjetër është ajo kushtuar Shën Gjon Pagëzorit, ndërtesë e themeluar në shekullin XV, me kambanore me plan katror, e mbuluar nga një kupolë oktagonale. Brendia u rindërtua në periudhën barok dhe ruan statuja procesioni prej druri.
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Popullsia e Plataci-t ka njohur një rënie të ndjeshme, sidomos që nga vitet 2000, për shkak të shpërnguljes së të rinjve drejt qendrave të tjera.
== Kultura ==
=== Traditat dhe folklori ===
Nga 5 deri më 21 gusht zhvillohen manifestime të ndryshme tradicionale e kulturore: ndezje zjarresh, ditë ekologjike me ekskursion në malin Sparviero, në 1713 m lartësi, ekspozita piktura, skulpture dhe antikuarie të artistëve vendas. Interesant është rikthimi i procesionit tradicional nuptial, me tingullin e gajdes ose të organetos, me veshjen e kostumeve tipike shqiptare të gala nga të afërmit ose shoqet e nuses. Shumë interesant është, në fakt, kostumi tradicional arbëresh, i veshur nga gratë. Përmendje të veçantë meriton festa e Zojës së Kostandinopojës, ose Odigitria, që kremtohet në pranverë, të martën pas [[Rrëshajët|Rrëshajëve]] dhe të martën e parë të nëntorit, shumë e ndjerë nga popullsia për kuptime jo vetëm fetare, por edhe shoqërore e propiciatore. Më 24 qershor festohet [[Gjon Pagëzori|Shën Gjon Pagëzori]], shenjtori mbrojtës i katundit. Mbresëlënëse është festa e [[Rroku|Shën Rrokut]], me pjesëmarrje të madhe të popullsisë. Veprimtaria kulturore është e gjallë; interesant është edhe Festivali i Këngëtarëve të Vegjël Arbëreshë (''Festivalin i Këngëtarëvet të vegjël Arbëreshë''), ku shfaqen këngë tradicionale shqiptare.
=== Festat fetare dhe popullore ===
Festat kryesore fetare, sipas kalendarit dhe liturgjisë greko-bizantine, janë:
* janar–shkurt, Përkujtimi i të vdekurve sipas ritit bizantin (''Përkujtimi i vdekuravet sipas ritit Bizantin'')
* maj–qershor, e diela pas Rrëshajëve: festa e Zojës së Kostandinopojës (''Të dielën pas Rrëshajës: festë e Shën Mërisë së Kostandinopolit'')
* 24 qershor, festa e Shën Gjon Pagëzorit, shenjtori mbrojtës i Pllatënit (''festë e Shën Janjit Pagëzor, pajtori i Pllatënit'')
* 20 gusht, festa e Shën Rrokut (''festë e Shën Rokut'')
* 21 gusht, festa e Zojës së Malit (''festë e Shën Mërisë Bregut'')
* shtator, e diela e parë pas ditës 23: festa e Shën Gjon Pagëzorit, shenjtori mbrojtës i Pllatënit (''Të dielën pas ditës 23: festa e Shën Janjit Pagëzor, pajtori i Pllatënit'')
* nëntor, e diela e parë e muajit: festa e Zojës së Kostandinopojës (''Të dielën e parë të muajit: festa e Shën Mërisë së Kostandinopolit'')
Ndër festat e tjera, më popullore janë Karnavalet (''Karnivalli'') dhe dita e parë e marsit (''e para marsit''). Në Plataci ekziston zakoni jo i rregullt i festimit të Karnavaleve deri të dielën e parë të [[Kreshma|Kreshmës]]. Gjatë festës, ndërsa maskat kalojnë nëpër rrugët e katundit, këndohet një vjershëz argëtuese në gjuhën shqipe. Ditën e parë të marsit, në të kundërt, mbizotëron besimi për të shmangur vazhdimin e motit të keq të dimrit, me një ritual besëtytnie, pasi në mars fillon pranvera. Kështu, ditën e fundit të shkurtit, një grup të rinjsh tërheqin nëpër rrugët e katundit një varg kanaçesh të lidhura mes tyre, që bëjnë një zhurmë të madhe. Kjo zhurmë, e shoqëruar nga britma korale në shqip:
{{Blockquote|«Manat ë a para marsit, nxirni dhent ka jaci dhe i kullosni”, bëhet për të larguar fuqitë natyrore të liga që sjellin motin e lig, të cilat e pengojnë ardhjen e ditëve të bukura me motin e mirë. Kjo pengesë i krijon probleme fshatarit dhe bariut.»}}
== Administrimi ==
Postin e kryetarit të bashkisë së Plataci-t aktualisht e mban Pietro Giuseppe Stamati, përfaqësues i një liste civile.
=== Kryetarë të mëparshëm të komunës ===
* 1984–1989: Bellusci Martin (Partia Socialiste Italiane)
* 1989–1994: Stamati Prospero (Partia Demokratike e Majtë)
* 1994–1998: Brunetti Domenico (listë civile)
* 1998–2007: Stamati Prospero (Partia Demokratike e Majtë, dy mandate)
* 2007–2022: Tursi Francesco (listë civile e qendër-majtë, tri mandate)
* Që nga 2022: Stamati Pietro Giuseppe (listë civile)
=== Binjakëzime ===
* Gramsh, [[Shqipëria|Shqipëri]] (2012)
== Shënime ==
<references />
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.comune.plataci.cs.it/ Faqja zyrtare e bashkisë së Plataci-t]
{{Komunat e Provincës së Kozencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
nt2l9gc03oqc4ugmbnmys6hyf2ajlh3
Diskutim:Pllatëni
1
406426
3043192
2026-09-17T13:09:23Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043192
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Plataci|15 maj 2025|144922851}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:09 (CEST)
0c03y0ua2ndo6f2tapi5thgky2j3dpk
Qana (Itali)
0
406427
3043194
2026-09-17T13:16:58Z
~2026-50100-23
193021
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Cerzeto, versioni i datës 4 gusht 2026 (revizioni 151899038)
3043194
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Qana
| native_name = Cerzeto
| native_name_lang = it
| image_flag = Cerzeto-Gonfalone.png
| image_seal = Cerzeto-Stemma.png
| image_skyline = Cerzeto20210127_134024.jpg
| image_map = Map of comune of Cerzeto (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Silvio Geraldo Cascardo
<!-- Demografia -->
| population_demonym = cerzetas/e
}}
'''Cerzeto''' (''Qana'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]]) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Kozencës|Kozencës]] në [[Kalabria]].
Territori ndodhet në luginën e mesme të lumit Crati, në krahun e brendshëm të vargmalit Paolano. Vendbanimi ngrihet mbi rrugën provinciale Torano–San Marco Argentano, me hyrje në rrugën shtetërore SS 19 dhe në autostradën A2, te dalja e Torano Scalo-s. Komuna përfshin dy fraksione, po ashtu me etni, gjuhë dhe kulturë italo-shqiptare: [[#San Giacomo di Cerzeto|San Giacomo]] (''Shën Japku'') dhe {{ill|Kajverici|it|Cavallerizzo}} (''Kajverici''), kjo e fundit aktualisht e pabanuar pas një rrëshqitjeje dheu më 7 mars 2005 dhe e rindërtuar në skaj të qendrës administrative.
== Origjina e emrit ==
Emri rrjedh, me sa duket, nga latinishtja ''quercus'' ("lis"), pasi vendi është i pasur me lisnaja.
== Historia ==
Cerzeto (''Qana'') u themelua rreth vitit 1478 nga grupe familjesh të ardhura nga [[Shqipëria]] (''grecis et albanensibus''), të strehuara në Itali për shkak të kërcënimit të sulmit të ushtrisë osmane në Ballkan. Bashkë me të u ndërtuan edhe dy fshatra të tjera arbëreshe fqinje, sot fraksione të Cerzeto-s: San Giacomo (''Shën Japku'') dhe Cavallerizzo (''Kajverici''). Fillimisht u përfshi në Baroninë e San Marco-s dhe më pas kaloi te familja Cavalcanti.
=== Simbolet ===
Stema dhe flamuri (gonfaloni) u dhanë me dekret të presidentit të Republikës më 10 qershor 1977.
;Stema
{{Blockquote|E kuqe, me pemë argjendi, të ngulur në majën qendrore të tri maleve në stilin italian, të arta. Zbukurime të jashtme si Komunë.}}
;Gonfaloni
{{Blockquote|Pëlhurë e bardhë, e stolisur pasurisht me qëndisma argjendi dhe e mbajtur me stemën, me mbishkrimin e centruar në argjend: {{Smallcaps|Comune di Cerzeto}}. Pjesët prej metali dhe kordonat do të jenë të argjendta. Shtiza vertikale do të mbulohet me kadife të bardhë me gozhda argjendi të vendosura spirale. Në majë do të përfaqësohet stema e Komunës dhe në bisht i gdhendur emri. Kravata dhe shiritat trengjyrësh me ngjyrat kombëtare, me thekë argjendi.}}
== Kultura ==
Në Cerzeto ende mund të admirohet veshja tradicionale e nusërisë shqiptare, që gratë e veshin në raste të veçanta, siç është, pikërisht, martesa.
=== Festat dhe traditat ===
Traditat më të rëndësishme popullore lidhen me festat fetare dhe me ciklin e vitit. Gjatë festave të [[Krishtlindja|Krishtlindjes]] praktikohet loja e djathit dhe e diskut, dhe kjo vazhdon deri te festa e [[Karnavalet|Karnavaleve]]. Gjatë tri ditëve të Karnavaleve askush nuk punon, sepse sipas një legjende të lashtë ato janë ditët e Shën Zagarisë dhe gjithçka që vihet në punë brejnë minjtë. Më 6 dhjetor festohet [[Nikolla i Mirës|Shën Nikolla i Mirës]], shenjtori mbrojtës i fshatit.
== Gjeografia antropike ==
=== Fraksionet ===
Të dyja fraksionet e Cerzeto-s janë komunitete me etni dhe origjinë gjuhësore e kulturore shqiptare.
==== San Giacomo di Cerzeto ====
Në jug të Cerzeto-s, në një distancë prej rreth një kilometri, ndodhet, në 485 m mbi nivelin e detit, fraksioni San Giacomo di Cerzeto (''Shën Japku''), në këmbët e kodrës ''Serra dei muli'' (''Rahji mushkave''), e mbuluar nga gështenja shekullore. Në fraksion mund të admirohet statuja e Shën Marisë së Këshillit të Mirë, e punuar në shekullin XVIII, në kishën e Vëllazërisë homonime, dhe mund të vizitohet muzeu etnografik shqiptar, i themeluar kohët e fundit. Muzeu mbledh vegla që lidhen kryesisht me mjedisin fshatar e zejtar. Bëhet fjalë për objekte të thjeshta, por të pasura me histori dhe kulturë popullore. Në San Giacomo di Cerzeto jetoi shkrimtari shqiptar Atë Antonio Santoro.
==== Cavallerizzo ====
Në veri të Cerzeto-s, në rreth tre kilometra, ndodhej fraksioni {{ill|Kajverici|it|Cavallerizzo}} (''Kajverici''), i quajtur edhe "San Giorgio in San Marco". Në Kajverici ekzistoi edhe një shkollë endjeje, e drejtuar nga e ndjera Eva Melicchio, me rreth dhjetë vegjë (tezgjah) në funksionim. Prodhoheshin batanije dhe sixhade me motive tradicionale me frymëzim lindor.
== Ekonomia ==
=== Zejtaria ===
Ndër veprimtaritë më tradicionale dhe të njohura janë ato zejtare, që dallohen për artin e endjes, të drejtuar drejt realizimit të [[Sixhade|sixhadeve]], batanijeve dhe çantave, me motive dhe tema të frymëzuara nga historia shqiptare.<ref>{{Cite book|title=Atlante cartografico dell'artigianato|publisher=A.C.I.|location=Roma|year=1985|volume=3|page=14|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tessituralongobucco.it/la%20tessitura%20in%20calabria.htm|title=La tessitura in Calabria|access-date=2016-05-26|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.turiscalabria.it/web/guest/dettaglio_attrattore/-/journal_content/56_INSTANCE_Be6RVNWx36cr/10180/68344|title=La tradizione italo-albanese|access-date=2016-05-26|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808102036/http://www.turiscalabria.it/web/guest/dettaglio_attrattore/-/journal_content/56_INSTANCE_Be6RVNWx36cr/10180/68344|archive-date=2016-08-08|language=it}}</ref>
== Shënime ==
<references />
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
* [[Gjuha arbëreshe (Itali)]]
* {{ill|Kajverici|it|Cavallerizzo}}
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
{{Komunat e Provincës së Kozencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
q9hawe0tfq1r5xh7m1ac0at9xe6jy3r
Diskutim:Qana (Itali)
1
406428
3043195
2026-09-17T13:19:03Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043195
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Cerzeto|4 gusht 2026|151899038}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:19 (CEST)
5aydx779fyo128rds0kwqho5n1eie32
Diskutim:Garrafë
1
406429
3043197
2026-09-17T13:21:46Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043197
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Caraffa di Catanzaro|29 korrik 2026|151826396}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:21 (CEST)
jspwr538m1graauwp0gftod1b9bk8dm
Kastërnexhi
0
406430
3043202
2026-09-17T13:28:52Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Castroregio, versioni i datës 2 korrik 2026 (revizioni 151381480)
3043202
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Kastërnexhi
| native_name = Castroregio
| native_name_lang = it
| image_flag = Castroregio-Gonfalone.png
| image_seal = Castroregio-Stemma.png
| image_skyline = Aerial image of Castroregio (view from the east).jpg
| image_map = Map of comune of Castroregio (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Alessandro Adduci
<!-- Gjeografia -->
| elevation_m = 819
| area_total_km2 = 42.06
<!-- Demografia -->
| population_total = 251
| population_as_of = shkurt 2020
| population_demonym = kastroregjez/e; arbërisht: ''Kastërnexhianë''
}}
'''Castroregio''' (''Kastërnexhi'' në [[Gjuha arbëreshe (Itali)|arbërisht]], ''Castrurìgiu'' në dialektin kalabrez<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani.|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=181|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/181|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] e provincës së [[Provinca e Kozencës|Kozencës]] në [[Kalabria]]. Territori ka një sipërfaqe prej 42,06 km² dhe bërthama kryesore e komunës ngrihet në 819 m mbi nivelin e detit.
Është një katund arbëresh i Kalabrisë. Pjesë e komunës është edhe fraksioni i Farneta-s, i vendosur 32 km larg qendrës komunale, i populluar gjithashtu nga një komunitet arbëresh.
== Historia ==
Prania e shumë gurëve me tas gropa (''coppelle'') në zonën e kishës së Zojës së Borës do të dëshmonte një prani njerëzore që nga prehistoria.<ref name="megaliti">{{Cite web|url=https://www.meravigliedicalabria.it/il-mistero-dei-megaliti-nel-bosco-di-castroregio/|title=Il mistero dei megaliti nel bosco di Castroregio|language=it}}</ref>
=== Mesjeta ===
Është e dokumentuar se territori ku sot ndodhet Castroregio ishte i banuar që nga epoka normane; në një dokument të janarit 1015 flitet për një manastir kushtuar Shën Ananias dhe për një "Kastron" (kështjellë). Më 1239 perandori Frederiku II i Suevisë urdhëroi restaurimin e disa kështjellave, mes tyre edhe "Kastron"-i i lashtë (ose Castrum), i cili, i kaluar nën administrimin qendror, fitoi edhe emërtimin "Regium".<ref>Pina Cecere Roma, 1978, f. 6.</ref>
Castrum Regium vazhdoi të banohej edhe nën sundimin anzhuin (1282–1442) dhe atë aragonez (1442–1510), dhe qe pikërisht gjatë sundimit anzhuin që, për shkak të epidemisë së murtajës së 1348-s, Kalabria u shpopullua aq shumë sa territore të gjera dhe katunde të tëra mbetën krejtësisht të pabanuara.<ref>Pina Cecere Roma, 1978, f. 7.</ref>
=== Historia moderne ===
Pas vdekjes së [[Skënderbeu|Skënderbeut]] më 1468, rënies së Krujës më 1478 dhe asaj të Shkodrës më 1479, ndodhi valëzimi migrues më i rëndësishëm nga Shqipëria drejt Italisë. Të zbritur në bregdetin adriatik të [[Pulia|Puljes]] dhe pasi kërkuan për njëfarë kohe një vendosje në atë rajon, pothuajse të gjithë shqiptarët arritën në Kalabri, ku gjetën vendosje në katundet e mbetura të pabanuara.<ref name="p8">Pina Cecere Roma, 1978, f. 8.</ref>
Data e mbërritjes së shqiptarëve në Castroregio është ende e diskutueshme dhe e diskutuar mes historianëve vendas; Francesco Tajani, në "Le Istorie Albanesi", mban se Castroregio u themelua mes 1476–78, domethënë një dekadë pas vdekjes së Skënderbeut (17 janar 1468), dhe të njëjtën tezë mbajnë Salvatore Scura në "Tradizioni e glorie degli Italo-Albanesi" dhe Antonio Scura në "Gli albanesi in Italia e i loro canti tradizionali".<ref>Francesco Tajani, 1886, f. 8.</ref> Sipas studiuesit Italo Sarro, Castroregio nuk shfaqet në regjistrimet e vatrave (familjeve) të viteve 1503, 1508, 1543, 1548, 1566 dhe 1567.<ref>Italo Sarro, 2019, f. 43–44, 101–102.</ref>
Është më e mundshme që Castroregio të jetë ndërtuar rreth vitit 1515.<ref name="p8" /> Sipas historianit Giorgio Toscano, në "Storia di Oriolo" (1695), i cili shkruan se ka parë privilegjin e miratimit të Mbretit, që autorizonte ndërtimin e një katundi shqiptarësh, në kohën e Dukës Giovanni Lopez de Vergara, nën-feudal i Oriolo-s nga 1505 deri 1527.<ref>Giorgio Toscano, 1994, f. 145.</ref>
Kur mbërritën në feudin e Oriolo-s, shqiptarët ndërtuan kasolle të mbuluara me kashtë, në bregun e djathtë të lumit Straface, në rrethinën "Casaletto",<ref name="megaliti" /> ku ende sot ekzistojnë rrënojat e një kishëze të vogël, por shpejt u zhvendosën në rrethinën "San Pietro", mbi bregun e djathtë të lumit Ferro; për t'u zhvendosur më pas edhe në rrethinën "Cerviola", duke krijuar një katund që e pagëzuan "Xorza", që do të thotë "qytezë e vogël".<ref>Pina Cecere Roma, 1978, f. 9.</ref>
Më pas, mes 1510 dhe 1515, Duka Giovanni Lopez de Vergara i autorizoi shqiptarët ta braktisnin katundin e Xorza-s për t'u vendosur në mal, në lokalitetin e quajtur "San Pietro delle Noci", sot Castroregio; këtu shqiptarët gjetën një kështjellë të shkatërruar, materialet e së cilës me sa duket i ripërdorën për të ndërtuar shtëpitë e tyre.<ref>Molfese, 2017, f. 52.</ref>
[[Skeda:El hombre de la perla (Palacio Real de Madrid).jpg|thumb|left|upright=0.7|Portret i Odet de Foix-it, nga Michel Sittow]]
[[Skeda:Ferrante-Sanseverino.gif|thumb|left|upright=0.7|Ferdinando (Ferrante) Sanseverino]]
Shqiptarët në Castroregio mundën ta shijonin qetësinë vetëm për pak kohë, sepse shpërtheu lufta mes Spanjës dhe Francës; ndërsa të gjitha katundet e zonës u radhitën me Francën, Oriolo dhe Castroregio mbetën besnikë spanjollëve, kështu që, më 1528, si Castroregio ashtu edhe Oriolo, pësuan rrethimin e francezëve nën komandën e gjeneralit Odet de Foix, kont i Lautrec-ut.<ref>Vincenzo Condino, 1996, f. 104.</ref>
Kur spanjollët u detyruan të tërhiqeshin, Castroregio u sulmua dhe u dogj nga mercenarë të Amendolara-s, Roseto Capo Spulico-s dhe Canna-s, katunde që kishin kaluar me francezët. Me përfundimin e luftës me fitoren e spanjollëve, i gjithë territori kaloi te Ferdinando Sanseverino, princ i Salerno-s.<ref>Pina Cecere Roma, 1978, f. 10.</ref>
Nën Ferdinando Sanseverino-n, Castroregio, me ndërtimin e Kishës dhe të disa shtëpive me mure guri, mori pamjen e një katundi të vërtetë. Marrëdhëniet me katundet fqinje ishin shumë të kufizuara, dhe martesat lidheshin vetëm mes shqiptarësh. Plataci dhe San Paolo Albanese ishin katundet e vetme që kishin marrëdhënie të këtij lloji me Castroregio-n.<ref>Pina Cecere Roma, 1978, f. 17.</ref> Me sa duket, pikërisht nga San Paolo Albanese vinin familjet Di Lazzaro, Jerovante, Camodeca dhe Pappadà, me origjinë nga Korona, që u bashkuan me popullsinë tashmë ekzistuese.
Më 1552 princi Ferdinando Sanseverino u akuzua se komplotonte me Francën kundër Karlit V të Habsburgëve, perandor dhe mbret i Napolit; kështu që Pietro di Toledo, nënmbret i Napolit, e shpalli rebel dhe konfiskoi feudet e tij, të cilat u morën nga Dhoma Mbretërore e Sommaria-s. Të njëjtin vit, feudet iu shitën Marcello Pignone-s, i cili, më 1556, u bë baron dhe, pak ditë më vonë, u shpall markez i Oriolo-s.<ref>{{Cite web|url=http://www.comune.oriolo.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25292/Default.aspx?IDDettaglio=10239|title=La famiglia Pignone|access-date=2021-04-20|language=it}}</ref>
Rreth vitit 1710, nëntë familje (33 vetë), të udhëhequra nga një farë Antonio Pappadà, për të mos paguar taksat, ikën nga Castroregio dhe shkuan në territorin e Amendolara-s, pranë përroit Straface, ku themeluan një katund të vogël që mori emrin "Casalotto di San Nicolò". Për pothuajse një shekull, katundi i vogël priti familje të reja të ardhura nga Castroregio, por më pas banorët e tij u bënë me të drejta të plota qytetarë të Amendolara-s: kështu "Casalotto di San Nicolò" humbi përfundimisht identitetin e tij arbëresh. Sot nga katundi kanë mbetur vetëm rrënojat e një kishëze dhe pagëzimorja e saj.<ref>Bugliaro, 2020, f. 47.</ref>
=== Historia bashkëkohore ===
[[Skeda:Castroregio08.jpg|thumb|upright=0.7|Murale]]
[[Skeda:Castroregio09.jpg|thumb|upright=0.9|Një rrugë e Castroregio-s]]
Castroregio ndoqi fatin feudal të Komunës së Oriolo-s, katund i së cilës ishte, duke mbetur pothuajse gjithnjë nën zotërimin e familjes Pignone del Carretto deri në shfuqizimin e feudalizmit (1806). Me rendin administrativ të vendosur nga Napoleoni më 1807, Castroregio u bë "Universitas" dhe u përfshi në Qeverisjen e San Lorenzo Bellizzi-t. Më 1811 kaloi në Rrethin e Amendolara-s. Më pas, me dekretin e 25 janarit 1820, iu bashkangjit katundi i Farneta-s, i hequr nga komuna e Oriolo-s.<ref>{{Cite web|url=https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/siusa/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=46777|title=Comune di Castroregio|access-date=2021-04-20|language=it}}</ref>
Pavarësisht ndikimit të botës dhe kulturës latine, në Castroregio ruhen me krenari traditat e lashta, riti greko-bizantin dhe, mbi të gjitha, gjuha e vendit të origjinës.
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
* Kisha Amë e Zojës së Borës (''Shën Mëria e Borës'' në arbërisht)<ref name="megaliti" />
== Shoqëria ==
=== Evolucioni demografik ===
Më shkurt 2020, banorët e regjistruar nga Istat ishin 251, me një peshë të lartë të popullsisë së moshuar. Më 1 janar 2018, banorët nën 40 vjeç ishin 64, ndërsa mbi 60 vjeç ishin 131.
=== Etnitë dhe pakicat e huaja ===
Sipas të dhënave Istat, më 31 dhjetor 2017 popullsia e huaj rezidente ishte 11 vetë, prej të cilëve 9 nga Europa Lindore (Rumania, Republika Çeke, Shqipëria dhe Ukraina) dhe 2 nga Maroku.
== Kultura ==
Për t'u admiruar janë kostumet tipike shqiptare, të stolisura pasurisht me qëndisma. Kisha kushtuar Zojës së Borës është ndër më të lashtat e Eparhisë së Ungrës, e ndërtuar në shekullin XVII, me forma eklektike dhe stil bizantin.
=== Festat dhe traditat ===
I veçantë është riti i dasmës (''martesia''). Është zakon që kalimi i procesionit nuptial nëpër rrugët e katundit të njoftohet nga "''Flamurari''" (mbajtësi i flamurit), emër që rrjedh nga ''flamurë'' (flamur). Më 19 gusht festohet [[Rroku|Shën Roku]], shenjtori mbrojtës i katundit.
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* Salvatore Bugliaro, ''I casali albanesi di Calabria scomparsi e il falso mito reresiano'', Centro Studi Genealogia Arbëreshe, G.L.F. S.a.s., Castrovillari, 2020.
* Vincenzo Condino, ''I castelli della provincia di Cosenza: itinerario tra i paesaggi castellani'', Luigi Pellegrini, Cosenza, 1996, ISBN 978-88-8101-018-9.
* Francesco Molfese, Giuseppe Molfese, Antonio Molfese, ''Per l'Archimandrita Pietro Camodeca de'Coronej – Al Centenario della sua morte'', Ma.Ro. Editrice, Copiano, 2017.
* Pina Cecere Roma, ''Profilo storico di Castroregio: dalle origini all'Unità d'Italia'', Galasso, Trebisacce, 1978.
* Italo Sarro, ''Albanesi in Italia, percorsi migratori (secc. XV-XVIII)'', Besa Editrice, Nardò, 2019, ISBN 8849710021.
* Francesco Tajani, ''Le istorie albanesi'', vëll. 1, Epoca Quarta, Fratelli Jovane, Napoli, 1886.
* Giorgio Toscano (kuruar nga Pina Basile), ''La Storia di Oriolo – Testo del XVII secolo'', L'Ellade Editrice, Canna (Cosenza), 1994.
== Shiko edhe ==
* [[Arbëreshët në Itali]]
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.jemi.it/ Jemi.it — portali për arbëreshët]
{{Komunat e Provincës së Kozencës}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
5h1uk5j7sufd57zy2czsh2hg4jta6d5
Diskutim:Kastërnexhi
1
406431
3043203
2026-09-17T13:29:15Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043203
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Castroregio|2 korrik 2026|151381480}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:29 (CEST)
b4zjqm40s72j4xpg7wrctez7kr9zdyq
Diskutim:Shën Kostandini Arbëresh
1
406432
3043206
2026-09-17T13:31:14Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043206
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|San Costantino Albanese|2 korrik 2026|151381479}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:31 (CEST)
p1loua72okovxtcvpen5hph4o7dixi8
Diskutim:Fallkunara
1
406433
3043210
2026-09-17T13:35:57Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043210
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Falconara Albanese|26 maj 2026|150849621}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 15:35 (CEST)
5jeiy0ikz6rooic2uvnmy6wkcht9s0k
Shën Vlashi
0
406434
3043215
2026-09-17T14:06:58Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Shën Vlashi]] te [[Vlashi i Sebastes]]
3043215
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Vlashi i Sebastes]]
g4dxldb6gn9epltyts57uwlst27zkxr
3043216
3043215
2026-09-17T14:07:13Z
Gefälligst
186895
3043216
wikitext
text/x-wiki
#Ridrejto [[Vlashi i Sebastes]]
4zm3awo1tkcwtldmchu89dewq6jkrpc
Nata e Kadrit
0
406435
3043222
2026-09-17T14:32:52Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Nata e Kadrit]] te [[Nata e Katragjegjave]]: shqip
3043222
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Nata e Katragjegjave]]
ltj6niemzpipnwud49ird75aoycnf6m
Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut
0
406436
3043226
2026-09-17T14:35:32Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]] te [[Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]
3043226
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]
get1bw0nxzrn7ouxv88qb3ni7ddusl0
Diskutim:Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut
1
406437
3043228
2026-09-17T14:35:32Z
Gefälligst
186895
Gefälligst zhvendosi faqen [[Diskutim:Festa e Shën Blaisit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]] te [[Diskutim:Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]
3043228
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Diskutim:Festa e Shën Vlashit, shenjt mbrojtës i Dubrovnikut]]
cd69izn8emctxt2sxadcjv3y9orv5eg
Përdoruesi diskutim:Kosova9988
3
406438
3043229
2026-09-17T14:53:52Z
Komuniteti
117282
Mirëpritje
3043229
wikitext
text/x-wiki
{{Stampa:Tung|realName=|name=Kosova9988}}
-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 17 shtator 2026 16:53 (CEST)
eifvetqwwqyfqg6dquww3kb4i9jcxjd
Diskutim:Deutsche Telekom
1
406439
3043233
2026-09-17T15:08:32Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043233
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Deutsche Telekom]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043232 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210224151424/https://www.telekom.com/de/investor-relations/unternehmen/aktionaersstruktur për lidhjen https://www.telekom.com/de/investor-relations/unternehmen/aktionaersstruktur.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 17:08 (CEST)
h6sp7l5x4ac485tzfzepyl788klthke
Frasnita
0
406440
3043239
2026-09-17T16:21:39Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Frascineto, versioni i datës 7 maj 2026 (revizioni 150591765) (poashtu editimi im i parë nga aeroplani :))
3043239
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| Komuna = Frasnita
| Shteti = Italia
| Rajoni = Kalabria
| Provinca = Provinca e Kozencës
| image_skyline = Frascineto Chiesa Santa Maria Assunta01.jpg
| image_caption = Kisha e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell
| image_flag = Frascineto-Bandiera.png
| image_shield = Frascineto-Stemma.png
| kryetari_i_komunës = Angelo Catapano
| partia = [[lista civica]]
| data_e_zgjedhjeve = 25 maj 2014
| data_e_rizgjedhjeve = 8 qershor 2024
| mandati = 3
| fshatrat = [[Eianina]]
| komunat_fqinjë = [[Cassano all'Ionio]], [[Castrovillari]], [[Çifti, Kalabri|Çifti]]
| zona_sizmike = 2
| emri_i_banorëve = frascinotë (''Frasnjotë'' në [[gjuha arbëreshe|arb.]])
| shenjti_mbrojtës = [[Santa Maria Assunta]]
| dita_e_shenjtit = 9 dhjetor
| map = Map of comune of Frascineto (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
| map_caption = Pozicioni i komunës së Frasnitës brenda provincës së Kozencës
}}
'''Frasnita''' (italisht: ''Frascineto''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=285|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/285|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] në [[Kalabria]].
Një bashkësi [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]], pra italo-shqiptare, ajo ruan ende gjuhën, kulturën dhe traditat e origjinës, si dhe funksionet fetare në [[Liturgjia bizantine|rit bizantin]], të nënshtruara ndaj jurisdiktimit kishor të [[Eparhia e Ungrës|eparhisë së Ungrës]]. Shtrihet, brenda [[parco nazionale del Pollino|parkut kombëtar të Pollinos]] në 486 m mbi nivelin e detit, mbi një rrafshinë të gjerë. Një pjesë e Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), të ndara nga një distancë e shkurtër. Emërtimi i vjetër toponimik ''Li Porticilli'' me kalimin e kohës u shndërrua në Percile e më pas në Porcile, derisa, drejt fundit të viteve [[1930|'30]] të shekullit të kaluar, u kërkua ndryshimi i tij dhe u bë Eianina, për të kujtuar [[Ioannina]], një qytet në veri të Greqisë së sotme, afër kufirit me Shqipërinë, një vendbanim i banuar nga popullsi shqiptare. Banorët vazhdojnë të quhen ''purçilotë'' nga tradita dhe nga dashuria, të lidhur me të kaluarën e tyre që i ka dhënë komunitetit dhe [[Arbëria Apenine|Arbërisë]] së Apenineve edhe figura të spikatura, dhe gjatë tre dekadave të fundit, edhe dy periodikë kulturore.
==Histori==
Frasnita ndodhet në bazën e shpatëve të [[Serra Dolcedorme|Serra Dolcedormes]], masiv imponues i Parkut Kombëtar të Pollinos, ngjitur me autostradën A2. I quajtur më parë "Casale Novo" ose "Casal San Pietro", u ripopullua nga një koloni e refugjatëve [[Arbëreshët në Itali|shqiptarë]] në [[Shekulli XV|shekullin XV]], të pranuar nga Abati i manastirit të vjetër grek të Shën Pietrit, të cilëve u caktuan tokë të Abacisë së vetë. Në [[1552]] dy casalet u bashkuan duke marrë emrin Frascineto. Që atëherë banorët e saj ruajnë identitetin e tyre [[Etnia|etnik]] kulturor, gjuhësor dhe fetar. Banorët e Frasnitës/Frasnitës kanë pasur gjithmonë marrëdhënie me vendin fqinj [[Eianina]], pjesë e Frasnitës, një tjetër qendër e vjetër me prejardhje shqiptare, dhe të dy kanë zakone të ngjashme gjuhësore dhe fetare.
=== Simboli ===
[[File:Frascineto-Stemma.png|left|border|150px]]
{{Clear|left}}
{{Blockquote|Semitroncato partito: nel Primo d’argento al guerriero albanese vestito di verde, impugnante con la destra una scimitarra di oro e con la sinistra una croce del Calvario dello stesso; nel Secondo di rosso alla corona ducale d’oro: nel Terzo di cielo, all’albero di mandorlo fiorito al naturale, nodrito su una montagna di verde uscente dalla punta, accollato da una vite, pure di verde, pampinosa di due e fruttata di quattro d’argento. Ornamenti esteriori da Comune.<ref name="Araldica">{{Cite web|url=https://www.araldicacivica.it/comune/frascineto/|title=Frascineto|website=AraldicaCivica.it|access-date=2023-11-15|language=it}}</ref>}}
{{Blockquote|Drappo partito di azzurro e di rosso...<ref name="Araldica"/>}}
Stema dhe flamuri u miratuan me [[decreto del presidente della Repubblica|dektet të presidentit të Republikës]] të 13 gusht 1970.
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
*Kisha Parrokiale e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell me ikonostas të shkollës ruse, e ndërtuar pas arritjes së shqiptarëve në shekullin XVII, ka një [[croce latina|të vetme navatë]] në formë [[Baroku|kryqi latin]] të stilit [[Baroku|barok]] me [[Këmbanorja|këmbanore]] karakteristike dhe një [[Kupola|kupolë]] madhështore.
*Kisha Bazilikale e Shën Pietrit dhe Palit, që daton nga [[Shekulli X|shekulli X]] e [[stile bizantino|stilit bizantin]], me tre navata, ishte vendndodhje e murgjve Italo-Grekë-Bazilianë deri në vitin 1750. U rinovua dhe u shenjtërua më 25 qershor 2017. Është e vizitueshme me takim.
*E gërmuar në shkëmbinjtë e Timpone del Corvo, ngrihet Kisha e Madhërishtë e Shën Mërisë së Armeve ose e Aramasve (Madonna di Lassù) që daton nga shekujt X-XI, sot pak më shumë se një rrënojë. Fillimisht ishte e formuar nga qeliza ku murgjit eremitë [[basiliani|bazilianë]] të manastirit të Shën Pietrit të Frasnitës zhvillonin një jetë kontemplative.
*Kisha e dedikuar Shpirtrave të Ferrët ndodhet në qendrën historike të Frasnitës dhe ka një navatë të vetme.
*Kisha e Shën Bazilit të Madh në Eianina të stilit barok me një navatë të vetme me altar dhe ikonostas bizantine. Ndërtimi i saj daton nga shekulli XVII.
===Tjetër===
*Muzeu Komunal i Kostumit Tradicional Shqiptar në Rrugën e Malit
*Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine<ref>{{Cite web |url=http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086 |title=Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine |access-date=18 shkurt 2017 |archive-date=16 maj 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170516192519/http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086 |url-status=dead |language=it }}</ref>
*Kantina Sociale "Vini del Pollino"
==Shoqëria==
===Evolucioni demografik===
Të dhënat demografike nuk janë bartur për shkak të mungesës së një shablloni përkatës në Wikipedia shqipe.
===Etnie dhe pakicë të huaja===
Sipas të dhënave të ISTAT-së më 31 dhjetor 2009, popullsia e huaj e banuar ishte 67 persona. Kombësitë më të përfaqësuara sipas përqindjes së tyre në totalin e popullsisë banuese ishin:
*[[Shqipëria]]: 37 - 1,60%
== Kultura ==
===Festat dhe traditat popullore===
[[File:Frascineto Arbëreshë costume01.jpg|thumb|upright=0.7|Kostum tipik arbëresh i Frasnitës]]
*Në rastin e festës së Shën Pjetrit dhe Shën Palit, më 29 qershor, në Frasnitë zhvillohet një treg, i famshëm për djathët autentikë tipikë të [[Massiccio del Pollino|Pollinos]].
*Është zakon, të hënën dhe të martën pas Pashkëve, të kryhen ''valljet'' (valle tipike, ose rrethvale, shqiptare) me kapjen e "''lëtinjve''" (jo-shqiptarët, pra latinët), të cilët një grup i posaçëm i vajosësve i ka identifikuar më parë duke i nxirë fytyrën.
*Të dielën e dytë pas [[Pashkët|Pashkëve]] festohet "Zonja e Lartë" (''Shën Mëria Kë'tje lartë'') dhe populli shkon atje në procesion. Dreka bëhet në këmbët e shenjtërores dhe, duke zbritur pjerrësinë, thuren rrethvalet, duke kënduar rapsodi të lashta dhe strambote popullore shqiptare.
== Set kinematografik ==
Disa xhirime të filmit mbi [[Joakimi i Fiores|Gioacchino da Fiore]] "[[Il Monaco che vinse l'Apocalisse]]" të Jordan River janë xhiruar në territorin e Frasnitës. Disa pamje të jashtme të vendosura në Tokën e Shenjtë në shekullin XII i kanë bërë 'dolomitët e vegjël të Frasnitës' të bëhen set kinematografik <ref>{{Cite web|language=it|url=https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx|title=Cinecittà News, Il film su Gioacchino da Fiore|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=}}</ref>.
== Gjeografia antropike ==
=== Fshatrat ===
Fshat i Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), qendër e rëndësishme e gjuhës dhe traditës shqiptare në Kalabri. Me rëndësi është Biblioteka e Papàs Antonio Bellusci, seli e revistës Lidhja.
== Shënime ==
<references/>
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Cite web|url=http://www.jemi.it/|title=Jemi.it - Portali për Arbëreshët|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=|language=sq}}
* {{Cite web|url=http://abodily.tripod.com/stampa01a.html|title=Fragmente të shtypit të vjetër që kanë të bëjnë me Frasnitën, Eianinën dhe fshatra të tjerë shqiptarë të Kalabrisë|access-date=28 shkurt 2017|archive-date=|archive-url=|url-status=|language=sq}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
5gzmaq5y4164bwc1v0niqi23p6svlvx
3043241
3043239
2026-09-17T16:25:20Z
Arianit
106
3043241
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| Komuna = Frasnita
| Shteti = Italia
| Rajoni = Kalabria
| Provinca = Provinca e Kozencës
| image_skyline = Frascineto Chiesa Santa Maria Assunta01.jpg
| image_caption = Kisha e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell
| image_flag = Frascineto-Bandiera.png
| image_shield = Frascineto-Stemma.png
| kryetari_i_komunës = Angelo Catapano
| partia = [[lista civica]]
| data_e_zgjedhjeve = 25 maj 2014
| data_e_rizgjedhjeve = 8 qershor 2024
| mandati = 3
| fshatrat = [[Eianina]]
| komunat_fqinjë = [[Cassano all'Ionio]], [[Castrovillari]], [[Çifti, Kalabri|Çifti]]
| zona_sizmike = 2
| emri_i_banorëve = frascinotë (''Frasnjotë'' në [[gjuha arbëreshe|arb.]])
| shenjti_mbrojtës = [[Santa Maria Assunta]]
| dita_e_shenjtit = 9 dhjetor
| map = Map of comune of Frascineto (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
| map_caption = Pozicioni i komunës së Frasnitës brenda provincës së Kozencës
}}
'''Frasnita''' (italisht: ''Frascineto''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=285|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/285|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] në [[Kalabria]].
Një bashkësi [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]], pra italo-shqiptare, ajo ruan ende gjuhën, kulturën dhe traditat e origjinës, si dhe funksionet fetare në [[Liturgjia bizantine|rit bizantin]], të nënshtruara ndaj jurisdiktimit kishor të [[Eparhia e Ungrës|eparhisë së Ungrës]]. Shtrihet, brenda [[parco nazionale del Pollino|parkut kombëtar të Pollinos]] në 486 m mbi nivelin e detit, mbi një rrafshinë të gjerë. Një pjesë e Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), të ndara nga një distancë e shkurtër. Emërtimi i vjetër toponimik ''Li Porticilli'' me kalimin e kohës u shndërrua në Percile e më pas në Porcile, derisa, drejt fundit të viteve [[1930|'30]] të shekullit të kaluar, u kërkua ndryshimi i tij dhe u bë Eianina, për të kujtuar [[Ioannina]], një qytet në veri të Greqisë së sotme, afër kufirit me Shqipërinë, një vendbanim i banuar nga popullsi shqiptare. Banorët vazhdojnë të quhen ''purçilotë'' nga tradita dhe nga dashuria, të lidhur me të kaluarën e tyre që i ka dhënë komunitetit dhe [[Arbëria Apenine|Arbërisë]] së Apenineve edhe figura të spikatura, dhe gjatë tre dekadave të fundit, edhe dy periodikë kulturore.
==Histori==
Frasnita ndodhet në bazën e shpatëve të [[Serra Dolcedorme|Serra Dolcedormes]], masiv imponues i Parkut Kombëtar të Pollinos, ngjitur me autostradën A2. I quajtur më parë "Casale Novo" ose "Casal San Pietro", u ripopullua nga një koloni e refugjatëve [[Arbëreshët në Itali|shqiptarë]] në [[Shekulli XV|shekullin XV]], të pranuar nga Abati i manastirit të vjetër grek të Shën Pietrit, të cilëve u caktuan tokë të Abacisë së vetë. Në [[1552]] dy casalet u bashkuan duke marrë emrin Frascineto. Që atëherë banorët e saj ruajnë identitetin e tyre [[Etnia|etnik]] kulturor, gjuhësor dhe fetar. Banorët e Frasnitës kanë pasur gjithmonë marrëdhënie me vendin fqinj [[Eianina]], pjesë e Frasnitës, një tjetër qendër e vjetër me prejardhje shqiptare, dhe të dy kanë zakone të ngjashme gjuhësore dhe fetare.
=== Simboli ===
{{Clear|left}}
{{Blockquote|Semitroncato partito: nel Primo d’argento al guerriero albanese vestito di verde, impugnante con la destra una scimitarra di oro e con la sinistra una croce del Calvario dello stesso; nel Secondo di rosso alla corona ducale d’oro: nel Terzo di cielo, all’albero di mandorlo fiorito al naturale, nodrito su una montagna di verde uscente dalla punta, accollato da una vite, pure di verde, pampinosa di due e fruttata di quattro d’argento. Ornamenti esteriori da Comune.<ref name="Araldica">{{Cite web|url=https://www.araldicacivica.it/comune/frascineto/|title=Frascineto|website=AraldicaCivica.it|access-date=2023-11-15|language=it}}</ref>}}
{{Blockquote|Drappo partito di azzurro e di rosso...<ref name="Araldica"/>}}
Stema dhe flamuri u miratuan me [[decreto del presidente della Repubblica|dektet të presidentit të Republikës]] të 13 gusht 1970.
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
*Kisha Parrokiale e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell me ikonostas të shkollës ruse, e ndërtuar pas arritjes së shqiptarëve në shekullin XVII, ka një [[croce latina|të vetme navatë]] në formë [[Baroku|kryqi latin]] të stilit [[Baroku|barok]] me [[Këmbanorja|këmbanore]] karakteristike dhe një [[Kupola|kupolë]] madhështore.
*Kisha Bazilikale e Shën Pietrit dhe Palit, që daton nga [[Shekulli X|shekulli X]] e [[stile bizantino|stilit bizantin]], me tre navata, ishte vendndodhje e murgjve Italo-Grekë-Bazilianë deri në vitin 1750. U rinovua dhe u shenjtërua më 25 qershor 2017. Është e vizitueshme me takim.
*E gërmuar në shkëmbinjtë e Timpone del Corvo, ngrihet Kisha e Madhërishtë e Shën Mërisë së Armeve ose e Aramasve (Madonna di Lassù) që daton nga shekujt X-XI, sot pak më shumë se një rrënojë. Fillimisht ishte e formuar nga qeliza ku murgjit eremitë [[basiliani|bazilianë]] të manastirit të Shën Pietrit të Frasnitës zhvillonin një jetë kontemplative.
*Kisha e dedikuar Shpirtrave të Ferrët ndodhet në qendrën historike të Frasnitës dhe ka një navatë të vetme.
*Kisha e Shën Bazilit të Madh në Eianina të stilit barok me një navatë të vetme me altar dhe ikonostas bizantine. Ndërtimi i saj daton nga shekulli XVII.
===Tjetër===
*Muzeu Komunal i Kostumit Tradicional Shqiptar në Rrugën e Malit
*Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine<ref>{{Cite web |url=http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086 |title=Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine |access-date=18 shkurt 2017 |archive-date=16 maj 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170516192519/http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086 |url-status=dead |language=it }}</ref>
*Kantina Sociale "Vini del Pollino"
==Shoqëria==
===Evolucioni demografik===
Të dhënat demografike nuk janë bartur për shkak të mungesës së një shablloni përkatës në Wikipedia shqipe.
===Etnie dhe pakicë të huaja===
Sipas të dhënave të ISTAT-së më 31 dhjetor 2009, popullsia e huaj e banuar ishte 67 persona. Kombësitë më të përfaqësuara sipas përqindjes së tyre në totalin e popullsisë banuese ishin:
*[[Shqipëria]]: 37 - 1,60%
== Kultura ==
===Festat dhe traditat popullore===
[[File:Frascineto Arbëreshë costume01.jpg|thumb|upright=0.7|Kostum tipik arbëresh i Frasnitës]]
*Në rastin e festës së Shën Pjetrit dhe Shën Palit, më 29 qershor, në Frasnitë zhvillohet një treg, i famshëm për djathët autentikë tipikë të [[Massiccio del Pollino|Pollinos]].
*Është zakon, të hënën dhe të martën pas Pashkëve, të kryhen ''valljet'' (valle tipike, ose rrethvale, shqiptare) me kapjen e "''lëtinjve''" (jo-shqiptarët, pra latinët), të cilët një grup i posaçëm i vajosësve i ka identifikuar më parë duke i nxirë fytyrën.
*Të dielën e dytë pas [[Pashkët|Pashkëve]] festohet "Zonja e Lartë" (''Shën Mëria Kë'tje lartë'') dhe populli shkon atje në procesion. Dreka bëhet në këmbët e shenjtërores dhe, duke zbritur pjerrësinë, thuren rrethvalet, duke kënduar rapsodi të lashta dhe strambote popullore shqiptare.
== Set kinematografik ==
Disa xhirime të filmit mbi [[Joakimi i Fiores|Gioacchino da Fiore]] "[[Il Monaco che vinse l'Apocalisse]]" të Jordan River janë xhiruar në territorin e Frasnitës. Disa pamje të jashtme të vendosura në Tokën e Shenjtë në shekullin XII i kanë bërë 'dolomitët e vegjël të Frasnitës' të bëhen set kinematografik <ref>{{Cite web|language=it|url=https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx|title=Cinecittà News, Il film su Gioacchino da Fiore|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=}}</ref>.
== Gjeografia antropike ==
=== Fshatrat ===
Fshat i Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), qendër e rëndësishme e gjuhës dhe traditës shqiptare në Kalabri. Me rëndësi është Biblioteka e Papàs Antonio Bellusci, seli e revistës Lidhja.
== Shënime ==
<references/>
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Cite web|url=http://www.jemi.it/|title=Jemi.it - Portali për Arbëreshët|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=|language=sq}}
* {{Cite web|url=http://abodily.tripod.com/stampa01a.html|title=Fragmente të shtypit të vjetër që kanë të bëjnë me Frasnitën, Eianinën dhe fshatra të tjerë shqiptarë të Kalabrisë|access-date=28 shkurt 2017|archive-date=|archive-url=|url-status=|language=sq}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
qbktv6lr7bjbe1pzgz2pk8a1t6v20ym
3043380
3043241
2026-09-18T07:08:23Z
Arianit
106
rregulime
3043380
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Frasnita
| native_name = Frascineto
| native_name_lang = it
| image_flag = Frascineto-Bandiera.png
| image_seal = Frascineto-Stemma.png
| image_skyline = Frascineto Chiesa Santa Maria Assunta01.jpg
| image_caption = Kisha e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell
| image_map = Map of comune of Frascineto (province of Cosenza, region Calabria, Italy).svg
| map_caption = Pozicioni i komunës së Frasnitës brenda provincës së Kozencës
<!-- Administrimi territorial -->
| subdivision_type = Shteti
| subdivision_name = [[Italia]]
| subdivision_type1 = Rajoni
| subdivision_name1 = [[Kalabria]]
| subdivision_type2 = Provinca
| subdivision_name2 = [[Provinca e Kozencës|Kozenca]]
| leader_title = Kryetar i Bashkisë
| leader_name = Angelo Catapano
<!-- Të tjera -->
| population_demonym = frascinotë (''Frasnjotë'' në [[gjuha arbëreshe|arb.]])
| blank1_name = Komunat fqinje
| blank1_info = [[Cassano all'Ionio]], [[Castrovillari]], [[Çifti, Kalabri|Çifti]]
| blank2_name = Zona sizmike
| blank2_info = 2
| blank3_name = Shenjti mbrojtës
| blank3_info = [[Santa Maria Assunta]], 9 dhjetor
}}
'''Frasnita''' (italisht: ''Frascineto''<ref>{{Cite book|author=AA.VV.|title=Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani|year=1996|publisher=Garzanti|location=Milano|isbn=88-11-30500-4|page=285|url=https://archive.org/details/dizionarioditopo00unse/page/285|language=it}}</ref>) është një [[Komuna (Itali)|komunë]] në [[Provinca e Kozencës|provincën e Kozencës]] në [[Kalabria]].
Një bashkësi [[Arbëreshët në Itali|arbëreshe]], pra italo-shqiptare, ajo ruan ende gjuhën, kulturën dhe traditat e origjinës, si dhe funksionet fetare në [[Liturgjia bizantine|rit bizantin]], të nënshtruara ndaj jurisdiktimit kishor të [[Eparhia e Ungrës|eparhisë së Ungrës]]. Shtrihet, brenda [[parco nazionale del Pollino|parkut kombëtar të Pollinos]] në 486 m mbi nivelin e detit, mbi një rrafshinë të gjerë. Një pjesë e Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), të ndara nga një distancë e shkurtër. Emërtimi i vjetër toponimik ''Li Porticilli'' me kalimin e kohës u shndërrua në Percile e më pas në Porcile, derisa, drejt fundit të viteve [[1930|'30]] të shekullit të kaluar, u kërkua ndryshimi i tij dhe u bë Eianina, për të kujtuar [[Janina|Janinën]], një qytet në veri të Greqisë së sotme, afër kufirit me Shqipërinë, një vendbanim i banuar nga popullsi shqiptare. Banorët vazhdojnë të quhen ''purçilotë'' nga tradita dhe nga dashuria, të lidhur me të kaluarën e tyre që i ka dhënë komunitetit dhe [[Arbëria Apenine|Arbërisë]] së Apenineve edhe figura të spikatura, dhe gjatë tre dekadave të fundit, edhe dy periodikë kulturore.
==Histori==
Frasnita ndodhet në bazën e shpatëve të [[Serra Dolcedorme|Serra Dolcedormes]], masiv imponues i Parkut Kombëtar të Pollinos, ngjitur me autostradën A2. I quajtur më parë "Casale Novo" ose "Casal San Pietro", u ripopullua nga një koloni e refugjatëve [[Arbëreshët në Itali|shqiptarë]] në [[Shekulli XV|shekullin XV]], të pranuar nga Abati i manastirit të vjetër grek të Shën Pietrit, të cilëve u caktuan tokë të Abacisë së vetë. Në [[1552]] dy casalet u bashkuan duke marrë emrin Frascineto. Që atëherë banorët e saj ruajnë identitetin e tyre [[Etnia|etnik]] kulturor, gjuhësor dhe fetar. Banorët e Frasnitës/Frascinetos kanë pasur gjithmonë marrëdhënie me vendin fqinj [[Eianina]], pjesë e Frasnitës, një tjetër qendër e vjetër me prejardhje shqiptare, dhe të dy kanë zakone të ngjashme gjuhësore dhe fetare.
=== Simboli ===
{{Clear|left}}
{{Blockquote|E gjysmëprerë e ndarë: në të Parën, e argjendtë, me luftëtar shqiptar të veshur me të gjelbër, duke mbajtur me të djathtën një shkimitare të artë dhe me të majtën një kryq të Kalvarit të po atij ngjyrimi; në të Dytën, e kuqe, me kurorë dukale të artë; në të Tretën, ngjyrë qielli, me një pemë bajameje të lulëzuar, në ngjyrë natyrale, e mbirë mbi një mal të gjelbër që del nga fundi i fushës, e rrethuar nga një hardhi, gjithashtu e gjelbër, me dy gjethe dhe katër vile rrushi të argjendta. Stolisje të jashtme si Komunë.<ref name="Araldica">{{Cite web|url=https://www.araldicacivica.it/comune/frascineto/|title=Frascineto|website=AraldicaCivica.it|access-date=2023-11-15|language=it}}</ref>}}
{{Blockquote|Pëlhurë e ndarë në blu dhe të kuqe...<ref name="Araldica"/>}}
Stema dhe flamuri u miratuan me dekret të Presidentit të Republikës, datë 13 gusht 1970.
== Monumente dhe vende me interes ==
=== Arkitektura fetare ===
*Kisha Parrokiale e Shën Mërisë së Marrjes në Qiell me ikonostas të shkollës ruse, e ndërtuar pas arritjes së shqiptarëve në shekullin XVII, ka një navatë të vetme në formë kryqi latin, të stilit [[Baroku|barok]], me [[Këmbanorja|këmbanore]] karakteristike dhe një [[Kupola|kupolë]] madhështore.
*Kisha Bazilikale e Shën Pietrit dhe Palit, që daton nga [[Shekulli X|shekulli X]] e [[stile bizantino|stilit bizantin]], me tre navata, ishte vendndodhje e murgjve Italo-Grekë-Bazilianë deri në vitin 1750. U rinovua dhe u shenjtërua më 25 qershor 2017. Është e vizitueshme me takim.
*E gërmuar në shkëmbinjtë e Timpone del Corvo, ngrihet Kisha e Madhërishtë e Shën Mërisë së Armeve ose e Aramasve (Madonna di Lassù) që daton nga shekujt X-XI, sot pak më shumë se një rrënojë. Fillimisht ishte e formuar nga qeliza ku murgjit eremitë [[basiliani|bazilianë]] të manastirit të Shën Pietrit të Frasnitës zhvillonin një jetë kontemplative.
*Kisha e dedikuar Shpirtrave të Ferrët ndodhet në qendrën historike të Frasnitës dhe ka një navatë të vetme.
*Kisha e Shën Bazilit të Madh në Eianina të stilit barok me një navatë të vetme me altar dhe ikonostas bizantine. Ndërtimi i saj daton nga shekulli XVII.
===Tjetër===
*Muzeu Komunal i Kostumit Tradicional Shqiptar në Rrugën e Malit
*Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine<ref>{{Cite web |url=http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086 |title=Muzeu Komunal i Ikonave dhe i Traditës Bizantine |access-date=18 shkurt 2017 |archive-date=16 maj 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170516192519/http://www.comune.frascineto.cs.it/Home/Guidaalpaese/tabid/25383/Default.aspx?IDDettaglio=10086 |url-status=dead |language=it }}</ref>
*Kantina Sociale "Vini del Pollino"
==Shoqëria==
===Evolucioni demografik===
{{Bar chart
| title = Banorë të regjistruar sipas censusit<ref>{{Cite web|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/RML0050288Pop_res_cens_1861_1991.pdf|title=Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991|publisher=ISTAT|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/it/censtest/dashboards|title=Popolazione residente per territorio – serie storica|publisher=ISTAT|language=it}}</ref>
| label_type = Viti
| data_type = Banorë
| data_max = 3000
| label1 = 1861 | data1 = 2457
| label2 = 1871 | data2 = 2786
| label3 = 1881 | data3 = 2814
| label4 = 1901 | data4 = 2526
| label5 = 1911 | data5 = 2836
| label6 = 1921 | data6 = 2508
| label7 = 1931 | data7 = 2453
| label8 = 1936 | data8 = 2531
| label9 = 1951 | data9 = 2561
| label10 = 1961 | data10 = 2398
| label11 = 1971 | data11 = 2319
| label12 = 1981 | data12 = 2432
| label13 = 1991 | data13 = 2603
| label14 = 2001 | data14 = 2503
| label15 = 2011 | data15 = 2239
| label16 = 2021 | data16 = 1927
}}
===Etnie dhe pakicë të huaja===
Sipas të dhënave të ISTAT-së më 31 dhjetor 2009, popullsia e huaj e banuar ishte 67 persona. Kombësitë më të përfaqësuara sipas përqindjes së tyre në totalin e popullsisë banuese ishin:
*[[Shqipëria]]: 37 - 1,60%
== Kultura ==
===Festat dhe traditat popullore===
[[File:Frascineto Arbëreshë costume01.jpg|thumb|upright=0.7|Kostum tipik arbëresh i Frasnitës]]
*Në rastin e festës së Shën Pjetrit dhe Shën Palit, më 29 qershor, në Frasnitë zhvillohet një treg, i famshëm për djathët autentikë tipikë të [[Massiccio del Pollino|Pollinos]].
*Është zakon, të hënën dhe të martën pas Pashkëve, të kryhen ''valljet'' (valle tipike, ose rrethvale, shqiptare) me kapjen e "''lëtinjve''" (jo-shqiptarët, pra latinët), të cilët një grup i posaçëm i vajosësve i ka identifikuar më parë duke i nxirë fytyrën.
*Të dielën e dytë pas [[Pashkët|Pashkëve]] festohet "Zonja e Lartë" (''Shën Mëria Kë'tje lartë'') dhe populli shkon atje në procesion. Dreka bëhet në këmbët e shenjtërores dhe, duke zbritur pjerrësinë, thuren rrethvalet, duke kënduar rapsodi të lashta dhe strambote popullore shqiptare.
== Set kinematografik ==
Disa xhirime të filmit mbi [[Joakimi i Fiores|Gioacchino da Fiore]] "[[Il Monaco che vinse l'Apocalisse]]" të Jordan River janë xhiruar në territorin e Frasnitës. Disa pamje të jashtme të vendosura në Tokën e Shenjtë në shekullin XII i kanë bërë 'dolomitët e vegjël të Frasnitës' të bëhen set kinematografik <ref>{{Cite web|language=it|url=https://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/90380/cutro-diventa-gerusalemme-nel-film-su-gioacchino-da-fiore.aspx|title=Cinecittà News, Il film su Gioacchino da Fiore|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=}}</ref>.
== Gjeografia antropike ==
=== Fshatrat ===
Fshat i Frasnitës është [[Eianina]] (''Purçilli''), qendër e rëndësishme e gjuhës dhe traditës shqiptare në Kalabri. Me rëndësi është Biblioteka e Papàs Antonio Bellusci, seli e revistës Lidhja.
== Shënime ==
<references/>
== Projekte të tjera ==
{{Sisterlinks}}
== Lidhje të jashtme ==
* {{Cite web|url=http://www.jemi.it/|title=Jemi.it - Portali për Arbëreshët|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=|language=sq}}
* {{Cite web|url=http://abodily.tripod.com/stampa01a.html|title=Fragmente të shtypit të vjetër që kanë të bëjnë me Frasnitën, Eianinën dhe fshatra të tjerë shqiptarë të Kalabrisë|access-date=28 shkurt 2017|archive-date=|archive-url=|url-status=|language=sq}}
{{Authority control}}
[[Kategoria:Komunat e Kozencës]]
[[Kategoria:Komuna të Kalabrisë]]
[[Kategoria:Komuna shqipfolëse në Itali]]
[[Kategoria:Vendbanime arbëreshe në Itali]]
qsg05lcaulwn7wuvt2tms1zw0lqm8t7
Diskutim:Frasnita
1
406441
3043240
2026-09-17T16:22:16Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043240
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Frascineto|7 maj 2026|150591765}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 17 shtator 2026 18:22 (CEST)
e9ron5nuwhhzgnrg1a2on2a82zhh7t2
Diskutim:Dukagjin Podrimaj
1
406442
3043245
2026-09-17T16:56:47Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043245
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dukagjin Podrimaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043244 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250108212452/https://www.zonatalents.ba/en/profile.php?id=66 për lidhjen https://www.zonatalents.ba/en/profile.php?id=66.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2026 18:56 (CEST)
609jalbz8ak0u174oa9vwif23atpraf
Nutcrackers (film)
0
406443
3043255
2026-09-17T19:14:57Z
Qendrimi15
122927
Faqe e re: {{Infobox film | name = Nutcrackers | director = [[David Gordon Green]] | writer = Leland Douglas | producer = {{Plainlist| * [[Rob Paris (producent)|Rob Paris]] * Mike Witherill * Nate Meyer }} | starring = {{Plainlist| * [[Ben Stiller]] * [[Linda Cardellini]] * Homer Janson * Ulysses Janson * Atlas Janson * Arlo Janson * [[Toby Huss]] * [[Edi Patterson]] * [[Tim Heidecker]] }} | cinematography = Michael Sim...
3043255
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Nutcrackers
| director = [[David Gordon Green]]
| writer = Leland Douglas
| producer = {{Plainlist|
* [[Rob Paris (producent)|Rob Paris]]
* Mike Witherill
* Nate Meyer
}}
| starring = {{Plainlist|
* [[Ben Stiller]]
* [[Linda Cardellini]]
* Homer Janson
* Ulysses Janson
* Atlas Janson
* Arlo Janson
* [[Toby Huss]]
* [[Edi Patterson]]
* [[Tim Heidecker]]
}}
| cinematography = Michael Simmonds
| editing = Colin Patton
| music = Aaron M. Fernandez Olson
| production_companies = {{Plainlist|
* Rivulet Films
* [[Rough House Pictures]]
}}
| distributor = [[Hulu]]
| released = 5 shtator 2024 ([[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Toronto 2024|TIFF]]<br/>29 nëntor 2024 (Shtetet e Bashkuara)
| runtime = 104 minuta
| country = Shtetet e Bashkuara
| language = Anglisht
| budget =
| gross =
}}
'''''Nutcrackers''''' është një film [[komedi-dramë]] amerikan i vitit 2024, me regji të [[David Gordon Green]], skenar të Leland Douglas dhe me [[Ben Stiller]] në rolin kryesor.
==Përmbajtja==
Michael Maxwell shkëputet nga puna e tij në Çikago pas vdekjes së motrës, Janet, dhe bashkëshortit të saj, Steve. Në një zonë rurale të Ohajos, ai e gjen veten duke u kujdesur për nipërit e tij – Justice, Junior, Samuel dhe Simon Kicklighter – ndërsa punonjësja sociale Gretchen Rice kërkon një familje kujdestare që mund t'i strehojë ata.
Fëmijët e familjes Kicklighter jetojnë në një fermë; ata janë të padisiplinuar, mësojnë në shtëpi dhe përfshihen në aktivitete argëtuese të rrezikshme. Mike duhet të mbyllë një marrëveshje të rëndësishme për një pronë trenash, por këshilltarja e tij, Carol, kërcënon t'ia kalojë projektin Devin, një person pa përvojë që Mike e përbuz hapur.
Fëmijët Kicklighter e detyrojnë Mike të reagojë shpejt dhe të improvizojë, ndërsa ai, nga ana tjetër, fillon të mësohet ngadalë me jetesën e tyre rurale. Ai krijon lidhje me ta përmes kujtimeve për Janet, e cila drejtonte një studio vallëzimi në qytet ku ata mësonin balet. Një çift ofrohet të marrë në kujdestari dy fëmijët më të vegjël Kicklighter, por Mike refuzon t'i ndajë ata.
Fëmijët përpiqen të tërheqin vëmendjen e Al Wilmington-it, një pasanik i njohur në shoqërinë e lartë, me shpresën se ai do t'i marrë nën kujdes; kështu, Mike siguron një ftesë për në rezidencën e tij për një festë Krishtlindjesh. Atje, zbulohet se Justice është në një lidhje me një vajzë të quajtur Mia, e cila gjithashtu frekuentonte studion e vallëzimit.
Ndërsa Mike krijon shpejt lidhje me të pranishmit e tjerë, fëmijët shkatërrojnë një skenë të Lindjes së Krishtit (nativity scene) me një makinë golfi që përfundon në pishinë, duke prishur kështu shanset e tyre për t'u marrë në kujdestari nga Al-i. Mike kontakton një kandidate tjetër të mundshme, Rose, por ajo rezulton se kujdeset për fëmijë vetëm për para dhe përpiqet të joshë Mike, duke e detyruar atë ta refuzojë.
Carol vendos t'ia kalojë detyrën Devin në vend të Mike, gjë që e zemëron atë, por ai vazhdon kërkimet për familje të mundshme kujdestare. Junior, pasi shkruan një version "më të mirë" të baletit "Arrëthyesi", e frymëzon Mike-un ta vërë atë në skenë në teatrin lokal; qëllimi nuk është vetëm sigurimi i fondeve, por edhe rritja e mundësive që fëmijët të gjejnë një familje kujdestare. Justice fillimisht refuzon, derisa Mike e bind Mia të bëhet gjithashtu pjesë e shfaqjes.
Ndërsa shfaqja është në zhvillim e sipër, Gretchen vë në dukje se si kërkimi i Mike-ut për një familje kujdestare e ka lidhur atë pa dashje me nipërit e tij – diçka që ai refuzonte ta pranonte. Kur ai vazhdon të këmbëngulë se ajo që po bën është një gjë e mirë (duke i quajtur fëmijët "të padurueshëm" ose "telash i madh"), fjalët e tij dëgjohen nga vetë fëmijët Kicklighter. Pikërisht kur Carol telefonon për t'i thënë Mike se kanë nevojë për të, fëmijët zhduken para se të fillojë shfaqja.
Mike u tregon të pranishmëve se shfaqja është anuluar; megjithatë, zbulohet se fëmijët e kanë zhvendosur shfaqjen jashtë, në rrugë, pranë memorialit të prindërve të tyre. Të gjithë e ndjekin shfaqjen me kënaqësi ndërsa qëndrojnë në rrugë.
Gjatë shfaqjes, Justice e godet Mike me shpatën e tij ndërsa ky i fundit shtiret sikur është lënduar. Ai më në fund e kupton se i do nipërit e tij dhe i përgëzon, duke u premtuar se nuk do t'i braktisë kurrë. Të gjithë festojnë në rrugë.
Gjatë shfaqjes së titrave përfundimtare, familja shihet duke hapur dhuratat për Krishtlindje. Gretchen mbërrin me motoçikletën e saj dhe Mike i jep asaj një dhuratë. Zbulohet se Mike i ka blerë Justice një motoçikletë katërrrotake dhe të dy hidhen me të nga një rampë (bazuar në një koment të mëparshëm se fëmijët donin ta bënin këtë). Në audion pas titrave, zbulohet se ata dështuan në realizimin e kërcimit.
==Rolet==
* [[Ben Stiller]] si Mike Maxwell
* [[Linda Cardellini]] si Gretchen Rice
* Homer Janson si Justice Kicklighter, nipi i parë i Mike
* Ulysses Janson si Junior Kicklighter, nipi i dytë i Mike
* Arlo Janson si Simon Kicklighter, nipi i tretë i Mike dhe vëllai binjak i Samuel
* Atlas Janson si Samuel Kicklighter, nipi i katërt i Mike dhe vëllai binjak i Simon
* [[Toby Huss]] si Al Wilmington
* [[Edi Patterson]] si Rose
* [[Tim Heidecker]] si Deputy Cox
* Maren Heisler si Mia
* Alexander Louis si Gingerbread Man
==Pritja==
Në faqen e internetit [[Rotten Tomatoes]], e cila grumbullon recensione, 46% nga 59 vlerësimet e kritikëve janë pozitive, me një notë mesatare 5,2/10. Konsensusi i faqes shprehet: "Performanca solide e Ben Stiller i jep filmit ''Nutcrackers'' njëfarë ngrohtësie, por historia plot klishe dhe realizimi jo fort frymëzues e bëjnë këtë dramedi festive po aq të këndshme sa marrja e çorapeve si dhuratë për Krishtlindje."<ref>[https://www.rottentomatoes.com/m/nutcrackers "''Nutcrackers''"]. [[Rotten Tomatoes]]. [[Fandango Media]]. Marrë më 31 dhjetor 2024.</ref> [[Metacritic]], që përdor një mesatare të ponderuar, i dha filmit një vlerësim prej 54 nga 100 bazuar në mendimet e 14 kritikëve, çka tregon për recensione "të përziera ose mesatare".<ref>[https://www.metacritic.com/movie/nutcrackers/ "''Nutcrackers''"]. [[Metacritic]]. [[Fandom, Inc]]. Marrë më 30 nëntor 2024.</ref>
==Referime==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
* [https://www.imdb.com/title/tt30144381/ ''Nutcrackers''] në [[IMDb]]
[[Kategoria:Filma 2024]]
[[Kategoria:Filma komedi-dramë amerikanë]]
[[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2020]]
[[Kategoria:Filma anglisht të viteve 2020]]
[[Kategoria:Filma me regji nga David Gordon Green]]
[[Kategoria:Filma të vendosur në Ohio]]
[[Kategoria:Filma të xhiruar në Cincinnati]]
i64q9wg0wl8uhwwztnkj2905yrv592s
Mo' Money
0
406444
3043259
2026-09-17T19:52:42Z
Qendrimi15
122927
Faqe e re: {{Infobox film | name = Mo' Money | director = [[Peter MacDonald]] | producer = Michael Rachmil | writer = [[Damon Wayans]] | starring = {{Plainlist| * Damon Wayans * [[Stacey Dash]] * [[Joe Santos]] * [[John Diehl]] * [[Marlon Wayans]]}} | music = [[Jay Gruska]] | cinematography = [[Don Burgess]] | editing = Hubert C. de la Bouillerie | studio = Wife n' Kids Productions | distributor = [[Columbia Pictures]] | release...
3043259
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Mo' Money
| director = [[Peter MacDonald]]
| producer = Michael Rachmil
| writer = [[Damon Wayans]]
| starring = {{Plainlist|
* Damon Wayans
* [[Stacey Dash]]
* [[Joe Santos]]
* [[John Diehl]]
* [[Marlon Wayans]]}}
| music = [[Jay Gruska]]
| cinematography = [[Don Burgess]]
| editing = Hubert C. de la Bouillerie
| studio = Wife n' Kids Productions
| distributor = [[Columbia Pictures]]
| released = 24 korrik 1992
| runtime = 89 minuta
| language = Anglisht
| budget = $10 million<ref>{{cite web |last1=Wells |first1=Jeffrey |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-05-02-ca-29997-story.html |title=A look inside Hollywood and the movies. : SUPER MEN : 'Blankman,' Meet 'Meteor Man' |work=Los Angeles Times |date=1993-05-02 |accessdate=2020-12-29 |language=en}}</ref>
| gross = $40,227,006<ref>{{cite web |url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=momoney.htm |title=Mo' Money (1992) |publisher=Box Office Mojo |date=1992-09-08 |accessdate=2011-10-29 |language=en}}</ref>
}}
'''''Mo' Money''''' është një film [[komedi-dramë]] amerikan i vitit 1992, me regji të [[Peter MacDonald]] dhe skenar të [[Damon Wayans]], i cili gjithashtu luan një nga rolet kryesore. Në film luajnë gjithashtu [[Stacey Dash]], [[Joe Santos]], [[John Diehl]], [[Harry Lennix]], [[Bernie Mac]] (në debutimin e tij në kinema) dhe [[Marlon Wayans]]. Filmi u shfaq premierë në Shtetet e Bashkuara më 24 korrik 1992.
==Përmbajtja==
Ted Forrest, i cili punon për Dynasty Club, vritet në rrugë nga Keith Heading dhe njerëzit e tij. Ata ndërrojnë një shirit kompjuterik në makinën e Ted para se të mbërrijë policia. Johnny Stewart është një mashtrues me përvojë që kryen mashtrime së bashku me vëllain e tij më të vogël, Seymour. Kur Johnny takon Amber Evans, ai përpiqet t'i bëjë përshtypje asaj duke gjetur një punë të ndershme në kompaninë ku ajo punon — Dynasty Club, një firmë kartash krediti.
Ai fillon punë si punonjës në sallën e postës. Chris Fields e trajnon Johnny për kryerjen e detyrës. Keith e kërcënon Chris në tualetin e burrave, duke e tmerruar atë. Johnny e kupton se i duhen para për të fituar zemrën e Amber. Ai harton një plan për të vjedhur identitetin duke përdorur të dhënat e kartave të kreditit të mbajtësve të ndjerë, të cilave ai ka akses falë pozicionit të tij në sallën e postës. Ai e justifikon veprimin e tij duke menduar se po vjedh vetëm kompaninë dhe nuk po dëmton mbajtësit individualë të kartave.
Lejtnanti Raymond Walsh, i cili dikur ishte partneri i babait të ndjerë të Johnny, e pyet Chris rreth Keith. Chris goditet me thikë dhe vritet nga vrasësit me pagesë të Keith në stacionin e metrosë. Lejtnanti Walsh heton vrasjen e Chris dhe gjen tek ai fatura të kartave të kreditit. Keith e promovon Johnny nga punonjës i sallës së postës në mbikëqyrës, për të zëvendësuar Chris.
Me ndihmën e Seymour, Johnny kryen shpenzime të mëdha me kartat, me qëllim që t'i bëjë përshtypje Amber-it. Keith është shefi i sigurisë në Dynasty Club dhe gjithashtu drejton një operacion të paligjshëm me karta krediti të vjedhura. Ai e regjistron Johnny-n duke vjedhur një kartë krediti të kthyer dhe ushtron presion mbi të që t'i bashkohet rrjetit kriminal të kartave të kreditit.
Seymour merr një kartë krediti të vjedhur dhe përpiqet të blejë një unazë me katër gishta. Megjithatë, alarmi i sigurisë bie, duke sinjalizuar se karta është e vjedhur. Seymour përpiqet të arratiset, por kapet nga sigurimi i qendrës tregtare dhe merret në pyetje nga policia. Policia organizon një operacion të fshehtë me Seymour për të regjistruar bisedën e Keith dhe për ta kapur atë. Lejtnanti Walsh tërbohet nga ky operacion.
Keith dhe vrasësit e tij përpiqen të vrasin Johnny për shkak të shantazhit dhe qëllojnë lejtnantin Walsh në krah. Keith rrëmben Seymour dhe Johnny vihet në ndjekje të tij derisa ai arratiset. Keith përpiqet të vrasë Johnny duke e qëlluar në shpatull. Mes tyre nis një përleshje, derisa Johnny e vret atë duke e varur. Seymour dhe Amber vizitojnë Johnny, i cili ndodhet i plagosur në shtratin e spitalit, dhe vendosin të nisin një jetë të qetë e të qëndrueshme.
==Rolet==
{{castlist|
*[[Damon Wayans]] si Johnny Stewart / Anton Jackson / Blaine Edwards
*[[Stacey Dash]] si Amber Evans
*[[Joe Santos]] si Lt. Raymond Walsh
*[[John Diehl]] si Keith Heading
*[[Harry J. Lennix]] si Tom Dilton
*[[Marlon Wayans]] si Seymour Stewart
*Mark Beltzman si Chris Fields
*Quincy Wong si Eddie
*Kevin Casey si Lloyd
*Larry Brandenburg si Businessman
*Garfield si Rock
*Almayvonne si Charlotte
*Gary Growden si Car Wash Attendant
*Richard E. Butler si Ted Forrest
*Matt Doherty si Kid
*Evan Lionel Smith si Detective Mills
*[[James Deuter]] si Mr. Shift
*[[Rondi Reed]] si District Attorney
*[[Richard Hamilton (aktor)|Richard Hamilton]] si Judge Harold Lake
*[[Salli Richardson-Whitfield]] si Customer
*[[Pete Gardner]] si Officer Deebs
*Lorenzo Clemons si Officer Royce
*[[Robert Swan (aktor)|Robert Swan]] si Detective Lawrence
*[[JoBe Cerny]] si Patrolman
*[[Jackie Hoffman]] si Jill
*[[Bernie Mac]] si Club Doorman
*[[Irma P. Hall]] si Phone Lady
}}
==Prodhimi==
Filmi u xhirua në [[Çikago]], Illinois, gjatë një periudhe prej 64 ditësh, nga 16 korriku deri më 18 shtator 1991. Subjekti bazohet në njëfarë mënyre te një punë që Damon Wayans kishte bërë në fillim të viteve '80, pasi kishte lënë shkollën e mesme; ai punonte në sektorin e postës së një kompanie kartash krediti dhe u arrestua për vjedhjen e kartave të miratuara paraprakisht, ndonëse përfundimisht u dënua vetëm me provë.<ref>{{Cite book |last=Peisner |first=David |title=Homey Don't Play That!: The Story of In Living Color and the Black Comedy Revolution |date=6 shkurt 2018 |publisher=Simon and Schuster |isbn=9781501143366 |location=New York City, New York |publication-date=6 shkurt 2018 |language=en |pages=27}}</ref>
==Pritja==
===Box office===
Filmi debutoi në vendin e parë në arkëtimet e kinemave në Shtetet e Bashkuara, duke arkëtuar 12.385.415 dollarë gjatë fundjavës së shfaqjes së parë. I realizuar me një buxhet prej 10 milionë dollarësh, ai arriti të fitonte gjithsej 40.227.006 dollarë në Amerikën e Veriut, duke arkëtuar afërsisht katërfishin e buxhetit të prodhimit.<ref>[https://www.boxofficemojo.com/title/tt0104892/ "''Mo' Money''"]. [[Box Office Mojo]].</ref> Filmi u shfaq në Mbretërinë e Bashkuar më 18 dhjetor 1992, ku e nisi rrugëtimin në vendin e pestë të arkëtimeve.<ref>[https://www.25thframe.co.uk/box-office/box-office.php?chart=19921218 "UK Weekend Box Office 18th December 1992 – 20th December 1992"]. ''25thframe''.</ref>
===Përgjigje kritike===
Filmi u prit kryesisht negativisht. Michael Wilmington nga ''[[Los Angeles Times]]'' vuri në dukje se "ka gjëra argëtuese te ''Mo’ Money'' — kimia e ekipit Wayans, roli i [[Joe Santos]] si polici i mirë dhe tërheqja joshëse e [[Stacey Dash]] — por ato mbyten nga stili 'maçist' dhe zhurmshëm i filmave aksion me teknologji të lartë."<ref>{{cite news|title= MOVIE REVIEW : 'Mo' Money' Overdoses on Blood, Guts|work= [[Los Angeles Times]]|date=1992-07-27|url= https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-07-27-ca-4235-story.html|access-date=2012-05-29|first=Michael|last=Wilmington|language=en}}</ref> [[Hal Hinson]] shkroi në ''[[The Washington Post]]'' se Damon Wayans, "ylli i ''[[In Living Color]]'', i cili shkroi skenarin dhe ishte producent ekzekutiv i këtij filmi të ri, ka disa momente shprehie boshe por brilante te ''Mo' Money'', por jo mjaftueshëm për të na bërë të mos i vëmë re mangësitë e dhimbshme të filmit."<ref>{{cite news|title= 'Mo' Money' (R)|newspaper= [[The Washington Post]]|date=1992-07-25|url= https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/momoneyrhinson_a0a78f.htm|accessdate=2012-05-29|last=Hinson|first=Hal|language=en}}</ref> [[Janet Maslin]] nga ''[[The New York Times]]'' shkroi se "filmi do të kishte përfituar nga më shumë gjallëri regjisoriale sesa ajo që ofron Peter MacDonald, i cili duket qartazi i hutuar nga natyra kontradiktore e skenarit. Një pjesë e materialit trajtohet si komedi [...] por një pjesë e madhe e filmit mbështetet te një intrigë rreth një mashtrimi korporativ, dhe as plani e as antagonistët nuk janë bindës."<ref>{{cite news|title= Review/Film; A Scruffy Street Hustler In the Corporate World |work= [[The New York Times]]|date=1992-07-25|url=https://www.nytimes.com/1992/07/25/movies/review-film-a-scruffy-street-hustler-in-the-corporate-world.html|accessdate=2012-05-29|first=Janet|last=Maslin|language=en}}</ref> Filmi mori një vlerësim më pozitiv nga ''[[Variety (revistë)|Variety]]'', ku thuhej se "filmi me strukturë të lirshme e ka të vështirë të ndërthurë skenat komike shumë qesharake me sekuencat e ashpra të aksionit, por pritet të sjellë fitime të mëdha nga fansat që kërkojnë argëtim të lehtë."<ref>{{cite news|title='Mo' Money'|work=[[Variety (revistë)|Variety]]|url=https://www.variety.com/review/VE1117901658?refcatid=31|accessdate=2012-05-29|last=Cohn|first=Lawrence|date=27 korrik 1992|language=en}}</ref> Ai ka një normë miratimi prej 16% në [[Rotten Tomatoes]], bazuar në 25 kritika, me një vlerësim mesatar prej 4.2/10. Konsensusi i kritikëve të faqes thotë: "''Mo' Money'' sjell vetëm 'më shumë probleme' në këtë film të dështuar nga ana komike të vëllezërve Wayans."<ref>[https://www.rottentomatoes.com/m/mo_money "''Mo' Money''"]. [[Rotten Tomatoes]].</ref>
==Referime==
{{reflist}}
==Lidhje të jashtme==
* [https://www.imdb.com/title/tt0104897/ ''Mo' Money''] në [[IMDb]]
[[Kategoria:Filma 1992]]
[[Kategoria:Filma komedi-dramë amerikanë]]
[[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 1990]]
[[Kategoria:Filma në anglisht të viteve 1990]]
[[Kategoria:Filma me regji nga Peter MacDonald]]
[[Kategoria:Filma të vendosur në Çikago]]
[[Kategoria:Filma të xhiruar në Çikago]]
[[Kategoria:Filma të Columbia Pictures]]
alo6z3mobq1o7i7te7gy1cswxojwcaf
Përdoruesi diskutim:Thjeshte
3
406445
3043264
2026-09-17T20:23:27Z
Komuniteti
117282
Mirëpritje
3043264
wikitext
text/x-wiki
{{Stampa:Tung|realName=|name=Thjeshte}}
-- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 17 shtator 2026 22:23 (CEST)
n5seejfykr2om1ncd5s9hiwcd7c00u3
Punëtor i pavarur
0
406446
3043272
2026-09-17T20:42:32Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Punëtori i pavarur]]
3043272
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Punëtori i pavarur]]
he1aprhw52c0lv2yq0fgjq2u3tc9dxf
Freelancer
0
406447
3043273
2026-09-17T20:42:34Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Punëtori i pavarur]]
3043273
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Punëtori i pavarur]]
he1aprhw52c0lv2yq0fgjq2u3tc9dxf
Punëtori i pavarur
0
406448
3043274
2026-09-17T20:48:03Z
Leutrim.P
113691
Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Freelancer
3043274
wikitext
text/x-wiki
'''Punëtori i pavarur''' ([[anglisht]]: ''Freelancer''), është një person që është i [[Vetëpunësimi|vetëpunësuar]] dhe që nuk është domosdoshmërisht i lidhur me një [[punëdhënës]] të caktuar për një periudhë afatgjatë. Punëtorët e pavarur ndonjëherë përfaqësohen nga një kompani ose agjenci e punësimit të përkohshëm, e cila ua rishit klientëve shërbimet e punës së tyre të pavarur. Të tjerë punojnë në mënyrë të pavarur ose përdorin shoqata profesionale apo faqe interneti për të gjetur punë.
Ndërsa termi kontraktor i pavarur (''independent contractor'') preferohet në një kontekst ligjor ose financiar, për shembull për të përcaktuar kategoritë tatimore dhe të punësimit të këtij lloji punëtori, termi “punë e pavarur” (''freelancing'') është më i zakonshëm në fushën e kulturës dhe industrive krijuese, dhe përdorimi i këtij termi mund të tregojë përfshirje në këto fusha.
Fushat, profesionet dhe industritë ku puna e pavarur është e përhapur përfshijnë: muzikën, shkrimin, aktrimin, programimin kompjuterik, dizajnin e uebit, dizajnin grafik, përkthimin dhe ilustrimin, prodhimin e filmave dhe videove, si dhe forma të tjera të punës me pagesë për njësi pune, të cilat disa teoricienë të kulturës i konsiderojnë qendrore për ekonominë njohëse-kulturore.
== Praktikat e punës së pavarur ==
=== Llojet e punës ===
Sipas Raportit të Industrisë së Punës së Pavarur të vitit 2012, i cili u hartua kryesisht për tregun e Amerikës së Veriut, pothuajse gjysma e punëtorëve të pavarur merreshin me punë shkrimi. Rreth 18% e punëtorëve të pavarur e rendisnin shkrimin si aftësinë e tyre kryesore, 10% redaktimin/korrigjimin e teksteve dhe 10% shkrimin reklamues (''copywriting''). Rreth 20% e punëtorëve të pavarur i rendisnin aftësitë në dizajn si aftësitë e tyre kryesore. Në vijim të listës ishin përkthimi (8%), zhvillimi i uebit (5.5%) dhe marketingu (4%).<ref>{{Cite web |title=The State of the Freelance Economy |url=https://www.deskmag.com/en/coworkers/the-state-of-the-freelance-economy-freelancers-survey-study-report-2012 |access-date=2026-09-17 |website=deskmag.com |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title= |url=https://s3.amazonaws.com/ifdconference/2012report/FreelanceIndustryReport2012.pdf |language=sq}}</ref>
Në vitin 2018, parashikohej që tregu i punës së pavarur në Indi të rritej në 20–30 miliardë dollarë gjatë 5–7 viteve pasuese, ndërsa punëtorët e pavarur në SHBA do të përbënin rreth 40% të fuqisë punëtore, sipas normës së parashikuar të rritjes për të njëjtën periudhë.<ref>{{Cite news |last=Thibodeaux |first=Wanda |date=2017-10-27 |title=This Survey of 21,000 Freelancers From 170 Countries Shows What Having No Boss Is Like |language=en-US |work=Inc |url=https://www.inc.com/wanda-thibodeaux/this-survey-of-21000-freelancers-from-170-countries-shows-what-having-no-boss-is-like.html |access-date=2026-09-17}}</ref>
== Kompensimi ==
Në varësi të industrisë, praktikat e punës së pavarur ndryshojnë dhe kanë ndryshuar me kalimin e kohës. Në disa industri, siç është konsulenca, punëtorëve të pavarur mund t'u kërkohet që klientët të nënshkruajnë kontrata me shkrim. Ndërsa në gazetari ose në shkrim, punëtorët e pavarur mund të punojnë pa pagesë ose të kryejnë punë “me propozim” (''on spec'') për të ndërtuar reputacionin e tyre ose një marrëdhënie me një botim. Disa punëtorë të pavarur mund të ofrojnë vlerësime me shkrim të punës dhe të kërkojnë parapagime nga klientët.
Pagesa për punën e pavarur varet gjithashtu nga industria, aftësitë, përvoja dhe vendndodhja. Punëtorët e pavarur mund të tarifojnë për ditë, për orë, për njësi pune ose për projekt. Në vend të një tarife fikse, disa punëtorë të pavarur kanë adoptuar një metodë të përcaktimit të çmimit sipas vlerës, e cila bazohet në vlerën e perceptuar të rezultateve për klientin. Sipas praktikës së zakonshme, pagesa mund të bëhet paraprakisht, pjesërisht paraprakisht ose pas përfundimit të punës. Për projekte më komplekse, një kontratë mund të përcaktojë një plan pagesash të bazuar në etapa ose rezultate të arritura.
Një nga mangësitë e punës së pavarur është se nuk ka garanci për pagesë dhe se puna mund të jetë shumë e pasigurt. Për të siguruar pagesën, shumë punëtorë të pavarur përdorin platforma online të pagesave për t'u mbrojtur ose punojnë me klientë lokalë ndaj të cilëve mund të kërkohet përgjegjësi.
== E drejta e autorit ==
Çështja e pronësisë mbi të drejtën e autorit lind kur autori i një vepre e krijon atë në emër të një klienti. Kjo çështje rregullohet nga ligji për të drejtën e autorit, i cili ndryshon nga një shtet në tjetrin. Në disa vende, pronësia fillestare i takon klientit, ndërsa në vende të tjera i takon autorit që kryen punën e pavarur. Shkalla në të cilën pronësia morale ose ekonomike mbi një vepër të krijuar me porosi mund të ndryshohet përmes kontratës ndryshon sipas vendit.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.copyright.gov/policy/moralrights/full-report.pdf |language=sq}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Punëtori]]
* [[Vetëpunësimi]]
* [[LinkedIn]]
== Burime ==
my8rwzk98hd154t9j9tm83ufw2211a3
3043275
3043274
2026-09-17T20:49:07Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Klasifikime të punësimit]]; +[[Kategoria:Punësim i përkohshëm]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043275
wikitext
text/x-wiki
'''Punëtori i pavarur''' ([[anglisht]]: ''Freelancer''), është një person që është i [[Vetëpunësimi|vetëpunësuar]] dhe që nuk është domosdoshmërisht i lidhur me një [[punëdhënës]] të caktuar për një periudhë afatgjatë. Punëtorët e pavarur ndonjëherë përfaqësohen nga një kompani ose agjenci e punësimit të përkohshëm, e cila ua rishit klientëve shërbimet e punës së tyre të pavarur. Të tjerë punojnë në mënyrë të pavarur ose përdorin shoqata profesionale apo faqe interneti për të gjetur punë.
Ndërsa termi kontraktor i pavarur (''independent contractor'') preferohet në një kontekst ligjor ose financiar, për shembull për të përcaktuar kategoritë tatimore dhe të punësimit të këtij lloji punëtori, termi “punë e pavarur” (''freelancing'') është më i zakonshëm në fushën e kulturës dhe industrive krijuese, dhe përdorimi i këtij termi mund të tregojë përfshirje në këto fusha.
Fushat, profesionet dhe industritë ku puna e pavarur është e përhapur përfshijnë: muzikën, shkrimin, aktrimin, programimin kompjuterik, dizajnin e uebit, dizajnin grafik, përkthimin dhe ilustrimin, prodhimin e filmave dhe videove, si dhe forma të tjera të punës me pagesë për njësi pune, të cilat disa teoricienë të kulturës i konsiderojnë qendrore për ekonominë njohëse-kulturore.
== Praktikat e punës së pavarur ==
=== Llojet e punës ===
Sipas Raportit të Industrisë së Punës së Pavarur të vitit 2012, i cili u hartua kryesisht për tregun e Amerikës së Veriut, pothuajse gjysma e punëtorëve të pavarur merreshin me punë shkrimi. Rreth 18% e punëtorëve të pavarur e rendisnin shkrimin si aftësinë e tyre kryesore, 10% redaktimin/korrigjimin e teksteve dhe 10% shkrimin reklamues (''copywriting''). Rreth 20% e punëtorëve të pavarur i rendisnin aftësitë në dizajn si aftësitë e tyre kryesore. Në vijim të listës ishin përkthimi (8%), zhvillimi i uebit (5.5%) dhe marketingu (4%).<ref>{{Cite web |title=The State of the Freelance Economy |url=https://www.deskmag.com/en/coworkers/the-state-of-the-freelance-economy-freelancers-survey-study-report-2012 |access-date=2026-09-17 |website=deskmag.com |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title= |url=https://s3.amazonaws.com/ifdconference/2012report/FreelanceIndustryReport2012.pdf |language=sq}}</ref>
Në vitin 2018, parashikohej që tregu i punës së pavarur në Indi të rritej në 20–30 miliardë dollarë gjatë 5–7 viteve pasuese, ndërsa punëtorët e pavarur në SHBA do të përbënin rreth 40% të fuqisë punëtore, sipas normës së parashikuar të rritjes për të njëjtën periudhë.<ref>{{Cite news |last=Thibodeaux |first=Wanda |date=2017-10-27 |title=This Survey of 21,000 Freelancers From 170 Countries Shows What Having No Boss Is Like |language=en-US |work=Inc |url=https://www.inc.com/wanda-thibodeaux/this-survey-of-21000-freelancers-from-170-countries-shows-what-having-no-boss-is-like.html |access-date=2026-09-17}}</ref>
== Kompensimi ==
Në varësi të industrisë, praktikat e punës së pavarur ndryshojnë dhe kanë ndryshuar me kalimin e kohës. Në disa industri, siç është konsulenca, punëtorëve të pavarur mund t'u kërkohet që klientët të nënshkruajnë kontrata me shkrim. Ndërsa në gazetari ose në shkrim, punëtorët e pavarur mund të punojnë pa pagesë ose të kryejnë punë “me propozim” (''on spec'') për të ndërtuar reputacionin e tyre ose një marrëdhënie me një botim. Disa punëtorë të pavarur mund të ofrojnë vlerësime me shkrim të punës dhe të kërkojnë parapagime nga klientët.
Pagesa për punën e pavarur varet gjithashtu nga industria, aftësitë, përvoja dhe vendndodhja. Punëtorët e pavarur mund të tarifojnë për ditë, për orë, për njësi pune ose për projekt. Në vend të një tarife fikse, disa punëtorë të pavarur kanë adoptuar një metodë të përcaktimit të çmimit sipas vlerës, e cila bazohet në vlerën e perceptuar të rezultateve për klientin. Sipas praktikës së zakonshme, pagesa mund të bëhet paraprakisht, pjesërisht paraprakisht ose pas përfundimit të punës. Për projekte më komplekse, një kontratë mund të përcaktojë një plan pagesash të bazuar në etapa ose rezultate të arritura.
Një nga mangësitë e punës së pavarur është se nuk ka garanci për pagesë dhe se puna mund të jetë shumë e pasigurt. Për të siguruar pagesën, shumë punëtorë të pavarur përdorin platforma online të pagesave për t'u mbrojtur ose punojnë me klientë lokalë ndaj të cilëve mund të kërkohet përgjegjësi.
== E drejta e autorit ==
Çështja e pronësisë mbi të drejtën e autorit lind kur autori i një vepre e krijon atë në emër të një klienti. Kjo çështje rregullohet nga ligji për të drejtën e autorit, i cili ndryshon nga një shtet në tjetrin. Në disa vende, pronësia fillestare i takon klientit, ndërsa në vende të tjera i takon autorit që kryen punën e pavarur. Shkalla në të cilën pronësia morale ose ekonomike mbi një vepër të krijuar me porosi mund të ndryshohet përmes kontratës ndryshon sipas vendit.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.copyright.gov/policy/moralrights/full-report.pdf |language=sq}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Punëtori]]
* [[Vetëpunësimi]]
* [[LinkedIn]]
== Burime ==
[[Kategoria:Klasifikime të punësimit]]
[[Kategoria:Punësim i përkohshëm]]
8x9y3fjb2hugx29flil2psoyxict34r
Vetëpunësimi
0
406449
3043277
2026-09-17T20:54:55Z
Leutrim.P
113691
faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Self-employment
3043277
wikitext
text/x-wiki
'''Vetëpunësimi'''<ref>{{Cite web |title=Vetëpunësim |url=https://fjalorthi.com/Vet%C3%ABpun%C3%ABsim |language=sq}}</ref> është gjendja e të punuarit për veten, në vend që të punosh për një punëdhënës. Autoritetet tatimore përgjithësisht e konsiderojnë një person si të vetëpunësuar nëse personi zgjedh të njihet si i tillë ose nëse gjeneron të ardhura për të cilat duhet të dorëzohet deklaratë tatimore. Në praktikë, çështja kryesore për autoritetet tatimore nuk është nëse një person është i angazhuar në veprimtari biznesore (e quajtur tregti, edhe kur bëhet fjalë për ofrimin e një shërbimi), por nëse kjo veprimtari është fitimprurëse dhe, rrjedhimisht, potencialisht e tatueshme. Me fjalë të tjera, veprimtaria tregtare ka të ngjarë të mos merret parasysh nëse nuk gjeneron fitim; prandaj, aktivitetet ekonomike të rastësishme, si dhe ato të bazuara në hobi ose pasion, përgjithësisht nuk merren parasysh nga autoritetet tatimore. Personat e vetëpunësuar zakonisht klasifikohen si pronarë të vetëm të biznesit (sole proprietor/sole trader), kontraktorë të pavarur, ose si anëtarë të një partneriteti.
Personat e vetëpunësuar përgjithësisht e gjejnë vetë punën e tyre, në vend që t’u ofrohet punë nga një punëdhënës. Në vend të pagës nga një punëdhënës, ata sigurojnë të ardhura nga një profesion, veprimtari tregtare ose biznes që e ushtrojnë vetë. Në disa vende, si Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar, autoritetet po i kushtojnë më shumë rëndësi përcaktimit nëse një individ është vërtet i vetëpunësuar apo është i angazhuar në punësim të maskuar. Me fjalë të tjera, kjo ndodh kur një person paraqitet sikur është në një marrëdhënie kontraktuale biznes-me-biznes, për të fshehur faktin se në të vërtetë ekziston një marrëdhënie punëdhënës–punëmarrës.
== Dallimi ndërmjet vetëpunësimit, sipërmarrjes dhe startup-it ==
Vetëpunësimi siguron punë kryesisht për themeluesin e biznesit. Termi sipërmarrje (entrepreneurship) i referohet të gjitha bizneseve të reja, duke përfshirë vetëpunësimin dhe bizneset që nuk kanë synim të rriten shumë ose të regjistrohen. Ndërsa termi startup i referohet bizneseve të reja që synojnë të krijojnë vende pune dhe të ardhura përtej themeluesve të tyre, pra synojnë të kenë punonjës dhe të rriten në përmasa më të mëdha.
=== Në përmbledhje: ===
* Vetëpunësim: një organizatë ose biznes i krijuar kryesisht me synimin për t’i siguruar punë themeluesit.
* Sipërmarrje: çdo organizatë ose biznes i ri.
* Startup: një organizatë ose biznes i ri, fillimisht i përkohshëm, i krijuar me synimin për t’u rritur ose të paktën për të pasur punonjës.
== Shiko edhe ==
* [[Punësimi]]
== Burime ==
rjaaayvr33lx64d1efe9osphvdpma9j
3043280
3043277
2026-09-17T20:55:59Z
Leutrim.P
113691
/* Shiko edhe */
3043280
wikitext
text/x-wiki
'''Vetëpunësimi'''<ref>{{Cite web |title=Vetëpunësim |url=https://fjalorthi.com/Vet%C3%ABpun%C3%ABsim |language=sq}}</ref> është gjendja e të punuarit për veten, në vend që të punosh për një punëdhënës. Autoritetet tatimore përgjithësisht e konsiderojnë një person si të vetëpunësuar nëse personi zgjedh të njihet si i tillë ose nëse gjeneron të ardhura për të cilat duhet të dorëzohet deklaratë tatimore. Në praktikë, çështja kryesore për autoritetet tatimore nuk është nëse një person është i angazhuar në veprimtari biznesore (e quajtur tregti, edhe kur bëhet fjalë për ofrimin e një shërbimi), por nëse kjo veprimtari është fitimprurëse dhe, rrjedhimisht, potencialisht e tatueshme. Me fjalë të tjera, veprimtaria tregtare ka të ngjarë të mos merret parasysh nëse nuk gjeneron fitim; prandaj, aktivitetet ekonomike të rastësishme, si dhe ato të bazuara në hobi ose pasion, përgjithësisht nuk merren parasysh nga autoritetet tatimore. Personat e vetëpunësuar zakonisht klasifikohen si pronarë të vetëm të biznesit (sole proprietor/sole trader), kontraktorë të pavarur, ose si anëtarë të një partneriteti.
Personat e vetëpunësuar përgjithësisht e gjejnë vetë punën e tyre, në vend që t’u ofrohet punë nga një punëdhënës. Në vend të pagës nga një punëdhënës, ata sigurojnë të ardhura nga një profesion, veprimtari tregtare ose biznes që e ushtrojnë vetë. Në disa vende, si Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar, autoritetet po i kushtojnë më shumë rëndësi përcaktimit nëse një individ është vërtet i vetëpunësuar apo është i angazhuar në punësim të maskuar. Me fjalë të tjera, kjo ndodh kur një person paraqitet sikur është në një marrëdhënie kontraktuale biznes-me-biznes, për të fshehur faktin se në të vërtetë ekziston një marrëdhënie punëdhënës–punëmarrës.
== Dallimi ndërmjet vetëpunësimit, sipërmarrjes dhe startup-it ==
Vetëpunësimi siguron punë kryesisht për themeluesin e biznesit. Termi sipërmarrje (entrepreneurship) i referohet të gjitha bizneseve të reja, duke përfshirë vetëpunësimin dhe bizneset që nuk kanë synim të rriten shumë ose të regjistrohen. Ndërsa termi startup i referohet bizneseve të reja që synojnë të krijojnë vende pune dhe të ardhura përtej themeluesve të tyre, pra synojnë të kenë punonjës dhe të rriten në përmasa më të mëdha.
=== Në përmbledhje: ===
* Vetëpunësim: një organizatë ose biznes i krijuar kryesisht me synimin për t’i siguruar punë themeluesit.
* Sipërmarrje: çdo organizatë ose biznes i ri.
* Startup: një organizatë ose biznes i ri, fillimisht i përkohshëm, i krijuar me synimin për t’u rritur ose të paktën për të pasur punonjës.
== Shiko edhe ==
* [[Punëtori i pavarur]]
* [[Punësimi]]
== Burime ==
pdmkrxwyxef5yodbl27moyhwjxlaq6c
3043281
3043280
2026-09-17T20:56:36Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Klasifikime të punësimit]]; +[[Kategoria:Punësim i përkohshëm]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043281
wikitext
text/x-wiki
'''Vetëpunësimi'''<ref>{{Cite web |title=Vetëpunësim |url=https://fjalorthi.com/Vet%C3%ABpun%C3%ABsim |language=sq}}</ref> është gjendja e të punuarit për veten, në vend që të punosh për një punëdhënës. Autoritetet tatimore përgjithësisht e konsiderojnë një person si të vetëpunësuar nëse personi zgjedh të njihet si i tillë ose nëse gjeneron të ardhura për të cilat duhet të dorëzohet deklaratë tatimore. Në praktikë, çështja kryesore për autoritetet tatimore nuk është nëse një person është i angazhuar në veprimtari biznesore (e quajtur tregti, edhe kur bëhet fjalë për ofrimin e një shërbimi), por nëse kjo veprimtari është fitimprurëse dhe, rrjedhimisht, potencialisht e tatueshme. Me fjalë të tjera, veprimtaria tregtare ka të ngjarë të mos merret parasysh nëse nuk gjeneron fitim; prandaj, aktivitetet ekonomike të rastësishme, si dhe ato të bazuara në hobi ose pasion, përgjithësisht nuk merren parasysh nga autoritetet tatimore. Personat e vetëpunësuar zakonisht klasifikohen si pronarë të vetëm të biznesit (sole proprietor/sole trader), kontraktorë të pavarur, ose si anëtarë të një partneriteti.
Personat e vetëpunësuar përgjithësisht e gjejnë vetë punën e tyre, në vend që t’u ofrohet punë nga një punëdhënës. Në vend të pagës nga një punëdhënës, ata sigurojnë të ardhura nga një profesion, veprimtari tregtare ose biznes që e ushtrojnë vetë. Në disa vende, si Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar, autoritetet po i kushtojnë më shumë rëndësi përcaktimit nëse një individ është vërtet i vetëpunësuar apo është i angazhuar në punësim të maskuar. Me fjalë të tjera, kjo ndodh kur një person paraqitet sikur është në një marrëdhënie kontraktuale biznes-me-biznes, për të fshehur faktin se në të vërtetë ekziston një marrëdhënie punëdhënës–punëmarrës.
== Dallimi ndërmjet vetëpunësimit, sipërmarrjes dhe startup-it ==
Vetëpunësimi siguron punë kryesisht për themeluesin e biznesit. Termi sipërmarrje (entrepreneurship) i referohet të gjitha bizneseve të reja, duke përfshirë vetëpunësimin dhe bizneset që nuk kanë synim të rriten shumë ose të regjistrohen. Ndërsa termi startup i referohet bizneseve të reja që synojnë të krijojnë vende pune dhe të ardhura përtej themeluesve të tyre, pra synojnë të kenë punonjës dhe të rriten në përmasa më të mëdha.
=== Në përmbledhje: ===
* Vetëpunësim: një organizatë ose biznes i krijuar kryesisht me synimin për t’i siguruar punë themeluesit.
* Sipërmarrje: çdo organizatë ose biznes i ri.
* Startup: një organizatë ose biznes i ri, fillimisht i përkohshëm, i krijuar me synimin për t’u rritur ose të paktën për të pasur punonjës.
== Shiko edhe ==
* [[Punëtori i pavarur]]
* [[Punësimi]]
== Burime ==
[[Kategoria:Klasifikime të punësimit]]
[[Kategoria:Punësim i përkohshëm]]
mfhopctqsxbonk27pgu60ugbsbq2x7r
3043282
3043281
2026-09-17T20:57:05Z
Leutrim.P
113691
removed [[Category:Punësim i përkohshëm]]; added [[Category:Punësim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043282
wikitext
text/x-wiki
'''Vetëpunësimi'''<ref>{{Cite web |title=Vetëpunësim |url=https://fjalorthi.com/Vet%C3%ABpun%C3%ABsim |language=sq}}</ref> është gjendja e të punuarit për veten, në vend që të punosh për një punëdhënës. Autoritetet tatimore përgjithësisht e konsiderojnë një person si të vetëpunësuar nëse personi zgjedh të njihet si i tillë ose nëse gjeneron të ardhura për të cilat duhet të dorëzohet deklaratë tatimore. Në praktikë, çështja kryesore për autoritetet tatimore nuk është nëse një person është i angazhuar në veprimtari biznesore (e quajtur tregti, edhe kur bëhet fjalë për ofrimin e një shërbimi), por nëse kjo veprimtari është fitimprurëse dhe, rrjedhimisht, potencialisht e tatueshme. Me fjalë të tjera, veprimtaria tregtare ka të ngjarë të mos merret parasysh nëse nuk gjeneron fitim; prandaj, aktivitetet ekonomike të rastësishme, si dhe ato të bazuara në hobi ose pasion, përgjithësisht nuk merren parasysh nga autoritetet tatimore. Personat e vetëpunësuar zakonisht klasifikohen si pronarë të vetëm të biznesit (sole proprietor/sole trader), kontraktorë të pavarur, ose si anëtarë të një partneriteti.
Personat e vetëpunësuar përgjithësisht e gjejnë vetë punën e tyre, në vend që t’u ofrohet punë nga një punëdhënës. Në vend të pagës nga një punëdhënës, ata sigurojnë të ardhura nga një profesion, veprimtari tregtare ose biznes që e ushtrojnë vetë. Në disa vende, si Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar, autoritetet po i kushtojnë më shumë rëndësi përcaktimit nëse një individ është vërtet i vetëpunësuar apo është i angazhuar në punësim të maskuar. Me fjalë të tjera, kjo ndodh kur një person paraqitet sikur është në një marrëdhënie kontraktuale biznes-me-biznes, për të fshehur faktin se në të vërtetë ekziston një marrëdhënie punëdhënës–punëmarrës.
== Dallimi ndërmjet vetëpunësimit, sipërmarrjes dhe startup-it ==
Vetëpunësimi siguron punë kryesisht për themeluesin e biznesit. Termi sipërmarrje (entrepreneurship) i referohet të gjitha bizneseve të reja, duke përfshirë vetëpunësimin dhe bizneset që nuk kanë synim të rriten shumë ose të regjistrohen. Ndërsa termi startup i referohet bizneseve të reja që synojnë të krijojnë vende pune dhe të ardhura përtej themeluesve të tyre, pra synojnë të kenë punonjës dhe të rriten në përmasa më të mëdha.
=== Në përmbledhje: ===
* Vetëpunësim: një organizatë ose biznes i krijuar kryesisht me synimin për t’i siguruar punë themeluesit.
* Sipërmarrje: çdo organizatë ose biznes i ri.
* Startup: një organizatë ose biznes i ri, fillimisht i përkohshëm, i krijuar me synimin për t’u rritur ose të paktën për të pasur punonjës.
== Shiko edhe ==
* [[Punëtori i pavarur]]
* [[Punësimi]]
== Burime ==
[[Kategoria:Klasifikime të punësimit]]
[[Kategoria:Punësim]]
mgmavbzwmjp2fxs177jpgb9rf69xam3
Atlantis
0
406450
3043285
2026-09-17T21:09:57Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Atlantida]]
3043285
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Atlantida]]
i34e6xvb9jm7sgvqgzxahx1xsxgbyji
Atlantisi
0
406451
3043286
2026-09-17T21:10:02Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Atlantida]]
3043286
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Atlantida]]
i34e6xvb9jm7sgvqgzxahx1xsxgbyji
Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mc-Atlantis
4
406452
3043287
2026-09-17T21:11:19Z
Leutrim.P
113691
Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> === [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] === '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#time: j F Y, H:i "(CEST)"|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Mungon shquarësia & reklamim. ~~~ ==== Votimi ==== {{Të griset}} - ~~~~ ==== Diskutimi ====
3043287
wikitext
text/x-wiki
<!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. -->
=== [[Mc-Atlantis]] ===
'''Kandidatura përfundon minimalisht më ''1 tetor 2026, 21:11 (CEST)'''''
<br />
<!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. -->
<!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! -->
Mungon shquarësia & reklamim. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]])
==== Votimi ====
{{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shtator 2026 23:11 (CEST)
==== Diskutimi ====
26r7lj96xj1i9n9ydcrtafjb5ge0iue
Singi (albanian rapper)
0
406453
3043296
2026-09-17T21:24:23Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Singi (albanian rapper)]] te [[Singi]]
3043296
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Singi]]
5680px4atjhjdtfmw4ydcohnkcdqa1m
Diskutim:Singi (albanian rapper)
1
406454
3043298
2026-09-17T21:24:24Z
Leutrim.P
113691
Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Singi (albanian rapper)]] te [[Diskutim:Singi]]
3043298
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Diskutim:Singi]]
p4pxheyhqxhvhv611hcqw790i2s232f
Mbikonsumimi
0
406455
3043302
2026-09-17T21:34:53Z
Leutrim.P
113691
Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Overconsumption
3043302
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Manifestation «anti Shein» à Grenoble en novembre 2025.jpg|parapamje|220x220px|Protesta kundër-Shein, Grenoble, [[Francë]].]]
'''Mbikonsumi''' përshkruan një situatë ku konsumatorët i përdorin në tepri mallrat dhe shërbimet e disponueshme, deri në atë pikë sa nuk mundin ose nuk duan t'i zëvendësojnë apo t'i ripërdorin ato. Në mikroekonomi, kjo është pika ku kostoja marxhinale për konsumatorin është më e lartë se dobia marxhinale e tij. Termi "mbikonsum" është mjaft i diskutueshëm dhe nuk ka domosdoshmërisht një përkufizim të vetëm e të unifikuar. Kur përdoret në lidhje me burimet natyrore, deri në atë shkallë sa mjedisi preket negativisht, ai është sinonim i termit "mbishfrytëzim". Megjithatë, kur përdoret në një kuptim më të gjerë ekonomik, mbikonsumi mund t'u referohet të gjitha llojeve të mallrave dhe shërbimeve, përfshirë ato artificiale; p.sh., "mbikonsumi i alkoolit mund të çojë në helmim nga alkooli". Mbikonsumi nxitet nga disa faktorë të ekonomisë aktuale globale, duke përfshirë forca si konsumerizmi, vjetërsimi i planifikuar, materializmi ekonomik dhe modele të tjera biznesi të paqëndrueshme, dhe mund të vihet në kontrast me konsumin e qëndrueshëm.
Përcaktimi i sasisë së një burimi natyror që duhet konsumuar për t'u klasifikuar si "mbikonsum" është sfidues, sepse përcaktimi i kapacitetit të qëndrueshëm të sistemit kërkon marrjen parasysh të shumë variablave. Kapaciteti total i një sistemi shfaqet në nivele rajonale dhe globale; kjo do të thotë se rajone të caktuara mund të kenë nivele më të larta konsumi të burimeve të caktuara sesa të tjera – për shkak të disponueshmërisë më të madhe të burimeve – pa e mbishfrytëzuar atë burim. Një model afatgjatë mbikonsumi në çdo rajon apo sistem ekologjik mund të shkaktojë pakësim të burimeve natyrore, duke çuar shpesh në degradim mjedisor. Megjithatë, kjo vlen vetëm kur termi përdoret në kontekstin e ndikimeve mjedisore. Kur përdoret në një kuptim ekonomik, kjo pikë përkufizohet si momenti kur kostoja marxhinale për konsumatorin është e barabartë me dobinë e tij marxhinale. Ligji i Gossen-it për dobinë në rënie pohon se, në këtë pikë, konsumatori kupton se kostoja e konsumit ose blerjes së një artikulli/malli shtesë nuk e justifikon sasinë e dobisë (e njohur ndryshe si lumturi ose kënaqësi nga malli) që do të përfitonte, dhe për rrjedhojë, kjo nuk kontribuon në mirëqenien e tij.
Kur përdoret në kontekstin mjedisor, diskutimi mbi mbikonsumin shpesh lidhet me madhësinë e popullsisë, rritjen e saj dhe zhvillimin njerëzor: një numër më i madh njerëzish që kërkojnë një cilësi më të lartë jetese kërkojnë nxjerrje më të madhe burimesh, gjë që shkakton degradim mjedisor pasues, si ndryshimi i klimës dhe humbja e biodiversitetit. Aktualisht, banorët e vendeve të pasura dhe "të zhvilluara" konsumojnë burime me një ritëm gati 32 herë më të lartë se ata të botës në zhvillim, e cila përbën pjesën më të madhe të popullsisë njerëzore (7,9 miliardë njerëz). Megjithatë, bota në zhvillim përfaqëson një treg konsumi në rritje. Këto vende po fitojnë me shpejtësi më shumë fuqi blerëse. "Jugu Global" – që përfshin qytete në Azi, Amerikë dhe Afrikë – pritet të përbëjë 56% të rritjes së konsumit deri në vitin 2030; kjo do të thotë se, nëse vazhdojnë prirjet aktuale, nivelet relative të konsumit do të zhvendosen më tepër drejt këtyre vendeve në zhvillim, ndërsa në vendet e zhvilluara ato do të fillojnë të stabilizohen. Objektivi i Zhvillimit të Qëndrueshëm nr. 12, "konsumi dhe prodhimi i përgjegjshëm", është instrumenti kryesor i politikave ndërkombëtare që synon të zbusë ndikimin e konsumit të tepërt.
== Shiko edhe ==
* [[Konsumizmi]]
* [[Mbipesha]]
* [[Varfëria]]
== Burime ==
aoqzfr070oto9ws8czbob2lkps2x9di
3043303
3043302
2026-09-17T21:35:49Z
Leutrim.P
113691
+[[Kategoria:Konsumizëm]]; +[[Kategoria:Minimizim i mbetjeve]]; +[[Kategoria:Çështje globale]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
3043303
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Manifestation «anti Shein» à Grenoble en novembre 2025.jpg|parapamje|220x220px|Protesta kundër-Shein, Grenoble, [[Francë]].]]
'''Mbikonsumi''' përshkruan një situatë ku konsumatorët i përdorin në tepri mallrat dhe shërbimet e disponueshme, deri në atë pikë sa nuk mundin ose nuk duan t'i zëvendësojnë apo t'i ripërdorin ato. Në mikroekonomi, kjo është pika ku kostoja marxhinale për konsumatorin është më e lartë se dobia marxhinale e tij. Termi "mbikonsum" është mjaft i diskutueshëm dhe nuk ka domosdoshmërisht një përkufizim të vetëm e të unifikuar. Kur përdoret në lidhje me burimet natyrore, deri në atë shkallë sa mjedisi preket negativisht, ai është sinonim i termit "mbishfrytëzim". Megjithatë, kur përdoret në një kuptim më të gjerë ekonomik, mbikonsumi mund t'u referohet të gjitha llojeve të mallrave dhe shërbimeve, përfshirë ato artificiale; p.sh., "mbikonsumi i alkoolit mund të çojë në helmim nga alkooli". Mbikonsumi nxitet nga disa faktorë të ekonomisë aktuale globale, duke përfshirë forca si konsumerizmi, vjetërsimi i planifikuar, materializmi ekonomik dhe modele të tjera biznesi të paqëndrueshme, dhe mund të vihet në kontrast me konsumin e qëndrueshëm.
Përcaktimi i sasisë së një burimi natyror që duhet konsumuar për t'u klasifikuar si "mbikonsum" është sfidues, sepse përcaktimi i kapacitetit të qëndrueshëm të sistemit kërkon marrjen parasysh të shumë variablave. Kapaciteti total i një sistemi shfaqet në nivele rajonale dhe globale; kjo do të thotë se rajone të caktuara mund të kenë nivele më të larta konsumi të burimeve të caktuara sesa të tjera – për shkak të disponueshmërisë më të madhe të burimeve – pa e mbishfrytëzuar atë burim. Një model afatgjatë mbikonsumi në çdo rajon apo sistem ekologjik mund të shkaktojë pakësim të burimeve natyrore, duke çuar shpesh në degradim mjedisor. Megjithatë, kjo vlen vetëm kur termi përdoret në kontekstin e ndikimeve mjedisore. Kur përdoret në një kuptim ekonomik, kjo pikë përkufizohet si momenti kur kostoja marxhinale për konsumatorin është e barabartë me dobinë e tij marxhinale. Ligji i Gossen-it për dobinë në rënie pohon se, në këtë pikë, konsumatori kupton se kostoja e konsumit ose blerjes së një artikulli/malli shtesë nuk e justifikon sasinë e dobisë (e njohur ndryshe si lumturi ose kënaqësi nga malli) që do të përfitonte, dhe për rrjedhojë, kjo nuk kontribuon në mirëqenien e tij.
Kur përdoret në kontekstin mjedisor, diskutimi mbi mbikonsumin shpesh lidhet me madhësinë e popullsisë, rritjen e saj dhe zhvillimin njerëzor: një numër më i madh njerëzish që kërkojnë një cilësi më të lartë jetese kërkojnë nxjerrje më të madhe burimesh, gjë që shkakton degradim mjedisor pasues, si ndryshimi i klimës dhe humbja e biodiversitetit. Aktualisht, banorët e vendeve të pasura dhe "të zhvilluara" konsumojnë burime me një ritëm gati 32 herë më të lartë se ata të botës në zhvillim, e cila përbën pjesën më të madhe të popullsisë njerëzore (7,9 miliardë njerëz). Megjithatë, bota në zhvillim përfaqëson një treg konsumi në rritje. Këto vende po fitojnë me shpejtësi më shumë fuqi blerëse. "Jugu Global" – që përfshin qytete në Azi, Amerikë dhe Afrikë – pritet të përbëjë 56% të rritjes së konsumit deri në vitin 2030; kjo do të thotë se, nëse vazhdojnë prirjet aktuale, nivelet relative të konsumit do të zhvendosen më tepër drejt këtyre vendeve në zhvillim, ndërsa në vendet e zhvilluara ato do të fillojnë të stabilizohen. Objektivi i Zhvillimit të Qëndrueshëm nr. 12, "konsumi dhe prodhimi i përgjegjshëm", është instrumenti kryesor i politikave ndërkombëtare që synon të zbusë ndikimin e konsumit të tepërt.
== Shiko edhe ==
* [[Konsumizmi]]
* [[Mbipesha]]
* [[Varfëria]]
== Burime ==
[[Kategoria:Konsumizëm]]
[[Kategoria:Minimizim i mbetjeve]]
[[Kategoria:Çështje globale]]
k806j6hjc1tltptrk2vieecmfkr4a1z
3043304
3043303
2026-09-17T21:37:24Z
Leutrim.P
113691
3043304
wikitext
text/x-wiki
[[Skeda:Manifestation «anti Shein» à Grenoble en novembre 2025.jpg|parapamje|220x220px|Protesta kundër-Shein, Grenoble, [[Francë]].]]
'''Mbikonsumimi''' përshkruan një situatë ku konsumatorët i përdorin në tepri mallrat dhe shërbimet e disponueshme, deri në atë pikë sa nuk mundin ose nuk duan t'i zëvendësojnë apo t'i ripërdorin ato. Në mikroekonomi, kjo është pika ku kostoja marxhinale për konsumatorin është më e lartë se dobia marxhinale e tij. Termi "mbikonsumim" është mjaft i diskutueshëm dhe nuk ka domosdoshmërisht një përkufizim të vetëm e të unifikuar. Kur përdoret në lidhje me burimet natyrore, deri në atë shkallë sa mjedisi preket negativisht, ai është sinonim i termit "mbishfrytëzim". Megjithatë, kur përdoret në një kuptim më të gjerë ekonomik, mbikonsumimi mund t'u referohet të gjitha llojeve të mallrave dhe shërbimeve, përfshirë ato artificiale; p.sh., "mbikonsumimi i alkoolit mund të çojë në helmim nga alkooli". Mbikonsumimi nxitet nga disa faktorë të ekonomisë aktuale globale, duke përfshirë forca si konsumerizmi, vjetërsimi i planifikuar, materializmi ekonomik dhe modele të tjera biznesi të paqëndrueshme, dhe mund të vihet në kontrast me konsumin e qëndrueshëm.
Përcaktimi i sasisë së një burimi natyror që duhet konsumuar për t'u klasifikuar si "mbikonsumim" është sfidues, sepse përcaktimi i kapacitetit të qëndrueshëm të sistemit kërkon marrjen parasysh të shumë variablave. Kapaciteti total i një sistemi shfaqet në nivele rajonale dhe globale; kjo do të thotë se rajone të caktuara mund të kenë nivele më të larta konsumi të burimeve të caktuara sesa të tjera – për shkak të disponueshmërisë më të madhe të burimeve – pa e mbishfrytëzuar atë burim. Një model afatgjatë mbikonsumimi në çdo rajon apo sistem ekologjik mund të shkaktojë pakësim të burimeve natyrore, duke çuar shpesh në degradim mjedisor. Megjithatë, kjo vlen vetëm kur termi përdoret në kontekstin e ndikimeve mjedisore. Kur përdoret në një kuptim ekonomik, kjo pikë përkufizohet si momenti kur kostoja marxhinale për konsumatorin është e barabartë me dobinë e tij marxhinale. Ligji i Gossen-it për dobinë në rënie pohon se, në këtë pikë, konsumatori kupton se kostoja e konsumit ose blerjes së një artikulli/malli shtesë nuk e justifikon sasinë e dobisë (e njohur ndryshe si lumturi ose kënaqësi nga malli) që do të përfitonte, dhe për rrjedhojë, kjo nuk kontribuon në mirëqenien e tij.
Kur përdoret në kontekstin mjedisor, diskutimi mbi mbikonsumimin shpesh lidhet me madhësinë e popullsisë, rritjen e saj dhe zhvillimin njerëzor: një numër më i madh njerëzish që kërkojnë një cilësi më të lartë jetese kërkojnë nxjerrje më të madhe burimesh, gjë që shkakton degradim mjedisor pasues, si ndryshimi i klimës dhe humbja e biodiversitetit. Aktualisht, banorët e vendeve të pasura dhe "të zhvilluara" konsumojnë burime me një ritëm gati 32 herë më të lartë se ata të botës në zhvillim, e cila përbën pjesën më të madhe të popullsisë njerëzore (7,9 miliardë njerëz). Megjithatë, bota në zhvillim përfaqëson një treg konsumi në rritje. Këto vende po fitojnë me shpejtësi më shumë fuqi blerëse. "Jugu Global" – që përfshin qytete në Azi, Amerikë dhe Afrikë – pritet të përbëjë 56% të rritjes së konsumit deri në vitin 2030; kjo do të thotë se, nëse vazhdojnë prirjet aktuale, nivelet relative të konsumit do të zhvendosen më tepër drejt këtyre vendeve në zhvillim, ndërsa në vendet e zhvilluara ato do të fillojnë të stabilizohen. Objektivi i Zhvillimit të Qëndrueshëm nr. 12, "konsumi dhe prodhimi i përgjegjshëm", është instrumenti kryesor i politikave ndërkombëtare që synon të zbusë ndikimin e konsumit të tepërt.
== Shiko edhe ==
* [[Konsumizmi]]
* [[Mbipesha]]
* [[Varfëria]]
== Burime ==
[[Kategoria:Konsumizëm]]
[[Kategoria:Minimizim i mbetjeve]]
[[Kategoria:Çështje globale]]
4z0gtgscsynb5z7px6n7rg4drha1go8
Mbikonsum
0
406456
3043305
2026-09-17T21:37:52Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Mbikonsumimi]]
3043305
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Mbikonsumimi]]
2ssbzyknm1b1qaxjbuucl29txc2644t
Mbikonsumim
0
406457
3043306
2026-09-17T21:37:54Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Mbikonsumimi]]
3043306
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Mbikonsumimi]]
2ssbzyknm1b1qaxjbuucl29txc2644t
Mbikonsumi
0
406458
3043307
2026-09-17T21:37:56Z
Leutrim.P
113691
Faqja u ridrejtua te [[Mbikonsumimi]]
3043307
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Mbikonsumimi]]
2ssbzyknm1b1qaxjbuucl29txc2644t
Diskutim:Fructus
1
406459
3043322
2026-09-18T00:33:11Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043322
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fructus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043321 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D50_Scott.htm.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250111151453/https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm për lidhjen https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251014073910/https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D50_Scott.htm për lidhjen https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D50_Scott.htm.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250111151453/https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm për lidhjen https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/Anglica/D22_Scott.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 02:33 (CEST)
69w1xhpgzybd3f7p6dkrn0ftb1brfiu
Diskutim:Fusha e naftës Patos-Marinzë
1
406460
3043326
2026-09-18T00:49:15Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043326
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fusha e naftës Patos-Marinzë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043325 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110127024003/http://www.calgaryherald.com/business/raises+Bankers+Petroleum+outperform/4075656/story.html për lidhjen https://calgaryherald.com/business/raises+Bankers+Petroleum+outperform/4075656/story.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 02:49 (CEST)
j9vqer0gf8h9wv3dlbyy47eyf76xjb9
Beteja e Maqedonisë së Epërme (360 p.e.s.)
0
406461
3043330
2026-09-18T01:21:27Z
Bardylis22
174352
Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1370276053|Battle of Upper Macedon (360 BC)]]"
3043330
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox military conflict/styles.css"></templatestyles>{{Infobox military conflict
| conflict = Beteja e Maqedonisë së Epërme
| width =
| partof = Pushtimet e Bardhylit ne Maqedoni
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| date = 360 ose 359 p.e.s
| coordinates = <!--Use the {{coord}} template -->
| territory = Maqedonia e Epërme u pushtua nga Bardhyli
| result = Fitore Ilire
| status =
| combatants_header =
| combatant1 = [[Mbretëria Ilirie]]
| combatant2 = [[Maqedonia e lashtë]]
| combatant3 =
| commander1 = [[Bardhyli]]
| commander2 = [[Perdikasi i Maqedonisë]]{{KIA}}
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 = nuk dihet
| strength2 = 6,000 [Këmbësor]<br>200 [[Kalësor]]
| strength3 =
| casualties1 = nuk dihet
| casualties2 = 4,000 të vrarë
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
| place =
}}
'''Beteja e Maqedonisë së Epërme''' u zhvillua në tetor të vitit 360 ose në fillim të pranverës ose verës së vitit 359 [[Anno Domini|p.e.s.]] midis Perdikës III, Mbretit të Maqedonisë, dhe [[Bardhyli|Bardhylit]], Mbretit të Ilirve.
== Fillimi ==
Në vitin 393 p.e.s., Bardhyli pushtoi Maqedoninë dhe fitoi një [[Beteja|betejë]] vendimtare kundër [[Amintasi III|Amyntas III]], [[Mërgimi|duke e dëbuar atë]] dhe duke vendosur kontrollin mbi Maqedoninë e poshtme nëpërmjet një sundimtari kukull të quajtur Argaois <ref name=":0">{{Cite book |last=Gabriel |first=Richard A. |url=https://archive.org/details/philipiiofmacedo0000gabr |title=Philip II of Macedonia : greater than Alexander |date=2010 |publisher=Washington, D.C. : Potomac Books |others=Internet Archive |isbn=978-1-59797-519-3}}</ref> <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/isbn_3805309783 |title=Albanien : Schätze aus dem Land der Skipetaren |date=1988 |publisher=Mainz am Rhein : P. von Zabern |others=Internet Archive |isbn=978-3-8053-0978-3}}</ref> Forcat e Bardhyli përparuan deri në Gjirin Termaik, <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=CDnpDwAAQBAJ&q=amyntas+iii+tribute |title=Lexicon of Argead Makedonia |last2=Heinrichs |first2=Johannes |last3=Müller |first3=Sabine |last4=Pownall |first4=Frances |date=2020-05-28 |publisher=Frank & Timme GmbH |isbn=978-3-7329-0405-1 |language=en}}</ref> duke i vënë nën kontrollin dardan [[Qyteti|qytete]] kyçe si [[kryeqyteti]] Pella dhe ish-kryeqyteti Aigai . <ref>{{Cite book |last=Grainger |first=John D. |url=https://archive.org/details/alexandergreatfa00grai |title=Alexander the Great Failure |date=February 2008 |publisher=Hambledon & London |others=Internet Archive |isbn=978-1-84725-188-6}}</ref> Edhe pse Amyntasi arriti ta rimarrë Maqedoninë nga kontrolli Dardan në vitin 392/1 p.e.s., me mbështetjen e thesalëve, bastisjet e vazhdueshme dardane e detyruan atë të fillonte t'i paguante një [[Haraçi|haraç vjetor]] Bardhylit deri në vitin 382 p.e.s. <ref name=":0" />
== Beteja ==
Bardhyli nisi një [[Pushtimi ushtarak|pushtim]] të Maqedonisë në tetor të vitit 360 p.e.s. ose në fillim të pranverës ose verës së vitit 359 p.e.s. <ref>{{Cite book |last=Winnifrith |first=Tom |url=https://archive.org/details/badlandsborderla0000winn |title=Badlands, borderlands : a history of Northern Epirus/Southern Albania |date=2002 |publisher=London : Duckworth |others=Internet Archive |isbn=978-0-7156-3201-7}}</ref> Kur Perdikasi mësoi për inkursionin, ai [[Mobilizimi|mobilizoi]] një ushtri prej gjashtë mijë këmbësorësh dhe dyqind kalorësish për t'u përballur me Bardhylin. Vendndodhja e saktë e betejës mbetet e pasigurt, por besohet se ka ndodhur në Maqedoninë e Epërme . Ushtria e Perdikës u shkatërrua pothuajse plotësisht, me 4,000 ushtarë të vrarë, përfshirë vetë Perdikën, <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=GcjLDwAAQBAJ&q=Perdiccas+III |title=In the Path of Conquest: Resistance to Alexander the Great |date=2020-01-29 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-007670-2 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Clinton |first=Henry Fynes |url=https://books.google.com/books?id=3ZwNAAAAQAAJ&q=Perdiccas+III |title=An Epitome of the Civil and Literary Chronology of Greece: From the Earliest Accounts to the Death of Augustus |date=1851 |publisher=University Press |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Anson |first=Edward M. |url=https://books.google.com/books?id=uNXzDwAAQBAJ&q=Perdiccas+III |title=Philip II, the Father of Alexander the Great: Themes and Issues |date=2020-10-01 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-350-10396-2 |language=en}}</ref> i cili u vra nga Bardhylis në një betejë të vetme . <ref>{{Cite book |last=Esposito |first=Gabriele |url=https://books.google.com/books?id=FwN0EAAAQBAJ |title=The Macedonian Army of Philip II and Alexander the Great, 359–323 BC: History, Organization and Equipment |date=2022-07-20 |publisher=Pen and Sword Military |isbn=978-1-5267-8738-5 |page=22 |language=en |quote=according to ancient sources, Bardylis had killed the Macedonian king with his own hands.}}</ref> Ushtarët që mbijetuan ishin [[Sulmi i panikut|të panikuar]], [[Frika|të frikësuar]] thellë nga ushtria dardane dhe kishin humbur moralin për të vazhduar luftën. <ref>{{Cite book |last=Wilkes |first=John |url=https://archive.org/details/15826619JohnWilkesTheIllyrians |title=The Illyrians |language=English}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Ashley |first=James R. |url=https://archive.org/details/macedonianempire0000ashl_g6w2 |title=The Macedonian Empire : the era of warfare under Philip II and Alexander the Great, 359-323 B.C. |date=1998 |publisher=Jefferson, N.C. : McFarland |others=Internet Archive |isbn=978-0-7864-0407-0}}</ref>
== Pasojat ==
Pas vdekjes së Perdikasit të III, djali i tij i mitur, Amintasi IV, u zgjodh si mbreti i ardhshëm. <ref>{{Cite book |last=Hammond |first=N. G. L. (Nicholas Geoffrey Lemprière) |url=https://archive.org/details/macedonianstateo0000hamm/mode/1up?q=Bardylis+Perdiccas+III |title=The Macedonian State : origins, institutions, and history |date=1989 |publisher=Oxford [England] : Clarendon Press : New York : Oxford University Press |others=Internet Archive |isbn=978-0-19-814883-8}}</ref> [[Filipi II i Maqedonisë|Filipi II]] u emërua si Mësies dhe regjent i fëmijës. Megjithatë, disa muaj më vonë, Filipi II e rrëzoi [[Mbesa dhe nipi|nipin]] e tij nga froni. <ref>{{Cite book |last=Esposito |first=Gabriele |url=https://books.google.com/books?id=FwN0EAAAQBAJ |title=The Macedonian Army of Philip II and Alexander the Great, 359–323 BC: History, Organization and Equipment |date=2022-07-20 |publisher=Pen and Sword Military |isbn=978-1-5267-8738-5 |language=en}}</ref> Filipi më pas e shpalli veten mbret dhe menjëherë [[Traktati i paqes|kërkoi paqe]] me Bardhylin. <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=CDnpDwAAQBAJ&q=bardylis |title=Lexicon of Argead Makedonia |last2=Heinrichs |first2=Johannes |last3=Müller |first3=Sabine |last4=Pownall |first4=Frances |date=2020-05-28 |publisher=Frank & Timme GmbH |isbn=978-3-7329-0405-1 |language=en}}</ref>
=== Beteja e Luginës së Erigonit ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>Në vitin 358 p.e.s., Filipi II marshoi drejt Maqedonisë së Sipërme të pushtuar nga dardanët me një forcë të stërvitur rishtazi prej dhjetë mijë këmbësorësh dhe gjashtëqind kalorësish. Fillimisht, Bardylis kërkoi paqe, por refuzoi të kthente asnjë tokë [[Pushtimi|të pushtuar]] . Filipi e refuzoi ofertën, duke deklaruar se do të pranonte paqen vetëm nëse Bardhyli tërhiqej nga Maqedonia e Sipërme . I pavullnetshëm të hiqte dorë nga fitimet e tij pa luftë, Bardhylisi në moshën 90 vjeç mblodhi një ushtri me madhësi të ngjashme prej dhjetë mijë këmbësorësh dhe pesëqind kalorësish për t'u përballur me Filipin. Të dy forcat u takuan në [[Lynkestia|Lynkestis]] . Pavarësisht numrave të ngjashëm, [[falanga]] e reformuar e Filipit rezultoi më e mirë në betejë. Maqedonasit siguruan një fitore kundër forcave dardane. Bardhyli u vra dhe ushtria e tij u detyrua të tërhiqej.{{Reflist}}
[[Kategoria:Beteja ku përfshihen ilirët]]
9hkdwu09b6mz2975j3bxzsknfpfitjw
3043331
3043330
2026-09-18T01:22:54Z
Bardylis22
174352
3043331
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox military conflict/styles.css"></templatestyles>{{Infobox military conflict
| conflict = Beteja e Maqedonisë së Epërme
| width =
| partof = Pushtimet e Bardhylit ne Maqedoni
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| date = 360 ose 359 p.e.s
| coordinates =
| territory = Maqedonia e Epërme u pushtua nga Bardhyli
| result = Fitore Ilire
| status =
| combatants_header =
| combatant1 = [[Mbretëria Ilirie]]
| combatant2 = [[Maqedonia e lashtë]]
| combatant3 =
| commander1 = [[Bardhyli]]
| commander2 = [[Perdikasi i Maqedonisë]]{{KIA}}
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 = nuk dihet
| strength2 = 6,000 [Këmbësor]<br>200 [[Kalësor]]
| strength3 =
| casualties1 = nuk dihet
| casualties2 = 4,000 të vrarë
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
| place = Maqedoni të Epërme
}}
'''Beteja e Maqedonisë së Epërme''' u zhvillua në tetor të vitit 360 ose në fillim të pranverës ose verës së vitit 359 [[Anno Domini|p.e.s.]] midis Perdikës III, Mbretit të Maqedonisë, dhe [[Bardhyli|Bardhylit]], Mbretit të Ilirve.
== Fillimi ==
Në vitin 393 p.e.s., Bardhyli pushtoi Maqedoninë dhe fitoi një [[Beteja|betejë]] vendimtare kundër [[Amintasi III|Amyntas III]], [[Mërgimi|duke e dëbuar atë]] dhe duke vendosur kontrollin mbi Maqedoninë e poshtme nëpërmjet një sundimtari kukull të quajtur Argaois <ref name=":0">{{Cite book |last=Gabriel |first=Richard A. |url=https://archive.org/details/philipiiofmacedo0000gabr |title=Philip II of Macedonia : greater than Alexander |date=2010 |publisher=Washington, D.C. : Potomac Books |others=Internet Archive |isbn=978-1-59797-519-3}}</ref> <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/isbn_3805309783 |title=Albanien : Schätze aus dem Land der Skipetaren |date=1988 |publisher=Mainz am Rhein : P. von Zabern |others=Internet Archive |isbn=978-3-8053-0978-3}}</ref> Forcat e Bardhyli përparuan deri në Gjirin Termaik, <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=CDnpDwAAQBAJ&q=amyntas+iii+tribute |title=Lexicon of Argead Makedonia |last2=Heinrichs |first2=Johannes |last3=Müller |first3=Sabine |last4=Pownall |first4=Frances |date=2020-05-28 |publisher=Frank & Timme GmbH |isbn=978-3-7329-0405-1 |language=en}}</ref> duke i vënë nën kontrollin dardan [[Qyteti|qytete]] kyçe si [[kryeqyteti]] Pella dhe ish-kryeqyteti Aigai . <ref>{{Cite book |last=Grainger |first=John D. |url=https://archive.org/details/alexandergreatfa00grai |title=Alexander the Great Failure |date=February 2008 |publisher=Hambledon & London |others=Internet Archive |isbn=978-1-84725-188-6}}</ref> Edhe pse Amyntasi arriti ta rimarrë Maqedoninë nga kontrolli Dardan në vitin 392/1 p.e.s., me mbështetjen e thesalëve, bastisjet e vazhdueshme dardane e detyruan atë të fillonte t'i paguante një [[Haraçi|haraç vjetor]] Bardhylit deri në vitin 382 p.e.s. <ref name=":0" />
== Beteja ==
Bardhyli nisi një [[Pushtimi ushtarak|pushtim]] të Maqedonisë në tetor të vitit 360 p.e.s. ose në fillim të pranverës ose verës së vitit 359 p.e.s. <ref>{{Cite book |last=Winnifrith |first=Tom |url=https://archive.org/details/badlandsborderla0000winn |title=Badlands, borderlands : a history of Northern Epirus/Southern Albania |date=2002 |publisher=London : Duckworth |others=Internet Archive |isbn=978-0-7156-3201-7}}</ref> Kur Perdikasi mësoi për inkursionin, ai [[Mobilizimi|mobilizoi]] një ushtri prej gjashtë mijë këmbësorësh dhe dyqind kalorësish për t'u përballur me Bardhylin. Vendndodhja e saktë e betejës mbetet e pasigurt, por besohet se ka ndodhur në Maqedoninë e Epërme . Ushtria e Perdikës u shkatërrua pothuajse plotësisht, me 4,000 ushtarë të vrarë, përfshirë vetë Perdikën, <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=GcjLDwAAQBAJ&q=Perdiccas+III |title=In the Path of Conquest: Resistance to Alexander the Great |date=2020-01-29 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-007670-2 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Clinton |first=Henry Fynes |url=https://books.google.com/books?id=3ZwNAAAAQAAJ&q=Perdiccas+III |title=An Epitome of the Civil and Literary Chronology of Greece: From the Earliest Accounts to the Death of Augustus |date=1851 |publisher=University Press |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Anson |first=Edward M. |url=https://books.google.com/books?id=uNXzDwAAQBAJ&q=Perdiccas+III |title=Philip II, the Father of Alexander the Great: Themes and Issues |date=2020-10-01 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-350-10396-2 |language=en}}</ref> i cili u vra nga Bardhylis në një betejë të vetme . <ref>{{Cite book |last=Esposito |first=Gabriele |url=https://books.google.com/books?id=FwN0EAAAQBAJ |title=The Macedonian Army of Philip II and Alexander the Great, 359–323 BC: History, Organization and Equipment |date=2022-07-20 |publisher=Pen and Sword Military |isbn=978-1-5267-8738-5 |page=22 |language=en |quote=according to ancient sources, Bardylis had killed the Macedonian king with his own hands.}}</ref> Ushtarët që mbijetuan ishin [[Sulmi i panikut|të panikuar]], [[Frika|të frikësuar]] thellë nga ushtria dardane dhe kishin humbur moralin për të vazhduar luftën. <ref>{{Cite book |last=Wilkes |first=John |url=https://archive.org/details/15826619JohnWilkesTheIllyrians |title=The Illyrians |language=English}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Ashley |first=James R. |url=https://archive.org/details/macedonianempire0000ashl_g6w2 |title=The Macedonian Empire : the era of warfare under Philip II and Alexander the Great, 359-323 B.C. |date=1998 |publisher=Jefferson, N.C. : McFarland |others=Internet Archive |isbn=978-0-7864-0407-0}}</ref>
== Pasojat ==
Pas vdekjes së Perdikasit të III, djali i tij i mitur, Amintasi IV, u zgjodh si mbreti i ardhshëm. <ref>{{Cite book |last=Hammond |first=N. G. L. (Nicholas Geoffrey Lemprière) |url=https://archive.org/details/macedonianstateo0000hamm/mode/1up?q=Bardylis+Perdiccas+III |title=The Macedonian State : origins, institutions, and history |date=1989 |publisher=Oxford [England] : Clarendon Press : New York : Oxford University Press |others=Internet Archive |isbn=978-0-19-814883-8}}</ref> [[Filipi II i Maqedonisë|Filipi II]] u emërua si Mësies dhe regjent i fëmijës. Megjithatë, disa muaj më vonë, Filipi II e rrëzoi [[Mbesa dhe nipi|nipin]] e tij nga froni. <ref>{{Cite book |last=Esposito |first=Gabriele |url=https://books.google.com/books?id=FwN0EAAAQBAJ |title=The Macedonian Army of Philip II and Alexander the Great, 359–323 BC: History, Organization and Equipment |date=2022-07-20 |publisher=Pen and Sword Military |isbn=978-1-5267-8738-5 |language=en}}</ref> Filipi më pas e shpalli veten mbret dhe menjëherë [[Traktati i paqes|kërkoi paqe]] me Bardhylin. <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=CDnpDwAAQBAJ&q=bardylis |title=Lexicon of Argead Makedonia |last2=Heinrichs |first2=Johannes |last3=Müller |first3=Sabine |last4=Pownall |first4=Frances |date=2020-05-28 |publisher=Frank & Timme GmbH |isbn=978-3-7329-0405-1 |language=en}}</ref>
=== Beteja e Luginës së Erigonit ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>Në vitin 358 p.e.s., Filipi II marshoi drejt Maqedonisë së Sipërme të pushtuar nga dardanët me një forcë të stërvitur rishtazi prej dhjetë mijë këmbësorësh dhe gjashtëqind kalorësish. Fillimisht, Bardylis kërkoi paqe, por refuzoi të kthente asnjë tokë [[Pushtimi|të pushtuar]] . Filipi e refuzoi ofertën, duke deklaruar se do të pranonte paqen vetëm nëse Bardhyli tërhiqej nga Maqedonia e Sipërme . I pavullnetshëm të hiqte dorë nga fitimet e tij pa luftë, Bardhylisi në moshën 90 vjeç mblodhi një ushtri me madhësi të ngjashme prej dhjetë mijë këmbësorësh dhe pesëqind kalorësish për t'u përballur me Filipin. Të dy forcat u takuan në [[Lynkestia|Lynkestis]] . Pavarësisht numrave të ngjashëm, [[falanga]] e reformuar e Filipit rezultoi më e mirë në betejë. Maqedonasit siguruan një fitore kundër forcave dardane. Bardhyli u vra dhe ushtria e tij u detyrua të tërhiqej.{{Reflist}}
[[Kategoria:Beteja ku përfshihen ilirët]]
h3eps13vtsxg1ifun5zne5jxl9jg1nk
3043332
3043331
2026-09-18T01:23:52Z
Bardylis22
174352
3043332
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox military conflict/styles.css"></templatestyles>{{Infobox military conflict
| conflict = Beteja e Maqedonisë së Epërme
| width =
| partof = Pushtimet e Bardhylit ne Maqedoni
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| date = 360 ose 359 p.e.s
| coordinates =
| territory = Maqedonia e Epërme u pushtua nga Bardhyli
| result = Fitore Ilire
| status =
| combatants_header =
| combatant1 = [[Mbretëria Ilirie]]
| combatant2 = [[Maqedonia e lashtë]]
| combatant3 =
| commander1 = [[Bardhyli]]
| commander2 = [[Perdikasi i Maqedonisë]]{{KIA}}
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 = nuk dihet
| strength2 = 6,000 [Këmbsorë]<br>200 [[Kalorës]]
| strength3 =
| casualties1 = nuk dihet
| casualties2 = 4,000 të vrarë
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
| place = Maqedoni të Epërme
}}
'''Beteja e Maqedonisë së Epërme''' u zhvillua në tetor të vitit 360 ose në fillim të pranverës ose verës së vitit 359 [[Anno Domini|p.e.s.]] midis Perdikës III, Mbretit të Maqedonisë, dhe [[Bardhyli|Bardhylit]], Mbretit të Ilirve.
== Fillimi ==
Në vitin 393 p.e.s., Bardhyli pushtoi Maqedoninë dhe fitoi një [[Beteja|betejë]] vendimtare kundër [[Amintasi III|Amyntas III]], [[Mërgimi|duke e dëbuar atë]] dhe duke vendosur kontrollin mbi Maqedoninë e poshtme nëpërmjet një sundimtari kukull të quajtur Argaois <ref name=":0">{{Cite book |last=Gabriel |first=Richard A. |url=https://archive.org/details/philipiiofmacedo0000gabr |title=Philip II of Macedonia : greater than Alexander |date=2010 |publisher=Washington, D.C. : Potomac Books |others=Internet Archive |isbn=978-1-59797-519-3}}</ref> <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/isbn_3805309783 |title=Albanien : Schätze aus dem Land der Skipetaren |date=1988 |publisher=Mainz am Rhein : P. von Zabern |others=Internet Archive |isbn=978-3-8053-0978-3}}</ref> Forcat e Bardhyli përparuan deri në Gjirin Termaik, <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=CDnpDwAAQBAJ&q=amyntas+iii+tribute |title=Lexicon of Argead Makedonia |last2=Heinrichs |first2=Johannes |last3=Müller |first3=Sabine |last4=Pownall |first4=Frances |date=2020-05-28 |publisher=Frank & Timme GmbH |isbn=978-3-7329-0405-1 |language=en}}</ref> duke i vënë nën kontrollin dardan [[Qyteti|qytete]] kyçe si [[kryeqyteti]] Pella dhe ish-kryeqyteti Aigai . <ref>{{Cite book |last=Grainger |first=John D. |url=https://archive.org/details/alexandergreatfa00grai |title=Alexander the Great Failure |date=February 2008 |publisher=Hambledon & London |others=Internet Archive |isbn=978-1-84725-188-6}}</ref> Edhe pse Amyntasi arriti ta rimarrë Maqedoninë nga kontrolli Dardan në vitin 392/1 p.e.s., me mbështetjen e thesalëve, bastisjet e vazhdueshme dardane e detyruan atë të fillonte t'i paguante një [[Haraçi|haraç vjetor]] Bardhylit deri në vitin 382 p.e.s. <ref name=":0" />
== Beteja ==
Bardhyli nisi një [[Pushtimi ushtarak|pushtim]] të Maqedonisë në tetor të vitit 360 p.e.s. ose në fillim të pranverës ose verës së vitit 359 p.e.s. <ref>{{Cite book |last=Winnifrith |first=Tom |url=https://archive.org/details/badlandsborderla0000winn |title=Badlands, borderlands : a history of Northern Epirus/Southern Albania |date=2002 |publisher=London : Duckworth |others=Internet Archive |isbn=978-0-7156-3201-7}}</ref> Kur Perdikasi mësoi për inkursionin, ai [[Mobilizimi|mobilizoi]] një ushtri prej gjashtë mijë këmbësorësh dhe dyqind kalorësish për t'u përballur me Bardhylin. Vendndodhja e saktë e betejës mbetet e pasigurt, por besohet se ka ndodhur në Maqedoninë e Epërme . Ushtria e Perdikës u shkatërrua pothuajse plotësisht, me 4,000 ushtarë të vrarë, përfshirë vetë Perdikën, <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=GcjLDwAAQBAJ&q=Perdiccas+III |title=In the Path of Conquest: Resistance to Alexander the Great |date=2020-01-29 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-007670-2 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Clinton |first=Henry Fynes |url=https://books.google.com/books?id=3ZwNAAAAQAAJ&q=Perdiccas+III |title=An Epitome of the Civil and Literary Chronology of Greece: From the Earliest Accounts to the Death of Augustus |date=1851 |publisher=University Press |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Anson |first=Edward M. |url=https://books.google.com/books?id=uNXzDwAAQBAJ&q=Perdiccas+III |title=Philip II, the Father of Alexander the Great: Themes and Issues |date=2020-10-01 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-350-10396-2 |language=en}}</ref> i cili u vra nga Bardhylis në një betejë të vetme . <ref>{{Cite book |last=Esposito |first=Gabriele |url=https://books.google.com/books?id=FwN0EAAAQBAJ |title=The Macedonian Army of Philip II and Alexander the Great, 359–323 BC: History, Organization and Equipment |date=2022-07-20 |publisher=Pen and Sword Military |isbn=978-1-5267-8738-5 |page=22 |language=en |quote=according to ancient sources, Bardylis had killed the Macedonian king with his own hands.}}</ref> Ushtarët që mbijetuan ishin [[Sulmi i panikut|të panikuar]], [[Frika|të frikësuar]] thellë nga ushtria dardane dhe kishin humbur moralin për të vazhduar luftën. <ref>{{Cite book |last=Wilkes |first=John |url=https://archive.org/details/15826619JohnWilkesTheIllyrians |title=The Illyrians |language=English}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Ashley |first=James R. |url=https://archive.org/details/macedonianempire0000ashl_g6w2 |title=The Macedonian Empire : the era of warfare under Philip II and Alexander the Great, 359-323 B.C. |date=1998 |publisher=Jefferson, N.C. : McFarland |others=Internet Archive |isbn=978-0-7864-0407-0}}</ref>
== Pasojat ==
Pas vdekjes së Perdikasit të III, djali i tij i mitur, Amintasi IV, u zgjodh si mbreti i ardhshëm. <ref>{{Cite book |last=Hammond |first=N. G. L. (Nicholas Geoffrey Lemprière) |url=https://archive.org/details/macedonianstateo0000hamm/mode/1up?q=Bardylis+Perdiccas+III |title=The Macedonian State : origins, institutions, and history |date=1989 |publisher=Oxford [England] : Clarendon Press : New York : Oxford University Press |others=Internet Archive |isbn=978-0-19-814883-8}}</ref> [[Filipi II i Maqedonisë|Filipi II]] u emërua si Mësies dhe regjent i fëmijës. Megjithatë, disa muaj më vonë, Filipi II e rrëzoi [[Mbesa dhe nipi|nipin]] e tij nga froni. <ref>{{Cite book |last=Esposito |first=Gabriele |url=https://books.google.com/books?id=FwN0EAAAQBAJ |title=The Macedonian Army of Philip II and Alexander the Great, 359–323 BC: History, Organization and Equipment |date=2022-07-20 |publisher=Pen and Sword Military |isbn=978-1-5267-8738-5 |language=en}}</ref> Filipi më pas e shpalli veten mbret dhe menjëherë [[Traktati i paqes|kërkoi paqe]] me Bardhylin. <ref>{{Cite book |last=Heckel |first=Waldemar |url=https://books.google.com/books?id=CDnpDwAAQBAJ&q=bardylis |title=Lexicon of Argead Makedonia |last2=Heinrichs |first2=Johannes |last3=Müller |first3=Sabine |last4=Pownall |first4=Frances |date=2020-05-28 |publisher=Frank & Timme GmbH |isbn=978-3-7329-0405-1 |language=en}}</ref>
=== Beteja e Luginës së Erigonit ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>Në vitin 358 p.e.s., Filipi II marshoi drejt Maqedonisë së Sipërme të pushtuar nga dardanët me një forcë të stërvitur rishtazi prej dhjetë mijë këmbësorësh dhe gjashtëqind kalorësish. Fillimisht, Bardylis kërkoi paqe, por refuzoi të kthente asnjë tokë [[Pushtimi|të pushtuar]] . Filipi e refuzoi ofertën, duke deklaruar se do të pranonte paqen vetëm nëse Bardhyli tërhiqej nga Maqedonia e Sipërme . I pavullnetshëm të hiqte dorë nga fitimet e tij pa luftë, Bardhylisi në moshën 90 vjeç mblodhi një ushtri me madhësi të ngjashme prej dhjetë mijë këmbësorësh dhe pesëqind kalorësish për t'u përballur me Filipin. Të dy forcat u takuan në [[Lynkestia|Lynkestis]] . Pavarësisht numrave të ngjashëm, [[falanga]] e reformuar e Filipit rezultoi më e mirë në betejë. Maqedonasit siguruan një fitore kundër forcave dardane. Bardhyli u vra dhe ushtria e tij u detyrua të tërhiqej.{{Reflist}}
[[Kategoria:Beteja ku përfshihen ilirët]]
q7sv5ch1y0x159g8e7joewub3fn19go
Përdoruesi diskutim:SHB2000
3
406462
3043344
2026-09-18T03:43:42Z
Max
156445
Max zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:SHB2000]] te [[Përdoruesi diskutim:SHB]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]"
3043344
wikitext
text/x-wiki
#RIDREJTO [[Përdoruesi diskutim:SHB]]
4fabirihx3s1ghpt1pfcnglix61xquu
Diskutim:Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara/Arkivi 1
1
406463
3043351
2026-09-18T04:18:43Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]
3043351
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== U ndryshuan lidhjet e jashtme ==
Përshëndetje, redaktorë!
Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1989044 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120620101548/http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html te http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html
Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat.
Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:57 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048888 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120620101548/http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html për lidhjen http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:24 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120620101548/http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html për lidhjen http://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2020 08:31 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2770160 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191030235557/https://onu.delegfrance.org/Nicolas-de-Riviere-8617 për lidhjen https://onu.delegfrance.org/Nicolas-de-Riviere-8617.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2025 22:26 (CET)
qgghsuryyb1e5yvo562f5qb53jhk75g
Diskutim:Dorpell/Arkivi 1
1
406464
3043363
2026-09-18T04:23:45Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 3 diskutime nga faqja [[Diskutim:Dorpell]]
3043363
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377160 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210826172608/https://www.kia.com/it/?&cmpid=ppc%7cKia_ITA_BRD_DFD_EXT_PHR_STD_Kia_Brand_KML_EUR%7cgoogle%7ce%7ckia&gclid=CJa-s8qaz_ICFfIHrQYdpmcKWw&gclsrc=ds për lidhjen https://www.googleadservices.com/pagead/aclk?sa=L&ai=DChcSEwiygueDgJfxAhWMkbIKHXGxAOwYABAAGgJscg&ohost=www.google.com&cid=CAESQOD2jDwYzfKdW48JES22Zerbf0wx1BI3qNtwbGmQ1nF4u-4ulBnpn-MBAMIhE0wsDcOSpN2WzHcw-xWKVAVDUl8&sig=AOD64_2-F60oRI8RH5XfoBCSRok598Sh-Q&q&adurl&ved=2ahUKEwig2dSDgJfxAhVSqosKHexmA4sQ0Qx6BAgDEAE.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 00:33 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2447861 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ për lidhjen https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/.
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614124541/https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/ për lidhjen https://tvadipartire.telepasspay.com/citta/varese-coast-to-coast/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2022 22:31 (CEST)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dorpell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2672656 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210126115010/https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/ për lidhjen https://elegance.al/dorian-pellumbi-ne-ndjekje-te-drites-dhe-peizazheve-fantastike/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 qershor 2024 04:27 (CEST)
qz7pnskebp5kkuak0ob1ksouvh3c529
Diskutim:CR Vasco da Gama/Arkivi 1
1
406465
3043367
2026-09-18T04:24:44Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 3 diskutime nga faqja [[Diskutim:CR Vasco da Gama]]
3043367
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Club de Regatas Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2714104 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161008111146/http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores për lidhjen http://secure.rio2016.com/maracana/o-novo-estadio-do-maracana-tera-capacidade-para-78639-espectadores.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 nëntor 2024 10:05 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Club de Regatas Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2754431 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250111230403/https://vasco.com.br/ për lidhjen https://vasco.com.br/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shkurt 2025 15:38 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[CR Vasco da Gama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2879876 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250223124947/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm për lidhjen https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2020/08/03/vasco-lanca-novos-uniformes-e-aposta-em-rappers-idolos-e-joia.htm.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 dhjetor 2025 12:55 (CET)
hjw06goet750euuau11jjvhlt96xy4b
Diskutim:Arkitektura Karolinge/Arkivi 1
1
406466
3043371
2026-09-18T04:25:35Z
MajavahBot
122738
U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Arkitektura Karolinge]]
3043371
wikitext
text/x-wiki
{{Arkivi}}
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892684 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U zëvendësua lidhja e arkivit x me https://web.archive.org/web/20140114055747/http://www.canalsocial.net/ger/ficha_GER.asp?id=11502&cat=religioncristiana te lidhja http://www.canalsocial.net/ger/ficha_GER.asp?id=11502&cat=religioncristiana.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2026 21:23 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2893472 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2026 19:23 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2897226 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.persee.fr/doc/acsam_0000-0000_2001_act_autor7_1_1196.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shkurt 2026 18:36 (CET)
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arkitektura Karolinge]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2932476 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130523120918/http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0011604 për lidhjen http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0011604.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 prill 2026 08:48 (CEST)
fdtm4cgn6ref6kkahofd5levaw7wh5s
Diskutim:Granulimi
1
406467
3043376
2026-09-18T05:38:47Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043376
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Granulimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043375 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180819180346/http://www.langantiques.com/university/index.php/Granulation_and_its_Techniques për lidhjen http://www.langantiques.com/university/index.php/Granulation_and_its_Techniques.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 07:38 (CEST)
2kfflac082sj1crc41v8knetu0r4616
Francesco Cuccia
0
406468
3043377
2026-09-18T07:03:35Z
Arianit
106
Përkthyer nga italishtja, sipas artikullit it:Francesco Cuccia, versioni i datës 24 qershor 2026 (revizioni 151264205)
3043377
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Francesco Cuccia
| image =
| caption =
| birth_date = 26 shtator 1876
| birth_place = [[Hora e Arbëreshëvet]]
| death_date = 1957
| death_place = [[Palermo]]
| nationality = italiane
| occupation = mafioz, politikan
| known_for = Kryetar i mafies dhe kryetar i komunës së [[Hora e Arbëreshëvet|Horës së Arbëreshëvet]]; konsiderohet se e bëri [[Benito Musolini|Benito Mussolinin]] të fillonte shtypjen e [[Fashizmi|fashizmit]] kundër [[Mafia siçiliane|Cosa Nostra-së]]
}}
'''Francesco Cuccia''' (në [[Gjuha shqipe|shqip]] ''Mas Çiku Kuqa'', me nofkën ''Don Ciccio'' nga [[Sicilianët|sicilianët]]; [[Hora e Arbëreshëvet]], 26 shtator 1876 – [[Palermo]], 1957) ka qenë një [[Mafia|mafioz]] dhe [[Kryetari i Bashkisë|kryetar]] i [[Komuna (Itali)|komunës]] së [[Hora e Arbëreshëvet|Horës së Arbëreshëvet]] (në atë kohë e njohur si Piana dei Greci). Ai njihet si ai që, me një vërejtje të tij, e bëri [[Benito Musolini|Benito Mussolinin]] gjatë një vizite në Piana dei Greci në 1924, të fillonte shtypjen e egër të [[Fashizmi|fashizmit]] kundër [[Mafia siçiliane|Cosa Nostra-së]].<ref name="autogenerato4">{{cite web | url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2003/02/16/cuccia-il-sanguinario-usato-messo-in-galera.html | title=Cuccia il sanguinario usato e messo in galera | website=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] | access-date=2003-02-16 | language=it}}</ref><ref name=":6" />
== Biografia ==
=== Lufta kundër socialistëve ===
I përkiste komunitetit [[Arbëreshët e Sicilisë|arbëresh]], Cuccia filloi me zanat e thjeshtë të [[qerrexhiut]] dhe u bë një kriminel i përsëritur: ai u dënua disa herë për krime [[Grabitja|grabitjeje]] dhe lëndimi, por u shpall gjithmonë i pafajshëm për shkak të "mungesës së dëshmive" nga akuzat për bashkëpunim kriminal, [[Vrasja|vrasje]] dhe tentim vrasjeje.<ref name=":6">A. Petacco, ''Il prefetto di ferro'', Milano, Mondadori, 1975.</ref> Shpejt ai arriti pozitën e [[gabellotto]]s, pra qiraxhiu i [[feud]]eve të mëdha, si dhe [[Mafia|shefi mafioz]] i Piana dei Greci, një fshat rreth 30 kilometra nga [[Palermo]], i njohur për lëvizjen e fortë fshatare që kërkonte reformë agrare.<ref name="autogenerato4" /><ref name=":0">F. Petrotta, ''Salvatore Giuliano, uomo d'onore. Nuove ipotesi sulla strage di Portella della Ginestra'', Palermo, La Zisa, 2018.</ref> Cuccia u vendos kështu në anën e pronarëve tokësorë lokalë kundër lëvizjes me frymë [[Socializmi|socialiste]] të udhëhequr nga [[Kola Birbati|Nikola Barbato]], një nga udhëheqësit e [[Fasci siciliani|Fasceve Siciliane]] së bashku me [[Bernardino Verro]] në 1892-1893. Në qershor 1914 [[Socializmi|socialistët]] fituan zgjedhjet komunale me një fitore të madhe. Gjatë fushatës elektorale, ishin vrarë militantët socialistë Mariano Barbato (kushëriri i Nikolas) dhe Giorgio Pecoraro. Cuccia dyshohej se ishte urdhëruesi i vrasjes së dyfishtë, por askush nuk guxoi ta denonconte dhe në fakt ai u akuzua vetëm dhjetë vjet më vonë dhe më pas u shpall i pafajshëm.<ref name=":1">F. Petrotta, ''Indagine sull’assassinio di Mariano Barbato, socialista'', Palermo, La Zisa, 2003.</ref> Cuccia detyroi edhe Nikola Barbaton të ikte në [[Milano]] për të shmangur të njëjtin fat si kushëriri i tij Mariano dhe shoku [[Bernardino Verro]], i vrarë në [[Kurjuni|Corleone]].<ref name=":2">F. Petrotta, ''Politica e mafia a Piana dei Greci da Giolitti a Mussolini'', Palermo, La Zisa, 2001.</ref>
Në Piana dei Greci socialistët fituan edhe zgjedhjet e tetorit 1920, duke fituar të gjitha vendet në këshillin komunal dhe duke zgjedhur kryetarin. Gjatë [[zgjedhjeve politike të majit 1921]], kandidatët socialistë nuk mundën të bënin fushatë elektorale as të shkonin në zgjedhje për shkak të kërcënimeve të rënda nga Cuccia dhe ndjekësit e tij mafiozë. U vranë [[Vito Stassi]] (28 prill 1921), kryetar i Lidhjes së fshatarëve të Piana dei Greci, si dhe drejtuesit socialistë Giuseppe Cassarà dhe Vito Cassarà (5 maj 1921).<ref name=":2" /><ref name=":3">F. Petrotta, ''La strage e i depistaggi. Il castello d’ombre su Portella della Ginestra'', Roma, Ediesse, 2010.</ref> Nën presionin e mafies, të prefektit të Palermos [[Vittorio Menzinger]] dhe policisë, [[Partia Socialiste Italiane|Partia Socialiste]] doli nga këshilli komunal dhe u detyrua gjithashtu të mbyllte seksionin lokal.<ref name=":2" /> Komuna më pas u vendos nën komision deri në zgjedhjet e reja të 9 prillit 1922, kur lista e [[Partia Liberale Demokratike Italiane|liberal-demokratëve]] të udhëhequr nga Cuccia fitoi një fitore të madhe, falë mbështetjes së deputetit [[Aurelio Drago]] dhe intelektualit [[Arbëreshët e Sicilisë|arbëresh]] [[Giuseppe Schirò]].<ref name=":2" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> Lista ishte "e përbërë nga tre të pestat e njerëzve që i përkisnin mafies".<ref name=":2" />
Në qershor të atij viti, kryetari i ri Cuccia priti mbretin [[Viktor Emanueli III|Vittorio Emanuelin III]] me pompë të madhe në bashkinë lokale dhe, në këmbim, mori titullin prestigjioz të [[Kalorësit të Kurorës së Italisë]].<ref name=":0" /> Sipas legjendës (me siguri një thashetheme e rreme e shpërndarë nga ai vetë për të rritur prestigjin e tij)<ref name=":0" />, Cuccia arriti ta bindte mbretin të pagëzonte djalin e tij.<ref name=":4">M. Pantaleone, ''Mafia e politica. 1943-1962'', Torino, Einaudi, 1962, fq. 36-38.</ref>
=== Shtypja fashiste ===
Në rastin e [[zgjedhjet politike në Itali 1924|zgjedhjeve politike të 1924-s]], Kuçia e hoqi mbështetjen mbrojtësit të tij të zakonshëm politik, deputetin liberal-demokrat [[Vittorio Emanuele Orlando]], dhe financoi fushatën zgjedhore të një kandidati tjetër nga [[listone fascista|lista e madhe fashiste]], [[Alfredo Cucco]]<ref name=":6" />.
Në maj 1924, [[Benito Musolini|Benito Mussolini]], atëherë kryeministër, vizitoi [[Siçilia|Sicilinë]] dhe kaloi edhe nga Piana dei Greci, ku u prit nga kryetari i komunës Kuçia.<ref name=":4" /><ref name=":5">J. Dickie, ''Cosa Nostra'', Bari, Laterza, 2004.</ref> Sipas legjendës, në një moment Kuçia shprehu habi për rojen policore të Musolit dhe i pëshpëriti në vesh: "''Ekselenca juaj është nën mbrojtjen time. Për çfarë ju duhen të gjithë këta policë?''" Musolini mbeti i habitur dhe u ndje i ofenduar nga kjo deklaratë, e cila kaloi në histori si katalizatori i luftës së [[Fashizmi|fashizmit]] kundër mafies.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Kur Musolini vendosi përfundimisht pushtetin e tij në janar 1925, emëroi Çezar Morin Prefekt i Palermos, me urdhër për të çrrënjosur mafinë me çdo kusht dhe për të arrestuar Kuçinë, i cili në fakt përfundoi në pranga së bashku me 53 mafiozë të tjerë nga komunat e Piana dei Greci dhe [[Sëndahstina|Santa Kristinës]].<ref name=":4" /><ref name="autogenerato4" /><ref name=":6" /> Në 1927, duke raportuar në [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhomën e Deputetëve]] për ecurinë e luftës kundër mafies në Sicili, Musolini e përmendi indirekt pikërisht Kuçinë duke e quajtur "''ai kryetar i pashpjegueshëm që gjente rrugë për t'u fotografuar në çdo rast solemn, dhe që tani është brenda, dhe do të qëndrojë atje për një kohë''".<ref>Benito Mussolini, ''[[Discorso dell'Ascensione|Fjalimi i Ngjitjes]]'', 28 maj 1927.</ref><ref name=":6" /><ref name=":5" />
Edhe deputeti fashist Alfredo Kuko u vu nën hetim nga prefekti Mori për marrëdhëniet e tij me Kuçinë dhe mafiozë të tjerë, por u shfajësua për mungesë provash në 1928.<ref name=":6" /><ref name=":4" />
Më 1 maj 1928 Kuçia u shfajësua për mungesë provash nga akuzimi se kishte urdhëruar vrasjen e dyfishtë të Mariano Barbatos dhe Giorgio Pecoraros.<ref name=":1" /> Megjithatë, u dënua me 11 vjet e 8 muaj burg për shoqërim për të kryer vepra penale dhe u lirua nga burgu në 1937.<ref name="autogenerato4" />
=== Masakra e Portella della Ginestra ===
{{Shiko gjithashtu|Masakra e Portella della Ginestra}}
Kuçia është dyshuar gjithashtu si një nga mafiozët që organizuan [[Masakra e Portella della Ginestra|masakrën e Portella della Ginestra]] që ndodhi më [[1 Maj|1 maj]] 1947, kur 11 persona u vranë dhe 33 u plagosën nga banditi [[Salvatore Giuliano|Salvator Xhuliano]] dhe njerëzit e tij, të cilët qëlluan në turmë gjatë manifestimit për të festuar [[Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve|Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve]] në vendin ku dikur [[Kola Birbati|Nikola Barbato]] mbante fjalimet e tij. Në fakt, pak javë para masakrës, Kuçia dhe bosë të tjerë mafiozë kishin kërkuar para nga pronarët e tokave për të "''i vënë fund komunistëve një herë e përgjithmonë''".<ref name=":0" /><ref name=":3" /> Pas një marrjeje në pyetje të shkurtër, Kuçia dhe të dyshuarit e tjerë u shfajësuan dhe masakra u ngarkua ekskluzivisht banditit Xhuliano.<ref name=":3" /><ref name=":0" />
Ai vdiq në 1957 në shtëpinë e tij në [[Palermo]], në moshën 81 vjeç<ref name="autogenerato4" />.
== Nderime ==
* Kalorës i Urdhrit të Kurorës së Italisë
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* [[Giuseppe Carlo Marino|Xhuseppe Karlo Marino]], ''I padrini. Da Vito Cascio Ferro a Lucky Luciano, da Calogero Vizzini a Stefano Bontate, fatti, segreti e testimonianze di Cosa Nostra,'' [[Newton Compton Editori|Newton & Compton]], 2009.
* [[Michele Pantaleone|Mikeli Pantaleone]], ''[[Mafia e politica. 1943-1962|Mafia e politica: 1943-1962]]'', parathënie e [[Carlo Levi|Karl Levit]], Torino, Einaudi, 1962.
* [[John Dickie|Xhon Diki]], ''Cosa nostra. Storia della mafia siciliana'', përkthim nga Giovanni Ferrara degli Uberti, Laterza, Bari, 2005, ISBN 88-420-7273-7.
* [[Arrigo Petacco|Arigo Petako]], ''Il prefetto di ferro'', Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore|Arnoldo Mondadori Editore]], 1975, ISBN 88-045-3275-0.
* Francesco Petrotta, ''Politica e mafia a Piana dei Greci da Giolitti a Mussolini'', parathënie e [[Luciano Violante|Luciano Violantes]], Palermo, La Zisa, 2001.
* Francesco Petrotta, ''La strage e i depistaggi. Il castello d’ombre su Portella della Ginestra'', Roma, [[Ediesse|Ediesse]], 2010, ISBN 978-88-230-1396-4.
* Francesco Petrotta, ''Salvatore Giuliano, uomo d'onore. Nuove ipotesi sulla strage di Portella della Ginestra'', prezantim i [[Pino Arlacchi|Pino Arlakit]], parathënie e Enzo Campo, Palermo, La Zisa, 2018, ISBN 978-88-99113-99-5.
* Francesco Petrotta, ''Indagine sull’assassinio di Mariano Barbato, socialista'', Palermo, La Zisa, 2003.
== Shiko edhe ==
* [[Mafia siçiliane]]
* [[Kola Birbati]]
* {{ill|Fasci siciliani|it|Fasci siciliani}}
* [[Benito Musolini]]
* {{ill|Cesare Mori|it|Cesare Mori}}
* {{ill|Alfredo Cucco|it|Alfredo Cucco|lt=Alfredo Kuko}}
* {{ill|Masakra e Portella della Ginestra|it|Strage di Portella della Ginestra}}
s8lx48ej60knl8pejcljvsqmk592q27
3043379
3043377
2026-09-18T07:05:27Z
Arianit
106
3043379
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Francesco Cuccia
| image =
| caption =
| birth_date = 26 shtator 1876
| birth_place = [[Hora e Arbëreshëvet]]
| death_date = 1957
| death_place = [[Palermo]]
| nationality = italiane
| occupation = mafioz, politikan
| known_for = Kryetar i mafies dhe kryetar i komunës së [[Hora e Arbëreshëvet|Horës së Arbëreshëvet]]; konsiderohet se e bëri [[Benito Musolini|Benito Mussolinin]] të fillonte shtypjen e [[Fashizmi|fashizmit]] kundër [[Mafia siçiliane|Cosa Nostra-së]]
}}
'''Francesco Cuccia''' (në [[Gjuha shqipe|shqip]] ''Mas Çiku Kuqa'', me nofkën ''Don Ciccio'' nga [[Sicilianët|sicilianët]]; [[Hora e Arbëreshëvet]], 26 shtator 1876 – [[Palermo]], 1957) ka qenë një [[Mafia|mafioz]] dhe [[Kryetari i Bashkisë|kryetar]] i [[Komuna (Itali)|komunës]] së [[Hora e Arbëreshëvet|Horës së Arbëreshëvet]] (në atë kohë e njohur si Piana dei Greci). Ai njihet si ai që, me një vërejtje të tij, e bëri [[Benito Musolini|Benito Mussolinin]] gjatë një vizite në Piana dei Greci në 1924, të fillonte shtypjen e egër të [[Fashizmi|fashizmit]] kundër [[Mafia siçiliane|Cosa Nostra-së]].<ref name="autogenerato4">{{cite web | url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2003/02/16/cuccia-il-sanguinario-usato-messo-in-galera.html | title=Cuccia il sanguinario usato e messo in galera | website=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] | access-date=2003-02-16 | language=it}}</ref><ref name=":6" />
== Biografia ==
=== Lufta kundër socialistëve ===
I përkiste komunitetit [[Arbëreshët e Sicilisë|arbëresh]], Cuccia filloi me zanat e thjeshtë të [[qerrexhiut]] dhe u bë një kriminel i përsëritur: ai u dënua disa herë për krime [[Grabitja|grabitjeje]] dhe lëndimi, por u shpall gjithmonë i pafajshëm për shkak të "mungesës së dëshmive" nga akuzat për bashkëpunim kriminal, [[Vrasja|vrasje]] dhe tentim vrasjeje.<ref name=":6">A. Petacco, ''Il prefetto di ferro'', Milano, Mondadori, 1975.</ref> Shpejt ai arriti pozitën e [[gabellotto]]s, pra qiraxhiu i [[feud]]eve të mëdha, si dhe [[Mafia|shefi mafioz]] i Piana dei Greci, një fshat rreth 30 kilometra nga [[Palermo]], i njohur për lëvizjen e fortë fshatare që kërkonte reformë agrare.<ref name="autogenerato4" /><ref name=":0">F. Petrotta, ''Salvatore Giuliano, uomo d'onore. Nuove ipotesi sulla strage di Portella della Ginestra'', Palermo, La Zisa, 2018.</ref> Cuccia u vendos kështu në anën e pronarëve tokësorë lokalë kundër lëvizjes me frymë [[Socializmi|socialiste]] të udhëhequr nga [[Kola Birbati|Nikola Barbato]], një nga udhëheqësit e [[Fasci siciliani|Fasceve Siciliane]] së bashku me [[Bernardino Verro]] në 1892-1893. Në qershor 1914 [[Socializmi|socialistët]] fituan zgjedhjet komunale me një fitore të madhe. Gjatë fushatës elektorale, ishin vrarë militantët socialistë Mariano Barbato (kushëriri i Nikolas) dhe Giorgio Pecoraro. Cuccia dyshohej se ishte urdhëruesi i vrasjes së dyfishtë, por askush nuk guxoi ta denonconte dhe në fakt ai u akuzua vetëm dhjetë vjet më vonë dhe më pas u shpall i pafajshëm.<ref name=":1">F. Petrotta, ''Indagine sull’assassinio di Mariano Barbato, socialista'', Palermo, La Zisa, 2003.</ref> Cuccia detyroi edhe Nikola Barbaton të ikte në [[Milano]] për të shmangur të njëjtin fat si kushëriri i tij Mariano dhe shoku [[Bernardino Verro]], i vrarë në [[Kurjuni|Corleone]].<ref name=":2">F. Petrotta, ''Politica e mafia a Piana dei Greci da Giolitti a Mussolini'', Palermo, La Zisa, 2001.</ref>
Në Piana dei Greci socialistët fituan edhe zgjedhjet e tetorit 1920, duke fituar të gjitha vendet në këshillin komunal dhe duke zgjedhur kryetarin. Gjatë [[zgjedhjeve politike të majit 1921]], kandidatët socialistë nuk mundën të bënin fushatë elektorale as të shkonin në zgjedhje për shkak të kërcënimeve të rënda nga Cuccia dhe ndjekësit e tij mafiozë. U vranë [[Vito Stassi]] (28 prill 1921), kryetar i Lidhjes së fshatarëve të Piana dei Greci, si dhe drejtuesit socialistë Giuseppe Cassarà dhe Vito Cassarà (5 maj 1921).<ref name=":2" /><ref name=":3">F. Petrotta, ''La strage e i depistaggi. Il castello d’ombre su Portella della Ginestra'', Roma, Ediesse, 2010.</ref> Nën presionin e mafies, të prefektit të Palermos [[Vittorio Menzinger]] dhe policisë, [[Partia Socialiste Italiane|Partia Socialiste]] doli nga këshilli komunal dhe u detyrua gjithashtu të mbyllte seksionin lokal.<ref name=":2" /> Komuna më pas u vendos nën komision deri në zgjedhjet e reja të 9 prillit 1922, kur lista e [[Partia Liberale Demokratike Italiane|liberal-demokratëve]] të udhëhequr nga Cuccia fitoi një fitore të madhe, falë mbështetjes së deputetit [[Aurelio Drago]] dhe intelektualit [[Arbëreshët e Sicilisë|arbëresh]] [[Giuseppe Schirò]].<ref name=":2" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> Lista ishte "e përbërë nga tre të pestat e njerëzve që i përkisnin mafies".<ref name=":2" />
Në qershor të atij viti, kryetari i ri Cuccia priti mbretin [[Viktor Emanueli III|Vittorio Emanuelin III]] me pompë të madhe në bashkinë lokale dhe, në këmbim, mori titullin prestigjioz të [[Kalorësit të Kurorës së Italisë]].<ref name=":0" /> Sipas legjendës (me siguri një thashetheme e rreme e shpërndarë nga ai vetë për të rritur prestigjin e tij)<ref name=":0" />, Cuccia arriti ta bindte mbretin të pagëzonte djalin e tij.<ref name=":4">M. Pantaleone, ''Mafia e politica. 1943-1962'', Torino, Einaudi, 1962, fq. 36-38.</ref>
=== Shtypja fashiste ===
Në rastin e zgjedhjeve politike të 1924-s, Kuçia e hoqi mbështetjen mbrojtësit të tij të zakonshëm politik, deputetin liberal-demokrat Vittorio Emanuele Orlando, dhe financoi fushatën zgjedhore të një kandidati tjetër nga lista e madhe fashiste, Alfredo Cucco<ref name=":6" />.
Në maj 1924, [[Benito Musolini|Benito Mussolini]], atëherë kryeministër, vizitoi [[Siçilia|Sicilinë]] dhe kaloi edhe nga Piana dei Greci, ku u prit nga kryetari i komunës Kuçia.<ref name=":4" /><ref name=":5">J. Dickie, ''Cosa Nostra'', Bari, Laterza, 2004.</ref> Sipas legjendës, në një moment Kuçia shprehu habi për rojen policore të Musolit dhe i pëshpëriti në vesh: "''Ekselenca juaj është nën mbrojtjen time. Për çfarë ju duhen të gjithë këta policë?''" Musolini mbeti i habitur dhe u ndje i ofenduar nga kjo deklaratë, e cila kaloi në histori si katalizatori i luftës së [[Fashizmi|fashizmit]] kundër mafies.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Kur Musolini vendosi përfundimisht pushtetin e tij në janar 1925, emëroi Çezar Morin Prefekt i Palermos, me urdhër për të çrrënjosur mafinë me çdo kusht dhe për të arrestuar Kuçinë, i cili në fakt përfundoi në pranga së bashku me 53 mafiozë të tjerë nga komunat e Piana dei Greci dhe [[Sëndahstina|Santa Kristinës]].<ref name=":4" /><ref name="autogenerato4" /><ref name=":6" /> Në 1927, duke raportuar në [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhomën e Deputetëve]] për ecurinë e luftës kundër mafies në Sicili, Musolini e përmendi indirekt pikërisht Kuçinë duke e quajtur "''ai kryetar i pashpjegueshëm që gjente rrugë për t'u fotografuar në çdo rast solemn, dhe që tani është brenda, dhe do të qëndrojë atje për një kohë''".<ref>Benito Mussolini, ''[[Discorso dell'Ascensione|Fjalimi i Ngjitjes]]'', 28 maj 1927.</ref><ref name=":6" /><ref name=":5" />
Edhe deputeti fashist Alfredo Kuko u vu nën hetim nga prefekti Mori për marrëdhëniet e tij me Kuçinë dhe mafiozë të tjerë, por u shfajësua për mungesë provash në 1928.<ref name=":6" /><ref name=":4" />
Më 1 maj 1928 Kuçia u shfajësua për mungesë provash nga akuzimi se kishte urdhëruar vrasjen e dyfishtë të Mariano Barbatos dhe Giorgio Pecoraros.<ref name=":1" /> Megjithatë, u dënua me 11 vjet e 8 muaj burg për shoqërim për të kryer vepra penale dhe u lirua nga burgu në 1937.<ref name="autogenerato4" />
=== Masakra e Portella della Ginestra ===
{{Shiko gjithashtu|Masakra e Portella della Ginestra}}
Kuçia është dyshuar gjithashtu si një nga mafiozët që organizuan [[Masakra e Portella della Ginestra|masakrën e Portella della Ginestra]] që ndodhi më [[1 Maj|1 maj]] 1947, kur 11 persona u vranë dhe 33 u plagosën nga banditi Salvator Xhuliano dhe njerëzit e tij, të cilët qëlluan në turmë gjatë manifestimit për të festuar [[Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve|Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve]] në vendin ku dikur [[Kola Birbati|Nikola Barbato]] mbante fjalimet e tij. Në fakt, pak javë para masakrës, Kuçia dhe bosë të tjerë mafiozë kishin kërkuar para nga pronarët e tokave për të "''i vënë fund komunistëve një herë e përgjithmonë''".<ref name=":0" /><ref name=":3" /> Pas një marrjeje në pyetje të shkurtër, Kuçia dhe të dyshuarit e tjerë u shfajësuan dhe masakra u ngarkua ekskluzivisht banditit Xhuliano.<ref name=":3" /><ref name=":0" />
Ai vdiq në 1957 në shtëpinë e tij në [[Palermo]], në moshën 81 vjeçare.<ref name="autogenerato4" />
== Nderime ==
* Kalorës i Urdhrit të Kurorës së Italisë
== Shënime ==
<references />
== Bibliografia ==
* [[Giuseppe Carlo Marino|Xhuseppe Karlo Marino]], ''I padrini. Da Vito Cascio Ferro a Lucky Luciano, da Calogero Vizzini a Stefano Bontate, fatti, segreti e testimonianze di Cosa Nostra,'' [[Newton Compton Editori|Newton & Compton]], 2009.
* [[Michele Pantaleone|Mikeli Pantaleone]], ''[[Mafia e politica. 1943-1962|Mafia e politica: 1943-1962]]'', parathënie e [[Carlo Levi|Karl Levit]], Torino, Einaudi, 1962.
* [[John Dickie|Xhon Diki]], ''Cosa nostra. Storia della mafia siciliana'', përkthim nga Giovanni Ferrara degli Uberti, Laterza, Bari, 2005, ISBN 88-420-7273-7.
* [[Arrigo Petacco|Arigo Petako]], ''Il prefetto di ferro'', Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore|Arnoldo Mondadori Editore]], 1975, ISBN 88-045-3275-0.
* Francesco Petrotta, ''Politica e mafia a Piana dei Greci da Giolitti a Mussolini'', parathënie e [[Luciano Violante|Luciano Violantes]], Palermo, La Zisa, 2001.
* Francesco Petrotta, ''La strage e i depistaggi. Il castello d’ombre su Portella della Ginestra'', Roma, [[Ediesse|Ediesse]], 2010, ISBN 978-88-230-1396-4.
* Francesco Petrotta, ''Salvatore Giuliano, uomo d'onore. Nuove ipotesi sulla strage di Portella della Ginestra'', prezantim i [[Pino Arlacchi|Pino Arlakit]], parathënie e Enzo Campo, Palermo, La Zisa, 2018, ISBN 978-88-99113-99-5.
* Francesco Petrotta, ''Indagine sull’assassinio di Mariano Barbato, socialista'', Palermo, La Zisa, 2003.
== Shiko edhe ==
* [[Mafia siçiliane]]
* [[Kola Birbati]]
* {{ill|Fasci siciliani|it|Fasci siciliani}}
* [[Benito Musolini]]
* {{ill|Cesare Mori|it|Cesare Mori}}
* {{ill|Alfredo Cucco|it|Alfredo Cucco|lt=Alfredo Kuko}}
* {{ill|Masakra e Portella della Ginestra|it|Strage di Portella della Ginestra}}
tkvwwetlco39btmonkg7ll33uf33z5v
Diskutim:Francesco Cuccia
1
406469
3043381
2026-09-18T07:09:41Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043381
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Francesco Cuccia|24 qershor 2026|151264205}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 shtator 2026 09:09 (CEST)
gm60ok9t1milx9hadze5y4htpkugmtx
Universiteti Babeș-Bolyai
0
406470
3043382
2026-09-18T08:12:58Z
Arianit
106
Përkthyer nga anglishtja, sipas artikullit en:Babeș-Bolyai University, versioni i datës 16 qershor 2026 (revizioni 1359606717)
3043382
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox university
| name = Universiteti Babeș-Bolyai
| native_name = Universitatea Babeș-Bolyai {{in lang|ro}}<br />Babeș-Bolyai Tudományegyetem {{in lang|hu}}
| native_name_lang =
| image = Universitatea Babeș-Bolyai.jpg
| image_size = 280
| image_alt = Vlerat: Traditio et Excellentia
| latin_name = Universitas Claudiopolitana<ref>{{Cite web |title=Search |url=https://archive.org/search?query=%22Universitas+Claudiopolitana%22&sin=TXT |website=[[Internet Archive]] |language=en}}</ref><br/>'''Vlerat: Traditio et Excellentia'''
| motto = Traditë dhe Përsosmëri, përmes Kulturës-Shkencës-Inovacionit, që nga 1581
| motto_lang =
| motto_eng =
| established = 1959 – Universiteti Babeș-Bolyai<br/>1945 – Universiteti Bolyai<br/>1919 – Universiteti "Mbreti Ferdinand I" (Universiteti "Victor Babeș")<br/>1581 – Akademia/Universitas Claudiopolitana
| closed =
| type = Publik
| parent =
| endowment =
| budget = 77.237.173 €<ref name="raport">{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/infoubb/documente_publice/files/raport-rector/Raport_Rector_2015.pdf |title=Raportul Rectorului privind starea Universității Babeș-Bolyai din Cluj-Napoca în anul 2015 |work=UBB |date=February 2016 |language=ro}}</ref>
| rector = Daniel David<ref>{{cite web|url=https://www.ubbcluj.ro/ro/despre/organizare/rectorat |title=Rectorat |work=Universitatea Babeș-Bolyai |language=ro}}</ref>
| officer_in_charge =
| chairman =
| chairperson =
| chancellor =
| president =
| vice_president =
| superintendent =
| provost =
| vice_chancellor =
| principal =
| dean =
| director =
| head_label = Kryetar i Senatit
| head = Florin Streteanu<ref>{{cite web |url=http://senat.ubbcluj.ro/conducerea-senatului/ |title=Conducerea Senatului |work=Senatul Universității Babeș-Bolyai |language=ro}}</ref>
| academic_staff = 1.554 <small>(2021–2022)</small>
| administrative_staff = 1.596 <small>(2021–2022)</small>
| students = 48.620 <small>(2021–2022)</small>
| undergrad = 33.139
| postgrad = 9.543
| doctoral = 2.239
| other_students = 4.699
| city = Rruga Mihail Kogălniceanu 1, [[Kluzh-Napoka|Kluzh-Napokë]]
| state =
| province =
| country = [[Rumania]]
| coordinates = {{Coord|46.76767|N|23.59137|E|type:edu|display=inline,title}}
| campus = Urban
| language = rumanisht, hungarisht, gjermanisht, anglisht, frëngjisht
| website = {{Official website|http://www.ubbcluj.ro/ro/}}
| logo =
| footnotes =
| other_names =
| former_names =
| religious_affiliation =
| affiliations = {{ill|Gilda e Universiteteve Evropiane me Kërkim Intensiv|en|Guild of European Research-Intensive Universities}}, Eutopia,<ref name="eutopia">{{Cite web |title=Eutopia |url=https://eutopia-university.eu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210054510/https://eutopia-university.eu/ |archive-date=10 dhjetor 2022 |website=eutopia-university.eu |language=en}}</ref> [[Shoqata evropiane e universiteteve]], {{ill|Shoqata Ndërkombëtare e Universiteteve|en|International Association of Universities}}, {{ill|Agence universitaire de la Francophonie|en|Agence universitaire de la Francophonie}}, [http://acru.uvlf.sk/ Shoqata e Universiteteve të Rajonit Karpatik], [http://www.santander.co.uk/uk/santander-universities Rrjeti Santander], [[Rrjeti i Universiteteve të Ballkanit]]
| athletics =
| colors = e zezë dhe e bardhë {{color box|#000000}}{{color box|#FFFFFF}}
}}
'''Universiteti Babeș-Bolyai''' (rumanisht: ''Universitatea Babeș-Bolyai'' {{IPA|[ˈbabeʃ ˈbojɒ.i]}}, hungarisht: ''Babeș-Bolyai Tudományegyetem''; njohur zakonisht si '''UBB''') është një [[Universitet publik|universitet publik]] kërkimor i vendosur në [[Kluzh-Napoka|Kluzh-Napokë]], Rumani. I themeluar në 1581 si Academia Claudiopolitana (Akademia Jezuite e Kluzhit), ai kaloi nëpër disa riorganizime gjatë shekujve, duke marrë formën e sotme në 1959 përmes bashkimit të Universitetit Bolyai (themeluar 1945) dhe Universitetit "Victor Babeș" (themeluar 1919).<ref>[https://news.ubbcluj.ro/traditie-si-excelenta-in-scolile-academice-un-volum-sub-egida-centenarului-ubb/ "Traditie si Excelenta-Scolile academice/de stiinta la Universitatea Babes-Bolyai din Cluj-Napoca (1581-1872-1919-prezent)"] {{in lang|ro}}</ref> Që nga viti 2016, ai zë vendin e parë në Metarenditjen Universitare, nismë e Ministrisë së Arsimit dhe Kërkimit të Rumanisë.<ref name="metaranking_2016">[https://www.edu.ro/sites/default/files/_fi%C8%99iere/Invatamant-Superior/2016/asigurarea%20calitatii/Metarankingul%20Universitar%20-%202016%20-%20Final.pdf "Raport asupra Exercițiului Național de Metaranking Universitar-2016"] {{in lang|ro}}</ref><ref name="metaranking_2019">[https://ad-astra.ro/wp-content/uploads/2019/11/Metarankingul_Universitar_2019.pdf "Metarankingul Universitar-2019 Clasamentul Universităților din România"] {{in lang|ro}}</ref>
Universiteti Babeș-Bolyai është universiteti më i madh i Rumanisë, me rreth 50.000 studentë.<ref name="raportul_rectorului_2021">[https://www.ubbcluj.ro/ro/infoubb/documente_publice/files/raport-rector/Raportul_Rectorului_UBB_pe_anul_2021.pdf "Raportul rectorului privind starea Universității Babeș-Bolyai din Cluj-Napoca (UBB) pe anul 2021"] {{in lang|ro}}</ref> Ai ofron programe studimi në rumanisht, hungarisht, gjermanisht, anglisht dhe frëngjisht (si dhe një numër më të vogël programesh të nivelit master në spanjisht, italisht dhe japonisht). Universiteti mori emrin, pas bashkimit në 1959 të universiteteve me gjuhë mësimore rumune dhe hungareze në Kluzh, sipas dy shkencëtarëve të shquar nga [[Transilvania]]: bakteriologut rumun [[Victor Babeș]] dhe matematikanit hungarez [[János Bolyai]]. Ai është një nga pesë anëtarët e ''Konsorciumit Universitaria'' (grupi i universiteteve elitare rumune, që përfshin edhe Universitetin "Alexandru Ioan Cuza", [[Universiteti i Bukureshtit]], Akademinë e Studimeve Ekonomike të Bukureshtit dhe Universitetin Perëndimor të Temishvarit).<ref>[http://www.uaic.ro/consortiul-universitaria-viitorul-invatamantului-superior-romanesc-de-calitate/ Consorțiul Universitaria – viitorul învățământului superior românesc de calitate] {{in lang|ro}}</ref><ref>{{Cite web|title=Universitatea Babeș-Bolyai|url=https://www.ubbcluj.ro/|access-date=2021-06-16|website=ubbcluj.ro|language=ro}}</ref>
UBB është i anëtarësuar në International Association of Universities, Guild of European Research-Intensive Universities, Eutopia, Santander Group, Agence universitaire de la Francophonie dhe [[Shoqata evropiane e universiteteve]].<ref name="eutopia"/><ref>{{cite web |url=http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/affiliations.php |title=Affiliations |work=UBB |access-date=2015-08-27 |archive-date=2017-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111142449/http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/affiliations.php |url-status=dead |language=en}}</ref> Gjithashtu, UBB ka nënshkruar Magna Charta Universitatum dhe ka lidhur marrëveshje partneriteti me 210 universitete në 50 shtete.<ref>{{cite web |url=http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/partners.php |title=Partners |work=UBB |access-date=2015-08-27 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915220022/http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/partners.php |url-status=dead |language=en}}</ref> Universiteti Babeș-Bolyai klasifikohet nga Ministria e Arsimit e Rumanisë si ''universitet i avancuar i kërkimit dhe edukimit''.<ref>{{cite web |url=http://www.cnatdcu.ro/wp-content/uploads/2011/11/Universitati-de-cercetare-avansata-si-educatie.pdf |title=Lista Institutiile de invatamant superior acreditate, clasificate ca universitati de cercetare avansata si educatie (conform OM 5262/2011) |website=Cnatdcu.ro |access-date=2017-03-06 |archive-date=2023-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327215040/http://www.cnatdcu.ro/wp-content/uploads/2011/11/Universitati-de-cercetare-avansata-si-educatie.pdf |url-status=dead |language=ro}}</ref>
== Historia ==
{{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Akademia Jezuite e Kolozsvárit|en|Jesuit Academy of Kolozsvár}} dhe {{ill|Universiteti Franz Joseph|en|Franz Joseph University}}}}
[[File:Victor Babes.jpg|thumb|left|upright=0.7|Victor Babeș, njëri prej dy shkencëtarëve emrin e të cilëve e mban universiteti]]
[[File:JanosBolyai.jpg|thumb|left|upright=0.7|János Bolyai, shkencëtari tjetër që i dha emrin universitetit]]
Historia e arsimit në Kluzh-Napokë (hungarisht: ''Kolozsvár''; gjermanisht: ''Klausenburg''; Principata e Transilvanisë) fillon në 1581, me themelimin e kolegjit jezuit nga [[Stephen Báthory|Stefan Batori]], Mbret i Polonisë, Dukë i Madh i Lituanisë dhe Princ i Transilvanisë.<ref>{{cite book |url=http://dspace.bcucluj.ro/handle/123456789/48169 |title=Istoria Universităţii "Babeş-Bolyai" |chapter=Începuturile: Colegiul iezuit din 1579–1581 |last=Pop |first=Ioan-Aurel |date=2012 |pages=12–29 |language=ro}}</ref> Kolegjit iu dhuruan ndërtesa dhe tokë brenda mureve mesjetare të qytetit, konkretisht në ''Platea Luporum'' (sot Rruga Mihail Kogălniceanu). Rektori i parë i Collegium Academicum Claudiopolitanum ishte prifti jezuit polak Jakub Wujek.<ref>{{cite web |url=http://www.agerpres.ro/destinatie-romania/2014/08/27/destinatie-romania-un-secol-de-invatamant-superior-romanesc-la-cluj-12-10-58 |title=Un secol de învățământ superior românesc la Cluj |work=Agerpres |last=Stanciu |first=Elena |date=27 gusht 2014 |language=ro}}</ref> Institucioni kishte të drejtën të jepte titujt universitarë/akademikë ''baccalaureus'', ''magister'' dhe ''doctor''. Në 1585, studionin 230 studentë, të ndarë në gjashtë klasa. Gjuha e mësimit ishte [[Gjuha latine|latinishtja]]. Pas vitit 1698, institucioni u quajt Universitas Claudiopolitana, me latinishten e më pas gjermanishten si gjuhë mësimore. Në 1753, Perandoresha Maria Terezia i dha universitetit statusin perandorak, ndërsa në 1773, pas shpërbërjes së Urdhrit Jezuit, ai kaloi nën administrimin e urdhrit piarist. Në 1786, Universitas Claudiopolitana u bë Liceu Mbretëror Akademik (''Lyceum Regium Academicum'' – statut gjysmë-universitar), të cilit iu bashkuan më vonë dy institucione me statut të njëjtë (domethënë që ofronin trajnim në nivel baccalaureus/magister, por jo doctor): (a) Instituti Kirurgjiko-Mjekësor dhe (b) Akademia e së Drejtës. Këto institucione u përfshinë më vonë në Universitetin Mbretëror "Franz Joseph".<ref>{{cite book|url=https://u-szeged.hu/download.php?docID=7855|title=A Szegedi Tudományegyetem és elődei története (1581–2011)|author=Makk F., Marjanucz, L.|publisher=University of Szeged|date=2011|isbn=9789633060940|language=hu}}</ref><ref name="hist">{{cite web |url=https://www.ubbcluj.ro/en/despre/prezentare/istoric |title=Babeș-Bolyai University - short history |language=en}}</ref>
[[File:Universitatea Babes-Bolyai, Cluj-Napoca.gif|thumb|Universiteti "Franz Joseph" rreth vitit 1900]]
Me afirmimin e kombit rumun në kontekstin e revolucioneve evropiane të 1848-s, u ngrit çështja e arsimit në gjuhën rumune. Me kërkesën e rumunëve në 1870, József Eötvös (atëherë Ministër i Arsimit) propozoi krijimin në Kolozsvár të një universiteti që të mësonte në hungarisht, rumanisht dhe gjermanisht, ide e mirëpritur edhe nga elita rumune. Kjo nuk u realizua, pasi Eötvös vdiq në 1871, dhe në 1872 Franc Jozefi I legjifëroi themelimin e Universitetit Mbretëror Hungarez të Kolozsvárit vetëm në gjuhën hungareze, gjë që shkaktoi pakënaqësi te rumunët.<ref name="ubb">{{cite web |url=http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/misiune/istoric |title=Repere istorice ale universităţii clujene |work=Universitatea Babeş-Bolyai |language=ro |access-date=2015-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151109211738/http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/misiune/istoric |archive-date=2015-11-09 |url-status=dead }}</ref> Pas betimit, më 20 dhjetor 1872, 258 studentë filluan kurset. U krijuan katër fakultete të veçanta: Fakulteti i së Drejtës dhe Shkencave Shtetërore, Fakulteti i Mjekësisë, Fakulteti i Filozofisë, Letrave dhe Historisë, dhe Fakulteti i Matematikës dhe Shkencave të Natyrës. Secili kishte status të barabartë dhe gëzonte autonomi të brendshme. Rektori i parë ishte prof. Áron Berde nga Fakulteti i së Drejtës, specialist në ekonomi dhe financa. Përveç katër fakulteteve, u themelua edhe një Institut Pedagogjik për trajnimin e mësuesve të shkollave të mesme. Në 1895, grave iu dha e drejta të ndiqnin ligjëratat në universitet.<ref name="istoria">{{cite book |title=Istoria Universităţii Babeş-Bolyai |last=Ghiță |first=Ovidiu |date=2012 |publisher=Mega |isbn=978-606-543-222-2 |language=ro}}</ref>
Pas Luftës së Parë Botërore dhe në kontekstin e Bashkimit të Madh të 1918-s, universiteti u mor nën administrimin e autoriteteve rumune dhe u bë institucion i Mbretërisë së Rumanisë. Më 12 shtator 1919, dekreti i nënshkruar nga Mbreti Ferdinand I parashikonte "shndërrimin e Universitetit Mbretëror Hungarez 'Franz Joseph' në universitet rumun, duke filluar nga 1 tetori 1919".<ref name="ubb" /> Stafi hungarez që nuk i ishte betuar shtetit rumun u transferua në Segedin (Szeged), ku kontribuoi në themelimin e Universitetit të Segedinit (1921).
Universiteti i ri rumun, i quajtur fillimisht ''Universiteti i Dacisë së Sipërme'' (në referencë të provincës romake me të njëjtin emër), më vonë ''Universiteti "Mbreti Ferdinand I"'', përbëhej nga katër fakultete: e Drejta, Mjekësia, Shkencat, Letrat dhe Filozofia. Leksioni inaugurues, "Detyra e Jetës Sonë", u mbajt nga Vasile Pârvan më 3 nëntor 1919. Inaugurimi zyrtar u zhvillua midis 31 janarit dhe 2 shkurtit 1920, në prani të Mbretit Ferdinand I të Rumanisë. Rektori i parë i zgjedhur ishte Sextil Pușcariu.<ref name="hist"/><ref name="ubb" />
Në 1940, pas rishikimit territorial të imponuar nga Arbitrazhi i Dytë i Vjenës, Hungaria mori territorin e Transilvanisë Veriore, dhe universiteti rumun u zhvendos në Temishvar dhe Sibiu.<ref name="istoria" /> Ish-universiteti hungarez u riorganizua në qytet, i dalë nga Universiteti i Segedinit. Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe anulimit të fitimeve territoriale të Hungarisë, më 1 qershor 1945, autoritetet rumune e rikthyen në Kluzh Universitetin "Mbreti Ferdinand I" (më vonë të riemërtuar Universiteti "Victor Babeș"), dhe themeluan Universitetin Bolyai, institucion shtetëror me mësim në hungarisht, me katër fakultete (Letra [Filologji] dhe Filozofi, e Drejta dhe Ekonomia Politike, Shkencat, dhe Mjekësia e Njeriut, e cila në 1948 u nda dhe u transferua në Târgu Mureș për të formuar Universitetin e Mjekësisë dhe Farmacisë).<ref name="ubb" />
Në pranverën e 1959-s, dy institucionet arsimore u bashkuan në ''Universitetin Babeș-Bolyai'',<ref name="ubb" /> në nderim të dy dijetarëve të shquar të Transilvanisë: mjekut dhe bakteriologut rumun [[Victor Babeș]] (bashkëthemelues i mikrobiologjisë moderne) dhe matematikanit hungarez [[János Bolyai]] (i njohur për zhvillimin e gjeometrisë absolute). Në 1995, Universiteti Babeș-Bolyai e riorganizoi strukturën e vet, duke prezantuar një edukim me bazë multikulturore.<ref name="ubb" />
Sot, UBB është një universitet kompleks, me programe që shtrihen nga artet/humanitetet, shkencat shoqërore, shkencat e jetës dhe të natyrës, deri te matematika/informatika, inxhinieria dhe teknologjia.<ref name="admitere ubb">{{Cite web |url=https://admitere.ubbcluj.ro/en/ |title=Admission at Babeș-Bolyai University |access-date=2020-04-21 |archive-date=2020-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508014027/https://admitere.ubbcluj.ro/en/ |url-status=dead |language=en}}</ref>
== Kampuset ==
{{Hatnote|Shiko gjithashtu: {{ill|Kolegji Akademik (Kluzh-Napokë)|en|Academic College (Cluj-Napoca)}}}}
[[File:Biblioteca Centrală Universitară - vedere str. Clinicilor.jpg|thumb|left|Biblioteka Qendrore Universitare, parë nga Rruga Clinicilor]]
[[File:Ubb.jpg|thumb|Ndërtesa qendrore e universitetit]]
[[File:Palatul Korda Tholdalagi Cluj 4.JPG|thumb|Pallati Tholdalagy-Korda, selia e administratës teknike të Universitetit Babeș-Bolyai]]
Kampusi kryesor ndodhet në qytetin e Kluzh-Napokës, me ndërtesa universitare të shpërndara në të gjithë qytetin. Universiteti ka 17 zona konvikti,<ref>{{cite web|url=http://csubb.ro/ce-fac-studentii-din-ubb/campus/cazare-in-camine/ |title=Cazare în cămine |work=Consiliul Studenților din Universitatea Babeș-Bolyai |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927051548/http://csubb.ro/ce-fac-studentii-din-ubb/campus/cazare-in-camine/ |archive-date=2015-09-27 }}</ref> me gjithsej 5.280 dhoma banimi (4.964 për studentë, 100 për atletë dhe 216 për doktorantë);<ref>{{cite web |url=http://citynews.ro/eveniment/universitatile-clujene-ofera-peste-12000-de-locuri-camine-pentru-72000-de-studenti-1220055 |title=Universităţile clujene oferă peste 12.000 de locuri în cămine pentru 72.000 de studenţi |work=CityNews.ro |date=17 shtator 2012 |language=ro}}</ref> më të njohurat janë ''Hașdeu'' dhe ''Economica''. Të gjitha konviktet janë të rinovuara, të izoluara termikisht, me dritare me xhama të dyfishtë, dysheme laminate dhe mobilje prej dërrase druri ose lëmi. Biblioteka Universitare "Lucian Blaga" ndodhet në qendër të qytetit. Universiteti ka gjithashtu disa kolegje të vendosura në qytete të tjera, të shpërndara nëpër krahinat historike të Transilvanisë dhe Maramureșit.
Ndër pasuritë kulturore të universitetit janë disa muze, si Muzeu i Universitetit (themeluar në prill 2001, me një koleksion prej mbi 750 pjesësh origjinale dhe faksimile),<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/structura/muzee/muzeul_universitatii |title=Muzeul Universităţii |work=UBB |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721093159/http://www.ubbcluj.ro/ro/structura/muzee/muzeul_universitatii |archive-date=2015-07-21 }}</ref> Muzeu Mineralogjik, Muzeu Botanik, Muzeu i Paleontologji-Stratigrafisë, Vivariumi dhe Muzeu Zoologjik.
== Akademikët ==
Universiteti Babeș-Bolyai ka pothuajse 50.000 studentë në vitin 2021. Midis 1993 dhe 2021, numri i studentëve u katërfishua, nga 12.247 në 1993 në 48.620 në 2021.<ref name="raportul_rectorului_2021" /><ref>{{cite web |url=http://www.ziardecluj.ro/analiza-80000-de-studenti-aduc-la-cluj-anual-400-de-milioane-de-euro |title=Analiza: 80.000 de studenti aduc la Cluj, anual, 400 de milioane de euro |work=Ziar de Cluj |last=Oros |first=Ioana |date=19 prill 2013 |language=ro}}</ref> Trupi studentor përbëhet nga 2.239 doktorantë, 9.543 studentë të nivelit master dhe 33.139 studentë të nivelit bachelor. Universiteti ka 22 fakultete dhe një komunitet akademik prej mbi 55.000 anëtarësh.<ref name="raportul_rectorului_2021" /> Ai ofron diploma bachelor, master dhe doktoraturë, si dhe studime pasuniversitare të avancuara. UBB është universiteti i vetëm në Evropë me katër fakultete teologjie (ortodokse, reformate, katolike-romake dhe greko-katolike).<ref>{{cite book |url=http://admitere.ubbcluj.ro/ro/info/brosuri/ |title=Ghidul studentului din Universitatea Babeș-Bolyai |page=5 |website=Admitere.ubbcluj.ro |access-date=2016-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426170927/http://admitere.ubbcluj.ro/ro/info/brosuri |archive-date=2016-04-26 |url-status=dead |language=ro}}</ref>
Universiteti është një institucion multikulturor, gjë që shihet mirë në strukturën e vet: ka 291 programe studimi në rumanisht (148 bachelor dhe 143 master); 110 programe studimi në hungarisht (70 bachelor dhe 40 master); dhe 15 programe studimi në gjermanisht (10 bachelor dhe 5 master).<ref name="raportul_rectorului_2019">[https://www.ubbcluj.ro/ro/infoubb/documente_publice/files/raport-rector/Raportul_Rectorului_2019.pdf "Raportul Rectorului privind starea Universitatii Babes-Bolyai din Cluj-Napoca în anul 2019"] {{in lang|ro}}</ref> Pakicat hungareze dhe gjermane janë të përfaqësuara në mënyrë proporcionale në Këshillin e Profesorëve dhe në Senatin e Universitetit.
41,5% e studentëve të huaj vijnë nga Moldavia dhe Ukraina, 27,4% nga [[Bashkimi Evropian|BE]] dhe Zona Ekonomike Evropiane, dhe 31,1% nga shtete jashtë BE-së dhe Zonës Ekonomike Evropiane.<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/programe_academice/statistici/date |title=Date statistice |work=UBB |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120095319/http://www.ubbcluj.ro/ro/programe_academice/statistici/date |archive-date=2015-11-20 }}</ref>
{{center|
{{Bar chart
| title = Evoluimi i numrit të studentëve me kalimin e kohës<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/raport_rector |title=Raportul rectorului, Universitatea Babeș-Bolyai |access-date=2015-08-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151013030500/http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/raport_rector |archive-date=2015-10-13 |language=ro}}</ref><ref name="raportul_rectorului_2021" />
| label_type = Viti
| data_type = Numri i studentëve
| data_max = 55.000
| label1 = 1872 | data1 = 258 | comment1 =
| label2 = 1919 | data2 = 1.871 | comment2 = {{small|+625,2%}}
| label3 = 1938 | data3 = 3.094 | comment3 = {{small|+65,4%}}
| label4 = 1971 | data4 = 14.438 | comment4 = {{small|+366,6%}}
| label5 = 1989 | data5 = 5.940 | comment5 = {{small|−58,9%}}
| label6 = 1993 | data6 = 12.247 | comment6 = {{small|+106,2%}}
| label7 = 2003 | data7 = 38.048 | comment7 = {{small|+210,7%}}
| label8 = 2013 | data8 = 40.207 | comment8 = {{small|+5,7%}}
| label9 = 2014 | data9 = 41.136 | comment9 = {{small|+2,3%}}
| label10 = 2019 | data10 = 44.940 | comment10 = {{small|+9,2%}}
| label11 = 2021 | data11 = 48.620 | comment11 = {{small|+8,2%}}
}}
}}
=== Fakultetet ===
{| class="wikitable"
|-
! Fakulteti
! Adresa
! Specializimet<ref name="admitere ubb" />
|-
| [http://www.cs.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Matematikës dhe Informatikës] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=3|Matematikë (ro, hu)|Informatikë matematikore (ro, hu, en)|Informatikë (ro, hu, de, en)}}
|-
| [http://phys.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Fizikës] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=4|Fizikë (ro, hu)|Fizikë mjekësore (ro)|Informatikë fizike (ro, hu)|Fizikë teknologjike (ro, hu)}}
|-
| [http://chem.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Kimisë dhe Inxhinierisë Kimike] || Rruga Arany János 11 || {{collapsible list|title=7|Kimia e ushqimit dhe teknologjitë biokimike (ro)|Inxhinieri biokimike (ro)|Inxhinieri dhe informatikë e proceseve kimike dhe biokimike (ro)|Shkenca dhe inxhinieri e materialeve oksidike dhe nanomaterialeve (ro)|Inxhinieri e substancave inorganike dhe mbrojtje mjedisi (ro)|Kimi dhe inxhinieri e substancave organike, petrokimi dhe karbokimi (ro, hu)|Kimi (ro, hu, de)}}
|-
| [http://geografie.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Gjeografisë] || Rruga Republicii 44 || {{collapsible list|title=5|Gjeografi (ro, hu, de)|Gjeografi turistike (ro, hu)|Planifikim territorial (ro, hu)|Kartografi (ro)|Hidrologji dhe meteorologji (ro)}}
|-
| [https://web.archive.org/web/20150726061603/http://geografie.ubbcluj.ro/pages/bioge/ Fakulteti i Biologjisë dhe Gjeologjisë] || Rruga Clinicilor 5–7 || {{collapsible list|title=6|Biologji (ro, hu)|Biokimi (ro)|Ekologji dhe mbrojtje mjedisi (ro, hu, de)|Bioteknologji industriale (ro)|Gjeologji (ro, hu)|Inxhinieri gjeologjike (ro, hu)}}
|-
| [http://enviro.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Shkencave dhe Inxhinierisë Mjedisore] || Rruga Fântânele 30 || {{collapsible list|title=4|Shkencë mjedisore (ro, hu)|Gjeografi mjedisore (ro)|Inxhinieri mjedisore (ro)|Inxhinieri e sistemeve bioteknike dhe ekologjike (ro)}}
|-
| [http://law.ubbcluj.ro/ Fakulteti i së Drejtës] || Rruga Avram Iancu 11 || {{collapsible list|title=1|E drejtë (ro)}}
|-
| [http://lett.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Letërsisë] || Rruga Horea 31 || {{collapsible list|title=21|Gjuha dhe letërsia rumune (ro)|Gjuha dhe letërsia rumune (si gjuhë jo-amtare) (ro)|Letërsi botërore dhe krahasuese (ro)|Gjuha dhe letërsia hungareze (hu)|Gjuha dhe letërsia hungareze (si gjuhë jo-amtare) (hu)|Gjuha dhe letërsia angleze (ro)|Gjuha dhe letërsia frënge (ro)|Gjuha dhe letërsia gjermane (de)|Gjuha dhe letërsia ruse (ro)|Gjuha dhe letërsia ukrainase (ro)|Gjuha dhe letërsia italiane (ro)|Gjuha dhe letërsia spanjolle (ro)|Gjuha dhe letërsia norvegjeze (ro)|Gjuha dhe letërsia japoneze (ro)|Gjuha dhe letërsia kineze (ro)|Gjuha dhe letërsia koreane (ro)|Gjuha dhe letërsia finlandeze (ro)|Filologji klasike (ro)|Etnologji (hu)|Studime kulturore (hu)|Gjuhë të huaja të aplikuara (ro)}}
|-
| [http://hiphi.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Historisë dhe Filozofisë] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=10|Histori (ro, hu)|Histori arti (ro, hu)|Arkeologji (ro, hu)|Arkivistikë (ro, hu)|Shkencë e informacionit dhe dokumentimit (ro, hu)|Etnologji (ro)|Turizëm kulturor (ro, hu)|Marrëdhënie ndërkombëtare dhe studime evropiane (ro, hu, fr)|Filozofi (ro, hu)|Studime sigurie (ro, en)}}
|-
| [http://socasis.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Sociologjisë dhe Asistencës Sociale] || Bulevardi 21 Decembrie 1989, 128–130 || {{collapsible list|title=4|Sociologji (ro, hu)|Burime njerëzore (ro, hu)|Antropologji (ro, hu)|Asistencë sociale (ro, hu)}}
|-
| [http://psiedu.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Psikologjisë dhe Shkencave të Edukimit] || Rruga Sindicatelor 7 || {{collapsible list|title=4|Psikologji (ro, hu)|Psikopedagogji speciale (ro, hu)|Pedagogji (ro)|Pedagogji e edukimit parashkollor dhe fillor (ro, hu)}}
|-
| [http://www.econ.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Ekonomisë dhe Administrimit të Biznesit] || Rruga Teodor Mihali 58–60 || {{collapsible list|title=11|Menaxhim (ro, hu, en)|Marketing (ro, hu)|Ekonomi tregtie, turizmi dhe shërbimesh (ro)|Ekonomi e ndërmarrjes (de)|Financë dhe bankë (ro, hu, en)|Kontabilitet dhe sisteme informacioni menaxherial (ro, fr, en)|Informatikë ekonomike (ro, hu)|Statistikë dhe parashikim ekonomik (ro)|Ekonomi dhe biznes ndërkombëtar (ro)|Ekonomi e përgjithshme (ro)|Ekonomi bujqësore dhe mjedisore (ro)}}
|-
| [http://euro.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Studimeve Evropiane] || Rruga Emmanuel de Martonne 1 || {{collapsible list|title=4|Marrëdhënie ndërkombëtare dhe studime evropiane (ro, de, en)|Menaxhim (ro)|Administratë evropiane (ro)|Studime amerikane (en)}}
|-
| [http://tbs.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Biznesit] || Rruga Horea 7 || {{collapsible list|title=2|Administrim biznesi (ro, en)|Administrim biznesi në shërbime mikpritjeje (ro, en)}}
|-
| [http://fspac.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Shkencave Politike, Administrative dhe të Komunikimit] || Rruga General Traian Moșoiu 71 || {{collapsible list|title=7|Shkenca politike (ro, hu, en)|Komunikim dhe marrëdhënie me publikun (ro, hu, de)|Gazetari (ro, hu, de, en)|Media digjitale (ro)|Reklamë (ro)|Administratë publike (ro)|Shërbime dhe politika të shëndetit publik (en)}}
|-
| [http://sport.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Edukimit Fizik dhe Sportit] || Rruga Pandurilor 7 || {{collapsible list|title=3|Edukim fizik dhe sportiv (ro, hu)|Sport dhe performancë motrike (ro, hu)|Kineziterapi dhe motricitet special (ro, hu)}}
|-
| [http://ot.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Teologjisë Ortodokse] || Rruga Episkop Nicolae Ivan, F. N. || {{collapsible list|title=4|Teologji ortodokse pastorale (ro)|Teologji ortodokse didaktike (ro)|Teologji ortodokse-asistencë sociale (ro)|Art i shenjtë (ro)}}
|-
| [http://gct.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Teologjisë Greko-Katolike] || Rruga Moților 26 || {{collapsible list|title=3|Teologji greko-katolike-asistencë sociale (ro)|Teologji greko-katolike didaktike (ro)|Teologji greko-katolike pastorale (ro)}}
|-
| [https://web.archive.org/web/20150812145101/http://rt.ubbcluj.ro/Roman/roman.htm Fakulteti i Teologjisë Reformate] || Rruga Horea 7 || {{collapsible list|title=3|Teologji reformate didaktike (hu)|Teologji reformate-asistencë sociale (hu)|Pedagogji muzikore (hu)}}
|-
| [https://web.archive.org/web/20150703185255/http://rocateo.ubbcluj.ro/ro/roteol.html Fakulteti i Teologjisë Katolike-Romake] || Rruga Iuliu Maniu 2 || {{collapsible list|title=4|Teologji katolike-romake didaktike (hu)|Teologji katolike-romake-asistencë sociale (hu)|Teologji katolike-romake pastorale (hu)|Studime fetare (hu)}}
|-
| [https://web.archive.org/web/20150812102807/http://teatrutv.ubbcluj.ro/cm/ Fakulteti i Teatrit dhe Televizionit] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=5|Aktrim (ro, hu)|Regji (ro)|Teatrologji (ro, hu)|Kinematografi, fotografi dhe media (ro, hu)|Filmologji (ro, en)}}
|}
<gallery>
File:Kolozsvar BBTE Pszichologia Kar.JPG|Fakulteti i Psikologjisë
File:Kolozsvar Marianum Babes Bolyai University.jpg|Fakulteti i Letërsisë
File:Kvár Egyetem Kémia.jpg|Fakulteti i Kimisë
File:Kolozsvar BBTE Jogtudomanyi Kar.JPG|Fakulteti i së Drejtës
</gallery>
== Renditjet ==
UBB zë zakonisht vendin e parë ndër universitetet rumune në renditjet kryesore ndërkombëtare të universiteteve.<ref>{{Cite web|date=2019-08-20|title=World University Rankings|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2020/world-ranking|access-date=2021-07-01|website=Times Higher Education (THE)|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=World University Rankings 2020|url=https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2020|access-date=2021-07-01|website=Top Universities|language=en}}</ref> Në renditjen QS World University Rankings 2026, UBB zë vendin 761–770;<ref name=":QSW2026">{{Cite web|url=https://www.topuniversities.com/world-university-rankings|title=QS World University Rankings|language=en}}</ref> në Times Higher Education World University Rankings 2024, vendin 1001–1200;<ref>{{cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2024/world-ranking#!/length/25/locations/ROU/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats|title=World University Rankings 2024: Romania|date=28 shtator 2023|website=Times Higher Education (THE)|access-date=28 shtator 2023|language=en}}</ref> dhe sipas U.S. News Best Global Universities (2023), vendin e përbashkët 717.<ref name="USNWR">{{cite web|url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/romania|title=Best Global Universities in Romania|author=U.S. News|access-date=27 shkurt 2024|language=en}}</ref>
Në 2016, Ministria e Arsimit dhe Kërkimit e Rumanisë krijoi Metarenditjen Universitare, që kombinon renditjet kryesore ndërkombëtare të universiteteve, siç njihen nga IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence. Që nga 2016, UBB zë vendin e parë ndër universitetet rumune në të njëjtën Metarenditje, edhe pse procesi i klasifikimit tani kryhet nga një organizatë e pavarur.<ref name="metaranking_2016" /><ref name="metaranking_2019" /><ref name="metaranking_2020">[https://ad-astra.ro/wp-content/uploads/2020/11/Metarankingul-Universitar-2020.pdf "Metarankingul Universitar-2020"] {{in lang|ro}}</ref><ref name="metaranking_2021">[https://ad-astra.ro/wp-content/uploads/2021/11/Metarankingul-Universitar-2021-Final-2.pdf "Metarankingul Universitar-2021"] {{in lang|ro}}</ref> Në shkurt 2022, Ministria e Arsimit lëshoi një metodologji dhe metarenditje të re, ku UBB zuri sërish vendin e parë.<ref name="metaranking_minister_2021">[https://www.edu.ro/raport_metaranking_national_2021 "Raport anual privind Metarankingul Național aferent anului 2021"] {{in lang|ro}}</ref> Në 2019, bazuar në auditin akademik britanik QS STAR,<ref>[https://www.qs.com/solutions/research-intelligence/qs-stars/ "QS Stars rating system"] {{in lang|en}}</ref> UBB u vlerësua si universitet ndërkombëtar me përsosmëri në mësimdhënie dhe kërkim. Në 2021, një audit tjetër i QS i dha universitetit vlerësimin maksimal prej pesë yjesh, tregues i një universiteti të klasit botëror, me reputacion ndërkombëtarisht të njohur në shumë fusha akademike.<ref>[https://news.ubbcluj.ro/en/ubb-is-the-first-romanian-university-ranked-world-class-5-stars/ "UBB is the first Romanian University Ranked World-Class 5 stars"] {{in lang|en}}</ref>
== Dega hungareze ==
Në 1995, Universiteti Babeș-Bolyai prezantoi një sistem arsimor të mbështetur nga Komisioneri i Lartë për Pakicat Kombëtare<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=kMrjNm237lUC&pg=PA170 |title=Mechanisms for the implementation of minority rights |last=Morawa |first=Alexander H. E. |publisher=Council of Europe Publishing |date=2005 |isbn=978-92-871-5499-6 |language=en}}</ref> dhe të bazuar në multikulturalizëm dhe shumëgjuhësi, me tri linja studimi (rumanisht, hungarisht dhe gjermanisht) në të gjitha nivelet e gradave akademike.<ref name="multicultural">{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/en/despre/misiune/caracter_multicultural |title=The multicultural feature |work=UBB |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140303190652/http://www.ubbcluj.ro/en/despre/misiune/caracter_multicultural |archive-date=2014-03-03 |language=en}}</ref>
Dega hungareze regjistron 4.874 studentë në 115 programe studimi (75 të nivelit bachelor dhe 40 të nivelit master); universiteti është kështu institucioni kryesor që edukon pjesëtarë të pakicës hungareze në Transilvani.<ref name="multicultural" />
=== Mosmarrëveshja hungareze-rumune ===
Dega hungareze e universitetit ka një autonomi të pjesshme,<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/files/Carta_2014.pdf |title=Carta Universității Babeș-Bolyai |work=UBB |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608054737/http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/files/Carta_2014.pdf |archive-date=2015-06-08 }}</ref> në rritje graduale vitet e fundit.<ref>{{cite web |url=http://www.romanialibera.ro/actualitate/proiecte-locale/ubb-isi-consolideaza-pozitia-in-mediul-academic-romanesc--24881 |title=UBB isi consolideaza pozitia in mediul academic romanesc |work=Romania Libera |last=Padurean |first=Claudiu |date=10 mars 2006 |language=ro}}</ref> Megjithatë, sipas mendimit të Këshillit të degës hungareze, anëtarët e emëruar nga stafi mësimdhënës hungarishtfolës dëshirojnë një formë më të institucionalizuar autonomie. Meqë vendimmarrja në universitet bazohet në votën e shumicës së të gjithë fakultetit, përfaqësuesit hungarezë, në pakicë, mund të mbyten gjithnjë nga kjo procedurë.
Në nëntor 2006, Hantz Péter dhe Kovács Lehel, lektorë në Universitetin Babeș-Bolyai, u shkarkuan nga universiteti pas një sërë veprimesh të nisura në tetor 2005 për barazi gjuhësore. Ata po fushatonin për riorganizimin e Universitetit Bolyai duke e ndarë atë në dy institucione të pavarura.<ref>{{cite web |url=http://www.hotnews.ro/stiri-presa_regionala_arhiva-1712488-scandalul-placutelor-ubb-provocat-demisia-doi-prorectori.htm |title=Scandalul placutelor de la UBB a provocat demisia a doi prorectori |work=HotNews.ro |last1=Padurean |first1=Claudiu |last2=Sarbu |first2=Daniel |date=1 dhjetor 2006 |language=ro}}</ref> Më 22 nëntor 2006, universiteti organizoi një ekspozitë në Parlamentin Evropian, ku u përpoq të krijonte përshtypjen se në universitet ka shenja shumëgjuhëshe. Atë ditë, Hantz shtoi shenja si "Informacion" dhe "Ndalohet duhani" në hungarisht, pranë atyre në rumanisht.<ref name="eurolang">{{cite web |url=http://bolyai.eu/dok/eurolang20070117.pdf |title=Sacked Hungarian lecturers fail to get re-instated |work=Eurolang |last=Tharan-Trieb |first=Marianne |date=17 janar 2007 |language=en}}</ref> Të dy veprimet u mbështetën në një dekret që lejonte përdorimin e shenjave shumëgjuhëshe, i miratuar nga universiteti por kurrë i vënë në praktikë, si dhe në pretendimet zyrtare se universiteti është një institucion multikulturor me tri gjuhë pune (rumanisht, gjermanisht dhe hungarisht).<ref name="bolyai">{{cite news |url=http://bolyai.eu/dok/AP2006126.pdf |title=Hungary asks Romania to reinstate 2 ethnic Hungarian professors expelled by university |agency=Associated Press |language=en}}</ref> Më 27 nëntor 2006, Senati votoi për përjashtimin e dy lektorëve, me 72 vota pro dhe 9 kundër (nga 2 anëtarë rumunë dhe 7 hungarezë). Komuniteti akademik hungarez është i bindur se përjashtimi nuk ishte veprim disiplinor, por vota nuk pati bazë etnike.<ref name="eurolang" /> Përkundër protestave, dorëheqjeve nga solidariteti të disa punonjësve hungarishtfolës të universitetit dhe një thirrjeje nga 24 deputetë hungarezë të Parlamentit Evropian për rikthimin e lektorëve, ata mbetën të papunë.<ref name="eurolang" /> Partitë në Parlamentin e Hungarisë i kërkuan universitetit të rikthente dy profesorët dhe të respektonte të drejtat e pakicës hungareze. Kryetarët e pesë partive të përfaqësuara në Parlamentin e Hungarisë nënshkruan një deklaratë proteste. Istvan Hiller, Ministri i Arsimit të Hungarisë, i shkroi homologut të tij rumun Mihail Hărdău, duke kërkuar ndihmën e tij në këtë çështje.<ref name="bolyai" /> Rasti u ngrit edhe në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Göran Lindblad, nga Partia Evropiane e Popullit suedeze, së bashku me 24 nënshkrues nga 19 vende evropiane, paraqiti një moción për një rezolutë mbi shkeljen e pretenduar të Konventës Kuadër për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare të vitit 1994 nga ana e Qeverisë së Rumanisë.<ref>{{cite web |url=http://bolyai.eu/dok/times2007feb23.pdf |title=Motion supports sacked lecturer |work=The Times |last=McCall |first=Becky |date=23 shkurt 2007 |language=en}}</ref>
Dy lektorët e paditën Rumaninë në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ), në Strasburg. Hantz dhe Kovács iu drejtuan ish-Ministrit të Drejtësisë të Hungarisë, Albert Takács, që t'i përfaqësonte në GJEDNJ, propozim që u pranua.<ref>{{cite web|url=http://ziuadecj.realitatea.net/eveniment/doi-profesori-universitari-din-cluj-dau-in-judecata-statul-roman-la-strasbourg--35640.html |title=Doi profesori universitari din Cluj dau în judecată statul român la Strasbourg |work=Ziua de Cluj |date=30 prill 2008 |language=ro}}</ref> Në 2008, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se vendimi i Senatit të UBB-së për të përjashtuar Hantz Péter dhe Kovács Lehel nga stafi mësimdhënës i institucionit ishte i ligjshëm.<ref>{{cite web |url=http://www.ziare.com/tudor-serban/cluj-napoca/justitia-a-stabilit-inlaturarea-lui-hantz-peter-si-kovacs-lehel-din-cadrul-ubb-a-fost-legala-699305 |title=Justitia a stabilit: Inlaturarea lui Hantz Peter si Kovacs Lehel din cadrul UBB a fost legala |work=Ziare.com |date=1 dhjetor 2008 |language=ro}}</ref>
Në 2010, ligji i arsimit shkaktoi mosmarrëveshje të shumta, duke promovuar, sipas përfaqësuesve të mësuesve, segregim etnik në arsimin e lartë.<ref name="cotidian">{{cite web |url=http://www.cotidiantr.ro/maghiarii-forteaza-nota-integritatea-ubb-ului-pusa-in-pericol-de-legea-educatiei-45251.php#.Vd86932LWA4 |title="Maghiarii forţează nota!" Integritatea UBB-ului, pusă în pericol de legea educaţiei! |work=Cotidianul Transilvan |last=Leonte |first=Loredana |date=8 nëntor 2010 |language=ro |access-date=27 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923210711/http://www.cotidiantr.ro/maghiarii-forteaza-nota-integritatea-ubb-ului-pusa-in-pericol-de-legea-educatiei-45251.php#.Vd86932LWA4 |archive-date=23 shtator 2015 |url-status=dead }}</ref> Anton Hadăr, kryetar i Federatës së Sindikatave "Alma Mater" në Arsimin Universitar, mendon se ndarja e UBB-së sipas kritereve etnike do të ishte jo vetëm e rrezikshme, por edhe joproduktive. Ndër disavantazhet kryesore do të ishin hendeqet gjithnjë e më serioze të hungarezëve etnikë përsa i përket njohjes së gjuhës rumune. Deputetja rumune e Parlamentit Evropian, Corina Crețu, paralajmëroi se miratimi i ligjit të arsimit, me kërkesat e Bashkimit Demokratik të Hungarezëve të Rumanisë (UDMR), do të kishte pasoja të dëmshme veçanërisht në Kluzh. "Zbatimi i ligjit mund të çonte në thyerjen e UBB-së", deklaroi Crețu.<ref name="cotidian" />
== Njerëz të shquar ==
Për shkak të buxhetit të linkave të brendshme sqwiki, listat më poshtë janë lënë kryesisht të palidhura; emrat me artikull ekzistues në Wikipedian shqipe janë lidhur atje ku është verifikuar.
=== Stafi akademik dhe ish-studentë ===
{{div col}}
* Emil Racoviță (1868–1947), dijetar, eksplorues, speleolog dhe biolog
* Iuliu Hațieganu (1885–1959), mjek
* Lucian Blaga (1895–1961), filozof, poet, dramaturg, përkthyes, gazetar, profesor, akademik dhe diplomat
* Traian Herseni (1907–1980), sociolog, antropolog dhe etnolog
* Virgil I. Bărbat (1879–1931), sociolog
* Ilona Borsai (1924–1982), muzikologe, historiane e muzikës, studiuese e muzikës popullore
* Adeyemi Ikuforiji (l. 1958), ekonomist dhe politikan
* Ákos Birtalan (l. 1962), Ministër i Turizmit
* Ana Blandiana (l. 1942), shkrimtare dhe aktiviste për të drejtat civile
* Anatol E. Baconsky (1925–1977), eseist, poet, romancier, gazetar, teoricien letrar dhe përkthyes
* Andrian Candu (l. 1975), Kryetar i Parlamentit të Moldavisë
* Anneli Ute Gabanyi (l. 1942), politologe, kritike letrare, gazetare dhe filologe
* Áron Tamási (1897–1966), shkrimtar
* Camil Mureșanu (1927–2015), historian
* Corneliu Coposu (1914–1995), themelues i Partisë Kombëtare Fshatare të Krishterë-Demokratike
* Daniel Barbu (l. 1957), historian, senator dhe Ministër i Kulturës
* Daniel David (l. 1972), psikolog dhe Rektor i UBB-së
* Daniel Morar (l. 1966), Drejtor i Drejtorisë Kombëtare Antikorrupsion dhe Gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese të Rumanisë
* Dumitru Găleșanu (l. 1955), jurist, shkrimtar dhe poet-filozof
* Dumitru Radu Popescu (l. 1935), shkrimtar, dramaturg, skenarist dhe akademik
* Eduard Hellvig (l. 1974), deputet i Parlamentit Evropian, Ministër i Turizmit dhe Drejtor i Shërbimit të Inteligjencës Rumune
* [[Emil Boc]] (l. 1966), Kryeministër i Rumanisë dhe Kryetar Bashkie i Kluzh-Napokës
* Emil Hurezeanu (l. 1955), shkrimtar, publicist dhe gazetar
* Florin Șerban (l. 1975), regjisor filmi
* Franz Halberg (1919–2013), shkencëtar dhe një nga themeluesit e kronobiologjisë moderne
* Gabriela Szabó (l. 1975), atlete olimpike dhe Ministre e Rinisë dhe Sportit
* Gavril Dejeu (l. 1932), jurist dhe Ministër i Brendshëm
* George Coșbuc (1866–1918), poet, kritik letrar dhe përkthyes
* George Maior (l. 1967), Drejtor i Shërbimit të Inteligjencës Rumune
* Gheorghe Mureșan (l. 1971), basketbollist
* György Frunda (l. 1951), politikan
* Hermann Oberth (1894–1989), një nga baballarët themelues të raketave dhe astronautikës
* Hunor Kelemen (l. 1967), Ministër i Kulturës
* Ioan Gyuri Pascu (1961–2016), muzikant dhe aktor
* Ioan Oltean (l. 1953), Ministër i Mjedisit
* Ion Cârja (1922–1977), shkrimtar dhe i burgosur politik
* Ion Rațiu (1917–2000), politikan
* Ionel Haiduc (l. 1937), kimist, profesor dhe akademik
* Iuliu Maniu (1873–1953), Kryeministër i Rumanisë
* [[Klaus Iohannis]] (l. 1959), Kryetar Bashkie i Sibiut dhe President i Rumanisë
* Laura Codruța Kövesi (l. 1973), Prokurore e Përgjithshme e Drejtorisë Kombëtare Antikorrupsion
* Maria Berényi (l. 1959), historiane dhe poete
* Mircea Miclea (l. 1963), Ministër i Arsimit
* Ovidiu Pecican (l. 1959), shkrimtar, historian dhe publicist
* Pavel Bartoș (l. 1975), aktor, komedian dhe yll televiziv
* Péter Eckstein-Kovács (l. 1956), senator dhe këshilltar presidencial
* Sándor Kányádi (l. 1929), poet
* Sandra Izbașa (l. 1990), gjimnaste olimpike
* Ștefan Augustin Doinaș (1922–2002), poet, eseist, përkthyes, i burgosur politik, akademik dhe politikan
* Mihail Neamțu (l. 1978), teolog dhe politikan
* Simona Hunyadi Murph, shkencëtare, inxhiniere, shpikëse, profesoreshë e asociuar
* Vasile Dîncu (l. 1961), politikan dhe sociolog
* Vasile Pușcaș (l. 1952), profesor, diplomat dhe politikan
* Victor Ciorbea (l. 1954), Kryetar Bashkie i Bukureshtit dhe Kryeministër i Rumanisë
* Victor Neumann (l. 1953), historian, filozof i kulturës dhe profesor
{{div col end}}
=== Gradë nderi ===
Doktor Honoris Causa, Profesor Honoris Causa përfshijnë një listë të gjatë personalitetesh publike, si:<ref>{{cite web|url=http://news.ubbcluj.ro/category/doctor-honoris-causa/ |title=Archived copy |access-date=2015-08-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915070530/http://news.ubbcluj.ro/category/doctor-honoris-causa/ |archive-date=2015-09-15 |language=ro}}</ref>
* [[Angela Merkel]]
* [[Benedikti XVI|Papa Benedikti XVI]]
* Patriarku [[Bartolomeu I|Bartolomeu I i Kostandinopojës]]
* Mbreti [[Mihai I i Rumanisë|Mihai I]]
* [[Mario Vargas Llosa]]
* Ahmed Zewail
* Jean-Marie Lehn
* George A. Olah
* George Emil Palade
=== Rektorët ===
{{div col}}
* Sextil Pușcariu (1919–1920)
* Vasile Dumitriu (1920–1921)
* Dimitrie Călugăreanu (1921–1922)
* Iacob Iacobovici (1922–1923)
* Nicolae Bănescu (1923–1924)
* Camil Negrea (1924–1925)
* Gheorghe Spacu (1925–1926)
* Ioan Minea (1926–1927)
* Gheorghe Bogdan-Duică (1927–1928)
* Emil Hațieganu (1928–1929)
* Emil Racoviță (1929–1930)
* Iuliu Hațieganu (1930–1931)
* Nicolae Drăganu (1931–1932)
* Florian Ștefănescu-Goangă (1932–1940)
* Sextil Pușcariu (1940–1941)
* Iuliu Hațieganu (1941–1944)
* Alexandru Borza (1944–1945)
* Emil Petrovici (1945–1951)
* Raluca Ripan (1951–1956)
* Constantin Daicoviciu (1956–1968)
* Ștefan Pascu (1968–1976)
* Ion Vlad (1976–1984)
* Aurel Negucioiu (1984–1989)
* Ionel Haiduc (1990–1993)
* Andrei Marga (1993–2004)
* Nicolae Bocșan (2004–2008)
* Andrei Marga (2008–2012)
* Ioan-Aurel Pop (2012–2020)
* Daniel David (2020–sot)
{{div col end}}
== Polemika ==
Më 20 qershor 2025, një student i Universitetit Babeș-Bolyai u përfshi në një incident të dhunshëm gjatë një provimi me shkrim, në të cilin sulmoi fizikisht një asistent doktorant. Studenti raportohej se punonte në policinë lokale të Kluzh-Napokës në atë kohë. Incidenti ngjalli debat publik rreth sjelljes së studentëve, sigurisë institucionale dhe përgjegjësive të nëpunësve publikë të regjistruar në arsimin e lartë. Autoritetet universitare dhe të zbatimit të ligjit nisën hetime të brendshme pas ngjarjes.<ref>{{Cite web |title=Incident grav la UBB Cluj: Un polițist local a sărit la gâtul unui doctorand, după ce a fost prins copiind la examen/ Boc: "Merge la comisia de disciplină" |url=https://www.stiridecluj.ro/144862 |access-date=2025-06-21 |website=Ştiri de Cluj |language=ro}}</ref>
== Shiko edhe ==
* [[Rrjeti i Universiteteve të Ballkanit]]
* {{ill|Universiteti i Mjekësisë dhe Farmacisë "Iuliu Hațieganu"|en|Iuliu Hațieganu University of Medicine and Pharmacy}}
* {{ill|Lista e universiteteve moderne në Evropë (1801–1945)|en|List of modern universities in Europe (1801–1945)}}
* {{ill|Lista e vendeve jezuite|en|List of Jesuit sites}}
== Referimet ==
{{Reflist|30em}}
== Lidhje të jashtme ==
{{Commons category|Babeș-Bolyai University}}
* {{Official website|http://www.ubbcluj.ro/}}
* [http://www.bcucluj.ro/ Biblioteka Qendrore Universitare "Lucian Blaga"]
* [http://studiacrescent.com/ Revista ''Geographia Technica'' e Fakultetit të Gjeografisë]
[[Kategoria:Babeș-Bolyai University| ]]
[[Kategoria:Universitete dhe kolegje të themeluara në 1919]]
[[Kategoria:Shkolla biznesi në Rumani]]
[[Kategoria:Universitete dhe kolegje të formuara nga bashkime në Rumani]]
[[Kategoria:Historia e Kluzh-Napokës]]
[[Kategoria:Themelime në 1919 në Rumani]]
k8dhcaq8n5l9x5xslatk1v3towvxqbt
Diskutim:Ungra
1
406471
3043385
2026-09-18T08:42:58Z
Arianit
106
/* Përkthim */ pjesë e re
3043385
wikitext
text/x-wiki
== Përkthim ==
{{Përkthyer nga|it|Lungro|14 prill 2026|150209899}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 18 shtator 2026 10:42 (CEST)
ji3snom48vlupym9fmoaolqgvpi1ynr
Diskutim:Hootan Dolati
1
406472
3043391
2026-09-18T09:36:44Z
InternetArchiveBot
115207
Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5
3043391
wikitext
text/x-wiki
== Internet Archive Bot ==
Përshëndetje, redaktorë!
Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hootan Dolati]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043390 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime:
*U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170730124959/https://ir.usembassy.gov/hootan-dolati/ për lidhjen https://ir.usembassy.gov/hootan-dolati/.
Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 11:36 (CEST)
f9hxbv8e39r2jn1ssxfa7j4g0g3cs7p